神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝元丰四年(辽太康七年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪七十六 > 《神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝元丰四年(辽太康七年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),命(mìng )步(bù )军(jūn )都(dōu )虞(yú )候(hòu )林(lín )广(guǎng )经(jīng )制(zhì )泸(lú )夷(yí )。

时(shí )韩(hán )存(cún )宝(bǎo )讨(tǎo )泸(lú )蛮(mán )乞(qǐ )第(dì ),逗(dòu )挠(náo )不(bú )进(jìn ),以(yǐ )广(guǎng )代(dài )之(zhī )。广(guǎng )至(zhì ),阅(yuè )兵(bīng )合(hé )将(jiāng ),蒐(sōu )人(rén )材(cái )勇(yǒng )怯(qiè ),三(sān )分(fèn )之(zhī ),日(rì )夕(xī )肄(yì )习(xí ),间(jiān )椎(zhuī )牛(niú )享(xiǎng )犒(kào ),士(shì )心(xīn )皆(jiē )奋(fèn )。遣(qiǎn )使(shǐ )开(kāi )晓(xiǎo )乞(qǐ )弟(dì ),仍(réng )索(suǒ )所(suǒ )亡(wáng )卒(zú ),乞(qǐ )弟(dì )归(guī )卒(zú )七(qī )人(rén ),奏(zòu )书(shū )降(jiàng )而(ér )身(shēn )不(bú )至(zhì )。乃(nǎi )决(jué )策(cè )深(shēn )入(rù ),陈(chén )师(shī )泸(lú )水(shuǐ ),率(lǜ )将(jiāng )吏(lì )东(dōng )向(xiàng )再(zài )拜(bài ),誓(shì )之(zhī )曰(yuē ):“今(jīn )孤(gū )军(jūn )远(yuǎn )略(luè ),久(jiǔ )驻(zhù )贼(zéi )境(jìng ),退(tuì )则(zé )为(wéi )戮(lù )。冒(mào )死(sǐ )一(yī )战(zhàn ),胜(shèng )负(fù )未(wèi )可(kě )知(zhī ),纵(zòng )死(sǐ ),犹(yóu )有(yǒu )赏(shǎng ),愈(yù )于(yú )退(tuì )而(ér )死(sǐ )也(yě )。与(yǔ )汝(rǔ )等(děng )戮(lù )力(lì )而(ér )进(jìn ),可(kě )乎(hū )?”众(zhòng )皆(jiē )踊(yǒng )跃(yuè )。

庚(gēng )子(zǐ ),诏(zhào )试(shì )进(jìn )士(shì )加(jiā )律(lǜ )义(yì )。

戊(wù )申(shēn ),五(wǔ )国(guó )部(bù )长(zhǎng )贡(gòng )于(yú )辽(liáo )。

辛(xīn )亥(hài ),于(yú )阗(tián )来(lái )贡(gòng )。

冯(féng )京(jīng )罢(bà )知(zhī )河(hé )阳(yáng )。孙(sūn )固(gù )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn ),龙(lóng )图(tú )阁(gé )直(zhí )学(xué )士(shì )韩(hán )缜(zhěn )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

前(qián )征(zhēng )安(ān )南(nán ),建(jiàn )顺(shùn )州(zhōu ),其(qí )地(dì )瘴(zhàng )疠(lì )不(bú )堪(kān )守(shǒu ),固(gù )请(qǐng )弃(qì )之(zhī ),内(nèi )徙(xǐ )者(zhě )二(èr )万(wàn )户(hù )。

甲(jiǎ )寅(yín ),女(nǚ )真(zhēn )贡(gòng )良(liáng )马(mǎ )于(yú )辽(liáo )。

二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )鱼(yú )儿(ér )泺(luò )。

己(jǐ )巳(sì ),知(zhī )制(zhì )诰(gào )王(wáng )存(cún )言(yán ):“辽(liáo )人(rén )觇(chān )中(zhōng )朝(cháo )事(shì )颇(pō )详(xiáng ),而(ér )边(biān )臣(chén )刺(cì )辽(liáo )事(shì )殊(shū )疏(shū ),此(cǐ )边(biān )臣(chén )任(rèn )间(jiān )不(bú )精(jīng )也(yě )。臣(chén )观(guān )知(zhī )雄(xióng )州(zhōu )刘(liú )舜(shùn )卿(qīng ),议(yì )论(lùn )方(fāng )略(luè ),宜(yí )可(kě )任(rèn )此(cǐ ),当(dāng )少(shǎo )假(jiǎ )以(yǐ )金(jīn )帛(bó ),听(tīng )用(yòng )间(jiān )于(yú )绳(shéng )墨(mò )之(zhī )外(wài )。”诏(zhào )舜(shùn )卿(qīng )具(jù )所(suǒ )资(zī )用(yòng )以(yǐ )闻(wén )。舜(shùn )卿(qīng )乞(qǐ )银(yín )千(qiān )两(liǎng ),金(jīn )百(bǎi )两(liǎng ),诏(zhào )三(sān )司(sī )给(gěi )之(zhī )。舜(shùn )卿(qīng )初(chū )至(zhì )雄(xióng )州(zhōu ),有(yǒu )告(gào )以(yǐ )巡(xún )马(mǎ )大(dà )至(zhì ),请(qǐng )甲(jiǎ )以(yǐ )俟(sì );舜(shùn )卿(qīng )不(bú )为(wéi )变(biàn ),卒(zú )以(yǐ )无(wú )事(shì )。辽(liáo )妄(wàng )捕(bǔ )系(xì )州(zhōu )民(mín ),檄(xí )取(qǔ ),不(bú )听(tīng )。会(huì )有(yǒu )使(shǐ )者(zhě )至(zhì ),因(yīn )捕(bǔ )其(qí )徒(tú )一(yī )人(rén ),请(qǐng )偿(cháng )焉(yān ),待(dài )释(shì )乃(nǎi )遣(qiǎn )。辽(liáo )遣(qiǎn )谍(dié )盗(dào )西(xī )城(chéng )门(mén )锁(suǒ ),舜(shùn )卿(qīng )密(mì )令(lìng )易(yì )去(qù )旧(jiù )鐍(yù )而(ér )大(dà )之(zhī )。数(shù )日(rì ),以(yǐ )锁(suǒ )来(lái )归(guī ),舜(shùn )卿(qīng )曰(yuē ):“吾(wú )未(wèi )尝(cháng )亡(wáng )锁(suǒ )也(yě )。”引(yǐn )视(shì )纳(nà )之(zhī ),不(bú )能(néng )受(shòu ),乃(nǎi )惭(cán )去(qù )。谍(dié )者(zhě )因(yīn )得(dé )罪(zuì )。

辛(xīn )未(wèi ),置(zhì )秦(qín )州(zhōu )铸(zhù )钱(qián )监(jiān )。

己(jǐ )卯(mǎo ),分(fèn )东(dōng )南(nán )团(tuán )结(jié )诸(zhū )路(lù )为(wéi )十(shí )三(sān )将(jiāng )。

三(sān )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),章(zhāng )惇(dūn )罢(bà ),知(zhī )蔡(cài )州(zhōu )。

甲(jiǎ )辰(chén ),以(yǐ )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )张(zhāng )璪(zǎo )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

乙(yǐ )巳(sì ),命(mìng )官(guān )阅(yuè )九(jiǔ )军(jūn )营(yíng )阵(zhèn )法(fǎ )于(yú )京(jīng )城(chéng )南(nán )。

戊(wù )申(shēn ),大(dà )阅(yuè )。

丙(bǐng )辰(chén ),栋(dòng )戬(jiǎn )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )贡(gòng )。

随(suí )州(zhōu )言(yán )知(zhī )州(zhōu )、正(zhèng )议(yì )大(dà )夫(fū )薛(xuē )向(xiàng )卒(zú )。辍(chuò )视(shì )朝(cháo ),遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )护(hù )其(qí )丧(sàng )归(guī )葬(zàng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),御(yù )延(yán )和(hé )殿(diàn )阅(yuè )试(shì )保(bǎo )甲(jiǎ )。

己(jǐ )巳(sì ),诏(zhào ):“罢(bà )南(nán )郊(jiāo )合(hé )祭(jì )天(tiān )地(dì )。自(zì )今(jīn )亲(qīn )祀(sì )北(běi )郊(jiāo )如(rú )南(nán )郊(jiāo )仪(yí ),有(yǒu )故(gù )不(bú )行(háng ),则(zé )以(yǐ )上(shàng )公(gōng )摄(shè )事(shì )。”

壬(rén )申(shēn ),御(yù )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn )疏(shū )决(jué )系(xì )囚(qiú )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),河(hé )决(jué )澶(chán )州(zhōu ),小(xiǎo )吴(wú )埽(sào )复(fù )大(dà )决(jué ),自(zì )澶(chán )注(zhù )入(rù )御(yù )河(hé )。

五(wǔ )月(yuè ),戊(wù )申(shēn ),封(fēng )晋(jìn )程(chéng )婴(yīng )为(wéi )成(chéng )信(xìn )侯(hóu ),公(gōng )孙(sūn )杵(chǔ )臼(jiù )为(wéi )忠(zhōng )智(zhì )侯(hóu ),立(lì )庙(miào )于(yú )绛(jiàng )州(zhōu )。

壬(rén )子(zǐ ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )岭(lǐng )西(xī )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),辽(liáo )永(yǒng )清(qīng )、武(wǔ )清(qīng )、固(gù )安(ān )三(sān )县(xiàn )蝗(huáng )。

甲(jiǎ )寅(yín ),辽(liáo )以(yǐ )北(běi )府(fǔ )宰(zǎi )相(xiàng )萧(xiāo )托(tuō )卜(bo )嘉(jiā )兼(jiān )殿(diàn )前(qián )都(dōu )点(diǎn )检(jiǎn ),以(yǐ )驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )萧(xiāo )酬(chóu )斡(wò )为(wéi )汉(hàn )人(rén )行(háng )宫(gōng )都(dōu )部(bù )署(shǔ )兼(jiān )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

六(liù )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),河(hé )北(běi )诸(zhū )郡(jùn )蝗(huáng )生(shēng )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),辽(liáo )诏(zhào )月(yuè )祭(jì )观(guān )德(dé )愉(yú );岁(suì )寒(hán )食(shí ),诸(zhū )帝(dì )在(zài )时(shí )生(shēng )辰(chén )及(jí )忌(jì )日(rì ),诣(yì )景(jǐng )宗(zōng )御(yù )容(róng )殿(diàn )致(zhì )奠(diàn )。

丙(bǐng )寅(yín ),准(zhǔn )布(bù )贡(gòng )于(yú )辽(liáo )。

丁(dīng )卯(mǎo ),辽(liáo )以(yǐ )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )王(wáng )言(yán )敷(fū )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),封(fēng )北(běi )院(yuàn )宣(xuān )徽(huī )使(shǐ )石(shí )笃(dǔ )为(wéi )漆(qī )水(shuǐ )郡(jùn )王(wáng )。

戊(wù )辰(chén ),诏(zhào ):“闻(wén )河(hé )北(běi )飞(fēi )蝗(huáng )极(jí )盛(shèng ),渐(jiàn )已(yǐ )南(nán )来(lái ),速(sù )令(lìng )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )界(jiè )提(tí )举(jǔ )司(sī )、京(jīng )东(dōng )、西(xī )路(lù )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )遣(qiǎn )官(guān )督(dū )捕(bǔ );仍(réng )告(gào )谕(yù )州(zhōu )县(xiàn ),收(shōu )获(huò )先(xiān )熟(shú )禾(hé )稼(jià )。”

己(jǐ )巳(sì ),入(rù )内(nèi )东(dōng )头(tóu )供(gòng )奉(fèng )官(guān )、句(jù )当(dāng )御(yù )药(yào )院(yuàn )窦(dòu )仕(shì )宣(xuān )言(yán ):“小(xiǎo )吴(wú )决(jué )口(kǒu ),下(xià )至(zhì )乾(qián )宁(níng )军(jūn )朴(pǔ )桩(zhuāng )口(kǒu )。相(xiàng )视(shì )今(jīn )河(hé )自(zì )乾(qián )宁(níng )军(jūn )朴(pǔ )桩(zhuāng )口(kǒu )以(yǐ )下(xià ),流(liú )行(háng )未(wèi )成(chéng )河(hé )道(dào ),又(yòu )缘(yuán )河(hé )东(dōng )北(běi )流(liú ),自(zì )下(xià )吴(wú )向(xiàng )下(xià ),与(yǔ )御(yù )河(hé )、胡(hú )芦(lú )、滹(hū )沱(tuó )三(sān )河(hé )合(hé )流(liú ),深(shēn )恐(kǒng )涨(zhǎng )水(shuǐ )之(zhī )际(jì ),堤(dī )防(fáng )难(nán )限(xiàn )。乞(qǐ )令(lìng )都(dōu )水(shuǐ )监(jiān )定(dìng )三(sān )河(hé )合(hé )黄(huáng )河(hé )如(rú )何(hé )作(zuò )堤(dī )防(fáng )限(xiàn )隔(gé );或(huò )不(bú )合(hé )黄(huáng )河(hé ),其(qí )三(sān )河(hé )于(yú )何(hé )所(suǒ )归(guī )纳(nà )。”诏(zhào )送(sòng )李(lǐ )立(lì )之(zhī )相(xiàng )度(dù )。后(hòu )立(lì )之(zhī )言(yán ):“三(sān )河(hé )别(bié )无(wú )回(huí )河(hé )归(guī )纳(nà )处(chù ),须(xū )当(dāng )合(hé )黄(huáng )河(hé )流(liú )。”从(cóng )之(zhī )。

己(jǐ )卯(mǎo ),洪(hóng )州(zhōu )言(yán )知(zhī )州(zhōu )、观(guān )文(wén )殿(diàn )学(xué )士(shì )王(wáng )韶(sháo )卒(zú )。辍(chuò )视(shì )朝(cháo ),赠(zèng )金(jīn )紫(zǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),谥(shì )襄(xiāng )敏(mǐn ),官(guān )其(qí )子(zǐ )六(liù )人(rén )。韶(sháo )用(yòng )兵(bīng )颇(pō )有(yǒu )方(fāng )略(luè ),每(měi )召(zhào )诸(zhū )将(jiāng )授(shòu )指(zhǐ ),不(bú )复(fù )更(gèng )问(wèn ),所(suǒ )至(zhì )辄(zhé )捷(jié )。尝(cháng )夜(yè )卧(wò )军(jūn )帐(zhàng )中(zhōng ),前(qián )部(bù )遇(yù )敌(dí ),矢(shǐ )石(shí )交(jiāo )下(xià ),呼(hū )声(shēng )振(zhèn )山(shān )谷(gǔ ),侍(shì )旁(páng )者(zhě )往(wǎng )往(wǎng )股(gǔ )栗(lì ),而(ér )韶(sháo )鼾(hān )息(xī )自(zì )若(ruò )。然(rán )熙(xī )河(hé )所(suǒ )奏(zòu )多(duō )欺(qī )诞(dàn ),杀(shā )蕃(fān )部(bù )老(lǎo )弱(ruò )不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。军(jūn )以(yǐ )首(shǒu )级(jí )为(wéi )功(gōng ),韶(sháo )交(jiāo )亲(qīn )皆(jiē )楚(chǔ )人(rén ),多(duō )依(yī )韶(sháo )以(yǐ )求(qiú )仕(shì ),韶(sháo )分(fèn )属(shǔ )诸(zhū )将(jiāng );诸(zhū )将(jiāng )畜(chù )降(jiàng )羌(qiāng )老(lǎo )弱(ruò ),或(huò )杀(shā )其(qí )首(shǒu )以(yǐ )应(yīng )命(mìng )。至(zhì )是(shì )疽(jū )发(fā )背(bèi )而(ér )卒(zú )。

壬(rén )午(wǔ ),诏(zhào ):“陕(shǎn )西(xī )路(lù )缘(yuán )边(biān )诸(zhū )路(lù ),累(lèi )报(bào )夏(xià )国(guó )大(dà )集(jí )兵(bīng )至(zhì ),须(xū )广(guǎng )为(wéi )之(zhī )备(bèi )。以(yǐ )东(dōng )上(shàng )閤(gě )门(mén )使(shǐ )、文(wén )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )种(zhǒng )谔(è )为(wéi )鄜(fū )延(yán )路(lù )经(jīng )略(luè )安(ān )抚(fǔ )副(fù )使(shǐ ),应(yīng )本(běn )司(sī )事(shì )与(yǔ )经(jīng )略(luè )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )沈(shěn )括(kuò )从(cóng )长(zhǎng )处(chù )置(zhì )。”

先(xiān )是(shì )令(lìng )谔(è )与(yǔ )括(kuò )密(mì )议(yì )点(diǎn )集(jí ),谔(è )乃(nǎi )言(yán ):“疾(jí )雷(léi )不(bú )及(jí )掩(yǎn )耳(ěr )。今(jīn )已(yǐ )籍(jí )籍(jí ),轻(qīng )兵(bīng )不(bú )可(kě )用(yòng )势(shì ),当(dāng )成(chéng )军(jūn )进(jìn )讨(tǎo )。”于(yú )是(shì )入(rù )对(duì ),大(dà )言(yán )曰(yuē ):“夏(xià )国(guó )无(wú )人(rén ),秉(bǐng )常(cháng )孺(rú )子(zǐ ),臣(chén )往(wǎng )提(tí )其(qí )臂(bì )而(ér )来(lái )耳(ěr )!”帝(dì )壮(zhuàng )之(zhī ),乃(nǎi )决(jué )意(yì )西(xī )征(zhēng ),命(mìng )谔(è )副(fù )括(kuò ),赐(cì )以(yǐ )金(jīn )带(dài ),别(bié )赐(cì )银(yín )万(wàn )两(liǎng )为(wéi )招(zhāo )纳(nà )之(zhī )用(yòng ),本(běn )路(lù )及(jí )麟(lín )府(fǔ )事(shì )悉(xī )听(tīng )谔(è )节(jiē )制(zhì )。招(zhāo )宣(xuān )使(shǐ )、果(guǒ )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )使(shǐ )、入(rù )内(nèi )副(fù )都(dōu )知(zhī )王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )同(tóng )签(qiān )书(shū )泾(jīng )原(yuán )路(lù )经(jīng )略(luè )总(zǒng )管(guǎn )司(sī )公(gōng )事(shì ),如(rú )遇(yù )出(chū )界(jiè ),令(lìng )王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )及(jí )泾(jīng )原(yuán )路(lù )总(zǒng )管(guǎn )兼(jiān )本(běn )路(lù )第(dì )一(yī )将(jiāng )刘(liú )昌(chāng )祚(zuò )同(tóng )往(wǎng )。发(fā )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )界(jiè )、京(jīng )东(dōng )、西(xī )诸(zhū )将(jiāng )军(jūn )马(mǎ )分(fèn )与(yǔ )鄜(fū )延(yán )、环(huán )庆(qìng )两(liǎng )路(lù )。以(yǐ )东(dōng )上(shàng )閤(gě )门(mén )使(shǐ )、英(yīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )姚(yáo )麟(lín )权(quán )环(huán )庆(qìng )路(lù )总(zǒng )管(guǎn ),遇(yù )出(chū )界(jiè ),令(lìng )知(zhī )庆(qìng )州(zhōu )高(gāo )遵(zūn )裕(yù )与(yǔ )姚(yáo )麟(lín )同(tóng )往(wǎng )。其(qí )鄜(fū )延(yán )、环(huán )庆(qìng )、泾(jīng )原(yuán )招(zhāo )纳(nà )蕃(fān )部(bù )等(děng )费(fèi )用(yòng ),许(xǔ )支(zhī )封(fēng )桩(zhuāng )钱(qián )。泾(jīng )原(yuán )路(lù )令(lìng )王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )候(hòu )编(biān )排(pái )本(běn )路(lù )军(jūn )马(mǎ )毕(bì )赴(fù )阙(què ),于(yú )在(zài )京(jīng )七(qī )百(bǎi )料(liào )钱(qián )以(yǐ )下(xià ),选(xuǎn )募(mù )马(mǎ )步(bù )军(jūn )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),开(kāi )封(fēng )府(fǔ )界(jiè )及(jí )本(běn )路(lù )兵(bīng )选(xuǎn )募(mù )义(yì )勇(yǒng )保(bǎo )甲(jiǎ )万(wàn )人(rén )。如(rú )泾(jīng )原(yuán )路(lù )五(wǔ )千(qiān )人(rén )不(bú )足(zú ),于(yú )秦(qín )凤(fèng )路(lù )选(xuǎn )募(mù )。

交(jiāo )趾(zhǐ )郡(jùn )王(wáng )李(lǐ )乾(qián )德(dé )上(shàng )表(biǎo )言(yán ):“昨(zuó )遣(qiǎn )使(shǐ )臣(chén )陶(táo )宗(zōng )元(yuán )等(děng )朝(cháo )贡(gòng ),为(wéi )广(guǎng )州(zhōu )禁(jìn )制(zhì )窒(zhì )塞(sāi ),纲(gāng )运(yùn )不(bú )同(tóng )向(xiàng )时(shí )。今(jīn )遣(qiǎn )礼(lǐ )宾(bīn )副(fù )使(shǐ )梁(liáng )用(yòng )津(jīn )、著(zhe )作(zuò )郎(láng )阮(ruǎn )文(wén )倍(bèi )等(děng )水(shuǐ )路(lù )入(rù )贡(gòng ),乞(qǐ )降(jiàng )朝(cháo )旨(zhǐ ),依(yī )旧(jiù )进(jìn )奉(fèng )。”诏(zhào )广(guǎng )州(zhōu )悉(xī )准(zhǔn )旧(jiù )例(lì ),无(wú )得(dé )邀(yāo )阻(zǔ )。差(chà )入(rù )内(nèi )使(shǐ )臣(chén )一(yī )员(yuán )押(yā )伴(bàn ),仍(réng )先(xiān )降(jiàng )诏(zhào )谕(yù )之(zhī )。

癸(guǐ )未(wèi ),命(mìng )提(tí )点(diǎn )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )界(jiè )诸(zhū )县(xiàn )镇(zhèn )公(gōng )事(shì )杨(yáng )景(jǐng )略(luè )、提(tí )举(jǔ )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )界(jiè )常(cháng )平(píng )等(děng )事(shì )王(wáng )得(dé )臣(chén )督(dū )诸(zhū )县(xiàn )捕(bǔ )蝗(huáng )。

帝(dì )初(chū )议(yì )西(xī )讨(tǎo ),知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )孙(sūn )固(gù )曰(yuē ):“举(jǔ )兵(bīng )易(yì ),解(jiě )祸(huò )难(nán )。”前(qián )后(hòu )论(lùn )之(zhī )甚(shèn )切(qiē )。帝(dì )意(yì )既(jì )决(jué ),固(gù )曰(yuē ):“必(bì )不(bú )得(dé )已(yǐ ),请(qǐng )声(shēng )其(qí )罪(zuì )薄(báo )伐(fá )之(zhī ),分(fèn )裂(liè )其(qí )地(dì ),使(shǐ )其(qí )酋(qiú )长(zhǎng )自(zì )守(shǒu )。”帝(dì )笑(xiào )曰(yuē ):“此(cǐ )真(zhēn )郦(lì )生(shēng )之(zhī )说(shuō )。”时(shí )执(zhí )政(zhèng )有(yǒu )请(qǐng )直(zhí )渡(dù )河(hé )者(zhě ),帝(dì )意(yì )益(yì )坚(jiān )。固(gù )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )孰(shú )为(wéi )陛(bì )下(xià )任(rèn )此(cǐ )者(zhě )?”帝(dì )曰(yuē ):“吾(wú )以(yǐ )属(shǔ )李(lǐ )宪(xiàn )。”固(gù )曰(yuē ):“伐(fá )国(guó )大(dà )事(shì ),而(ér )使(shǐ )宦(huàn )官(guān )为(wéi )之(zhī ),士(shì )大(dà )夫(fū )孰(shú )肯(kěn )为(wéi )用(yòng )?”上(shàng )不(bú )悦(yuè )。固(gù )请(qǐng )去(qù ),不(bú )许(xǔ )。它(tā )日(rì ),又(yòu )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )举(jǔ )重(zhòng )兵(bīng )五(wǔ )路(lù )并(bìng )进(jìn ),而(ér )无(wú )大(dà )帅(shuài ),就(jiù )使(shǐ )成(chéng )功(gōng ),兵(bīng )必(bì )为(wéi )乱(luàn )。”固(gù )数(shù )以(yǐ )大(dà )帅(shuài )为(wéi )言(yán ),帝(dì )谕(yù )以(yǐ )无(wú )其(qí )人(rén ),同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )进(jìn )曰(yuē ):“既(jì )无(wú )其(qí )人(rén ),不(bú )若(ruò )且(qiě )已(yǐ )。”固(gù )曰(yuē ):“公(gōng )著(zhe )言(yán )是(shì )也(yě )。”

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )秋(qiū )山(shān )。

己(jǐ )丑(chǒu ),太(tài )白(bái )昼(zhòu )见(jiàn )。

壬(rén )辰(chén ),前(qián )河(hé )北(běi )转(zhuǎn )运(yùn )判(pàn )官(guān )吕(lǚ )大(dà )忠(zhōng )言(yán ):“天(tiān )下(xià )二(èr )税(shuì ),有(yǒu )司(sī )检(jiǎn )放(fàng )灾(zāi )伤(shāng ),执(zhí )守(shǒu )谬(miù )例(lì ),每(měi )岁(suì )侥(yáo )幸(xìng )而(ér )免(miǎn )者(zhě ),无(wú )虑(lǜ )三(sān )二(èr )百(bǎi )万(wàn ),其(qí )馀(yú )水(shuǐ )旱(hàn )蠲(juān )阁(gé ),类(lèi )多(duō )失(shī )实(shí )。民(mín )披(pī )诉(sù )灾(zāi )伤(shāng )状(zhuàng ),多(duō )不(bú )依(yī )公(gōng )式(shì )令(lìng )。诸(zhū )县(xiàn )不(bú )点(diǎn )检(jiǎn )所(suǒ )差(chà )官(guān ),不(bú )依(yī )编(biān )敕(chì )起(qǐ )离(lí )月(yuè )日(rì )程(chéng )限(xiàn ),托(tuō )故(gù )辞(cí )避(bì ),乞(qǐ )详(xiáng )定(dìng )立(lì )法(fǎ )。”中(zhōng )书(shū )房(fáng )言(yán ):“熙(xī )宁(níng )编(biān )敕(chì ),约(yuē )束(shù )详(xiáng )尽(jìn ),欲(yù )申(shēn )明(míng )行(háng )下(xià )。”从(cóng )之(zhī )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),鄜(fū )延(yán )、泾(jīng )原(yuán )、环(huán )庆(qìng )、熙(xī )河(hé )、麟(lín )府(fǔ )路(lù )各(gè )赐(cì )金(jīn )银(yín )带(dài )、绵(mián )袄(ǎo )、银(yín )器(qì )、鞍(ān )辔(pèi )、象(xiàng )笏(hù )。

丙(bǐng )申(shēn ),辽(liáo )主(zhǔ )谒(yè )庆(qìng )陵(líng )。

戊(wù )戌(xū ),诏(zhào ):“自(zì )今(jīn )汴(biàn )河(hé )水(shuǐ )涨(zhǎng )及(jí )一(yī )丈(zhàng )四(sì )尺(chǐ )以(yǐ )上(shàng ),即(jí )令(lìng )于(yú )向(xiàng )上(shàng )两(liǎng )堤(dī ),相(xiàng )视(shì )地(dì )形(xíng )低(dī )下(xià )可(kě )以(yǐ )纳(nà )水(shuǐ )处(chù )决(jué )之(zhī )。”

甲(jiǎ )辰(chén ),韩(hán )存(cún )宝(bǎo )坐(zuò )逗(dòu )遛(liú )无(wú )功(gōng ),伏(fú )诛(zhū );韩(hán )永(yǒng )式(shì )、魏(wèi )璋(zhāng )、董(dǒng )钺(yuè )罪(zuì )谪(zhé )有(yǒu )差(chà )。

先(xiān )是(shì )存(cún )宝(bǎo )经(jīng )制(zhì )泸(lú )州(zhōu )蛮(mán )贼(zéi )无(wú )功(gōng ),而(ér )永(yǒng )式(shì )照(zhào )管(guǎn )军(jūn )马(mǎ ),实(shí )同(tóng )其(qí )事(shì )。朝(cháo )廷(tíng )遣(qiǎn )侍(shì )御(yù )史(shǐ )知(zhī )杂(zá )事(shì )何(hé )正(zhèng )臣(chén )鞫(jū )存(cún )宝(bǎo )等(děng ),与(yǔ )乞(qǐ )弟(dì )战(zhàn ),以(yǐ )累(lèi )败(bài )怯(qiè )避(bì ),乃(nǎi )止(zhǐ )令(lìng )裨(bì )将(jiāng )御(yù )敌(dí ),致(zhì )贼(zéi )酋(qiú )走(zǒu )逸(yì ),反(fǎn )招(zhāo )谕(yù )乞(qǐ )弟(dì )投(tóu )降(jiàng ),冀(jì )以(yǐ )回(huí )军(jūn );而(ér )宴(yàn )州(zhōu )蛮(mán )人(rén )叛(pàn ),以(yǐ )急(jí )欲(yù )回(huí )军(jūn )故(gù )不(bú )讨(tǎo );及(jí )疑(yí )底(dǐ )蓬(péng )褒(bāo )、上(shàng )、下(xià )底(dǐ )行(háng )等(děng )村(cūn )蛮(mán )为(wéi )寇(kòu ),因(yīn )其(qí )句(jù )点(diǎn )不(bú )齐(qí ),乃(nǎi )起(qǐ )兵(bīng )讨(tǎo )荡(dàng ),欲(yù )藉(jiè )此(cǐ )以(yǐ )盖(gài )前(qián )过(guò ),并(bìng )不(bú )依(yī )朝(cháo )旨(zhǐ )立(lì )城(chéng )寨(zhài );馀(yú )罪(zuì )上(shàng )言(yán )不(bú )实(shí ),魏(wèi )璋(zhāng )为(wéi )从(cóng )。案(àn )既(jì )具(jù ),于(yú )是(shì )刑(xíng )部(bù )奏(zòu ):“存(cún )宝(bǎo )逗(dòu )遛(liú )不(bú )克(kè ),请(qǐng )行(háng )军(jūn )法(fǎ )。”知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )蔡(cài )卞(biàn )亦(yì )言(yán ):“乞(qǐ )正(zhèng )存(cún )宝(bǎo )军(jūn )法(fǎ ),并(bìng )置(zhì )永(yǒng )式(shì )典(diǎn )刑(xíng )。”而(ér )正(zhèng )臣(chén )又(yòu )言(yán ):“董(dǒng )钺(yuè )随(suí )军(jūn ),亲(qīn )见(jiàn )存(cún )宝(bǎo )等(děng )举(jǔ )事(shì )乖(guāi )谬(miù ),罔(wǎng )上(shàng )不(bú )忠(zhōng )。又(yòu ),钺(yuè )贺(hè )表(biǎo )称(chēng )存(cún )宝(bǎo )功(gōng )效(xiào ),诬(wū )罔(wǎng )尤(yóu )甚(shèn ),望(wàng )特(tè )行(háng )窜(cuàn )斥(chì )。”朝(cháo )廷(tíng )惩(chéng )安(ān )南(nán )无(wú )功(gōng ),时(shí )方(fāng )大(dà )举(jǔ )伐(fá )夏(xià ),故(gù )诛(zhū )存(cún )宝(bǎo )以(yǐ )令(lìng )诸(zhū )将(jiāng )。随(suí )军(jūn )主(zhǔ )簿(bù )鲜(xiān )于(yú )溱(qín )、第(dì )二(èr )将(jiāng )吕(lǚ )真(zhēn )求(qiú )合(hé )存(cún )宝(bǎo )意(yì ),虚(xū )作(zuò )申(shēn )报(bào ),诏(zhào )提(tí )点(diǎn )刑(xíng )狱(yù )司(sī )劾(hé )之(zhī )。

戎(róng )州(zhōu )录(lù )事(shì )参(cān )军(jūn )孙(sūn )敏(mǐn )行(háng ),素(sù )为(wéi )钺(yuè )所(suǒ )厚(hòu ),先(xiān )令(lìng )敏(mǐn )行(háng )草(cǎo )贺(hè )表(biǎo ),敏(mǐn )行(háng )正(zhèng )色(sè )止(zhǐ )之(zhī )曰(yuē ):“彼(bǐ )既(jì )罔(wǎng )上(shàng ),公(gōng )又(yòu )从(cóng )而(ér )实(shí )之(zhī ),公(gōng )亦(yì )随(suí )受(shòu )祸(huò )矣(yǐ )。”钺(yuè )不(bú )听(tīng ),卒(zú )命(mìng )它(tā )官(guān )草(cǎo )表(biǎo )。敏(mǐn )行(háng ),眉(méi )山(shān )人(rén )也(yě )。

丙(bǐng )午(wǔ ),泾(jīng )原(yuán )路(lù )经(jīng )略(luè )司(sī )言(yán ):“近(jìn )准(zhǔn )朝(cháo )旨(zhǐ )修(xiū )渭(wèi )州(zhōu )城(chéng )置(zhì )砲(pào )台(tái )已(yǐ )毕(bì )。防(fáng )城(chéng )战(zhàn )具(jù ),止(zhǐ )有(yǒu )大(dà )小(xiǎo )合(hé )蝉(chán )床(chuáng )子(zǐ )等(děng )弩(nǔ )。按(àn )《武(wǔ )经(jīng )总(zǒng )要(yào )》,有(yǒu )三(sān )弓(gōng )八(bā )牛(niú )床(chuáng )子(zǐ )弩(nǔ ),射(shè )及(jí )二(èr )百(bǎi )馀(yú )步(bù ),用(yòng )一(yī )枪(qiāng )三(sān )剑(jiàn )箭(jiàn ),最(zuì )为(wéi )利(lì )器(qì ),攻(gōng )守(shǒu )皆(jiē )可(kě )用(yòng )。乞(qǐ )下(xià )军(jūn )器(qì )监(jiān )给(gěi )弩(nǔ )箭(jiàn )各(gè )三(sān )副(fù ),赴(fù )本(běn )路(lù )依(yī )样(yàng )造(zào ),以(yǐ )备(bèi )急(jí )用(yòng )。”军(jūn )器(qì )监(jiān )言(yán )弩(nǔ )每(měi )座(zuò )重(zhòng )十(shí )馀(yú )斤(jīn ),难(nán )运(yùn )致(zhì ),乞(qǐ )图(tú )其(qí )样(yàng )付(fù )本(běn )路(lù )作(zuò )院(yuàn );从(cóng )之(zhī )。

丁(dīng )未(wèi ),大(dà )军(jūn )进(jìn )攻(gōng )米(mǐ )脂(zhī )寨(zhài )。

戊(wù )申(shēn ),命(mìng )集(jí )贤(xián )院(yuàn )学(xué )士(shì )苏(sū )颂(sòng )同(tóng )详(xiáng )定(dìng )官(guān )制(zhì )。

己(jǐ )酉(yǒu ),诏(zhào )曾(céng )巩(gǒng )充(chōng )史(shǐ )馆(guǎn )修(xiū )撰(zhuàn ),专(zhuān )典(diǎn )史(shǐ )事(shì )。

己(jǐ )酉(yǒu ),泰(tài )州(zhōu )言(yán ):“七(qī )月(yuè )甲(jiǎ )午(wǔ ),海(hǎi )风(fēng )夜(yè )起(qǐ ),继(jì )以(yǐ )大(dà )雨(yǔ ),浸(jìn )州(zhōu )城(chéng ),坏(huài )公(gōng )私(sī )屋(wū )数(shù )千(qiān )间(jiān )。”诏(zhào )淮(huái )南(nán )转(zhuǎn )运(yùn )副(fù )使(shǐ )李(lǐ )琮(cóng )按(àn )视(shì )以(yǐ )闻(wén )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )内(nèi )外(wài )官(guān )司(sī )举(jǔ )官(guān )悉(xī )罢(bà )。令(lìng )大(dà )理(lǐ )卿(qīng )崔(cuī )台(tái )符(fú )同(tóng )尚(shàng )书(shū )吏(lì )部(bù )、审(shěn )官(guān )东(dōng )、西(xī )、三(sān )班(bān )院(yuàn )议(yì )选(xuǎn )格(gé )。

于(yú )阗(tián )遣(qiǎn )蕃(fān )部(bù )阿(ā )辛(xīn )上(shàng )表(biǎo ),赴(fù )阙(què )朝(cháo )见(jiàn ),馆(guǎn )遇(yù )甚(shèn )厚(hòu );回(huí )日(rì ),并(bìng )赐(cì )敕(chì )书(shū )谕(yù )之(zhī )。

八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo )朔(shuò ),罢(bà )中(zhōng )书(shū )堂(táng )选(xuǎn ),悉(xī )归(guī )有(yǒu )司(sī )。

丙(bǐng )辰(chén ),诏(zhào ):“自(zì )南(nán )北(běi )通(tōng )和(hé )以(yǐ )来(lái ),国(guó )信(xìn )文(wén )字(zì ),差(chà )集(jí )贤(xián )院(yuàn )学(xué )士(shì )苏(sū )颂(sòng )编(biān )类(lèi )。”颂(sòng )因(yīn )进(jìn )对(duì ),帝(dì )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )与(yǔ )契(qì )丹(dān )通(tōng )好(hǎo )岁(suì )久(jiǔ ),故(gù )事(shì )、仪(yí )式(shì ),遗(yí )散(sàn )者(zhě )多(duō ),每(měi )使(shǐ )人(rén )生(shēng )事(shì ),无(wú )以(yǐ )折(shé )正(zhèng )。朕(zhèn )欲(yù )集(jí )国(guó )朝(cháo )以(yǐ )来(lái )至(zhì )昨(zuó )代(dài )州(zhōu )定(dìng )地(dì )界(jiè )文(wén )案(àn ),以(yǐ )类(lèi )编(biān )次(cì )为(wéi )书(shū ),使(shǐ )后(hòu )来(lái )得(dé )以(yǐ )稽(jī )据(jù ),非(fēi )卿(qīng )不(bú )可(kě )成(chéng )。”因(yīn )令(lìng )置(zhì )局(jú )于(yú )枢(shū )密(mì )后(hòu )厅(tīng ),仍(réng )辟(pì )官(guān )检(jiǎn )阅(yuè )文(wén )字(zì )。

丁(dīng )巳(sì ),帝(dì )批(pī ):“诸(zhū )路(lù )战(zhàn )骑(qí ),所(suǒ )系(xì )甚(shèn )大(dà ),况(kuàng )今(jīn )军(jūn )兴(xìng ),尤(yóu )为(wéi )要(yào )急(jí ),可(kě )督(dū )提(tí )举(jǔ )陕(shǎn )西(xī )买(mǎi )马(mǎ )监(jiān )牧(mù )郭(guō )茂(mào )恂(xún )速(sù )措(cuò )置(zhì )招(zhāo )买(mǎi ),往(wǎng )来(lái )诸(zhū )场(chǎng )督(dū )趣(qù )。”又(yòu )诏(zhào ):“熙(xī )、秦(qín )、凤(fèng )买(mǎi )马(mǎ )场(chǎng ),以(yǐ )马(mǎ )价(jià )画(huà )一(yī )付(fù )景(jǐng )青(qīng )宜(yí )、党(dǎng )支(zhī )等(děng ),令(lìng )使(shǐ )回(huí )人(rén )蕃(fān )告(gào )谕(yù )。

辛(xīn )酉(yǒu ),夏(xià )人(rén )寇(kòu )临(lín )州(zhōu )堡(bǎo ),诏(zhào )柜(guì )戬(jiǎn )会(huì )兵(bīng )伐(fá )之(zhī )。

以(yǐ )金(jīn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )燕(yàn )达(dá )为(wéi )武(wǔ )康(kāng )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。

壬(rén )戌(xū ),种(zhǒng )谔(è )遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng )出(chū )界(jiè ),遇(yù )贼(zéi ),破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )级(jí )。

丙(bǐng )寅(yín ),泾(jīng )原(yuán )路(lù )经(jīng )略(luè )司(sī )言(yán ):“应(yīng )副(fù )军(jūn )行(háng )战(zhàn )守(shǒu )等(děng )事(shì ),乞(qǐ )权(quán )许(xǔ )便(biàn )宜(yí )指(zhǐ )挥(huī )。”诏(zhào ):“本(běn )路(lù )措(cuò )置(zhì )事(shì )稍(shāo )大(dà )奏(zòu )候(hòu )朝(cháo )旨(zhǐ ),如(rú )小(xiǎo )事(shì )碍(ài )常(cháng )法(fǎ ),许(xǔ )一(yī )面(miàn )施(shī )行(háng )。鄜(fū )延(yán )、环(huán )庆(qìng )、河(hé )东(dōng )路(lù )经(jīng )略(luè )司(sī )、熙(xī )河(hé )路(lù )都(dōu )大(dà )经(jīng )制(zhì )司(sī )、措(cuò )置(zhì )麟(lín )府(fǔ )路(lù )兵(bīng )马(mǎ )司(sī )依(yī )此(cǐ )。”先(xiān )是(shì )诏(zhào )遣(qiǎn )宿(xiǔ )卫(wèi )七(qī )将(jiāng )之(zhī )师(shī )戍(shù )鄜(fū )延(yán ),已(yǐ )再(zài )颁(bān )赐(cì )矣(yǐ ),而(ér )镇(zhèn )兵(bīng )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )所(suǒ )赉(lài )。沈(shěn )括(kuò )以(yǐ )为(wéi )禁(jìn )兵(bīng )虽(suī )重(zhòng ),而(ér )为(wéi )国(guó )守(shǒu )边(biān ),无(wú )岁(suì )不(bú )战(zhàn )者(zhě ),镇(zhèn )兵(bīng )也(yě ),赏(shǎng )赉(lài )不(bú )均(jūn ),此(cǐ )召(zhào )乱(luàn )之(zhī )道(dào ),乃(nǎi )矫(jiǎo )诏(zhào )赐(cì )镇(zhèn )兵(bīng )钱(qián )数(shù )万(wàn )缗(mín ),而(ér )封(fēng )藏(cáng )诏(zhào )书(shū )以(yǐ )驿(yì )闻(wén )。不(bú )数(shù )日(rì ),有(yǒu )急(jí )递(dì )诏(zhào )括(kuò )曰(yuē ):“枢(shū )密(mì )院(yuàn )漏(lòu )行(háng )颁(bān )书(shū ),赖(lài )卿(qīng )察(chá )事(shì )机(jī ),不(bú )然(rán ),几(jǐ )扰(rǎo )军(jūn )政(zhèng )。”自(zì )此(cǐ )事(shì )不(bú )获(huò )闻(wén )者(zhě )得(dé )以(yǐ )专(zhuān )制(zhì ),蕃(fān )、汉(hàn )将(jiāng )卒(zú ),自(zì )皇(huáng )城(chéng )使(shǐ )以(yǐ )降(jiàng ),皆(jiē )得(dé )承(chéng )制(zhì )补(bǔ )受(shòu )。

丁(dīng )卯(mǎo ),辽(liáo )主(zhǔ )射(shè )鹿(lù )赤(chì )山(shān ),加(jiā )围(wéi )场(chǎng )使(shǐ )尼(ní )噜(lū )为(wéi )静(jìng )江(jiāng )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。

己(jǐ )巳(sì ),复(fù )置(zhì )滑(huá )州(zhōu )。

庚(gēng )午(wǔ ),广(guǎng )西(xī )经(jīng )略(luè )司(sī )言(yán ):“交(jiāo )践(jiàn )入(rù )贡(gòng )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )六(liù )人(rén ),比(bǐ )旧(jiù )制(zhì )增(zēng )五(wǔ )十(shí )六(liù )人(rén )。”帝(dì )令(lìng )据(jù )今(jīn )已(yǐ )到(dào )人(rén )数(shù )赴(fù )阙(què ),后(hòu )准(zhǔn )此(cǐ )。

丁(dīng )丑(chǒu ),熙(xī )河(hé )经(jīng )制(zhì )李(lǐ )宪(xiàn )败(bài )夏(xià )人(rén )于(yú )西(xī )市(shì )新(xīn )城(chéng ),获(huò )酋(qiú )首(shǒu )三(sān )人(rén ),首(shǒu )领(lǐng )二(èr )十(shí )馀(yú )人(rén )。庚(gēng )辰(chén ),又(yòu )袭(xí )破(pò )于(yú )女(nǚ )遮(zhē )谷(gǔ ),斩(zhǎn )获(huò )甚(shèn )众(zhòng )。

辛(xīn )巳(sì ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )、赵(zhào )彦(yàn )若(ruò )上(shàng )所(suǒ )修(xiū )《百(bǎi )官(guān )公(gōng )卿(qīng )年(nián )表(biǎo )》十(shí )卷(juàn )、《宗(zōng )室(shì )世(shì )表(biǎo )》三(sān )卷(juàn )。

壬(rén )午(wǔ ),诏(zhào )升(shēng )南(nán )京(jīng )、青(qīng )、登(dēng )、邓(dèng )、郓(yùn )、曹(cáo )、齐(qí )、洺(míng )、濮(pú )州(zhōu )有(yǒu )马(mǎ )军(jūn )教(jiāo )阅(yuè )厢(xiāng )军(jūn )及(jí )真(zhēn )定(dìng )府(fǔ )北(běi )寨(zhài )劲(jìn )勇(yǒng )、环(huán )州(zhōu )下(xià )蕃(fān )落(luò )未(wèi )排(pái )定(dìng )指(zhǐ )挥(huī ),并(bìng )为(wéi )禁(jìn )军(jūn )。

佛(fó )泥(ní )国(guó )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )贡(gòng )。佛(fó )泥(ní )不(bú )入(rù )贡(gòng )者(zhě )九(jiǔ )百(bǎi )馀(yú )年(nián )矣(yǐ )。

九(jiǔ )月(yuè ),乙(yǐ )酉(yǒu ),栋(dòng )戬(jiǎn )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )贡(gòng ),且(qiě )言(yán )已(yǐ )遣(qiǎn )首(shǒu )领(lǐng )将(jiāng )兵(bīng )三(sān )万(wàn )会(huì )击(jī )夏(xià )国(guó )。

李(lǐ )宪(xiàn )复(fù )兰(lán )州(zhōu )古(gǔ )城(chéng )。时(shí )五(wǔ )路(lù )出(chū )师(shī )讨(tǎo )夏(xià )国(guó ),宪(xiàn )领(lǐng )熙(xī )、秦(qín )军(jūn )至(zhì )西(xī )市(shì )新(xīn )城(chéng ),复(fù )兰(lán )州(zhōu ),城(chéng )之(zhī ),请(qǐng )建(jiàn )为(wéi )帅(shuài )府(fǔ )。

戊(wù )子(zǐ ),兰(lán )州(zhōu )新(xīn )顺(shùn )首(shǒu )领(lǐng )巴(bā )令(lìng )谒(yè )等(děng )三(sān )族(zú )率(lǜ )所(suǒ )部(bù )兵(bīng )攻(gōng )夏(xià )人(rén )撒(sā )逋(bū )宗(zōng )城(chéng ),败(bài )之(zhī )。

辽(liáo )主(zhǔ )次(cì )怀(huái )州(zhōu ),命(mìng )皇(huáng )后(hòu )谒(yè )怀(huái )陵(líng );辛(xīn )卯(mǎo ),次(cì )祖(zǔ )州(zhōu ),皇(huáng )后(hòu )谒(yè )祖(zǔ )陵(líng )。

丙(bǐng )申(shēn ),熙(xī )河(hé )路(lù )都(dōu )大(dà )经(jīng )制(zhì )司(sī )言(yán ):“兰(lán )州(zhōu )古(gǔ )城(chéng ),东(dōng )西(xī )约(yuē )六(liù )百(bǎi )馀(yú )步(bù ),南(nán )北(běi )约(yuē )三(sān )百(bǎi )馀(yú )步(bù )。大(dà )兵(bīng )自(zì )西(xī )市(shì )新(xīn )城(chéng )约(yuē )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),将(jiāng )至(zhì )金(jīn )城(chéng ),有(yǒu )天(tiān )涧(jiàn )五(wǔ )六(liù )重(zhòng ),仅(jǐn )通(tōng )人(rén )马(mǎ )。自(zì )夏(xià )贼(zéi )败(bài )衄(nǜ )之(zhī )后(hòu ),所(suǒ )至(zhì )部(bù )族(zú )皆(jiē )降(jiàng )附(fù )。今(jīn )招(zhāo )纳(nà )已(yǐ )多(duō ),若(ruò )不(bú )筑(zhù )城(chéng ),无(wú )以(yǐ )固(gù )降(jiàng )羌(qiāng )之(zhī )心(xīn )。见(jiàn )筑(zhù )兰(lán )州(zhōu )城(chéng )及(jí )通(tōng )过(guò )堡(bǎo ),已(yǐ )遣(qiǎn )前(qián )军(jūn )副(fù )将(jiāng )苗(miáo )履(lǚ )、中(zhōng )军(jūn )副(fù )将(jiāng )王(wáng )文(wén )郁(yù )都(dōu )大(dà )管(guǎn )句(jù )修(xiū )筑(zhù ),前(qián )军(jūn )将(jiāng )李(lǐ )浩(hào )专(zhuān )提(tí )举(jǔ )。其(qí )李(lǐ )浩(hào )以(yǐ )次(cì )须(xū )佐(zuǒ )事(shì )之(zhī )人(rén ),亦(yì )即(jí )军(jūn )前(qián )权(quán )选(xuǎn )委(wěi )句(jù )当(dāng )。”

乙(yǐ )亥(hài ),王(wáng )珪(guī )上(shàng )《国(guó )朝(cháo )会(huì )要(yào )》。

种(zhǒng )谔(è )乞(qǐ )计(jì )置(zhì )济(jì )渡(dù )桥(qiáo )筏(fá )椽(chuán )木(mù ),令(lìng )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )发(fā )步(bù )乘(chéng )运(yùn )入(rù )西(xī )界(jiè )。诏(zhào ):“凡(fán )出(chū )兵(bīng )深(shēn )入(rù )贼(zéi )境(jìng ),其(qí )济(jì )渡(dù )之(zhī )备(bèi ),军(jūn )中(zhōng )血(xuè )有(yǒu )过(guò )索(suǒ )、浑(hún )脱(tuō )之(zhī )类(lèi ),未(wèi )闻(wén )千(qiān )里(lǐ )运(yùn )木(mù )随(suí )军(jūn )。今(jīn )谔(è )计(jì )置(zhì )材(cái )木(mù )万(wàn )数(shù )不(bú )少(shǎo ),如(rú )何(hé )令(lìng )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )应(yīng )副(fù )步(bù )乘(chéng )?纵(zòng )使(shǐ )可(kě )以(yǐ )应(yīng )副(fù ),亦(yì )先(xiān )自(zì )困(kùn )。令(lìng )种(zhǒng )谔(è )如(rú )将(jiāng )及(jí )河(hé )造(zào )筏(fá ),贼(zéi )界(jiè )屋(wū )并(bìng )可(kě )毁(huǐ )拆(chāi ),或(huò )斩(zhǎn )林(lín )木(mù )相(xiàng )兼(jiān )用(yòng )之(zhī )。如(rú )更(gèng )不(bú )足(zú ),以(yǐ )至(zhì )枪(qiāng )排(pái )皆(jiē )可(kě )济(jì )渡(dù )。”帝(dì )坐(zuò )制(zhì )兵(bīng )间(jiān ),利(lì )害(hài )细(xì )微(wēi ),皆(jiē )得(dé )其(qí )要(yào ),诸(zhū )将(jiāng )奉(fèng )行(háng )惟(wéi )恐(kǒng )不(bú )及(jí )也(yě )。

壬(rén )寅(yín ),阅(yuè )河(hé )北(běi )保(bǎo )甲(jiǎ )于(yú )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn ),官(guān )其(qí )优(yōu )者(zhě )三(sān )十(shí )六(liù )人(rén )。

甲(jiǎ )辰(chén ),详(xiáng )定(dìng )郊(jiāo )庙(miào )奉(fèng )祀(sì )礼(lǐ )仪(yí )。中(zhōng )书(shū )言(yán ):“前(qián )奏(zòu )禘(dì )祫(xiá )年(nián )数(shù )差(chà )互(hù )。昨(zuó )元(yuán )丰(fēng )三(sān )年(nián )四(sì )月(yuè )已(yǐ )行(háng )禘(dì )礼(lǐ ),今(jīn )欲(yù )通(tōng )计(jì )年(nián )数(shù ),皆(jiē )三(sān )十(shí )月(yuè )而(ér )一(yī )祭(jì ),当(dāng )至(zhì )五(wǔ )年(nián )冬(dōng )祫(xiá )。”诏(zhào )依(yī )前(qián )行(háng )典(diǎn )礼(lǐ )。又(yòu )言(yán )禘(dì )祫(xiá )不(bú )当(dāng )废(fèi )时(shí )祭(jì ),从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )巳(sì ),辽(liáo )主(zhǔ )驻(zhù )藕(ǒu )丝(sī )淀(diàn )。

丙(bǐng )午(wǔ ),诏(zhào )谕(yù )夏(xià )主(zhǔ )左(zuǒ )右(yòu )并(bìng )嵬(wéi )名(míng )部(bù )族(zú )诸(zhū )部(bù )首(shǒu )领(lǐng ),并(bìng )许(xǔ )自(zì )归(guī )。

是(shì )日(rì ),王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )发(fā )麟(lín )州(zhōu ),祃(mà )祭(jì )祝(zhù )辞(cí )云(yún ):“臣(chén )中(zhōng )正(zhèng )代(dài )皇(huáng )帝(dì )亲(qīn )征(zhēng )。”兵(bīng )六(liù )万(wàn )人(rén ),民(mín )夫(fū )亦(yì )六(liù )万(wàn )馀(yú )人(rén )。行(háng )数(shù )里(lǐ ),至(zhì )白(bái )草(cǎo )平(píng ),即(jí )奏(zòu )已(yǐ )入(rù )夏(xià )界(jiè ),留(liú )屯(tún )九(jiǔ )日(rì )不(bú )进(jìn ),遣(qiǎn )士(shì )卒(zú )往(wǎng )来(lái )就(jiù )刍(chú )粮(liáng )于(yú )麟(lín )州(zhōu )。高(gāo )遵(zūn )裕(yù )发(fā )庆(qìng )州(zhōu )蕃(fān )、汉(hàn )步(bù )骑(qí )凡(fán )八(bā )万(wàn )七(qī )千(qiān )人(rén ),民(mín )夫(fū )九(jiǔ )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),种(zhǒng )谔(è )以(yǐ )鄜(fū )延(yán )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn )四(sì )千(qiān ),畿(jī )内(nèi )七(qī )将(jiāng )兵(bīng )三(sān )万(wàn )九(jiǔ )千(qiān ),分(fèn )为(wéi )七(qī )军(jūn ),方(fāng )阵(zhèn )而(ér )进(jìn ),自(zì )绥(suí )德(dé )城(chéng )出(chū )塞(sāi )。丁(dīng )未(wèi ),攻(gōng )围(wéi )米(mǐ )脂(zhī )寨(zhài )。

己(jǐ )酉(yǒu ),河(hé )北(běi )都(dōu )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )王(wáng )居(jū )卿(qīng ),乞(qǐ )自(zì )王(wáng )供(gòng )埽(sào )上(shàng )添(tiān )修(xiū )南(nán )岸(àn ),于(yú )小(xiǎo )吴(wú )口(kǒu )北(běi )创(chuàng )修(xiū )遥(yáo )堤(dī ),候(hòu )将(jiāng )来(lái )矾(fán )山(shān )水(shuǐ )下(xià ),决(jué )王(wáng )供(gòng )埽(sào ),使(shǐ )河(hé )直(zhí )注(zhù )东(dōng )北(běi ),于(yú )沧(cāng )州(zhōu )界(jiè )或(huò )南(nán )或(huò )北(běi ),从(cóng )故(gù )道(dào )入(rù )海(hǎi )。

庚(gēng )戌(xū ),熙(xī )河(hé )路(lù )都(dōu )大(dà )经(jīng )制(zhì )司(sī )言(yán ):“兰(lán )州(zhōu )西(xī )市(shì )城(chéng )川(chuān )原(yuán ),地(dì )极(jí )肥(féi )美(měi ),兼(jiān )据(jù )边(biān )面(miàn ),须(xū )多(duō )选(xuǎn )募(mù )强(qiáng )壮(zhuàng )以(yǐ )备(bèi )戍(shù )守(shǒu )。熙(xī )河(hé )民(mín )兵(bīng ),惟(wéi )西(xī )关(guān )最(zuì )得(dé )力(lì ),又(yòu )地(dì )接(jiē )皋(gāo )兰(lán ),岁(suì )入(rù )特(tè )厚(hòu ),刍(chú )粟(sù )充(chōng )衍(yǎn ),人(rén )马(mǎ )骁(xiāo )勇(yǒng )。今(jīn )既(jì )复(fù )兰(lán )州(zhōu ),遂(suí )可(kě )广(guǎng )行(háng )选(xuǎn )募(mù )。欲(yù )乞(qǐ )除(chú )留(liú )置(zhì )官(guān )庄(zhuāng )地(dì ),并(bìng )募(mù )弓(gōng )箭(jiàn )手(shǒu ),人(rén )给(gěi )二(èr )顷(qǐng )。缘(yuán )置(zhì )州(zhōu )城(chéng )。难(nán )得(dé )耕(gēng )牛(niú )器(qì )用(yòng ),若(ruò )募(mù )新(xīn )人(rén ),必(bì )种(zhǒng )植(zhí )不(bú )时(shí )。乞(qǐ )依(yī )熙(xī )河(hé )旧(jiù )例(lì ),许(xǔ )泾(jīng )原(yuán )、秦(qín )凤(fèng )、环(huán )庆(qìng )及(jí )熙(xī )河(hé )路(lù )弓(gōng )箭(jiàn )手(shǒu )投(tóu )换(huàn ),仍(réng )带(dài )旧(jiù )户(hù )田(tián )土(tǔ )耕(gēng )种(zhǒng ),二(èr )年(nián )即(jí )收(shōu )入(rù )官(guān ),别(bié )招(zhāo )弓(gōng )箭(jiàn )手(shǒu )。”从(cóng )之(zhī )。

夏(xià )兵(bīng )救(jiù )米(mǐ )脂(zhī )寨(zhài ),鄜(fū )延(yán )经(jīng )略(luè )副(fù )使(shǐ )种(zhǒng )谔(è )率(lǜ )众(zhòng )击(jī )破(pò )之(zhī )。辛(xīn )亥(hài ),种(zhǒng )谔(è )又(yòu )败(bài )夏(xià )人(rén )于(yú )无(wú )定(dìng )川(chuān )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),集(jí )贤(xián )校(xiào )理(lǐ )蔡(cài )卞(biàn )为(wéi )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn )说(shuō )书(shū )。

枢(shū )密(mì )院(yuàn )言(yán )定(dìng )州(zhōu )牒(dié )报(bào )北(běi )界(jiè )事(shì ),帝(dì )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )作(zuò )事(shì ),但(dàn )取(qǔ )实(shí )利(lì ),不(bú )当(dāng )徇(xùn )虚(xū )名(míng )。如(rú )庆(qìng )历(lì )中(zhōng ),辅(fǔ )臣(chén )欲(yù )禁(jìn )元(yuán )昊(hào )称(chēng )乌(wū )珠(zhū ),费(fèi )岁(suì )赐(cì )二(èr )十(shí )万(wàn ),此(cǐ )乃(nǎi )争(zhēng )虚(xū )名(míng )而(ér )失(shī )实(shí )利(lì )。富(fù )弼(bì )与(yǔ )契(qì )丹(dān )再(zài )议(yì )盟(méng )好(hǎo ),自(zì )矜(jīn )国(guó )书(shū )中(zhōng )入(rù )‘南(nán )朝(cháo )白(bái )沟(gōu )所(suǒ )管(guǎn )’六(liù )字(zì ),增(zēng )岁(suì )赐(cì )二(èr )十(shí )万(wàn ),其(qí )后(hòu )白(bái )沟(gōu )亦(yì )不(bú )尽(jìn )属(shǔ )我(wǒ )也(yě )。昔(xī )周(zhōu )世(shì )宗(zōng )不(bú )矜(jīn )功(gōng )名(míng ),惟(wéi )以(yǐ )实(shí )志(zhì )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),如(rú )李(lǐ )璟(jǐng )欲(yù )称(chēng )帝(dì ),世(shì )宗(zōng )许(xǔ )之(zhī );盖(gài )已(yǐ )尽(jìn )取(qǔ )其(qí )淮(huái )南(nán )地(dì ),不(bú )系(xì )其(qí )称(chēng )帝(dì )与(yǔ )否(fǒu )也(yě )。”

丁(dīng )巳(sì ),米(mǐ )脂(zhī )寨(zhài )降(jiàng )。种(zhǒng )谔(è )下(xià )令(lìng ):“入(rù )城(chéng ),敢(gǎn )杀(shā )人(rén )及(jí )盗(dào )者(zhě )斩(zhǎn )!”乃(nǎi )降(jiàng )之(zhī ),收(shōu )城(chéng )中(zhōng )老(lǎo )小(xiǎo )万(wàn )四(sì )百(bǎi )二(èr )十(shí )一(yī )口(kǒu ),给(gěi )以(yǐ )衣(yī )巾(jīn ),仍(réng )命(mìng )讹(é )遇(yù )等(děng )各(gè )统(tǒng )所(suǒ )部(bù )以(yǐ )御(yù )贼(zéi )。

戊(wù )午(wǔ ),种(zhǒng )谔(è )破(pò )米(mǐ )脂(zhī )援(yuán )军(jūn )捷(jié )书(shū )至(zhì ),帝(dì )喜(xǐ )动(dòng )颜(yán )色(sè ),群(qún )臣(chén )称(chēng )贺(hè )。遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )谕(yù )谔(è )曰(yuē ):“昨(zuó )以(yǐ )卿(qīng )急(jí )于(yú )灭(miè )贼(zéi ),恐(kǒng )或(huò )妄(wàng )进(jìn ),为(wéi )一(yī )方(fāng )忧(yōu ),故(gù )俾(bǐ )听(tīng )王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )节(jiē )制(zhì )。今(jīn )乃(nǎi )能(néng )首(shǒu )挫(cuò )贼(zéi )锋(fēng ),功(gōng )先(xiān )诸(zhū )路(lù ),朕(zhèn )甚(shèn )嘉(jiā )之(zhī )。中(zhōng )正(zhèng )节(jiē )制(zhì )指(zhǐ )挥(huī ),更(gèng )不(bú )施(shī )行(háng )。其(qí )战(zhàn )胜(shèng )兵(bīng )员(yuán )并(bìng )与(yǔ )特(tè )支(zhī )钱(qián ),将(jiāng )官(guān )等(děng )各(gè )传(chuán )宣(xuān )抚(fǔ )问(wèn )。”

己(jǐ )未(wèi ),拂(fú )菻(lǐn )国(guó )来(lái )贡(gòng )。

详(xiáng )定(dìng )礼(lǐ )文(wén )所(suǒ )请(qǐng )祭(jì )地(dì )祇(qí )以(yǐ )五(wǔ )行(háng )之(zhī )神(shén )从(cóng ),以(yǐ )五(wǔ )人(rén )神(shén )配(pèi ),用(yòng )血(xuè )祭(jì );又(yòu )言(yán )祭(jì )社(shè )稷(jì )请(qǐng )以(yǐ )埋(mái )血(xuè )为(wéi )始(shǐ );从(cóng )之(zhī )。又(yòu )言(yán ):“宗(zōng )庙(miào )之(zhī )有(yǒu )祼(guàn )鬯(chàng )爇(ruò )萧(xiāo ),则(zé )与(yǔ )祭(jì )天(tiān )燔(fán )柴(chái )、祭(jì )地(dì )瘗(yì )血(xuè )同(tóng )意(yì )。近(jìn )代(dài )有(yǒu )上(shàng )香(xiāng )之(zhī )制(zhì ),颇(pō )为(wéi )不(bú )经(jīng )。案(àn )《隋(suí )志(zhì )》云(yún ):‘天(tiān )监(jiān )初(chū ),何(hé )佟(tóng )之(zhī )议(yì ),郁(yù )鬯(chàng )萧(xiāo )光(guāng ),所(suǒ )以(yǐ )达(dá )神(shén ),与(yǔ )用(yòng )香(xiāng )其(qí )义(yì )一(yī )也(yě )。上(shàng )古(gǔ )礼(lǐ )朴(pǔ ),未(wèi )有(yǒu )此(cǐ )制(zhì )。今(jīn )请(qǐng )南(nán )郊(jiāo )明(míng )堂(táng )用(yòng )沉(chén )香(xiāng ),北(běi )郊(jiāo )用(yòng )上(shàng )和(hé )香(xiāng )。’臣(chén )等(děng )考(kǎo )之(zhī ),殊(shū )无(wú )依(yī )据(jù )。今(jīn )崇(chóng )祀(sì )郊(jiāo )庙(miào )明(míng )堂(táng ),器(qì )服(fú )牲(shēng )币(bì ),一(yī )用(yòng )古(gǔ )典(diǎn ),至(zhì )于(yú )上(shàng )香(xiāng ),乃(nǎi )袭(xí )佟(tóng )之(zhī )议(yì )。如(rú )曰(yuē )上(shàng )香(xiāng )亦(yì )祼(guàn )鬯(chàng )爇(ruò )萧(xiāo )之(zhī )比(bǐ ),则(zé )今(jīn )既(jì )上(shàng )香(xiāng )而(ér )又(yòu )祼(guàn )爇(ruò ),求(qiú )之(zhī )古(gǔ )义(yì )已(yǐ )重(zhòng )复(fù ),况(kuàng )《开(kāi )元(yuán )、开(kāi )宝(bǎo )礼(lǐ )》亦(yì )不(bú )用(yòng )乎(hū )!”又(yòu )请(qǐng )户(hù )部(bù )陈(chén )岁(suì )之(zhī )所(suǒ )贡(gòng )以(yǐ )充(chōng )庭(tíng )实(shí ),仍(réng )以(yǐ )龟(guī )为(wéi )前(qián )列(liè ),金(jīn )次(cì )之(zhī ),玉(yù )帛(bó )又(yòu )次(cì )之(zhī ),馀(yú )为(wéi )后(hòu ),从(cóng )之(zhī )。

庚(gēng )申(shēn ),熙(xī )河(hé )兵(bīng )至(zhì )女(nǚ )遮(zhē )谷(gǔ ),与(yǔ )夏(xià )人(rén )遇(yù ),战(zhàn )败(bài )之(zhī )。

癸(guǐ )亥(hài ),种(zhǒng )谔(è )至(zhì )石(shí )州(zhōu ),贼(zéi )弃(qì )积(jī )年(nián )文(wén )案(àn )、簿(bù )书(shū )、枷(jiā )械(xiè ),举(jǔ )众(zhòng )遁(dùn )走(zǒu ),移(yí )军(jūn )据(jù )之(zhī )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),详(xiáng )定(dìng )礼(lǐ )文(wén )所(suǒ )言(yán ):“谨(jǐn )按(àn )《周(zhōu )礼(lǐ )》大(dà )宗(zōng )伯(bó )以(yǐ )禋(yīn )祀(sì )祀(sì )昊(hào )天(tiān )上(shàng )帝(dì ),以(yǐ )实(shí )柴(chái )祀(sì )日(rì )、月(yuè )、星(xīng )辰(chén ),以(yǐ )栖(qī )燎(liáo )祀(sì )司(sī )中(zhōng )、司(sī )命(mìng )、风(fēng )师(shī )、雨(yǔ )师(shī )。近(jìn )世(shì )惟(wéi )亲(qīn )昊(hào )天(tiān )下(xià )帝(dì )燔(fán )柏(bǎi )柴(chái )外(wài ),其(qí )馀(yú )天(tiān )神(shén )之(zhī )祀(sì ),惟(wéi )燔(fán )祝(zhù )板(bǎn ),实(shí )为(wéi )阙(què )礼(lǐ )。伏(fú )请(qǐng )天(tiān )神(shén )之(zhī )祀(sì )皆(jiē )燔(fán )牲(shēng )首(shǒu ),所(suǒ )有(yǒu )五(wǔ )帝(dì )、日(rì )、月(yuè )、司(sī )中(zhōng )、司(sī )命(mìng )、风(fēng )师(shī )、雨(yǔ )师(shī )、灵(líng )星(xīng )、寿(shòu )星(xīng ),并(bìng )请(qǐng )以(yǐ )柏(bǎi )为(wéi )升(shēng )烟(yān ),以(yǐ )为(wéi )歆(xīn )神(shén )之(zhī )始(shǐ )。”从(cóng )之(zhī ),又(yòu )言(yán ):“春(chūn )秋(qiū )祈(qí )报(bào )大(dà )社(shè )、大(dà )稷(jì ),宜(yí )于(yú )羊(yáng )豕(shǐ )之(zhī )外(wài )加(jiā )以(yǐ )角(jiǎo )握(wò )牛(niú )二(èr )。”又(yòu )言(yán ):“南(nán )郊(jiāo )、太(tài )庙(miào )、明(míng )堂(táng ),祭(jì )前(qián )一(yī )日(rì ),请(qǐng )以(yǐ )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )、侍(shì )郎(láng )省(shěng )牲(shēng ),光(guāng )禄(lù )卿(qīng )奉(fèng )牲(shēng ),告(gào )充(chōng )告(gào )备(bèi ),礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )省(shěng )镬(huò );祭(jì )之(zhī )日(rì ),礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )视(shì )腥(xīng )熟(shú )之(zhī )节(jiē )。”并(bìng )从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),泾(jīng )原(yuán )兵(bīng )至(zhì )磨(mó )脐(qí )隘(ài ),遇(yù )夏(xià )兵(bīng ),与(yǔ )战(zhàn ),败(bài )之(zhī )。先(xiān )是(shì )诏(zhào )泾(jīng )原(yuán )兵(bīng )听(tīng )高(gāo )遵(zūn )裕(yù )节(jiē )制(zhì ),仍(réng )令(lìng )环(huán )庆(qìng )与(yǔ )泾(jīng )原(yuán )合(hé )兵(bīng ),择(zé )便(biàn )路(lù )进(jìn )讨(tǎo )。夏(xià )人(rén )之(zhī )谍(dié )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )环(huán )庆(qìng )阻(zǔ )衡(héng )山(shān ),必(bì )从(cóng )泾(jīng )原(yuán )取(qǔ )胡(hú )卢(lú )河(hé )大(dà )川(chuān )出(chū )塞(sāi ),故(gù )悉(xī )河(hé )南(nán )之(zhī )力(lì )以(yǐ )支(zhī )泾(jīng )原(yuán )。既(jì )而(ér )环(huán )庆(qìng )兵(bīng )不(bú )至(zhì ),刘(liú )昌(chāng )祚(zuò )与(yǔ )姚(yáo )麟(lín )率(lǜ )本(běn )路(lù )蕃(fān )、汉(hàn )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn )独(dú )出(chū ),离(lí )夏(xià )界(jiè )堪(kān )哥(gē )平(píng )十(shí )五(wǔ )里(lǐ ),遇(yù )夏(xià )人(rén )三(sān )万(wàn )馀(yú )众(zhòng )扼(è )磨(mó )脐(qí )隘(ài )口(kǒu ),不(bú )得(dé )进(jìn )。诸(zhū )将(jiāng )欲(yù )舍(shě )而(ér )东(dōng ),出(chū )韦(wéi )州(zhōu )与(yǔ )环(huán )庆(qìng )合(hé ),昌(chāng )祚(zuò )曰(yuē ):“遇(yù )贼(zéi )不(bú )击(jī ),枉(wǎng )道(dào )自(zì )全(quán ),是(shì )谓(wèi )无(wú )次(cì )。且(qiě )为(wéi )客(kè ),利(lì )速(sù )战(zhàn ),古(gǔ )今(jīn )所(suǒ )闻(wén )。公(gōng )等(děng )去(qù )此(cǐ ),自(zì )度(dù )能(néng )免(miǎn )乎(hū )?”乃(nǎi )谋(móu )分(fèn )军(jūn )度(dù )胡(hú )卢(lú )河(hé )夺(duó )隘(ài ),牌(pái )手(shǒu )当(dāng )前(qián ),神(shén )臂(bì )弓(gōng )次(cì )之(zhī ),弩(nǔ )又(yòu )次(cì )之(zhī ),选(xuǎn )锋(fēng )马(mǎ )在(zài )后(hòu )。谕(yù )众(zhòng )以(yǐ )立(lì )功(gōng )者(zhě )三(sān )倍(bèi )熙(xī )河(hé )之(zhī )赏(shǎng ),众(zhòng )欢(huān )甚(shèn ),响(xiǎng )震(zhèn )山(shān )谷(gǔ )。昌(chāng )祚(zuò )既(jì )挟(jiā )两(liǎng )牌(pái )先(xiān )登(dēng ),弓(gōng )弩(nǔ )继(jì )前(qián ),与(yǔ )夏(xià )统(tǒng )军(jūn )国(guó )母(mǔ )弟(dì )梁(liáng )大(dà )王(wáng )战(zhàn ),自(zì )午(wǔ )至(zhì )申(shēn ),夏(xià )人(rén )小(xiǎo )却(què );大(dà )军(jūn )乘(chéng )之(zhī ),夏(xià )人(rén )遂(suí )大(dà )败(bài )。追(zhuī )奔(bēn )二(èr )十(shí )里(lǐ ),斩(zhǎn )获(huò )大(dà )首(shǒu )领(lǐng )十(shí )五(wǔ )级(jí ),小(xiǎo )首(shǒu )领(lǐng )二(èr )百(bǎi )十(shí )九(jiǔ )级(jí ),擒(qín )首(shǒu )领(lǐng )统(tǒng )军(jūn )侄(zhí )吃(chī )多(duō )理(lǐ )等(děng )二(èr )十(shí )二(èr )人(rén ),斩(zhǎn )二(èr )千(qiān )四(sì )百(bǎi )六(liù )十(shí )级(jí ),获(huò )伪(wěi )铜(tóng )印(yìn )一(yī )。自(zì )是(shì )大(dà )军(jūn )通(tōng )行(háng )无(wú )所(suǒ )碍(ài )。

戊(wù )辰(chén ),知(zhī )夏(xià )州(zhōu )索(suǒ )九(jiǔ )思(sī )遁(dùn )去(qù ),种(zhǒng )谔(è )入(rù )夏(xià )州(zhōu )。

朝(cháo )议(yì )既(jì )不(bú )用(yòng )林(lín )广(guǎng )所(suǒ )奏(zòu ),促(cù )广(guǎng )进(jìn )军(jūn )。广(guǎng )发(fā )泸(lú )州(zhōu ),越(yuè )四(sì )日(rì ),江(jiāng )安(ān )以(yǐ )所(suǒ )招(zhāo )降(jiàng )夷(yí )人(rén )渠(qú )帅(shuài )及(jí )其(qí )质(zhì )子(zǐ )皆(jiē )随(suí )军(jūn );复(fù )令(lìng )其(qí )次(cì )诸(zhū )酋(qiú )各(gè )占(zhàn )所(suǒ )居(jū )地(dì )防(fáng )援(yuán )饷(xiǎng )道(dào ),故(gù )人(rén )生(shēng )界(jiè )免(miǎn )寇(kòu )抄(chāo )之(zhī )患(huàn )。

己(jǐ )巳(sì ),种(zhǒng )谔(è )入(rù )银(yín )州(zhōu )。

庚(gēng )午(wǔ ),环(huán )庆(qìng )行(háng )营(yíng )经(jīng )略(luè )高(gāo )遵(zūn )裕(yù )复(fù )通(tōng )远(yuǎn )军(jūn )。

种(zhǒng )谔(è )遣(qiǎn )曲(qǔ )珍(zhēn )等(děng )领(lǐng )兵(bīng )通(tōng )黑(hēi )水(shuǐ )安(ān )定(dìng )堡(bǎo )路(lù ),遇(yù )夏(xià )人(rén ),与(yǔ )战(zhàn ),破(pò )之(zhī )。

是(shì )日(rì ),王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )至(zhì )夏(xià )州(zhōu )。时(shí )夏(xià )州(zhōu )已(yǐ )降(jiàng )种(zhǒng )谔(è ),谔(è )寻(xún )引(yǐn )去(qù )。中(zhōng )正(zhèng )军(jūn )于(yú )城(chéng )东(dōng ),城(chéng )中(zhōng )居(jū )民(mín )数(shù )十(shí )家(jiā )。先(xiān )是(shì )朝(cháo )旨(zhǐ )禁(jìn )入(rù )贼(zéi )境(jìng )抄(chāo )掠(luě ),夏(xià )人(rén )亦(yì )弃(qì )城(chéng )邑(yì ),皆(jiē )走(zǒu )河(hé )北(běi )。士(shì )卒(zú )无(wú )所(suǒ )得(dé ),皆(jiē )愤(fèn )悒(yì )思(sī )战(zhàn ),谓(wèi )中(zhōng )正(zhèng )曰(yuē ):“鄜(fū )延(yán )军(jūn )先(xiān )行(háng ),获(huò )功(gōng )甚(shèn )多(duō );我(wǒ )军(jūn )出(chū )界(jiè )近(jìn )二(èr )旬(xún ),所(suǒ )获(huò )才(cái )三(sān )十(shí )馀(yú )级(jí ),何(hé )以(yǐ )复(fù )命(mìng )!且(qiě )食(shí )尽(jìn )矣(yǐ ),请(qǐng )袭(xí )取(qǔ )宥(yòu )州(zhōu ),聊(liáo )以(yǐ )藉(jiè )口(kǒu )。”中(zhōng )正(zhèng )从(cóng )之(zhī )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )至(zhì )宥(yòu )州(zhōu ),城(chéng )中(zhōng )居(jū )民(mín )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )家(jiā ),遂(suí )屠(tú )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )百(bǎi )馀(yú )级(jí ),降(jiàng )者(zhě )十(shí )数(shù )人(rén ),获(huò )马(mǎ )牛(niú )百(bǎi )六(liù )十(shí ),羊(yáng )千(qiān )九(jiǔ )百(bǎi )。军(jūn )于(yú )城(chéng )东(dōng )二(èr )日(rì ),杀(shā )所(suǒ )得(dé )马(mǎ )牛(niú )羊(yáng )以(yǐ )充(chōng )食(shí )。

高(gāo )遵(zūn )裕(yù )至(zhì )韦(wéi )州(zhōu ),监(jiān )军(jūn )司(sī )令(lìng )将(jiāng )士(shì )勿(wù )毁(huǐ )官(guān )寺(sì )民(mín )居(jū ),以(yǐ )示(shì )招(zhāo )怀(huái )。

乙(yǐ )亥(hài ),李(lǐ )宪(xiàn )败(bài )夏(xià )人(rén )于(yú )屈(qū )吴(wú )山(shān )。

丙(bǐng )子(zǐ ),鄜(fū )延(yán )路(lù )钤(qián )辖(xiá )曲(qǔ )珍(zhēn )破(pò )夏(xià )人(rén )于(yú )蒲(pú )桃(táo )山(shān )。

高(gāo )遵(zūn )裕(yù )次(cì )旱(hàn )海(hǎi )。先(xiān )是(shì )李(lǐ )察(chá )请(qǐng )以(yǐ )驴(lǘ )代(dài )夫(fū )运(yùn )粮(liáng ),驴(lǘ )塞(sāi )路(lù ),馈(kuì )不(bú )继(jì ),师(shī )病(bìng )之(zhī )。

戊(wù )寅(yín ),林(lín )广(guǎng )军(jūn )次(cì )土(tǔ )城(chéng )山(shān ),自(zì )发(fā )江(jiāng )安(ān ),距(jù )今(jīn )才(cái )十(shí )日(rì )。始(shǐ ),军(jūn )有(yǒu )二(èr )道(dào )可(kě )进(jìn ):自(zì )纳(nà )溪(xī )夷(yí )牢(láo )口(kǒu )至(zhì )江(jiāng )门(mén ),近(jìn )而(ér )险(xiǎn );自(zì )宁(níng )远(yuǎn )至(zhì )乐(lè )共(gòng )坝(bà ),回(huí )远(yuǎn )而(ér )平(píng )。贼(zéi )意(yì )必(bì )出(chū )江(jiāng )门(mén ),盛(shèng )兵(bīng )距(jù )隘(ài ),而(ér )广(guǎng )实(shí )趋(qū )乐(lè )共(gòng )。贼(zéi )不(bú )能(néng )支(zhī ),皆(jiē )逃(táo )遁(dùn )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),种(zhǒng )谔(è )言(yán ):“效(xiào )顺(shùn )人(rén )已(yǐ )刺(cì )‘归(guī )汉(hàn )’二(èr )字(zì ),恐(kǒng )诸(zhū )路(lù )在(zài )臣(chén )后(hòu )者(zhě ),一(yī )例(lì )杀(shā )戮(lù ),乞(qǐ )赐(cì )约(yuē )束(shù )。”诏(zhào ):“种(zhǒng )谔(è )所(suǒ )过(guò )招(zhāo )纳(nà )效(xiào )顺(shùn )人(rén ),令(lìng )王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )如(rú )行(háng )营(yíng )经(jīng )过(guò ),指(zhǐ )挥(huī )诸(zhū )将(jiāng ),更(gèng )加(jiā )存(cún )抚(fǔ )。”

庚(gēng )辰(chén ),诏(zhào ):“自(zì )今(jīn )除(chú )授(shòu )职(zhí )事(shì )官(guān ),并(bìng )以(yǐ )寄(jì )禄(lù )官(guān )品(pǐn )高(gāo )下(xià )为(wéi )法(fǎ )。凡(fán )高(gāo )一(yī )品(pǐn )以(yǐ )上(shàng )为(wéi )行(háng ),下(xià )一(yī )品(pǐn )者(zhě )为(wéi )守(shǒu ),下(xià )二(èr )品(pǐn )以(yǐ )下(xià )者(zhě )为(wéi )试(shì );品(pǐn )同(tóng )者(zhě )不(bú )用(yòng )行(háng )、守(shǒu )、试(shì )。”

辛(xīn )巳(sì ),泾(jīng )原(yuán )节(jiē )制(zhì )王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )入(rù )宥(yòu )州(zhōu )。

泾(jīng )原(yuán )兵(bīng )既(jì )破(pò )磨(mó )脐(qí )隘(ài ),行(háng )次(cì )赏(shǎng )移(yí )口(kǒu ),有(yǒu )二(èr )道(dào ):一(yī )北(běi )出(chū )黛(dài )黛(dài )岭(lǐng ),一(yī )西(xī )北(běi )出(chū )鸣(míng )沙(shā )川(chuān )。鸣(míng )沙(shā )少(shǎo )迂(yū ),诸(zhū )将(jiāng )欲(yù )之(zhī )黛(dài )黛(dài ),刘(liú )昌(chāng )祚(zuò )曰(yuē ):“离(lí )汉(hàn )时(shí ),运(yùn )司(sī )备(bèi )粮(liáng )一(yī )月(yuè ),今(jīn )已(yǐ )十(shí )八(bā )日(rì ),未(wèi )到(dào )灵(líng )州(zhōu ),倘(tǎng )有(yǒu )不(bú )继(jì ),势(shì )将(jiāng )若(ruò )何(hé )?吾(wú )闻(wén )鸣(míng )沙(shā )有(yǒu )积(jī )粟(sù ),夏(xià )人(rén )谓(wèi )之(zhī )御(yù )仓(cāng ),可(kě )取(qǔ )而(ér )食(shí )之(zhī ),灵(líng )州(zhōu )虽(suī )久(jiǔ ),不(bú )足(zú )忧(yōu )也(yě )。”既(jì )至(zhì ),得(dé )窖(jiào )藏(cáng )米(mǐ )百(bǎi )万(wàn ),为(wéi )留(liú )信(xìn )宿(xiǔ ),重(zhòng )载(zǎi )而(ér )趋(qū )灵(líng )州(zhōu )。壬(rén )午(wǔ ),师(shī )次(cì )城(chéng )下(xià )。是(shì )时(shí )环(huán )庆(qìng )军(jūn )未(wèi )至(zhì ),城(chéng )门(mén )未(wèi )阖(hé ),先(xiān )锋(fēng )夺(duó )门(mén )几(jǐ )入(rù )。高(gāo )遵(zūn )裕(yù )遣(qiǎn )李(lǐ )临(lín )、安(ān )鼎(dǐng )赍(jī )答(dá )刂(cè )子(zǐ ),且(qiě )曰(yuē ):“已(yǐ )使(shǐ )王(wáng )永(yǒng )昌(chāng )入(rù )城(chéng )招(zhāo )安(ān ),可(kě )勿(wù )杀(shā )。”少(shǎo )间(jiān ),门(mén )阖(hé ),城(chéng )守(shǒu ),斩(zhǎn )首(shǒu )级(jí )四(sì )百(bǎi )五(wǔ )十(shí ),得(dé )战(zhàn )马(mǎ )牛(niú )羊(yáng )千(qiān )馀(yú )。昌(chāng )祚(zuò )曰(yuē ):“城(chéng )不(bú )足(zú )下(xià ),独(dú )嫌(xián )于(yú )环(huán )庆(qìng )尔(ěr ),朝(cháo )廷(tíng )在(zài )远(yuǎn ),必(bì )谓(wèi )两(liǎng )道(dào )争(zhēng )功(gōng )。”遂(suí )按(àn )甲(jiǎ )。

废(fèi )泸(lú )州(zhōu )大(dà )硐(dòng )寨(zhài )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

高(gāo )遵(zūn )裕(yù )言(yán )以(yǐ )环(huán )庆(qìng )兵(bīng )趋(qū )灵(líng )州(zhōu ),是(shì )日(rì ),次(cì )南(nán )平(píng )州(zhōu )。距(jù )城(chéng )三(sān )十(shí )里(lǐ ),遇(yù )夏(xià )人(rén )接(jiē )战(zhàn )。转(zhuǎn )运(yùn )副(fù )使(shǐ )李(lǐ )察(chá )、判(pàn )官(guān )范(fàn )纯(chún )粹(cuì )夜(yè )以(yǐ )手(shǒu )书(shū )间(jiān )道(dào )促(cù )泾(jīng )原(yuán )兵(bīng )来(lái )援(yuán ),刘(liú )昌(chāng )祚(zuò )即(jí )委(wěi )姚(yáo )麟(lín )留(liú )屯(tún ),自(zì )将(jiāng )选(xuǎn )锋(fēng )数(shù )千(qiān )人(rén )赴(fù )之(zhī ),未(wèi )至(zhì )而(ér )贼(zéi )已(yǐ )退(tuì )。

先(xiān )是(shì )昌(chāng )祚(zuò )言(yán )军(jūn )事(shì )不(bú )称(chēng )旨(zhǐ ),帝(dì )赐(cì )遵(zūn )裕(yù )手(shǒu )札(zhá )云(yún ):“昌(chāng )祚(zuò )所(suǒ )言(yán )迂(yū )阔(kuò ),必(bì )若(ruò )不(bú )堪(kān )其(qí )任(rèn )者(zhě ),宜(yí )择(zé )人(rén )代(dài )之(zhī )。”遵(zūn )裕(yù )由(yóu )是(shì )轻(qīng )昌(chāng )祚(zuò )。既(jì )而(ér )昌(chāng )祚(zuò )先(xiān )至(zhì )灵(líng )州(zhōu )城(chéng )下(xià ),或(huò )传(chuán )昌(chāng )祚(zuò )已(yǐ )克(kè )灵(líng )州(zhōu ),遵(zūn )裕(yù )未(wèi )至(zhì )灵(líng )州(zhōu )百(bǎi )里(lǐ ),闻(wén )之(zhī ),亟(jí )具(jù )表(biǎo )称(chēng )“臣(chén )遣(qiǎn )昌(chāng )祚(zuò )进(jìn )攻(gōng ),拔(bá )灵(líng )州(zhōu )城(chéng )”;寻(xún )知(zhī )所(suǒ )传(chuán )皆(jiē )虚(xū ),乃(nǎi )斩(zhǎn )谍(dié )者(zhě )以(yǐ )徇(xùn )。于(yú )是(shì )昌(chāng )祚(zuò )诣(yì )遵(zūn )裕(yù ),遵(zūn )裕(yù )讶(yà )其(qí )来(lái )晚(wǎn ),坐(zuò )帐(zhàng )外(wài )移(yí )时(shí )不(bú )见(jiàn )。既(jì )见(jiàn ),问(wèn ):“灵(líng )州(zhōu )何(hé )如(rú )?”昌(chāng )祚(zuò )曰(yuē ):“畴(chóu )昔(xī )即(jí )欲(yù )取(qǔ )之(zhī ),以(yǐ )幕(mù )府(fǔ )在(zài )后(hòu ),故(gù )止(zhǐ ),城(chéng )不(bú )足(zú )拔(bá )也(yě )。前(qián )日(rì )磨(mó )脐(qí )之(zhī )战(zhàn ),馀(yú )众(zhòng )皆(jiē )保(bǎo )东(dōng )关(guān )镇(zhèn )。东(dōng )关(guān )在(zài )城(chéng )东(dōng )三(sān )十(shí )里(lǐ ),旁(páng )直(zhí )兴(xìng )州(zhōu )渡(dù )口(kǒu ),平(píng )时(shí )自(zì )是(shì )要(yào )害(hài ),今(jīn )复(fù )保(bǎo )聚(jù )。若(ruò )乘(chéng )此(cǐ )急(jí )击(jī )之(zhī ),外(wài )援(yuán )既(jì )歼(jiān ),孤(gū )城(chéng )当(dāng )自(zì )下(xià )。”遵(zūn )裕(yù )怒(nù )未(wèi )解(jiě ),且(qiě )方(fāng )欲(yù )攻(gōng )城(chéng ),谓(wèi )昌(chāng )祚(zuò )曰(yuē ):“吾(wú )夜(yè )以(yǐ )万(wàn )人(rén )负(fù )土(tǔ )平(píng )叠(dié ),黎(lí )明(míng )入(rù )之(zhī )矣(yǐ )。”因(yīn )檄(xí )昌(chāng )祚(zuò )以(yǐ )泾(jīng )原(yuán )兵(bīng )付(fù )姚(yáo )麟(lín );麟(lín )不(bú )敢(gǎn )当(dāng ),遵(zūn )裕(yù )亦(yì )已(yǐ )。

甲(jiǎ )申(shēn ),诏(zhào ):“降(jiàng )《五(wǔ )路(lù )对(duì )境(jìng )图(tú )》付(fù )王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )、种(zhǒng )谔(è ),据(jù )所(suǒ )分(fèn )地(dì )招(zhāo )讨(tǎo ),俟(sì )略(luè )定(dìng )河(hé )南(nán ),如(rú )可(kě )乘(chéng )势(shì )渡(dù )河(hé ),方(fāng )得(dé )前(qián )进(jìn ),荡(dàng )覆(fù )贼(zéi )巢(cháo )。缘(yuán )环(huán )庆(qìng )、泾(jīng )原(yuán )行(háng )营(yíng )已(yǐ )至(zhì )灵(líng )州(zhōu )界(jiè ),其(qí )鄜(fū )延(yán )、河(hé )东(dōng )兵(bīng )马(mǎ )路(lù )尚(shàng )远(yuǎn ),不(bú )须(xū )必(bì )赴(fù )会(huì )合(hé ),但(dàn )能(néng )平(píng )静(jìng )所(suǒ )分(fèn )一(yī )道(dào ),将(jiāng )来(lái )议(yì )赏(shǎng )不(bú )在(zài )克(kè )定(dìng )兴(xìng )、灵(líng )之(zhī )下(xià )。其(qí )措(cuò )置(zhì )麟(lín )府(fǔ )路(lù )兵(bīng )马(mǎ )司(sī ),可(kě )自(zì )西(xī )界(jiè )并(bìng )边(biān )取(qǔ )便(biàn )路(lù )速(sù )往(wǎng ),及(jí )令(lìng )赵(zhào )禼(xiè )应(yīng )副(fù )粮(liáng )草(cǎo )。如(rú )未(wèi )到(dào ),本(běn )路(lù )即(jí )鄜(fū )延(yán )路(lù )借(jiè )给(gěi ),委(wěi )路(lù )昌(chāng )衡(héng )照(zhào )会(huì )。其(qí )赵(zhào )咸(xián )、庄(zhuāng )公(gōng )岳(yuè ),元(yuán )无(wú )朝(cháo )旨(zhǐ )令(lìng )就(jiù )鄜(fū )延(yán )粮(liáng )草(cǎo )通(tōng )融(róng )支(zhī )用(yòng ),既(jì )以(yǐ )馈(kuì )运(yùn )不(bú )继(jì ),乃(nǎi )妄(wàng )奏(zòu )陈(chén )及(jí )走(zǒu )失(shī )人(rén )夫(fū )万(wàn )数(shù )不(bú )少(shǎo );委(wěi )赵(zhào )禼(xiè )遣(qiǎn )官(guān )押(yā )送(sòng ),就(jiù )近(jìn )里(lǐ )州(zhōu )军(jūn )械(xiè )系(xì ),令(lìng )沈(shěn )括(kuò )选(xuǎn )官(guān )鞫(jū )之(zhī )。”后(hòu )公(gōng )岳(yuè )、咸(xián )自(zì )诉(sù )深(shēn )入(rù )贼(zéi )境(jìng ),暴(bào )露(lù )得(dé )疾(jí ),乞(qǐ )免(miǎn )械(xiè )系(xì ),御(yù )批(pī )令(lìng )在(zài )外(wài )承(chéng )勘(kān )。

初(chū ),王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )在(zài )河(hé )东(dōng ),奴(nú )视(shì )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )官(guān ),凡(fán )有(yǒu )须(xū )索(suǒ ),不(bú )行(háng )文(wén )书(shū ),但(dàn )遣(qiǎn )人(rén )口(kǒu )传(chuán )指(zhǐ )挥(huī ),转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )不(bú )敢(gǎn )违(wéi )。公(gōng )岳(yuè )等(děng )以(yǐ )口(kǒu )语(yǔ )无(wú )所(suǒ )凭(píng ),从(cóng )容(róng )白(bái )中(zhōng )正(zhèng )云(yún ):“太(tài )尉(wèi )所(suǒ )指(zhǐ )挥(huī )事(shì )多(duō ),恐(kǒng )将(jiāng )命(mìng )者(zhě )有(yǒu )所(suǒ )忘(wàng )误(wù ),乞(qǐ )记(jì )之(zhī )于(yú )纸(zhǐ )笔(bǐ )。”自(zì )后(hòu )始(shǐ )以(yǐ )片(piàn )纸(zhǐ )书(shū )之(zhī )。

公(gōng )岳(yuè )等(děng )白(bái )中(zhōng )正(zhèng ):“军(jūn )出(chū )境(jìng ),应(yīng )备(bèi )几(jǐ )日(rì )粮(liáng )?”中(zhōng )正(zhèng )以(yǐ )为(wéi )鄜(fū )延(yán )受(shòu )我(wǒ )节(jiē )制(zhì ),前(qián )与(yǔ )鄜(fū )延(yán )军(jūn )遇(yù ),彼(bǐ )粮(liáng )皆(jiē )我(wǒ )有(yǒu )也(yě )。乃(nǎi )书(shū )片(piàn )纸(zhǐ )云(yún ):“可(kě )备(bèi )半(bàn )月(yuè )粮(liáng )。”公(gōng )岳(yuè )等(děng )恐(kǒng )中(zhōng )道(dào )乏(fá )绝(jué ),阴(yīn )更(gèng )备(bèi )八(bā )日(rì )粮(liáng )。及(jí )种(zhǒng )谔(è )既(jì )得(dé )诏(zhào ),不(bú )受(shòu )中(zhōng )正(zhèng )节(jiē )制(zhì ),鄜(fū )延(yán )粮(liáng )不(bú )可(kě )复(fù )得(dé ),人(rén )马(mǎ )渐(jiàn )乏(fá )。

中(zhōng )正(zhèng )不(bú )习(xí )军(jūn )事(shì ),自(zì )入(rù )夏(xià )境(jìng ),望(wàng )空(kōng )而(ér )行(háng ),无(wú )乡(xiāng )导(dǎo )斥(chì )候(hòu )。性(xìng )畏(wèi )怯(qiè ),所(suǒ )至(zhì )逗(dòu )遛(liú ),恐(kǒng )夏(xià )人(rén )知(zhī )其(qí )营(yíng )栅(shān )之(zhī )处(chù ),每(měi )夜(yè )二(èr )更(gèng ),辄(zhé )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )灭(miè )火(huǒ )。后(hòu )军(jūn )饭(fàn )尚(shàng )未(wèi )熟(shú ),士(shì )卒(zú )食(shí )之(zhī )多(duō )病(bìng )。又(yòu )禁(jìn )军(jūn )中(zhōng )驴(lǘ )鸣(míng )。及(jí )食(shí )尽(jìn ),士(shì )卒(zú )愤(fèn )怒(nù ),流(liú )言(yán )“当(dāng )先(xiān )杀(shā )王(wáng )昭(zhāo )宣(xuān )及(jí )庄(zhuāng )、赵(zhào )二(èr )漕(cáo )乃(nǎi )溃(kuì )归(guī )”。中(zhōng )正(zhèng )颇(pō )闻(wén )之(zhī ),阳(yáng )于(yú )众(zhòng )中(zhōng )大(dà )言(yán ):“必(bì )竭(jié )力(lì )前(qián )进(jìn ),死(sǐ )而(ér )后(hòu )已(yǐ )。”阴(yīn )令(lìng )走(zǒu )马(mǎ )承(chéng )受(shòu )全(quán )安(ān )石(shí )奏(zòu ):“转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )粮(liáng )运(yùn )不(bú )继(jì ),故(gù )不(bú )能(néng )进(jìn )军(jūn ),今(jīn )且(qiě )于(yú )顺(shùn )宁(níng )寨(zhài )境(jìng )上(shàng )就(jiù )食(shí )。”公(gōng )岳(yuè )等(děng )亦(yì )奏(zòu ):“本(běn )期(qī )得(dé )鄜(fū )延(yán )粮(liáng ),因(yīn )朝(cháo )延(yán )罢(bà )中(zhōng )正(zhèng )节(jiē )制(zhì ),故(gù )粮(liáng )乏(fá )。”帝(dì )怒(nù ),故(gù )令(lìng )禼(xiè )置(zhì )狱(yù ),劾(hé )公(gōng )岳(yuè )等(děng )。公(gōng )岳(yuè )等(děng )急(jí ),乃(nǎi )奏(zòu ):“臣(chén )等(děng )在(zài )麟(lín )府(fǔ ),本(běn )具(jù )四(sì )十(shí )日(rì )粮(liáng )。王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )令(lìng )臣(chén )止(zhǐ )备(bèi )半(bàn )月(yuè )粮(liáng ),片(piàn )纸(zhǐ )为(wéi )验(yàn )。臣(chén )等(děng )复(fù )阴(yīn )备(bèi )八(bā )日(rì )粮(liáng )。今(jīn )出(chū )塞(sāi )二(èr )十(shí )馀(yú )日(rì ),始(shǐ )至(zhì )宥(yòu )州(zhōu ),粮(liáng )不(bú )得(dé )不(bú )乏(fá )。”帝(dì )徐(xú )悟(wù )非(fēi )公(gōng )岳(yuè )等(děng )过(guò )。时(shí )即(jí )隰(xí )州(zhōu )置(zhì )狱(yù ),中(zhōng )正(zhèng )恐(kǒng )公(gōng )岳(yuè )等(děng )复(fù )有(yǒu )所(suǒ )言(yán ),甚(shèn )惧(jù )。及(jí )还(hái )朝(cháo ),过(guò )隰(xí )州(zhōu ),谓(wèi )公(gōng )岳(yuè )等(děng )曰(yuē ):“二(èr )君(jūn )勿(wù )忧(yōu ),保(bǎo )无(wú )它(tā )。”既(jì )而(ér )公(gōng )岳(yuè )等(děng )各(gè )降(jiàng )一(yī )官(guān ),职(zhí )事(shì )皆(jiē )如(rú )故(gù )。

权(quán )鄜(fū )延(yán )路(lù )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )李(lǐ )稷(jì )言(yán ):“粮(liáng )道(dào )阻(zǔ )节(jiē ),见(jiàn )开(kāi )路(lù )折(shé )运(yùn ),乞(qǐ )朝(cháo )廷(tíng )指(zhǐ )挥(huī ),讨(tǎo )除(chú )后(hòu )患(huàn )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī ),令(lìng )种(zhǒng )谔(è )速(sù )移(yí )军(jūn )近(jìn )塞(sāi ),并(bìng )力(lì )讨(tǎo )除(chú )。谔(è )初(chū )被(bèi )诏(zhào ),当(dāng )以(yǐ )兵(bīng )会(huì )灵(líng )州(zhōu ),而(ér )谔(è )枉(wǎng )道(dào )不(bú )进(jìn );既(jì )发(fā )夏(xià )州(zhōu ),即(jí )馈(kuì )饷(xiǎng )乏(fá )绝(jué )。谔(è )驻(zhù )兵(bīng )麻(má )家(jiā ),士(shì )卒(zú )饥(jī )困(kùn ),皆(jiē )无(wú )人(rén )色(sè )。谔(è )欲(yù )归(guī )罪(zuì )漕(cáo )臣(chén ),诛(zhū )稷(jì )以(yǐ )自(zì )解(jiě );或(huò )私(sī )告(gào )稷(jì ),稷(jì )请(qǐng )身(shēn )督(dū )折(shé )运(yùn ),乃(nǎi )免(miǎn )。民(mín )夫(fū )苦(kǔ )折(shé )运(yùn ),多(duō )散(sàn )走(zǒu ),稷(jì )不(bú )能(néng )禁(jìn ),使(shǐ )士(shì )卒(zú )斩(zhǎn )其(qí )足(zú )筋(jīn ),宛(wǎn )转(zhuǎn )山(shān )谷(gǔ )间(jiān ),数(shù )日(rì )乃(nǎi )死(sǐ )者(zhě )数(shù )千(qiān )人(rén )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),辽(liáo )主(zhǔ )命(mìng )岁(suì )出(chū )官(guān )钱(qián )以(yǐ )赈(zhèn )诸(zhū )宫(gōng )分(fèn )及(jí )边(biān )戍(shù )之(zhī )贫(pín )户(hù )。

丙(bǐng )戌(xū ),王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )奉(fèng )诏(zhào )引(yǐn )军(jūn )还(hái )延(yán )州(zhōu ),士(shì )卒(zú )死(sǐ )亡(wáng )者(zhě )几(jǐ )二(èr )万(wàn )。

丁(dīng )亥(hài ),辽(liáo )主(zhǔ )幸(xìng )驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )萧(xiāo )酬(chóu )斡(wò )第(dì )。方(fāng )饮(yǐn ),宰(zǎi )相(xiàng )梁(liáng )颍(yǐng )谏(jiàn )曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )不(bú )可(kě )饮(yǐn )于(yú )人(rén )臣(chén )之(zhī )家(jiā )。”辽(liáo )主(zhǔ )即(jí )还(hái )宫(gōng )。

诸(zhū )军(jūn )合(hé )攻(gōng )灵(líng )州(zhōu ),种(zhǒng )谔(è )败(bài )夏(xià )人(rén )于(yú )黑(hēi )水(shuǐ )。

戊(wù )子(zǐ ),高(gāo )遵(zūn )裕(yù )始(shǐ )自(zì )以(yǐ )环(huán )庆(qìng )兵(bīng )攻(gōng )灵(líng )州(zhōu )城(chéng )。时(shí )军(jūn )中(zhōng )皆(jiē )无(wú )攻(gōng )具(jù ),亦(yì )无(wú )知(zhī )其(qí )法(fǎ )者(zhě )。遵(zūn )裕(yù )旋(xuán )令(lìng )采(cǎi )木(mù )为(wéi )之(zhī ),皆(jiē )细(xì )小(xiǎo )不(bú )可(kě )用(yòng )。又(yòu )欲(yù )以(yǐ )军(jūn )法(fǎ )斩(zhǎn )刘(liú )昌(chāng )祚(zuò ),众(zhòng )共(gòng )救(jiù )解(jiě )之(zhī );昌(chāng )祚(zuò )忧(yōu )恚(huì )成(chéng )疾(jí ),泾(jīng )原(yuán )兵(bīng )皆(jiē )愤(fèn )怒(nù )。转(zhuǎn )运(yùn )判(pàn )官(guān )范(fàn )纯(chún )粹(cuì )谓(wèi )遵(zūn )裕(yù )曰(yuē ):“两(liǎng )军(jūn )不(bú )协(xié ),恐(kǒng )生(shēng )它(tā )变(biàn )。”力(lì )劝(quàn )遵(zūn )裕(yù )诣(yì )昌(chāng )祚(zuò )营(yíng )问(wèn )疾(jí )以(yǐ )和(hé )解(jiě )之(zhī )。遵(zūn )裕(yù )又(yòu )使(shǐ )呼(hū )城(chéng )上(shàng )人(rén )曰(yuē ):“汝(rǔ )何(hé )不(bú )速(sù )降(jiàng )?”其(qí )人(rén )曰(yuē ):“我(wǒ )未(wèi )尝(cháng )叛(pàn ),亦(yì )未(wèi )尝(cháng )战(zhàn ),何(hé )谓(wèi )降(jiàng )也(yě )?”

己(jǐ )丑(chǒu ),李(lǐ )宪(xiàn )败(bài )夏(xià )人(rén )于(yú )啰(luō )逋(bū )川(chuān )。

增(zēng )制(zhì )五(wǔ )辂(lù ):玉(yù )辂(lù ),建(jiàn )太(tài )常(cháng );金(jīn )辂(lù ),建(jiàn )大(dà )旆(pèi );象(xiàng )辂(lù ),建(jiàn )大(dà )赤(chì );革(gé )辂(lù ),建(jiàn )大(dà )白(bái );木(mù )辂(lù ),建(jiàn )大(dà )麾(huī );从(cóng )详(xiáng )定(dìng )礼(lǐ )文(wén )所(suǒ )奏(zòu )也(yě )。

辛(xīn )卯(mǎo ),天(tiān )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì )、知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )、权(quán )管(guǎn )句(jù )河(hé )东(dōng )都(dōu )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )、措(cuò )置(zhì )麟(lín )府(fǔ )军(jūn )马(mǎ )事(shì )赵(zhào )禼(xiè )知(zhī )相(xiàng )州(zhōu )。禼(xiè )初(chū )领(lǐng )河(hé )东(dōng )漕(cáo ),时(shí )潞(lù )州(zhōu )已(yǐ )再(zài )籍(jí )夫(fū ),械(xiè )系(xì )坊(fāng )郭(guō )民(mín )王(wáng )概(gài )等(děng ),责(zé )无(wú )钱(qián )六(liù )万(wàn )三(sān )千(qiān )馀(yú )缗(mín ),号(hào )诉(sù )于(yú )禼(xiè )。禼(xiè )谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )用(yòng )兵(bīng )非(fēi )获(huò )已(yǐ ),军(jūn )兴(xìng )期(qī )会(huì ),岂(qǐ )可(kě )缓(huǎn )也(yě )!虽(suī )然(rán ),吾(wú )当(dāng )以(yǐ )身(shēn )为(wéi )汝(rǔ )等(děng )。”即(jí )以(yǐ )官(guān )钱(qián )二(èr )馀(yú )缗(mín )代(dài )之(zhī ),为(wéi )释(shì )械(xiè ),宽(kuān )期(qī )使(shǐ )偿(cháng )。

李(lǐ )稷(jì )奏(zòu ):“种(zhǒng )谔(è )以(yǐ )河(hé )东(dōng )兵(bīng )食(shí )少(shǎo ),方(fāng )讨(tǎo )宥(yòu )州(zhōu ),欲(yù )取(qǔ )粮(liáng )于(yú )保(bǎo )安(ān ),于(yú )是(shì )令(lìng )禼(xiè )领(lǐng )空(kōng )夫(fū )赴(fù )之(zhī ),就(jiù )借(jiè )刍(chú )粮(liáng )转(zhuǎn )给(gěi )。禼(xiè )言(yán )中(zhōng )正(zhèng )不(bú )更(gèng )事(shì ),为(wéi )谔(è )所(suǒ )欺(qī ),轻(qīng )信(xìn )妄(wàng )举(jǔ ),师(shī )出(chū )逾(yú )月(yuè ),略(luè )无(wú )功(gōng )绪(xù )。訾(zī )虎(hǔ )一(yī )军(jūn ),夫(fū )足(zú )粮(liáng )备(bèi ),委(wěi )之(zhī )麟(lín )州(zhōu )。度(dù )其(qí )本(běn )谋(móu ),必(bì )非(fēi )持(chí )久(jiǔ )。既(jì )不(bú )敢(gǎn )直(zhí )趋(qū )巢(cháo )穴(xué ),而(ér )乃(nǎi )旁(páng )指(zhǐ )鄜(fū )延(yán ),耻(chǐ )于(yú )空(kōng )还(hái ),姑(gū )以(yǐ )粮(liáng )尽(jìn )为(wéi )解(jiě ),令(lìng )稷(jì )奏(zòu )请(qǐng ),窥(kuī )测(cè )朝(cháo )廷(tíng )。况(kuàng )随(suí )军(jūn )空(kōng )夫(fū ),可(kě )使(shǐ )折(shé )运(yùn );路(lù )昌(chāng )衡(héng )在(zài )鄜(fū )延(yán )馈(kuì )饷(xiǎng ),足(zú )以(yǐ )应(yīng )副(fù )。方(fāng )河(hé )东(dōng )兴(xìng )夫(fū )第(dì )三(sān )番(fān ),往(wǎng )往(wǎng )思(sī )变(biàn ),群(qún )聚(jù )剽(piāo )劫(jié ),已(yǐ )散(sàn )复(fù )集(jí ),必(bì )难(nán )如(rú )期(qī )。太(tài )原(yuán )距(jù )保(bǎo )安(ān )逾(yú )十(shí )五(wǔ )程(chéng ),阻(zǔ )坂(bǎn )阻(zǔ )隘(ài ),艰(jiān )于(yú )倍(bèi )道(dào )。臣(chén )窃(qiè )计(jì )士(shì )久(jiǔ )暴(bào )露(lù ),水(shuǐ )落(luò )草(cǎo )枯(kū ),人(rén )马(mǎ )瘏(tú )勚(yì ),未(wèi )可(kě )以(yǐ )前(qián )。况(kuàng )贼(zéi )素(sù )悍(hàn ),今(jīn )伏(fú )而(ér )屡(lǚ )抄(chāo ),必(bì )怀(huái )狡(jiǎo )谋(móu ),不(bú )可(kě )不(bú )虑(lǜ )。”朝(cháo )廷(tíng )再(zài )议(yì )入(rù )界(jiè ),兼(jiān )措(cuò )置(zhì )麟(lín )府(fǔ )军(jūn )马(mǎ ),禼(xiè )即(jí )奏(zòu ):“诸(zhū )路(lù )昨(zuó )大(dà )举(jǔ ),方(fāng )士(shì )气(qì )精(jīng )勇(yǒng ),横(héng )裂(liè )四(sì )出(chū ),势(shì )如(rú )压(yā )卵(luǎn ),既(jì )阅(yuè )月(yuè )矣(yǐ ),虽(suī )捷(jié )获(huò )不(bú )补(bǔ )失(shī )亡(wáng )。今(jīn )锋(fēng )锐(ruì )稍(shāo )软(ruǎn ),民(mín )力(lì )凋(diāo )耗(hào ),若(ruò )复(fù )深(shēn )入(rù ),恐(kǒng )速(sù )它(tā )变(biàn )。或(huò )谓(wèi )秉(bǐng )常(cháng )囚(qiú )拘(jū ),虑(lǜ )为(wéi )邻(lín )敌(dí )所(suǒ )有(yǒu )。然(rán )自(zì )兴(xìng )师(shī ),未(wèi )闻(wén )北(běi )虏(lǔ )以(yǐ )一(yī )骑(qí )窥(kuī )西(xī )夏(xià )者(zhě )。如(rú )决(jué )图(tú )开(kāi )拓(tuò ),即(jí )且(qiě )城(chéng )宥(yòu )州(zhōu ),分(fèn )裂(liè )堡(bǎo )障(zhàng ),与(yǔ )夏(xià )州(zhōu )相(xiàng )接(jiē ),建(jiàn )绥(suí )、宥(yòu )、银(yín )、夏(xià )别(bié )为(wéi )一(yī )道(dào ),修(xiū )复(fù )安(ān )远(yuǎn )、塞(sāi )门(mén )三(sān )十(shí )六(liù )寨(zhài ),须(xū )仲(zhòng )春(chūn )出(chū )师(shī ),乃(nǎi )困(kùn )贼(zéi )之(zhī )策(cè )也(yě )。”于(yú )是(shì )坐(zuò )不(bú )赴(fù )鄜(fū )延(yán ),故(gù )有(yǒu )相(xiàng )州(zhōu )之(zhī )责(zé )。

种(zhǒng )谔(è )降(jiàng )横(héng )河(hé )平(píng )人(rén )户(hù ),破(pò )石(shí )堡(bǎo )城(chéng ),斩(zhǎn )获(huò )甚(shèn )众(zhòng )。

辛(xīn )丑(chǒu ),师(shī )还(hái )泾(jīng )原(yuán ),总(zǒng )兵(bīng )侍(shì )禁(jìn )鲁(lǔ )福(fú )、彭(péng )孙(sūn )护(hù )馈(kuì )饷(xiǎng )至(zhì )鸣(míng )沙(shā )川(chuān ),与(yǔ )夏(xià )人(rén )三(sān )战(zhàn ),败(bài )绩(jì )。初(chū ),夏(xià )人(rén )闻(wén )宋(sòng )大(dà )举(jǔ ),梁(liáng )太(tài )后(hòu )问(wèn )策(cè )于(yú )延(yán ),诸(zhū )将(jiāng )少(shǎo )者(zhě )尽(jìn )请(qǐng )战(zhàn ),一(yī )老(lǎo )将(jiāng )独(dú )曰(yuē ):“不(bú )须(xū )拒(jù )之(zhī ),但(dàn )坚(jiān )壁(bì )清(qīng )野(yě ),纵(zòng )其(qí )深(shēn )入(rù ),聚(jù )劲(jìn )兵(bīng )于(yú )灵(líng )、夏(xià ),而(ér )遣(qiǎn )轻(qīng )骑(qí )抄(chāo )绝(jué )其(qí )馈(kuì )运(yùn ),大(dà )兵(bīng )无(wú )食(shí ),可(kě )不(bú )战(zhàn )而(ér )困(kùn )也(yě )。”梁(liáng )后(hòu )从(cóng )之(zhī ),宋(sòng )师(shī )卒(zú )无(wú )功(gōng )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),种(zhǒng )谔(è )至(zhì )夏(xià )州(zhōu )索(suǒ )家(jiā )平(píng ),兵(bīng )众(zhòng )三(sān )万(wàn )人(rén ),以(yǐ )无(wú )食(shí )而(ér )溃(kuì )。

左(zuǒ )班(bān )殿(diàn )直(zhí )刘(liú )归(guī )仁(rén )率(lǜ )众(zhòng )南(nán )奔(bēn ),相(xiàng )继(jì )而(ér )溃(kuì )。入(rù )塞(sāi )者(zhě )三(sān )万(wàn )人(rén ),尘(chén )坌(bèn )四(sì )起(qǐ ),居(jū )人(rén )骇(hài )散(sàn )。或(huò )请(qǐng )闭(bì )六(liù )戍(shù )拒(jù )之(zhī ),或(huò )议(yì )以(yǐ )河(hé )东(dōng )十(shí )二(èr )将(jiāng )之(zhī )师(shī )讨(tǎo )除(chú ),沈(shěn )括(kuò )以(yǐ )为(wéi )不(bú )然(rán ),曰(yuē ):“此(cǐ )皆(jiē )五(wǔ )州(zhōu )之(zhī )精(jīng )甲(jiǎ )也(yě ),讨(tǎo )之(zhī )未(wèi )必(bì )能(néng )胜(shèng ),而(ér )自(zì )毙(bì )死(sǐ )士(shì )以(yǐ )骄(jiāo )虏(lǔ )势(shì ),非(fēi )术(shù )也(yě )。”时(shí )日(rì )南(nán )至(zhì ),大(dà )张(zhāng )乐(lè ),劳(láo )河(hé )东(dōng )之(zhī )师(shī )。得(dé )叛(pàn )卒(zú )数(shù )十(shí )人(rén ),括(kuò )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“副(fù )都(dōu )总(zǒng )管(guǎn )使(shǐ )汝(rǔ )归(guī )取(qǔ )粮(liáng ),主(zhǔ )帅(shuài )为(wéi )何(hé )人(rén )?”答(dá )曰(yuē ),“在(zài )后(hòu )。”括(kuò )各(gè )令(lìng )归(guī )屯(tún ),日(rì )暮(mù ),自(zì )归(guī )者(zhě )八(bā )百(bǎi )人(rén ),旬(xún )日(rì ),叛(pàn )者(zhě )皆(jiē )归(guī )。后(hòu )复(fù )治(zhì )师(shī )西(xī )讨(tǎo ),括(kuò )出(chū )按(àn )军(jūn ),刘(liú )归(guī )仁(rén )至(zhì ),括(kuò )问(wèn ):“汝(rǔ )归(guī )取(qǔ )粮(liáng ),何(hé )以(yǐ )不(bú )持(chí )军(jūn )符(fú )?”归(guī )仁(rén )无(wú )以(yǐ )对(duì ),乃(nǎi )斩(zhǎn )以(yǐ )徇(xùn )。

甲(jiǎ )辰(chén ),枢(shū )密(mì )院(yuàn )置(zhì )知(zhī )院(yuàn )、同(tóng )知(zhī )院(yuàn ),馀(yú )悉(xī )罢(bà )。于(yú )是(shì )大(dà )改(gǎi )官(guān )制(zhì ),议(yì )者(zhě )欲(yù )废(fèi )枢(shū )密(mì )院(yuàn )归(guī )兵(bīng )部(bù ),帝(dì )曰(yuē ):“祖(zǔ )宗(zōng )不(bú )欲(yù )兵(bīng )权(quán )归(guī )有(yǒu )司(sī ),故(gù )专(zhuān )命(mìng )官(guān )统(tǒng )之(zhī ),互(hù )相(xiàng )维(wéi )制(zhì ),何(hé )可(kě )废(fèi )也(yě )!”

丙(bǐng )午(wǔ ),高(gāo )遵(zūn )裕(yù )以(yǐ )师(shī )还(hái ),夏(xià )人(rén )来(lái )追(zhuī ),遂(suí )溃(kuì )。

辛(xīn )亥(hài ),置(zhì )延(yán )州(zhōu )塞(sāi )门(mén )、浮(fú )屠(tú )二(èr )寨(zhài )。

辽(liáo )除(chú )绢(juàn )帛(bó )尺(chǐ )度(dù )狭(xiá )短(duǎn )之(zhī )令(lìng )。

是(shì )月(yuè ),废(fèi )编(biān )修(xiū )院(yuàn )入(rù )史(shǐ )馆(guǎn )。

内(nèi )府(fǔ )都(dōu )知(zhī )李(lǐ )宪(xiàn )自(zì )出(chū )界(jiè )讨(tǎo )贼(zéi ),收(shōu )复(fù )土(tǔ )地(dì ),皆(jiē )有(yǒu )功(gōng )捷(jié ),赐(cì )银(yín )、绢(juàn )各(gè )二(èr )千(qiān ),降(jiàng )敕(chì )奖(jiǎng )谕(yù ),别(bié )听(tīng )恩(ēn )命(mìng )。

先(xiān )是(shì )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )孙(sūn )固(gù )乞(qǐ )罢(bà )西(xī )师(shī ),既(jì )而(ér )出(chū )师(shī )无(wú )功(gōng ),帝(dì )谕(yù )固(gù )曰(yuē ):“若(ruò )用(yòng )卿(qīng )言(yán ),必(bì )不(bú )至(zhì )此(cǐ )。”于(yú )是(shì )固(gù )又(yòu )言(yán ):“兵(bīng )法(fǎ ),期(qī )而(ér )后(hòu )至(zhì )者(zhě )斩(zhǎn )。始(shǐ )议(yì )五(wǔ )路(lù )入(rù )讨(tǎo ),会(huì )于(yú )灵(líng )州(zhōu ),李(lǐ )宪(xiàn )独(dú )不(bú )赴(fù ),乃(nǎi )自(zì )开(kāi )兰(lán )、会(huì ),欲(yù )以(yǐ )弭(mǐ )责(zé ),要(yào )不(bú )可(kě )赦(shè ),乞(qǐ )诛(zhū )之(zhī )。”不(bú )从(cóng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),辽(liáo )武(wǔ )定(dìng )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )耶(yē )律(lǜ )仁(rén )杰(jié )坐(zuò )私(sī )贩(fàn )广(guǎng )济(jì )盐(yán )及(jí )擅(shàn )改(gǎi )诏(zhào )旨(zhǐ ),削(xuē )爵(jué ),贬(biǎn )安(ān )肃(sù )州(zhōu )为(wéi )民(mín )。后(hòu )数(shù )年(nián ),放(fàng )归(guī ),旋(xuán )死(sǐ )于(yú )乡(xiāng )。时(shí )以(yǐ )仁(rén )杰(jié )未(wèi )正(zhèng )典(diǎn )刑(xíng ),谓(wèi )辽(liáo )主(zhǔ )有(yǒu )逸(yì )罚(fá )云(yún )。

林(lín )广(guǎng )师(shī )次(cì )纳(nà )江(jiāng ),乞(qǐ )弟(dì )遣(qiǎn )叔(shū )父(fù )阿(ā )汝(rǔ )约(yuē )降(jiàng ),求(qiú )退(tuì )舍(shě ),又(yòu )约(yuē )不(bú )解(jiě )甲(jiǎ )。广(guǎng )策(cè )其(qí )有(yǒu )诈(zhà ),除(chú )阜(fù )为(wéi )坛(tán ),距(jù )中(zhōng )军(jūn )五(wǔ )十(shí )步(bù ),且(qiě )设(shè )伏(fú )。辛(xīn )未(wèi ),乞(qǐ )弟(dì )拥(yōng )千(qiān )人(rén )出(chū )降(jiàng ),匿(nì )弩(nǔ )士(shì )氈(zhān )裘(qiú ),犹(yóu )豫(yù )不(bú )前(qián )谢(xiè )恩(ēn )。广(guǎng )发(fā )伏(fú )击(jī )之(zhī ),蛮(mán )奔(bēn )溃(kuì ),斩(zhǎn )大(dà )酋(qiú )二(èr )十(shí )八(bā )人(rén )。乞(qǐ )弟(dì )以(yǐ )所(suǒ )乘(chéng )马(mǎ )授(shòu )弟(dì )阿(ā )字(zì ),大(dà )将(jiāng )王(wáng )光(guāng )祖(zǔ )追(zhuī )斩(zhǎn )之(zhī ),军(jūn )中(zhōng )争(zhēng )其(qí )尸(shī ),乞(qǐ )弟(dì )得(dé )从(cóng )江(jiāng )桥(qiáo )下(xià )脱(tuō )走(zǒu )。

辽(liáo )知(zhī )兴(xìng )中(zhōng )府(fǔ )事(shì )耶(yē )律(lǜ )伊(yī )逊(xùn )坐(zuò )以(yǐ )禁(jìn )物(wù )鬻(yù )入(rù )外(wài )国(guó ),下(xià )有(yǒu )司(sī )议(yì )。法(fǎ )当(dāng )死(sǐ ),伊(yī )逊(xùn )之(zhī )党(dǎng )耶(yē )律(lǜ )延(yán )格(gé )独(dú )奏(zòu )当(dāng )入(rù )八(bā )议(yì ),得(dé )减(jiǎn )死(sǐ ),击(jī )以(yǐ )铁(tiě )骨(gǔ )朵(duǒ ),幽(yōu )于(yú )莱(lái )州(zhōu )。

辽(liáo )南(nán )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )耶(yē )律(lǜ )仲(zhòng )禧(xǐ )卒(zú )。仲(zhòng )禧(xǐ )素(sù )党(dǎng )于(yú )伊(yī )逊(xùn ),至(zhì )是(shì )以(yǐ )失(shī )势(shì )而(ér )卒(zú )。辽(liáo )主(zhǔ )不(bú )悟(wù ),赐(cì )谥(shì )钦(qīn )惠(huì )。

乙(yǐ )亥(hài ),慈(cí )圣(shèng )光(guāng )献(xiàn )皇(huáng )后(hòu )禫(dàn )祭(jì )。宰(zǎi )臣(chén )王(wáng )珪(guī )等(děng )上(shàng )表(biǎo )请(qǐng )听(tīng )乐(lè ),不(bú )许(xǔ );自(zì )是(shì )五(wǔ )表(biǎo ),乃(nǎi )从(cóng )之(zhī )。

壬(rén )午(wǔ ),置(zhì )延(yán )州(zhōu )义(yì )合(hé )寨(zhài )。

是(shì )冬(dōng ),判(pàn )河(hé )南(nán )府(fǔ )文(wén )彦(yàn )博(bó )奏(zòu )疏(shū )言(yán ):“臣(chén )闻(wén )昨(zuó )来(lái )西(xī )师(shī )出(chū )界(jiè ),中(zhōng )辍(chuò )而(ér )还(hái ),将(jiāng )下(xià )师(shī )徒(tú ),颇(pō )有(yǒu )饥(jī )冻(dòng )溃(kuì )散(sàn ),以(yǐ )碍(ài )人(rén )众(zhòng ),不(bú )行(háng )军(jūn )法(fǎ )。今(jīn )便(biàn )欲(yù )再(zài )举(jǔ ),何(hé )以(yǐ )励(lì )众(zhòng )?又(yòu ),运(yùn )浪(làng )远(yuǎn )涉(shè ),颇(pō )被(bèi )邀(yāo )截(jié ),官(guān )吏(lì )民(mín )夫(fū ),甚(shèn )有(yǒu )陷(xiàn )没(méi )。伏(fú )望(wàng )圣(shèng )慈(cí )深(shēn )察(chá )王(wáng )师(shī )之(zhī )举(jǔ ),必(bì )有(yǒu )边(biān )将(jiāng )谋(móu )臣(chén )首(shǒu )开(kāi )端(duān )绪(xù )以(yǐ )误(wù )大(dà )计(jì ),若(ruò )不(bú )深(shēn )责(zé ),无(wú )以(yǐ )励(lì )后(hòu )。”又(yòu )言(yán ):“近(jìn )闻(wén )西(xī )师(shī )已(yǐ )还(hái ),中(zhōng )外(wài )但(dàn )知(zhī )时(shí )暂(zàn )歇(xiē )泊(bó ),而(ér )未(wèi )有(yǒu )分(fèn )屯(tún )解(jiě )甲(jiǎ )之(zhī )旨(zhǐ ),人(rén )情(qíng )忧(yōu )疑(yí ),皆(jiē )虑(lǜ )王(wáng )师(shī )必(bì )有(yǒu )再(zài )举(jǔ )之(zhī )计(jì )。臣(chén )窃(qiè )观(guān )陛(bì )下(xià )临(lín )御(yù )以(yǐ )来(lái ),选(xuǎn )拔(bá )将(jiāng )校(xiào ),训(xùn )齐(qí )师(shī )徒(tú ),修(xiū )治(zhì )器(qì )械(xiè ),储(chǔ )峙(zhì )糗(qiǔ )粮(liáng ),皆(jiē )众(zhòng )智(zhì )所(suǒ )不(bú )及(jí )。夏(xià )人(rén )昏(hūn )乱(luàn ),自(zì )致(zhì )天(tiān )讨(tǎo ),陛(bì )下(xià )赫(hè )然(rán )命(mìng )将(jiāng )出(chū )师(shī ),以(yǐ )伐(fá )有(yǒu )罪(zuì )。师(shī )行(háng )以(yǐ )来(lái ),捷(jié )音(yīn )屡(lǚ )上(shàng ),虽(suī )未(wèi )能(néng )覆(fù )其(qí )巢(cháo )穴(xué ),系(xì )其(qí )君(jūn )长(zhǎng ),而(ér )所(suǒ )遇(yù )辄(zhé )克(kè ),战(zhàn )功(gōng )之(zhī )多(duō ),近(jìn )世(shì )未(wèi )有(yǒu )。然(rán )而(ér )数(shù )路(lù )进(jìn )军(jūn ),弥(mí )历(lì )累(lèi )月(yuè ),馈(kuì )挽(wǎn )不(bú )资(zī ),民(mín )疲(pí )供(gòng )给(gěi ),将(jiāng )士(shì )冲(chōng )寒(hán )冒(mào )苦(kǔ ),备(bèi )极(jí )勤(qín )劳(láo )。臣(chén )以(yǐ )为(wéi )国(guó )威(wēi )既(jì )已(yǐ )震(zhèn )矣(yǐ ),将(jiāng )士(shì )之(zhī )力(lì )亦(yì )已(yǐ )殚(dān )矣(yǐ ),百(bǎi )姓(xìng )供(gòng )馈(kuì )亦(yì )已(yǐ )竭(jié )矣(yǐ ),今(jīn )日(rì )正(zhèng )当(dāng )劳(láo )徠(lái )将(jiāng )士(shì ),安(ān )抚(fǔ )百(bǎi )姓(xìng ),案(àn )甲(jiǎ )养(yǎng )威(wēi ),以(yǐ )全(quán )前(qián )日(rì )之(zhī )胜(shèng ),此(cǐ )宗(zōng )社(shè )无(wú )疆(jiāng )之(zhī )休(xiū )也(yě )。若(ruò )师(shī )徒(tú )暂(zàn )还(hái )而(ér )复(fù )出(chū ),士(shì )气(qì )已(yǐ )衰(shuāi )而(ér )再(zài )鼓(gǔ ),民(mín )力(lì )已(yǐ )困(kùn )而(ér )调(diào )发(fā )复(fù )兴(xìng ),诸(zhū )路(lù )深(shēn )入(rù )而(ér )转(zhuǎn )饷(xiǎng )益(yì )远(yuǎn ),如(rú )此(cǐ ),则(zé )师(shī )之(zhī )胜(shèng )败(bài )恐(kǒng )未(wèi )可(kě )知(zhī ),而(ér )前(qián )功(gōng )或(huò )丧(sàng ),此(cǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )深(shēn )忧(yōu )也(yě )。”

张(zhāng )方(fāng )平(píng )上(shàng )书(shū )言(yán ):“臣(chén )闻(wén )好(hǎo )兵(bīng )犹(yóu )好(hǎo )色(sè )也(yě ),伤(shāng )生(shēng )之(zhī )事(shì )非(fēi )一(yī ),而(ér )好(hǎo )色(sè )者(zhě )必(bì )死(sǐ );贼(zéi )民(mín )之(zhī )事(shì )非(fēi )一(yī ),而(ér )好(hǎo )兵(bīng )者(zhě )必(bì )亡(wáng )。夫(fū )惟(wéi )圣(shèng )人(rén )之(zhī )兵(bīng )皆(jiē )出(chū )于(yú )不(bú )得(dé )已(yǐ ),故(gù )其(qí )胜(shèng )也(yě )享(xiǎng )安(ān )全(quán )之(zhī )福(fú ),其(qí )不(bú )胜(shèng )也(yě )必(bì )无(wú )意(yì )外(wài )之(zhī )患(huàn )。后(hòu )世(shì )用(yòng )兵(bīng ),皆(jiē )得(dé )已(yǐ )而(ér )不(bú )已(yǐ ),故(gù )其(qí )胜(shèng )也(yě )则(zé )变(biàn )迟(chí )而(ér )祸(huò )大(dà ),其(qí )不(bú )胜(shèng )也(yě )变(biàn )速(sù )而(ér )祸(huò )小(xiǎo )。是(shì )以(yǐ )圣(shèng )人(rén )不(bú )计(jì )胜(shèng )负(fù )之(zhī )功(gōng )而(ér )深(shēn )戒(jiè )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )祸(huò )。何(hé )者(zhě )?兴(xìng )师(shī )十(shí )万(wàn ),日(rì )费(fèi )千(qiān )金(jīn ),内(nèi )外(wài )骚(sāo )动(dòng ),殆(dài )于(yú )道(dào )路(lù )者(zhě )七(qī )十(shí )万(wàn )家(jiā )。内(nèi )则(zé )府(fǔ )库(kù )空(kōng )虚(xū )。外(wài )则(zé )百(bǎi )姓(xìng )穷(qióng )匮(kuì )。饥(jī )寒(hán )逼(bī )迫(pò ),其(qí )后(hòu )必(bì )有(yǒu )盗(dào )贼(zéi )之(zhī )忧(yōu );死(sǐ )伤(shāng )愁(chóu )怨(yuàn ),其(qí )终(zhōng )必(bì )致(zhì )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )报(bào )。上(shàng )则(zé )将(jiāng )帅(shuài )拥(yōng )众(zhòng ),有(yǒu )跋(bá )扈(hù )之(zhī )心(xīn );下(xià )则(zé )士(shì )众(zhòng )久(jiǔ )役(yì ),有(yǒu )溃(kuì )叛(pàn )之(zhī )志(zhì )。变(biàn )故(gù )百(bǎi )出(chū ),皆(jiē )由(yóu )用(yòng )兵(bīng )。至(zhì )于(yú )兴(xìng )事(shì )首(shǒu )议(yì )之(zhī )人(rén ),冥(míng )谪(zhé )尤(yóu )重(zhòng )。盖(gài )以(yǐ )平(píng )民(mín )无(wú )故(gù )缘(yuán )兵(bīng )而(ér )死(sǐ ),怨(yuàn )气(qì )充(chōng )积(jī ),必(bì )有(yǒu )任(rèn )其(qí )咎(jiù )者(zhě )。是(shì )以(yǐ )圣(shèng )人(rén )畏(wèi )之(zhī )重(zhòng )之(zhī ),非(fēi )不(bú )得(dé )已(yǐ ),不(bú )敢(gǎn )用(yòng )也(yě )。

“昔(xī )仁(rén )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )覆(fù )育(yù )天(tiān )下(xià ),无(wú )意(yì )于(yú )兵(bīng ),元(yuán )昊(hào )乘(chéng )间(jiān )窃(qiè )发(fā ),延(yán )安(ān )、麟(lín )府(fǔ )、泾(jīng )原(yuán )之(zhī )间(jiān ),败(bài )者(zhě )三(sān )四(sì ),所(suǒ )丧(sàng )动(dòng )以(yǐ )万(wàn )计(jì )而(ér )海(hǎi )内(nèi )宴(yàn )然(rán ),兵(bīng )休(xiū )事(shì )已(yǐ )而(ér )民(mín )无(wú )怨(yuàn )言(yán )。何(hé )者(zhě )?天(tiān )下(xià )臣(chén )庶(shù )知(zhī )其(qí )无(wú )好(hǎo )兵(bīng )之(zhī )心(xīn ),天(tiān )地(dì )鬼(guǐ )神(shén )谅(liàng )其(qí )有(yǒu )不(bú )得(dé )已(yǐ )之(zhī )实(shí )故(gù )也(yě )。陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi )以(yǐ )来(lái ),缮(shàn )甲(jiǎ )治(zhì )兵(bīng ),伺(sì )候(hòu )领(lǐng )国(guó ),群(qún )臣(chén )察(chá )见(jiàn )此(cǐ )指(zhǐ ),多(duō )言(yán )用(yòng )兵(bīng )。其(qí )始(shǐ )也(yě ),弼(bì )臣(chén )执(zhí )国(guó )命(mìng )者(zhě ),无(wú )忧(yōu )深(shēn )思(sī )远(yuǎn )之(zhī )心(xīn );枢(shū )臣(chén )当(dāng )国(guó )论(lùn )者(zhě ),无(wú )虑(lǜ )害(hài )持(chí )难(nán )之(zhī )识(shí );在(zài )台(tái )谏(jiàn )之(zhī )职(zhí )者(zhě ),无(wú )献(xiàn )替(tì )纳(nà )忠(zhōng )之(zhī )议(yì )。从(cóng )微(wēi )至(zhì )著(zhe ),遂(suí )成(chéng )厉(lì )阶(jiē )。既(jì )而(ér )薛(xuē )向(xiàng )为(wéi )横(héng )山(shān )之(zhī )谋(móu ),韩(hán )绛(jiàng )效(xiào )深(shēn )入(rù )之(zhī )计(jì ),陈(chén )升(shēng )之(zhī )、吕(lǚ )公(gōng )弼(bì )等(děng )阴(yīn )与(yǔ )协(xié )力(lì )。师(shī )徒(tú )丧(sàng )败(bài ),财(cái )用(yòng )耗(hào )屈(qū ),较(jiào )之(zhī )宝(bǎo )元(yuán )、庆(qìng )历(lì )之(zhī )败(bài ),不(bú )及(jí )十(shí )一(yī )。然(rán )而(ér )天(tiān )怒(nù )人(rén )怨(yuàn ),边(biān )兵(bīng )叛(pàn )背(bèi ),京(jīng )师(shī )骚(sāo )然(rán ),陛(bì )下(xià )为(wéi )之(zhī )旰(gàn )食(shí )者(zhě )累(lèi )月(yuè )。何(hé )则(zé )?用(yòng )兵(bīng )之(zhī )端(duān ),陛(bì )下(xià )作(zuò )之(zhī ),是(shì )以(yǐ )吏(lì )士(shì )无(wú )怒(nù )敌(dí )之(zhī )意(yì )而(ér )不(bú )直(zhí )陛(bì )下(xià )也(yě )。尚(shàng )赖(lài )祖(zǔ )宗(zōng )积(jī )累(lèi )之(zhī )厚(hòu ),皇(huáng )天(tiān )保(bǎo )佑(yòu )之(zhī )深(shēn ),故(gù )使(shǐ )兵(bīng )出(chū )无(wú )功(gōng ),感(gǎn )悟(wù )圣(shèng )意(yì )。然(rán )浅(qiǎn )见(jiàn )之(zhī )士(shì ),方(fāng )且(qiě )以(yǐ )败(bài )为(wéi )耻(chǐ ),力(lì )欲(yù )求(qiú )胜(shèng )。于(yú )是(shì )王(wáng )韶(sháo )作(zuò )祸(huò )于(yú )熙(xī )河(hé ),章(zhāng )惇(dūn )造(zào )衅(xìn )于(yú )梅(méi )山(shān ),熊(xióng )本(běn )发(fā )难(nán )于(yú )渝(yú )、泸(lú )。然(rán )此(cǐ )等(děng )皆(jiē )残(cán )杀(shā )已(yǐ )降(jiàng ),俘(fú )累(lèi )老(lǎo )弱(ruò ),困(kùn )弊(bì )腹(fù )心(xīn ),而(ér )取(qǔ )空(kōng )虚(xū )无(wú )用(yòng )之(zhī )地(dì )以(yǐ )为(wéi )武(wǔ )功(gōng ),使(shǐ )陛(bì )下(xià )受(shòu )此(cǐ )虚(xū )名(míng )而(ér )忽(hū )于(yú )实(shí )祸(huò ),勉(miǎn )强(qiáng )砥(dǐ )砺(lì ),奋(fèn )于(yú )功(gōng )名(míng )。故(gù )沈(shěn )起(qǐ )、刘(liú )彝(yí )复(fù )发(fā )于(yú )安(ān )南(nán ),使(shǐ )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén )暴(bào )露(lù )瘴(zhàng )毒(dú ),死(sǐ )者(zhě )十(shí )五(wǔ ),而(ér )六(liù )路(lù )之(zhī )人(rén )毙(bì )于(yú )输(shū )送(sòng )资(zī )粮(liáng )器(qì )械(xiè ),不(bú )见(jiàn )敌(dí )而(ér )尽(jìn )。以(yǐ )为(wéi )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )意(yì )必(bì )且(qiě )少(shǎo )衰(shuāi ),而(ér )李(lǐ )宪(xiàn )之(zhī )师(shī )复(fù )出(chū )于(yú )洮(táo )州(zhōu )矣(yǐ )。

“数(shù )年(nián )以(yǐ )来(lái ),公(gōng )私(sī )窘(jiǒng )乏(fá ),内(nèi )府(fǔ )累(lèi )世(shì )之(zhī )积(jī ),扫(sǎo )地(dì )无(wú )馀(yú ),州(zhōu )县(xiàn )征(zhēng )税(shuì )之(zhī )储(chǔ ),上(shàng )供(gòng )殆(dài )尽(jìn ),百(bǎi )官(guān )廪(lǐn )俸(fèng ),仅(jǐn )而(ér )能(néng )继(jì ),南(nán )郊(jiāo )赏(shǎng )给(gěi ),久(jiǔ )而(ér )未(wèi )办(bàn ),以(yǐ )此(cǐ )举(jǔ )动(dòng ),虽(suī )有(yǒu )智(zhì )者(zhě ),无(wú )以(yǐ )善(shàn )其(qí )后(hòu )矣(yǐ )。且(qiě )饥(jī )疫(yì )之(zhī )后(hòu ),所(suǒ )在(zài )盗(dào )贼(zéi )蜂(fēng )起(qǐ ),京(jīng )东(dōng )、河(hé )北(běi ),尤(yóu )不(bú )可(kě )言(yán )。若(ruò )军(jūn )事(shì )一(yī )兴(xìng ),横(héng )敛(liǎn )随(suí )作(zuò ),民(mín )穷(qióng )而(ér )无(wú )告(gào ),其(qí )势(shì )不(bú )为(wéi )大(dà )盗(dào ),无(wú )以(yǐ )自(zì )全(quán )。边(biān )事(shì )方(fāng )深(shēn ),内(nèi )患(huàn )复(fù )起(qǐ ),则(zé )胜(shèng )、广(guǎng )之(zhī )形(xíng ),将(jiāng )在(zài )于(yú )此(cǐ )!此(cǐ )老(lǎo )臣(chén )所(suǒ )以(yǐ )终(zhōng )夜(yè )不(bú )寐(mèi ),临(lín )食(shí )而(ér )叹(tàn ),至(zhì )于(yú )恸(tòng )哭(kū )而(ér )不(bú )能(néng )自(zì )已(yǐ )也(yě )!

“臣(chén )闻(wén )凡(fán )举(jǔ )大(dà )事(shì )必(bì )顺(shùn )天(tiān )心(xīn ),今(jīn )自(zì )近(jìn )岁(suì ),日(rì )食(shí )、星(xīng )变(biàn ),地(dì )震(zhèn )、山(shān )崩(bēng ),水(shuǐ )旱(hàn )、疫(yì )疠(lì ),连(lián )年(nián )不(bú )解(jiě ),天(tiān )心(xīn )之(zhī )所(suǒ )向(xiàng )背(bèi ),可(kě )以(yǐ )见(jiàn )矣(yǐ )。而(ér )陛(bì )下(xià )方(fāng )且(qiě )断(duàn )然(rán )不(bú )顾(gù ),兴(xìng )事(shì )不(bú )已(yǐ )。譬(pì )如(rú )人(rén )子(zǐ )得(dé )过(guò )于(yú )父(fù )母(mǔ ),惟(wéi )有(yǒu )恭(gōng )顺(shùn )静(jìng )默(mò ),引(yǐn )咎(jiù )自(zì )责(zé ),庶(shù )几(jǐ )可(kě )解(jiě )。今(jīn )乃(nǎi )纷(fēn )然(rán )诘(jié )责(zé )奴(nú )婢(bì ),恣(zì )行(háng )箠(chuí )楚(chǔ ),以(yǐ )此(cǐ )事(shì )亲(qīn ),未(wèi )有(yǒu )见(jiàn )赦(shè )于(yú )父(fù )母(mǔ )者(zhě )。

“然(rán )而(ér )人(rén )臣(chén )进(jìn )说(shuō )于(yú )君(jūn ),因(yīn )其(qí )既(jì )厌(yàn )而(ér )止(zhǐ )之(zhī ),则(zé )易(yì )为(wéi )力(lì );迎(yíng )其(qí )方(fāng )锐(ruì )而(ér )折(shé )之(zhī ),则(zé )难(nán )为(wéi )功(gōng )。今(jīn )陛(bì )下(xià )盛(shèng )意(yì )于(yú )用(yòng )兵(bīng ),势(shì )不(bú )可(kě )回(huí ),臣(chén )非(fēi )不(bú )知(zhī ),而(ér )献(xiàn )言(yán )不(bú )已(yǐ )者(zhě ),诚(chéng )见(jiàn )陛(bì )下(xià )圣(shèng )德(dé )宽(kuān )大(dà ),听(tīng )纳(nà )不(bú )疑(yí ),故(gù )不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )众(zhòng )人(rén )好(hǎo )胜(shèng )之(zhī )常(cháng )心(xīn )望(wàng )于(yú )陛(bì )下(xià ),且(qiě )意(yì )陛(bì )下(xià )它(tā )日(rì )亲(qīn )见(jiàn )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )害(hài ),必(bì )将(jiāng )哀(āi )痛(tòng )悔(huǐ )恨(hèn )而(ér )追(zhuī )咎(jiù )左(zuǒ )右(yòu )大(dà )臣(chén )未(wèi )尝(cháng )一(yī )言(yán )。臣(chén )亦(yì )将(jiāng )老(lǎo )且(qiě )死(sǐ ),见(jiàn )先(xiān )帝(dì )于(yú )地(dì )下(xià ),亦(yì )有(yǒu )以(yǐ )藉(jiè )口(kǒu )矣(yǐ )。惟(wéi )陛(bì )下(xià )哀(āi )而(ér )察(chá )之(zhī )!”其(qí )词(cí )盖(gài )苏(sū )轼(shì )所(suǒ )为(wéi )也(yě )。帝(dì )颇(pō )为(wéi )感(gǎn )动(dòng ),迄(qì )不(bú )能(néng )从(cóng )。至(zhì )永(yǒng )乐(lè )败(bài ),果(guǒ )如(rú )其(qí )言(yán )。

阅读:25570

打赏捐助〔Donate〕>>>

《神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝元丰四年(辽太康七年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库