屈原列传【登录】

作者:两汉·司马迁 ┋ 阅读:197419

屈(qū )原(yuán )者(zhě ),名(míng )平(píng ),楚(chǔ )之(zhī )同(tóng )姓(xìng )也(yě )。为(wéi )楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )左(zuǒ )徒(tú )。博(bó )闻(wén )强(qiáng )志(zhì ),明(míng )于(yú )治(zhì )乱(luàn ),娴(xián )于(yú )辞(cí )令(lìng )。入(rù )则(zé )与(yǔ )王(wáng )图(tú )议(yì )国(guó )事(shì ),以(yǐ )出(chū )号(hào )令(lìng );出(chū )则(zé )接(jiē )遇(yù )宾(bīn )客(kè ),应(yīng )对(duì )诸(zhū )侯(hóu )。王(wáng )甚(shèn )任(rèn )之(zhī )。

上(shàng )官(guān )大(dà )夫(fū )与(yǔ )之(zhī )同(tóng )列(liè ),争(zhēng )宠(chǒng )而(ér )心(xīn )害(hài )其(qí )能(néng )。怀(huái )王(wáng )使(shǐ )屈(qū )原(yuán )造(zào )为(wéi )宪(xiàn )令(lìng ),屈(qū )平(píng )属(shǔ )草(cǎo )稿(gǎo )未(wèi )定(dìng )。上(shàng )官(guān )大(dà )夫(fū )见(jiàn )而(ér )欲(yù )夺(duó )之(zhī ),屈(qū )平(píng )不(bú )与(yǔ ),因(yīn )谗(chán )之(zhī )曰(yuē ):“王(wáng )使(shǐ )屈(qū )平(píng )为(wéi )令(lìng ),众(zhòng )莫(mò )不(bú )知(zhī )。每(měi )一(yī )令(lìng )出(chū ),平(píng )伐(fá )其(qí )功(gōng ),曰(yuē )以(yǐ )为(wéi )‘非(fēi )我(wǒ )莫(mò )能(néng )为(wéi )也(yě )。’”王(wáng )怒(nù )而(ér )疏(shū )屈(qū )平(píng )。

屈(qū )平(píng )疾(jí )王(wáng )听(tīng )之(zhī )不(bú )聪(cōng )也(yě ),谗(chán )谄(chǎn )之(zhī )蔽(bì )明(míng )也(yě ),邪(xié )曲(qǔ )之(zhī )害(hài )公(gōng )也(yě ),方(fāng )正(zhèng )之(zhī )不(bú )容(róng )也(yě ),故(gù )忧(yōu )愁(chóu )幽(yōu )思(sī )而(ér )作(zuò )《离(lí )骚(sāo )》。“离(lí )骚(sāo )”者(zhě ),犹(yóu )离(lí )忧(yōu )也(yě )。夫(fū )天(tiān )者(zhě ),人(rén )之(zhī )始(shǐ )也(yě );父(fù )母(mǔ )者(zhě ),人(rén )之(zhī )本(běn )也(yě )。人(rén )穷(qióng )则(zé )反(fǎn )本(běn ),故(gù )劳(láo )苦(kǔ )倦(juàn )极(jí ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )呼(hū )天(tiān )也(yě );疾(jí )痛(tòng )惨(cǎn )怛(dá ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )呼(hū )父(fù )母(mǔ )也(yě )。屈(qū )平(píng )正(zhèng )道(dào )直(zhí )行(háng ),竭(jié )忠(zhōng )尽(jìn )智(zhì ),以(yǐ )事(shì )其(qí )君(jūn ),谗(chán )人(rén )间(jiān )之(zhī ),可(kě )谓(wèi )穷(qióng )矣(yǐ )。信(xìn )而(ér )见(jiàn )疑(yí ),忠(zhōng )而(ér )被(bèi )谤(bàng ),能(néng )无(wú )怨(yuàn )乎(hū )?屈(qū )平(píng )之(zhī )作(zuò )《离(lí )骚(sāo )》,盖(gài )自(zì )怨(yuàn )生(shēng )也(yě )。《国(guó )风(fēng )》好(hǎo )色(sè )而(ér )不(bú )淫(yín ),《小(xiǎo )雅(yǎ )》怨(yuàn )诽(fěi )而(ér )不(bú )乱(luàn )。若(ruò )《离(lí )骚(sāo )》者(zhě ),可(kě )谓(wèi )兼(jiān )之(zhī )矣(yǐ )。上(shàng )称(chēng )帝(dì )喾(kù ),下(xià )道(dào )齐(qí )桓(huán ),中(zhōng )述(shù )汤(tāng )、武(wǔ ),以(yǐ )刺(cì )世(shì )事(shì )。明(míng )道(dào )德(dé )之(zhī )广(guǎng )崇(chóng ),治(zhì )乱(luàn )之(zhī )条(tiáo )贯(guàn ),靡(mí )不(bú )毕(bì )见(jiàn )。其(qí )文(wén )约(yuē ),其(qí )辞(cí )微(wēi ),其(qí )志(zhì )洁(jié ),其(qí )行(háng )廉(lián )。其(qí )称(chēng )文(wén )小(xiǎo )而(ér )其(qí )指(zhǐ )极(jí )大(dà ),举(jǔ )类(lèi )迩(ěr )而(ér )见(jiàn )义(yì )远(yuǎn )。其(qí )志(zhì )洁(jié ),故(gù )其(qí )称(chēng )物(wù )芳(fāng );其(qí )行(háng )廉(lián ),故(gù )死(sǐ )而(ér )不(bú )容(róng )。自(zì )疏(shū )濯(zhuó )淖(nào )污(wū )泥(ní )之(zhī )中(zhōng ),蝉(chán )蜕(tuì )于(yú )浊(zhuó )秽(huì ),以(yǐ )浮(fú )游(yóu )尘(chén )埃(āi )之(zhī )外(wài ),不(bú )获(huò )世(shì )之(zhī )滋(zī )垢(gòu ),皭(jiào )然(rán )泥(ní )而(ér )不(bú )滓(zǐ )者(zhě )也(yě )。推(tuī )此(cǐ )志(zhì )也(yě ),虽(suī )与(yǔ )日(rì )月(yuè )争(zhēng )光(guāng )可(kě )也(yě )。

屈(qū )原(yuán )既(jì )绌(chù )。其(qí )后(hòu )秦(qín )欲(yù )伐(fá )齐(qí ),齐(qí )与(yǔ )楚(chǔ )从(cóng )亲(qīn ),惠(huì )王(wáng )患(huàn )之(zhī )。乃(nǎi )令(lìng )张(zhāng )仪(yí )佯(yáng )去(qù )秦(qín ),厚(hòu )币(bì )委(wěi )质(zhì )事(shì )楚(chǔ ),曰(yuē ):“秦(qín )甚(shèn )憎(zēng )齐(qí ),齐(qí )与(yǔ )楚(chǔ )从(cóng )亲(qīn ),楚(chǔ )诚(chéng )能(néng )绝(jué )齐(qí ),秦(qín )愿(yuàn )献(xiàn )商(shāng )、於(yú )之(zhī )地(dì )六(liù )百(bǎi )里(lǐ )。”楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )贪(tān )而(ér )信(xìn )张(zhāng )仪(yí ),遂(suí )绝(jué )齐(qí ),使(shǐ )使(shǐ )如(rú )秦(qín )受(shòu )地(dì )。张(zhāng )仪(yí )诈(zhà )之(zhī )曰(yuē ):“仪(yí )与(yǔ )王(wáng )约(yuē )六(liù )里(lǐ ),不(bú )闻(wén )六(liù )百(bǎi )里(lǐ )。”楚(chǔ )使(shǐ )怒(nù )去(qù ),归(guī )告(gào )怀(huái )王(wáng )。怀(huái )王(wáng )怒(nù ),大(dà )兴(xìng )师(shī )伐(fá )秦(qín )。秦(qín )发(fā )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),大(dà )破(pò )楚(chǔ )师(shī )于(yú )丹(dān )、淅(xī ),斩(zhǎn )首(shǒu )八(bā )万(wàn ),虏(lǔ )楚(chǔ )将(jiāng )屈(qū )匄(gài ),遂(suí )取(qǔ )楚(chǔ )之(zhī )汉(hàn )中(zhōng )地(dì )。怀(huái )王(wáng )乃(nǎi )悉(xī )发(fā )国(guó )中(zhōng )兵(bīng ),以(yǐ )深(shēn )入(rù )击(jī )秦(qín ),战(zhàn )于(yú )蓝(lán )田(tián )。魏(wèi )闻(wén )之(zhī ),袭(xí )楚(chǔ )至(zhì )邓(dèng )。楚(chǔ )兵(bīng )惧(jù ),自(zì )秦(qín )归(guī )。而(ér )齐(qí )竟(jìng )怒(nù ),不(bú )救(jiù )楚(chǔ ),楚(chǔ )大(dà )困(kùn )。明(míng ) 年(nián ),秦(qín )割(gē )汉(hàn )中(zhōng )地(dì )与(yǔ )楚(chǔ )以(yǐ )和(hé )。楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“不(bú )愿(yuàn )得(dé )地(dì ),愿(yuàn )得(dé )张(zhāng )仪(yí )而(ér )甘(gān )心(xīn )焉(yān )。”张(zhāng )仪(yí )闻(wén ),乃(nǎi )曰(yuē ):“以(yǐ )一(yī )仪(yí )而(ér )当(dāng )汉(hàn )中(zhōng )地(dì ),臣(chén )请(qǐng )往(wǎng )如(rú )楚(chǔ )。”如(rú )楚(chǔ ),又(yòu )因(yīn )厚(hòu )币(bì )用(yòng )事(shì )者(zhě )臣(chén )靳(jìn )尚(shàng ),而(ér )设(shè )诡(guǐ )辩(biàn )于(yú )怀(huái )王(wáng )之(zhī )宠(chǒng )姬(jī )郑(zhèng )袖(xiù )。怀(huái )王(wáng )竟(jìng )听(tīng )郑(zhèng )袖(xiù ),复(fù )释(shì )去(qù )张(zhāng )仪(yí )。是(shì )时(shí )屈(qū )原(yuán )既(jì )疏(shū ),不(bú )复(fù )在(zài )位(wèi ),使(shǐ )于(yú )齐(qí ),顾(gù )反(fǎn ),谏(jiàn )怀(huái )王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )不(bú )杀(shā )张(zhāng )仪(yí )?”怀(huái )王(wáng )悔(huǐ ),追(zhuī )张(zhāng )仪(yí ),不(bú )及(jí )。

其(qí )后(hòu ),诸(zhū )侯(hóu )共(gòng )击(jī )楚(chǔ ),大(dà )破(pò )之(zhī ),杀(shā )其(qí )将(jiāng )唐(táng )眜(mò )。时(shí )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )与(yǔ )楚(chǔ )婚(hūn ),欲(yù )与(yǔ )怀(huái )王(wáng )会(huì )。怀(huái )王(wáng )欲(yù )行(háng ),屈(qū )平(píng )曰(yuē ):“秦(qín ),虎(hǔ )狼(láng )之(zhī )国(guó ),不(bú )可(kě )信(xìn ),不(bú )如(rú )毋(wú )行(háng )。”怀(huái )王(wáng )稚(zhì )子(zǐ )子(zǐ )兰(lán )劝(quàn )王(wáng )行(háng ):“奈(nài )何(hé )绝(jué )秦(qín )欢(huān )!”怀(huái )王(wáng )卒(zú )行(háng )。入(rù )武(wǔ )关(guān ),秦(qín )伏(fú )兵(bīng )绝(jué )其(qí )后(hòu ),因(yīn )留(liú )怀(huái )王(wáng ),以(yǐ )求(qiú )割(gē )地(dì )。怀(huái )王(wáng )怒(nù ),不(bú )听(tīng )。亡(wáng )走(zǒu )赵(zhào ),赵(zhào )不(bú )内(nèi )。复(fù )之(zhī )秦(qín ),竟(jìng )死(sǐ )于(yú )秦(qín )而(ér )归(guī )葬(zàng )。

长(zhǎng )子(zǐ )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )立(lì ),以(yǐ )其(qí )弟(dì )子(zǐ )兰(lán )为(wéi )令(lìng )尹(yǐn )。楚(chǔ )人(rén )既(jì )咎(jiù )子(zǐ )兰(lán )以(yǐ )劝(quàn )怀(huái )王(wáng )入(rù )秦(qín )而(ér )不(bú )反(fǎn )也(yě )。屈(qū )平(píng )既(jì )嫉(jí )之(zhī ),虽(suī )放(fàng )流(liú ),眷(juàn )顾(gù )楚(chǔ )国(guó ),系(xì )心(xīn )怀(huái )王(wáng ),不(bú )忘(wàng )欲(yù )反(fǎn )。冀(jì )幸(xìng )君(jūn )之(zhī )一(yī )悟(wù ),俗(sú )之(zhī )一(yī )改(gǎi )也(yě )。其(qí )存(cún )君(jūn )兴(xìng )国(guó ),而(ér )欲(yù )反(fǎn )复(fù )之(zhī ),一(yī )篇(piān )之(zhī )中(zhōng ),三(sān )致(zhì )志(zhì )焉(yān )。然(rán )终(zhōng )无(wú )可(kě )奈(nài )何(hé ),故(gù )不(bú )可(kě )以(yǐ )反(fǎn )。卒(zú )以(yǐ )此(cǐ )见(jiàn )怀(huái )王(wáng )之(zhī )终(zhōng )不(bú )悟(wù )也(yě )。

人(rén )君(jūn )无(wú )愚(yú )智(zhì )贤(xián )不(bú )肖(xiāo ),莫(mò )不(bú )欲(yù )求(qiú )忠(zhōng )以(yǐ )自(zì )为(wéi ),举(jǔ )贤(xián )以(yǐ )自(zì )佐(zuǒ )。然(rán )亡(wáng )国(guó )破(pò )家(jiā )相(xiàng )随(suí )属(shǔ ),而(ér )圣(shèng )君(jūn )治(zhì )国(guó )累(lèi )世(shì )而(ér )不(bú )见(jiàn )者(zhě ),其(qí )所(suǒ )谓(wèi )忠(zhōng )者(zhě )不(bú )忠(zhōng ),而(ér )所(suǒ )谓(wèi )贤(xián )者(zhě )不(bú )贤(xián )也(yě )。怀(huái )王(wáng )以(yǐ )不(bú )知(zhī )忠(zhōng )臣(chén )之(zhī )分(fèn ),故(gù )内(nèi )惑(huò )于(yú )郑(zhèng )袖(xiù ),外(wài )欺(qī )于(yú )张(zhāng )仪(yí ),疏(shū )屈(qū )平(píng )而(ér )信(xìn )上(shàng )官(guān )大(dà )夫(fū )、令(lìng )尹(yǐn )子(zǐ )兰(lán ),兵(bīng )挫(cuò )地(dì )削(xuē ),亡(wáng )其(qí )六(liù )郡(jùn ),身(shēn )客(kè )死(sǐ )于(yú )秦(qín ),为(wéi )天(tiān )下(xià )笑(xiào ),此(cǐ )不(bú )知(zhī )人(rén )之(zhī )祸(huò )也(yě )。《易(yì )》曰(yuē ):“井(jǐng )渫(xiè )不(bú )食(shí ),为(wéi )我(wǒ )心(xīn )恻(cè ),可(kě )以(yǐ )汲(jí )。王(wáng )明(míng ),并(bìng )受(shòu )其(qí )福(fú )。”王(wáng )之(zhī )不(bú )明(míng ),岂(qǐ )足(zú )福(fú )哉(zāi )!令(lìng )尹(yǐn )子(zǐ )兰(lán )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù )。卒(zú )使(shǐ )上(shàng )官(guān )大(dà )夫(fū )短(duǎn )屈(qū )原(yuán )于(yú )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )。顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )怒(nù )而(ér )迁(qiān )之(zhī )。屈(qū )原(yuán )至(zhì )于(yú )江(jiāng )滨(bīn ),被(bèi )发(fā )行(háng )吟(yín )泽(zé )畔(pàn ),颜(yán )色(sè )憔(qiáo )悴(cuì ),形(xíng )容(róng )枯(kū )槁(gǎo )。渔(yú )父(fù )见(jiàn )而(ér )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“子(zǐ )非(fēi )三(sān )闾(lǘ )大(dà )夫(fū )欤(yú )?何(hé )故(gù )而(ér )至(zhì )此(cǐ )?”屈(qū )原(yuán )曰(yuē ):“举(jǔ )世(shì )皆(jiē )浊(zhuó )而(ér )我(wǒ )独(dú )清(qīng ),众(zhòng )人(rén )皆(jiē )醉(zuì )而(ér )我(wǒ )独(dú )醒(xǐng ),是(shì )以(yǐ )见(jiàn )放(fàng )。”渔(yú )父(fù )曰(yuē ):“夫(fū )圣(shèng )人(rén )者(zhě ),不(bú )凝(níng )滞(zhì )于(yú )物(wù ),而(ér )能(néng )与(yǔ )世(shì )推(tuī )移(yí )。举(jǔ )世(shì )皆(jiē )浊(zhuó ),何(hé )不(bú )随(suí )其(qí )流(liú )而(ér )扬(yáng )其(qí )波(bō )?众(zhòng )人(rén )皆(jiē )醉(zuì ),何(hé )不(bú )哺(bǔ )其(qí )糟(zāo )而(ér )啜(chuò )其(qí )醨(lí )?何(hé )故(gù )怀(huái )瑾(jǐn )握(wò )瑜(yú ),而(ér )自(zì )令(lìng )见(jiàn )放(fàng )为(wéi )?”屈(qū )原(yuán )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )之(zhī ),新(xīn )沐(mù )者(zhě )必(bì )弹(dàn )冠(guàn ),新(xīn )浴(yù )者(zhě )必(bì )振(zhèn )衣(yī )。人(rén )又(yòu )谁(shuí )能(néng )以(yǐ )身(shēn )之(zhī )察(chá )察(chá ),受(shòu )物(wù )之(zhī )汶(wèn )汶(wèn )者(zhě )乎(hū )?宁(níng )赴(fù )常(cháng )流(liú )而(ér )葬(zàng )乎(hū )江(jiāng )鱼(yú )腹(fù )中(zhōng )耳(ěr )。又(yòu )安(ān )能(néng )以(yǐ )皓(hào )皓(hào )之(zhī )白(bái ),而(ér )蒙(méng )世(shì )之(zhī )温(wēn )蠖(huò )乎(hū )?”乃(nǎi )作(zuò )《怀(huái )沙(shā )》之(zhī )赋(fù )。于(yú )是(shì )怀(huái )石(shí ),遂(suí )自(zì )投(tóu )汨(mì )罗(luó )以(yǐ )死(sǐ )。

屈(qū )原(yuán )既(jì )死(sǐ )之(zhī )后(hòu ),楚(chǔ )有(yǒu )宋(sòng )玉(yù )、唐(táng )勒(lè )、景(jǐng )差(chà )之(zhī )徒(tú )者(zhě ),皆(jiē )好(hǎo )辞(cí )而(ér )以(yǐ )赋(fù )见(jiàn )称(chēng )。然(rán )皆(jiē )祖(zǔ )屈(qū )原(yuán )之(zhī )从(cóng )容(róng )辞(cí )令(lìng ),终(zhōng )莫(mò )敢(gǎn )直(zhí )谏(jiàn )。其(qí )后(hòu )楚(chǔ )日(rì )以(yǐ )削(xuē ),数(shù )十(shí )年(nián )竟(jìng )为(wéi )秦(qín )所(suǒ )灭(miè )。自(zì )屈(qū )原(yuán )沉(chén )汨(mì )罗(luó )后(hòu )百(bǎi )有(yǒu )馀(yú )年(nián ),汉(hàn )有(yǒu )贾(jiǎ )生(shēng ),为(wéi )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )太(tài )傅(fù )。过(guò )湘(xiāng )水(shuǐ ),投(tóu )书(shū )以(yǐ )吊(diào )屈(qū )原(yuán )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):“余(yú )读(dú )《离(lí )骚(sāo )》、《天(tiān )问(wèn )》、《招(zhāo )魂(hún )》、《哀(āi )郢(yǐng )》,悲(bēi )其(qí )志(zhì )。适(shì )长(zhǎng )沙(shā ),过(guò )屈(qū )原(yuán )所(suǒ )自(zì )沉(chén )渊(yuān ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )垂(chuí )涕(tì ),想(xiǎng )见(jiàn )其(qí )为(wéi )人(rén )。及(jí )见(jiàn )贾(jiǎ )生(shēng )吊(diào )之(zhī ),又(yòu )怪(guài )屈(qū )原(yuán )以(yǐ )彼(bǐ )其(qí )材(cái )游(yóu )诸(zhū )侯(hóu ),何(hé )国(guó )不(bú )容(róng ),而(ér )自(zì )令(lìng )若(ruò )是(shì )!读(dú )《鵩(fú )鸟(niǎo )赋(fù )》,同(tóng )死(sǐ )生(shēng ),轻(qīng )去(qù )就(jiù ),又(yòu )爽(shuǎng )然(rán )自(zì )失(shī )矣(yǐ )。”

打赏捐助〔Donate〕>>>

●屈原列传(两汉·司马迁)原文

○前一篇:齐桓晋文之事(先秦·孟子)拼音版

○后一篇:冬景画为许总宪题(明朝·张潮)拼音版

©2015-2026 ok8.org 文学库