齐桓晋文之事【登录】

作者:先秦·孟子 ┋ 阅读:105276

齐(qí )宣(xuān )王(wáng )问(wèn )曰(yuē ):“齐(qí )桓(huán )、晋(jìn )文(wén )之(zhī )事(shì ),可(kě )得(dé )闻(wén )乎(hū )?”

孟(mèng )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“仲(zhòng )尼(ní )之(zhī )徒(tú ),无(wú )道(dào )桓(huán )、文(wén )之(zhī )事(shì )者(zhě ),是(shì )以(yǐ )后(hòu )世(shì )无(wú )传(chuán )焉(yān ),臣(chén )未(wèi )之(zhī )闻(wén )也(yě )。无(wú )以(yǐ ),则(zé )王(wáng )乎(hū )?”

曰(yuē ):“德(dé )何(hé )如(rú )则(zé )可(kě )以(yǐ )王(wáng )矣(yǐ )?”

曰(yuē ):“保(bǎo )民(mín )而(ér )王(wáng ),莫(mò )之(zhī )能(néng )御(yù )也(yě )。”

曰(yuē ):“若(ruò )寡(guǎ )人(rén )者(zhě ),可(kě )以(yǐ )保(bǎo )民(mín )乎(hū )哉(zāi )?”

曰(yuē ):“可(kě )。”

曰(yuē ):“何(hé )由(yóu )知(zhī )吾(wú )可(kě )也(yě )?”

曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )之(zhī )胡(hú )龁(hé )曰(yuē ):‘王(wáng )坐(zuò )于(yú )堂(táng )上(shàng ),有(yǒu )牵(qiān )牛(niú )而(ér )过(guò )堂(táng )下(xià )者(zhě ),王(wáng )见(jiàn )之(zhī ),曰(yuē ):“牛(niú )何(hé )之(zhī )?”对(duì )曰(yuē ):“将(jiāng )以(yǐ )衅(xìn )钟(zhōng )。”王(wáng )曰(yuē ):“舍(shě )之(zhī )!吾(wú )不(bú )忍(rěn )其(qí )觳(hú )觫(sù ),若(ruò )无(wú )罪(zuì )而(ér )就(jiù )死(sǐ )地(dì )。”对(duì )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )废(fèi )衅(xìn )钟(zhōng )与(yǔ )?”曰(yuē ):“何(hé )可(kě )废(fèi )也(yě ),以(yǐ )羊(yáng )易(yì )之(zhī )。”’不(bú )识(shí )有(yǒu )诸(zhū )?”

曰(yuē ):“有(yǒu )之(zhī )。”

曰(yuē ):“是(shì )心(xīn )足(zú )以(yǐ )王(wáng )矣(yǐ )。百(bǎi )姓(xìng )皆(jiē )以(yǐ )王(wáng )为(wéi )爱(ài )也(yě ),臣(chén )固(gù )知(zhī )王(wáng )之(zhī )不(bú )忍(rěn )也(yě )。”

王(wáng )曰(yuē ):“然(rán ),诚(chéng )有(yǒu )百(bǎi )姓(xìng )者(zhě )。齐(qí )国(guó )虽(suī )褊(biǎn )小(xiǎo ),吾(wú )何(hé )爱(ài )一(yī )牛(niú )?即(jí )不(bú )忍(rěn )其(qí )觳(hú )觫(sù ),若(ruò )无(wú )罪(zuì )而(ér )就(jiù )死(sǐ )地(dì ),故(gù )以(yǐ )羊(yáng )易(yì )之(zhī )也(yě )。”

曰(yuē ):“王(wáng )无(wú )异(yì )于(yú )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )以(yǐ )王(wáng )为(wéi )爱(ài )也(yě )。以(yǐ )小(xiǎo )易(yì )大(dà ),彼(bǐ )恶(è )知(zhī )之(zhī )?王(wáng )若(ruò )隐(yǐn )其(qí )无(wú )罪(zuì )而(ér )就(jiù )死(sǐ )地(dì ),则(zé )牛(niú )羊(yáng )何(hé )择(zé )焉(yān )?”

王(wáng )笑(xiào )曰(yuē ):“是(shì )诚(chéng )何(hé )心(xīn )哉(zāi )!我(wǒ )非(fēi )爱(ài )其(qí )财(cái )而(ér )易(yì )之(zhī )以(yǐ )羊(yáng )也(yě ),宜(yí )乎(hū )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )谓(wèi )我(wǒ )爱(ài )也(yě )。”

曰(yuē ):“无(wú )伤(shāng )也(yě ),是(shì )乃(nǎi )仁(rén )术(shù )也(yě )!见(jiàn )牛(niú )未(wèi )见(jiàn )羊(yáng )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )之(zhī )于(yú )禽(qín )兽(shòu )也(yě ):见(jiàn )其(qí )生(shēng ),不(bú )忍(rěn )见(jiàn )其(qí )死(sǐ );闻(wén )其(qí )声(shēng ),不(bú )忍(rěn )食(shí )其(qí )肉(ròu )。是(shì )以(yǐ )君(jūn )子(zǐ )远(yuǎn )庖(páo )厨(chú )也(yě )。”

王(wáng )说(shuō )曰(yuē ):“《诗(shī )》云(yún ):‘他(tā )人(rén )有(yǒu )心(xīn ),予(yǔ )忖(cǔn )度(dù )之(zhī )。’夫(fū )子(zǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。夫(fū )我(wǒ )乃(nǎi )行(háng )之(zhī ),反(fǎn )而(ér )求(qiú )之(zhī ),不(bú )得(dé )吾(wú )心(xīn );夫(fū )子(zǐ )言(yán )之(zhī ),于(yú )我(wǒ )心(xīn )有(yǒu )戚(qī )戚(qī )焉(yān )。此(cǐ )心(xīn )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )合(hé )于(yú )王(wáng )者(zhě )何(hé )也(yě )?”

曰(yuē ):“有(yǒu )复(fù )于(yú )王(wáng )者(zhě )曰(yuē ):‘吾(wú )力(lì )足(zú )以(yǐ )举(jǔ )百(bǎi )钧(jūn ),而(ér )不(bú )足(zú )以(yǐ )举(jǔ )一(yī )羽(yǔ );明(míng )足(zú )以(yǐ )察(chá )秋(qiū )毫(háo )之(zhī )末(mò ),而(ér )不(bú )见(jiàn )舆(yú )薪(xīn )。’则(zé )王(wáng )许(xǔ )之(zhī )乎(hū )?”

曰(yuē ):“否(fǒu )!”

“今(jīn )恩(ēn )足(zú )以(yǐ )及(jí )禽(qín )兽(shòu ),而(ér )功(gōng )不(bú )至(zhì )于(yú )百(bǎi )姓(xìng )者(zhě ),独(dú )何(hé )与(yǔ )?然(rán )则(zé )一(yī )羽(yǔ )之(zhī )不(bú )举(jǔ ),为(wéi )不(bú )用(yòng )力(lì )焉(yān );舆(yú )薪(xīn )之(zhī )不(bú )见(jiàn ),为(wéi )不(bú )用(yòng )明(míng )焉(yān );百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )不(bú )见(jiàn )保(bǎo ),为(wéi )不(bú )用(yòng )恩(ēn )焉(yān )。故(gù )王(wáng )之(zhī )不(bú )王(wáng ),不(bú )为(wéi )也(yě ),非(fēi )不(bú )能(néng )也(yě )。”

曰(yuē ):“不(bú )为(wéi )者(zhě )与(yǔ )不(bú )能(néng )者(zhě )之(zhī )形(xíng ),何(hé )以(yǐ )异(yì )?”

曰(yuē ):“挟(jiā )太(tài )山(shān )以(yǐ )超(chāo )北(běi )海(hǎi ),语(yǔ )人(rén )曰(yuē ):‘我(wǒ )不(bú )能(néng )。’是(shì )诚(chéng )不(bú )能(néng )也(yě )。为(wéi )长(zhǎng )者(zhě )折(shé )枝(zhī ),语(yǔ )人(rén )曰(yuē ):‘我(wǒ )不(bú )能(néng )。’是(shì )不(bú )为(wéi )也(yě ),非(fēi )不(bú )能(néng )也(yě )。故(gù )王(wáng )之(zhī )不(bú )王(wáng ),非(fēi )挟(jiā )太(tài )山(shān )以(yǐ )超(chāo )北(běi )海(hǎi )之(zhī )类(lèi )也(yě );王(wáng )之(zhī )不(bú )王(wáng ),是(shì )折(shé )枝(zhī )之(zhī )类(lèi )也(yě )。”

“老(lǎo )吾(wú )老(lǎo ),以(yǐ )及(jí )人(rén )之(zhī )老(lǎo );幼(yòu )吾(wú )幼(yòu ),以(yǐ )及(jí )人(rén )之(zhī )幼(yòu );天(tiān )下(xià )可(kě )运(yùn )于(yú )掌(zhǎng )。诗(shī )云(yún ):‘刑(xíng )于(yú )寡(guǎ )妻(qī ),至(zhì )于(yú )兄(xiōng )弟(dì ),以(yǐ )御(yù )于(yú )家(jiā )邦(bāng )。’言(yán )举(jǔ )斯(sī )心(xīn )加(jiā )诸(zhū )彼(bǐ )而(ér )已(yǐ )。故(gù )推(tuī )恩(ēn )足(zú )以(yǐ )保(bǎo )四(sì )海(hǎi ),不(bú )推(tuī )恩(ēn )无(wú )以(yǐ )保(bǎo )妻(qī )子(zǐ )。古(gǔ )之(zhī )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )大(dà )过(guò )人(rén )者(zhě ),无(wú )他(tā )焉(yān ),善(shàn )推(tuī )其(qí )所(suǒ )为(wéi )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )!今(jīn )恩(ēn )足(zú )以(yǐ )及(jí )禽(qín )兽(shòu ),而(ér )功(gōng )不(bú )至(zhì )于(yú )百(bǎi )姓(xìng )者(zhě ),独(dú )何(hé )与(yǔ )?权(quán ),然(rán )后(hòu )知(zhī )轻(qīng )重(zhòng );度(dù ),然(rán )后(hòu )知(zhī )长(zhǎng )短(duǎn )。物(wù )皆(jiē )然(rán ),心(xīn )为(wéi )甚(shèn )。王(wáng )请(qǐng )度(dù )之(zhī )。抑(yì )王(wáng )兴(xìng )甲(jiǎ )兵(bīng ),危(wēi )士(shì )臣(chén ),构(gòu )怨(yuàn )于(yú )诸(zhū )侯(hóu ),然(rán )后(hòu )快(kuài )于(yú )心(xīn )与(yǔ )?”

王(wáng )曰(yuē ):“否(fǒu ),吾(wú )何(hé )快(kuài )于(yú )是(shì )!将(jiāng )以(yǐ )求(qiú )吾(wú )所(suǒ )大(dà )欲(yù )也(yě )。”

曰(yuē ):“王(wáng )之(zhī )所(suǒ )大(dà )欲(yù ),可(kě )得(dé )闻(wén )与(yǔ )?”

王(wáng )笑(xiào )而(ér )不(bú )言(yán )。

曰(yuē ):“为(wéi )肥(féi )甘(gān )不(bú )足(zú )于(yú )口(kǒu )与(yǔ )?轻(qīng )暖(nuǎn )不(bú )足(zú )于(yú )体(tǐ )与(yǔ )?抑(yì )为(wéi )采(cǎi )色(sè )不(bú )足(zú )视(shì )于(yú )目(mù )与(yǔ )?声(shēng )音(yīn )不(bú )足(zú )听(tīng )于(yú )耳(ěr )与(yǔ )?便(biàn )嬖(bì )不(bú )足(zú )使(shǐ )令(lìng )于(yú )前(qián )与(yǔ )?王(wáng )之(zhī )诸(zhū )臣(chén ),皆(jiē )足(zú )以(yǐ )供(gòng )之(zhī ),而(ér )王(wáng )岂(qǐ )为(wéi )是(shì )哉(zāi )!”

曰(yuē ):“否(fǒu ),吾(wú )不(bú )为(wéi )是(shì )也(yě )。”

曰(yuē ):“然(rán )则(zé )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )大(dà )欲(yù )可(kě )知(zhī )已(yǐ ):欲(yù )辟(pì )土(tǔ )地(dì ),朝(cháo )秦(qín )、楚(chǔ ),莅(lì )中(zhōng )国(guó ),而(ér )抚(fǔ )四(sì )夷(yí )也(yě )。以(yǐ )若(ruò )所(suǒ )为(wéi ),求(qiú )若(ruò )所(suǒ )欲(yù ),犹(yóu )缘(yuán )木(mù )而(ér )求(qiú )鱼(yú )也(yě )。”

王(wáng )曰(yuē ):“若(ruò )是(shì )其(qí )甚(shèn )与(yǔ )?”

曰(yuē ):“殆(dài )有(yǒu )甚(shèn )焉(yān )。缘(yuán )木(mù )求(qiú )鱼(yú ),虽(suī )不(bú )得(dé )鱼(yú ),无(wú )后(hòu )灾(zāi );以(yǐ )若(ruò )所(suǒ )为(wéi ),求(qiú )若(ruò )所(suǒ )欲(yù ),尽(jìn )心(xīn )力(lì )而(ér )为(wéi )之(zhī ),后(hòu )必(bì )有(yǒu )灾(zāi )。”

曰(yuē ):“可(kě )得(dé )闻(wén )与(yǔ )?”

曰(yuē ):“邹(zōu )人(rén )与(yǔ )楚(chǔ )人(rén )战(zhàn ),则(zé )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )孰(shú )胜(shèng )?”

曰(yuē ):“楚(chǔ )人(rén )胜(shèng )。”

曰(yuē ):“然(rán )则(zé )小(xiǎo )固(gù )不(bú )可(kě )以(yǐ )敌(dí )大(dà ),寡(guǎ )固(gù )不(bú )可(kě )以(yǐ )敌(dí )众(zhòng ),弱(ruò )固(gù )不(bú )可(kě )以(yǐ )敌(dí )强(qiáng )。海(hǎi )内(nèi )之(zhī )地(dì ),方(fāng )千(qiān )里(lǐ )者(zhě )九(jiǔ ),齐(qí )集(jí )有(yǒu )其(qí )一(yī );以(yǐ )一(yī )服(fú )八(bā ),何(hé )以(yǐ )异(yì )于(yú )邹(zōu )敌(dí )楚(chǔ )哉(zāi )!盖(gài )亦(yì )反(fǎn )其(qí )本(běn )矣(yǐ )!今(jīn )王(wáng )发(fā )政(zhèng )施(shī )仁(rén ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )仕(shì )者(zhě )皆(jiē )欲(yù )立(lì )于(yú )王(wáng )之(zhī )朝(cháo ),耕(gēng )者(zhě )皆(jiē )欲(yù )耕(gēng )于(yú )王(wáng )之(zhī )野(yě ),商(shāng )贾(jiǎ )皆(jiē )欲(yù )藏(cáng )于(yú )王(wáng )之(zhī )市(shì ),行(háng )旅(lǚ )皆(jiē )欲(yù )出(chū )于(yú )王(wáng )之(zhī )途(tú ),天(tiān )下(xià )之(zhī )欲(yù )疾(jí )其(qí )君(jūn )者(zhě ),皆(jiē )欲(yù )赴(fù )愬(sè )于(yú )王(wáng ):其(qí )若(ruò )是(shì ),孰(shú )能(néng )御(yù )之(zhī )?”

王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )惛(hūn ),不(bú )能(néng )进(jìn )于(yú )是(shì )矣(yǐ )!愿(yuàn )夫(fū )子(zǐ )辅(fǔ )吾(wú )志(zhì ),明(míng )以(yǐ )教(jiāo )我(wǒ )。我(wǒ )虽(suī )不(bú )敏(mǐn ),请(qǐng )尝(cháng )试(shì )之(zhī )!”

曰(yuē ):“无(wú )恒(héng )产(chǎn )而(ér )有(yǒu )恒(héng )心(xīn )者(zhě ),惟(wéi )士(shì )为(wéi )能(néng )。若(ruò )民(mín ),则(zé )无(wú )恒(héng )产(chǎn ),因(yīn )无(wú )恒(héng )心(xīn )。苟(gǒu )无(wú )恒(héng )心(xīn ),放(fàng )辟(pì )邪(xié )侈(chǐ ),无(wú )不(bú )为(wéi )已(yǐ )。及(jí )陷(xiàn )于(yú )罪(zuì ),然(rán )后(hòu )从(cóng )而(ér )刑(xíng )之(zhī ),是(shì )罔(wǎng )民(mín )也(yě )。焉(yān )有(yǒu )仁(rén )人(rén )在(zài )位(wèi ),罔(wǎng )民(mín )而(ér )可(kě )为(wéi )也(yě )!是(shì )故(gù )明(míng )君(jūn )制(zhì )民(mín )之(zhī )产(chǎn ),必(bì )使(shǐ )仰(yǎng )足(zú )以(yǐ )事(shì )父(fù )母(mǔ ),俯(fǔ )足(zú )以(yǐ )畜(chù )妻(qī )子(zǐ ),乐(lè )岁(suì )终(zhōng )身(shēn )饱(bǎo ),凶(xiōng )年(nián )免(miǎn )于(yú )死(sǐ )亡(wáng );然(rán )后(hòu )驱(qū )而(ér )之(zhī )善(shàn ),故(gù )民(mín )之(zhī )从(cóng )之(zhī )也(yě )轻(qīng )。今(jīn )也(yě )制(zhì )民(mín )之(zhī )产(chǎn ),仰(yǎng )不(bú )足(zú )以(yǐ )事(shì )父(fù )母(mǔ ),俯(fǔ )不(bú )足(zú )以(yǐ )畜(chù )妻(qī )子(zǐ ),乐(lè )岁(suì )终(zhōng )身(shēn )苦(kǔ ),凶(xiōng )年(nián )不(bú )免(miǎn )于(yú )死(sǐ )亡(wáng );此(cǐ )惟(wéi )救(jiù )死(sǐ )而(ér )恐(kǒng )不(bú )赡(shàn ),奚(xī )暇(xiá )治(zhì )礼(lǐ )义(yì )哉(zāi )!王(wáng )欲(yù )行(háng )之(zhī ),则(zé )盍(hé )反(fǎn )其(qí )本(běn )矣(yǐ )!五(wǔ )亩(mǔ )之(zhī )宅(zhái ),树(shù )之(zhī )以(yǐ )桑(sāng ),五(wǔ )十(shí )者(zhě )可(kě )以(yǐ )衣(yī )帛(bó )矣(yǐ );鸡(jī )豚(tún )狗(gǒu )彘(zhì )之(zhī )畜(chù ),无(wú )失(shī )其(qí )时(shí ),七(qī )十(shí )者(zhě )可(kě )以(yǐ )食(shí )肉(ròu )矣(yǐ );百(bǎi )亩(mǔ )之(zhī )田(tián ),勿(wù )夺(duó )其(qí )时(shí ),八(bā )口(kǒu )之(zhī )家(jiā ),可(kě )以(yǐ )无(wú )饥(jī )矣(yǐ );谨(jǐn )庠(xiáng )序(xù )之(zhī )教(jiāo ),申(shēn )之(zhī )以(yǐ )孝(xiào )悌(tì )之(zhī )义(yì ),颁(bān )白(bái )者(zhě )不(bú )负(fù )戴(dài )于(yú )道(dào )路(lù )矣(yǐ )。老(lǎo )者(zhě )衣(yī )帛(bó )食(shí )肉(ròu ),黎(lí )民(mín )不(bú )饥(jī )不(bú )寒(hán ),然(rán )而(ér )不(bú )王(wáng )者(zhě ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。”

打赏捐助〔Donate〕>>>

●齐桓晋文之事(先秦·孟子)原文

○前一篇:赤壁赋(宋朝·苏轼)拼音版

○后一篇:屈原列传(两汉·司马迁)拼音版

©2015-2026 ok8.org 文学库