载记·第十一章【登录】

《晋书》 > 载记 > 《载记·第十一章》 > 拼音版

慕(mù )容(róng ),字(zì )景(jǐng )茂(mào ),俊(jùn )第(dì )三(sān )子(zǐ )也(yě )。初(chū )封(fēng )中(zhōng )山(shān )王(wáng ),寻(xún )立(lì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。及(jí )俊(jùn )死(sǐ ),群(qún )臣(chén )欲(yù )立(lì )慕(mù )容(róng )恪(kè ),恪(kè )辞(cí )曰(yuē ):“国(guó )有(yǒu )储(chǔ )君(jūn ),非(fēi )吾(wú )节(jiē )也(yě )。”于(yú )是(shì )立(lì )。升(shēng )平(píng )四(sì )年(nián ),僭(jiàn )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),大(dà )赦(shè )境(jìng )内(nèi ),改(gǎi )元(yuán )曰(yuē )建(jiàn )熙(xī ),立(lì )其(qí )母(mǔ )可(kě )足(zú )浑(hún )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。以(yǐ )慕(mù )容(róng )恪(kè )为(wéi )太(tài )宰(zǎi )、录(lù )尚(shàng )书(shū ),行(háng )周(zhōu )公(gōng )事(shì );慕(mù )容(róng )评(píng )为(wéi )太(tài )傅(fù ),副(fù )赞(zàn )朝(cháo )政(zhèng );慕(mù )舆(yú )根(gēn )为(wéi )太(tài )师(shī );慕(mù )容(róng )垂(chuí )为(wéi )河(hé )南(nán )大(dà )都(dōu )督(dū )、征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、兗(yǎn )州(zhōu )牧(mù )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),领(lǐng )护(hù )南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi ),镇(zhèn )梁(liáng )国(guó );孙(sūn )希(xī )为(wéi )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ );傅(fù )颜(yán )为(wéi )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn );其(qí )余(yú )封(fēng )授(shòu )各(gè )有(yǒu )差(chà )。

既(jì )庸(yōng )弱(ruò ),国(guó )事(shì )缘(yuán )委(wěi )之(zhī )于(yú )恪(kè )。慕(mù )舆(yú )根(gēn )自(zì )恃(shì )勋(xūn )旧(jiù ),骄(jiāo )傲(ào )有(yǒu )无(wú )上(shàng )之(zhī )心(xīn ),忌(jì )恪(kè )之(zhī )总(zǒng )朝(cháo )权(quán ),将(jiāng )伺(sì )隙(xì )为(wéi )乱(luàn ),乃(nǎi )言(yán )于(yú )恪(kè )曰(yuē ):“今(jīn )主(zhǔ )上(shàng )幼(yòu )冲(chōng ),母(mǔ )后(hòu )干(gàn )政(zhèng ),殿(diàn )下(xià )宜(yí )虑(lǜ )杨(yáng )骏(jùn )、诸(zhū )葛(gě )元(yuán )逊(xùn )之(zhī )变(biàn ),思(sī )有(yǒu )以(yǐ )自(zì )全(quán )。且(qiě )定(dìng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),殿(diàn )下(xià )之(zhī )功(gōng )也(yě ),兄(xiōng )亡(wáng )弟(dì )及(jí ),先(xiān )王(wáng )之(zhī )成(chéng )制(zhì ),过(guò )山(shān )陵(líng )之(zhī )后(hòu ),可(kě )废(fèi )主(zhǔ )上(shàng )为(wéi )一(yī )国(guó )王(wáng ),殿(diàn )下(xià )践(jiàn )尊(zūn )位(wèi ),以(yǐ )建(jiàn )大(dà )燕(yàn )无(wú )穷(qióng )之(zhī )庆(qìng )。”恪(kè )曰(yuē ):“公(gōng )醉(zuì )乎(hū )?何(hé )言(yán )之(zhī )勃(bó )也(yě )!昔(xī )曹(cáo )臧(zāng )、吴(wú )札(zhá )并(bìng )于(yú )家(jiā )难(nán )之(zhī )际(jì ),犹(yóu )曰(yuē )为(wéi )君(jūn )非(fēi )吾(wú )节(jiē ),况(kuàng )今(jīn )储(chǔ )君(jūn )嗣(sì )统(tǒng ),四(sì )海(hǎi )无(wú )虞(yú ),宰(zǎi )辅(fǔ )受(shòu )遗(yí ),奈(nài )何(hé )便(biàn )有(yǒu )私(sī )议(yì )!公(gōng )忘(wàng )先(xiān )帝(dì )之(zhī )言(yán )乎(hū )?”根(gēn )大(dà )惧(jù ),陈(chén )谢(xiè )而(ér )退(tuì )。恪(kè )以(yǐ )告(gào )慕(mù )容(róng )垂(chuí ),垂(chuí )劝(quàn )恪(kè )诛(zhū )之(zhī )。恪(kè )曰(yuē ):“今(jīn )新(xīn )遭(zāo )大(dà )凶(xiōng ),二(èr )虏(lǔ )伺(sì )隙(xì ),山(shān )陵(líng )未(wèi )建(jiàn ),而(ér )宰(zǎi )辅(fǔ )自(zì )相(xiàng )诛(zhū )灭(miè ),恐(kǒng )乖(guāi )远(yuǎn )近(jìn )之(zhī )望(wàng ),且(qiě )可(kě )容(róng )忍(rěn )之(zhī )。”根(gēn )与(yǔ )左(zuǒ )卫(wèi )慕(mù )舆(yú )干(gàn )潜(qián )谋(móu )诛(zhū )恪(kè )及(jí )评(píng ),因(yīn )而(ér )纂(zuǎn )位(wèi )。入(rù )白(bái )可(kě )足(zú )浑(hún )氏(shì )及(jí )曰(yuē ):“太(tài )宰(zǎi )、太(tài )傅(fù )将(jiāng )谋(móu )为(wéi )乱(luàn ),臣(chén )请(qǐng )率(lǜ )禁(jìn )兵(bīng )诛(zhū )之(zhī ),以(yǐ )安(ān )社(shè )稷(jì )。”可(kě )足(zú )浑(hún )氏(shì )将(jiāng )从(cóng )之(zhī ),曰(yuē ):“二(èr )公(gōng )国(guó )之(zhī )亲(qīn )穆(mù ),先(xiān )帝(dì )所(suǒ )托(tuō ),终(zhōng )应(yīng )无(wú )此(cǐ ),未(wèi )必(bì )非(fēi )太(tài )师(shī )将(jiāng )为(wéi )乱(luàn )也(yě )。”于(yú )是(shì )使(shǐ )其(qí )侍(shì )中(zhōng )皇(huáng )甫(fǔ )真(zhēn )、护(hù )军(jūn )傅(fù )颜(yán )收(shōu )根(gēn )等(děng ),于(yú )禁(jìn )中(zhōng )斩(zhǎn )之(zhī ),大(dà )赦(shè )境(jìng )内(nèi )。遣(qiǎn )傅(fù )颜(yán )率(lǜ )骑(qí )二(èr )万(wàn )观(guān )兵(bīng )河(hé )南(nán ),临(lín )淮(huái )而(ér )还(hái ),军(jūn )威(wēi )甚(shèn )盛(shèng )。

初(chū ),俊(jùn )所(suǒ )署(shǔ )宁(níng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )吕(lǚ )护(hù )据(jù )野(yě )王(wáng ),阴(yīn )通(tōng )京(jīng )师(shī ),穆(mù )帝(dì )以(yǐ )护(hù )为(wéi )前(qián )将(jiāng )军(jūn )、冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。俊(jùn )死(sǐ ),谋(móu )引(yǐn )王(wáng )师(shī )袭(xí )鄴(yè ),事(shì )觉(jiào ),使(shǐ )慕(mù )容(róng )恪(kè )等(děng )率(lǜ )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn )讨(tǎo )之(zhī )。傅(fù )颜(yán )言(yán )于(yú )恪(kè )曰(yuē ):“护(hù )穷(qióng )寇(kòu )假(jiǎ )合(hé ),王(wáng )师(shī )既(jì )临(lín ),则(zé )上(shàng )下(xià )丧(sàng )气(qì ),曾(céng )不(bú )敢(gǎn )规(guī )兵(bīng )中(zhōng )路(lù ),展(zhǎn )其(qí )螗(táng )良(liáng )之(zhī )心(xīn )。此(cǐ )则(zé )士(shì )卒(zú )慑(shè )魂(hún ),败(bài )亡(wáng )之(zhī )验(yàn )也(yě )。殿(diàn )下(xià )前(qián )以(yǐ )广(guǎng )固(gù )天(tiān )险(xiǎn ),守(shǒu )易(yì )攻(gōng )难(nán ),故(gù )为(wéi )长(zhǎng )久(jiǔ )之(zhī )策(cè )。今(jīn )贼(zéi )形(xíng )便(biàn )不(bú )与(yǔ )往(wǎng )同(tóng ),宜(yí )急(jí )攻(gōng )之(zhī ),以(yǐ )省(shěng )千(qiān )金(jīn )之(zhī )费(fèi )。”恪(kè )曰(yuē ):“护(hù )老(lǎo )贼(zéi ),经(jīng )变(biàn )多(duō )矣(yǐ )。观(guān )其(qí )为(wéi )备(bèi )之(zhī )道(dào ),未(wèi )易(yì )卒(zú )平(píng )。今(jīn )圈(quān )之(zhī )穷(qióng )城(chéng ),樵(qiáo )采(cǎi )路(lù )绝(jué ),内(nèi )无(wú )蓄(xù )积(jī ),外(wài )无(wú )强(qiáng )援(yuán ),不(bú )过(guò )十(shí )旬(xún ),其(qí )毙(bì )必(bì )矣(yǐ ),何(hé )必(bì )遽(jù )残(cán )士(shì )卒(zú )之(zhī )命(mìng )而(ér )趣(qù )一(yī )时(shí )之(zhī )利(lì )哉(zāi )!吾(wú )严(yán )浚(xùn )围(wéi )垒(lěi ),休(xiū )养(yǎng )将(jiāng )卒(zú ),以(yǐ )重(zhòng )官(guān )美(měi )货(huò )间(jiān )而(ér )离(lí )之(zhī )。事(shì )淹(yān )势(shì )穷(qióng ),其(qí )衅(xìn )易(yì )动(dòng );我(wǒ )则(zé )未(wèi )劳(láo ),而(ér )寇(kòu )已(yǐ )毙(bì )。此(cǐ )为(wéi )兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn ),坐(zuò )以(yǐ )制(zhì )胜(shèng )也(yě )。”遂(suí )列(liè )长(zhǎng )围(wéi )守(shǒu )之(zhī )。护(hù )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )张(zhāng )兴(xìng )率(lǜ )劲(jìn )卒(zú )七(qī )千(qiān )出(chū )战(zhàn ),傅(fù )颜(yán )击(jī )斩(zhǎn )之(zhī )。自(zì )三(sān )月(yuè )至(zhì )八(bā )月(yuè )而(ér )野(yě )王(wáng )溃(kuì ),护(hù )南(nán )奔(bēn )于(yú )晋(jìn ),悉(xī )降(jiàng )其(qí )众(zhòng )。寻(xún )复(fù )叛(pàn )归(guī )于(yú ),待(dài )之(zhī )如(rú )初(chū )。因(yīn )遣(qiǎn )傅(fù )颜(yán )与(yǔ )护(hù )率(lǜ )众(zhòng )据(jù )河(hé )阴(yīn )。颜(yán )北(běi )袭(xí )敕(chì )勒(lè ),大(dà )获(huò )而(ér )还(hái )。护(hù )攻(gōng )洛(luò )阳(yáng ),中(zhōng )流(liú )矢(shǐ )而(ér )死(sǐ )。将(jiāng )军(jūn )段(duàn )崇(chóng )收(shōu )军(jūn )北(běi )渡(dù ),屯(tún )于(yú )野(yě )王(wáng )。

遣(qiǎn )其(qí )宁(níng )东(dōng )慕(mù )容(róng )忠(zhōng )攻(gōng )陷(xiàn )荥(yíng )阳(yáng ),又(yòu )遣(qiǎn )镇(zhèn )南(nán )慕(mù )容(róng )尘(chén )寇(kòu )长(zhǎng )平(píng )。时(shí )晋(jìn )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )陈(chén )祐(yòu )戍(shù )洛(luò )阳(yáng ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )救(jiù ),帝(dì )遣(qiǎn )桓(huán )温(wēn )援(yuán )之(zhī )。

兴(xìng )宁(níng )初(chū ),复(fù )使(shǐ )慕(mù )容(róng )评(píng )寇(kòu )许(xǔ )昌(chāng )、悬(xuán )瓠(hù )、陈(chén )城(chéng ),并(bìng )陷(xiàn )之(zhī ),遂(suí )略(luè )汝(rǔ )南(nán )诸(zhū )郡(jùn ),徙(xǐ )万(wàn )余(yú )户(hù )于(yú )幽(yōu )、冀(jì )。豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )孙(sūn )兴(xìng )上(shàng )疏(shū ),请(qǐng )步(bù )卒(zú )五(wǔ )千(qiān )先(xiān )图(tú )洛(luò )阳(yáng )。纳(nà )之(zhī ),遣(qiǎn )其(qí )太(tài )宰(zǎi )司(sī )马(mǎ )悦(yuè )希(xī )军(jūn )于(yú )盟(méng )津(jīn ),孙(sūn )兴(xìng )分(fèn )戍(shù )成(chéng )皋(gāo ),以(yǐ )为(wéi )之(zhī )声(shēng )援(yuán )。寻(xún )而(ér )陈(chén )祐(yòu )率(lǜ )众(zhòng )奔(bēn )陆(lù )浑(hún ),河(hé )南(nán )诸(zhū )垒(lěi )悉(xī )陷(xiàn )于(yú )希(xī )。慕(mù )容(róng )恪(kè )攻(gōng )陷(xiàn )金(jīn )墉(yōng ),害(hài )扬(yáng )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )劲(jìn )。以(yǐ )其(qí )左(zuǒ )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )慕(mù )容(róng )筑(zhù )为(wéi )假(jiǎ )节(jiē )、征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )、洛(luò )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )金(jīn )墉(yōng ),慕(mù )容(róng )垂(chuí )为(wéi )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、扬(yáng )、洛(luò )、徐(xú )、兗(yǎn )、豫(yù )、雍(yōng )、益(yì )、梁(liáng )、秦(qín )等(děng )十(shí )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、荆(jīng )州(zhōu )牧(mù ),配(pèi )兵(bīng )一(yī )万(wàn ),镇(zhèn )鲁(lǔ )阳(yáng )。

时(shí )境(jìng )内(nèi )多(duō )水(shuǐ )旱(hàn ),慕(mù )容(róng )恪(kè )、慕(mù )容(róng )评(píng )并(bìng )稽(jī )首(shǒu )归(guī )政(zhèng ),请(qǐng )逊(xùn )位(wèi )还(hái )第(dì ),曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )朽(xiǔ )暗(àn ),器(qì )非(fēi )经(jīng )国(guó ),过(guò )荷(hé )先(xiān )帝(dì )拔(bá )擢(zhuó )之(zhī )恩(ēn ),又(yòu )蒙(méng )陛(bì )下(xià )殊(shū )常(cháng )之(zhī )遇(yù ),猥(wěi )以(yǐ )轻(qīng )才(cái ),窃(qiè )位(wèi )宰(zǎi )录(lù ),不(bú )能(néng )上(shàng )谐(xié )阴(yīn )阳(yáng ),下(xià )厘(lí )庶(shù )政(zhèng ),致(zhì )使(shǐ )水(shuǐ )旱(hàn )愆(qiān )和(hé ),彝(yí )伦(lún )失(shī )序(xù ),辕(yuán )弱(ruò )任(rèn )重(zhòng ),夕(xī )惕(tì )唯(wéi )忧(yōu )。臣(chén )闻(wén )王(wáng )者(zhě )则(zé )天(tiān )建(jiàn )国(guó ),辨(biàn )方(fāng )正(zhèng )位(wèi ),司(sī )必(bì )量(liàng )才(cái ),官(guān )惟(wéi )德(dé )举(jǔ )。台(tái )傅(fù )之(zhī )重(zhòng ),参(cān )理(lǐ )三(sān )光(guāng ),苟(gǒu )非(fēi )其(qí )人(rén ),则(zé )灵(líng )曜(yào )为(wéi )亏(kuī )。尸(shī )禄(lù )贻(yí )殃(yāng ),负(fù )乘(chéng )招(zhāo )悔(huǐ ),由(yóu )来(lái )常(cháng )道(dào ),未(wèi )之(zhī )或(huò )差(chà )。以(yǐ )姬(jī )旦(dàn )之(zhī )勋(xūn )圣(shèng ),犹(yóu )近(jìn )则(zé )二(èr )公(gōng )不(bú )悦(yuè ),远(yuǎn )则(zé )管(guǎn )、蔡(cài )流(liú )言(yán ),况(kuàng )臣(chén )等(děng )宠(chǒng )缘(yuán )戚(qī )来(lái ),荣(róng )非(fēi )才(cái )授(shòu ),而(ér )可(kě )久(jiǔ )点(diǎn )天(tiān )官(guān ),尘(chén )蔽(bì )贤(xián )路(lù )!是(shì )以(yǐ )中(zhōng )年(nián )拜(bài )表(biǎo ),披(pī )陈(chén )丹(dān )款(kuǎn )。圣(shèng )恩(ēn )齿(chǐ )旧(jiù ),未(wèi )忍(rěn )遐(xiá )弃(qì ),奄(yǎn )冉(rǎn )偷(tōu )荣(róng ),愆(qiān )责(zé )弥(mí )厚(hòu )。自(zì )待(dài )罪(zuì )鼎(dǐng )司(sī ),岁(suì )余(yú )辰(chén )纪(jì );忝(tiǎn )冒(mào )宰(zǎi )衡(héng ),七(qī )载(zǎi )于(yú )兹(zī )。虽(suī )乃(nǎi )心(xīn )经(jīng )略(luè ),而(ér )思(sī )不(bú )周(zhōu )务(wù ),至(zhì )令(lìng )二(èr )方(fāng )干(gàn )纪(jì ),跋(bá )扈(hù )未(wèi )庭(tíng ),同(tóng )文(wén )之(zhī )咏(yǒng ),有(yǒu )惭(cán )盛(shèng )汉(hàn ),深(shēn )乖(guāi )先(xiān )帝(dì )托(tuō )付(fù )之(zhī )规(guī ),甚(shèn )违(wéi )陛(bì )下(xià )垂(chuí )拱(gǒng )之(zhī )义(yì )。臣(chén )虽(suī )不(bú )敏(mǐn ),窃(qiè )闻(wén )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),敢(gǎn )忘(wàng )虞(yú )丘(qiū )避(bì )贤(xián )之(zhī )美(měi ),辄(zhé )循(xún )两(liǎng )疏(shū )知(zhī )止(zhǐ )之(zhī )分(fèn ),谨(jǐn )送(sòng )太(tài )宰(zǎi )、大(dà )司(sī )马(mǎ )、太(tài )傅(fù )、司(sī )徒(tú )章(zhāng )绶(shòu ),惟(wéi )垂(chuí )昭(zhāo )许(xǔ )。”曰(yuē ):“朕(zhèn )以(yǐ )不(bú )天(tiān ),早(zǎo )倾(qīng )乾(qián )覆(fù ),先(xiān )帝(dì )所(suǒ )托(tuō ),唯(wéi )在(zài )二(èr )公(gōng )。二(èr )公(gōng )懿(yì )亲(qīn )硕(shuò )德(dé ),勋(xūn )高(gāo )鲁(lǔ )、卫(wèi ),翼(yì )赞(zàn )王(wáng )室(shì ),辅(fǔ )导(dǎo )朕(zhèn )躬(gōng ),宣(xuān )慈(cí )惠(huì )和(hé ),坐(zuò )而(ér )待(dài )旦(dàn ),虔(qián )诚(chéng )夕(xī )惕(tì ),美(měi )亦(yì )至(zhì )矣(yǐ )。故(gù )能(néng )外(wài )扫(sǎo )群(qún )凶(xiōng ),内(nèi )清(qīng )九(jiǔ )土(tǔ ),四(sì )海(hǎi )晏(yàn )如(rú ),政(zhèng )和(hé )时(shí )洽(qià )。虽(suī )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )之(zhī )灵(líng ),抑(yì )亦(yì )公(gōng )之(zhī )力(lì )也(yě )。今(jīn )关(guān )右(yòu )有(yǒu )未(wèi )宾(bīn )之(zhī )氐(dī ),江(jiāng )、吴(wú )有(yǒu )遗(yí )烬(jìn )之(zhī )虏(lǔ ),方(fāng )赖(lài )谋(móu )猷(yóu ),混(hún )宁(níng )六(liù )合(hé ),岂(qǐ )宜(yí )虚(xū )己(jǐ )谦(qiān )冲(chōng ),以(yǐ )违(wéi )委(wěi )任(rèn )之(zhī )重(zhòng )!王(wáng )其(qí )割(gē )二(èr )疏(shū )独(dú )善(shàn )之(zhī )小(xiǎo ),以(yǐ )成(chéng )公(gōng )旦(dàn )复(fù )衮(gǔn )之(zhī )大(dà )。”恪(kè )、评(píng )等(děng )固(gù )请(qǐng )致(zhì )政(zhèng ),曰(yuē ):“夫(fū )建(jiàn )德(dé )者(zhě )必(bì )以(yǐ )终(zhōng )善(shàn )为(wéi )名(míng ),佐(zuǒ )命(mìng )者(zhě )则(zé )以(yǐ )功(gōng )成(chéng )为(wéi )效(xiào )。公(gōng )与(yǔ )先(xiān )帝(dì )开(kāi )构(gòu )洪(hóng )基(jī ),膺(yīng )天(tiān )明(míng )命(mìng ),将(jiāng )廓(kuò )夷(yí )群(qún )丑(chǒu ),绍(shào )复(fù )隆(lóng )周(zhōu )之(zhī )迹(jì )。灾(zāi )眚(shěng )横(héng )流(liú ),乾(qián )光(guāng )坠(zhuì )曜(yào )。朕(zhèn )以(yǐ )眇(miǎo )躬(gōng ),猥(wěi )荷(hé )大(dà )业(yè ),不(bú )能(néng )上(shàng )成(chéng )先(xiān )帝(dì )遗(yí )志(zhì ),致(zhì )使(shǐ )二(èr )虏(lǔ )游(yóu )魂(hún ),所(suǒ )以(yǐ )功(gōng )未(wèi )成(chéng )也(yě ),岂(qǐ )宜(yí )冲(chōng )退(tuì )。且(qiě )古(gǔ )之(zhī )王(wáng )者(zhě ),不(bú )以(yǐ )天(tiān )下(xià )为(wéi )荣(róng ),忧(yōu )四(sì )海(hǎi )若(ruò )荷(hé )担(dān ),然(rán )后(hòu )仁(rén )让(ràng )之(zhī )风(fēng )行(háng ),则(zé )比(bǐ )屋(wū )而(ér )可(kě )封(fēng )。今(jīn )道(dào )化(huà )未(wèi )纯(chún ),鲸(jīng )鲵(ní )未(wèi )殄(tiǎn ),宗(zōng )社(shè )之(zhī )重(zhòng ),非(fēi )唯(wéi )朕(zhèn )身(shēn ),公(gōng )所(suǒ )忧(yōu )也(yě )。当(dāng )思(sī )所(suǒ )以(yǐ )宁(níng )济(jì )兆(zhào )庶(shù ),靖(jìng )难(nán )敦(dūn )风(fēng ),垂(chuí )美(měi )将(jiāng )来(lái ),侔(móu )踪(zōng )周(zhōu )、汉(hàn ),不(bú )宜(yí )崇(chóng )饰(shì )常(cháng )节(jiē ),以(yǐ )违(wéi )至(zhì )公(gōng )。”遂(suí )断(duàn )其(qí )让(ràng )表(biǎo ),恪(kè )、评(píng )等(děng )乃(nǎi )止(zhǐ )。

钟(zhōng )律(lǜ )郎(láng )郭(guō )钦(qīn )奏(zòu )议(yì )以(yǐ )承(chéng )石(shí )季(jì )龙(lóng )水(shuǐ )为(wéi )木(mù )德(dé ),从(cóng )之(zhī )。

太(tài )和(hé )元(yuán )年(nián ),遣(qiǎn )抚(fǔ )军(jūn )慕(mù )容(róng )厉(lì )攻(gōng )晋(jìn )太(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )诸(zhū )葛(gě )攸(yōu )。攸(yōu )奔(bēn )于(yú )淮(huái )南(nán ),厉(lì )悉(xī )陷(xiàn )兗(yǎn )州(zhōu )诸(zhū )郡(jùn ),置(zhì )守(shǒu )宰(zǎi )而(ér )还(hái )。

慕(mù )容(róng )恪(kè )有(yǒu )疾(jí ),深(shēn )虑(lǜ )政(zhèng )不(bú )在(zài )己(jǐ ),慕(mù )容(róng )评(píng )性(xìng )多(duō )猜(cāi )忌(jì ),大(dà )司(sī )马(mǎ )之(zhī )位(wèi )不(bú )能(néng )允(yǔn )授(shòu )人(rén )望(wàng ),乃(nǎi )召(zhào )兄(xiōng )乐(lè )安(ān )王(wáng )臧(zāng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“今(jīn )劲(jìn )秦(qín )跋(bá )扈(hù ),强(qiáng )吴(wú )未(wèi )宾(bīn ),二(èr )寇(kòu )并(bìng )怀(huái )进(jìn )取(qǔ ),但(dàn )患(huàn )事(shì )之(zhī )无(wú )由(yóu )耳(ěr )。夫(fū )安(ān )危(wēi )在(zài )得(dé )人(rén ),国(guó )兴(xìng )在(zài )贤(xián )辅(fǔ ),若(ruò )能(néng )推(tuī )才(cái )任(rèn )忠(zhōng ),和(hé )同(tóng )宗(zōng )盟(méng ),则(zé )四(sì )海(hǎi )不(bú )足(zú )图(tú ),二(èr )虏(lǔ )岂(qǐ )能(néng )为(wéi )难(nán )哉(zāi )!吾(wú )以(yǐ )常(cháng )才(cái ),受(shòu )先(xiān )帝(dì )顾(gù )托(tuō )之(zhī )重(zhòng ),每(měi )欲(yù )扫(sǎo )平(píng )关(guān )、陇(lǒng ),荡(dàng )一(yī )瓯(ōu )、吴(wú ),庶(shù )嗣(sì )成(chéng )先(xiān )帝(dì )遗(yí )志(zhì ),谢(xiè )忧(yōu )责(zé )于(yú )当(dāng )年(nián )。而(ér )疾(jí )固(gù )弥(mí )留(liú ),恐(kǒng )此(cǐ )志(zhì )不(bú )遂(suí ),所(suǒ )以(yǐ )没(méi )有(yǒu )余(yú )恨(hèn )也(yě )。吴(wú )王(wáng )天(tiān )资(zī )英(yīng )杰(jié ),经(jīng )略(luè )超(chāo )时(shí ),司(sī )马(mǎ )职(zhí )统(tǒng )兵(bīng )权(quán ),不(bú )可(kě )以(yǐ )失(shī )人(rén ),吾(wú )终(zhōng )之(zhī )后(hòu ),必(bì )以(yǐ )授(shòu )之(zhī )。若(ruò )以(yǐ )亲(qīn )疏(shū )次(cì )第(dì ),不(bú )以(yǐ )授(shòu )汝(rǔ ),当(dāng )以(yǐ )授(shòu )冲(chōng )。汝(rǔ )等(děng )虽(suī )才(cái )识(shí )明(míng )敏(mǐn ),然(rán )未(wèi )堪(kān )多(duō )难(nán ),国(guó )家(jiā )安(ān )危(wēi ),实(shí )在(zài )于(yú )此(cǐ ),不(bú )可(kě )昧(mèi )利(lì )忘(wàng )忧(yōu ),以(yǐ )致(zhì )大(dà )悔(huǐ )也(yě )。”又(yòu )以(yǐ )告(gào )评(píng )。月(yuè )余(yú )而(ér )死(sǐ ),其(qí )国(guó )中(zhōng )皆(jiē )痛(tòng )惜(xī )之(zhī )。

先(xiān )是(shì ),晋(jìn )南(nán )阳(yáng )督(dū )护(hù )赵(zhào )弘(hóng )以(yǐ )宛(wǎn )降(jiàng )于(yú ),遣(qiǎn )其(qí )南(nán )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )赵(zhào )盘(pán )自(zì )鲁(lǔ )阳(yáng )戍(shù )宛(wǎn )。至(zhì )此(cǐ ),晋(jìn )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )豁(huō )攻(gōng )宛(wǎn ),拔(bá )之(zhī ),赵(zhào )盘(pán )退(tuì )奔(bēn )鲁(lǔ )阳(yáng )。豁(huō )遣(qiǎn )轻(qīng )骑(qí )追(zhuī )盘(pán ),及(jí )于(yú )雉(zhì )城(chéng ),大(dà )战(zhàn )败(bài )之(zhī ),执(zhí )盘(pán ),戍(shù )宛(wǎn )而(ér )归(guī )。

苻(fú )坚(jiān )将(jiāng )苻(fú )謏(xiǎo )据(jù )陕(shǎn ),降(jiàng )于(yú )。时(shí )有(yǒu )图(tú )书(shū )云(yún ):“燕(yàn )马(mǎ )当(dāng )饮(yǐn )渭(wèi )水(shuǐ )。”坚(jiān )恐(kǒng )乘(chéng )衅(xìn )入(rù )关(guān ),大(dà )惧(jù ),乃(nǎi )尽(jìn )精(jīng )锐(ruì )以(yǐ )备(bèi )华(huá )阴(yīn )。群(qún )下(xià )议(yì )欲(yù )遣(qiǎn )兵(bīng )救(jiù )謏(xiǎo ),因(yīn )图(tú )关(guān )右(yòu )。慕(mù )容(róng )评(píng )素(sù )无(wú )经(jīng )略(luè ),又(yòu )受(shòu )苻(fú )坚(jiān )间(jiān )货(huò ),沮(jǔ )议(yì )曰(yuē ):“秦(qín )虽(suī )有(yǒu )难(nán ),未(wèi )易(yì )可(kě )图(tú )。朝(cháo )廷(tíng )虽(suī )明(míng ),岂(qǐ )如(rú )先(xiān )帝(dì ),吾(wú )等(děng )经(jīng )略(luè ),又(yòu )非(fēi )太(tài )宰(zǎi )之(zhī )匹(pǐ ),终(zhōng )不(bú )能(néng )平(píng )秦(qín )也(yě )。但(dàn )可(kě )闭(bì )关(guān )息(xī )旅(lǚ ),保(bǎo )宁(níng )疆(jiāng )埸(yì )足(zú )矣(yǐ )。”魏(wèi )尹(yǐn )慕(mù )容(róng )德(dé )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )应(yīng )天(tiān )顺(shùn )时(shí ),受(shòu )命(mìng )革(gé )代(dài ),方(fāng )以(yǐ )文(wén )德(dé )怀(huái )远(yuǎn ),以(yǐ )一(yī )六(liù )合(hé )。神(shén )功(gōng )未(wèi )就(jiù ),奄(yǎn )忽(hū )升(shēng )遐(xiá )。昔(xī )周(zhōu )文(wén )既(jì )没(méi ),武(wǔ )王(wáng )嗣(sì )兴(xìng ),伏(fú )惟(wéi )陛(bì )下(xià )则(zé )天(tiān )比(bǐ )德(dé ),揆(kuí )圣(shèng )齐(qí )功(gōng ),方(fāng )阐(chǎn )崇(chóng )乾(qián )基(jī ),纂(zuǎn )成(chéng )先(xiān )志(zhì )。逆(nì )氐(dī )僭(jiàn )据(jù )关(guān )、陇(lǒng ),号(hào )同(tóng )王(wáng )者(zhě ),恶(è )积(jī )祸(huò )盈(yíng ),自(zì )相(xiàng )疑(yí )戮(lù ),衅(xìn )起(qǐ )萧(xiāo )墙(qiáng ),势(shì )分(fèn )四(sì )国(guó ),投(tóu )城(chéng )请(qǐng )援(yuán ),旬(xún )日(rì )相(xiàng )寻(xún ),岂(qǐ )非(fēi )凶(xiōng )运(yùn )将(jiāng )终(zhōng ),数(shù )归(guī )有(yǒu )道(dào )。兼(jiān )弱(ruò )攻(gōng )昧(mèi ),取(qǔ )乱(luàn )侮(wǔ )亡(wáng ),机(jī )之(zhī )上(shàng )也(yě )。今(jīn )秦(qín )土(tǔ )四(sì )分(fèn ),可(kě )谓(wèi )弱(ruò )矣(yǐ )。时(shí )来(lái )运(yùn )集(jí ),天(tiān )赞(zàn )我(wǒ )也(yě )。天(tiān )与(yǔ )不(bú )取(qǔ ),反(fǎn )受(shòu )其(qí )殃(yāng )。吴(wú )、越(yuè )之(zhī )鉴(jiàn ),我(wǒ )之(zhī )师(shī )也(yě )。宜(yí )应(yīng )天(tiān )人(rén )之(zhī )会(huì ),建(jiàn )牧(mù )野(yě )之(zhī )旗(qí )。命(mìng )皇(huáng )甫(fǔ )真(zhēn )引(yǐn )并(bìng )、冀(jì )之(zhī )众(zhòng ),径(jìng )趣(qù )蒲(pú )坂(bǎn );臣(chén )垂(chuí )引(yǐn )许(xǔ )、洛(luò )之(zhī )兵(bīng ),驰(chí )解(jiě )謏(xiǎo )围(wéi );太(tài )傅(fù )总(zǒng )京(jīng )都(dōu )武(wǔ )旅(lǚ ),为(wéi )二(èr )军(jūn )后(hòu )继(jì )。飞(fēi )檄(xí )三(sān )辅(fǔ ),仁(rén )声(shēng )先(xiān )路(lù ),获(huò )城(chéng )即(jí )侯(hóu ),微(wēi )功(gōng )必(bì )赏(shǎng ),此(cǐ )则(zé )郁(yù )概(gài )待(dài )时(shí )之(zhī )雄(xióng ),抱(bào )志(zhì )未(wèi )申(shēn )之(zhī )杰(jié ),必(bì )岳(yuè )峙(zhì )灞(bà )上(shàng ),云(yún )屯(tún )陇(lǒng )下(xià )。天(tiān )罗(luó )既(jì )张(zhāng ),内(nèi )外(wài )势(shì )合(hé ),区(qū )区(qū )僭(jiàn )竖(shù ),不(bú )走(zǒu )则(zé )降(jiàng ),大(dà )同(tóng )之(zhī )举(jǔ ),今(jīn )其(qí )时(shí )也(yě )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )独(dú )断(duàn )圣(shèng )虑(lǜ ),无(wú )访(fǎng )仁(rén )人(rén )。”览(lǎn )表(biǎo )大(dà )悦(yuè ),将(jiāng )从(cóng )之(zhī )。评(píng )固(gù )执(zhí )不(bú )许(xǔ ),乃(nǎi )止(zhǐ )。苻(fú )謏(xiǎo )知(zhī )评(píng )、之(zhī )无(wú )远(yuǎn )略(luè ),恐(kǒng )救(jiù )师(shī )弗(fú )至(zhì ),乃(nǎi )笺(jiān )于(yú )慕(mù )容(róng )垂(chuí )、皇(huáng )甫(fǔ )真(zhēn )曰(yuē ):“苻(fú )坚(jiān )、王(wáng )猛(měng )皆(jiē )人(rén )杰(jié )也(yě ),谋(móu )为(wéi )燕(yàn )患(huàn ),为(wéi )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ )。今(jīn )若(ruò )乘(chéng )机(jī )不(bú )赴(fù ),恐(kǒng )燕(yàn )之(zhī )君(jūn )臣(chén )将(jiāng )有(yǒu )甬(yǒng )东(dōng )之(zhī )悔(huǐ )。”垂(chuí )得(dé )书(shū ),私(sī )于(yú )真(zhēn )曰(yuē ):“方(fāng )为(wéi )人(rén )患(huàn )者(zhě )必(bì )在(zài )于(yú )秦(qín ),主(zhǔ )上(shàng )富(fù )于(yú )春(chūn )秋(qiū ),未(wèi )能(néng )留(liú )心(xīn )政(zhèng )事(shì ),观(guān )太(tài )傅(fù )度(dù )略(luè ),岂(qǐ )能(néng )抗(kàng )苻(fú )坚(jiān )、王(wáng )猛(měng )乎(hū )?”真(zhēn )曰(yuē ):“然(rán ),绕(rào )朝(cháo )有(yǒu )云(yún ),谋(móu )之(zhī )不(bú )从(cóng )可(kě )如(rú )何(hé )!”

仆(pú )射(shè )悦(yuè )绾(wǎn )言(yán )于(yú )曰(yuē ):“太(tài )宰(zǎi )政(zhèng )尚(shàng )宽(kuān )和(hé ),百(bǎi )姓(xìng )多(duō )有(yǒu )隐(yǐn )附(fù )。《传(chuán )》曰(yuē ),唯(wéi )有(yǒu )德(dé )者(zhě )可(kě )以(yǐ )宽(kuān )临(lín )众(zhòng ),其(qí )次(cì )莫(mò )如(rú )猛(měng )。今(jīn )诸(zhū )军(jūn )营(yíng )户(hù ),三(sān )分(fèn )共(gòng )贯(guàn ),风(fēng )教(jiāo )陵(líng )弊(bì ),威(wēi )纲(gāng )不(bú )举(jǔ ),宜(yí )悉(xī )罢(bà )军(jūn )封(fēng ),以(yǐ )实(shí )天(tiān )府(fǔ )之(zhī )饶(ráo ),肃(sù )明(míng )法(fǎ )令(lìng ),以(yǐ )清(qīng )四(sì )海(hǎi )。”纳(nà )之(zhī )。绾(wǎn )既(jì )定(dìng )制(zhì ),朝(cháo )野(yě )震(zhèn )惊(jīng ),出(chū )户(hù )二(èr )十(shí )余(yú )万(wàn )。慕(mù )容(róng )评(píng )大(dà )不(bú )平(píng ),寻(xún )贼(zéi )绾(wǎn ),杀(shā )之(zhī )。

晋(jìn )大(dà )司(sī )马(mǎ )桓(huán )温(wēn )、江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )冲(chōng )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )袁(yuán )真(zhēn )率(lǜ )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn )伐(fá ),前(qián )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )孙(sūn )元(yuán )起(qǐ )兵(bīng )应(yīng )之(zhī )。温(wēn )部(bù )将(jiāng )檀(tán )玄(xuán )攻(gōng )胡(hú )陆(lù ),执(zhí )宁(níng )东(dōng )慕(mù )容(róng )忠(zhōng )。遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )慕(mù )容(róng )厉(lì )与(yǔ )温(wēn )战(zhàn )于(yú )黄(huáng )墟(xū ),厉(lì )师(shī )大(dà )败(bài ),单(dān )马(mǎ )奔(bēn )还(hái )。高(gāo )平(píng )太(tài )守(shǒu )徐(xú )翻(fān )以(yǐ )郡(jùn )归(guī )顺(shùn )。温(wēn )前(qián )锋(fēng )硃(zhū )序(xù )又(yòu )破(pò )将(jiāng )傅(fù )颜(yán )于(yú )林(lín )渚(zhǔ ),温(wēn )军(jūn )大(dà )振(zhèn ),次(cì )于(yú )枋(fāng )头(tóu )。惧(jù ),谋(móu )奔(bēn )和(hé )龙(lóng )。慕(mù )容(róng )垂(chuí )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。臣(chén )请(qǐng )击(jī )之(zhī ),若(ruò )战(zhàn )不(bú )捷(jié ),走(zǒu )未(wèi )晚(wǎn )也(yě )。”乃(nǎi )以(yǐ )垂(chuí )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、南(nán )讨(tǎo )大(dà )都(dōu )督(dū ),慕(mù )容(róng )德(dé )为(wéi )征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn ),率(lǜ )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn )距(jù )温(wēn ),使(shǐ )其(qí )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )乐(lè )嵩(sōng )乞(qǐ )师(shī )于(yú )苻(fú )坚(jiān )。坚(jiān )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )苟(gǒu )池(chí )率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn ),出(chū )自(zì )洛(luò )阳(yáng ),师(shī )于(yú )颍(yǐng )川(chuān ),外(wài )为(wéi )赴(fù )援(yuán ),内(nèi )实(shí )观(guān )隙(xì ),有(yǒu )兼(jiān )并(bìng )之(zhī )志(zhì )矣(yǐ )。慕(mù )容(róng )德(dé )屯(tún )于(yú )石(shí )门(mén ),绝(jué )温(wēn )粮(liáng )漕(cáo )。豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )邦(bāng )率(lǜ )州(zhōu )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān )断(duàn )温(wēn )馈(kuì )运(yùn )。温(wēn )频(pín )战(zhàn )不(bú )利(lì ),粮(liáng )运(yùn )复(fù )绝(jué ),及(jí )闻(wén )坚(jiān )师(shī )之(zhī )至(zhì ),乃(nǎi )焚(fén )舟(zhōu )弃(qì )甲(jiǎ )而(ér )退(tuì )。德(dé )率(lǜ )劲(jìn )骑(qí )四(sì )千(qiān ),先(xiān )温(wēn )至(zhì )襄(xiāng )邑(yì )东(dōng ),伏(fú )于(yú )涧(jiàn )中(zhōng ),与(yǔ )垂(chuí )前(qián )后(hòu )夹(jiá )击(jī ),王(wáng )师(shī )大(dà )败(bài ),死(sǐ )者(zhě )三(sān )万(wàn )余(yú )人(rén )。苟(gǒu )池(chí )闻(wén )温(wēn )班(bān )师(shī ),邀(yāo )击(jī )于(yú )谯(qiáo ),温(wēn )众(zhòng )又(yòu )败(bài ),死(sǐ )者(zhě )万(wàn )计(jì )。

垂(chuí )既(jì )有(yǒu )大(dà )功(gōng ),威(wēi )德(dé )弥(mí )振(zhèn ),慕(mù )容(róng )评(píng )素(sù )不(bú )平(píng )之(zhī )。垂(chuí )又(yòu )言(yán )其(qí )将(jiāng )孙(sūn )盖(gài )等(děng )摧(cuī )锋(fēng )陷(xiàn )锐(ruì ),宜(yí )论(lùn )功(gōng )超(chāo )授(shòu ),评(píng )寝(qǐn )而(ér )不(bú )录(lù )。垂(chuí )数(shù )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),颇(pō )与(yǔ )评(píng )廷(tíng )争(zhēng )。可(kě )足(zú )浑(hún )氏(shì )素(sù )恶(è )垂(chuí ),毁(huǐ )其(qí )战(zhàn )功(gōng ),遂(suí )与(yǔ )评(píng )谋(móu )杀(shā )垂(chuí )。垂(chuí )惧(jù ),奔(bēn )于(yú )苻(fú )坚(jiān )。

先(xiān )是(shì ),使(shǐ )其(qí )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )梁(liáng )琛(chēn )聘(pìn )于(yú )坚(jiān )。琛(chēn )还(hái ),言(yán )于(yú )评(píng )曰(yuē ):“秦(qín )扬(yáng )兵(bīng )讲(jiǎng )武(wǔ ),运(yùn )粟(sù )陕(shǎn )东(dōng ),以(yǐ )琛(chēn )观(guān )之(zhī ),无(wú )久(jiǔ )和(hé )之(zhī )理(lǐ )。兼(jiān )吴(wú )王(wáng )西(xī )奔(bēn ),必(bì )有(yǒu )观(guān )衅(xìn )之(zhī )计(jì ),深(shēn )宜(yí )备(bèi )之(zhī )。”评(píng )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。秦(qín )岂(qǐ )可(kě )受(shòu )吾(wú )叛(pàn )臣(chén )而(ér )不(bú )怀(huái )和(hé )好(hǎo )哉(zāi )!”琛(chēn )曰(yuē ):“邻(lín )国(guó )相(xiàng )并(bìng ),有(yǒu )自(zì )来(lái )矣(yǐ )。况(kuàng )今(jīn )并(bìng )称(chēng )大(dà )号(hào ),理(lǐ )无(wú )俱(jù )存(cún )。苻(fú )坚(jiān )机(jī )明(míng )好(hǎo )断(duàn ),纳(nà )善(shàn )如(rú )流(liú )。王(wáng )猛(měng )有(yǒu )王(wáng )佐(zuǒ )之(zhī )才(cái ),锐(ruì )于(yú )进(jìn )取(qǔ )。观(guān )其(qí )君(jūn )臣(chén )相(xiàng )得(dé ),自(zì )谓(wèi )千(qiān )载(zǎi )一(yī )时(shí )。桓(huán )温(wēn )不(bú )足(zú )为(wéi )虑(lǜ ),终(zhōng )为(wéi )人(rén )患(huàn )者(zhě ),其(qí )唯(wéi )王(wáng )猛(měng )乎(hū )?。、评(píng )不(bú )以(yǐ )为(wéi )虞(yú )。皇(huáng )甫(fǔ )真(zhēn )又(yòu )陈(chén )其(qí )事(shì )曰(yuē ):“苻(fú )坚(jiān )虽(suī )聘(pìn )使(shǐ )相(xiàng )寻(xún ),托(tuō )辅(fǔ )车(chē )为(wéi )谕(yù ),然(rán )抗(kàng )均(jūn )邻(lín )敌(dí ),势(shì )同(tóng )战(zhàn )国(guó ),明(míng )其(qí )甘(gān )于(yú )取(qǔ )利(lì ),无(wú )慕(mù )善(shàn )之(zhī )心(xīn ),终(zhōng )不(bú )能(néng )守(shǒu )信(xìn )存(cún )和(hé ),以(yǐ )崇(chóng )久(jiǔ )要(yào )也(yě )。顷(qǐng )来(lái )行(háng )人(rén )累(lèi )续(xù ),兼(jiān )师(shī )出(chū )洛(luò )川(chuān ),夷(yí )险(xiǎn )要(yào )害(hài ),具(jù )之(zhī )耳(ěr )目(mù )。观(guān )虚(xū )实(shí )以(yǐ )措(cuò )奸(jiān )图(tú ),听(tīng )风(fēng )尘(chén )而(ér )伺(sì )国(guó )隙(xì )者(zhě ),寇(kòu )之(zhī )常(cháng )也(yě )。又(yòu )吴(wú )王(wáng )外(wài )奔(bēn ),为(wéi )之(zhī )谋(móu )主(zhǔ ),伍(wǔ )员(yuán )之(zhī )祸(huò ),不(bú )可(kě )不(bú )虑(lǜ )。洛(luò )阳(yáng )、并(bìng )州(zhōu )、壶(hú )关(guān )诸(zhū )城(chéng ),并(bìng )宜(yí )增(zēng )兵(bīng )益(yì )守(shǒu ),以(yǐ )防(fáng )未(wèi )兆(zhào )。”召(zhào )评(píng )而(ér )谋(móu )之(zhī )。评(píng )曰(yuē ):“秦(qín )国(guó )小(xiǎo )力(lì )弱(ruò ),杖(zhàng )我(wǒ )为(wéi )援(yuán ),且(qiě )苻(fú )坚(jiān )庶(shù )几(jǐ )善(shàn )道(dào ),终(zhōng )不(bú )纳(nà )叛(pàn )臣(chén )之(zhī )言(yán )。不(bú )宜(yí )轻(qīng )自(zì )扰(rǎo )惧(jù ),以(yǐ )动(dòng )寇(kòu )心(xīn )也(yě )。”从(cóng )之(zhī )。

俄(é )而(ér )坚(jiān )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )王(wáng )猛(měng )率(lǜ )众(zhòng )伐(fá ),攻(gōng )慕(mù )容(róng )筑(zhù )于(yú )金(jīn )墉(yōng )。遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )臧(zāng )率(lǜ )众(zhòng )救(jiù )之(zhī )。臧(zāng )次(cì )荥(yíng )阳(yáng ),猛(měng )部(bù )将(jiāng )梁(liáng )成(chéng )、洛(luò )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )邓(dèng )羌(qiāng )与(yǔ )臧(zāng )战(zhàn )于(yú )石(shí )门(mén ),臧(zāng )师(shī )败(bài )绩(jì ),死(sǐ )者(zhě )万(wàn )余(yú ),遂(suí )相(xiàng )持(chí )于(yú )石(shí )门(mén )。筑(zhù )以(yǐ )救(jiù )兵(bīng )不(bú )至(zhì ),以(yǐ )金(jīn )墉(yōng )降(jiàng )于(yú )猛(měng )。梁(liáng )成(chéng )又(yòu )败(bài )慕(mù )容(róng )臧(zāng ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )千(qiān )余(yú )级(jí ),获(huò )其(qí )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )璩(qú ),臧(zāng )遂(suí )城(chéng )新(xīn )乐(lè )而(ér )还(hái )。

桓(huán )温(wēn )之(zhī )败(bài )也(yě ),归(guī )罪(zuì )于(yú )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )袁(yuán )真(zhēn )。真(zhēn )怒(nù ),以(yǐ )寿(shòu )阳(yáng )降(jiàng ),遣(qiǎn )其(qí )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )温(wēn )统(tǒng )署(shǔ )真(zhēn )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、都(dōu )督(dū )淮(huái )南(nán )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、领(lǐng )护(hù )南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),封(fēng )宣(xuān )城(chéng )公(gōng ),未(wèi )至(zhì )而(ér )真(zhēn )、统(tǒng )俱(jù )卒(zú )。真(zhēn )党(dǎng )硃(zhū )辅(fǔ )立(lì )真(zhēn )子(zǐ )瑾(jǐn )为(wéi )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),以(yǐ )固(gù )寿(shòu )阳(yáng )。

时(shí )外(wài )则(zé )王(wáng )师(shī )及(jí )苻(fú )坚(jiān )交(jiāo )侵(qīn ),兵(bīng )革(gé )不(bú )息(xī );内(nèi )则(zé )母(mǔ )乱(luàn )政(zhèng ),评(píng )等(děng )贪(tān )冒(mào ),政(zhèng )以(yǐ )贿(huì )成(chéng ),官(guān )非(fēi )才(cái )举(jǔ ),群(qún )下(xià )切(qiē )齿(chǐ )焉(yān )。其(qí )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )承(chéng )申(shēn )绍(shào )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )汉(hàn )宣(xuān )有(yǒu )言(yán ):“与(yǔ )朕(zhèn )共(gòng )治(zhì )天(tiān )下(xià )者(zhě ),其(qí )唯(wéi )良(liáng )二(èr )千(qiān )石(shí )乎(hū )!”是(shì )以(yǐ )特(tè )重(zhòng )此(cǐ )选(xuǎn ),必(bì )妙(miào )尽(jìn )英(yīng )才(cái ),莫(mò )不(bú )拔(bá )自(zì )贡(gòng )士(shì ),历(lì )资(zī )内(nèi )外(wài ),用(yòng )能(néng )仁(rén )感(gǎn )猛(měng )兽(shòu ),惠(huì )致(zhì )群(qún )祥(xiáng )。今(jīn )者(zhě )守(shǒu )宰(zǎi )或(huò )擢(zhuó )自(zì )匹(pǐ )夫(fū )兵(bīng )将(jiāng )之(zhī )间(jiān ),或(huò )因(yīn )宠(chǒng )戚(qī ),藉(jiè )缘(yuán )时(shí )会(huì ),非(fēi )但(dàn )无(wú )闻(wén )于(yú )州(zhōu )闾(lǘ ),亦(yì )不(bú )经(jīng )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )。又(yòu )无(wú )考(kǎo )绩(jì ),黜(chù )陟(zhì )幽(yōu )明(míng )。贪(tān )惰(duò )为(wéi )恶(è ),无(wú )刑(xíng )戮(lù )之(zhī )惧(jù );清(qīng )勤(qín )奉(fèng )法(fǎ ),无(wú )爵(jué )赏(shǎng )之(zhī )勤(qín )。百(bǎi )姓(xìng )穷(qióng )弊(bì ),侵(qīn )赇(qiú )无(wú )已(yǐ ),兵(bīng )士(shì )逋(bū )逃(táo ),乃(nǎi )相(xiàng )招(zhāo )为(wéi )贼(zéi )盗(dào )。风(fēng )颓(tuí )化(huà )替(tì ),莫(mò )相(xiàng )纠(jiū )摄(shè )。且(qiě )吏(lì )多(duō )则(zé )政(zhèng )烦(fán ),由(yóu )来(lái )常(cháng )患(huàn )。今(jīn )之(zhī )见(jiàn )户(hù ),不(bú )过(guò )汉(hàn )之(zhī )一(yī )大(dà )郡(jùn ),而(ér )备(bèi )置(zhì )百(bǎi )官(guān ),加(jiā )之(zhī )新(xīn )立(lì )军(jūn )号(hào ),兼(jiān )重(zhòng )有(yǒu )过(guò )往(wǎng )时(shí )。虚(xū )假(jiǎ )名(míng )位(wèi ),废(fèi )弃(qì )农(nóng )业(yè ),公(gōng )私(sī )驱(qū )扰(rǎo ),人(rén )无(wú )聊(liáo )生(shēng )。宜(yí )并(bìng )官(guān )省(shěng )职(zhí ),务(wù )劝(quàn )农(nóng )桑(sāng )。秦(qín )、吴(wú )二(èr )虏(lǔ )僻(pì )僭(jiàn )一(yī )时(shí ),尚(shàng )能(néng )任(rèn )道(dào )捐(juān )情(qíng ),肃(sù )谐(xié )伪(wěi )部(bù ),况(kuàng )大(dà )燕(yàn )累(lèi )圣(shèng )重(zhòng )光(guāng ),君(jūn )临(lín )四(sì )海(hǎi ),而(ér )可(kě )美(měi )政(zhèng )或(huò )亏(kuī ),取(qǔ )陵(líng )奸(jiān )寇(kòu )哉(zāi )!邻(lín )之(zhī )有(yǒu )善(shàn ),众(zhòng )之(zhī )所(suǒ )望(wàng ),我(wǒ )之(zhī )不(bú )修(xiū ),彼(bǐ )之(zhī )愿(yuàn )也(yě )。

秦(qín )、吴(wú )狡(jiǎo )猾(huá ),地(dì )居(jū )形(xíng )胜(shèng ),非(fēi )唯(wéi )守(shǒu )境(jìng )而(ér )已(yǐ ),乃(nǎi )有(yǒu )吞(tūn )噬(shì )之(zhī )心(xīn )。中(zhōng )州(zhōu )丰(fēng )实(shí ),户(hù )兼(jiān )二(èr )寇(kòu ),弓(gōng )马(mǎ )之(zhī )劲(jìn ),秦(qín )、晋(jìn )所(suǒ )惮(dàn ),云(yún )骑(qí )风(fēng )驰(chí ),国(guó )之(zhī )常(cháng )也(yě ),而(ér )比(bǐ )赴(fù )敌(dí )后(hòu )机(jī ),兵(bīng )不(bú )速(sù )济(jì )者(zhě )何(hé )也(yě )?皆(jiē )由(yóu )赋(fù )法(fǎ )靡(mí )恆(héng ),役(yì )之(zhī )非(fēi )道(dào )。郡(jùn )县(xiàn )守(shǒu )宰(zǎi )每(měi )于(yú )差(chà )调(diào )之(zhī )际(jì ),无(wú )不(bú )舍(shě )越(yuè )殷(yīn )强(qiáng ),首(shǒu )先(xiān )贫(pín )弱(ruò ),行(háng )留(liú )俱(jù )窘(jiǒng ),资(zī )赡(shàn )无(wú )所(suǒ ),人(rén )怀(huái )嗟(jiē )怨(yuàn ),遂(suí )致(zhì )奔(bēn )亡(wáng ),进(jìn )阙(què )供(gòng )国(guó )之(zhī )饶(ráo ),退(tuì )离(lí )蚕(cán )农(nóng )之(zhī )要(yào )。兵(bīng )岂(qǐ )在(zài )多(duō ),贵(guì )于(yú )用(yòng )命(mìng )。宜(yí )严(yán )制(zhì )军(jūn )科(kē ),务(wù )先(xiān )饶(ráo )复(fù ),习(xí )兵(bīng )教(jiāo )战(zhàn ),使(shǐ )偏(piān )伍(wǔ )有(yǒu )常(cháng ),从(cóng )戎(róng )之(zhī )外(wài ),足(zú )营(yíng )私(sī )业(yè ),父(fù )兄(xiōng )有(yǒu )陟(zhì )岵(hù )之(zhī )观(guān ),子(zǐ )弟(dì )怀(huái )孔(kǒng )尔(ěr )之(zhī )顾(gù ),虽(suī )赴(fù )水(shuǐ )火(huǒ ),何(hé )所(suǒ )不(bú )从(cóng )!

节(jiē )俭(jiǎn )约(yuē )费(fèi ),先(xiān )王(wáng )格(gé )谟(mó );去(qù )华(huá )敦(dūn )仆(pú ),哲(zhé )后(hòu )恆(héng )宪(xiàn )。故(gù )周(zhōu )公(gōng )戒(jiè )成(chéng )王(wáng )以(yǐ )啬(sè )财(cái )为(wéi )本(běn ),汉(hàn )文(wén )以(yǐ )皁(zào )帏(wéi )变(biàn )俗(sú ),孝(xiào )景(jǐng )宫(gōng )人(rén )弗(fú )过(guò )千(qiān )余(yú ),魏(wèi )武(wǔ )宠(chǒng )赐(cì )不(bú )盈(yíng )十(shí )万(wàn ),薄(báo )葬(zàng )不(bú )坟(fén ),俭(jiǎn )以(yǐ )率(lǜ )下(xià ),所(suǒ )以(yǐ )割(gē )肌(jī )肤(fū )之(zhī )惠(huì ),全(quán )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )力(lì )。谨(jǐn )案(àn )后(hòu )宫(gōng )四(sì )千(qiān )有(yǒu )余(yú ),僮(tóng )侍(shì )厮(sī )养(yǎng )通(tōng )兼(jiān )十(shí )倍(bèi ),日(rì )费(fèi )之(zhī )重(zhòng ),价(jià )盈(yíng )万(wàn )金(jīn ),绮(qǐ )縠(hú )罗(luó )纨(wán ),岁(suì )增(zēng )常(cháng )调(diào ),戎(róng )器(qì )弗(fú )营(yíng ),奢(shē )玩(wán )是(shì )务(wù )。今(jīn )帑(tǎng )藏(cáng )虚(xū )竭(jié ),军(jūn )士(shì )无(wú )襜(chān )褕(yú )之(zhī )赍(jī ),宰(zǎi )相(xiàng )侯(hóu )王(wáng )迭(dié )以(yǐ )侈(chǐ )丽(lì )相(xiàng )尚(shàng ),风(fēng )靡(mí )之(zhī )化(huà ),积(jī )习(xí )成(chéng )俗(sú ),卧(wò )新(xīn )之(zhī )谕(yù ),未(wèi )足(zú )甚(shèn )焉(yān )。宜(yí )罢(bà )浮(fú )华(huá )非(fēi )要(yào )之(zhī )设(shè ),峻(jùn )明(míng )婚(hūn )姻(yīn )丧(sàng )葬(zàng )之(zhī )条(tiáo ),禁(jìn )绝(jué )奢(shē )靡(mí )浮(fú )烦(fán )之(zhī )事(shì ),出(chū )倾(qīng )宫(gōng )之(zhī )女(nǚ ),均(jūn )商(shāng )农(nóng )之(zhī )赋(fù )。公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià )以(yǐ )四(sì )海(hǎi )为(wéi )家(jiā ),信(xìn )赏(shǎng )必(bì )罚(fá ),纲(gāng )维(wéi )肃(sù )举(jǔ )者(zhě ),温(wēn )、猛(měng )之(zhī )首(shǒu )可(kě )悬(xuán )之(zhī )白(bái )旗(qí ),秦(qín )、吴(wú )二(èr )主(zhǔ )可(kě )以(yǐ )礼(lǐ )之(zhī )归(guī )命(mìng ),岂(qǐ )唯(wéi )不(bú )复(fù )侵(qīn )寇(kòu )而(ér )巳(sì )哉(zāi )!陛(bì )下(xià )若(ruò )不(bú )远(yuǎn )追(zhuī )汉(hàn )宗(zōng )弋(yì )绨(tí )之(zhī )模(mó ),近(jìn )崇(chóng )先(xiān )帝(dì )补(bǔ )衣(yī )之(zhī )美(měi ),臣(chén )恐(kǒng )颓(tuí )风(fēng )弊(bì )俗(sú )亦(yì )革(gé )变(biàn )靡(mí )途(tú ),中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )歌(gē )无(wú )以(yǐ )轸(zhěn )之(zhī )纟(jiǎo )玄(xuán )咏(yǒng )。

又(yòu )拓(tuò )宇(yǔ )兼(jiān )并(bìng ),不(bú )在(zài )一(yī )城(chéng )之(zhī )地(dì );控(kòng )制(zhì )戎(róng )夷(yí )者(zhě ),怀(huái )之(zhī )以(yǐ )德(dé )。令(lìng )鲁(lǔ )阳(yáng )、上(shàng )郡(jùn )重(zhòng )山(shān )之(zhī )外(wài ),云(yún )阴(yīn )之(zhī )北(běi ),四(sì )百(bǎi )有(yǒu )余(yú ),而(ér )未(wèi )可(kě )以(yǐ )羁(jī )服(fú )塞(sāi )表(biǎo ),为(wéi )平(píng )寇(kòu )之(zhī )基(jī ),徒(tú )孤(gū )危(wēi )托(tuō )落(luò ),令(lìng )善(shàn )附(fù )内(nèi )骇(hài )。宜(yí )摄(shè )就(jiù )并(bìng )、豫(yù ),以(yǐ )临(lín )二(èr )河(hé ),通(tōng )接(jiē )漕(cáo )毂(gū ),拟(nǐ )之(zhī )丘(qiū )后(hòu );重(zhòng )晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )戍(shù ),增(zēng )南(nán )籓(bān )之(zhī )兵(bīng ),战(zhàn )守(shǒu )之(zhī )备(bèi ),炫(xuàn )以(yǐ )千(qiān )金(jīn )之(zhī )饵(ěr ),蓄(xù )力(lì )待(dài )时(shí ),可(kě )一(yī )举(jǔ )而(ér )灭(miè )。如(rú )其(qí )虔(qián )刘(liú )送(sòng )死(sǐ ),俟(sì )入(rù )境(jìng )而(ér )断(duàn )之(zhī ),可(kě )令(lìng )匹(pǐ )马(mǎ )不(bú )反(fǎn )。非(fēi )唯(wéi )绝(jué )二(èr )贼(zéi )窥(kuī )窬(yú ),乃(nǎi )是(shì )戡(kān )殄(tiǎn )之(zhī )要(yào ),惟(wéi )陛(bì )下(xià )览(lǎn )焉(yān )。

不(bú )纳(nà )。

苻(fú )坚(jiān )又(yòu )使(shǐ )王(wáng )猛(měng )、杨(yáng )安(ān )率(lǜ )众(zhòng )伐(fá ),猛(měng )攻(gōng )壶(hú )关(guān ),安(ān )攻(gōng )晋(jìn )阳(yáng )。使(shǐ )慕(mù )容(róng )评(píng )等(děng )率(lǜ )中(zhōng )外(wài )精(jīng )卒(zú )四(sì )十(shí )余(yú )万(wàn )距(jù )之(zhī )。猛(měng )、安(ān )进(jìn )师(shī )潞(lù )川(chuān )。州(zhōu )郡(jùn )盗(dào )贼(zéi )大(dà )起(qǐ ),鄴(yè )中(zhōng )多(duō )怪(guài )异(yì ),忧(yōu )惧(jù )不(bú )知(zhī )所(suǒ )为(wéi ),乃(nǎi )召(zhào )其(qí )使(shǐ )而(ér )问(wèn )曰(yuē ):“秦(qín )众(zhòng )何(hé )如(rú )?今(jīn )大(dà )师(shī )既(jì )出(chū ),猛(měng )等(děng )能(néng )战(zhàn )不(bú )?”或(huò )对(duì )曰(yuē ):“秦(qín )国(guó )小(xiǎo )兵(bīng )弱(ruò ),岂(qǐ )王(wáng )师(shī )之(zhī )敌(dí ),景(jǐng )略(luè )常(cháng )才(cái ),又(yòu )非(fēi )太(tài )傅(fù )之(zhī )匹(pǐ ),不(bú )足(zú )忧(yōu )也(yě )。”黄(huáng )门(mén )待(dài )郎(láng )梁(liáng )琛(chēn )、中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )乐(lè )嵩(sōng )进(jìn )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。兵(bīng )书(shū )之(zhī )义(yì ),计(jì )敌(dí )能(néng )斗(dòu ),当(dāng )以(yǐ )算(suàn )取(qǔ )之(zhī )。若(ruò )冀(jì )敌(dí )不(bú )斗(dòu ),非(fēi )万(wàn )全(quán )之(zhī )道(dào )也(yě )。庆(qìng )郑(zhèng )有(yǒu )云(yún ):‘秦(qín )众(zhòng )虽(suī )少(shǎo ),战(zhàn )士(shì )倍(bèi )我(wǒ )。’众(zhòng )之(zhī )多(duō )少(shǎo ),非(fēi )可(kě )问(wèn )也(yě )。且(qiě )秦(qín )行(háng )师(shī )千(qiān )里(lǐ ),固(gù )战(zhàn )是(shì )求(qiú ),何(hé )不(bú )战(zhàn )之(zhī )有(yǒu )乎(hū )!”不(bú )悦(yuè )。

猛(měng )与(yǔ )评(píng )等(děng )相(xiàng )持(chí )。评(píng )以(yǐ )猛(měng )悬(xuán )军(jūn )远(yuǎn )入(rù ),利(lì )在(zài )速(sù )战(zhàn ),议(yì )以(yǐ )持(chí )久(jiǔ )制(zhì )之(zhī )。猛(měng )乃(nǎi )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )郭(guō )庆(qìng )率(lǜ )骑(qí )五(wǔ )千(qiān ),夜(yè )从(cóng )间(jiān )道(dào )起(qǐ )火(huǒ )高(gāo )山(shān ),烧(shāo )评(píng )辎(zī )重(zhòng ),火(huǒ )见(jiàn )鄴(yè )中(zhōng )。评(píng )性(xìng )贪(tān )鄙(bǐ ),鄣(zhāng )固(gù )山(shān )泉(quán ),卖(mài )樵(qiáo )鬻(yù )水(shuǐ ),积(jī )钱(qián )绢(juàn )如(rú )丘(qiū )陵(líng ),三(sān )军(jūn )莫(mò )有(yǒu )斗(dòu )志(zhì )。遣(qiǎn )其(qí )侍(shì )中(zhōng )兰(lán )伊(yī )让(ràng )评(píng )曰(yuē ):“王(wáng ),高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),宜(yí )以(yǐ )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )为(wéi )忧(yōu ),奈(nài )何(hé )不(bú )务(wù )抚(fǔ )养(yǎng )勋(xūn )劳(láo ),专(zhuān )以(yǐ )聚(jù )敛(liǎn )为(wéi )心(xīn )乎(hū )!府(fǔ )藏(cáng )之(zhī )珍(zhēn )货(huò ),朕(zhèn )岂(qǐ )与(yǔ )王(wáng )爱(ài )之(zhī )!若(ruò )寇(kòu )军(jūn )冒(mào )进(jìn ),王(wáng )持(chí )钱(qián )帛(bó )安(ān )所(suǒ )置(zhì )也(yě )!皮(pí )之(zhī )不(bú )存(cún ),毛(máo )将(jiāng )安(ān )傅(fù )!钱(qián )帛(bó )可(kě )散(sàn )之(zhī )三(sān )军(jūn ),以(yǐ )平(píng )寇(kòu )凯(kǎi )旋(xuán )为(wéi )先(xiān )也(yě )。”评(píng )惧(jù )而(ér )与(yǔ )猛(měng )战(zhàn )于(yú )潞(lù )川(chuān ),评(píng )师(shī )大(dà )败(bài ),死(sǐ )者(zhě )五(wǔ )万(wàn )余(yú )人(rén ),评(píng )等(děng )单(dān )骑(qí )遁(dùn )还(hái )。猛(měng )遂(suí )长(zhǎng )驱(qū )至(zhì )鄴(yè ),坚(jiān )复(fù )率(lǜ )众(zhòng )十(shí )万(wàn )会(huì )猛(měng )攻(gōng )。

先(xiān )是(shì ),慕(mù )容(róng )桓(huán )以(yǐ )众(zhòng )万(wàn )余(yú )屯(tún )于(yú )沙(shā )亭(tíng ),为(wéi )评(píng )等(děng )后(hòu )继(jì )。闻(wén )评(píng )败(bài ),引(yǐn )屯(tún )内(nèi )黄(huáng )。坚(jiān )遣(qiǎn )将(jiāng )邓(dèng )羌(qiāng )攻(gōng )信(xìn )都(dōu ),桓(huán )率(lǜ )鲜(xiān )卑(bēi )五(wǔ )千(qiān )退(tuì )保(bǎo )和(hé )龙(lóng )。散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )徐(xú )蔚(wèi )等(děng )率(lǜ )扶(fú )余(yú )、高(gāo )句(jù )丽(lì )及(jí )上(shàng )党(dǎng )质(zhì )子(zǐ )五(wǔ )百(bǎi )余(yú )人(rén ),夜(yè )开(kāi )城(chéng )门(mén )以(yǐ )纳(nà )坚(jiān )军(jūn )。与(yǔ )评(píng )等(děng )数(shù )十(shí )骑(qí )奔(bēn )于(yú )昌(chāng )黎(lí )。坚(jiān )遣(qiǎn )郭(guō )庆(qìng )追(zhuī )及(jí )于(yú )高(gāo )阳(yáng ),坚(jiān )将(jiāng )巨(jù )武(wǔ )执(zhí ),将(jiāng )缚(fù )之(zhī ),曰(yuē ):“汝(rǔ )何(hé )小(xiǎo )人(rén )而(ér )缚(fù )天(tiān )子(zǐ )!”武(wǔ )曰(yuē ):“我(wǒ )梁(liáng )山(shān )巨(jù )武(wǔ ),受(shòu )诏(zhào )缚(fù )贼(zéi ),何(hé )谓(wèi )天(tiān )子(zǐ )邪(xié )!”遂(suí )送(sòng )于(yú )坚(jiān )。坚(jiān )诘(jié )其(qí )奔(bēn )状(zhuàng ),曰(yuē ):“狐(hú )死(sǐ )首(shǒu )丘(qiū ),欲(yù )归(guī )死(sǐ )于(yú )先(xiān )人(rén )坟(fén )墓(mù )耳(ěr )!”坚(jiān )哀(āi )而(ér )释(shì )之(zhī ),令(lìng )还(hái )宫(gōng )率(lǜ )文(wén )武(wǔ )出(chū )降(jiàng )。郭(guō )庆(qìng )遂(suí )追(zhuī )评(píng )、桓(huán )子(zǐ )和(hé )龙(lóng )。桓(huán )杀(shā )其(qí )镇(zhèn )东(dōng )慕(mù )容(róng )亮(liàng )而(ér )并(bìng )其(qí )众(zhòng ),攻(gōng )其(qí )辽(liáo )东(dōng )太(tài )守(shǒu )韩(hán )稠(chóu )于(yú )平(píng )川(chuān )。郭(guō )庆(qìng )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )硃(zhū )嶷(yí )击(jī )桓(huán ),执(zhí )而(ér )送(sòng )之(zhī )。

坚(jiān )徙(xǐ )及(jí )其(qí )王(wáng )公(gōng )已(yǐ )下(xià )并(bìng )鲜(xiān )卑(bēi )四(sì )万(wàn )余(yú )户(hù )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),封(fēng )新(xīn )兴(xìng )侯(hóu ),署(shǔ )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。坚(jiān )征(zhēng )寿(shòu )春(chūn ),以(yǐ )为(wéi )平(píng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、别(bié )部(bù )都(dōu )督(dū )。淮(huái )南(nán )之(zhī )败(bài ),随(suí )坚(jiān )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。既(jì )而(ér )慕(mù )容(róng )垂(chuí )攻(gōng )苻(fú )丕(pī )于(yú )鄴(yè ),慕(mù )容(róng )冲(chōng )起(qǐ )兵(bīng )关(guān )中(zhōng ),谋(móu )杀(shā )坚(jiān )以(yǐ )应(yīng )之(zhī ),事(shì )发(fā ),为(wéi )坚(jiān )所(suǒ )诛(zhū ),时(shí )年(nián )三(sān )十(shí )五(wǔ )。及(jí )德(dé )僭(jiàn )称(chēng )尊(zūn )号(hào ),伪(wěi )谥(shì )幽(yōu )皇(huáng )帝(dì )。

始(shǐ )廆(wěi )以(yǐ )武(wǔ )帝(dì )太(tài )康(kāng )六(liù )年(nián )称(chēng )公(gōng ),至(zhì )四(sì )世(shì )。在(zài )位(wèi )一(yī )十(shí )一(yī )年(nián ),以(yǐ )海(hǎi )西(xī )公(gōng )太(tài )和(hé )五(wǔ )年(nián )灭(miè ),通(tōng )廆(wěi )、皝(huàng )凡(fán )八(bā )十(shí )五(wǔ )年(nián )。

慕(mù )容(róng )恪(kè ),字(zì )玄(xuán )恭(gōng ),皝(huàng )之(zhī )第(dì )四(sì )子(zǐ )也(yě )。幼(yòu )而(ér )谨(jǐn )厚(hòu ),沈(shěn )深(shēn )有(yǒu )大(dà )度(dù )。母(mǔ )高(gāo )氏(shì )无(wú )宠(chǒng ),皝(huàng )未(wèi )之(zhī )奇(qí )也(yě )。年(nián )十(shí )五(wǔ ),身(shēn )长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ )七(qī )寸(cùn ),容(róng )貌(mào )魁(kuí )杰(jié ),雄(xióng )毅(yì )严(yán )重(zhòng ),每(měi )所(suǒ )言(yán )及(jí ),辄(zhé )经(jīng )纶(lún )世(shì )务(wù ),皝(huàng )始(shǐ )异(yì )焉(yān ),乃(nǎi )授(shòu )之(zhī )以(yǐ )兵(bīng )。数(shù )从(cóng )皝(huàng )征(zhēng )伐(fá ),临(lín )机(jī )多(duō )奇(qí )策(cè )。使(shǐ )镇(zhèn )辽(liáo )东(dōng ),甚(shèn )有(yǒu )威(wēi )惠(huì )。高(gāo )句(jù )丽(lì )惮(dàn )之(zhī ),不(bú )敢(gǎn )为(wéi )寇(kòu )。皝(huàng )使(shǐ )恪(kè )与(yǔ )俊(jùn )俱(jù )伐(fá )夫(fū )余(yú ),俊(jùn )居(jū )中(zhōng )指(zhǐ )授(shòu )而(ér )已(yǐ ),恪(kè )身(shēn )当(dāng )矢(shǐ )石(shí ),推(tuī )锋(fēng )而(ér )进(jìn ),所(suǒ )向(xiàng )辄(zhé )溃(kuì )。

皝(huàng )将(jiāng )终(zhōng ),谓(wèi )俊(jùn )曰(yuē ):“今(jīn )中(zhōng )原(yuán )未(wèi )一(yī ),方(fāng )建(jiàn )大(dà )事(shì ),恪(kè )智(zhì )勇(yǒng )俱(jù )济(jì ),汝(rǔ )其(qí )委(wěi )之(zhī )。”及(jí )俊(jùn )嗣(sì )位(wèi ),弥(mí )加(jiā )亲(qīn )任(rèn )。累(lèi )战(zhàn )有(yǒu )大(dà )功(gōng ),封(fēng )太(tài )原(yuán )王(wáng ),拜(bài )侍(shì )中(zhōng )、假(jiǎ )节(jiē )、大(dà )都(dōu )督(dū )、录(lù )尚(shàng )书(shū )。俊(jùn )寝(qǐn )疾(jí ),引(yǐn )恪(kè )与(yǔ )慕(mù )容(róng )评(píng )属(shǔ )以(yǐ )后(hòu )事(shì )。及(jí )之(zhī )世(shì ),总(zǒng )摄(shè )朝(cháo )权(quán )。初(chū ),建(jiàn )鄴(yè )闻(wén )俊(jùn )死(sǐ ),曰(yuē ):“中(zhōng )原(yuán )可(kě )图(tú )矣(yǐ )。”桓(huán )温(wēn )曰(yuē ):“慕(mù )容(róng )恪(kè )尚(shàng )存(cún ),所(suǒ )忧(yōu )方(fāng )为(wéi )大(dà )耳(ěr )。”

慕(mù )舆(yú )根(gēn )之(zhī )就(jiù )诛(zhū )也(yě ),内(nèi )外(wài )危(wēi )惧(jù )。恪(kè )容(róng )止(zhǐ )如(rú )常(cháng ),神(shén )色(sè )自(zì )若(ruò ),出(chū )入(rù )往(wǎng )还(hái ),一(yī )人(rén )步(bù )从(cóng )。或(huò )有(yǒu )谏(jiàn )之(zhī )者(zhě ),恪(kè )曰(yuē ):“人(rén )情(qíng )怀(huái )惧(jù ),且(qiě )当(dāng )自(zì )安(ān )以(yǐ )靖(jìng )之(zhī )。吾(wú )复(fù )不(bú )安(ān ),则(zé )众(zhòng )何(hé )瞻(zhān )仰(yǎng )哉(zāi )!”于(yú )是(shì )人(rén )心(xīn )稍(shāo )定(dìng )。恪(kè )虚(xū )襟(jīn )待(dài )物(wù ),咨(zī )询(xún )善(shàn )道(dào ),量(liàng )才(cái )处(chù )任(rèn ),使(shǐ )人(rén )不(bú )逾(yú )位(wèi )。朝(cháo )廷(tíng )谨(jǐn )肃(sù ),进(jìn )止(zhǐ )有(yǒu )常(cháng )度(dù ),虽(suī )执(zhí )权(quán )政(zhèng ),每(měi )事(shì )必(bì )咨(zī )之(zhī )于(yú )评(píng )。罢(bà )朝(cháo )归(guī )第(dì ),则(zé )尽(jìn )心(xīn )色(sè )养(yǎng ),手(shǒu )不(bú )释(shì )卷(juàn )。其(qí )百(bǎi )僚(liáo )有(yǒu )过(guò ),未(wèi )尝(cháng )显(xiǎn )之(zhī ),自(zì )是(shì )庶(shù )僚(liáo )化(huà )德(dé ),稀(xī )有(yǒu )犯(fàn )者(zhě )。

恪(kè )之(zhī )图(tú )洛(luò )阳(yáng )也(yě ),秦(qín )中(zhōng )大(dà )震(zhèn ),苻(fú )坚(jiān )亲(qīn )将(jiāng )以(yǐ )备(bèi )潼(tóng )关(guān ),军(jūn )回(huí )乃(nǎi )定(dìng )。恪(kè )为(wéi )将(jiāng )不(bú )尚(shàng )威(wēi )严(yán ),专(zhuān )以(yǐ )恩(ēn )信(xìn )御(yù )物(wù ),务(wù )于(yú )大(dà )略(luè ),不(bú )以(yǐ )小(xiǎo )令(lìng )劳(láo )众(zhòng )。军(jūn )士(shì )有(yǒu )犯(fàn )法(fǎ ),密(mì )纵(zòng )舍(shě )之(zhī ),捕(bǔ )斩(zhǎn )贼(zéi )首(shǒu )以(yǐ )令(lìng )军(jūn )。营(yíng )内(nèi )不(bú )整(zhěng )似(sì )可(kě )犯(fàn ),而(ér )防(fáng )御(yù )甚(shèn )严(yán ),终(zhōng )无(wú )丧(sàng )败(bài )。

临(lín )终(zhōng ),亲(qīn )临(lín )问(wèn )以(yǐ )后(hòu )事(shì ),恪(kè )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )报(bào )恩(ēn )莫(mò )大(dà )荐(jiàn )士(shì ),板(bǎn )筑(zhù )犹(yóu )可(kě ),而(ér )况(kuàng )国(guó )之(zhī )懿(yì )籓(bān )!吴(wú )王(wáng )文(wén )武(wǔ )兼(jiān )才(cái ),管(guǎn )、萧(xiāo )之(zhī )亚(yà ),陛(bì )下(xià )若(ruò )任(rèn )之(zhī )以(yǐ )政(zhèng ),国(guó )其(qí )少(shǎo )安(ān )。不(bú )然(rán ),臣(chén )恐(kǒng )二(èr )寇(kòu )必(bì )有(yǒu )窥(kuī )窬(yú )之(zhī )计(jì )。”言(yán )终(zhōng )而(ér )死(sǐ )。

阳(yáng )骛(wù ),字(zì )士(shì )秋(qiū ),右(yòu )北(běi )平(píng )无(wú )终(zhōng )人(rén )也(yě )。父(fù )耽(dān ),仕(shì )廆(wěi ),官(guān )至(zhì )东(dōng )夷(yí )校(xiào )尉(wèi )。骛(wù )少(shǎo )清(qīng )素(sù )好(hǎo )学(xué ),器(qì )识(shí )沈(shěn )远(yuǎn )。起(qǐ )家(jiā )为(wéi )平(píng )州(zhōu )别(bié )驾(jià ),屡(lǚ )献(xiàn )安(ān )时(shí )强(qiáng )国(guó )之(zhī )术(shù ),事(shì )多(duō )纳(nà )用(yòng ),廆(wěi )甚(shèn )奇(qí )之(zhī )。皝(huàng )即(jí )王(wáng )位(wèi ),迁(qiān )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )。东(dōng )西(xī )征(zhēng )伐(fá ),参(cān )谋(móu )帏(wéi )幄(wò )。皝(huàng )临(lín )终(zhōng )谓(wèi )俊(jùn )曰(yuē ):“阳(yáng )士(shì )秋(qiū )忠(zhōng )干(gàn )贞(zhēn )固(gù ),可(kě )托(tuō )付(fù )大(dà )事(shì ),汝(rǔ )善(shàn )待(dài )之(zhī )。”俊(jùn )之(zhī )将(jiāng )图(tú )中(zhōng )原(yuán )也(yě ),骛(wù )制(zhì )胜(shèng )之(zhī )功(gōng )亚(yà )于(yú )慕(mù )容(róng )恪(kè )。既(jì )嗣(sì )伪(wěi )位(wèi ),申(shēn )以(yǐ )师(shī )傅(fù )之(zhī )礼(lǐ ),亲(qīn )遇(yù )日(rì )隆(lóng )。及(jí )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),慨(kǎi )然(rán )而(ér )叹(tàn )曰(yuē ):“昔(xī )常(cháng )林(lín )、徐(xú )邈(miǎo )先(xiān )代(dài )名(míng )臣(chén ),犹(yóu )以(yǐ )鼎(dǐng )足(zú )任(rèn )重(zhòng )而(ér )终(zhōng )辞(cí )三(sān )事(shì )。以(yǐ )吾(wú )虚(xū )薄(báo ),何(hé )德(dé )以(yǐ )堪(kān )之(zhī )!固(gù )求(qiú )罢(bà )职(zhí ),言(yán )甚(shèn )垦(kěn )至(zhì ),优(yōu )答(dá )不(bú )许(xǔ )。骛(wù )清(qīng )贞(zhēn )谦(qiān )谨(jǐn ),老(lǎo )而(ér )弥(mí )笃(dǔ ),既(jì )以(yǐ )宿(xiǔ )望(wàng )旧(jiù )齿(chǐ ),自(zì )慕(mù )容(róng )恪(kè )已(yǐ )下(xià )莫(mò )不(bú )毕(bì )拜(bài )。性(xìng )俭(jiǎn )约(yuē ),常(cháng )乘(chéng )弊(bì )车(chē )瘠(jí )马(mǎ ),及(jí )死(sǐ ),无(wú )敛(liǎn )财(cái )。

皇(huáng )甫(fǔ )真(zhēn ),字(zì )楚(chǔ )季(jì ),安(ān )定(dìng )朝(cháo )那(nà )人(rén )也(yě )。弱(ruò )冠(guàn ),以(yǐ )高(gāo )才(cái ),廆(wěi )拜(bài )为(wéi )辽(liáo )东(dōng )国(guó )侍(shì )郎(láng )。皝(huàng )嗣(sì )位(wèi ),迁(qiān )平(píng )州(zhōu )别(bié )驾(jià )。时(shí )内(nèi )难(nán )连(lián )年(nián ),百(bǎi )姓(xìng )劳(láo )瘁(cuì ),真(zhēn )议(yì )欲(yù )宽(kuān )减(jiǎn )岁(suì )赋(fù ),休(xiū )息(xī )力(lì )役(yì )。不(bú )合(hé )旨(zhǐ ),免(miǎn )官(guān )。后(hòu )以(yǐ )破(pò )麻(má )秋(qiū )之(zhī )功(gōng ),拜(bài )奉(fèng )车(chē )都(dōu )督(dū ),守(shǒu )辽(liáo )东(dōng )、营(yíng )丘(qiū )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),皆(jiē )有(yǒu )善(shàn )政(zhèng )。及(jí )俊(jùn )僭(jiàn )位(wèi ),入(rù )为(wéi )典(diǎn )书(shū )令(lìng )。后(hòu )从(cóng )慕(mù )容(róng )评(píng )攻(gōng )拔(bá )鄴(yè )都(dōu ),珍(zhēn )货(huò )充(chōng )溢(yì ),真(zhēn )一(yī )无(wú )所(suǒ )取(qǔ ),唯(wéi )存(cún )恤(xù )人(rén )物(wù ),收(shōu )图(tú )籍(jí )而(ér )已(yǐ )。俊(jùn )临(lín )终(zhōng ),与(yǔ )慕(mù )容(róng )恪(kè )等(děng )俱(jù )受(shòu )顾(gù )托(tuō )。

慕(mù )舆(yú )根(gēn )将(jiāng )谋(móu )为(wéi )乱(luàn ),真(zhēn )阴(yīn )察(chá )知(zhī )之(zhī ),乃(nǎi )言(yán )于(yú )恪(kè ),请(qǐng )除(chú )之(zhī )。恪(kè )未(wèi )忍(rěn )显(xiǎn )其(qí )事(shì )。俄(é )而(ér )根(gēn )谋(móu )发(fā )伏(fú )诛(zhū ),恪(kè )谢(xiè )真(zhēn )曰(yuē ):“不(bú )从(cóng )君(jūn )言(yán ),几(jǐ )成(chéng )祸(huò )败(bài )。”吕(lǚ )护(hù )之(zhī )叛(pàn ),恪(kè )谋(móu )于(yú )朝(cháo )曰(yuē ):“远(yuǎn )人(rén )不(bú )服(fú ),修(xiū )文(wén )德(dé )以(yǐ )来(lái )之(zhī )。今(jīn )护(hù )宜(yí )以(yǐ )恩(ēn )诏(zhào )降(jiàng )乎(hū ),不(bú )宜(yí )以(yǐ )兵(bīng )戈(gē )取(qǔ )也(yě )?”真(zhēn )曰(yuē ):“护(hù )九(jiǔ )年(nián )之(zhī )间(jiān )三(sān )背(bèi )王(wáng )命(mìng ),揆(kuí )其(qí )奸(jiān )心(xīn ),凶(xiōng )勃(bó )未(wèi )已(yǐ )。明(míng )公(gōng )方(fāng )饮(yǐn )马(mǎ )江(jiāng )、湘(xiāng ),勒(lè )铭(míng )剑(jiàn )阁(gé ),况(kuàng )护(hù )蕞(zuì )尔(ěr )近(jìn )几(jǐ )而(ér )不(bú )枭(xiāo )戮(lù ),宜(yí )以(yǐ )兵(bīng )算(suàn )取(qǔ )之(zhī ),不(bú )可(kě )复(fù )以(yǐ )文(wén )檄(xí )喻(yù )也(yě )。”恪(kè )从(cóng )之(zhī )。以(yǐ )真(zhēn )为(wéi )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、别(bié )部(bù )都(dōu )督(dū )。师(shī )还(hái ),拜(bài )镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),领(lǐng )护(hù )匈(xiōng )奴(nú )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )。征(zhēng )还(hái ),拜(bài )侍(shì )中(zhōng )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),累(lèi )迁(qiān )太(tài )尉(wèi )、侍(shì )中(zhōng )。

苻(fú )坚(jiān )密(mì )谋(móu )兼(jiān )并(bìng ),欲(yù )观(guān )审(shěn )衅(xìn )隙(xì ),乃(nǎi )遣(qiǎn )其(qí )西(xī )戎(róng )主(zhǔ )簿(bù )郭(guō )辩(biàn )潜(qián )结(jié )匈(xiōng )奴(nú )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )曹(cáo )毂(gū ),令(lìng )毂(gū )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )鄴(yè ),辩(biàn )因(yīn )从(cóng )之(zhī )。真(zhēn )兄(xiōng )典(diǎn )仕(shì )苻(fú )坚(jiān )为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),从(cóng )子(zǐ )奋(fèn )、覆(fù )并(bìng )显(xiǎn )关(guān )西(xī )。辩(biàn )既(jì )至(zhì )鄴(yè ),历(lì )造(zào )公(gōng )卿(qīng ),言(yán )于(yú )真(zhēn )曰(yuē ):“辩(biàn )家(jiā )为(wéi )秦(qín )所(suǒ )诛(zhū ),故(gù )寄(jì )命(mìng )曹(cáo )王(wáng ),贵(guì )兄(xiōng )常(cháng )侍(shì )及(jí )奋(fèn )、覆(fù )兄(xiōng )弟(dì )并(bìng )相(xiàng )知(zhī )在(zài )素(sù )。”真(zhēn )怒(nù )曰(yuē ):“臣(chén )无(wú )境(jìng )外(wài )之(zhī )交(jiāo ),斯(sī )言(yán )何(hé )以(yǐ )及(jí )我(wǒ )!君(jūn )似(sì )奸(jiān )人(rén ),得(dé )无(wú )因(yīn )缘(yuán )假(jiǎ )托(tuō )乎(hū )!”乃(nǎi )白(bái )请(qǐng )穷(qióng )诘(jié )之(zhī ),、评(píng )不(bú )许(xǔ )。辩(biàn )还(hái )谓(wèi )坚(jiān )曰(yuē ):“燕(yàn )朝(cháo )无(wú )纲(gāng )纪(jì ),实(shí )可(kě )图(tú )之(zhī )。鉴(jiàn )机(jī )识(shí )变(biàn ),唯(wéi )皇(huáng )甫(fǔ )真(zhēn )耳(ěr )。”坚(jiān )曰(yuē ):“以(yǐ )六(liù )州(zhōu )之(zhī )地(dì ),岂(qǐ )无(wú )智(zhì )识(shí )士(shì )一(yī )人(rén )哉(zāi )!真(zhēn )亦(yì )秦(qín )人(rén ),而(ér )燕(yàn )用(yòng )之(zhī ),固(gù )知(zhī )关(guān )西(xī )多(duō )君(jūn )子(zǐ )矣(yǐ )。”

真(zhēn )性(xìng )清(qīng )俭(jiǎn )寡(guǎ )欲(yù ),不(bú )营(yíng )产(chǎn )业(yè ),饮(yǐn )酒(jiǔ )至(zhì )石(shí )余(yú )不(bú )乱(luàn ),雅(yǎ )好(hǎo )属(shǔ )文(wén ),凡(fán )著(zhe )诗(shī )赋(fù )四(sì )十(shí )余(yú )篇(piān )。

王(wáng )猛(měng )入(rù )鄴(yè ),真(zhēn )望(wàng )马(mǎ )首(shǒu )拜(bài )之(zhī )。明(míng )日(rì )更(gèng )见(jiàn ),语(yǔ )乃(nǎi )卿(qīng )猛(měng )。猛(měng )曰(yuē ):“昨(zuó )拜(bài )今(jīn )卿(qīng ),何(hé )恭(gōng )慢(màn )之(zhī )相(xiàng )违(wéi )也(yě )?”真(zhēn )答(dá )曰(yuē ):“卿(qīng )昨(zuó )为(wéi )贼(zéi ),朝(cháo )是(shì )国(guó )士(shì ),吾(wú )拜(bài )贼(zéi )而(ér )卿(qīng )国(guó )士(shì ),何(hé )所(suǒ )怪(guài )也(yě )?”猛(měng )大(dà )嘉(jiā )之(zhī ),谓(wèi )权(quán )翼(yì )曰(yuē ):“皇(huáng )甫(fǔ )真(zhēn )故(gù )大(dà )器(qì )也(yě )。”从(cóng )坚(jiān )入(rù )关(guān ),为(wéi )奉(fèng )车(chē )都(dōu )尉(wèi ),数(shù )岁(suì )而(ér )死(sǐ )。

史(shǐ )臣(chén )曰(yuē ):观(guān )夫(fū )北(běi )阴(yīn )衍(yǎn )气(qì ),丑(chǒu )虏(lǔ )汇(huì )生(shēng ),隔(gé )阂(hé )诸(zhū )华(huá ),声(shēng )教(jiāo )莫(mò )之(zhī )渐(jiàn ),雄(xióng )据(jù )殊(shū )壤(rǎng ),贪(tān )悍(hàn )成(chéng )其(qí )俗(sú ),先(xiān )叛(pàn )后(hòu )服(fú ),盖(gài )常(cháng )性(xìng )也(yě )。自(zì )当(dāng )涂(tú )紊(wěn )纪(jì ),典(diǎn )午(wǔ )握(wò )符(fú ),推(tuī )亡(wáng )之(zhī )功(gōng ),掩(yǎn )岷(mín )、吴(wú )而(ér )可(kě )录(lù ),御(yù )远(yuǎn )之(zhī )策(cè ),怀(huái )戎(róng )狄(dí )而(ér )犹(yóu )漏(lòu )。慕(mù )容(róng )廆(wěi )英(yīng )姿(zī )伟(wěi )量(liàng ),是(shì )曰(yuē )边(biān )豪(háo ),衅(xìn )迹(jì )奸(jiān )图(tú ),实(shí )惟(wéi )乱(luàn )首(shǒu )。何(hé )者(zhě )?无(wú )名(míng )而(ér )举(jǔ ),表(biǎo )深(shēn )讥(jī )于(yú )鲁(lǔ )册(cè );象(xiàng )龚(gōng )致(zhì )罚(fá ),昭(zhāo )大(dà )训(xùn )于(yú )姚(yáo )典(diǎn )。况(kuàng )乎(hū )放(fàng )命(mìng )挻(yán )祸(huò ),距(jù )战(zhàn )发(fā )其(qí )狼(láng )心(xīn );剽(piāo )邑(yì )屠(tú )城(chéng ),略(luè )地(dì )骋(chěng )其(qí )蝥(móu )贼(zéi )。既(jì )而(ér )二(èr )帝(dì )遘(gòu )平(píng )阳(yáng )之(zhī )酷(kù ),按(àn )兵(bīng )窥(kuī )运(yùn );五(wǔ )铎(duó )启(qǐ )金(jīn )陵(líng )之(zhī )祚(zuò ),率(lǜ )礼(lǐ )称(chēng )籓(bān )。勤(qín )王(wáng )之(zhī )诚(chéng ),当(dāng )君(jūn )危(wēi )而(ér )未(wèi )立(lì );匡(kuāng )主(zhǔ )之(zhī )节(jiē ),俟(sì )国(guó )泰(tài )而(ér )将(jiāng )徇(xùn )。适(shì )所(suǒ )谓(wèi )相(xiàng )时(shí )而(ér )动(dòng ),岂(qǐ )素(sù )蓄(xù )之(zhī )款(kuǎn )战(zhàn )!然(rán )其(qí )制(zhì )敌(dí )多(duō )权(quán ),临(lín )下(xià )以(yǐ )惠(huì ),劝(quàn )农(nóng )桑(sāng ),敦(dūn )地(dì )利(lì ),任(rèn )贤(xián )士(shì ),该(gāi )时(shí )杰(jié ),故(gù )能(néng )恢(huī )一(yī )方(fāng )之(zhī )业(yè ),创(chuàng )累(lèi )叶(yè )之(zhī )基(jī )焉(yān )。

元(yuán )真(zhēn )体(tǐ )貌(mào )不(bú )恆(héng ),暗(àn )符(fú )天(tiān )表(biǎo ),沈(shěn )毅(yì )自(zì )处(chù ),颇(pō )怀(huái )奇(qí )略(luè )。于(yú )时(shí )群(qún )雄(xióng )角(jiǎo )立(lì ),争(zhēng )夺(duó )在(zài )辰(chén ),显(xiǎn )宗(zōng )主(zhǔ )祭(jì )于(yú )冲(chōng )年(nián ),庾(yǔ )亮(liàng )窃(qiè )政(zhèng )于(yú )元(yuán )舅(jiù ),朝(cháo )纲(gāng )不(bú )振(zhèn ),天(tiān )步(bù )孔(kǒng )艰(jiān ),遂(suí )得(dé )据(jù )已(yǐ )成(chéng )之(zhī )资(zī ),乘(chéng )土(tǔ )崩(bēng )之(zhī )会(huì )。扬(yáng )兵(bīng )南(nán )矛(máo )骛(wù ),则(zé )乌(wū )丸(wán )卷(juàn )甲(jiǎ );建(jiàn )旆(pèi )东(dōng )征(zhēng ),则(zé )宇(yǔ )文(wén )摧(cuī )阵(zhèn )。乃(nǎi )负(fù )险(xiǎn )自(zì )固(gù ),恃(shì )胜(shèng )而(ér )骄(jiāo ),端(duān )拱(gǒng )称(chēng )王(wáng ),不(bú )待(dài )朝(cháo )命(mìng ),昔(xī )郑(zhèng )武(wǔ )职(zhí )居(jū )三(sān )事(shì ),爵(jué )不(bú )改(gǎi )伯(bó );齐(qí )桓(huán )绩(jì )宣(xuān )九(jiǔ )合(hé ),位(wèi )止(zhǐ )为(wéi )侯(hóu )。瞻(zhān )曩(nǎng )烈(liè )而(ér )功(gōng )微(wēi ),征(zhēng )前(qián )经(jīng )而(ér )礼(lǐ )缛(rù ),溪(xī )壑(hè )难(nán )满(mǎn ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )乎(hū )?

宣(xuān )英(yīng )文(wén )武(wǔ )兼(jiān )优(yōu ),加(jiā )之(zhī )以(yǐ )机(jī )断(duàn ),因(yīn )石(shí )氏(shì )之(zhī )衅(xìn ),首(shǒu )图(tú )中(zhōng )原(yuán ),燕(yàn )士(shì )协(xié )其(qí )筹(chóu ),冀(jì )马(mǎ )为(wéi )其(qí )用(yòng ),一(yī )战(zhàn )而(ér )平(píng )巨(jù )寇(kòu ),再(zài )举(jǔ )而(ér )拔(bá )坚(jiān )城(chéng ),气(qì )詟(zhé )傍(bàng )邻(lín ),威(wēi )加(jiā )边(biān )服(fú )。便(biàn )谓(wèi )深(shēn )功(gōng )被(bèi )物(wù ),天(tiān )数(shù )在(zài )躬(gōng ),遽(jù )窃(qiè )鸿(hóng )名(míng ),偷(tōu )安(ān )宝(bǎo )录(lù )。犹(yóu )将(jiāng )席(xí )卷(juàn )京(jīng )洛(luò ),肆(sì )其(qí )蚁(yǐ )聚(jù )之(zhī )徒(tú );宰(zǎi )割(gē )黎(lí )元(yuán ),纵(zòng )其(qí )鲸(jīng )吞(tūn )之(zhī )势(shì )。使(shǐ )江(jiāng )左(zuǒ )疲(pí )于(yú )奔(bēn )命(mìng ),职(zhí )此(cǐ )之(zhī )由(yóu )。非(fēi )夫(fū )天(tiān )厌(yàn )素(sù )灵(líng )而(ér )启(qǐ )异(yì )类(lèi ),不(bú )然(rán )者(zhě ),其(qí )锋(fēng )何(hé )以(yǐ )若(ruò )斯(sī )!

景(jǐng )茂(mào )庸(yōng )材(cái ),不(bú )亲(qīn )厥(jué )务(wù ),贤(xián )辅(fǔ )攸(yōu )赖(lài ),逆(nì )臣(chén )挫(cuò )谋(móu ),于(yú )是(shì )陷(xiàn )金(jīn )墉(yōng )而(ér )款(kuǎn )河(hé )南(nán ),包(bāo )铜(tóng )城(chéng )而(ér )临(lín )漠(mò )北(běi ),西(xī )秦(qín )劲(jìn )卒(zú )顿(dùn )函(hán )关(guān )而(ér )不(bú )进(jìn ),东(dōng )夏(xià )遗(yí )黎(lí )企(qǐ )鄴(yè )宫(gōng )而(ér )授(shòu )首(shǒu )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí )也(yě ),凶(xiōng )威(wēi )转(zhuǎn )炽(chì )。及(jí )玄(xuán )恭(gōng )即(jí )世(shì ),虐(nuè )媪(ǎo )乱(luàn )朝(cháo )。垂(chuí )以(yǐ )勋(xūn )德(dé )不(bú )容(róng ),评(píng )以(yǐ )黩(dú )货(huò )干(gàn )政(zhèng ),志(zhì )士(shì )绝(jué )忠(zhōng )贞(zhēn )之(zhī )路(lù ),谗(chán )人(rén )袭(xí )交(jiāo )乱(luàn )之(zhī )风(fēng )。轻(qīng )邻(lín )反(fǎn )速(sù )其(qí )咎(jiù ),御(yù )敌(dí )罕(hǎn )修(xiū )其(qí )备(bèi ),以(yǐ )携(xié )离(lí )之(zhī )众(zhòng ),抗(kàng )敢(gǎn )死(sǐ )之(zhī )师(shī )。锋(fēng )镝(dí )未(wèi )交(jiāo ),白(bái )沟(gōu )沦(lún )境(jìng );冲(chōng )輣(péng )暂(zàn )拟(nǐ ),紫(zǐ )陌(mò )成(chéng )墟(xū )。是(shì )知(zhī )由(yóu )余(yú )出(chū )而(ér )戎(róng )亡(wáng ),子(zǐ )常(cháng )升(shēng )而(ér )郢(yǐng )覆(fù ),终(zhōng )于(yú )身(shēn )死(sǐ )异(yì )域(yù ),智(zhì )不(bú )自(zì )全(quán ),吉(jí )凶(xiōng )惟(wéi )人(rén ),良(liáng )所(suǒ )谓(wèi )也(yě )。

赞(zàn )曰(yuē ):青(qīng )山(shān )徙(xǐ )构(gòu ),玄(xuán )塞(sāi )分(fèn )疆(jiāng )。蠢(chǔn )兹(zī )杂(zá )种(zhǒng ),奕(yì )世(shì )弥(mí )昌(chāng )。角(jiǎo )端(duān )掩(yǎn )月(yuè ),步(bù )摇(yáo )翻(fān )霜(shuāng )。乘(chéng )危(wēi )猥(wěi )起(qǐ ),怙(hù )险(xiǎn )鸱(chī )张(zhāng )。假(jiǎ )窃(qiè )神(shén )器(qì ),凭(píng )陵(líng )帝(dì )乡(xiāng )。守(shǒu )不(bú )以(yǐ )德(dé ),终(zhōng )致(zhì )余(yú )殃(yāng )。

阅读:23384

打赏捐助〔Donate〕>>>

《载记·第十一章》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库