过秦论•上篇【登录】

作者:两汉·贾谊 ┋ 阅读:39998

秦(qín )孝(xiào )公(gōng )据(jù )崤(xiáo )函(hán )之(zhī )固(gù ),拥(yōng )雍(yōng )州(zhōu )之(zhī )地(dì ),君(jūn )臣(chén )固(gù )守(shǒu )以(yǐ )窥(kuī )周(zhōu )室(shì ),有(yǒu )席(xí )卷(juàn )天(tiān )下(xià ),包(bāo )举(jǔ )宇(yǔ )内(nèi ),囊(náng )括(kuò )四(sì )海(hǎi )之(zhī )意(yì ),并(bìng )吞(tūn )八(bā )荒(huāng )之(zhī )心(xīn )。当(dāng )是(shì )时(shí )也(yě ),商(shāng )君(jūn )佐(zuǒ )之(zhī ),内(nèi )立(lì )法(fǎ )度(dù ),务(wù )耕(gēng )织(zhī ),修(xiū )守(shǒu )战(zhàn )之(zhī )具(jù );外(wài )连(lián )衡(héng )而(ér )斗(dòu )诸(zhū )侯(hóu )。于(yú )是(shì )秦(qín )人(rén )拱(gǒng )手(shǒu )而(ér )取(qǔ )西(xī )河(hé )之(zhī )外(wài )。

孝(xiào )公(gōng )既(jì )没(méi ),惠(huì )文(wén )、武(wǔ )、昭(zhāo )襄(xiāng )蒙(méng )故(gù )业(yè ),因(yīn )遗(yí )策(cè ),南(nán )取(qǔ )汉(hàn )中(zhōng ),西(xī )举(jǔ )巴(bā )、蜀(shǔ ),东(dōng )割(gē )膏(gāo )腴(yú )之(zhī )地(dì ),北(běi )收(shōu )要(yào )害(hài )之(zhī )郡(jùn )。诸(zhū )侯(hóu )恐(kǒng )惧(jù ),会(huì )盟(méng )而(ér )谋(móu )弱(ruò )秦(qín ),不(bú )爱(ài )珍(zhēn )器(qì )重(zhòng )宝(bǎo )肥(féi )饶(ráo )之(zhī )地(dì ),以(yǐ )致(zhì )天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì ),合(hé )从(cóng )缔(dì )交(jiāo ),相(xiàng )与(yǔ )为(wéi )一(yī )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),齐(qí )有(yǒu )孟(mèng )尝(cháng ),赵(zhào )有(yǒu )平(píng )原(yuán ),楚(chǔ )有(yǒu )春(chūn )申(shēn ),魏(wèi )有(yǒu )信(xìn )陵(líng )。此(cǐ )四(sì )君(jūn )者(zhě ),皆(jiē )明(míng )智(zhì )而(ér )忠(zhōng )信(xìn ),宽(kuān )厚(hòu )而(ér )爱(ài )人(rén ),尊(zūn )贤(xián )而(ér )重(zhòng )士(shì ),约(yuē )从(cóng )离(lí )衡(héng ),兼(jiān )韩(hán )、魏(wèi )、燕(yàn )、楚(chǔ )、齐(qí )、赵(zhào )、宋(sòng )、卫(wèi )、中(zhōng )山(shān )之(zhī )众(zhòng )。于(yú )是(shì )六(liù )国(guó )之(zhī )士(shì ),有(yǒu )宁(níng )越(yuè )、徐(xú )尚(shàng )、苏(sū )秦(qín )、杜(dù )赫(hè )之(zhī )属(shǔ )为(wéi )之(zhī )谋(móu ),齐(qí )明(míng )、周(zhōu )最(zuì )、陈(chén )轸(zhěn )、召(zhào )(shào)滑(huá )、楼(lóu )缓(huǎn )、翟(zhái )(zhái)景(jǐng )、苏(sū )厉(lì )、乐(lè )(yùe)毅(yì )之(zhī )徒(tú )通(tōng )其(qí )意(yì ),吴(wú )起(qǐ )、孙(sūn )膑(bìn )、带(dài )佗(tuó )、倪(ní )良(liáng )、王(wáng )廖(liào )、田(tián )忌(jì )、廉(lián )颇(pō )、赵(zhào )奢(shē )之(zhī )伦(lún )制(zhì )其(qí )兵(bīng )。尝(cháng )以(yǐ )十(shí )倍(bèi )之(zhī )地(dì ),百(bǎi )万(wàn )之(zhī )众(zhòng ),叩(kòu )关(guān )而(ér )攻(gōng )秦(qín )。秦(qín )人(rén )开(kāi )关(guān )延(yán )敌(dí ),九(jiǔ )国(guó )之(zhī )师(shī ),逡(qūn )(qūn)巡(xún )而(ér )不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。秦(qín )无(wú )亡(wáng )矢(shǐ )遗(yí )镞(zú )(zú)之(zhī )费(fèi ),而(ér )天(tiān )下(xià )诸(zhū )侯(hóu )已(yǐ )困(kùn )矣(yǐ )。于(yú )是(shì )从(cóng )散(sàn )约(yuē )败(bài ),争(zhēng )割(gē )地(dì )而(ér )赂(lù )秦(qín )。秦(qín )有(yǒu )余(yú )力(lì )而(ér )制(zhì )其(qí )弊(bì ),追(zhuī )亡(wáng )逐(zhú )北(běi ),伏(fú )尸(shī )百(bǎi )万(wàn ),流(liú )血(xuè )漂(piāo )橹(lǔ )。因(yīn )利(lì )乘(chéng )便(biàn ),宰(zǎi )割(gē )天(tiān )下(xià ),分(fèn )裂(liè )山(shān )河(hé )。强(qiáng )国(guó )请(qǐng )服(fú ),弱(ruò )国(guó )入(rù )朝(cháo )。延(yán )及(jí )孝(xiào )文(wén )王(wáng )、庄(zhuāng )襄(xiāng )王(wáng ),享(xiǎng )国(guó )之(zhī )日(rì )浅(qiǎn ),国(guó )家(jiā )无(wú )事(shì )。

及(jí )至(zhì )始(shǐ )皇(huáng ),奋(fèn )六(liù )世(shì )之(zhī )余(yú )烈(liè ),振(zhèn )长(zhǎng )策(cè )而(ér )御(yù )宇(yǔ )内(nèi ),吞(tūn )二(èr )周(zhōu )而(ér )亡(wáng )诸(zhū )侯(hóu ),履(lǚ )至(zhì )尊(zūn )而(ér )制(zhì )六(liù )合(hé ),执(zhí )敲(qiāo )扑(pū )而(ér )鞭(biān )笞(chī )天(tiān )下(xià ),威(wēi )振(zhèn )四(sì )海(hǎi )。南(nán )取(qǔ )百(bǎi )越(yuè )之(zhī )地(dì ),以(yǐ )为(wéi )桂(guì )林(lín )、象(xiàng )郡(jùn );百(bǎi )越(yuè )之(zhī )君(jūn ),俯(fǔ )首(shǒu )系(xì )颈(jǐng ),委(wěi )命(mìng )下(xià )吏(lì )。乃(nǎi )使(shǐ )蒙(méng )恬(tián )北(běi )筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng )而(ér )守(shǒu )藩(fān )篱(lí ),却(què )匈(xiōng )奴(nú )七(qī )百(bǎi )余(yú )里(lǐ )。胡(hú )人(rén )不(bú )敢(gǎn )南(nán )下(xià )而(ér )牧(mù )马(mǎ ),士(shì )不(bú )敢(gǎn )弯(wān )弓(gōng )而(ér )报(bào )怨(yuàn )。于(yú )是(shì )废(fèi )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào ),焚(fén )百(bǎi )家(jiā )之(zhī )言(yán ),以(yǐ )愚(yú )黔(qián )首(shǒu );隳(huī )(huī)名(míng )城(chéng ),杀(shā )豪(háo )杰(jié ),收(shōu )天(tiān )下(xià )之(zhī )兵(bīng ),聚(jù )之(zhī )咸(xián )阳(yáng ),销(xiāo )锋(fēng )镝(dí )(dí),铸(zhù )以(yǐ )为(wéi )金(jīn )人(rén )十(shí )二(èr ),以(yǐ )弱(ruò )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )。然(rán )后(hòu )践(jiàn )华(huá )为(wéi )城(chéng ),因(yīn )河(hé )为(wéi )池(chí ),据(jù )亿(yì )丈(zhàng )之(zhī )城(chéng ),临(lín )不(bú )测(cè )之(zhī )渊(yuān ),以(yǐ )为(wéi )固(gù )。良(liáng )将(jiāng )劲(jìn )弩(nǔ )守(shǒu )要(yào )害(hài )之(zhī )处(chù ),信(xìn )臣(chén )精(jīng )卒(zú )陈(chén )利(lì )兵(bīng )而(ér )谁(shuí )何(hé )。天(tiān )下(xià )已(yǐ )定(dìng ),始(shǐ )皇(huáng )之(zhī )心(xīn ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )关(guān )中(zhōng )之(zhī )固(gù ),金(jīn )城(chéng )千(qiān )里(lǐ ),子(zǐ )孙(sūn )帝(dì )王(wáng )万(wàn )世(shì )之(zhī )业(yè )也(yě )。

始(shǐ )皇(huáng )既(jì )没(méi ),余(yú )威(wēi )震(zhèn )于(yú )殊(shū )俗(sú )。然(rán )陈(chén )涉(shè )瓮(wèng )牖(yǒu )(yǒu)绳(shéng )枢(shū )之(zhī )子(zǐ ),氓(máng )(méng)隶(lì )之(zhī )人(rén ),而(ér )迁(qiān )徙(xǐ )之(zhī )徒(tú )也(yě );才(cái )能(néng )不(bú )及(jí )中(zhōng )人(rén ),非(fēi )有(yǒu )仲(zhòng )尼(ní )、墨(mò )翟(zhái )〔dí〕之(zhī )贤(xián ),陶(táo )朱(zhū )、猗(yī )(yī)顿(dùn )之(zhī )富(fù );蹑(niè )足(zú )行(háng )伍(wǔ )之(zhī )间(jiān ),而(ér )倔(juè )起(qǐ )阡(qiān )陌(mò )之(zhī )中(zhōng ),率(lǜ )疲(pí )弊(bì )之(zhī )卒(zú ),将(jiāng )数(shù )百(bǎi )之(zhī )众(zhòng ),转(zhuǎn )而(ér )攻(gōng )秦(qín ),斩(zhǎn )木(mù )为(wéi )兵(bīng ),揭(jiē )竿(gān )为(wéi )旗(qí ),天(tiān )下(xià )云(yún )集(jí )响(xiǎng )应(yīng ),赢(yíng )粮(liáng )而(ér )景(jǐng )从(cóng )。山(shān )东(dōng )豪(háo )俊(jùn )遂(suí )并(bìng )起(qǐ )而(ér )亡(wáng )秦(qín )族(zú )矣(yǐ )。

且(qiě )夫(fū )天(tiān )下(xià )非(fēi )小(xiǎo )弱(ruò )也(yě ),雍(yōng )州(zhōu )之(zhī )地(dì ),崤(xiáo )函(hán )之(zhī )固(gù ),自(zì )若(ruò )也(yě )。陈(chén )涉(shè )之(zhī )位(wèi ),非(fēi )尊(zūn )于(yú )齐(qí )、楚(chǔ )、燕(yàn )、赵(zhào )、韩(hán )、魏(wèi )、宋(sòng )、卫(wèi )、中(zhōng )山(shān )之(zhī )君(jūn )也(yě );锄(chú )耰(yōu )(yōu)棘(jí )矜(jīn )(qín),非(fēi )铦(tiǎn )(xiān)于(yú )钩(gōu )戟(jǐ )长(zhǎng )铩(shā )也(yě );谪(zhé )戍(shù )之(zhī )众(zhòng ),非(fēi )抗(kàng )于(yú )九(jiǔ )国(guó )之(zhī )师(shī )也(yě );深(shēn )谋(móu )远(yuǎn )虑(lǜ ),行(háng )军(jūn )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )道(dào ),非(fēi )及(jí )向(xiàng )时(shí )之(zhī )士(shì )也(yě )。然(rán )而(ér )成(chéng )败(bài )异(yì )变(biàn ),功(gōng )业(yè )相(xiàng )反(fǎn ),何(hé )也(yě )?试(shì )使(shǐ )山(shān )东(dōng )之(zhī )国(guó )与(yǔ )陈(chén )涉(shè )度(dù )(duó)长(zhǎng )絜(jié )(xié)大(dà ),比(bǐ )权(quán )量(liàng )力(lì ),则(zé )不(bú )可(kě )同(tóng )年(nián )而(ér )语(yǔ )矣(yǐ )。然(rán )秦(qín )以(yǐ )区(qū )区(qū )之(zhī )地(dì ),致(zhì )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )势(shì ),序(xù )八(bā )州(zhōu )而(ér )朝(cháo )同(tóng )列(liè ),百(bǎi )有(yǒu )余(yú )年(nián )矣(yǐ );然(rán )后(hòu )以(yǐ )六(liù )合(hé )为(wéi )家(jiā ),崤(xiáo )函(hán )为(wéi )宫(gōng );一(yī )夫(fū )作(zuò )难(nán )(nàn)而(ér )七(qī )庙(miào )隳(huī ),身(shēn )死(sǐ )人(rén )手(shǒu ),为(wéi )天(tiān )下(xià )笑(xiào )者(zhě ),何(hé )也(yě )?仁(rén )义(yì )不(bú )施(shī )而(ér )攻(gōng )守(shǒu )之(zhī )势(shì )异(yì )也(yě )。

打赏捐助〔Donate〕>>>

●过秦论•上篇(两汉·贾谊)原文

○前一篇:荷塘月色(当代·朱自清)拼音版

○后一篇:过秦论•中篇(两汉·贾谊)拼音版

©2015-2026 ok8.org 文学库