仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝至和二年(辽重熙二十四年,八月后为清宁元年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪五十五 > 《仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝至和二年(辽重熙二十四年,八月后为清宁元年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )混(hún )同(tóng )江(jiāng )。

戊(wù )辰(chén ),邕(yōng )州(zhōu )言(yán )苏(sū )茂(mào )州(zhōu )蛮(mán )内(nèi )寇(kòu ),诏(zhào )广(guǎng )西(xī )发(fā )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī )。

辛(xīn )未(wèi ),幸(xìng )奉(fèng )先(xiān )资(zī )福(fú )禅(chán )院(yuàn ),谒(yè )宣(xuān )祖(zǔ )神(shén )御(yù )殿(diàn )。先(xiān )是(shì )议(yì )者(zhě )谓(wèi )帝(dì )特(tè )行(háng )此(cǐ )礼(lǐ ),因(yīn )欲(yù )致(zhì )奠(diàn )温(wēn )成(chéng )陵(líng )庙(miào )。御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )孙(sūn )抃(biàn )言(yán ):“陛(bì )下(xià )临(lín )御(yù )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )尝(cháng )朝(cháo )谒(yè )祖(zǔ )宗(zōng )山(shān )陵(líng ),今(jīn )若(ruò )以(yǐ )温(wēn )成(chéng )故(gù )特(tè )行(háng )此(cǐ )礼(lǐ ),亏(kuī )损(sǔn )圣(shèng )德(dé ),莫(mò )此(cǐ )为(wéi )大(dà )。”翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )亦(yì )论(lùn )谏(jiàn )。帝(dì )从(cóng )之(zhī ),不(bú )复(fù )至(zhì )温(wēn )成(chéng )陵(líng )庙(miào )。

丁(dīng )亥(hài ),观(guān )文(wén )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )、兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū )晏(yàn )殊(shū )病(bìng )剧(jù ),乘(chéng )舆(yú )将(jiāng )往(wǎng )视(shì )之(zhī ),即(jí )驰(chí )奏(zòu )曰(yuē ):“臣(chén )老(lǎo )病(bìng ),行(háng )愈(yù )矣(yǐ ),不(bú )足(zú )为(wéi )陛(bì )下(xià )忧(yōu )。”已(yǐ )而(ér )卒(zú ),帝(dì )虽(suī )临(lín )奠(diàn ),以(yǐ )不(bú )视(shì )疾(jí )为(wéi )恨(hèn ),特(tè )罢(bà )朝(cháo )二(èr )日(rì ),赠(zèng )司(sī )空(kōng )兼(jiān )侍(shì )中(zhōng ),谥(shì )元(yuán )献(xiàn )。既(jì )葬(zàng ),篆(zhuàn )其(qí )碑(bēi )首(shǒu )曰(yuē )“旧(jiù )学(xué )之(zhī )碑(bēi )”。殊(shū )善(shàn )知(zhī )人(rén ),如(rú )孔(kǒng )道(dào )辅(fǔ )、范(fàn )仲(zhòng )淹(yān ),皆(jiē )出(chū )其(qí )门(mén ),富(fù )弼(bì )、杨(yáng )察(chá ),其(qí )婿(xù )也(yě )。

初(chū ),命(mìng )张(zhāng )方(fāng )平(píng )知(zhī )益(yì )州(zhōu ),未(wèi )行(háng ),而(ér )程(chéng )戡(kān )已(yǐ )先(xiān )入(rù )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )高(gāo )良(liáng )夫(fū )摄(shè )守(shǒu )事(shì )。时(shí )西(xī )南(nán )夷(yí )有(yǒu )邛(qióng )部(bù )川(chuān )首(shǒu )领(lǐng )者(zhě ),妄(wàng )言(yán )蛮(mán )贼(zéi )侬(nóng )智(zhì )高(gāo )在(zài )南(nán )诏(zhào ),欲(yù )来(lái )寇(kòu )蜀(shǔ )。良(liáng )夫(fū )亟(jí )移(yí )兵(bīng )屯(tún )边(biān )郡(jùn ),益(yì )调(diào )额(é )外(wài )弓(gōng )手(shǒu ),发(fā )民(mín )筑(zhù )城(chéng ),日(rì )夜(yè )不(bú )得(dé )休(xiū )息(xī ),民(mín )大(dà )惊(jīng )扰(rǎo )。诏(zhào )促(cù )方(fāng )平(píng )行(háng ),且(qiě )许(xǔ )以(yǐ )便(biàn )宜(yí )从(cóng )事(shì )。方(fāng )平(píng )言(yán ):“南(nán )诏(zhào )去(qù )蜀(shǔ )二(èr )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),道(dào )险(xiǎn )不(bú )通(tōng ),其(qí )间(jiān )皆(jiē )杂(zá )种(zhǒng ),不(bú )相(xiàng )役(yì )属(shǔ ),安(ān )能(néng )举(jǔ )兵(bīng )与(yǔ )智(zhì )高(gāo )为(wéi )寇(kòu )哉(zāi )!此(cǐ )必(bì )妄(wàng )也(yě ),臣(chén )当(dāng )以(yǐ )静(jìng )镇(zhèn )之(zhī )。”道(dào )遇(yù )戍(shù )卒(zú )兵(bīng )仗(zhàng ),辄(zhé )遣(qiǎn )还(hái )。入(rù )境(jìng ),下(xià )令(lìng )邛(qióng )部(bù )川(chuān )曰(yuē ):“寇(kòu )来(lái ),我(wǒ )自(zì )当(dāng )之(zhī ),妄(wàng )言(yán )者(zhě )斩(zhǎn )!”悉(xī )归(guī )所(suǒ )调(diào )兵(bīng ),散(sàn )遣(qiǎn )弓(gōng )手(shǒu ),罢(bà )筑(zhù )城(chéng )之(zhī )役(yì )。会(huì )上(shàng )元(yuán )张(zhāng )灯(dēng ),城(chéng )门(mén )三(sān )夕(xī )不(bú )闭(bì ),人(rén )心(xīn )稍(shāo )定(dìng )。已(yǐ )而(ér )得(dé )邛(qióng )部(bù )川(chuān )译(yì )人(rén )始(shǐ )为(wéi )此(cǐ )谋(móu )者(zhě ),斩(zhǎn )之(zhī ),枭(xiāo )首(shǒu )境(jìng )上(shàng ),而(ér )配(pèi )流(liú )其(qí )馀(yú )党(dǎng )于(yú )湖(hú )南(nán ),蜀(shǔ )人(rén )遂(suí )安(ān )。

二(èr )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),以(yǐ )汾(fén )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )推(tuī )官(guān )郭(guō )固(gù )为(wéi )卫(wèi )尉(wèi )寺(sì )丞(chéng )。知(zhī )并(bìng )州(zhōu )韩(hán )琦(qí )言(yán ):“固(gù )尝(cháng )造(zào )车(chē )阵(zhèn )法(fǎ ),其(qí )车(chē )前(qián )锐(ruì )后(hòu )方(fāng ),上(shàng )置(zhì )七(qī )枪(qiāng )以(yǐ )为(wéi )前(qián )后(hòu )二(èr )拒(jù ),可(kě )用(yòng )于(yú )平(píng )川(chuān )之(zhī )地(dì ),一(yī )则(zé )临(lín )阵(zhèn )以(yǐ )折(shé )奔(bēn )冲(chōng ),二(èr )则(zé )下(xià )营(yíng )以(yǐ )为(wéi )寨(zhài )脚(jiǎo )。今(jīn )令(lìng )固(gù )自(zì )赍(jī )车(chē )式(shì )诣(yì )阙(què )进(jìn )呈(chéng )。”既(jì )试(shì )用(yòng )之(zhī ),而(ér )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。

广(guǎng )州(zhōu )司(sī )理(lǐ )参(cān )军(jūn )陈(chén )仲(zhòng )约(yuē ),误(wù )入(rù )人(rén )罪(zuì )死(sǐ ),有(yǒu )司(sī )当(dāng )仲(zhòng )约(yuē )公(gōng )罪(zuì ),应(yīng )赎(shú )。帝(dì )谓(wèi )知(zhī )审(shěn )刑(xíng )院(yuàn )张(zhāng )揆(kuí )曰(yuē ):“死(sǐ )者(zhě )不(bú )可(kě )复(fù )生(shēng ),而(ér )狱(yù )吏(lì )虽(suī )暂(zàn )废(fèi ),它(tā )日(rì )复(fù )得(dé )叙(xù )官(guān ),可(kě )不(bú )重(zhòng )其(qí )罚(fá )邪(xié )!”癸(guǐ )巳(sì ),诏(zhào )仲(zhòng )约(yuē )特(tè )勒(lè )停(tíng ),会(huì )赦(shè )不(bú )许(xǔ )叙(xù )用(yòng )。

辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )长(zhǎng )春(chūn )河(hé )。

给(gěi )事(shì )中(zhōng )崔(cuī )峄(yì ),受(shòu )诏(zhào )按(àn )治(zhì )陈(chén )执(zhí )中(zhōng )纵(zòng )嬖(bì )妄(wàng )杀(shā )婢(bì )事(shì )。峄(yì )以(yǐ )为(wéi )执(zhí )中(zhōng )自(zì )以(yǐ )婢(bì )不(bú )恪(kè ),笞(chī )之(zhī )死(sǐ ),非(fēi )嬖(bì )妾(qiè )杀(shā )之(zhī ),颇(pō )左(zuǒ )右(yòu )执(zhí )中(zhōng )。甲(jiǎ )午(wǔ ),授(shòu )峄(yì )龙(lóng )图(tú )阁(gé )待(dài )制(zhì )、知(zhī )庆(qìng )州(zhōu )。

庚(gēng )子(zǐ ),殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )赵(zhào )抃(biàn )言(yán ):“臣(chén )尝(cháng )言(yán )宰(zǎi )相(xiàng )陈(chén )执(zhí )中(zhōng )不(bú )学(xué )无(wú )术(shù )、措(cuò )置(zhì )颠(diān )倒(dǎo )、引(yǐn )用(yòng )邪(xié )佞(nìng )、招(zhāo )延(yán )卜(bo )祝(zhù )、私(sī )仇(chóu )嫌(xián )隙(xì )、排(pái )斥(chì )良(liáng )善(shàn )、很(hěn )愎(bì )任(rèn )情(qíng )、家(jiā )声(shēng )狼(láng )籍(jí )八(bā )事(shì )。伏(fú )恐(kǒng )陛(bì )下(xià )犹(yóu )以(yǐ )臣(chén )言(yán )为(wéi )虚(xū ),至(zhì )今(jīn )未(wèi )赐(cì )省(shěng )纳(nà )。臣(chén )若(ruò )不(bú )概(gài )举(jǔ )一(yī )二(èr ),明(míng )白(bái )条(tiáo )陈(chén ),即(jí )是(shì )负(fù )陛(bì )下(xià )耳(ěr )目(mù )徵(zhēng )察(chá )之(zhī )任(rèn ),又(yòu )得(dé )宪(xiàn )台(tái )鳏(guān )寡(guǎ )失(shī )职(zhí )之(zhī )罪(zuì ),臣(chén )不(bú )忍(rěn )为(wéi )也(yě )。

“去(qù )年(nián )春(chūn )正(zhèng )以(yǐ )后(hòu ),制(zhì )度(dù )礼(lǐ )法(fǎ ),率(lǜ )多(duō )非(fēi )宜(yí ),盖(gài )执(zhí )中(zhōng )不(bú )知(zhī )典(diǎn )故(gù ),惟(wéi )务(wù )阿(ā )谀(yú ),败(bài )坏(huài )国(guó )体(tǐ )。又(yòu ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )素(sù )有(yǒu )定(dìng )制(zhì ),执(zhí )中(zhōng )愚(yú )暗(àn )自(zì )用(yòng ),遂(suí )除(chú )至(zhì )七(qī )员(yuán ),此(cǐ )执(zhí )中(zhōng )空(kōng )疏(shū ),宜(yí )罢(bà )免(miǎn )者(zhě )一(yī )也(yě )。

“执(zhí )中(zhōng )赏(shǎng )罚(fá )在(zài )手(shǒu ),率(lǜ )意(yì )卷(juàn )舒(shū ),如(rú )刘(liú )湜(shí )自(zì )江(jiāng )宁(níng )府(fǔ )移(yí )知(zhī )广(guǎng )州(zhōu )烟(yān )瘴(zhàng )之(zhī )地(dì ),而(ér )待(dài )制(zhì )之(zhī )职(zhí )仍(réng )旧(jiù ),乃(nǎi )向(xiàng )传(chuán )式(shì )自(zì )南(nán )京(jīng )移(yí )知(zhī )江(jiāng )宁(níng )府(fǔ )近(jìn )便(biàn )之(zhī )任(rèn ),乃(nǎi )转(zhuǎn )龙(lóng )图(tú )阁(gé )直(zhí )学(xué )士(shì )。又(yòu ),吴(wú )充(chōng )、鞠(jū )真(zhēn )卿(qīng )摘(zhāi )发(fā )礼(lǐ )院(yuàn )生(shēng )代(dài )署(shǔ )文(wén )字(zì )等(děng )事(shì ),人(rén )吏(lì )则(zé )赎(shú )金(jīn )免(miǎn )决(jué ),充(chōng )、真(zhēn )卿(qīng )并(bìng )降(jiàng )军(jūn )垒(lěi ),此(cǐ )执(zhí )中(zhōng )缪(miù )戾(lì )宜(yí )罢(bà )免(miǎn )者(zhě )二(èr )也(yě )。

“馆(guǎn )阁(gé )清(qīng )官(guān ),岂(qǐ )容(róng )纤(xiān )巧(qiǎo )!而(ér )执(zhí )中(zhōng )树(shù )恩(ēn )私(sī )党(dǎng ),如(rú )崔(cuī )峄(yì )非(fēi )次(cì )除(chú )给(gěi )事(shì )中(zhōng )、知(zhī )郑(zhèng )州(zhōu ),既(jì )罢(bà )而(ér )给(gěi )事(shì )中(zhōng )不(bú )夺(duó ),故(gù )峄(yì )治(zhì )执(zhí )中(zhōng )之(zhī )狱(yù ),依(yī )违(wéi )中(zhōng )罢(bà )以(yǐ )酬(chóu )私(sī )恩(ēn )。又(yòu ),执(zhí )中(zhōng )尝(cháng )寄(jì )嬖(bì )人(rén )于(yú )周(zhōu )豫(yù )之(zhī )家(jiā ),而(ér )豫(yù )奸(jiān )谄(chǎn ),受(shòu )知(zhī )执(zhí )中(zhōng ),遂(suí )举(jǔ )豫(yù )召(zhào )试(shì )馆(guǎn )职(zhí ),此(cǐ )执(zhí )中(zhōng )朋(péng )附(fù )宜(yí )罢(bà )免(miǎn )者(zhě )三(sān )也(yě )。

“执(zhí )中(zhōng )之(zhī )门(mén ),未(wèi )尝(cháng )待(dài )一(yī )俊(jùn )杰(jié ),礼(lǐ )一(yī )才(cái )能(néng ),所(suǒ )与(yǔ )语(yǔ )者(zhě )苗(miáo )达(dá )、刘(liú )祐(yòu )、刘(liú )希(xī )叟(sǒu )之(zhī )徒(tú ),所(suǒ )预(yù )坐(zuò )者(zhě )普(pǔ )元(yuán )、李(lǐ )宁(níng )、程(chéng )惟(wéi )象(xiàng )之(zhī )辈(bèi ),且(qiě )处(chù )台(tái )鼎(dǐng )之(zhī )重(zhòng ),测(cè )候(hòu )灾(zāi )变(biàn ),穷(qióng )占(zhàn )吉(jí )凶(xiōng ),意(yì )将(jiāng )奚(xī )为(wéi )!此(cǐ )执(zhí )中(zhōng )颇(pō )僻(pì )宜(yí )罢(bà )免(miǎn )者(zhě )四(sì )也(yě )。

“邵(shào )必(bì )知(zhī )常(cháng )州(zhōu )日(rì ),诖(guà )误(wù )决(jué )人(rén )徒(tú )刑(xíng ),既(jì )自(zì )举(jǔ )觉(jiào ),复(fù )会(huì )赦(shè )宥(yòu ),又(yòu )该(gāi )去(qù )官(guān ),执(zhí )中(zhōng )素(sù )恶(è )必(bì ),乃(nǎi )罢(bà )必(bì )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )推(tuī )官(guān ),落(luò )馆(guǎn )职(zhí ),降(jiàng )充(chōng )邵(shào )武(wǔ )军(jūn )监(jiān )当(dāng )。后(hòu )有(yǒu )汀(tīng )州(zhōu )石(shí )民(mín )英(yīng )勘(kān )入(rù )使(shǐ )臣(chén )犯(fàn )赃(zāng ),杖(zhàng )背(bèi )、黥(qíng )面(miàn ),配(pèi )广(guǎng )南(nán )牢(láo )城(chéng ),本(běn )家(jiā )诉(sù )雪(xuě ),悉(xī )是(shì )虚(xū )枉(wǎng ),却(què )只(zhī )降(jiàng )民(mín )英(yīng )差(chà )遣(qiǎn )。以(yǐ )邵(shào )必(bì )比(bǐ )之(zhī )民(mín )英(yīng ),则(zé )民(mín )英(yīng )所(suǒ )犯(fàn )重(zhòng )而(ér )断(duàn )罪(zuì )反(fǎn )轻(qīng ),邵(shào )必(bì )所(suǒ )犯(fàn )轻(qīng )而(ér )断(duàn )罪(zuì )反(fǎn )重(zhòng ),此(cǐ )执(zhí )中(zhōng )舞(wǔ )法(fǎ )宜(yí )罢(bà )免(miǎn )者(zhě )五(wǔ )也(yě )。

“吕(lǚ )景(jǐng )初(chū )、马(mǎ )遵(zūn )、吴(wú )中(zhōng )复(fù )弹(dàn )奏(zòu )梁(liáng )适(shì ),既(jì )得(dé )罪(zuì ),出(chū )知(zhī )郑(zhèng )州(zhōu ),吕(lǚ )景(jǐng )初(chū )辈(bèi )随(suí )又(yòu )逐(zhú )去(qù ),有(yǒu )‘行(háng )将(jiāng )及(jí )我(wǒ )’之(zhī )语(yǔ )。冯(féng )京(jīng )疏(shū )言(yán )吴(wú )充(chōng )、鞠(jū )真(zhēn )卿(qīng )、刁(diāo )约(yuē )不(bú )当(dāng )以(yǐ )无(wú )罪(zuì )黜(chù ),充(chōng )等(děng )寻(xún )押(yā )发(fā )出(chū )门(mén ),又(yòu )落(luò )京(jīng )修(xiū )起(qǐ )居(jū )注(zhù ),使(shǐ )朝(cháo )廷(tíng )有(yǒu )罪(zuì )忠(zhōng )拒(jù )谏(jiàn )之(zhī )名(míng ),此(cǐ )执(zhí )中(zhōng )嫉(jí )贤(xián )宜(yí )罢(bà )免(miǎn )者(zhě )六(liù )也(yě )。

“女(nǚ )奴(nú )迎(yíng )儿(ér )才(cái )十(shí )三(sān )岁(suì ),既(jì )累(lèi )行(háng )箠(chuí )挞(tà ),从(cóng )嬖(bì )人(rén )阿(ā )张(zhāng )之(zhī )言(yán ),穷(qióng )冬(dōng )裸(luǒ )冻(dòng ),封(fēng )缚(fù )手(shǒu )腕(wàn ),绝(jué )其(qí )饮(yǐn )食(shí ),遂(suí )致(zhì )毙(bì )踣(bó )。又(yòu )海(hǎi )棠(táng )者(zhě ),因(yīn )阿(ā )张(zhāng )决(jué )打(dǎ )逼(bī )胁(xié ),既(jì )而(ér )自(zì )缢(yì )。又(yòu )女(nǚ )使(shǐ )一(yī )名(míng ),髡(kūn )发(fā )杖(zhàng )背(bèi ),自(zì )经(jīng )不(bú )殊(shū )。凡(fán )一(yī )月(yuè )之(zhī )内(nèi ),残(cán )忍(rěn )事(shì )发(fā )者(zhě )三(sān )名(míng ),前(qián )后(hòu )幽(yōu )冤(yuān ),闻(wén )固(gù )不(bú )少(shǎo ),此(cǐ )执(zhí )中(zhōng )酷(kù )虐(nuè )宜(yí )罢(bà )免(miǎn )者(zhě )七(qī )也(yě )。

“执(zhí )中(zhōng )帷(wéi )簿(bù )丑(chǒu )秽(huì ),门(mén )阃(kǔn )混(hún )淆(xiáo ),放(fàng )纵(zòng )嬖(bì )人(rén ),信(xìn )任(rèn )胥(xū )吏(lì ),而(ér )又(yòu )身(shēn )贵(guì )室(shì )富(fù ),藏(cáng )镪(qiāng )巨(jù )万(wàn ),视(shì )姻(yīn )族(zú )辈(bèi )如(rú )行(háng )路(lù )人(rén ),虽(suī )甚(shèn )贫(pín )窘(jiǒng ),不(bú )一(yī )豪(háo )赈(zhèn )恤(xù ),此(cǐ )执(zhí )中(zhōng )鄙(bǐ )恶(è )宜(yí )罢(bà )免(miǎn )者(zhě )八(bā )也(yě )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )为(wéi )社(shè )稷(jì )生(shēng )灵(líng )计(jì ),正(zhèng )执(zhí )中(zhōng )之(zhī )罪(zuì ),早(zǎo )赐(cì )降(jiàng )黜(chù )。”

寻(xún )有(yǒu )诏(zhào ):“邵(shào )必(bì )复(fù )职(zhí ),知(zhī )高(gāo )邮(yóu )军(jūn ),吴(wú )充(chōng )、鞠(jū )真(zhēn )卿(qīng )、刁(diāo )约(yuē )、吕(lǚ )景(jǐng )初(chū )、马(mǎ )遵(zūn )召(zhào )还(hái ),冯(féng )京(jīng )候(hòu )修(xiū )注(zhù )有(yǒu )阙(què ),吴(wú )中(zhōng )复(fù )候(hòu )台(tái )官(guān )有(yǒu )阙(què ),并(bìng )牵(qiān )复(fù )。”

甲(jiǎ )辰(chén ),赵(zhào )抃(biàn )言(yán ):“臣(chén )近(jìn )累(lèi )次(cì )弹(dàn )奏(zòu )宰(zǎi )臣(chén )陈(chén )执(zhí )中(zhōng )之(zhī )罪(zuì ),未(wèi )蒙(méng )施(shī )行(háng )。风(fēng )闻(wén )知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )范(fàn )镇(zhèn )妄(wàng )行(háng )营(yíng )救(jiù ),伏(fú )望(wàng )陛(bì )下(xià )开(kāi )日(rì )月(yuè )之(zhī )明(míng ),判(pàn )忠(zhōng )邪(xié )之(zhī )路(lù ),取(qǔ )公(gōng )议(yì ),立(lì )大(dà )法(fǎ ),则(zé )天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )!”

先(xiān )是(shì )知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )范(fàn )镇(zhèn )言(yán ):“去(qù )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè ),荧(yíng )惑(huò )犯(fàn )房(fáng )上(shàng )相(xiàng ),未(wèi )几(jǐ ),陈(chén )执(zhí )中(zhōng )家(jiā )决(jué )杀(shā )婢(bì )使(shǐ ),议(yì )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )变(biàn )应(yīng )此(cǐ )。臣(chén )窃(qiè )谓(wèi )为(wéi )不(bú )然(rán )。执(zhí )中(zhōng )再(zài )入(rù )相(xiàng ),未(wèi )及(jí )二(èr )年(nián ),变(biàn )祖(zǔ )宗(zōng )大(dà )乐(lè ),堕(duò )朝(cháo )廷(tíng )典(diǎn )故(gù ),缘(yuán )葬(zàng )事(shì )除(chú )宰(zǎi )相(xiàng ),除(chú )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì ),除(chú )观(guān )察(chá )使(shǐ ),其(qí )馀(yú )僭(jiàn )赏(shǎng ),不(bú )可(kě )悉(xī )纪(jì )。自(zì )陛(bì )下(xià )罢(bà )内(nèi )降(jiàng ),五(wǔ )六(liù )年(nián )来(lái ),政(zhèng )事(shì )清(qīng )明(míng )。近(jìn )日(rì )稍(shāo )复(fù )奉(fèng )行(háng ),至(zhì )有(yǒu )侍(shì )从(cóng )臣(chén )僚(liáo )之(zhī )子(zǐ ),亦(yì )求(qiú )内(nèi )降(jiàng ),内(nèi )臣(chén )无(wú )名(míng ),超(chāo )资(zī )改(gǎi )转(zhuǎn ),月(yuè )须(xū )数(shù )人(rén )。又(yòu ),今(jīn )天(tiān )下(xià )民(mín )困(kùn ),正(zhèng )为(wéi )兵(bīng )多(duō )而(ér )益(yì )兵(bīng )不(bú )已(yǐ )。执(zhí )中(zhōng )身(shēn )为(wéi )首(shǒu )相(xiàng ),义(yì )当(dāng )论(lùn )执(zhí ),而(ér )因(yīn )循(xún )苟(gǒu )简(jiǎn ),曾(céng )不(bú )建(jiàn )言(yán )。天(tiān )变(biàn )之(zhī )发(fā ),实(shí )为(wéi )此(cǐ )事(shì )。陛(bì )下(xià )释(shì )此(cǐ )不(bú )问(wèn ),御(yù )史(shǐ )又(yòu )专(zhuān )治(zhì )其(qí )私(sī ),舍(shě )大(dà )责(zé )细(xì ),臣(chén )恐(kǒng )虽(suī )退(tuì )执(zhí )中(zhōng ),未(wèi )当(dāng )天(tiān )变(biàn )。乞(qǐ )以(yǐ )臣(chén )章(zhāng )宣(xuān )示(shì )执(zhí )中(zhōng ),宣(xuān )示(shì )御(yù )史(shǐ ),然(rán )后(hòu )降(jiàng )付(fù )学(xué )士(shì )草(cǎo )诏(zhào ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén ),知(zhī )陛(bì )下(xià )退(tuì )大(dà )臣(chén ),不(bú )以(yǐ )家(jiā )事(shì )而(ér )以(yǐ )其(qí )职(zhí )事(shì ),后(hòu )来(lái )执(zhí )政(zhèng ),不(bú )敢(gǎn )恤(xù )其(qí )家(jiā )事(shì )而(ér )尽(jìn )心(xīn )于(yú )陛(bì )下(xià )职(zhí )事(shì )。”

至(zhì )是(shì )镇(zhèn )又(yòu )言(yán ):“御(yù )史(shǐ )以(yǐ )谏(jiàn )院(yuàn )不(bú )论(lùn )奏(zòu )陈(chén )执(zhí )中(zhōng )家(jiā )事(shì ),乞(qǐ )加(jiā )罪(zuì )谏(jiàn )官(guān )。臣(chén )闻(wén )执(zhí )中(zhōng )状(zhuàng )奏(zòu ),女(nǚ )使(shǐ )有(yǒu )过(guò ),指(zhǐ )挥(huī )决(jué )杖(zhàng ),因(yīn )风(fēng )致(zhì )死(sǐ ),而(ér )外(wài )议(yì )谓(wèi )阿(ā )张(zhāng )决(jué )死(sǐ )。臣(chén )再(zài )三(sān )思(sī )维(wéi ),就(jiù )阿(ā )张(zhāng )下(xià )狱(yù ),自(zì )承(chéng )非(fēi )执(zhí )中(zhōng )指(zhǐ )挥(huī ),有(yǒu )司(sī )亦(yì )可(kě )结(jié )案(àn )。须(xū )执(zhí )中(zhōng )证(zhèng )辨(biàn ),乃(nǎi )是(shì )为(wéi )一(yī )婢(bì )子(zǐ )令(lìng )宰(zǎi )相(xiàng )下(xià )狱(yù ),国(guó )体(tǐ )亦(yì )似(sì )未(wèi )便(biàn ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )敢(gǎn )雷(léi )同(tóng )上(shàng )言(yán )。然(rán )臣(chén )有(yǒu )不(bú )言(yán )之(zhī )罪(zuì )二(èr )而(ér )御(yù )史(shǐ )不(bú )知(zhī )。初(chū ),朝(cháo )廷(tíng )为(wéi )礼(lǐ )直(zhí )官(guān )逐(zhú )礼(lǐ )官(guān ),而(ér )臣(chén )再(zài )奏(zòu )论(lùn )列(liè ),及(jí )为(wéi )一(yī )婢(bì )子(zǐ )因(yīn )辱(rǔ )宰(zǎi )相(xiàng )而(ér )反(fǎn )无(wú )一(yī )言(yán ),臣(chén )之(zhī )罪(zuì )一(yī )也(yě )。臣(chén )不(bú )及(jí )众(zhòng )议(yì )未(wèi )定(dìng )时(shí )辨(biàn )理(lǐ )执(zhí )中(zhōng ),至(zhì )执(zhí )中(zhōng )势(shì )去(qù )已(yǐ )决(jué ),始(shǐ )人(rén )文(wén )字(zì ),臣(chén )之(zhī )罪(zuì )二(èr )也(yě )。乞(qǐ )以(yǐ )臣(chén )章(zhāng )下(xià )御(yù )史(shǐ )台(tái ),榜(bǎng )于(yú )朝(cháo )堂(táng ),使(shǐ )士(shì )大(dà )夫(fū )知(zhī )臣(chén )之(zhī )罪(zuì ),臣(chén )虽(suī )就(jiù )死(sǐ ),无(wú )所(suǒ )憾(hàn )也(yě )。”

乙(yǐ )巳(sì ),以(yǐ )观(guān )文(wén )殿(diàn )学(xué )士(shì )、户(hù )部(bù )侍(shì )郎(láng )、知(zhī )河(hé )阳(yáng )富(fù )弼(bì )为(wéi )宣(xuān )徽(huī )南(nán )院(yuàn )使(shǐ )、判(pàn )并(bìng )州(zhōu )。

丙(bǐng )午(wǔ ),徙(xǐ )知(zhī )并(bìng )州(zhōu )武(wǔ )康(kāng )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )韩(hán )琦(qí )知(zhī )相(xiàng )州(zhōu ),琦(qí )以(yǐ )疾(jí )自(zì )请(qǐng )也(yě )。先(xiān )是(shì )潘(pān )美(měi )帅(shuài )河(hé )东(dōng ),避(bì )寇(kòu )钞(chāo )为(wéi )己(jǐ )累(lèi ),令(lìng )民(mín )内(nèi )徙(xǐ ),空(kōng )塞(sāi )下(xià )不(bú )耕(gēng ),号(hào )禁(jìn )地(dì ),而(ér )忻(xīn )、代(dài )州(zhōu )、宁(níng )化(huà )、火(huǒ )山(shān )军(jūn )废(fèi )田(tián )甚(shèn )广(guǎng )。欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )尝(cháng )奏(zòu )乞(qǐ )耕(gēng )之(zhī ),诏(zhào )范(fàn )仲(zhòng )淹(yān )相(xiàng )视(shì ),请(qǐng )如(rú )修(xiū )奏(zòu );寻(xún )为(wéi )明(míng )镐(gǎo )阻(zǔ )挠(náo ),不(bú )得(dé )行(háng )。及(jí )琦(qí )至(zhì ),遣(qiǎn )人(rén )行(háng )视(shì ),曰(yuē ):“此(cǐ )皆(jiē )我(wǒ )腴(yú )田(tián ),民(mín )居(jū )旧(jiù )迹(jì )犹(yóu )存(cún )。今(jīn )不(bú )耕(gēng ),适(shì )留(liú )以(yǐ )资(zī )敌(dí ),后(hòu )且(qiě )皆(jiē )为(wéi )敌(dí )有(yǒu )矣(yǐ )。”遂(suí )奏(zòu )代(dài )州(zhōu )、宁(níng )化(huà )军(jūn )宜(yí )如(rú )岢(kě )岚(lán )军(jūn )例(lì ),距(jù )北(běi )界(jiè )十(shí )里(lǐ )为(wéi )禁(jìn )地(dì ),馀(yú )则(zé )募(mù )弓(gōng )箭(jiàn )手(shǒu )居(jū )之(zhī )。会(huì )琦(qí )去(qù ),即(jí )诏(zhào )弼(bì )议(yì ),请(qǐng )如(rú )琦(qí )奏(zòu ),凡(fán )得(dé )户(hù )四(sì )千(qiān ),垦(kěn )地(dì )九(jiǔ )千(qiān )六(liù )百(bǎi )顷(qǐng )。

初(chū ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )吕(lǚ )溱(qín )上(shàng )疏(shū ),论(lùn )陈(chén )执(zhí )中(zhōng )外(wài )虽(suī )强(qiáng )项(xiàng ),内(nèi )实(shí )奸(jiān )邪(xié ),又(yòu )历(lì )数(shù )其(qí )过(guò )恶(è )十(shí )馀(yú )事(shì ),帝(dì )还(hái )其(qí )疏(shū ),溱(qín )进(jìn )曰(yuē ):“若(ruò )止(zhǐ )用(yòng )口(kǒu )陈(chén ),是(shì )阴(yīn )中(zhōng )大(dà )臣(chén )也(yě ),请(qǐng )付(fù )执(zhí )中(zhōng )令(lìng )自(zì )辨(biàn )。”于(yú )是(shì )溱(qín )改(gǎi )翰(hàn )林(lín )侍(shì )读(dú )学(xué )士(shì )、知(zhī )徐(xú )州(zhōu )。辞(cí )日(rì ),特(tè )赐(cì )宴(yàn )资(zī )善(shàn )堂(táng ),遣(qiǎn )使(shǐ )谕(yù )曰(yuē ):“此(cǐ )会(huì )特(tè )为(wéi )卿(qīng )设(shè ),可(kě )尽(jìn )醉(zuì )也(yě )。”仍(réng )诏(zhào )自(zì )今(jīn )由(yóu )经(jīng )筵(yàn )出(chū )者(zhě )亦(yì )如(rú )例(lì )。

宰(zǎi )臣(chén )刘(liú )沆(hàng )言(yán ):“面(miàn )奉(fèng )德(dé )音(yīn ),‘凡(fán )传(chuán )宣(xuān )内(nèi )降(jiàng ),其(qí )当(dāng )行(háng )者(zhě )自(zì )依(yī )法(fǎ )律(lǜ )赏(shǎng )罚(fá )外(wài ),馀(yú )令(lìng )二(èr )府(fǔ )与(yǔ )所(suǒ )属(shǔ )官(guān )司(sī )执(zhí )奏(zòu )。’盖(gài )欲(yù )杜(dù )请(qǐng )托(tuō )侥(yáo )倖(xìng )之(zhī )路(lù )也(yě )。”因(yīn )陈(chén )三(sān )弊(bì ):一(yī )曰(yuē )近(jìn )臣(chén )保(bǎo )荐(jiàn )官(guān )吏(lì )之(zhī )弊(bì ),二(èr )曰(yuē )近(jìn )臣(chén )陈(chén )丐(gài )亲(qīn )属(shǔ )之(zhī )弊(bì ),三(sān )曰(yuē )叙(xù )劳(láo )干(gàn )进(jìn )之(zhī )弊(bì ),“愿(yuàn )诏(zhào )中(zhōng )书(shū )、枢(shū )密(mì ),凡(fán )三(sān )事(shì )毋(wú )得(dé )用(yòng )例(lì ),馀(yú )听(tīng )如(rú )旧(jiù )事(shì )。”既(jì )施(shī )行(háng )而(ér )众(zhòng )颇(pō )不(bú )悦(yuè ),未(wèi )几(jǐ ),复(fù )故(gù )。

甲(jiǎ )寅(yín ),夏(xià )遣(qiǎn )使(shǐ )如(rú )辽(liáo ),贺(hè )加(jiā )尊(zūn )号(hào )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),流(liú )内(nèi )铨(quán )引(yǐn )对(duì )前(qián )雍(yōng )丘(qiū )县(xiàn )主(zhǔ )簿(bù )陈(chén )琪(qí )改(gǎi )京(jīng )官(guān ),帝(dì )谓(wèi )判(pàn )诠(quán )贾(jiǎ )黯(àn )曰(yuē ):“琪(qí )虽(suī )无(wú )它(tā )过(guò ),。而(ér )历(lì )三(sān )任(rèn ),皆(jiē )因(yīn )缘(yuán )陈(chén )乞(qǐ ),不(bú )由(yóu )有(yǒu )司(sī )奏(zòu )拟(nǐ )。琪(qí )乃(nǎi )庞(páng )籍(jí )女(nǚ )婿(xù ),今(jīn )保(bǎo )荐(jiàn )多(duō )至(zhì )二(èr )十(shí )四(sì )人(rén ),得(dé )非(fēi )专(zhuān )欲(yù )谄(chǎn )附(fù )大(dà )臣(chén )故(gù )尔(ěr )邪(xié )!且(qiě )与(yǔ )幕(mù )职(zhí )官(guān )、知(zhī )县(xiàn )。”琪(qí ),盐(yán )铁(tiě )副(fù )使(shǐ )洎(jì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )范(fàn )镇(zhèn )等(děng )言(yán ):“恩(ēn )州(zhōu )自(zì )皇(huáng )祐(yòu )五(wǔ )年(nián )秋(qiū )至(zhì )去(qù )年(nián )冬(dōng ),知(zhī )州(zhōu )凡(fán )换(huàn )七(qī )人(rén ),河(hé )北(běi )诸(zhū )州(zhōu ),大(dà )率(lǜ )如(rú )此(cǐ )。欲(yù )望(wàng )兵(bīng )马(mǎ )练(liàn )习(xí ),固(gù )不(bú )可(kě )得(dé )。伏(fú )见(jiàn )雄(xióng )州(zhōu )马(mǎ )怀(huái )德(dé ),恩(ēn )州(zhōu )刘(liú )涣(huàn ),冀(jì )州(zhōu )王(wáng )德(dé )恭(gōng ),皆(jiē )有(yǒu )材(cái )勇(yǒng )智(zhì )虑(lǜ ),可(kě )责(zé )以(yǐ )办(bàn )治(zhì ),乞(qǐ )令(lìng )久(jiǔ )任(rèn )。”从(cóng )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )皇(huáng )太(tài )弟(dì )重(zhòng )元(yuán )生(shēng )日(rì ),典(diǎn )赦(shè )行(háng )在(zài )及(jí )长(zhǎng )春(chūn )、镇(zhèn )北(běi )二(èr )州(zhōu )徒(tú )以(yǐ )下(xià )罪(zuì )。

丁(dīng )卯(mǎo ),诏(zhào ):“修(xiū )起(qǐ )居(jū )注(zhù ),自(zì )今(jīn )每(měi )御(yù )迩(ěr )英(yīng )阁(gé ),立(lì )于(yú )讲(jiǎng )读(dú )官(guān )之(zhī )次(cì )。”初(chū ),贾(jiǎ )黯(àn )请(qǐng )左(zuǒ )右(yòu )史(shǐ )入(rù )阁(gé )记(jì )事(shì ),帝(dì )赐(cì )坐(zuò )于(yú )御(yù )榻(tà )西(xī )南(nán )。至(zhì )是(shì )修(xiū )起(qǐ )居(jū )注(zhù )石(shí )扬(yáng )休(xiū )言(yán ),恐(kǒng )上(shàng )时(shí )有(yǒu )宣(xuān )谕(yù )咨(zī )访(fǎng ),而(ér )坐(zuò )远(yuǎn )不(bú )悉(xī )闻(wén ),因(yīn )令(lìng )立(lì )侍(shì )焉(yān )。

丙(bǐng )子(zǐ ),诏(zhào )封(fēng )孔(kǒng )子(zǐ )后(hòu )为(wéi )衍(yǎn )圣(shèng )公(gōng )。初(chū ),太(tài )常(cháng )博(bó )士(shì )祖(zǔ )无(wú )择(zé )言(yán ):“文(wén )宣(xuān )王(wáng )四(sì )十(shí )七(qī )代(dài )孙(sūn )孔(kǒng )宗(zōng )愿(yuàn )袭(xí )封(fēng )文(wén )宣(xuān )公(gōng )。按(àn )前(qián )史(shǐ ),孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )后(hòu )袭(xí )封(fēng )者(zhě ),在(zài )汉(hàn )、魏(wèi )曰(yuē )褒(bāo )成(chéng )、宗(zōng )圣(shèng ),在(zài )晋(jìn )、宋(sòng )曰(yuē )奉(fèng )圣(shèng ),后(hòu )魏(wèi )曰(yuē )崇(chóng )圣(shèng ),北(běi )齐(qí )曰(yuē )恭(gōng )圣(shèng ),后(hòu )周(zhōu )及(jí )隋(suí )并(bìng )封(fēng )以(yǐ )邹(zōu )国(guó )公(gōng ),唐(táng )初(chū )曰(yuē )褒(bāo )圣(shèng ),开(kāi )元(yuán )初(chū ),始(shǐ )追(zhuī )谥(shì )孔(kǒng )子(zǐ )为(wéi )文(wén )宣(xuān )王(wáng ),又(yòu )以(yǐ )其(qí )后(hòu )为(wéi )文(wén )宣(xuān )公(gōng )。然(rán )祖(zǔ )谥(shì )不(bú )可(kě )加(jiā )后(hòu )嗣(sì ),乞(qǐ )诏(zhào )有(yǒu )司(sī )更(gèng )定(dìng )美(měi )号(hào )。”乃(nǎi )下(xià )两(liǎng )制(zhì )定(dìng )议(yì ),更(gèng )封(fēng )宗(zōng )愿(yuàn )而(ér )令(lìng )世(shì )袭(xí )焉(yān )。

翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )、群(qún )牧(mù )使(shǐ )杨(yáng )伟(wěi )等(děng ),言(yán )判(pàn )官(guān )、殿(diàn )中(zhōng )丞(chéng )王(wáng )安(ān )石(shí ),文(wén )行(háng )颇(pō )高(gāo ),乞(qǐ )除(chú )职(zhí )名(míng )。中(zhōng )书(shū )检(jiǎn )会(huì )安(ān )石(shí )累(lèi )召(zhào )试(shì )不(bú )赴(fù ),诏(zhào )特(tè )授(shòu )集(jí )贤(xián )校(xiào )理(lǐ ),安(ān )石(shí )又(yòu )固(gù )辞(cí )不(bú )拜(bài )。

癸(guǐ )未(wèi ),以(yǐ )权(quán )知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )蔡(cài )襄(xiāng )为(wéi )枢(shū )密(mì )直(zhí )学(xué )士(shì )、知(zhī )泉(quán )州(zhōu ),以(yǐ )母(mǔ )老(lǎo )自(zì )请(qǐng )也(yě )。襄(xiāng )工(gōng )笔(bǐ )札(zhá ),帝(dì )尤(yóu )爱(ài )之(zhī ),御(yù )制(zhì )《李(lǐ )用(yòng )和(hé )碑(bēi )文(wén )》,诏(zhào )使(shǐ )襄(xiāng )书(shū )。后(hòu )又(yòu )敕(chì )襄(xiāng )书(shū )温(wēn )成(chéng )皇(huáng )后(hòu )父(fù )清(qīng )河(hé )郡(jùn )王(wáng )碑(bēi ),襄(xiāng )曰(yuē ):“此(cǐ )待(dài )诏(zhào )职(zhí )也(yě )。”卒(zú )辞(cí )之(zhī )。

丙(bǐng )戌(xū ),迩(ěr )英(yīng )阁(gé )王(wáng )洙(zhū )讲(jiǎng )《周(zhōu )官(guān )》典(diǎn )瑞(ruì )含(hán )玉(yù ),帝(dì )曰(yuē ):“若(ruò )使(shǐ )人(rén )用(yòng )此(cǐ )而(ér )骨(gǔ )不(bú )朽(xiǔ ),岂(qǐ )如(rú )功(gōng )名(míng )之(zhī )不(bú )朽(xiǔ )哉(zāi )!”

丁(dīng )亥(hài ),知(zhī )审(shěn )刑(xíng )院(yuàn )张(zhāng )揆(kuí ),言(yán )知(zhī )虢(guó )州(zhōu )周(zhōu )日(rì )宣(xuān )妄(wàng )言(yán )涧(jiàn )水(shuǐ )冲(chōng )注(zhù )城(chéng )郭(guō ),当(dāng )坐(zuò )不(bú )实(shí )之(zhī )罪(zuì )。帝(dì )曰(yuē ):“州(zhōu )郡(jùn )多(duō )奏(zòu )祥(xiáng )瑞(ruì ),至(zhì )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )灾(zāi ),或(huò )抑(yì )而(ér )不(bú )闻(wén )。今(jīn )守(shǒu )臣(chén )自(zì )陈(chén )垫(diàn )坏(huài )官(guān )私(sī )庐(lú )舍(shě ),意(yì )亦(yì )在(zài )民(mín ),当(dāng )恕(shù )其(qí )罪(zuì )。”

翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )言(yán ):“朝(cháo )廷(tíng )欲(yù )俟(sì )秋(qiū )兴(xìng )大(dà )役(yì ),塞(sāi )商(shāng )胡(hú ),开(kāi )横(héng )陇(lǒng ),回(huí )大(dà )河(hé )于(yú )故(gù )道(dào )。夫(fū )动(dòng )大(dà )众(zhòng )必(bì )顺(shùn )天(tiān )时(shí ),量(liàng )人(rén )力(lì ),谋(móu )于(yú )其(qí )始(shǐ )而(ér )审(shěn )于(yú )其(qí )终(zhōng ),然(rán )后(hòu )必(bì )行(háng ),计(jì )其(qí )所(suǒ )利(lì )者(zhě )多(duō ),乃(nǎi )可(kě )无(wú )悔(huǐ )。往(wǎng )年(nián )河(hé )决(jué )商(shāng )胡(hú ),执(zhí )政(zhèng )之(zhī )臣(chén ),不(bú )审(shěn )计(jì )虑(lǜ ),遽(jù )谋(móu )修(xiū )塞(sāi ),凡(fán )科(kē )配(pèi )梢(shāo )芟(shān )一(yī )千(qiān )八(bā )百(bǎi )万(wàn ),骚(sāo )动(dòng )六(liù )路(lù )百(bǎi )馀(yú )州(zhōu )军(jūn ),官(guān )吏(lì )催(cuī )驱(qū ),急(jí )若(ruò )星(xīng )火(huǒ ),虚(xū )费(fèi )民(mín )财(cái ),为(wéi )国(guó )敛(liǎn )怨(yuàn )。今(jīn )又(yòu )闻(wén )复(fù )有(yǒu )修(xiū )河(hé )之(zhī )役(yì ),聚(jù )三(sān )十(shí )万(wàn )人(rén )之(zhī )众(zhòng ),开(kāi )一(yī )千(qiān )馀(yú )里(lǐ )之(zhī )长(zhǎng )河(hé ),计(jì )其(qí )所(suǒ )用(yòng )物(wù )力(lì ),数(shù )倍(bèi )往(wǎng )年(nián )。当(dāng )此(cǐ )天(tiān )灾(zāi )岁(suì )旱(hàn )、民(mín )困(kùn )国(guó )贫(pín )之(zhī )际(jì ),不(bú )量(liàng )人(rén )力(lì ),不(bú )顺(shùn )天(tiān )时(shí ),知(zhī )其(qí )有(yǒu )大(dà )不(bú )可(kě )者(zhě )五(wǔ ):盖(gài )自(zì )去(qù )秋(qiū )至(zhì )春(chūn )半(bàn ),天(tiān )下(xià )苦(kǔ )旱(hàn ),而(ér )京(jīng )东(dōng )尤(yóu )甚(shèn ),河(hé )北(běi )次(cì )之(zhī ),国(guó )家(jiā )常(cháng )务(wù )安(ān )静(jìng ),赈(zhèn )恤(xù )之(zhī )犹(yóu )恐(kǒng )民(mín )起(qǐ )为(wéi )盗(dào ),况(kuàng )于(yú )两(liǎng )路(lù )聚(jù )大(dà )众(zhòng ),兴(xìng )大(dà )役(yì )乎(hū )!此(cǐ )其(qí )必(bì )不(bú )可(kě )者(zhě )一(yī )也(yě )。河(hé )北(běi )自(zì )恩(ēn )州(zhōu )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )后(hòu ),继(jì )以(yǐ )凶(xiōng )年(nián ),人(rén )户(hù )流(liú )亡(wáng ),十(shí )失(shī )八(bā )九(jiǔ ),数(shù )年(nián )以(yǐ )来(lái ),稍(shāo )稍(shāo )归(guī )复(fù ),而(ér )物(wù )力(lì )未(wèi )充(chōng )。又(yòu ),京(jīng )东(dōng )自(zì )去(qù )冬(dōng )无(wú )雨(yǔ )雪(xuě ),麦(mài )不(bú )生(shēng )苗(miáo ),将(jiāng )逾(yú )暮(mù )春(chūn ),粟(sù )未(wèi )布(bù )种(zhǒng ),农(nóng )心(xīn )焦(jiāo )劳(láo ),所(suǒ )向(xiàng )无(wú )望(wàng )。若(ruò )别(bié )路(lù )差(chà )夫(fū ),又(yòu )远(yuǎn )者(zhě )难(nán )为(wéi )赴(fù )役(yì ),一(yī )出(chū )诸(zhū )近(jìn ),则(zé )两(liǎng )路(lù )力(lì )所(suǒ )不(bú )任(rèn ),此(cǐ )其(qí )必(bì )不(bú )可(kě )者(zhě )二(èr )也(yě )。往(wǎng )年(nián )议(yì )塞(sāi )滑(huá )州(zhōu )决(jué )河(hé ),储(chǔ )积(jī )物(wù )料(liào ),诱(yòu )率(lǜ )民(mín )财(cái ),数(shù )年(nián )之(zhī )间(jiān ),始(shǐ )能(néng )兴(xìng )役(yì )。今(jīn )国(guó )用(yòng )方(fāng )乏(fá ),民(mín )力(lì )方(fāng )疲(pí ),且(qiě )合(hé )商(shāng )胡(hú ),塞(sāi )大(dà )决(jué )之(zhī )洪(hóng )流(liú ),此(cǐ )一(yī )大(dà )役(yì )也(yě );凿(záo )横(héng )陇(lǒng ),开(kāi )久(jiǔ )废(fèi )之(zhī )故(gù )道(dào ),又(yòu )一(yī )大(dà )役(yì )也(yě );自(zì )横(héng )陇(lǒng )至(zhì )海(hǎi )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),埽(sào )岸(àn )久(jiǔ )已(yǐ )废(fèi )顿(dùn ),须(xū )兴(xìng )缉(jī ),又(yòu )一(yī )大(dà )役(yì )也(yě )。往(wǎng )年(nián )公(gōng )私(sī )有(yǒu )力(lì )之(zhī )时(shí ),兴(xìng )一(yī )大(dà )役(yì )尚(shàng )须(xū )数(shù )年(nián ),今(jīn )猝(cù )兴(xìng )三(sān )大(dà )役(yì )于(yú )灾(zāi )旱(hàn )贫(pín )虚(xū )之(zhī )际(jì ),此(cǐ )其(qí )必(bì )不(bú )可(kě )者(zhě )三(sān )也(yě )。就(jiù )令(lìng )商(shāng )胡(hú )可(kě )塞(sāi ),故(gù )道(dào )未(wèi )必(bì )可(kě )开(kāi )。鲧(gǔn )障(zhàng )洪(hóng )水(shuǐ ),九(jiǔ )年(nián )无(wú )功(gōng ),禹(yǔ )因(yīn )水(shuǐ )之(zhī )流(liú ),疏(shū )而(ér )就(jiù )下(xià ),水(shuǐ )患(huàn )乃(nǎi )息(xī )。今(jīn )欲(yù )逆(nì )水(shuǐ )之(zhī )性(xìng ),障(zhàng )而(ér )塞(sāi )之(zhī ),夺(duó )洪(hóng )河(hé )之(zhī )正(zhèng )流(liú ),使(shǐ )人(rén )力(lì )斡(wò )而(ér )回(huí )注(zhù ),此(cǐ )其(qí )必(bì )不(bú )可(kě )者(zhě )四(sì )也(yě )。横(héng )陇(lǒng )湮(yān )塞(sāi )已(yǐ )二(èr )十(shí )年(nián ),商(shāng )胡(hú )决(jué )又(yòu )数(shù )岁(suì ),故(gù )道(dào )已(yǐ )平(píng )而(ér )难(nán )凿(záo ),安(ān )流(liú )已(yǐ )久(jiǔ )而(ér )难(nán )回(huí ),此(cǐ )其(qí )必(bì )不(bú )可(kě )者(zhě )五(wǔ )也(yě )。宜(yí )速(sù )止(zhǐ )罢(bà ),用(yòng )安(ān )人(rén )心(xīn )。”

是(shì )月(yuè ),以(yǐ )旱(hàn )除(chú )畿(jī )内(nèi )民(mín )逋(bū )租(zū )及(jí )去(qù )年(nián )秋(qiū )逋(bū )税(shuì ),罢(bà )营(yíng )缮(shàn )诸(zhū )役(yì )。

诏(zhào )中(zhōng )外(wài )咸(xián )言(yán )得(dé )失(shī )。庞(páng )籍(jí )密(mì )疏(shū )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )天(tiān )下(xià )本(běn ),今(jīn )陛(bì )下(xià )春(chūn )秋(qiū )固(gù )方(fāng )盛(shèng ),然(rán )太(tài )子(zǐ )不(bú )豫(yù )建(jiàn ),使(shǐ )四(sì )方(fāng )无(wú )所(suǒ )系(xì )心(xīn )。愿(yuàn )择(zé )宗(zōng )室(shì )之(zhī )宜(yí )为(wéi )嗣(sì )者(zhě )早(zǎo )决(jué )之(zhī ),群(qún )情(qíng )既(jì )定(dìng ),则(zé )灾(zāi )异(yì )可(kě )塞(sāi )矣(yǐ )。”

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),上(shàng )封(fēng )者(zhě )言(yán ):“有(yǒu )廕(yìn )子(zǐ )孙(sūn )犯(fàn )杖(zhàng )以(yǐ )上(shàng )私(sī )罪(zuì ),情(qíng )理(lǐ )重(zhòng )者(zhě ),令(lìng )州(zhōu )县(xiàn )批(pī )所(suǒ )犯(fàn )于(yú )用(yòng )廕(yìn )官(guān )诰(gào )之(zhī )后(hòu );若(ruò )三(sān )犯(fàn ),奏(zòu )听(tīng )裁(cái )。”从(cóng )之(zhī )。

宰(zǎi )臣(chén )陈(chén )执(zhí )中(zhōng ),初(chū )为(wéi )御(yù )史(shǐ )所(suǒ )劾(hé ),即(jí )家(jiā )居(jū )待(dài )罪(zuì )不(bú )敢(gǎn )出(chū ),庚(gēng )戌(xū ),复(fù )入(rù )中(zhōng )书(shū )视(shì )事(shì )。

辛(xīn )亥(hài ),罢(bà )诸(zhū )路(lù )里(lǐ )正(zhèng )衙(yá )前(qián )。

先(xiān )是(shì )知(zhī )并(bìng )州(zhōu )韩(hán )琦(qí )言(yán ):“州(zhōu )县(xiàn )生(shēng )民(mín )之(zhī )苦(kǔ ),无(wú )重(zhòng )于(yú )里(lǐ )正(zhèng )衙(yá )前(qián )。自(zì )兵(bīng )兴(xìng )以(yǐ )来(lái ),残(cán )剥(bāo )尤(yóu )甚(shèn ),至(zhì )有(yǒu )孀(shuāng )母(mǔ )改(gǎi )嫁(jià ),亲(qīn )族(zú )分(fèn )居(jū ),或(huò )弃(qì )田(tián )与(yǔ )人(rén ),以(yǐ )免(miǎn )上(shàng )等(děng ),或(huò )非(fēi )命(mìng )求(qiú )死(sǐ ),以(yǐ )就(jiù )单(dān )丁(dīng ),规(guī )图(tú )百(bǎi )端(duān ),苟(gǒu )脱(tuō )沟(gōu )壑(hè )之(zhī )患(huàn ),殊(shū )可(kě )痛(tòng )伤(shāng )。自(zì )今(jīn )罢(bà )差(chà )里(lǐ )正(zhèng )衙(yá )前(qián ),只(zhī )差(chà )乡(xiāng )户(hù )衙(yá )前(qián ),令(lìng )于(yú )一(yī )县(xiàn )诸(zhū )乡(xiāng )中(zhōng )第(dì )一(yī )等(děng ),选(xuǎn )一(yī )户(hù )物(wù )力(lì )最(zuì )高(gāo )者(zhě )为(wéi )之(zhī )。”于(yú )是(shì )下(xià )京(jīng )畿(jī )、河(hé )北(běi )、河(hé )东(dōng )、陕(shǎn )西(xī )、京(jīng )西(xī )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )相(xiàng )度(dù )利(lì )害(hài ),皆(jiē )谓(wèi )如(rú )琦(qí )所(suǒ )议(yì )便(biàn )。又(yòu ),知(zhī )制(zhì )诰(gào )韩(hán )绛(jiàng )言(yán ):“臣(chén )尝(cháng )安(ān )抚(fǔ )江(jiāng )南(nán )东(dōng )、西(xī )路(lù ),见(jiàn )两(liǎng )路(lù )衙(yá )前(qián )应(yīng )役(yì )不(bú )均(jūn ),请(qǐng )行(háng )乡(xiāng )户(hù )五(wǔ )则(zé )之(zhī )法(fǎ )。”又(yòu ),知(zhī )制(zhì )诰(gào )蔡(cài )襄(xiāng )言(yán ):“臣(chén )尝(cháng )为(wéi )福(fú )建(jiàn )路(lù )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ ),见(jiàn )一(yī )县(xiàn )之(zhī )中(zhōng ),所(suǒ )差(chà )里(lǐ )正(zhèng )衙(yá )前(qián )有(yǒu )三(sān )四(sì )年(nián )或(huò )五(wǔ )七(qī )年(nián )轮(lún )差(chà )一(yī )次(cì )者(zhě ),一(yī )百(bǎi )贯(guàn )至(zhì )十(shí )贯(guàn ),皆(jiē )入(rù )十(shí )分(fèn )重(zhòng )难(nán )。请(qǐng )止(zhǐ )以(yǐ )产(chǎn )钱(qián )多(duō )少(shǎo )定(dìng )其(qí )所(suǒ )入(rù )重(zhòng )难(nán )之(zhī )等(děng )。”乃(nǎi )命(mìng )绛(jiàng )、襄(xiāng )与(yǔ )三(sān )司(sī )使(shǐ )、副(fù )、判(pàn )官(guān )置(zhì )司(sī )同(tóng )定(dìng )夺(duó )。遣(qiǎn )都(dōu )官(guān )员(yuán )外(wài )郎(láng )吴(wú )几(jǐ )复(fù )往(wǎng )江(jiāng )东(dōng ),殿(diàn )中(zhōng )丞(chéng )蔡(cài )禀(bǐng )往(wǎng )江(jiāng )西(xī ),与(yǔ )本(běn )路(lù )长(zhǎng )吏(lì )、转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )相(xiàng )度(dù )。因(yīn )请(qǐng )行(háng )五(wǔ )则(zé )法(fǎ ),更(gèng )著(zhe )淮(huái )南(nán )、两(liǎng )浙(zhè )、荆(jīng )湖(hú )、福(fú )建(jiàn )之(zhī )法(fǎ ),下(xià )三(sān )司(sī )颁(bān )行(háng )之(zhī )。其(qí )法(fǎ )虽(suī )逐(zhú )路(lù )小(xiǎo )有(yǒu )不(bú )同(tóng ),然(rán )大(dà )率(lǜ )得(dé )免(miǎn )里(lǐ )正(zhèng )衙(yá )前(qián )之(zhī )役(yì ),民(mín )甚(shèn )便(biàn )之(zhī )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),诏(zhào )三(sān )司(sī )出(chū )米(mǐ ),京(jīng )诚(chéng )诸(zhū )门(mén )裁(cái )其(qí )价(jià )以(yǐ )济(jì )流(liú )民(mín )。

知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )范(fàn )镇(zhèn )言(yán ):“窃(qiè )以(yǐ )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )作(zuò ),由(yóu )民(mín )之(zhī )不(bú )足(zú )而(ér )怨(yuàn );民(mín )之(zhī )不(bú )足(zú ),由(yóu )有(yǒu )司(sī )之(zhī )重(zhòng )敛(liǎn );有(yǒu )司(sī )之(zhī )重(zhòng )敛(liǎn ),由(yóu )官(guān )冗(rǒng )兵(bīng )多(duō ),与(yǔ )土(tǔ )木(mù )之(zhī )费(fèi )广(guǎng )而(ér )经(jīng )制(zhì )不(bú )立(lì )也(yě )。国(guó )家(jiā )自(zì )陕(shǎn )西(xī )用(yòng )兵(bīng )增(zēng )兵(bīng )以(yǐ )来(lái ),赋(fù )役(yì )烦(fán )重(zhòng ),及(jí )近(jìn )年(nián )不(bú )惜(xī )高(gāo )爵(jué )重(zhòng )禄(lù ),假(jiǎ )借(jiè )匪(fěi )人(rén ),转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )复(fù )于(yú )常(cháng )赋(fù )外(wài )进(jìn )羡(xiàn )钱(qián )以(yǐ )助(zhù )南(nán )郊(jiāo ),其(qí )馀(yú )无(wú )名(míng )敛(liǎn )率(lǜ ),不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì ),皆(jiē )贪(tān )政(zhèng )也(yě )。贪(tān )政(zhèng )之(zhī )发(fā ),发(fā )于(yú )掊(póu )克(kè )暴(bào )虐(nuè ),此(cǐ )民(mín )所(suǒ )以(yǐ )怨(yuàn ),干(gàn )天(tiān )地(dì )之(zhī )和(hé )而(ér )水(shuǐ )旱(hàn )作(zuò )也(yě )。臣(chén )欲(yù )乞(qǐ )使(shǐ )中(zhōng )书(shū )、枢(shū )密(mì )院(yuàn )通(tōng )知(zhī )兵(bīng )民(mín )财(cái )利(lì )大(dà )计(jì ),与(yǔ )三(sān )司(sī )量(liàng )其(qí )出(chū )入(rù ),制(zhì )为(wéi )国(guó )用(yòng ),天(tiān )下(xià )民(mín )力(lì ),庶(shù )几(jǐ )少(shǎo )宽(kuān ),以(yǐ )副(fù )陛(bì )下(xià )忧(yōu )劳(láo )之(zhī )心(xīn )。”自(zì )天(tiān )圣(shèng )以(yǐ )来(lái ),帝(dì )每(měi )以(yǐ )经(jīng )费(fèi )为(wéi )虑(lǜ ),命(mìng )官(guān )裁(cái )节(jiē ),臣(chén )下(xià )亦(yì )屡(lǚ )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),而(ér )有(yǒu )司(sī )不(bú )能(néng )承(chéng )上(shàng )之(zhī )意(yì ),牵(qiān )于(yú )习(xí )俗(sú ),卒(zú )无(wú )所(suǒ )建(jiàn )明(míng ),议(yì )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )恨(hèn )焉(yān )。

丙(bǐng )辰(chén ),殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )赵(zhào )抃(biàn )言(yán ):“宰(zǎi )相(xiàng )陈(chén )执(zhí )中(zhōng ),退(tuì )处(chù )私(sī )第(dì ),不(bú )赴(fù )朝(cháo )请(qǐng ),前(qián )后(hòu )数(shù )月(yuè ),外(wài )议(yì )谓(wèi )陛(bì )下(xià )不(bú )即(jí )降(jiàng )黯(àn ),是(shì )欲(yù )使(shǐ )全(quán )而(ér )退(tuì )之(zhī )。今(jīn )执(zhí )中(zhōng )遽(jù )然(rán )趋(qū )朝(cháo ),再(zài )入(rù )中(zhōng )书(shū ),不(bú )知(zhī )陛(bì )下(xià )以(yǐ )臣(chén )言(yán )为(wéi )是(shì )邪(xié ),为(wéi )非(fēi )邪(xié )?执(zhí )中(zhōng )之(zhī )罪(zuì )为(wéi )有(yǒu )邪(xié ),为(wéi )无(wú )邪(xié )?陛(bì )下(xià )若(ruò )以(yǐ )执(zhí )中(zhōng )为(wéi )非(fēi ),即(jí )乞(qǐ )罢(bà )免(miǎn )相(xiàng )位(wèi ),以(yǐ )从(cóng )公(gōng )议(yì )。若(ruò )以(yǐ )臣(chén )言(yán )为(wéi )非(fēi ),亦(yì )乞(qǐ )窜(cuàn )臣(chén )远(yuǎn )方(fāng ),以(yǐ )诫(jiè )后(hòu )来(lái )。”不(bú )报(bào )。

五(wǔ )月(yuè ),己(jǐ )未(wèi ),录(lù )囚(qiú )。

辛(xīn )酉(yǒu ):诏(zhào )“中(zhōng )书(shū )公(gōng )事(shì ),自(zì )今(jīn )并(bìng )用(yòng )祖(zǔ )宗(zōng )故(gù )事(shì )施(shī )行(háng )。”初(chū ),宰(zǎi )臣(chén )刘(liú )沆(hàng )建(jiàn )言(yán )中(zhōng )书(shū )不(bú )用(yòng )例(lì ),议(yì )者(zhě )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )便(biàn ),左(zuǒ )司(sī )谏(jiàn )贾(jiǎ )黯(àn )奏(zòu )罢(bà )之(zhī )。

戊(wù )寅(yín ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )祗(zhī )绍(shào )骏(jùn )谟(mó ),厉(lì )精(jīng )庶(shù )政(zhèng ),吁(yù )惟(wéi )近(jìn )岁(suì ),荐(jiàn )至(zhì )烦(fán )言(yán ),以(yǐ )为(wéi )参(cān )顾(gù )问(wèn )者(zhě )间(jiān )怵(chù )于(yú )私(sī ),尸(shī )言(yán )职(zhí )者(zhě )或(huò )失(shī )于(yú )当(dāng ),莅(lì )官(guān )无(wú )匪(fěi )懈(xiè )之(zhī )恪(kè ),专(zhuān )觊(jì )谬(miù )恩(ēn ),荐(jiàn )士(shì )乖(guāi )责(zé )实(shí )之(zhī )诚(chéng ),时(shí )容(róng )私(sī )谢(xiè )。至(zhì )于(yú )命(mìng )令(lìng )之(zhī )下(xià ),以(yǐ )及(jí )诏(zhào )除(chú )之(zhī )行(háng ),论(lùn )议(yì )所(suǒ )移(yí ),纲(gāng )条(tiáo )益(yì )紊(wěn ),爰(yuán )申(shēn )戒(jiè )告(gào ),以(yǐ )厉(lì )浚(xùn )明(míng )。苟(gǒu )迷(mí )修(xiū )省(shěng )之(zhī )方(fāng ),浸(jìn )长(zhǎng )浇(jiāo )浮(fú )之(zhī )俗(sú ),必(bì )从(cóng )吏(lì )议(yì ),以(yǐ )正(zhèng )邦(bāng )彝(yí )。”时(shí )上(shàng )封(fēng )者(zhě )言(yán ):“古(gǔ )之(zhī )取(qǔ )士(shì )以(yǐ )德(dé )行(háng ),故(gù )淳(chún )明(míng )朴(pǔ )茂(mào )之(zhī )人(rén )用(yòng );后(hòu )世(shì )取(qǔ )士(shì )以(yǐ )辞(cí )章(zhāng ),故(gù )浮(fú )薄(báo )纤(xiān )巧(qiǎo )之(zhī )人(rén )进(jìn )。望(wàng )条(tiáo )列(liè )弊(bì )事(shì ),申(shēn )戒(jiè )百(bǎi )官(guān )。”故(gù )降(jiàng )是(shì )诏(zhào )。

御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )孙(sūn )抃(biàn )与(yǔ )其(qí )属(shǔ )乞(qǐ )正(zhèng )陈(chén )执(zhí )中(zhōng )之(zhī )罪(zuì ),以(yǐ )塞(sāi )中(zhōng )外(wài )公(gōng )议(yì ),不(bú )报(bào )。于(yú )是(shì )抃(biàn )与(yǔ )知(zhī )杂(zá )事(shì )郭(guō )申(shēn )锡(xī )、侍(shì )御(yù )史(shǐ )毋(wú )湜(shí )、范(fàn )师(shī )道(dào )、殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )赵(zhào )抃(biàn )同(tóng )乞(qǐ )上(shàng )殿(diàn ),閤(gě )门(mén )以(yǐ )违(wéi )近(jìn )制(zhì ),不(bú )许(xǔ )。壬(rén )午(wǔ ),诏(zhào )抃(biàn )等(děng )轮(lún )日(rì )入(rù )对(duì )。知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )范(fàn )镇(zhèn )言(yán ):“御(yù )史(shǐ )全(quán )台(tái )请(qǐng )对(duì ),陛(bì )下(xià )何(hé )不(bú )延(yán )问(wèn ),听(tīng )其(qí )所(suǒ )陈(chén ),别(bié )白(bái )是(shì )非(fēi ),可(kě )行(háng )则(zé )行(háng ),其(qí )不(bú )可(kě )亦(yì )当(dāng )明(míng )谕(yù )其(qí )故(gù ),使(shǐ )知(zhī )自(zì )省(shěng )。今(jīn )拒(jù )其(qí )请(qǐng ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )开(kāi )言(yán )路(lù )也(yě )。”旋(xuán )命(mìng )孙(sūn )抃(biàn )、郭(guō )申(shēn )锡(xī )、赵(zhào )抃(biàn )以(yǐ )次(cì )入(rù )对(duì ),皆(jiē )以(yǐ )罢(bà )执(zhí )中(zhōng )为(wéi )请(qǐng )。

是(shì )月(yuè ),辽(liáo )主(zhǔ )驻(zhù )南(nán )崖(yá )。

六(liù )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )为(wéi )翰(hàn )林(lín )侍(shì )读(dú )学(xué )士(shì )、知(zhī )蔡(cài )州(zhōu ),知(zhī )制(zhì )诰(gào )贾(jiǎ )黯(àn )知(zhī )荆(jīng )南(nán ),皆(jiē )从(cóng )所(suǒ )乞(qǐ )也(yě )。

先(xiān )是(shì )修(xiū )奏(zòu )疏(shū )言(yán ):“伏(fú )见(jiàn )宰(zǎi )臣(chén )陈(chén )执(zhí )中(zhōng ),自(zì )执(zhí )政(zhèng )以(yǐ )来(lái ),不(bú )协(xié )人(rén )望(wàng ),累(lèi )有(yǒu )过(guò )恶(è ),招(zhāo )致(zhì )人(rén )言(yán );而(ér )执(zhí )中(zhōng )迁(qiān )延(yán ),尚(shàng )玷(diàn )宰(zǎi )府(fǔ )。陛(bì )下(xià )忧(yōu )勤(qín )恭(gōng )俭(jiǎn ),仁(rén )爱(ài )宽(kuān )慈(cí ),尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )用(yòng )心(xīn )也(yě );而(ér )纪(jì )纲(gāng )日(rì )坏(huài ),政(zhèng )令(lìng )日(rì )乖(guāi ),国(guó )用(yòng )益(yì )困(kùn ),流(liú )民(mín )满(mǎn )野(yě ),滥(làn )官(guān )满(mǎn )朝(cháo ),此(cǐ )由(yóu )用(yòng )相(xiàng )不(bú )得(dé )其(qí )人(rén )也(yě )。近(jìn )年(nián )宰(zǎi )相(xiàng )多(duō )以(yǐ )过(guò )失(shī ),因(yīn )言(yán )者(zhě )罢(bà )去(qù )。陛(bì )下(xià )不(bú )悟(wù ),以(yǐ )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng )当(dāng )由(yóu )人(rén )主(zhǔ )自(zì )去(qù ),不(bú )可(kě )因(yīn )言(yán )者(zhě )而(ér )罢(bà )之(zhī ),故(gù )宰(zǎi )相(xiàng )虽(suī )有(yǒu )大(dà )恶(è ),而(ér )屈(qū )意(yì )以(yǐ )容(róng )之(zhī );彼(bǐ )虽(suī )惶(huáng )恐(kǒng )求(qiú )去(qù ),而(ér )屈(qū )意(yì )以(yǐ )留(liú )之(zhī );虽(suī )天(tiān )灾(zāi )水(shuǐ )旱(hàn ),饥(jī )民(mín )流(liú )离(lí )死(sǐ )亡(wáng )道(dào )路(lù ),皆(jiē )不(bú )暇(xiá )顾(gù ),而(ér )屈(qū )意(yì )以(yǐ )用(yòng )之(zhī )。其(qí )故(gù )非(fēi )它(tā ),直(zhí )欲(yù )拒(jù )言(yán )事(shì )者(zhě )耳(ěr )。夫(fū )言(yán )事(shì )者(zhě )何(hé )负(fù )于(yú )陛(bì )下(xià )哉(zāi )!使(shǐ )陛(bì )下(xià )上(shàng )不(bú )顾(gù )天(tiān )灾(zāi ),下(xià )不(bú )恤(xù )人(rén )言(yán ),以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì ),委(wěi )一(yī )不(bú )学(xué )无(wú )识(shí )、诌(zhōu )邪(xié )狠(hěn )愎(bì )之(zhī )执(zhí )中(zhōng )而(ér )甘(gān )心(xīn )焉(yān ),言(yán )事(shì )者(zhě )本(běn )欲(yù )益(yì )于(yú )陛(bì )下(xià )而(ér )反(fǎn )损(sǔn )圣(shèng )德(dé )者(zhě )多(duō )矣(yǐ )。然(rán )而(ér )言(yán )事(shì )者(zhě )之(zhī )用(yòng )心(xīn ),本(běn )不(bú )图(tú )至(zhì )于(yú )此(cǐ )也(yě ),由(yóu )陛(bì )下(xià )好(hǎo )疑(yí )自(zì )用(yòng )而(ér )自(zì )损(sǔn )也(yě )。今(jīn )陛(bì )下(xià )用(yòng )执(zhí )中(zhōng )之(zhī )意(yì )益(yì )坚(jiān ),言(yán )事(shì )者(zhě )攻(gōng )之(zhī )愈(yù )切(qiē ),陛(bì )下(xià )方(fāng )思(sī )有(yǒu )以(yǐ )取(qǔ )胜(shèng )于(yú )言(yán )事(shì )者(zhě )。而(ér )邪(xié )佞(nìng )之(zhī )臣(chén ),希(xī )合(hé )上(shàng )意(yì ),将(jiāng )曰(yuē )执(zhí )中(zhōng )宰(zǎi )相(xiàng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )小(xiǎo )事(shì )逐(zhú ),不(bú )可(kě )使(shǐ )小(xiǎo )臣(chén )动(dòng )摇(yáo ),甚(shèn )则(zé )诬(wū )言(yán )事(shì )者(zhě )欲(yù )逐(zhú )执(zhí )中(zhōng )而(ér )引(yǐn )用(yòng )它(tā )人(rén )。陛(bì )下(xià )乐(lè )闻(wén )斯(sī )言(yán ),不(bú )复(fù )察(chá )其(qí )邪(xié )佞(nìng ),所(suǒ )以(yǐ )拒(jù )言(yán )事(shì )者(zhě )益(yì )峻(jùn ),用(yòng )执(zhí )中(zhōng )益(yì )坚(jiān )。夫(fū )以(yǐ )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )尊(zūn ),与(yǔ )三(sān )数(shù )言(yán )事(shì )小(xiǎo )臣(chén )角(jiǎo )必(bì )胜(shèng )之(zhī )力(lì ),万(wàn )一(yī )圣(shèng )意(yì )必(bì )不(bú )可(kě )回(huí ),则(zé )言(yán )事(shì )者(zhě )亦(yì )当(dāng )知(zhī )难(nán )而(ér )止(zhǐ )矣(yǐ )。然(rán )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )与(yǔ )后(hòu )世(shì )之(zhī )议(yì )者(zhě ),谓(wèi )陛(bì )下(xià )拒(jù )忠(zhōng )言(yán ),庇(bì )愚(yú )相(xiàng ),以(yǐ )陛(bì )下(xià )为(wéi )何(hé )如(rú )主(zhǔ )也(yě )!前(qián )日(rì )御(yù )史(shǐ )论(lùn )梁(liáng )适(shì )罪(zuì )恶(è ),陛(bì )下(xià )赫(hè )怒(nù ),空(kōng )台(tái )而(ér )逐(zhú )之(zhī )。而(ér )今(jīn )日(rì )御(yù )史(shǐ )又(yòu )复(fù )敢(gǎn )论(lùn )宰(zǎi )相(xiàng ),不(bú )避(bì )雷(léi )霆(tíng )之(zhī )威(wēi ),不(bú )畏(wèi )权(quán )臣(chén )之(zhī )祸(huò ),此(cǐ )乃(nǎi )臣(chén )能(néng )忘(wàng )其(qí )身(shēn )而(ér )爱(ài )陛(bì )下(xià )者(zhě )也(yě ),陛(bì )下(xià )嫉(jí )之(zhī ),恶(è )之(zhī ),拒(jù )之(zhī ),绝(jué )之(zhī )。执(zhí )中(zhōng )不(bú )学(xué )无(wú )识(shí ),憎(zēng )爱(ài )挟(jiā )情(qíng ),除(chú )改(gǎi )差(chà )缪(miù ),取(qǔ )笑(xiào )中(zhōng )外(wài ),家(jiā )私(sī )秽(huì )恶(è ),流(liú )闻(wén )道(dào )路(lù ),阿(ā )意(yì )顺(shùn )旨(zhǐ ),专(zhuān )事(shì )逢(féng )君(jūn ),此(cǐ )乃(nǎi )诌(zhōu )上(shàng )傲(ào )下(xià )愎(bì )戾(lì )之(zhī )臣(chén )也(yě ),陛(bì )下(xià )爱(ài )之(zhī ),重(zhòng )之(zhī ),不(bú )忍(rěn )去(qù )之(zhī )。陛(bì )下(xià )睿(ruì )智(zhì )聪(cōng )明(míng ),群(qún )臣(chén )善(shàn )恶(è ),无(wú )不(bú )照(zhào )见(jiàn ),不(bú )应(yīng )倒(dǎo )置(zhì )如(rú )此(cǐ ),直(zhí )由(yóu )言(yán )事(shì )者(zhě )太(tài )切(qiē ),而(ér )激(jī )成(chéng )陛(bì )下(xià )之(zhī )疑(yí )惑(huò )耳(ěr )。执(zhí )中(zhōng )不(bú )知(zhī )廉(lián )耻(chǐ ),复(fù )出(chū )视(shì )事(shì ),此(cǐ )不(bú )足(zú )论(lùn ),陛(bì )下(xià )岂(qǐ )忍(rěn )因(yīn )执(zhí )中(zhōng )上(shàng )累(lèi )圣(shèng )德(dé ),而(ér )使(shǐ )忠(zhōng )臣(chén )直(zhí )士(shì )卷(juàn )知(zhī )于(yú )明(míng )时(shí )也(yě )?愿(yuàn )陛(bì )下(xià )廓(kuò )然(rán )回(huí )心(xīn ),释(shì )去(qù )疑(yí )虑(lǜ ),法(fǎ )成(chéng )汤(tāng )改(gǎi )过(guò )之(zhī )思(sī ),遵(zūn )仲(zhòng )虺(huī )自(zì )用(yòng )之(zhī )戒(jiè ),尽(jìn )以(yǐ )御(yù )史(shǐ )前(qián )后(hòu )章(zhāng )疏(shū )出(chū )付(fù )外(wài )廷(tíng ),罢(bà )其(qí )政(zhèng )事(shì ),别(bié )用(yòng )贤(xián )才(cái ),以(yǐ )康(kāng )时(shí )务(wù ),则(zé )天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )!”

已(yǐ )而(ér )修(xiū )及(jí )黯(àn )皆(jiē )补(bǔ )外(wài ),殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )赵(zhào )抃(biàn )言(yán ):“窃(qiè )见(jiàn )近(jìn )日(rì )以(yǐ )来(lái ),所(suǒ )谓(wèi )正(zhèng )人(rén )贤(xián )士(shì )者(zhě ),纷(fēn )纷(fēn )引(yǐn )去(qù ),如(rú )吕(lǚ )溱(qín )知(zhī )徐(xú )州(zhōu ),蔡(cài )襄(xiāng )知(zhī )泉(quán )州(zhōu ),吴(wú )奎(kuí )被(bèi )黜(chù )知(zhī )寿(shòu )州(zhōu ),韩(hán )绛(jiàng )知(zhī )河(hé )阳(yáng ),此(cǐ )皆(jiē )众(zhòng )所(suǒ )共(gòng )惜(xī )其(qí )去(qù )。又(yòu )闻(wén )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )乞(qǐ )知(zhī )蔡(cài )州(zhōu ),贾(jiǎ )黯(àn )乞(qǐ )知(zhī )荆(jīng )南(nán )府(fǔ )。侍(shì )从(cóng )之(zhī )贤(xián ),如(rú )修(xiū )辈(bèi )无(wú )几(jǐ ),今(jīn )坚(jiān )欲(yù )请(qǐng )郡(jùn )者(zhě ),非(fēi )它(tā ),盖(gài )不(bú )能(néng )曲(qǔ )奉(fèng )权(quán )要(yào ),日(rì )虞(yú )中(zhōng )伤(shāng ),皆(jiē )欲(yù )效(xiào )溱(qín )、襄(xiāng )、奎(kuí )、绛(jiàng )而(ér )去(qù )耳(ěr )。今(jīn )陛(bì )下(xià )又(yòu )从(cóng )其(qí )请(qǐng )而(ér )外(wài )补(bǔ )之(zhī ),万(wàn )一(yī )有(yǒu )缓(huǎn )急(jí )事(shì ),陛(bì )下(xià )何(hé )从(cóng )而(ér )询(xún )访(fǎng ),何(hé )从(cóng )而(ér )质(zhì )正(zhèng )也(yě )?伏(fú )望(wàng )陛(bì )下(xià )勿(wù )使(shǐ )修(xiū )等(děng )去(qù )职(zhí ),留(liú )为(wéi )羽(yǔ )翼(yì )。以(yǐ )自(zì )辅(fǔ )助(zhù )。”知(zhī )制(zhì )诰(gào )刘(liú )敞(chǎng )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),修(xiū )、黯(àn )遂(suí )复(fù )留(liú )。

戊(wù )戌(xū ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )、平(píng )章(zhāng )事(shì )陈(chén )执(zhí )中(zhōng ),罢(bà )为(wéi )镇(zhèn )海(hǎi )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì ),判(pàn )亳(bó )州(zhōu )。孙(sūn )抃(biàn )等(děng )既(jì )入(rù )对(duì ),极(jí )言(yán )执(zhí )中(zhōng )过(guò )恶(è ),请(qǐng )罢(bà )之(zhī )。退(tuì ),又(yòu )交(jiāo )章(zhāng )论(lùn )列(liè ),抃(biàn )最(zuì )后(hòu )乞(qǐ )解(jiě )宪(xiàn )职(zhí )补(bǔ )外(wài ),以(yǐ )避(bì )执(zhí )中(zhōng )。于(yú )是(shì )执(zhí )中(zhōng )卒(zú )罢(bà ),抃(biàn )寻(xún )改(gǎi )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )承(chéng )旨(zhǐ )。

始(shǐ ),御(yù )史(shǐ )因(yīn )执(zhí )中(zhōng )杀(shā )婢(bì )事(shì ),欲(yù )击(jī )去(qù )之(zhī ),帝(dì )未(wèi )听(tīng )。而(ér )谏(jiàn )官(guān )初(chū )无(wú )论(lùn )列(liè )者(zhě ),御(yù )史(shǐ )并(bìng )以(yǐ )为(wéi )言(yán )。而(ér )赵(zhào )抃(biàn )攻(gōng )范(fàn )镇(zhèn )尤(yóu )力(lì ),镇(zhèn )累(lèi )奏(zòu )乞(qǐ )与(yǔ )御(yù )史(shǐ )辨(biàn ),不(bú )报(bào )。及(jí )御(yù )史(shǐ )入(rù )对(duì ),又(yòu )言(yán )执(zhí )中(zhōng )私(sī )其(qí )女(nǚ )子(zǐ ),伤(shāng )化(huà )不(bú )道(dào )。执(zhí )中(zhōng )既(jì )罢(bà ),帝(dì )以(yǐ )谕(yù )镇(zhèn ),镇(zhèn )复(fù )言(yán ):“朝(cháo )廷(tíng )置(zhì )御(yù )史(shǐ )以(yǐ )防(fáng )谗(chán )慝(tè ),非(fēi )使(shǐ )其(qí )为(wéi )谗(chán )慝(tè )也(yě )。审(shěn )如(rú )御(yù )史(shǐ )言(yán ),则(zé )执(zhí )中(zhōng )可(kě )诛(zhū );如(rú )其(qí )不(bú )然(rán ),亦(yì )当(dāng )诛(zhū )御(yù )史(shǐ )。”并(bìng )缴(jiǎo )前(qián )五(wǔ )奏(zòu ),乞(qǐ )宣(xuān )示(shì )执(zhí )政(zhèng ),相(xiàng )与(yǔ )廷(tíng )辨(biàn )之(zhī ),卒(zú )不(bú )报(bào )。镇(zhèn )由(yóu )是(shì )与(yǔ )赵(zhào )抃(biàn )有(yǒu )隙(xì )。

以(yǐ )忠(zhōng )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、知(zhī )永(yǒng )兴(xìng )军(jūn )文(wén )彦(yàn )博(bó )为(wéi )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )、平(píng )章(zhāng )事(shì )、昭(zhāo )文(wén )馆(guǎn )大(dà )学(xué )士(shì ),宣(xuān )徽(huī )南(nán )院(yuàn )使(shǐ )、判(pàn )并(bìng )州(zhōu )富(fù )弼(bì )为(wéi )户(hù )部(bù )侍(shì )郎(láng )、平(píng )章(zhāng )事(shì )。是(shì )日(rì )宣(xuān )制(zhì ),帝(dì )遣(qiǎn )小(xiǎo )黄(huáng )门(mén )数(shù )辈(bèi )觇(chān )于(yú )庭(tíng ),士(shì )大(dà )夫(fū )相(xiàng )庆(qìng )得(dé )人(rén )。后(hòu )数(shù )日(rì ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )奏(zòu )事(shì )殿(diàn )上(shàng ),帝(dì )具(jù )以(yǐ )语(yǔ )修(xiū ),且(qiě )曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )求(qiú )相(xiàng )者(zhě ),或(huò )得(dé )于(yú )梦(mèng )卜(bo );今(jīn )朕(zhèn )用(yòng )二(èr )相(xiàng ),人(rén )情(qíng )如(rú )此(cǐ ),岂(qǐ )不(bú )贤(xián )于(yú )梦(mèng )卜(bo )哉(zāi )!”修(xiū )顿(dùn )首(shǒu )称(chēng )贺(hè )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )龙(lóng )图(tú )阁(gé )直(zhí )学(xué )士(shì )张(zhāng )昪(biàn )权(quán )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )。帝(dì )尝(cháng )谕(yù )执(zhí )政(zhèng ),以(yǐ )昪(biàn )清(qīng )直(zhí ),可(kě )任(rèn )风(fēng )宪(xiàn ),故(gù )使(shǐ )代(dài )孙(sūn )抃(biàn )。时(shí )富(fù )弼(bì )初(chū )入(rù )相(xiàng ),欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )复(fù )为(wéi )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì ),士(shì )大(dà )夫(fū )咸(xián )谓(wèi )三(sān )得(dé )人(rén )云(yún )。

甲(jiǎ )辰(chén ),以(yǐ )观(guān )文(wén )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )知(zhī )郓(yùn )州(zhōu )庞(páng )籍(jí )为(wéi )昭(zhāo )德(dé )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、知(zhī )永(yǒng )兴(xìng )军(jūn ),寻(xún )改(gǎi )知(zhī )并(bìng )州(zhōu )。

籍(jí )过(guò )京(jīng )师(shī ),入(rù )对(duì ),帝(dì )新(xīn )相(xiàng )文(wén )彦(yàn )博(bó )、富(fù )弼(bì ),意(yì )甚(shèn )自(zì )得(dé ),谓(wèi )籍(jí )曰(yuē ):“朕(zhèn )用(yòng )二(èr )相(xiàng )何(hé )如(rú )?”籍(jí )曰(yuē ):“二(èr )臣(chén )皆(jiē )朝(cháo )廷(tíng )高(gāo )选(xuǎn ),陛(bì )下(xià )拔(bá )之(zhī ),甚(shèn )副(fù )天(tiān )下(xià )望(wàng )。”帝(dì )曰(yuē ):“诚(chéng )如(rú )卿(qīng )言(yán )。文(wén )彦(yàn )博(bó )犹(yóu )多(duō )私(sī );至(zhì )于(yú )富(fù )弼(bì ),万(wàn )口(kǒu )一(yī )词(cí ),皆(jiē )曰(yuē )贤(xián )相(xiàng )也(yě )。”籍(jí )曰(yuē ):“文(wén )彦(yàn )博(bó )臣(chén )顷(qǐng )与(yǔ )同(tóng )在(zài )中(zhōng )书(shū ),详(xiáng )知(zhī )其(qí )所(suǒ )为(wéi ),实(shí )无(wú )所(suǒ )私(sī ),但(dàn )恶(è )之(zhī )者(zhě )毁(huǐ )之(zhī )耳(ěr )。况(kuàng )前(qián )者(zhě )被(bèi )谤(bàng )而(ér )出(chū ),今(jīn )当(dāng )愈(yù )畏(wèi )谨(jǐn )矣(yǐ )。富(fù )弼(bì )顷(qǐng )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ ),未(wèi )执(zhí )大(dà )政(zhèng ),朝(cháo )士(shì )大(dà )夫(fū )未(wèi )有(yǒu )与(yǔ )之(zhī )为(wéi )怨(yuàn ),故(gù )交(jiāo )口(kǒu )誉(yù )之(zhī ),冀(jì )其(qí )进(jìn )用(yòng )而(ér )已(yǐ ),亦(yì )有(yǒu )所(suǒ )利(lì )焉(yān )。若(ruò )弼(bì )以(yǐ )陛(bì )下(xià )爵(jué )禄(lù )树(shù )私(sī )恩(ēn ),则(zé )非(fēi )忠(zhōng )臣(chén ),何(hé )足(zú )贤(xián )!若(ruò )一(yī )以(yǐ )公(gōng )议(yì )概(gài )之(zhī ),则(zé )向(xiàng )之(zhī )誉(yù )者(zhě )将(jiāng )转(zhuǎn )而(ér )为(wéi )毁(huǐ )矣(yǐ ),陛(bì )下(xià )所(suǒ )宜(yí )深(shēn )察(chá )也(yě )。且(qiě )陛(bì )下(xià )既(jì )知(zhī )二(èr )臣(chén )之(zhī )贤(xián )而(ér )用(yòng )之(zhī ),则(zé )当(dāng )信(xìn )之(zhī )坚(jiān ),任(rèn )之(zhī )久(jiǔ ),然(rán )后(hòu )可(kě )以(yǐ )责(zé )其(qí )成(chéng )功(gōng )。若(ruò )以(yǐ )一(yī )人(rén )言(yán )进(jìn )之(zhī ),未(wèi )几(jǐ )又(yòu )以(yǐ )一(yī )人(rén )言(yán )疑(yí )之(zhī ),臣(chén )恐(kǒng )太(tài )平(píng )之(zhī )功(gōng )未(wèi )易(yì )卒(zú )致(zhì )也(yě )。”帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )言(yán )是(shì )也(yě )。”

乙(yǐ )巳(sì ),侬(nóng )智(zhì )高(gāo )母(mǔ )阿(ā )侬(nóng )、弟(dì )智(zhì )光(guāng )、子(zǐ )继(jì )宗(zōng )、继(jì )封(fēng )伏(fú )诛(zhū )。

以(yǐ )工(gōng )部(bù )侍(shì )郎(láng )知(zhī )桂(guì )州(zhōu )余(yú )靖(jìng )为(wéi )户(hù )部(bù )侍(shì )郎(láng ),知(zhī )邕(yōng )州(zhōu )萧(xiāo )注(zhù )为(wéi )引(yǐn )进(jìn )副(fù )使(shǐ ),留(liú )再(zài )任(rèn )。注(zhù )募(mù )死(sǐ )士(shì )使(shǐ )大(dà )理(lǐ )国(guó ),购(gòu )智(zhì )高(gāo )。南(nán )诏(zhào )久(jiǔ )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )绝(jué ),林(lín )箐(qìng )险(xiǎn )深(shēn ),界(jiè )接(jiē )生(shēng )蛮(mán ),语(yǔ )皆(jiē )重(zhòng )译(yì ),行(háng )百(bǎi )日(rì )乃(nǎi )通(tōng )。智(zhì )高(gāo )亦(yì )自(zì )为(wéi )大(dà )理(lǐ )所(suǒ )杀(shā ),函(hán )其(qí )首(shǒu )至(zhì )京(jīng )师(shī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )请(qǐng )自(zì )今(jīn )两(liǎng )制(zhì )、两(liǎng )省(shěng )以(yǐ )上(shàng ),非(fēi )因(yīn )公(gōng )事(shì )不(bú )得(dé )与(yǔ )执(zhí )政(zhèng )相(xiàng )见(jiàn ),及(jí )不(bú )许(xǔ )台(tái )谏(jiàn )官(guān )往(wǎng )还(hái )。诏(zhào ):“如(rú )有(yǒu )公(gōng )事(shì ),许(xǔ )就(jiù )白(bái )于(yú )中(zhōng )书(shū )、枢(shū )密(mì )院(yuàn )。”

甲(jiǎ )子(zǐ ),诏(zhào ):“凡(fán )宰(zǎi )相(xiàng )召(zhào )自(zì )外(wài )者(zhě ),令(lìng )百(bǎi )官(guān )班(bān )迎(yíng )之(zhī );自(zì )内(nèi )拜(bài )者(zhě ),听(tīng )行(háng )上(shàng )事(shì )仪(yí )。”国(guó )朝(cháo )待(dài )宰(zǎi )相(xiàng )盖(gài )有(yǒu )故(gù )事(shì ),其(qí )后(hòu )多(duō )承(chéng )例(lì )辞(cí ),至(zhì )是(shì )文(wén )彦(yàn )博(bó )、富(fù )弼(bì )入(rù )相(xiàng ),御(yù )史(shǐ )梁(liáng )蒨(qiàn )请(qǐng )班(bān )迎(yíng )于(yú )国(guó )门(mén ),范(fàn )师(shī )道(dào )又(yòu )请(qǐng )行(háng )上(shàng )事(shì )礼(lǐ ),然(rán )亦(yì )卒(zú )辞(cí )之(zhī )。师(shī )道(dào ),长(zhǎng )洲(zhōu )人(rén )。

戊(wù )辰(chén ),以(yǐ )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )兼(jiān )翰(hàn )林(lín )侍(shì )读(dú )学(xué )士(shì )吴(wú )育(yù )为(wéi )宣(xuān )徽(huī )南(nán )院(yuàn )使(shǐ )、判(pàn )延(yán )州(zhōu )。育(yù )侍(shì )读(dú )禁(jìn )中(zhōng ),帝(dì )因(yīn )语(yǔ )及(jí )臣(chén )下(xià )毁(huǐ )誉(yù ),多(duō )出(chū )爱(ài )憎(zēng ),育(yù )曰(yuē ):“圣(shèng )言(yán )要(yào )切(qiē ),实(shí )四(sì )海(hǎi )之(zhī )幸(xìng )。然(rán )知(zhī )而(ér )形(xíng )之(zhī )于(yú )言(yán ),不(bú )若(ruò )察(chá )而(ér )行(háng )之(zhī )于(yú )事(shì )。自(zì )古(gǔ )人(rén )君(jūn ),因(yīn )信(xìn )谗(chán )邪(xié )而(ér )致(zhì )乱(luàn ),察(chá )奸(jiān )险(xiǎn )而(ér )致(zhì )治(zhì ),至(zhì )于(yú )安(ān )危(wēi )万(wàn )端(duān ),不(bú )出(chū )爱(ài )憎(zēng )二(èr )字(zì ),达(dá )之(zhī )则(zé )群(qún )书(shū )不(bú )足(zú )观(guān ),不(bú )达(dá )虽(suī )博(bó )览(lǎn )无(wú )益(yì )也(yě )。盖(gài )人(rén )主(zhǔ )事(shì )有(yǒu )不(bú )可(kě )不(bú )密(mì )者(zhě ),有(yǒu )不(bú )可(kě )不(bú )明(míng )者(zhě )。语(yǔ )及(jí )军(jūn )国(guó )几(jǐ )微(wēi ),或(huò )于(yú )权(quán )要(yào ),不(bú )可(kě )不(bú )密(mì )也(yě )。若(ruò )指(zhǐ )人(rén )姓(xìng )名(míng ),阴(yīn )言(yán )其(qí )罪(zuì )而(ér )事(shì )状(zhuàng )未(wèi )见(jiàn )者(zhě ),不(bú )可(kě )不(bú )明(míng )也(yě )。若(ruò )不(bú )明(míng ),则(zé )谗(chán )邪(xié )得(dé )计(jì ),忠(zhōng )正(zhèng )难(nán )立(lì ),曲(qǔ )直(zhí )莫(mò )辨(biàn ),爱(ài )憎(zēng )遂(suí )行(háng )。故(gù )曰(yuē )偏(piān )听(tīng )生(shēng )奸(jiān ),独(dú )任(rèn )成(chéng )乱(luàn )。是(shì )故(gù )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )行(háng ),如(rú )天(tiān )地(dì )日(rì )月(yuè ),坦(tǎn )然(rán )明(míng )白(bái ),进(jìn )一(yī )人(rén ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )皆(jiē )知(zhī )其(qí )善(shàn ),黜(chù )一(yī )人(rén ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )皆(jiē )晓(xiǎo )其(qí )恶(è ),则(zé )邪(xié )险(xiǎn )不(bú )能(néng )陷(xiàn )害(hài ),公(gōng )正(zhèng )可(kě )以(yǐ )立(lì )身(shēn ),此(cǐ )百(bǎi )王(wáng )之(zhī )要(yào )道(dào )也(yě )。”帝(dì )数(shù )欲(yù )大(dà )用(yòng )之(zhī ),而(ér )谏(jiàn )官(guān )或(huò )诬(wū )奏(zòu )育(yù )在(zài )河(hé )南(nán )尝(cháng )贷(dài )民(mín )出(chū )息(xī )钱(qián ),久(jiǔ )之(zhī ),遂(suí )命(mìng )出(chū )帅(shuài )。

己(jǐ )巳(sì ),罢(bà )三(sān )司(sī )市(shì )御(yù )箭(jiàn )翎(líng )。初(chū ),三(sān )司(sī )言(yán ):“御(yù )箭(jiàn )翎(líng )皆(jiē )以(yǐ )两(liǎng )末(mò )黑(hēi )中(zhōng )白(bái )羽(yǔ )为(wéi )之(zhī )。今(jīn )监(jiān )锢(gù )市(shì )人(rén ),求(qiú )之(zhī )不(bú )可(kě )得(dé )。”帝(dì )曰(yuē ):“箭(jiàn )之(zhī )傅(fù )黑(hēi )白(bái )羽(yǔ ),但(dàn )取(qǔ )其(qí )文(wén )采(cǎi )耳(ěr ),然(rán )不(bú )若(ruò )鸡(jī )翎(líng )之(zhī )劲(jìn )也(yě )。”因(yīn )令(lìng )罢(bà )市(shì )。

翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )奏(zòu )疏(shū )言(yán ):“近(jìn )者(zhě )为(wéi )京(jīng )师(shī )土(tǔ )木(mù )兴(xìng )作(zuò )处(chù )多(duō ),乞(qǐ )减(jiǎn )罢(bà )。寻(xún )准(zhǔn )敕(chì ),差(chà )臣(chén )与(yǔ )三(sān )司(sī )相(xiàng )度(dù )减(jiǎn )定(dìng ),续(xù )具(jù )奏(zòu )闻(wén )。今(jīn )又(yòu )闻(wén )旨(zhǐ )下(xià )三(sān )司(sī )重(zhòng )修(xiū )庆(qìng )基(jī )殿(diàn )及(jí )奉(fèng )先(xiān )寺(sì )。伏(fú )见(jiàn )近(jìn )年(nián )民(mín )力(lì )困(kùn )贫(pín ),国(guó )用(yòng )窘(jiǒng )急(jí ),小(xiǎo )人(rén )不(bú )识(shí )大(dà )计(jì ),但(dàn )欲(yù )广(guǎng )耗(hào )国(guó )财(cái ),务(wù )为(wéi )己(jǐ )利(lì ),托(tuō )名(míng )祖(zǔ )宗(zōng ),张(zhāng )大(dà )事(shì )体(tǐ )。况(kuàng )诸(zhū )处(chù )神(shén )御(yù )殿(diàn ),栋(dòng )宇(yǔ )坚(jiān )固(gù ),未(wèi )必(bì )损(sǔn )动(dòng )。昨(zuó )开(kāi )先(xiān )殿(diàn )只(zhī )因(yīn )两(liǎng )柱(zhù )损(sǔn ),遂(suí )换(huàn )一(yī )十(shí )三(sān )柱(zhù ),广(guǎng )张(zhāng )工(gōng )料(liào ),以(yǐ )图(tú )酬(chóu )奖(jiǎng )恩(ēn )泽(zé )。臣(chén )窃(qiè )见(jiàn )累(lèi )年(nián )火(huǒ )灾(zāi ),自(zì )玉(yù )清(qīng )昭(zhāo )应(yīng )、洞(dòng )真(zhēn )、上(shàng )清(qīng )、鸿(hóng )庆(qìng )、寿(shòu )宁(níng )、祥(xiáng )源(yuán )、会(huì )灵(líng )七(qī )宫(gōng ),开(kāi )宝(bǎo )、兴(xìng )国(guó )两(liǎng )寺(sì )塔(tǎ )殿(diàn ),皆(jiē )焚(fén )烧(shāo )荡(dàng )尽(jìn ),足(zú )见(jiàn )天(tiān )意(yì )厌(yàn )土(tǔ )木(mù )之(zhī )侈(chǐ ),为(wéi )陛(bì )下(xià )惜(xī )国(guó )力(lì )民(mín )财(cái ),谴(qiǎn )戒(jiè )丁(dīng )宁(níng ),前(qián )后(hòu )非(fēi )一(yī )。与(yǔ )其(qí )广(guǎng )兴(xìng )土(tǔ )木(mù )以(yǐ )事(shì )神(shén ),不(bú )若(ruò )畏(wèi )惧(jù )天(tiān )戒(jiè )而(ér )修(xiū )省(shěng )。其(qí )已(yǐ )兴(xìng )作(zuò )者(zhě )既(jì )不(bú )可(kě )及(jí ),其(qí )未(wèi )修(xiū )者(zhě )宜(yí )速(sù )停(tíng )。”

壬(rén )午(wǔ ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )秋(qiū )山(shān ),次(cì )南(nán )崖(yá )之(zhī )北(běi )峪(yù ),有(yǒu )疾(jí )。八(bā )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),病(bìng )甚(shèn ),召(zhào )皇(huáng )子(zǐ )燕(yàn )赵(zhào )国(guó )王(wáng )洪(hóng )基(jī ),谕(yù )以(yǐ )治(zhì )国(guó )之(zhī )要(yào )。戊(wù )子(zǐ ),大(dà )赦(shè ),纵(zòng )五(wǔ )坊(fāng )鹰(yīng )鹘(gǔ ),焚(fén )钓(diào )鱼(yú )之(zhī )具(jù )。己(jǐ )丑(chǒu ),辽(liáo )主(zhǔ )殂(cú ),年(nián )四(sì )十(shí ),谥(shì )为(wéi )神(shén )圣(shèng )孝(xiào )章(zhāng )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )兴(xìng )宗(zōng )。

兴(xìng )宗(zōng )初(chū )立(lì ),受(shòu )制(zhì )于(yú )生(shēng )母(mǔ )钦(qīn )哀(āi )太(tài )后(hòu ),致(zhì )嫡(dí )母(mǔ )无(wú )罪(zuì )被(bèi )弑(shì ),论(lùn )者(zhě )讥(jī )其(qí )亏(kuī )王(wáng )者(zhě )之(zhī )孝(xiào ),其(qí )后(hòu )迁(qiān )钦(qīn )哀(āi )而(ér )复(fù )迎(yíng )奉(fèng ),颇(pō )尽(jìn )孝(xiào )养(yǎng )。而(ér )钦(qīn )哀(āi )以(yǐ )不(bú )得(dé )干(gàn )预(yù )朝(cháo )政(zhèng ),意(yì )常(cháng )不(bú )怿(yì ),临(lín )兴(xìng )宗(zōng )之(zhī )丧(sàng ),无(wú )戚(qī )容(róng );见(jiàn )皇(huáng )后(hòu )悲(bēi )泣(qì )如(rú )礼(lǐ ),乃(nǎi )曰(yuē ):“汝(rǔ )年(nián )尚(shàng )幼(yòu ),何(hé )悲(bēi )痛(tòng )乃(nǎi )尔(ěr )!”其(qí )很(hěn )戾(lì )如(rú )此(cǐ )。兴(xìng )宗(zōng )多(duō )酒(jiǔ )失(shī ),然(rán )能(néng )感(gǎn )富(fù )弼(bì )之(zhī )言(yán ),罢(bà )南(nán )伐(fá )之(zhī )师(shī );用(yòng )兵(bīng )西(xī )夏(xià ),旋(xuán )许(xǔ )乞(qǐ )盟(méng ),边(biān )鄙(bǐ )不(bú )耸(sǒng ),辽(liáo )人(rén )安(ān )之(zhī )。

皇(huáng )子(zǐ )燕(yàn )赵(zhào )国(guó )王(wáng )洪(hóng )基(jī ),奉(fèng )遗(yí )诏(zhào )即(jí )位(wèi )柩(jiù )前(qián ),哀(āi )恸(tòng )不(bú )听(tīng )政(zhèng ),群(qún )臣(chén )上(shàng )表(biǎo )固(gù )请(qǐng ),许(xǔ )之(zhī )。辽(liáo )主(zhǔ )诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )以(yǐ )菲(fēi )德(dé ),托(tuō )居(jū )士(shì )民(mín )之(zhī )上(shàng ),第(dì )恐(kǒng )智(zhì )识(shí )有(yǒu )不(bú )及(jí ),群(qún )下(xià )有(yǒu )未(wèi )信(xìn ),赋(fù )敛(liǎn )妄(wàng )兴(xìng ),赏(shǎng )罚(fá )不(bú )中(zhōng ),上(shàng )恩(ēn )不(bú )能(néng )及(jí )下(xià ),下(xià )情(qíng )不(bú )能(néng )达(dá )上(shàng )。凡(fán )尔(ěr )士(shì )庶(shù ),直(zhí )言(yán )无(wú )讳(huì ),可(kě )则(zé )择(zé )用(yòng ),否(fǒu )则(zé )不(bú )以(yǐ )为(wéi )愆(qiān )。卿(qīng )等(děng )其(qí )体(tǐ )朕(zhèn )意(yì )!”

庚(gēng )寅(yín ),诏(zhào )流(liú )内(nèi )铨(quán ):“臣(chén )僚(liáo )陈(chén )乞(qǐ )子(zǐ )孙(sūn )当(dāng )得(dé )试(shì )衔(xián )知(zhī )县(xiàn )者(zhě ),自(zì )今(jīn )并(bìng )与(yǔ )权(quán )注(zhù )初(chū )等(děng )幕(mù )职(zhí )官(guān ),仍(réng )著(zhe )为(wéi )令(lìng )。”

壬(rén )辰(chén ),辽(liáo )以(yǐ )皇(huáng )太(tài )弟(dì )重(zhòng )元(yuán )为(wéi )皇(huáng )太(tài )叔(shū ),免(miǎn )汉(hàn )拜(bài ),不(bú )名(míng )。

癸(guǐ )巳(sì ),知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )范(fàn )镇(zhèn )言(yán ):“比(bǐ )者(zhě )京(jīng )师(shī )及(jí )辅(fǔ )郡(jùn )岁(suì )一(yī )赦(shè ),去(qù )岁(suì )再(zài )赦(shè ),今(jīn )岁(suì )三(sān )赦(shè );又(yòu ),在(zài )京(jīng )诸(zhū )军(jūn )岁(suì )再(zài )赐(cì )缗(mín )钱(qián );姑(gū )息(xī )之(zhī )政(zhèng ),无(wú )甚(shèn )于(yú )此(cǐ )。夫(fū )岁(suì )一(yī )赦(shè )者(zhě ),细(xì )民(mín )谓(wèi )之(zhī )热(rè )恩(ēn ),以(yǐ )其(qí )必(bì )在(zài )五(wǔ )月(yuè )、六(liù )月(yuè )间(jiān )也(yě )。猾(huá )胥(xū )奸(jiān )盗(dào ),倚(yǐ )为(wéi )过(guò )恶(è ),指(zhǐ )以(yǐ )待(dài )免(miǎn ),况(kuàng )再(zài )赦(shè )至(zhì )三(sān )赦(shè )乎(hū )!今(jīn )防(fáng )秋(qiū )备(bèi )塞(sāi )之(zhī )人(rén ),无(wú )虑(lǜ )五(wǔ )六(liù )十(shí )万(wàn ),使(shǐ )闻(wén )京(jīng )师(shī )端(duān )坐(zuò )而(ér )受(shòu )赐(cì )者(zhě ),能(néng )不(bú )动(dòng )心(xīn )哉(zāi )!请(qǐng )自(zì )今(jīn ),罢(bà )所(suǒ )谓(wèi )一(yī )赦(shè )以(yǐ )摧(cuī )奸(jiān )猾(huá ),而(ér )使(shǐ )善(shàn )良(liáng )得(dé )以(yǐ )立(lì );罢(bà )兵(bīng )士(shì )之(zhī )特(tè )赐(cì )钱(qián )以(yǐ )均(jūn )内(nèi )外(wài ),而(ér )使(shǐ )民(mín )力(lì )得(dé )以(yǐ )宽(kuān )。”

甲(jiǎ )午(wǔ ),辽(liáo )遣(qiǎn )皇(huáng )太(tài )叔(shū )重(zhòng )元(yuán )安(ān )抚(fǔ )南(nán )京(jīng )军(jūn )民(mín )。

乙(yǐ )未(wèi ),知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )范(fàn )镇(zhèn )言(yán ):“先(xiān )朝(cháo )以(yǐ )御(yù )宝(bǎo )印(yìn )纸(zhǐ )给(gěi )言(yán )事(shì )官(guān ),使(shǐ )以(yǐ )时(shí )奏(zòu )上(shàng ),所(suǒ )以(yǐ )知(zhī )言(yán )者(zhě )得(dé )失(shī )而(ér )殿(diàn )最(zuì )之(zhī )。今(jīn )陛(bì )下(xià )虽(suī )喜(xǐ )闻(wén )谏(jiàn )诤(zhèng ),然(rán )考(kǎo )其(qí )施(shī )行(háng ),其(qí )实(shí )无(wú )几(jǐ ),岂(qǐ )大(dà )臣(chén )因(yīn )循(xún )而(ér )多(duō )废(fèi )格(gé )乎(hū )?请(qǐng )据(jù )今(jīn )御(yù )史(shǐ )、谏(jiàn )官(guān )具(jù )员(yuán ),置(zhì )章(zhāng )奏(zòu )簿(bù )于(yú )禁(jìn )中(zhōng ),时(shí )时(shí )观(guān )省(shěng );仍(réng )以(yǐ )尚(shàng )书(shū )省(shěng )所(suǒ )置(zhì )簿(bù )具(jù )言(yán )行(háng )否(fǒu ),每(měi )季(jì )录(lù )付(fù )史(shǐ )官(guān )。”诏(zhào )中(zhōng )书(shū )置(zhì )台(tái )官(guān )言(yán )事(shì )簿(bù ),令(lìng )以(yǐ )时(shí )检(jiǎn )勾(gōu )销(xiāo )注(zhù )之(zhī ),仍(réng )录(lù )与(yǔ )枢(shū )密(mì )院(yuàn )。

戊(wù )戌(xū ),辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )遗(yí )诏(zhào )命(mìng )西(xī )北(běi )路(lù )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ )、西(xī )平(píng )郡(jùn )王(wáng )萧(xiāo )阿(ā )喇(lǎ )为(wéi )北(běi )府(fǔ )宰(zǎi )相(xiàng ),仍(réng )权(quán )知(zhī )南(nán )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì );北(běi )府(fǔ )宰(zǎi )相(xiàng )萧(xiāo )虚(xū )烈(liè )为(wéi )武(wǔ )定(dìng )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。辛(xīn )丑(chǒu ),改(gǎi )元(yuán )清(qīng )宁(níng )。大(dà )赦(shè )。

壬(rén )子(zǐ ),诏(zhào )曰(yuē ):“任(rèn )职(zhí )之(zhī )臣(chén ),则(zé )有(yǒu )考(kǎo )课(kè )迁(qiān )官(guān )之(zhī )法(fǎ )。而(ér )宗(zōng )姓(xìng )不(bú )预(yù )吏(lì )事(shì ),先(xiān )朝(cháo )著(zhe )格(gé ),使(shǐ )十(shí )八(bā )年(nián )一(yī )迁(qiān ),所(suǒ )以(yǐ )隆(lóng )族(zú )示(shì )爱(ài ),教(jiāo )忠(zhōng )厚(hòu )也(yě )。朕(zhèn )尚(shàng )念(niàn )夫(fū )本(běn )支(zhī )之(zhī )秀(xiù ),昭(zhāo )穆(mù )之(zhī )近(jìn ),而(ér )有(yǒu )耆(qí )老(lǎo )久(jiǔ )次(cì )者(zhě ),其(qí )令(lìng )中(zhōng )书(shū )、枢(shū )密(mì )院(yuàn )第(dì )其(qí )服(fú )属(shǔ ),自(zì )明(míng )堂(táng )覃(tán )恩(ēn )后(hòu )及(jí )十(shí )年(nián ),咸(xián )与(yǔ )进(jìn )官(guān );近(jìn )缘(yuán )特(tè )恩(ēn )改(gǎi )转(zhuǎn )者(zhě ),须(xū )更(gèng )十(shí )年(nián )。”

乙(yǐ )卯(mǎo ),观(guān )文(wén )殿(diàn )学(xué )士(shì )、尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )高(gāo )若(ruò )讷(nè )卒(zú ),车(chē )驾(jià )临(lín )奠(diàn ),赠(zèng )右(yòu )仆(pú )射(shè ),谥(shì )文(wén )庄(zhuāng )。

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),辽(liáo )告(gào )哀(āi )使(shǐ )至(zhì ),帝(dì )为(wéi )发(fā )哀(āi ),成(chéng )服(fú )于(yú )内(nèi )东(dōng )门(mén )幕(mù )次(cì ),遣(qiǎn )使(shǐ )祭(jì )奠(diàn )吊(diào )慰(wèi )及(jí )贺(hè )即(jí )位(wèi )。

辽(liáo )主(zhǔ )诏(zhào )所(suǒ )幸(xìng )围(wéi )场(chǎng )外(wài )毋(wú )禁(jìn )。庚(gēng )申(shēn ),诏(zhào ):“除(chú )护(hù )卫(wèi )士(shì ),馀(yú )不(bú )得(dé )佩(pèi )刀(dāo )入(rù )宫(gōng ),非(fēi )勋(xūn )戚(qī )后(hòu )及(jí )承(chéng )应(yīng )诸(zhū )执(zhí )事(shì )人(rén )不(bú )得(dé )冠(guàn )巾(jīn )。”

癸(guǐ )亥(hài ),诏(zhào )学(xué )士(shì )、舍(shě )人(rén )院(yuàn ):“自(zì )今(jīn )召(zhào )试(shì ),未(wèi )有(yǒu )科(kē )名(míng )人(rén ),复(fù )试(shì )三(sān )题(tí )。”

乙(yǐ )丑(chǒu ),辽(liáo )赐(cì )内(nèi )外(wài )臣(chén )僚(liáo )爵(jué )赏(shǎng )有(yǒu )差(chà )。庚(gēng )午(wǔ ),尊(zūn )皇(huáng )太(tài )后(hòu )为(wéi )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。丙(bǐng )子(zǐ ),尊(zūn )皇(huáng )后(hòu )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。宴(yàn ){艹(cǎo )取(qǔ )}涂(tú )殿(diàn )。以(yǐ )上(shàng )京(jīng )留(liú )守(shǒu )宿(xiǔ )国(guó )王(wáng )陈(chén )留(liú )为(wéi )南(nán )京(jīng )留(liú )守(shǒu )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),辽(liáo )有(yǒu )司(sī )请(qǐng )以(yǐ )辽(liáo )福(fú )生(shēng )日(rì )为(wéi )天(tiān )安(ān )节(jiē ),从(cóng )之(zhī )。以(yǐ )吴(wú )王(wáng )耶(yē )律(lǜ )仁(rén )先(xiān )同(tóng )知(zhī )南(nán )京(jīng )留(liú )守(shǒu )事(shì )。

己(jǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )京(jīng )畿(jī )毋(wú )领(lǐng )辅(fǔ )郡(jùn ),罢(bà )京(jīng )畿(jī )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )、提(tí )点(diǎn )刑(xíng )狱(yù )。

乙(yǐ )未(wèi ),出(chū )内(nèi )藏(cáng )库(kù )钱(qián )百(bǎi )万(wàn )下(xià )河(hé )北(běi )市(shì )籴(dí )军(jūn )储(chǔ )。

丙(bǐng )申(shēn ),以(yǐ )主(zhǔ )客(kè )员(yuán )外(wài )郎(láng )吴(wú )中(zhōng )复(fù )为(wéi )殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )里(lǐ )行(háng )。

戊(wù )戌(xū ),监(jiān )修(xiū )南(nán )京(jīng )鸿(hóng )庆(qìng )宫(gōng )内(nèi )臣(chén )请(qǐng )于(yú )本(běn )宫(gōng )隙(xì )地(dì )建(jiàn )皇(huáng )帝(dì )本(běn )命(mìng )殿(diàn ),帝(dì )曰(yuē ):“建(jiàn )宫(gōng )观(guān ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )民(mín )祈(qí )福(fú ),岂(qǐ )可(kě )劳(láo )民(mín )自(zì )为(wéi )邪(xié )?其(qí )遇(yù )本(běn )命(mìng )道(dào )场(chǎng )日(rì ),止(zhǐ )令(lìng )设(shè )板(bǎn )位(wèi )祠(cí )之(zhī )。”

己(jǐ )亥(hài ),以(yǐ )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )判(pàn )官(guān )、殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )俞(yú )希(xī )孟(mèng )为(wéi )言(yán )事(shì )御(yù )史(shǐ )。御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )张(zhāng )昪(biàn )等(děng )言(yán ):“希(xī )孟(mèng )自(zì )入(rù )台(tái )以(yǐ )来(lái ),论(lùn )事(shì )私(sī )邪(xié ),动(dòng )多(duō )迎(yíng )合(hé )。前(qián )年(nián )内(nèi )臣(chén )王(wáng )守(shǒu )忠(zhōng )请(qǐng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )俸(fèng )给(gěi ),谏(jiàn )官(guān )韩(hán )绛(jiàng )力(lì )言(yán )不(bú )可(kě ),希(xī )孟(mèng )辄(zhé )上(shàng )言(yán )称(chēng )恩(ēn )命(mìng )已(yǐ )行(háng ),只(zhī )乞(qǐ )后(hòu )不(bú )得(dé )为(wéi )例(lì )。又(yòu ),中(zhōng )书(shū )答(dá )刂(cè )子(zǐ )下(xià )御(yù )史(shǐ )台(tái )同(tóng )刑(xíng )法(fǎ )寺(sì )定(dìng )百(bǎi )官(guān )行(háng )马(mǎ )失(shī )序(xù )事(shì ),同(tóng )时(shí )聚(jù )议(yì ),皆(jiē )云(yún )臣(chén )子(zǐ )对(duì )君(jūn )失(shī )仪(yí ),尚(shàng )蒙(méng )矜(jīn )恕(shù ),岂(qǐ )为(wéi )偶(ǒu )近(jìn )两(liǎng )府(fǔ ),行(háng )马(mǎ )趋(qū )朝(cháo ),既(jì )已(yǐ )赎(shú )铜(tóng ),又(yòu )作(zuò )过(guò )犯(fàn )!希(xī )孟(mèng )承(chéng )望(wàng )大(dà )臣(chén )风(fēng )旨(zhǐ ),不(bú )肯(kěn )同(tóng )署(shǔ )奏(zòu )状(zhuàng ),而(ér )乃(nǎi )独(dú )入(rù )文(wén )字(zì ),乞(qǐ )理(lǐ )为(wéi )过(guò )犯(fàn )。此(cǐ )皆(jiē )奸(jiān )邪(xié ),迹(jì )状(zhuàng )明(míng )白(bái )。后(hòu )因(yīn )全(quán )台(tái )上(shàng )殿(diàn )奏(zòu )事(shì ),陛(bì )下(xià )面(miàn )责(zé )希(xī )孟(mèng ),不(bú )逾(yú )两(liǎng )月(yuè ),除(chú )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )判(pàn )官(guān ),中(zhōng )外(wài )咸(xián )谓(wèi )公(gōng )明(míng )。今(jīn )却(què )自(zì )府(fǔ )判(pàn )复(fù )除(chú )言(yán )事(shì )台(tái )官(guān ),伏(fú )乞(qǐ )别(bié )与(yǔ )一(yī )差(chà )遣(qiǎn )。”壬(rén )寅(yín ),改(gǎi )希(xī )孟(mèng )为(wéi )祠(cí )部(bù )员(yuán )外(wài )郎(láng )、荆(jīng )湖(hú )南(nán )路(lù )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),侍(shì )御(yù )史(shǐ )梁(liáng )蒨(qiàn )言(yán ):“近(jìn )制(zhì ),两(liǎng )府(fǔ )大(dà )臣(chén )遇(yù )假(jiǎ )休(xiū )日(rì ),方(fāng )许(xǔ )一(yī )见(jiàn )宾(bīn )客(kè ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )广(guǎng )朝(cháo )廷(tíng )聪(cōng )明(míng ),其(qí )开(kāi )禁(jìn )使(shǐ )接(jiē )士(shì )如(rú )故(gù )。”从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )巳(sì ),礼(lǐ )部(bù )贡(gòng )院(yuàn )上(shàng )《删(shān )字(zì )贡(gòng )举(jǔ )条(tiáo )制(zhì )》十(shí )二(èr )卷(juàn )。

庚(gēng )戌(xū ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )、刊(kān )修(xiū )《唐(táng )书(shū )》欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )言(yán ):“自(zì )武(wǔ )宗(zōng )以(yǐ )下(xià ),并(bìng )无(wú )《实(shí )录(lù )》,以(yǐ )传(chuán )记(jì )、别(bié )说(shuō )考(kǎo )正(zhèng )虚(xū )实(shí ),尚(shàng )虑(lǜ )阙(què )略(luè )。闻(wén )西(xī )京(jīng )内(nèi )中(zhōng )省(shěng )寺(sì )、留(liú )司(sī )御(yù )史(shǐ )台(tái )及(jí )銮(luán )和(hé )诸(zhū )库(kù )有(yǒu )唐(táng )朝(cháo )至(zhì )五(wǔ )代(dài )以(yǐ )来(lái )奏(zòu )牍(dú )、案(àn )簿(bù )尚(shàng )存(cún ),欲(yù )差(chà )编(biān )修(xiū )官(guān )吕(lǚ )夏(xià )卿(qīng )诣(yì )彼(bǐ )检(jiǎn )讨(tǎo )。”从(cóng )之(zhī )。夏(xià )卿(qīng ),晋(jìn )江(jiāng )人(rén )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),下(xià )溪(xī )州(zhōu )蛮(mán )彭(péng )仕(shì )羲(xī )入(rù )寇(kòu )。

下(xià )溪(xī )州(zhōu )自(zì )彭(péng )允(yǔn )林(lín )至(zhì )仕(shì )羲(xī ),相(xiàng )继(jì )为(wéi )刺(cì )史(shǐ )者(zhě )五(wǔ )世(shì )矣(yǐ ),至(zhì )是(shì ),仕(shì )羲(xī )子(zǐ )师(shī )宝(bǎo )怨(yuàn )父(fù )取(qǔ )其(qí )妻(qī ),来(lái )奔(bēn )辰(chén )州(zhōu )诉(sù )仕(shì )羲(xī )尝(cháng )杀(shā )誓(shì )下(xià )十(shí )三(sān )州(zhōu ),将(jiāng )夺(duó )其(qí )印(yìn )符(fú )而(ér )并(bìng )其(qí )地(dì ),自(zì )号(hào )如(rú )意(yì )大(dà )王(wáng ),补(bǔ )置(zhì )官(guān )属(shǔ ),将(jiāng )起(qǐ )为(wéi )乱(luàn )。知(zhī )辰(chén )州(zhōu )宋(sòng )守(shǒu )信(xìn )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )以(yǐ )师(shī )宝(bǎo )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo ),帅(shuài )兵(bīng )数(shù )千(qiān )深(shēn )入(rù )讨(tǎo )之(zhī )。仕(shì )羲(xī )遁(dùn )入(rù )地(dì )洞(dòng ),不(bú )可(kě )得(dé ),俘(fú )其(qí )孥(nú ),而(ér )官(guān )军(jūn )战(zhàn )死(sǐ )者(zhě )十(shí )六(liù )七(qī )。守(shǒu )信(xìn )等(děng )皆(jiē )坐(zuò )贬(biǎn )。自(zì )是(shì )蛮(mán )獠(liáo )数(shù )入(rù )寇(kòu )掠(luě ),边(biān )吏(lì )不(bú )能(néng )制(zhì )矣(yǐ )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),出(chū )内(nèi )藏(cáng )库(kù )绢(juàn )三(sān )十(shí )万(wàn ),下(xià )并(bìng )州(zhōu )市(shì )籴(dí )军(jūn )储(chǔ )。

初(chū ),虞(yú )部(bù )郎(láng )中(zhōng )薛(xuē )向(xiàng )言(yán )河(hé )北(běi )籴(dí )法(fǎ )之(zhī )弊(bì ),以(yǐ )为(wéi ):“被(bèi )边(biān )十(shí )四(sì )州(zhōu ),悉(xī )仰(yǎng )食(shí )度(dù )支(zhī ),岁(suì )费(fèi )钱(qián )五(wǔ )十(shí )万(wàn )缗(mín ),得(dé )粟(sù )百(bǎi )六(liù )十(shí )万(wàn )斛(hú ),其(qí )实(shí )才(cái )直(zhí )二(èr )百(bǎi )万(wàn )缗(mín )耳(ěr ),而(ér )岁(suì )常(cháng )虚(xū )费(fèi )三(sān )百(bǎi )万(wàn )缗(mín ),入(rù )于(yú )商(shāng )贾(jiǎ )蓄(xù )贩(fàn )之(zhī )家(jiā )。今(jīn )既(jì )用(yòng )见(jiàn )钱(qián )实(shí )价(jià ),革(gé )去(qù )三(sān )百(bǎi )万(wàn )虚(xū )估(gū )之(zhī )弊(bì )矣(yǐ ),然(rán )必(bì )有(yǒu )以(yǐ )佐(zuǒ )之(zhī ),则(zé )其(qí )法(fǎ )可(kě )行(háng )。故(gù )边(biān )谷(gǔ )贵(guì ),则(zé )籴(dí )澶(chán )、魏(wèi )粟(sù ),漕(cáo )黄(huáng )、御(yù )河(hé )以(yǐ )给(gěi )边(biān );新(xīn )陈(chén )未(wèi )交(jiāo ),则(zé )散(sàn )粜(tiào )减(jiǎn )价(jià )以(yǐ )救(jiù )民(mín )乏(fá );军(jūn )食(shí )有(yǒu )馀(yú ),则(zé )坐(zuò )仓(cāng )收(shōu )籴(dí )以(yǐ )待(dài )不(bú )足(zú )。使(shǐ )见(jiàn )钱(qián )行(háng )而(ér )三(sān )利(lì )举(jǔ ),则(zé )河(hé )北(běi )之(zhī )谷(gǔ )不(bú )可(kě )胜(shèng )食(shí )矣(yǐ )。”于(yú )是(shì )诏(zhào )置(zhì )河(hé )北(běi )都(dōu )大(dà )提(tí )举(jǔ )便(biàn )籴(dí )粮(liáng )草(cǎo )及(jí )催(cuī )遣(qiǎn )黄(huáng )、御(yù )河(hé )纲(gāng )运(yùn )公(gōng )事(shì )。己(jǐ )未(wèi ),以(yǐ )向(xiàng )为(wéi )之(zhī ),行(háng )并(bìng )边(biān )见(jiàn )钱(qián )和(hé )籴(dí )法(fǎ )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),辽(liáo )葬(zàng )兴(xìng )宗(zōng )于(yú )庆(qìng )陵(líng ),名(míng )其(qí )山(shān )曰(yuē )定(dìng )兴(xìng )。

丙(bǐng )寅(yín ),北(běi )府(fǔ )宰(zǎi )相(xiàng )、西(xī )平(píng )郡(jùn )王(wáng )萧(xiāo )阿(ā )喇(lǎ )进(jìn )封(fēng )韩(hán )王(wáng )。

己(jǐ )巳(sì ),交(jiāo )趾(zhǐ )来(lái )告(gào )其(qí )王(wáng )李(lǐ )德(dé )政(zhèng )卒(zú )。诏(zhào )赠(zèng )侍(shì )中(zhōng )、南(nán )越(yuè )王(wáng ),以(yǐ )其(qí )子(zǐ )日(rì )尊(zūn )为(wéi )静(jìng )海(hǎi )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、安(ān )南(nán )都(dōu )护(hù )、交(jiāo )趾(zhǐ )郡(jùn )王(wáng )。

壬(rén )申(shēn ),辽(liáo )主(zhǔ )次(cì )怀(huái )州(zhōu ),有(yǒu )事(shì )于(yú )太(tài )宗(zōng )、穆(mù )宗(zōng )庙(miào )。甲(jiǎ )戌(xū ),谒(yè )祖(zǔ )陵(líng )。戊(wù )寅(yín ),冬(dōng )至(zhì ),有(yǒu )事(shì )于(yú )太(tài )祖(zǔ )、景(jǐng )宗(zōng )、兴(xìng )宗(zōng )庙(miào ),不(bú )受(shòu )群(qún )臣(chén )贺(hè )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),辽(liáo )主(zhǔ )诏(zhào )内(nèi )外(wài )百(bǎi )官(guān )秩(zhì )满(mǎn )各(gè )言(yán )一(yī )事(shì ),仍(réng )转(zhuǎn )谕(yù )所(suǒ )部(bù ),无(wú )贵(guì )贱(jiàn )老(lǎo )幼(yòu ),皆(jiē )得(dé )直(zhí )言(yán )无(wú )讳(huì )。

丁(dīng )亥(hài ),修(xiū )六(liù )塔(tǎ )河(hé )。先(xiān )是(shì )河(hé )决(jué )大(dà )名(míng )、馆(guǎn )陶(táo ),殿(diàn )中(zhōng )丞(chéng )李(lǐ )仲(zhòng )昌(chāng )请(qǐng )自(zì )澶(chán )州(zhōu )商(shāng )胡(hú )河(hé )穿(chuān )六(liù )塔(tǎ )渠(qú )入(rù )横(héng )陇(lǒng )故(gù )道(dào ),以(yǐ )披(pī )其(qí )势(shì ),富(fù )弼(bì )是(shì )其(qí )策(cè )。诏(zhào )发(fā )三(sān )十(shí )万(wàn )丁(dīng )修(xiū )六(liù )塔(tǎ )河(hé )以(yǐ )回(huí )河(hé )道(dào ),以(yǐ )仲(zhòng )昌(chāng )提(tí )举(jǔ )河(hé )渠(qú )。仲(zhòng )昌(chāng ),垂(chuí )子(zǐ )也(yě )。

翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū ),以(yǐ )尝(cháng )奉(fèng )使(shǐ )河(hé )北(běi ),知(zhī )河(hé )决(jué )根(gēn )本(běn ),复(fù )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“河(hé )水(shuǐ )重(zhòng )浊(zhuó ),理(lǐ )无(wú )不(bú )淤(yū ),淤(yū )从(cóng )下(xià )流(liú );下(xià )流(liú )既(jì )淤(yū ),上(shàng )流(liú )必(bì )决(jué );水(shuǐ )性(xìng )避(bì )高(gāo ),决(jué )必(bì )趋(qū )下(xià )。以(yǐ )近(jìn )事(shì )验(yàn )之(zhī ),决(jué )河(hé )非(fēi )不(bú )能(néng )力(lì )塞(sāi ),故(gù )道(dào )非(fēi )不(bú )能(néng )力(lì )复(fù ),但(dàn )势(shì )不(bú )能(néng )久(jiǔ ),必(bì )决(jué )于(yú )上(shàng )流(liú )耳(ěr )。横(héng )陇(lǒng )功(gōng )大(dà )难(nán )成(chéng ),虽(suī )成(chéng )必(bì )有(yǒu )复(fù )决(jué )之(zhī )患(huàn )。六(liù )塔(tǎ )狭(xiá )小(xiǎo ),不(bú )能(néng )容(róng )受(shòu )大(dà )河(hé ),以(yǐ )全(quán )河(hé )注(zhù )之(zhī ),滨(bīn )、棣(dì )、德(dé )、博(bó )必(bì )被(bèi )其(qí )害(hài )。不(bú )若(ruò )因(yīn )水(shuǐ )所(suǒ )趋(qū ),增(zēng )治(zhì )堤(dī )防(fáng ),疏(shū )其(qí )下(xià )流(liú ),浚(xùn )之(zhī )入(rù )海(hǎi ),则(zé )河(hé )无(wú )决(jué )溢(yì )散(sàn )漫(màn )之(zhī )忧(yōu ),数(shù )十(shí )年(nián )之(zhī )利(lì )也(yě )。”帝(dì )不(bú )听(tīng )。

戊(wù )子(zǐ ),辽(liáo )以(yǐ )应(yīng )圣(shèng )节(jiē )上(shàng )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )寿(shòu ),宴(yàn )群(qún )臣(chén )、命(mìng )妇(fù )。册(cè )妃(fēi )萧(xiāo )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。后(hòu ),枢(shū )密(mì )使(shǐ )惠(huì )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。进(jìn )封(fēng )皇(huáng )弟(dì )和(hé )啰(luō )噶(gá )为(wéi )鲁(lǔ )国(guó )王(wáng ),阿(ā )琏(liǎn )为(wéi )陈(chén )国(guó )王(wáng )。

辛(xīn )卯(mǎo ),辽(liáo )诏(zhào )部(bù )署(shǔ )院(yuàn ):“事(shì )有(yǒu )机(jī )密(mì )即(jí )奏(zòu ),其(qí )投(tóu )谤(bàng )讪(shàn )书(shū )辄(zhé )受(shòu )及(jí )读(dú )者(zhě ),并(bìng )弃(qì )市(shì )。”

甲(jiǎ )午(wǔ ),辽(liáo )以(yǐ )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )姚(yáo )景(jǐng )行(háng )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )吴(wú )湛(zhàn )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ ),参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )、同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )韩(hán )绍(shào )文(wén )为(wéi )上(shàng )京(jīng )留(liú )守(shǒu )。

知(zhī )制(zhì )诰(gào )刘(liú )敞(chǎng )使(shǐ )于(yú )辽(liáo ),素(sù )习(xí )知(zhī )山(shān )川(chuān )道(dào )径(jìng ),辽(liáo )人(rén )道(dào )之(zhī )行(háng ),自(zì )古(gǔ )北(běi )至(zhì )柳(liǔ )河(hé ),回(huí )屈(qū )殆(dài )千(qiān )里(lǐ ),欲(yù )夸(kuā )示(shì )险(xiǎn )远(yuǎn )。敞(chǎng )质(zhì )译(yì )人(rén )曰(yuē ):“自(zì )松(sōng )亭(tíng )趋(qū )柳(liǔ )河(hé ),甚(shèn )迳(jìng )且(qiě )易(yì ),不(bú )数(shù )日(rì )可(kě )抵(dǐ )中(zhōng )京(jīng ),何(hé )为(wéi )故(gù )道(dào )此(cǐ )?”译(yì )相(xiàng )顾(gù )骇(hài )愧(kuì ),曰(yuē ):“实(shí )然(rán ),但(dàn )通(tōng )好(hǎo )以(yǐ )来(lái ),置(zhì )驿(yì )如(rú )是(shì ),不(bú )敢(gǎn )变(biàn )也(yě )。”

丁(dīng )酉(yǒu ),诏(zhào ):“武(wǔ )臣(chén )有(yǒu )赃(zāng )滥(làn )者(zhě )毋(wú )得(dé )转(zhuǎn )横(héng )行(háng ),其(qí )立(lì )战(zhàn )功(gōng )者(zhě )许(xǔ )之(zhī )。”

戊(wù )戌(xū ),辽(liáo )主(zhǔ )命(mìng )设(shè )学(xué )养(yǎng )士(shì ),颁(bān )《五(wǔ )经(jīng )》传(chuán )疏(shū ),置(zhì )博(bó )士(shì )、助(zhù )教(jiāo )各(gè )一(yī )员(yuán )。

庚(gēng )子(zǐ ),辽(liáo )遣(qiǎn )使(shǐ )致(zhì )兴(xìng )宗(zōng )遗(yí )留(liú )物(wù )及(jí )谢(xiè )吊(diào )祭(jì )。

辽(liáo )以(yǐ )知(zhī )涿(zhuō )州(zhōu )杨(yáng )绩(jì )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )兼(jiān )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )。

庚(gēng )戌(xū ),太(tài )白(bái )昼(zhòu )见(jiàn )。

辽(liáo )以(yǐ )圣(shèng )宗(zōng )在(zài )时(shí )生(shēng )辰(chén ),赦(shè )上(shàng )京(jīng )囚(qiú )。

壬(rén )子(zǐ ),新(xīn )修(xiū )醴(lǐ )泉(quán )观(guān )成(chéng ),即(jí )祥(xiáng )源(yuán )观(guān )也(yě ),因(yīn )火(huǒ )更(gèng )其(qí )名(míng )。

是(shì )岁(suì ),辽(liáo )主(zhǔ )御(yù )清(qīng )凉(liáng )殿(diàn ),策(cè )进(jìn )士(shì )张(zhāng )孝(xiào )杰(jié )等(děng )四(sì )十(shí )四(sì )人(rén )。

阅读:25883

打赏捐助〔Donate〕>>>

《仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝至和二年(辽重熙二十四年,八月后为清宁元年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库