过秦论•中篇【登录】

作者:两汉·贾谊 ┋ 阅读:18510

秦(qín )灭(miè )周(zhōu )祀(sì ),并(bìng )海(hǎi )内(nèi ),兼(jiān )诸(zhū )侯(hóu ),南(nán )面(miàn )称(chēng )帝(dì ),以(yǐ )养(yǎng )四(sì )海(hǎi )。天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì ),斐(fěi )然(rán )向(xiàng )风(fēng )。若(ruò )是(shì ),何(hé )也(yě )?曰(yuē ):近(jìn )古(gǔ )之(zhī )无(wú )王(wáng )者(zhě )久(jiǔ )矣(yǐ )。周(zhōu )室(shì )卑(bēi )微(wēi ),五(wǔ )霸(bà )既(jì )灭(miè ),令(lìng )不(bú )行(háng )于(yú )天(tiān )下(xià )。是(shì )以(yǐ )诸(zhū )侯(hóu )力(lì )政(zhèng ),强(qiáng )凌(líng )弱(ruò ),众(zhòng )暴(bào )寡(guǎ ),兵(bīng )革(gé )不(bú )休(xiū ),士(shì )民(mín )罢(bà )弊(bì )。今(jīn )秦(qín )南(nán )面(miàn )而(ér )王(wáng )天(tiān )下(xià ),是(shì )上(shàng )有(yǒu )天(tiān )子(zǐ )也(yě )。既(jì )元(yuán )元(yuán )之(zhī )民(mín )冀(jì )得(dé )安(ān )其(qí )性(xìng )命(mìng )莫(mò )不(bú )虚(xū )心(xīn )而(ér )仰(yǎng )上(shàng )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),专(zhuān )威(wēi )定(dìng )功(gōng ),安(ān )危(wēi )之(zhī )本(běn ),在(zài )于(yú )此(cǐ )矣(yǐ )。

秦(qín )王(wáng )怀(huái )贪(tān )鄙(bǐ )之(zhī )心(xīn ),行(háng )自(zì )奋(fèn )之(zhī )智(zhì ),不(bú )信(xìn )功(gōng )臣(chén ),不(bú )亲(qīn )士(shì )民(mín ),废(fèi )王(wáng )道(dào )而(ér )立(lì )私(sī )爱(ài ),焚(fén )文(wén )书(shū )而(ér )酷(kù )刑(xíng )法(fǎ ),先(xiān )诈(zhà )力(lì )而(ér )后(hòu )仁(rén )义(yì ),以(yǐ )暴(bào )虐(nuè )为(wéi )天(tiān )下(xià )始(shǐ )。夫(fū )兼(jiān )并(bìng )者(zhě )高(gāo )诈(zhà )力(lì ),安(ān )危(wēi )者(zhě )贵(guì )顺(shùn )权(quán ),此(cǐ )言(yán )取(qǔ )与(yǔ )守(shǒu )不(bú )同(tóng )术(shù )也(yě )。秦(qín )离(lí )战(zhàn )国(guó )而(ér )王(wáng )天(tiān )下(xià ),其(qí )道(dào )不(bú )易(yì ),其(qí )政(zhèng )不(bú )改(gǎi ),是(shì )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )取(qǔ )之(zhī )守(shǒu )之(zhī )者(zhě )无(wú )异(yì )也(yě )。孤(gū )独(dú )而(ér )有(yǒu )之(zhī ),故(gù )其(qí )亡(wáng )可(kě )立(lì )而(ér )待(dài )也(yě )。借(jiè )使(shǐ )秦(qín )王(wáng )论(lùn )上(shàng )世(shì )之(zhī )事(shì ),并(bìng )殷(yīn )、周(zhōu )之(zhī )迹(jì ),以(yǐ )制(zhì )御(yù )其(qí )政(zhèng ),后(hòu )虽(suī )有(yǒu )淫(yín )骄(jiāo )之(zhī )主(zhǔ ),犹(yóu )未(wèi )有(yǒu )倾(qīng )危(wēi )之(zhī )患(huàn )也(yě )。故(gù )三(sān )王(wáng )之(zhī )建(jiàn )天(tiān )下(xià ),名(míng )号(hào )显(xiǎn )美(měi ),功(gōng )业(yè )长(zhǎng )久(jiǔ )。

今(jīn )秦(qín )二(èr )世(shì )立(lì ),天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )引(yǐn )领(lǐng )而(ér )观(guān )其(qí )政(zhèng )。夫(fū )寒(hán )者(zhě )利(lì )裋(shù )褐(hè ),而(ér )饥(jī )者(zhě )甘(gān )糟(zāo )糠(kāng )。天(tiān )下(xià )嚣(xiāo )嚣(xiāo ),新(xīn )主(zhǔ )之(zhī )资(zī )也(yě )。此(cǐ )言(yán )劳(láo )民(mín )之(zhī )易(yì )为(wéi )仁(rén )也(yě )。向(xiàng )使(shǐ )二(èr )世(shì )有(yǒu )庸(yōng )主(zhǔ )之(zhī )行(háng )而(ér )任(rèn )忠(zhōng )贤(xián ),臣(chén )主(zhǔ )一(yī )心(xīn )而(ér )忧(yōu )海(hǎi )内(nèi )之(zhī )患(huàn ),缟(gǎo )素(sù )而(ér )正(zhèng )先(xiān )帝(dì )之(zhī )过(guò );裂(liè )地(dì )分(fèn )民(mín )以(yǐ )封(fēng )功(gōng )臣(chén )之(zhī )后(hòu ),建(jiàn )国(guó )立(lì )君(jūn )以(yǐ )礼(lǐ )天(tiān )下(xià );虚(xū )囹(líng )圄(yǔ )而(ér )免(miǎn )刑(xíng )戮(lù ),去(qù )收(shōu )孥(nú )污(wū )秽(huì )之(zhī )罪(zuì ),使(shǐ )各(gè )反(fǎn )其(qí )乡(xiāng )里(lǐ );发(fā )仓(cāng )廪(lǐn ),散(sàn )财(cái )币(bì ),以(yǐ )振(zhèn )孤(gū )独(dú )穷(qióng )困(kùn )之(zhī )士(shì );轻(qīng )赋(fù )少(shǎo )事(shì ),以(yǐ )佐(zuǒ )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )急(jí );约(yuē )法(fǎ )省(shěng )刑(xíng ),以(yǐ )持(chí )其(qí )后(hòu ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )皆(jiē )得(dé )自(zì )新(xīn ),更(gèng )节(jiē )修(xiū )行(háng ),各(gè )慎(shèn )其(qí )身(shēn );塞(sāi )万(wàn )民(mín )之(zhī )望(wàng ),而(ér )以(yǐ )盛(shèng )德(dé )与(yǔ )天(tiān )下(xià ),天(tiān )下(xià )息(xī )矣(yǐ )。即(jí )四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi )皆(jiē )欢(huān )然(rán )各(gè )自(zì )安(ān )乐(lè )其(qí )处(chù ),惟(wéi )恐(kǒng )有(yǒu )变(biàn )。虽(suī )有(yǒu )狡(jiǎo )害(hài )之(zhī )民(mín ),无(wú )离(lí )上(shàng )之(zhī )心(xīn ),则(zé )不(bú )轨(guǐ )之(zhī )臣(chén )无(wú )以(yǐ )饰(shì )其(qí )智(zhì ),而(ér )暴(bào )乱(luàn )之(zhī )奸(jiān )弭(mǐ )矣(yǐ )。

二(èr )世(shì )不(bú )行(háng )此(cǐ )术(shù ),而(ér )重(zhòng )以(yǐ )无(wú )道(dào ):坏(huài )宗(zōng )庙(miào )与(yǔ )民(mín ),更(gèng )始(shǐ )作(zuò )阿(ā )房(fáng )之(zhī )宫(gōng );繁(fán )刑(xíng )严(yán )诛(zhū ),吏(lì )治(zhì )刻(kè )深(shēn );赏(shǎng )罚(fá )不(bú )当(dāng ),赋(fù )敛(liǎn )无(wú )度(dù )。天(tiān )下(xià )多(duō )事(shì ),吏(lì )不(bú )能(néng )纪(jì );百(bǎi )姓(xìng )困(kùn )穷(qióng ),而(ér )主(zhǔ )不(bú )收(shōu )恤(xù )。然(rán )后(hòu )奸(jiān )伪(wěi )并(bìng )起(qǐ ),而(ér )上(shàng )下(xià )相(xiàng )遁(dùn );蒙(méng )罪(zuì )者(zhě )众(zhòng ),刑(xíng )戮(lù )相(xiàng )望(wàng )于(yú )道(dào ),而(ér )天(tiān )下(xià )苦(kǔ )之(zhī )。自(zì )群(qún )卿(qīng )以(yǐ )下(xià )至(zhì )于(yú )众(zhòng )庶(shù ),人(rén )怀(huái )自(zì )危(wēi )之(zhī )心(xīn ),亲(qīn )处(chù )穷(qióng )苦(kǔ )之(zhī )实(shí ),咸(xián )不(bú )安(ān )其(qí )位(wèi ),故(gù )易(yì )动(dòng )也(yě )。是(shì )以(yǐ )陈(chén )涉(shè )不(bú )用(yòng )汤(tāng )、武(wǔ )之(zhī )贤(xián ),不(bú )借(jiè )公(gōng )侯(hóu )之(zhī )尊(zūn ),奋(fèn )臂(bì )于(yú )大(dà )泽(zé ),而(ér )天(tiān )下(xià )响(xiǎng )应(yīng )者(zhě ),其(qí )民(mín )危(wēi )也(yě )。

故(gù )先(xiān )王(wáng )者(zhě ),见(jiàn )终(zhōng )始(shǐ )不(bú )变(biàn ),知(zhī )存(cún )亡(wáng )之(zhī )由(yóu )。是(shì )以(yǐ )牧(mù )民(mín )之(zhī )道(dào ),务(wù )在(zài )安(ān )之(zhī )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。下(xià )虽(suī )有(yǒu )逆(nì )行(háng )之(zhī )臣(chén ),必(bì )无(wú )响(xiǎng )应(yīng )之(zhī )助(zhù )。故(gù )曰(yuē ):“安(ān )民(mín )可(kě )与(yǔ )为(wéi )义(yì ),而(ér )危(wēi )民(mín )易(yì )与(yǔ )为(wéi )非(fēi )”,此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。贵(guì )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),富(fù )有(yǒu )四(sì )海(hǎi ),身(shēn )在(zài )于(yú )戮(lù )者(zhě ),正(zhèng )之(zhī )非(fēi )也(yě )。是(shì )二(èr )世(shì )之(zhī )过(guò )也(yě )。

打赏捐助〔Donate〕>>>

●过秦论•中篇(两汉·贾谊)原文

○前一篇:过秦论•上篇(两汉·贾谊)拼音版

○后一篇:过秦论•下篇(两汉·贾谊)拼音版

©2015-2026 ok8.org 文学库