理宗建道备德大功复兴烈文仁武圣明安孝皇帝绍定六年(金天兴二年,蒙古太宗五年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪一百六十七 > 《理宗建道备德大功复兴烈文仁武圣明安孝皇帝绍定六年(金天兴二年,蒙古太宗五年)》 > 拼音版

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),壬(rén )寅(yín ),葬(zàng )恭(gōng )圣(shèng )仁(rén )烈(liè )皇(huáng )后(hòu )于(yú )永(yǒng )茂(mào )陵(líng )。

金(jīn )崔(cuī )立(lì )以(yǐ )天(tiān )子(zǐ )衮(gǔn )冕(miǎn )、后(hòu )服(fú )进(jìn )于(yú )苏(sū )布(bù )特(tè ),又(yòu )括(kuò )在(zài )城(chéng )金(jīn )银(yín ),搜(sōu )索(suǒ )薰(xūn )灌(guàn ),讯(xùn )掠(luě )惨(cǎn )酷(kù ),金(jīn )主(zhǔ )姨(yí )郕(chéng )国(guó )夫(fū )人(rén )、平(píng )章(zhāng )拜(bài )甡(shēn )妻(qī )、右(yòu )丞(chéng )李(lǐ )蹊(qī )妻(qī )皆(jiē )死(sǐ )杖(zhàng )下(xià )。贵(guì )族(zú )富(fù )人(rén )不(bú )堪(kān )其(qí )毒(dú ),或(huò )相(xiàng )语(yǔ )曰(yuē ):“攻(gōng )城(chéng )后(hòu )七(qī )八(bā )日(rì )中(zhōng ),诸(zhū )门(mén )出(chū )葬(zàng )者(zhě )百(bǎi )万(wàn ),恨(hèn )不(bú )早(zǎo )预(yù )其(qí )数(shù )!”立(lì )时(shí )与(yǔ )其(qí )妻(qī )入(rù )宫(gōng ),两(liǎng )宫(gōng )赐(cì )之(zhī )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì )。立(lì )因(yīn )讽(fěng )太(tài )后(hòu )作(zuò )书(shū )陈(chén )天(tiān )时(shí )人(rén )事(shì ),遣(qiǎn )金(jīn )主(zhǔ )乳(rǔ )母(mǔ )入(rù )归(guī )德(dé )招(zhāo )降(jiàng )。

立(lì )遂(suí )以(yǐ )太(tài )后(hòu )、皇(huáng )后(hòu )、梁(liáng )王(wáng )、荆(jīng )王(wáng )及(jí )诸(zhū )妃(fēi )嫔(pín ),凡(fán )车(chē )三(sān )十(shí )七(qī )两(liǎng ),宗(zōng )室(shì )男(nán )女(nǚ )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),衍(yǎn )圣(shèng )公(gōng )孔(kǒng )元(yuán )措(cuò )等(děng )及(jí )三(sān )教(jiāo )、医(yī )、卜(bo )、工(gōng )匠(jiàng )、绣(xiù )女(nǚ )赴(fù )青(qīng )城(chéng )。刘(liú )祁(qí )窃(qiè )叹(tàn )曰(yuē ):“此(cǐ )国(guó )初(chū )受(shòu )宋(sòng )降(jiàng )处(chù )也(yě ),今(jīn )乃(nǎi )复(fù )至(zhì )此(cǐ )乎(hū )!”苏(sū )布(bù )特(tè )杀(shā )梁(liáng )、荆(jīng )二(èr )王(wáng )及(jí )族(zú )属(shǔ ),而(ér )送(sòng )后(hòu )、妃(fēi )等(děng )于(yú )和(hé )林(lín )。宝(bǎo )符(fú )李(lǐ )氏(shì )行(háng )至(zhì )宣(xuān )德(dé )州(zhōu ),自(zì )缢(yì )于(yú )摩(mó )诃(hē )院(yuàn )佛(fó )像(xiàng )前(qián ),且(qiě )书(shū )其(qí )门(mén )曰(yuē ):“宝(bǎo )符(fú )御(yù )待(dài )此(cǐ )处(chù )身(shēn )故(gù )。”见(jiàn )者(zhě )哀(āi )之(zhī )。诸(zhū )后(hòu )妃(fēi )不(bú )知(zhī )所(suǒ )终(zhōng )。

苏(sū )布(bù )特(tè )入(rù )汴(biàn )京(jīng ),以(yǐ )金(jīn )人(rén )擅(shàn )杀(shā )唐(táng )庆(qìng ),取(qǔ )诸(zhū )宰(zǎi )执(zhí )家(jiā )属(shǔ )治(zhì )罪(zuì ),故(gù )相(xiàng )侯(hóu )挚(zhì )见(jiàn )杀(shā )。崔(cuī )立(lì )时(shí )在(zài )城(chéng )外(wài ),兵(bīng )先(xiān )入(rù )其(qí )家(jiā ),取(qǔ )其(qí )妻(qī )、妾(qiè )、宝(bǎo )玉(yù )以(yǐ )出(chū )。立(lì )归(guī ),大(dà )恸(tòng )而(ér )已(yǐ )。

初(chū ),蒙(méng )古(gǔ )之(zhī )制(zhì ),凡(fán )攻(gōng )城(chéng )不(bú )降(jiàng ),矢(shǐ )石(shí )一(yī )发(fā )则(zé )屠(tú )之(zhī )。汴(biàn )京(jīng )既(jì )破(pò ),苏(sū )布(bù )特(tè )遣(qiǎn )使(shǐ )言(yán )于(yú )蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )曰(yuē ):“此(cǐ )城(chéng )相(xiàng )抗(kàng )日(rì )久(jiǔ ),士(shì )卒(zú )多(duō )伤(shāng ),请(qǐng )屠(tú )其(qí )城(chéng )。”耶(yē )律(lǜ )楚(chǔ )材(cái )闻(wén )之(zhī ),驰(chí )见(jiàn )蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )曰(yuē ):“将(jiāng )士(shì )暴(bào )露(lù )数(shù )十(shí )年(nián ),所(suǒ )争(zhēng )者(zhě )土(tǔ )地(dì )人(rén )民(mín )耳(ěr );得(dé )地(dì )无(wú )民(mín ),将(jiāng )焉(yān )用(yòng )之(zhī )!”蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )未(wèi )许(xǔ )。楚(chǔ )材(cái )又(yòu )曰(yuē ):“凡(fán )弓(gōng )矢(shǐ )、甲(jiǎ )仗(zhàng )、金(jīn )玉(yù )等(děng )匠(jiàng )及(jí )官(guān )民(mín )富(fù )贵(guì )之(zhī )家(jiā ),皆(jiē )聚(jù )此(cǐ )城(chéng ),杀(shā )之(zhī )则(zé )一(yī )无(wú )所(suǒ )得(dé ),是(shì )徒(tú )劳(láo )也(yě )。”乃(nǎi )诏(zhào )除(chú )完(wán )颜(yán )氏(shì )一(yī )族(zú )外(wài ),馀(yú )皆(jiē )原(yuán )免(miǎn )。时(shí )避(bì )兵(bīng )在(zài )汴(biàn )者(zhě )尚(shàng )百(bǎi )四(sì )十(shí )万(wàn )户(hù ),皆(jiē )得(dé )保(bǎo )全(quán )。遂(suí )为(wéi )定(dìng )制(zhì )。

苏(sū )布(bù )特(tè )以(yǐ )汴(biàn )多(duō )饥(jī )民(mín ),下(xià )令(lìng )纵(zòng )其(qí )北(běi )渡(dù )就(jiù )食(shí )。

金(jīn )唐(táng )、邓(dèng )州(zhōu )行(háng )省(shěng )武(wǔ )仙(xiān )次(cì )于(yú )顺(shùn )阳(yáng ),与(yǔ )唐(táng )州(zhōu )守(shǒu )将(jiāng )武(wǔ )天(tiān )锡(xī )、邓(dèng )州(zhōu )守(shǒu )将(jiāng )伊(yī )喇(lǎ )瑗(yuàn )相(xiàng )掎(jǐ )角(jiǎo ),谋(móu )迎(yíng )金(jīn )主(zhǔ )入(rù )蜀(shǔ ),遂(suí )侵(qīn )光(guāng )化(huà ),其(qí )锋(fēng )甚(shèn )锐(ruì )。孟(mèng )珙(gǒng )逼(bī )天(tiān )锡(xī )垒(lěi ),一(yī )鼓(gǔ )拔(bá )之(zhī )。壮(zhuàng )士(shì )张(zhāng )子(zǐ )良(liáng ),得(dé )天(tiān )锡(xī )首(shǒu )以(yǐ )献(xiàn ),俘(fú )将(jiāng )士(shì )四(sì )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。又(yòu )败(bài )金(jīn )人(rén )于(yú )吕(lǚ )堰(yàn ),俘(fú )获(huò )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì ),遂(suí )攻(gōng )顺(shùn )阳(yáng ),武(wǔ )仙(xiān )败(bài )走(zǒu )马(mǎ )蹬(dēng )山(shān ),县(xiàn )令(lìng )李(lǐ )英(yīng )及(jí )申(shēn )州(zhōu )安(ān )抚(fǔ )张(zhāng )林(lín )皆(jiē )以(yǐ )城(chéng )降(jiàng )。珙(gǒng )言(yán )于(yú )史(shǐ )嵩(sōng )之(zhī )曰(yuē ):“归(guī )附(fù )之(zhī )人(rén ),宜(yí )因(yīn )其(qí )土(tǔ )地(dì )而(ér )使(shǐ )之(zhī )耕(gēng ),因(yīn )其(qí )人(rén )民(mín )而(ér )立(lì )之(zhī )长(zhǎng ),少(shǎo )壮(zhuàng )籍(jí )为(wéi )军(jūn ),俾(bǐ )自(zì )耕(gēng )自(zì )守(shǒu ),才(cái )能(néng )者(zhě )分(fèn )以(yǐ )土(tǔ )地(dì ),任(rèn )以(yǐ )职(zhí )事(shì ),使(shǐ )各(gè )招(zhāo )其(qí )徒(tú )以(yǐ )杀(shā )其(qí )势(shì )。”嵩(sōng )之(zhī )从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),录(lù )行(háng )都(dōu )系(xì )囚(qiú )。

五(wǔ )月(yuè ),金(jīn )邓(dèng )州(zhōu )节(jiē )度(dù )使(shǐ )伊(yī )喇(lǎ )瑗(yuàn )以(yǐ )其(qí )州(zhōu )来(lái )降(jiàng )。初(chū ),金(jīn )主(zhǔ )遣(qiǎn )右(yòu )司(sī )郎(láng )中(zhōng )白(bái )华(huá )召(zhào )邓(dèng )兵(bīng )入(rù )援(yuán ),事(shì )久(jiǔ )不(bú )济(jì ),淹(yān )留(liú )于(yú )馆(guǎn )。会(huì )瑗(yuàn )以(yǐ )邓(dèng )降(jiàng ),华(huá )亦(yì )从(cóng )至(zhì )襄(xiāng )阳(yáng ),帅(shuài )臣(chén )暑(shǔ )华(huá )为(wéi )制(zhì )幹(gàn ),寻(xún )改(gǎi )钧(jūn )州(zhōu )提(tí )督(dū )。其(qí )后(hòu )州(zhōu )将(jiāng )范(fàn )用(yòng )吉(jí )杀(shā )长(zhǎng )吏(lì ),送(sòng )款(kuǎn )于(yú )蒙(méng )古(gǔ ),华(huá )因(yīn )北(běi )归(guī )。华(huá )以(yǐ )宿(xiǔ )儒(rú )贵(guì )显(xiǎn ),国(guó )危(wēi )不(bú )能(néng )以(yǐ )义(yì )自(zì )处(chù ),为(wéi )时(shí )所(suǒ )贬(biǎn )。

卫(wèi )州(zhōu )白(bái )公(gōng )庙(miào )之(zhī )溃(kuì ),富(fù )察(chá )官(guān )努(nǔ )母(mǔ )为(wéi )蒙(méng )古(gǔ )所(suǒ )获(huò ),金(jīn )主(zhǔ )命(mìng )官(guān )努(nǔ )因(yīn )其(qí )母(mǔ )以(yǐ )请(qǐng )和(hé )。官(guān )努(nǔ )乃(nǎi )诣(yì )亳(bó )州(zhōu ),密(mì )与(yǔ )特(tè )穆(mù )尔(ěr )岱(dài )言(yán ),欲(yù )劫(jié )金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )降(jiàng )。特(tè )穆(mù )尔(ěr )岱(dài )信(xìn )之(zhī ),还(hái )其(qí )母(mǔ ),因(yīn )定(dìng )和(hé )计(jì ),官(guān )努(nǔ )乃(nǎi )日(rì )往(wǎng )来(lái )讲(jiǎng )议(yì ),或(huò )乘(chéng )舟(zhōu )中(zhōng )流(liú )会(huì )饮(yǐn )。其(qí )遣(qiǎn )来(lái )使(shǐ )者(zhě )二(èr )十(shí )馀(yú )辈(bèi ),金(jīn )主(zhǔ )密(mì )令(lìng )官(guān )努(nǔ )以(yǐ )金(jīn )银(yín )牌(pái )与(yǔ )之(zhī ),勿(wù )令(lìng )还(hái )营(yíng ),因(yīn )知(zhī )王(wáng )家(jiā )寺(sì )大(dà )将(jiāng )所(suǒ )在(zài ),官(guān )努(nǔ )乃(nǎi )定(dìng )斫(zhuó )营(yíng )之(zhī )策(cè )。端(duān )午(wǔ )日(rì ),祭(jì )天(tiān ),军(jūn )中(zhōng )因(yīn )备(bèi )火(huǒ )枪(qiāng )战(zhàn )具(jù ),官(guān )努(nǔ )夜(yè )率(lǜ )忠(zhōng )孝(xiào )军(jūn )四(sì )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )人(rén )登(dēng )舟(zhōu ),杀(shā )守(shǒu )堤(dī )逻(luó )卒(zú ),径(jìng )至(zhì )王(wáng )家(jiā )寺(sì )特(tè )穆(mù )尔(ěr )岱(dài )之(zhī )营(yíng )。金(jīn )主(zhǔ )御(yù )北(běi )门(mén ),系(xì )舟(zhōu )待(dài )之(zhī ),虑(lǜ )不(bú )胜(shèng )则(zé )走(zǒu )徐(xú )州(zhōu )。四(sì )更(gèng ),接(jiē )战(zhàn ),忠(zhōng )孝(xiào )军(jūn )却(què )而(ér )复(fù )进(jìn ),官(guān )努(nǔ )以(yǐ )小(xiǎo )船(chuán )分(fèn )军(jūn )五(wǔ )七(qī )十(shí )出(chū )栅(shān )外(wài ),腹(fù )背(bèi )攻(gōng )之(zhī ),持(chí )火(huǒ )枪(qiāng )入(rù )蒙(méng )古(gǔ )军(jūn )。特(tè )穆(mù )尔(ěr )岱(dài )不(bú )能(néng )支(zhī ),大(dà )溃(kuì ),溺(nì )死(sǐ )三(sān )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),官(guān )努(nǔ )尽(jìn )焚(fén )其(qí )栅(shān )而(ér )还(hái )。遂(suí )拜(bài )真(zhēn )左(zuǒ )副(fù )元(yuán )帅(shuài )、参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),命(mìng )习(xí )显(xiǎn )总(zǒng )其(qí )军(jūn )以(yǐ )守(shǒu )亳(bó )州(zhōu )。

官(guān )努(nǔ )既(jì )败(bài )特(tè )穆(mù )尔(ěr )岱(dài ),势(shì )益(yì )暴(bào )横(héng ),居(jū )金(jīn )主(zhǔ )于(yú )照(zhào )碧(bì )堂(táng ),诸(zhū )臣(chén )无(wú )一(yī )人(rén )敢(gǎn )奏(zòu )对(duì )者(zhě )。金(jīn )主(zhǔ )悲(bēi )泣(qì ),语(yǔ )近(jìn )侍(shì )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )无(wú )不(bú )亡(wáng )之(zhī )国(guó ),不(bú )死(sǐ )之(zhī )君(jūn ),但(dàn )恨(hèn )我(wǒ )不(bú )知(zhī )人(rén ),为(wéi )此(cǐ )奴(nú )所(suǒ )困(kùn )耳(ěr )!”于(yú )是(shì )内(nèi )侍(shì )局(jú )令(lìng )宋(sòng )珪(guī )、奉(fèng )御(yù )纽(niǔ )祜(hù )禄(lù )温(wēn )绰(chāo )、乌(wū )古(gǔ )逊(xùn )爱(ài )实(shí )等(děng ),密(mì )谋(móu )诛(zhū )官(guān )努(nǔ ),且(qiě )闻(wén )蔡(cài )州(zhōu )城(chéng )池(chí )坚(jiān )深(shēn ),兵(bīng )众(zhòng )粮(liáng )广(guǎng ),咸(xián )劝(quàn )如(rú )蔡(cài )州(zhōu )。会(huì )蔡(cài )、息(xī )、陈(chén )、颍(yǐng )等(děng )州(zhōu )便(biàn )宜(yí )总(zǒng )帅(shuài )乌(wū )库(kù )哩(lǐ )镐(gǎo )运(yùn )米(mǐ )四(sì )百(bǎi )斛(hú )至(zhì )归(guī )德(dé ),且(qiě )请(qǐng )临(lín )幸(xìng ),金(jīn )主(zhǔ )遂(suí )决(jué )策(cè )如(rú )蔡(cài )。六(liù )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),官(guān )努(nǔ )自(zì )亳(bó )州(zhōu )还(hái ),力(lì )陈(chén )不(bú )可(kě ),至(zhì )于(yú )扼(è )腕(wàn )顿(dùn )足(zú ),意(yì )趣(qù )叵(pǒ )测(cè ),因(yīn )出(chū ),号(hào )于(yú )众(zhòng )曰(yuē ):“敢(gǎn )言(yán )南(nán )迁(qiān )者(zhě )斩(zhǎn )!”众(zhòng )讽(fěng )金(jīn )主(zhǔ )早(zǎo )为(wéi )计(jì ),金(jīn )主(zhǔ )遂(suí )与(yǔ )珪(guī )等(děng )谋(móu )召(zhào )宰(zǎi )相(xiàng )议(yì )事(shì ),而(ér )令(lìng )温(wēn )绰(chāo )伏(fú )照(zhào )碧(bì )堂(táng )门(mén )间(jiān ),官(guān )努(nǔ )入(rù ),温(wēn )绰(chāo )从(cóng )后(hòu )刺(cì )其(qí )肋(lèi ),金(jīn )主(zhǔ )亦(yì )拔(bá )剑(jiàn )斫(zhuó )之(zhī )。官(guān )努(nǔ )中(zhōng )创(chuàng ),投(tóu )城(chéng )下(xià )以(yǐ )走(zǒu ),温(wēn )绰(chāo )、爱(ài )实(shí )追(zhuī )杀(shā )之(zhī )。忠(zhōng )孝(xiào )军(jūn )闻(wén )变(biàn ),皆(jiē )擐(huàn )甲(jiǎ ),温(wēn )绰(chāo )请(qǐng )金(jīn )主(zhǔ )亲(qīn )抚(fǔ )慰(wèi )之(zhī )。于(yú )是(shì )金(jīn )主(zhǔ )御(yù )双(shuāng )门(mén ),赦(shè )忠(zhōng )孝(xiào )军(jūn )以(yǐ )安(ān )反(fǎn )侧(cè )。

金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )齐(qí )克(kè )绅(shēn )守(shǒu )中(zhōng )京(jīng )有(yǒu )功(gōng ),降(jiàng )诏(zhào )褒(bāo )谕(yù ),授(shòu )中(zhōng )京(jīng )留(liú )守(shǒu ),又(yòu )以(yǐ )参(cān )政(zhèng )内(nèi )族(zú )色(sè )埒(liè )自(zì )南(nán )山(shān )领(lǐng )军(jūn )十(shí )馀(yú )万(wàn )入(rù )洛(luò )行(háng )省(shěng )事(shì )。齐(qí )克(kè )绅(shēn )建(jiàn )一(yī )堂(táng )于(yú )洛(luò )州(zhōu )驿(yì )东(dōng ),名(míng )曰(yuē )报(bào )恩(ēn ),刻(kè )诏(zhào )文(wén )于(yú )石(shí ),愿(yuàn )以(yǐ )死(sǐ )自(zì )效(xiào )。蒙(méng )古(gǔ )自(zì )汴(biàn )驱(qū )色(sè )埒(liè )之(zhī )子(zǐ )于(yú )金(jīn )昌(chāng )府(fǔ )东(dōng )门(mén )下(xià ),诱(yòu )色(sè )埒(liè )降(jiàng ),色(sè )埒(liè )命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )射(shè )之(zhī )。既(jì )而(ér )闻(wén )崔(cuī )立(lì )之(zhī )变(biàn ),病(bìng )不(bú )能(néng )语(yǔ )而(ér )死(sǐ )。总(zǒng )帅(shuài )乌(wū )凌(líng )阿(ā )呼(hū )图(tú )代(dài )行(háng )省(shěng )事(shì ),齐(qí )克(kè )绅(shēn )行(háng )总(zǒng )帅(shuài )府(fǔ )事(shì );月(yuè )馀(yú ),粮(liáng )尽(jìn ),军(jūn )民(mín )稍(shāo )散(sàn )。蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )复(fù )至(zhì ),陈(chén )于(yú )洛(luò )南(nán ),齐(qí )克(kè )绅(shēn )陈(chén )于(yú )水(shuǐ )北(běi )。蒙(méng )古(gǔ )韩(hán )元(yuán )帅(shuài )匹(pǐ )马(mǎ )立(lì )水(shuǐ )滨(bīn )招(zhāo )降(jiàng ),齐(qí )克(kè )绅(shēn )跃(yuè )而(ér )射(shè )之(zhī )。韩(hán )奔(bēn )还(hái )陈(chén ),率(lǜ )步(bù )卒(zú )数(shù )百(bǎi )夺(duó )桥(qiáo ),金(jīn )军(jūn )有(yǒu )一(yī )卒(zú ),独(dú )立(lì )拒(jù )之(zhī ),杀(shā )数(shù )人(rén ),齐(qí )克(kè )绅(shēn )即(jí )手(shǒu )解(jiě )都(dōu )统(tǒng )银(yín )牌(pái )佩(pèi )之(zhī ),士(shì )气(qì )复(fù )振(zhèn )。初(chū ),筑(zhù )战(zhàn )垒(lěi )于(yú )城(chéng )外(wài ),四(sì )隅(yú )至(zhì )五(wǔ )门(mén )内(nèi )外(wài )皆(jiē )有(yǒu )屏(píng ),谓(wèi )之(zhī )迷(mí )魂(hún )墙(qiáng ),蒙(méng )古(gǔ )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )骑(qí )迫(pò )之(zhī ),齐(qí )克(kè )绅(shēn )率(lǜ )卒(zú )二(èr )百(bǎi )鼓(gǔ )噪(zào )而(ér )出(chū ),蒙(méng )古(gǔ )退(tuì )走(zǒu )。呼(hū )图(tú )以(yǐ )蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )强(qiáng ),即(jí )以(yǐ )轻(qīng )骑(qí )挈(qiè )妻(qī )子(zǐ )奔(bēn )蔡(cài )州(zhōu ),鹰(yīng )扬(yáng )都(dōu )尉(wèi )献(xiàn )西(xī )门(mén )以(yǐ )降(jiàng )。齐(qí )克(kè )绅(shēn )率(lǜ )死(sǐ )士(shì )数(shù )十(shí )突(tū )东(dōng )门(mén )出(chū ),转(zhuǎn )战(zhàn )至(zhì )偃(yǎn )师(shī ),力(lì )尽(jìn )就(jiù )执(zhí ),载(zǎi )以(yǐ )一(yī )马(mǎ ),拥(yōng )迫(pò )而(ér )行(háng ),将(jiāng )见(jiàn )蒙(méng )古(gǔ )帅(shuài )塔(tǎ )齐(qí )尔(ěr )。齐(qí )克(kè )绅(shēn )语(yǔ )不(bú )逊(xùn ),兵(bīng )卒(zú )诱(yòu )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ )能(néng )北(běi )面(miàn )一(yī )屈(qū )膝(xī ),当(dāng )贷(dài )汝(rǔ )命(mìng )。”齐(qí )克(kè )绅(shēn )不(bú )从(cóng )。左(zuǒ )右(yòu )持(chí )使(shǐ )北(běi )面(miàn ),齐(qí )克(kè )绅(shēn )拗(niù )头(tóu )南(nán )向(xiàng ),遂(suí )杀(shā )之(zhī )。

辛(xīn )卯(mǎo ),金(jīn )主(zhǔ )发(fā )归(guī )德(dé ),留(liú )元(yuán )帅(shuài )王(wáng )璧(bì )守(shǒu )之(zhī )。时(shí )久(jiǔ )雨(yǔ ),朝(cháo )士(shì )扈(hù )从(cóng )者(zhě )徒(tú )行(háng )泥(ní )水(shuǐ )中(zhōng ),掇(duō )青(qīng )枣(zǎo )为(wéi )粮(liáng ),足(zú )胫(jìng )尽(jìn )肿(zhǒng )。明(míng )日(rì ),至(zhì )亳(bó )州(zhōu ),金(jīn )主(zhǔ )黄(huáng )衣(yī )、皁(zào )笠(lì )、金(jīn )兔(tù )鹘(gǔ )带(dài ),以(yǐ )青(qīng )黄(huáng )旗(qí )二(èr )导(dǎo )前(qián ),黄(huáng )伞(sǎn )拥(yōng )后(hòu ),从(cóng )者(zhě )二(èr )三(sān )百(bǎi )人(rén ),马(mǎ )五(wǔ )十(shí )匹(pǐ )而(ér )已(yǐ )。城(chéng )中(zhōng )父(fù )老(lǎo )拜(bài )伏(fú )道(dào )左(zuǒ ),金(jīn )主(zhǔ )遣(qiǎn )近(jìn )侍(shì )谕(yù )以(yǐ )“国(guó )家(jiā )涵(hán )养(yǎng )汝(rǔ )辈(bèi ),百(bǎi )有(yǒu )馀(yú )年(nián ),今(jīn )朕(zhèn )无(wú )德(dé ),令(lìng )汝(rǔ )涂(tú )炭(tàn )。朕(zhèn )不(bú )足(zú )言(yán ),汝(rǔ )辈(bèi )无(wú )忘(wàng )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )德(dé )。”众(zhòng )皆(jiē )呼(hū )万(wàn )岁(suì ),泣(qì )下(xià )。留(liú )一(yī )日(rì ),进(jìn )次(cì )亳(bó )南(nán )六(liù )十(shí )里(lǐ ),避(bì )雨(yǔ )双(shuāng )沟(gōu )寺(sì )中(zhōng ),蒿(hāo )艾(ài )满(mǎn )目(mù ),无(wú )一(yī )人(rén )迹(jì )。金(jīn )主(zhǔ )太(tài )息(xī )曰(yuē ):“生(shēng )灵(líng )尽(jìn )矣(yǐ )!”为(wéi )之(zhī )一(yī )恸(tòng )。己(jǐ )亥(hài ),入(rù )蔡(cài )州(zhōu ),父(fù )老(lǎo )罗(luó )拜(bài )于(yú )道(dào ),见(jiàn )仪(yí )卫(wèi )萧(xiāo )条(tiáo ),莫(mò )不(bú )感(gǎn )泣(qì ),金(jīn )主(zhǔ )亦(yì )歔(xū )欷(xī )久(jiǔ )之(zhī )。

遂(suí )以(yǐ )完(wán )颜(yán )仲(zhòng )德(dé )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng ),总(zǒng )领(lǐng )省(shěng )院(yuàn )事(shì );乌(wū )库(kù )哩(lǐ )镐(gǎo )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),总(zǒng )帅(shuài )如(rú )故(gù );张(zhāng )天(tiān )纲(gāng )权(quán )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì );富(fù )珠(zhū )哩(lǐ )小(xiǎo )洛(luò )索(suǒ )签(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

仲(zhòng )德(dé )有(yǒu )文(wén )武(wǔ )材(cái ),事(shì )无(wú )巨(jù )细(xì ),率(lǜ )亲(qīn )为(wéi )之(zhī ),选(xuǎn )士(shì )括(kuò )马(mǎ ),缮(shàn )治(zhì )甲(jiǎ )兵(bīng ),未(wèi )尝(cháng )一(yī )日(rì )忘(wàng )奉(fèng )幸(xìng )秦(qín )、巩(gǒng )之(zhī )志(zhì )。近(jìn )侍(shì )久(jiǔ )困(kùn )迁(qiān )播(bō ),幸(xìng )即(jí )安(ān )于(yú )蔡(cài ),皆(jiē )娶(qǔ )妻(qī )营(yíng )业(yè ),不(bú )愿(yuàn )迁(qiān )徙(xǐ ),旦(dàn )夕(xī )言(yán )西(xī )幸(xìng )不(bú )便(biàn )。时(shí )蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )去(qù )蔡(cài )差(chà )远(yuǎn ),商(shāng )贩(fàn )渐(jiàn )集(jí ),金(jīn )主(zhǔ )亦(yì )安(ān )之(zhī ),命(mìng )修(xiū )见(jiàn )山(shān )亭(tíng )为(wéi )游(yóu )息(xī )之(zhī )所(suǒ ),遣(qiǎn )内(nèi )侍(shì )宋(sòng )珪(guī )选(xuǎn )室(shì )女(nǚ )备(bèi )后(hòu )宫(gōng ),已(yǐ )得(dé )数(shù )人(rén )。完(wán )颜(yán )仲(zhòng )德(dé )谏(jiàn )曰(yuē ):“小(xiǎo )民(mín )无(wú )知(zhī ),将(jiāng )谓(wèi )陛(bì )下(xià )驻(zhù )跸(bì )以(yǐ )来(lái ),不(bú )闻(wén )恢(huī )复(fù )远(yuǎn )略(luè ),而(ér )先(xiān )求(qiú )处(chù )女(nǚ )以(yǐ )示(shì )久(jiǔ )居(jū )。民(mín )愚(yú )而(ér )神(shén )不(bú )可(kě )不(bú )畏(wèi )!”金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“朕(zhèn )以(yǐ )六(liù )宫(gōng )失(shī )散(sàn ),左(zuǒ )右(yòu )无(wú )人(rén ),故(gù )令(lìng )采(cǎi )择(zé )。今(jīn )承(chéng )规(guī )诲(huì ),敢(gǎn )不(bú )敬(jìng )从(cóng )!”止(zhǐ )留(liú )解(jiě )文(wén )义(yì )者(zhě )一(yī )人(rén ),馀(yú )皆(jiē )放(fàng )还(hái )。

仲(zhòng )德(dé )定(dìng )进(jìn )马(mǎ )迁(qiān )赏(shǎng )格(gé ),得(dé )马(mǎ )千(qiān )馀(yú )匹(pǐ ),又(yòu )遣(qiǎn )使(shǐ )分(fèn )诣(yì )诸(zhū )道(dào ),选(xuǎn )兵(bīng )诣(yì )蔡(cài ),得(dé )精(jīng )锐(ruì )万(wàn )馀(yú ),兵(bīng )威(wēi )稍(shāo )振(zhèn )。忠(zhōng )孝(xiào )军(jūn )提(tí )控(kòng )李(lǐ )德(dé ),率(lǜ )十(shí )馀(yú )人(rén )乘(chéng )马(mǎ )入(rù )省(shěng )大(dà )呼(hū ),以(yǐ )月(yuè )粮(liáng )不(bú )优(yōu ),几(jǐ )肆(sì )骂(mà )詈(lì ),仲(zhòng )德(dé )缚(fù )德(dé )杖(zhàng )之(zhī )。金(jīn )主(zhǔ )谕(yù )仲(zhòng )德(dé )曰(yuē ):“此(cǐ )军(jūn )得(dé )力(lì ),方(fāng )以(yǐ )倚(yǐ )用(yòng ),卿(qīng )何(hé )不(bú )容(róng )忍(rěn )之(zhī )?”仲(zhòng )德(dé )对(duì )曰(yuē ):“时(shí )方(fāng )多(duō )故(gù ),录(lù )功(gōng )隐(yǐn )过(guò ),自(zì )陛(bì )下(xià )之(zhī )德(dé )。至(zhì )于(yú )将(jiāng )帅(shuài )之(zhī )职(zhí )则(zé )不(bú )然(rán )。小(xiǎo )犯(fàn )则(zé )决(jué ),大(dà )犯(fàn )则(zé )诛(zhū ),强(qiáng )兵(bīng )悍(hàn )卒(zú ),不(bú )可(kě )使(shǐ )一(yī )日(rì )不(bú )在(zài )纪(jì )律(lǜ )。盖(gài )小(xiǎo )人(rén )之(zhī )情(qíng ),纵(zòng )则(zé )骄(jiāo ),骄(jiāo )则(zé )难(nán )制(zhì )。瞧(qiáo )阳(yáng )之(zhī )祸(huò ),岂(qǐ )独(dú )官(guān )努(nǔ )之(zhī )罪(zuì ),亦(yì )有(yǒu )司(sī )纵(zòng )之(zhī )太(tài )过(guò )耳(ěr )。今(jīn )欲(yù )更(gèng )易(yì )前(qián )辙(zhé ),不(bú )宜(yí )爱(ài )克(kè )厥(jué )威(wēi )。赏(shǎng )必(bì )由(yóu )中(zhōng ),罚(fá )则(zé )臣(chén )任(rèn )其(qí )责(zé )。”军(jūn )士(shì )闻(wén )之(zhī ),无(wú )复(fù )敢(gǎn )犯(fàn )法(fǎ )者(zhě )。

时(shí )从(cóng )官(guān )近(jìn )侍(shì )皆(jiē )穷(qióng )乏(fá ),悉(xī )取(qǔ )给(gěi )于(yú )乌(wū )库(kù )哩(lǐ )镐(gǎo ),镐(gǎo )不(bú )能(néng )人(rén )满(mǎn )其(qí )欲(yù ),日(rì )夕(xī )谮(zèn )于(yú )金(jīn )主(zhǔ ),至(zhì )以(yǐ )尚(shàng )食(shí )阙(què )供(gòng )为(wéi )言(yán )。金(jīn )主(zhǔ )怒(nù ),遂(suí )疏(shū )镐(gǎo )。镐(gǎo )忧(yōu )愤(fèn )成(chéng )疾(jí ),多(duō )不(bú )视(shì )事(shì )。

蒙(méng )古(gǔ )耶(yē )律(lǜ )楚(chǔ )材(cái )请(qǐng )以(yǐ )孔(kǒng )元(yuán )楷(kǎi )袭(xí )封(fēng )衍(yǎn )圣(shèng )公(gōng ),从(cóng )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),权(quán )知(zhī )广(guǎng )德(dé )军(jūn )石(shí )孝(xiào )德(dé )隆(lóng ),进(jìn )奏(zòu )民(mín )力(lì )当(dāng )惜(xī ),帝(dì )曰(yuē ):“州(zhōu )县(xiàn )催(cuī )科(kē ),岁(suì )有(yǒu )增(zēng )益(yì ),朕(zhèn )每(měi )闻(wén )之(zhī ),此(cǐ )心(xīn )恻(cè )然(rán )。宜(yí )以(yǐ )爱(ài )民(mín )为(wéi )念(niàn ),无(wú )负(fù )所(suǒ )言(yán )。”

孟(mèng )珙(gǒng )大(dà )败(bài )金(jīn )武(wǔ )仙(xiān )于(yú )马(mǎ )蹬(dēng )山(shān ),降(jiàng )其(qí )将(jiāng )刘(liú )仪(yí )。珙(gǒng )问(wèn )仙(xiān )虚(xū )实(shí ),仪(yí )言(yán ):“仙(xiān )所(suǒ )据(jù )九(jiǔ )寨(zhài ),其(qí )大(dà )寨(zhài )石(shí )穴(xué )山(shān ),以(yǐ )马(mǎ )蹬(dēng )山(shān )、沙(shā )窝(wō )、蛄(gū )山(shān )三(sān )寨(zhài )蔽(bì )其(qí )前(qián )。三(sān )寨(zhài )不(bú )破(pò ),石(shí )穴(xué )未(wèi )可(kě )图(tú )也(yě )。若(ruò )先(xiān )破(pò )离(lí )金(jīn )寨(zhài ),则(zé )岵(hù )山(shān )、沙(shā )窝(wō )孤(gū )立(lì )矣(yǐ )。”珙(gǒng )乃(nǎi )遣(qiǎn )兵(bīng )攻(gōng )离(lí )金(jīn ),掩(yǎn )杀(shā )几(jǐ )尽(jìn )。是(shì )夕(xī ),复(fù )令(lìng )壮(zhuàng )士(shì )捣(dǎo )王(wáng )子(zǐ )山(shān )寨(zhài ),斩(zhǎn )金(jīn )将(jiāng )首(shǒu )而(ér )出(chū ),遂(suí )围(wéi )马(mǎ )蹬(dēng ),杀(shā )戮(lù )山(shān )积(jī )。还(hái ),至(zhì )沙(shā )窝(wō )西(xī ),与(yǔ )金(jīn )人(rén )战(zhàn ),大(dà )捷(jié )。未(wèi )几(jǐ ),丁(dīng )顺(shùn )复(fù )破(pò )默(mò )候(hòu )里(lǐ )寨(zhài )。于(yú )是(shì )仙(xiān )之(zhī )九(jiǔ )寨(zhài ),六(liù )日(rì )破(pò )其(qí )七(qī )。珙(gǒng )召(zhào )仪(yí )曰(yuē ):“此(cǐ )寨(zhài )既(jì )破(pò ),板(bǎn )轿(jiào )、石(shí )穴(xué )必(bì )震(zhèn ),汝(rǔ )能(néng )为(wéi )我(wǒ )招(zhāo )之(zhī )乎(hū )?”仪(yí )请(qǐng )选(xuǎn )妇(fù )人(rén )三(sān )百(bǎi ),伪(wěi )逃(táo )归(guī ),怀(huái )招(zhāo )安(ān )榜(bǎng )以(yǐ )往(wǎng )。

珙(gǒng )料(liào )仙(xiān )势(shì )穷(qióng )蹙(cù ),必(bì )上(shàng )岵(hù )山(shān )绝(jué )顶(dǐng )窥(kuī )伺(sì ),乃(nǎi )令(lìng )樊(fán )文(wén )彬(bīn )驻(zhù )军(jūn )其(qí )下(xià )。已(yǐ )而(ér )仙(xiān )众(zhòng )果(guǒ )登(dēng )山(shān ),文(wén )彬(bīn )麾(huī )旗(qí ),伏(fú )兵(bīng )四(sì )起(qǐ ),仙(xiān )众(zhòng )失(shī )措(cuò ),枕(zhěn )藉(jiè )崖(yá )谷(gǔ ),杀(shā )其(qí )将(jiāng )乌(wū )沙(shā )惹(rě ),擒(qín )七(qī )百(bǎi )三(sān )十(shí )人(rén ),弃(qì )铠(kǎi )甲(jiǎ )如(rú )山(shān )。薄(báo )暮(mù ),珙(gǒng )进(jìn )军(jūn )至(zhì )小(xiǎo )水(shuǐ )河(hé )。仪(yí )言(yán ):“仙(xiān )谋(móu )往(wǎng )商(shāng )州(zhōu )依(yī )险(xiǎn )以(yǐ )守(shǒu ),然(rán )老(lǎo )稚(zhì )不(bú )愿(yuàn )北(běi )去(qù )。”珙(gǒng )曰(yuē ):“进(jìn )兵(bīng )不(bú )可(kě )缓(huǎn )。”夜(yè ),漏(lòu )下(xià )十(shí )刻(kè ),召(zhào )文(wén )彬(bīn )等(děng )授(shòu )方(fāng )略(luè ),丙(bǐng )辰(chén ),蓐(rù )食(shí )启(qǐ )行(háng )。时(shí )积(jī )雨(yǔ )未(wèi )霁(jì ),文(wén )彬(bīn )患(huàn )之(zhī ),珙(gǒng )曰(yuē ):“此(cǐ )雪(xuě )夜(yè )擒(qín )吴(wú )元(yuán )济(jì )之(zhī )时(shí )也(yě )!”策(cè )马(mǎ )直(zhí )至(zhì )石(shí )穴(xué ),分(fèn )兵(bīng )进(jìn )攻(gōng ),自(zì )寅(yín )至(zhì )巳(sì ),破(pò )之(zhī )。仙(xiān )走(zǒu ),追(zhuī )至(zhì )鲇(nián )鱼(yú )寨(zhài ),仙(xiān )望(wàng )见(jiàn ),易(yì )服(fú )而(ér )遁(dùn )。复(fù )战(zhàn )于(yú )银(yín )葫(hú )芦(lú )山(shān ),又(yòu )败(bài )之(zhī )。仙(xiān )与(yǔ )五(wǔ )六(liù )骑(qí )奔(bēn ),追(zhuī ),隐(yǐn )不(bú )见(jiàn );降(jiàng )其(qí )众(zhòng )七(qī )万(wàn )。珙(gǒng )还(hái )襄(xiāng )阳(yáng )。

八(bā )月(yuè ),蒙(méng )古(gǔ )都(dōu )元(yuán )帅(shuài )塔(tǎ )齐(qí )尔(ěr )使(shǐ )王(wáng )檝(jí )至(zhì )襄(xiāng )阳(yáng ),约(yuē )攻(gōng )蔡(cài )州(zhōu )。塔(tǎ )齐(qí )尔(ěr ),博(bó )勒(lè )呼(hū )之(zhī )从(cóng )孙(sūn )也(yě )。

史(shǐ )嵩(sōng )之(zhī )先(xiān )以(yǐ )兵(bīng )会(huì )伐(fá )唐(táng )州(zhōu ),时(shí )城(chéng )中(zhōng )粮(liáng )尽(jìn ),人(rén )相(xiàng )食(shí ),金(jīn )将(jiāng )乌(wū )库(kù )哩(lǐ )黑(hēi )汉(hàn ),杀(shā )其(qí )爱(ài )妾(qiè )以(yǐ )啖(dàn )士(shì ),士(shì )争(zhēng )杀(shā )其(qí )妻(qī )子(zǐ )。官(guān )属(shǔ )聚(jù )议(yì )欲(yù )降(jiàng ),黑(hēi )汉(hàn )持(chí )之(zhī )益(yì )坚(jiān )。有(yǒu )总(zǒng )领(lǐng )赵(zhào )丑(chǒu )儿(ér )者(zhě ),开(kāi )门(mén )纳(nà )南(nán )军(jūn ),黑(hēi )汉(hàn )率(lǜ )兵(bīng )巷(xiàng )战(zhàn ),为(wéi )南(nán )军(jūn )所(suǒ )获(huò ),胁(xié )使(shǐ )降(jiàng ),黑(hēi )汉(hàn )不(bú )屈(qū ),遂(suí )杀(shā )之(zhī )。主(zhǔ )帅(shuài )富(fù )察(chá )某(mǒu )为(wéi )部(bù )曲(qǔ )兵(bīng )所(suǒ )食(shí ),城(chéng )遂(suí )降(jiàng )。南(nán )军(jūn )驻(zhù )息(xī )州(zhōu )南(nán ),降(jiàng )者(zhě )日(rì )众(zhòng ),息(xī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )乌(wū )库(kù )哩(lǐ )呼(hū )噜(lū )惧(jù ),请(qǐng )益(yì )兵(bīng )为(wéi )备(bèi ),金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )穆(mù )延(yán )乌(wū )登(dēng )、签(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )富(fù )珠(zhū )哩(lǐ )中(zhōng )洛(luò )索(suǒ )帅(shuài )忠(zhōng )孝(xiào )军(jūn )五(wǔ )百(bǎi )行(háng ),金(jīn )主(zhǔ )谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“蒙(méng )古(gǔ )所(suǒ )以(yǐ )常(cháng )取(qǔ )胜(shèng )者(zhě ),恃(shì )北(běi )方(fāng )之(zhī )马(mǎ )力(lì ),就(jiù )中(zhōng )国(guó )之(zhī )技(jì )巧(qiǎo )耳(ěr ),我(wǒ )实(shí )难(nán )与(yǔ )之(zhī )敌(dí )。至(zhì )于(yú )宋(sòng )人(rén ),何(hé )足(zú )道(dào )哉(zāi )?朕(zhèn )得(dé )甲(jiǎ )士(shì )三(sān )千(qiān ),纵(zòng )横(héng )江(jiāng )、淮(huái )间(jiān )矣(yǐ )。”以(yǐ )呼(hū )噜(lū )畏(wèi )缩(suō ),命(mìng )瓜(guā )勒(lè )佳(jiā )玖(jiǔ )珠(zhū )代(dài )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),壬(rén )寅(yín )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

辛(xīn )亥(hài ),大(dà )飨(xiǎng )于(yú )明(míng )堂(táng )大(dà )赦(shè )。

辛(xīn )酉(yǒu ),经(jīng )筵(yàn )官(guān )请(qǐng )以(yǐ )御(yù )制(zhì )敬(jìng )天(tiān )、法(fǎ )祖(zǔ ),事(shì )亲(qīn )、齐(qí )家(jiā )四(sì )十(shí )八(bā )条(tiáo )及(jí )缉(jī )熙(xī )殿(diàn )榜(bǎng )殿(diàn )记(jì )宣(xuān )付(fù )史(shǐ )馆(guǎn )。

蒙(méng )古(gǔ )库(kù )裕(yù )克(kè )攻(gōng )辽(liáo )东(dōng ),舒(shū )穆(mù )噜(lū )扎(zhā )拉(lā )率(lǜ )黑(hēi )军(jūn )先(xiān )登(dēng ),诸(zhū )军(jūn )继(jì )之(zhī ),擒(qín )万(wàn )努(nǔ ),遂(suí )平(píng )辽(liáo )东(dōng )。扎(zhā )拉(lā ),额(é )森(sēn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。万(wàn )努(nǔ )据(jù )辽(liáo )东(dōng )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),至(zhì )是(shì )始(shǐ )灭(miè )。

金(jīn )使(shǐ )完(wán )颜(yán )阿(ā )古(gǔ )岱(dài )来(lái )乞(qǐ )粮(liáng ),将(jiāng )行(háng ),金(jīn )主(zhǔ )谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“宋(sòng )人(rén )负(fù )朕(zhèn )深(shēn )矣(yǐ )。朕(zhèn )自(zì )即(jí )位(wèi )以(yǐ )来(lái ),戒(jiè )饬(chì )边(biān )将(jiāng ),无(wú )犯(fàn )南(nán )界(jiè ),边(biān )臣(chén )有(yǒu )请(qǐng )征(zhēng )讨(tǎo )者(zhě ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )切(qiē )责(zé )之(zhī )。向(xiàng )得(dé )宋(sòng )一(yī )州(zhōu ),随(suí )即(jí )付(fù )与(yǔ )。近(jìn )淮(huái )阴(yīn )为(wéi )归(guī ),彼(bǐ )多(duō )以(yǐ )金(jīn )币(bì )为(wéi )赎(shú ),朕(zhèn )若(ruò )受(shòu )财(cái ),是(shì )货(huò )之(zhī )也(yě ),付(fù )之(zhī )全(quán )城(chéng ),秋(qiū )毫(háo )无(wú )犯(fàn )。清(qīng )口(kǒu )临(lín )陈(chén ),生(shēng )获(huò )数(shù )千(qiān )人(rén ),悉(xī )资(zī )遣(qiǎn )之(zhī )。今(jīn )乘(chéng )我(wǒ )疲(pí )敝(bì ),据(jù )我(wǒ )寿(shòu )州(zhōu ),诱(yòu )我(wǒ )邓(dèng )州(zhōu ),又(yòu )攻(gōng )我(wǒ )唐(táng )州(zhōu ),彼(bǐ )为(wéi )谋(móu )亦(yì )浅(qiǎn )矣(yǐ )。蒙(méng )古(gǔ )灭(miè )国(guó )四(sì )十(shí ),以(yǐ )及(jí )西(xī )夏(xià );夏(xià )亡(wáng ),及(jí )于(yú )我(wǒ );我(wǒ )亡(wáng ),必(bì )及(jí )于(yú )宋(sòng )。脣(chún )亡(wáng )齿(chǐ )寒(hán ),自(zì )然(rán )之(zhī )理(lǐ )。若(ruò )与(yǔ )我(wǒ )连(lián )和(hé ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )我(wǒ )者(zhě ),亦(yì )为(wéi )彼(bǐ )也(yě )。卿(qīng )其(qí )以(yǐ )此(cǐ )意(yì )晓(xiǎo )之(zhī )。”阿(ā )古(gǔ )岱(dài )至(zhì )宋(sòng ),宋(sòng )不(bú )许(xǔ )。

庚(gēng )戌(xū ),金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )重(zhòng )九(jiǔ )拜(bài )天(tiān )于(yú )节(jiē )度(dù )使(shǐ )厅(tīng ),群(qún )臣(chén )陪(péi )从(cóng )成(chéng )礼(lǐ )。金(jīn )主(zhǔ )面(miàn )谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“国(guó )家(jiā )自(zì )开(kāi )创(chuàng ),涵(hán )养(yǎng )汝(rǔ )等(děng )百(bǎi )有(yǒu )馀(yú )年(nián ),汝(rǔ )等(děng )或(huò )以(yǐ )先(xiān )世(shì )立(lì )功(gōng ),或(huò )以(yǐ )劳(láo )效(xiào )起(qǐ )身(shēn ),披(pī )坚(jiān )执(zhí )锐(ruì ),积(jī )有(yǒu )年(nián )矣(yǐ )。今(jīn )当(dāng )厄(è )运(yùn ),与(yǔ )朕(zhèn )同(tóng )患(huàn ),可(kě )谓(wèi )忠(zhōng )矣(yǐ )。比(bǐ )闻(wén )北(běi )兵(bīng )将(jiāng )至(zhì ),正(zhèng )汝(rǔ )等(děng )立(lì )功(gōng )报(bào )国(guó )之(zhī )秋(qiū ),纵(zòng )死(sǐ )王(wáng )事(shì ),不(bú )失(shī )为(wéi )忠(zhōng )孝(xiào )之(zhī )鬼(guǐ )。往(wǎng )者(zhě )汝(rǔ )等(děng )立(lì )功(gōng ),常(cháng )虑(lǜ )不(bú )为(wéi )朝(cháo )廷(tíng )所(suǒ )知(zhī );今(jīn )日(rì )临(lín )敌(dí ),朕(zhèn )亲(qīn )见(jiàn )之(zhī )矣(yǐ )。汝(rǔ )等(děng )勉(miǎn )之(zhī )。”因(yīn )赐(cì )卮(zhī )酒(jiǔ )。酒(jiǔ )未(wèi )竟(jìng ),,逻(luó )骑(qí )驰(chí )报(bào )敌(dí )兵(bīng )数(shù )百(bǎi )突(tū )至(zhì )城(chéng )下(xià ),将(jiāng )士(shì )踊(yǒng )跃(yuè ),咸(xián )请(qǐng )一(yī )战(zhàn ),金(jīn )主(zhǔ )许(xǔ )之(zhī )。是(shì )日(rì ),分(fèn )防(fáng )守(shǒu )四(sì )面(miàn )及(jí )子(zǐ )城(chéng )众(zhòng )出(chū )战(zhàn ),蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )溃(kuì )奔(bēn )。塔(tǎ )齐(qí )尔(ěr )以(yǐ )数(shù )百(bǎi )骑(qí )复(fù )驻(zhù )城(chéng )东(dōng ),金(jīn )主(zhǔ )遣(qiǎn )兵(bīng )接(jiē )战(zhàn ),又(yòu )败(bài )之(zhī )。自(zì )是(shì )蒙(méng )古(gǔ )不(bú )复(fù )薄(báo )城(chéng ),分(fèn )筑(zhù )长(zhǎng )垒(lěi )围(wéi )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),孟(mèng )珙(gǒng )、江(jiāng )海(hǎi )帅(shuài )师(shī )二(èr )万(wàn ),运(yùn )米(mǐ )三(sān )十(shí )万(wàn )石(shí ),赴(fù )蒙(méng )古(gǔ )之(zhī )约(yuē )。塔(tǎ )齐(qí )尔(ěr )大(dà )喜(xǐ ),益(yì )修(xiū )攻(gōng )具(jù ),斫(zhuó )木(mù )之(zhī )声(shēng ),闻(wén )于(yú )城(chéng )中(zhōng ),城(chéng )中(zhōng )益(yì )恐(kǒng ),往(wǎng )往(wǎng )窃(qiè )议(yì )出(chū )降(jiàng )。完(wán )颜(yán )仲(zhòng )德(dé )日(rì )以(yǐ )国(guó )家(jiā )恩(ēn )泽(zé )、君(jūn )臣(chén )分(fèn )义(yì )抚(fǔ )循(xún )其(qí )民(mín ),且(qiě )营(yíng )画(huà )御(yù )备(bèi ),未(wèi )尝(cháng )入(rù )私(sī )室(shì )。军(jūn )民(mín )感(gǎn )奋(fèn ),始(shǐ )有(yǒu )固(gù )志(zhì )。

金(jīn )裁(cái )冗(rǒng )员(yuán ),汰(tài )冗(rǒng )军(jūn ),及(jí )定(dìng )官(guān )吏(lì )、军(jūn )兵(bīng )月(yuè )俸(fèng )。辛(xīn )巳(sì ),纵(zòng )饥(jī )民(mín )老(lǎo )稚(zhì )赢(yíng )疾(jí )者(zhě )出(chū )城(chéng ),既(jì )而(ér )出(chū )城(chéng )者(zhě )多(duō )言(yán )城(chéng )中(zhōng )虚(xū )实(shí ),复(fù )禁(jìn )之(zhī )。

甲(jiǎ )申(shēn ),金(jīn )徐(xú )州(zhōu )节(jiē )度(dù )副(fù )使(shǐ )郭(guō )恩(ēn ),约(yuē )原(yuán )州(zhōu )叛(pàn )将(jiāng )麻(má )琮(cóng )袭(xí )破(pò )徐(xú )州(zhōu )。州(zhōu )中(zhōng )将(jiāng )士(shì )以(yǐ )蔡(cài )州(zhōu )被(bèi )围(wéi ),朝(cháo )命(mìng )阻(zǔ )绝(jué ),逼(bī )于(yú )蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng ),议(yì )出(chū )降(jiàng ),行(háng )省(shěng )萨(sà )布(bù )不(bú )从(cóng ),恐(kǒng )被(bèi )执(zhí ),投(tóu )河(hé ),军(jūn )士(shì )援(yuán )出(chū )之(zhī ),萨(sà )布(bù )自(zì )缢(yì )死(sǐ )。麻(má )琮(cóng )以(yǐ )州(zhōu )降(jiàng )于(yú )蒙(méng )古(gǔ )。

金(jīn )人(rén )自(zì )被(bèi )围(wéi ),惧(jù )食(shí )不(bú )给(gěi ),妖(yāo )人(rén )乌(wū )库(kù )哩(lǐ )先(xiān )生(shēng ),自(zì )言(yán )能(néng )使(shǐ )军(jūn )士(shì )服(fú )食(shí )可(kě )不(bú )费(fèi )粮(liáng ),议(yì )者(zhě )欲(yù )援(yuán )田(tián )单(dān )假(jiǎ )神(shén )师(shī )故(gù )事(shì )以(yǐ )骇(hài )敌(dí )人(rén ),金(jīn )主(zhǔ )颇(pō )然(rán )之(zhī ),参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )张(zhāng )天(tiān )纲(gāng )力(lì )辨(biàn )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),遂(suí )止(zhǐ )。员(yuán )外(wài )郎(láng )王(wáng )鹗(è )发(fā )其(qí )从(cóng )前(qián )奸(jiān )恶(è ),金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“朕(zhèn )几(jǐ )为(wéi )妖(yāo )人(rén )所(suǒ )诳(kuáng )。”遂(suí )杀(shā )之(zhī )。

丙(bǐng )戌(xū ),以(yǐ )史(shǐ )弥(mí )远(yuǎn )为(wéi )太(tài )师(shī )、左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),郑(zhèng )清(qīng )之(zhī )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),并(bìng )兼(jiān )枢(shū )密(mì )使(shǐ ),加(jiā )食(shí )邑(yì )千(qiān )户(hù ),薛(xuē )极(jí )为(wéi )枢(shū )密(mì )使(shǐ ),乔(qiáo )行(háng )简(jiǎn )、陈(chén )贵(guì )谊(yì )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。帝(dì )谕(yù )贵(guì )谊(yì )曰(yuē ):“顷(qǐng )闻(wén )忧(yōu )国(guó )之(zhī )言(yán ),朕(zhèn )所(suǒ )不(bú )忘(wàng )。”

弥(mí )远(yuǎn )拜(bài )左(zuǒ )相(xiàng ),一(yī )日(rì ),以(yǐ )疾(jí )求(qiú )解(jiě )政(zhèng )。诏(zhào ):“弥(mí )远(yuǎn )有(yǒu )定(dìng )策(cè )大(dà )功(gōng ),勤(qín )劳(láo )王(wáng )室(shì ),宜(yí )加(jiā )优(yōu )礼(lǐ )。”于(yú )是(shì )授(shòu )保(bǎo )宁(níng )、昭(zhāo )信(xìn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、充(chōng )醴(lǐ )泉(quán )观(guān )使(shǐ ),封(fēng )会(huì )稽(jī )郡(jùn )王(wáng ),奉(fèng )朝(cháo )请(qǐng ),二(èr )子(zǐ )、一(yī )婿(xù )、五(wǔ )孙(sūn )皆(jiē )加(jiā )官(guān )秩(zhì )。越(yuè )八(bā )日(rì ),乙(yǐ )未(wèi ),卒(zú )。弥(mí )远(yuǎn )为(wéi )相(xiàng )凡(fán )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),用(yòng )事(shì )专(zhuān )且(qiě )久(jiǔ ),权(quán )倾(qīng )内(nèi )外(wài )。初(chū )欲(yù )反(fǎn )韩(hán )侂(tuō )胄(zhòu )所(suǒ )为(wéi ),收(shōu )召(zhào )贤(xián )才(cái )老(lǎo )臣(chén ),布(bù )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )。及(jí )济(jì )王(wáng )不(bú )得(dé )其(qí )死(sǐ ),论(lùn )者(zhě )纷(fēn )起(qǐ ),遂(suí )专(zhuān )任(rèn )俭(jiǎn )壬(rén )为(wéi )台(tái )谏(jiàn ),一(yī )时(shí )君(jūn )子(zǐ )贬(biǎn )斥(chì )殆(dài )尽(jìn )。帝(dì )德(dé )其(qí )拥(yōng )立(lì ),惟(wéi )言(yán )是(shì )从(cóng ),殁(mò )而(ér )赠(zèng )官(guān )锡(xī )谥(shì ),恩(ēn )宠(chǒng )不(bú )衰(shuāi )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),给(gěi )事(shì )中(zhōng )莫(mò )泽(zé ),言(yán )提(tí )举(jǔ )千(qiān )秋(qiū )鸿(hóng )禧(xǐ )观(guān )梁(liáng )成(chéng )大(dà ),暴(bào )很(hěn )贪(tān )婪(lán ),苟(gǒu )贱(jiàn )无(wú )耻(chǐ ),遂(suí )寝(qǐn )成(chéng )大(dà )祠(cí )命(mìng ),泽(zé )迁(qiān )刑(xíng )部(bù )尚(shàng )书(shū )。既(jì )而(ér )台(tái )臣(chén )交(jiāo )劾(hé )泽(zé )贪(tān )淫(yín )忮(zhì )害(hài ),又(yòu )论(lùn )工(gōng )部(bù )尚(shàng )书(shū )李(lǐ )知(zhī )孝(xiào )侵(qīn )欲(yù )无(wú )厌(yàn ),皆(jiē )罢(bà )之(zhī )。三(sān )人(rén )党(dǎng )附(fù )史(shǐ )弥(mí )远(yuǎn ),排(pái )斥(chì )诸(zhū )贤(xián );成(chéng )大(dà )尤(yóu )心(xīn )术(shù )嶮(yǎn )巇(xī ),凡(fán )可(kě )贼(zéi )害(hài )忠(zhōng )良(liáng )者(zhě ),率(lǜ )攘(rǎng )臂(bì )为(wéi )之(zhī ),四(sì )方(fāng )赂(lù )遗(yí ),列(liè )置(zhì )堂(táng )庑(wǔ ),导(dǎo )宾(bīn )客(kè )观(guān )之(zhī ),欲(yù )其(qí )效(xiào )尤(yóu )。夺(duó )占(zhàn )宇(yǔ )文(wén )氏(shì )赐(cì )第(dì ),既(jì )摈(bìn )归(guī ),讼(sòng )之(zhī )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén ),朝(cháo )命(mìng )毁(huǐ )其(qí )庐(lú )。虽(suī )知(zhī )孝(xiào )亦(yì )鄙(bǐ )其(qí )为(wéi )人(rén ),尝(cháng )曰(yuē ):“所(suǒ )不(bú )堪(kān )者(zhě ),他(tā )日(rì )与(yǔ )成(chéng )大(dà )同(tóng )传(chuán )耳(ěr )!”至(zhì )是(shì )皆(jiē )贬(biǎn ),寻(xún )谪(zhé )居(jū )远(yuǎn )州(zhōu ),尽(jìn )追(zhuī )爵(jué )秩(zhì ),天(tiān )下(xià )快(kuài )之(zhī )。

丙(bǐng )午(wǔ ),诏(zhào )改(gǎi )明(míng )年(nián )为(wéi )端(duān )平(píng )元(yuán )年(nián )。帝(dì )始(shǐ )亲(qīn )政(zhèng ),厉(lì )精(jīng )求(qiú )治(zhì )。郑(zhèng )清(qīng )之(zhī )亦(yì )以(yǐ )更(gèng )化(huà )为(wéi )己(jǐ )任(rèn ),收(shōu )召(zhào )贤(xián )才(cái ),擢(zhuó )用(yòng )之(zhī )。

召(zhào )陈(chén )埙(xūn )为(wéi )枢(shū )密(mì )院(yuàn )编(biān )修(xiū )官(guān )。入(rù )对(duì ),首(shǒu )言(yán ):“天(tiān )下(xià )之(zhī )安(ān )危(wēi )在(zài )宰(zǎi )相(xiàng )。南(nán )渡(dù )以(yǐ )来(lái ),屡(lǚ )失(shī )机(jī )会(huì )。秦(qín )桧(guì )死(sǐ ),所(suǒ )任(rèn )万(wàn )俟(sì )禼(xiè )、沈(shěn )该(gāi )耳(ěr );韩(hán )侂(tuō )胄(zhòu )死(sǐ ),所(suǒ )任(rèn )史(shǐ )弥(mí )远(yuǎn )耳(ěr )。此(cǐ )今(jīn )日(rì )所(suǒ )当(dāng )谨(jǐn )也(yě )。”次(cì )言(yán ):“内(nèi )廷(tíng )当(dāng )严(yán )宦(huàn )官(guān )之(zhī )禁(jìn ),外(wài )廷(tíng )当(dāng )严(yán )台(tái )谏(jiàn )之(zhī )选(xuǎn )。”宦(huàn )者(zhě )陈(chén )洵(xún )益(yì )阴(yīn )中(zhōng )之(zhī ),监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )王(wáng )定(dìng )劾(hé )埙(xūn ),出(chū )知(zhī )常(cháng )州(zhōu )。

进(jìn )魏(wèi )了(le )翁(wēng )为(wéi )华(huá )文(wén )殿(diàn )待(dài )制(zhì )、知(zhī )泸(lú )州(zhōu )。了(le )翁(wēng )应(yīng )诏(zhào )上(shàng )章(zhāng )论(lùn )十(shí )弊(bì ),请(qǐng )复(fù )旧(jiù )典(diǎn )以(yǐ )彰(zhāng )新(xīn )化(huà ):一(yī ),复(fù )三(sān )省(shěng )之(zhī )典(diǎn )以(yǐ )重(zhòng )六(liù )卿(qīng );二(èr ),复(fù )二(èr )府(fǔ )之(zhī )典(diǎn )以(yǐ )集(jí )众(zhòng )议(yì );三(sān ),复(fù )都(dōu )堂(táng )之(zhī )典(diǎn )以(yǐ )重(zhòng )省(shěng )府(fǔ );四(sì ),复(fù )侍(shì )从(cóng )之(zhī )典(diǎn )以(yǐ )来(lái )忠(zhōng )告(gào );五(wǔ ),复(fù )经(jīng )筵(yàn )之(zhī )典(diǎn )以(yǐ )熙(xī )圣(shèng )学(xué );六(liù ),复(fù )台(tái )谏(jiàn )之(zhī )典(diǎn )以(yǐ )公(gōng )黜(chù )陟(zhì );七(qī ),复(fù )制(zhì )诰(gào )之(zhī )典(diǎn )以(yǐ )谨(jǐn )命(mìng )令(lìng );八(bā ),复(fù )听(tīng )言(yán )之(zhī )典(diǎn )以(yǐ )通(tōng )下(xià )情(qíng );九(jiǔ ),复(fù )三(sān )衙(yá )之(zhī )典(diǎn )以(yǐ )强(qiáng )主(zhǔ )威(wēi );十(shí ),复(fù )制(zhì )阃(kǔn )之(zhī )典(diǎn )以(yǐ )黜(chù )私(sī )意(yì )。疏(shū )列(liè )万(wàn )言(yán ),先(xiān )引(yǐn )故(gù )实(shí ),次(cì )陈(chén )时(shí )弊(bì ),分(fèn )别(bié )利(lì )害(hài ),粲(càn )若(ruò )白(bái )黑(hēi ),帝(dì )读(dú )之(zhī )感(gǎn )动(dòng )。

丙(bǐng )寅(yín ),权(quán )工(gōng )部(bù )侍(shì )郎(láng )赵(zhào )范(fàn )入(rù )见(jiàn )。帝(dì )问(wèn ):“近(jìn )日(rì )何(hé )者(zhě )为(wéi )急(jí )?”范(fàn )奏(zòu )曰(yuē ):“事(shì )有(yǒu )本(běn )末(mò ),有(yǒu )缓(huǎn )急(jí )。奖(jiǎng )廉(lián )退(tuì ),去(qù )奸(jiān )邪(xié ),此(cǐ )国(guó )之(zhī )本(běn )务(wù );国(guó )未(wèi )富(fù ),兵(bīng )未(wèi )强(qiáng ),此(cǐ )今(jīn )日(rì )之(zhī )急(jí )务(wù )也(yě )。大(dà )农(nóng )课(kè )额(é ),大(dà )亏(kuī )于(yú )昔(xī ),要(yào )必(bì )有(yǒu )由(yóu )。至(zhì )于(yú )兵(bīng )之(zhī )未(wèi )强(qiáng ),则(zé )缘(yuán )诸(zhū )边(biān )近(jìn )年(nián )筑(zhù )城(chéng )太(tài )多(duō ),遂(suí )分(fèn )兵(bīng )力(lì )。国(guó )家(jiā )之(zhī )兵(bīng ),聚(jù )则(zé )不(bú )少(shǎo ),散(sàn )则(zé )不(bú )多(duō )。若(ruò )能(néng )散(sàn )能(néng )聚(jù ),可(kě )守(shǒu )可(kě )战(zhàn ),使(shǐ )江(jiāng )、淮(huái )表(biǎo )里(lǐ )皆(jiē )有(yǒu )可(kě )恃(shì )之(zhī )势(shì ),则(zé )戎(róng )马(mǎ )侵(qīn )突(tū ),足(zú )以(yǐ )御(yù )之(zhī )矣(yǐ )。”帝(dì )问(wèn )蒙(méng )古(gǔ )议(yì )和(hé )事(shì ),范(fàn )曰(yuē ):“为(wéi )羁(jī )縻(mí )之(zhī )策(cè )则(zé )可(kě )。宣(xuān )和(hé )海(hǎi )上(shàng )之(zhī )盟(méng ),其(qí )初(chū )坚(jiān )如(rú )金(jīn )石(shí ),缘(yuán )倚(yǐ )之(zhī )太(tài )重(zhòng ),备(bèi )之(zhī )不(bú )至(zhì ),迄(qì )以(yǐ )取(qǔ )祸(huò ),此(cǐ )近(jìn )事(shì )之(zhī )可(kě )鉴(jiàn )者(zhě )。”帝(dì )曰(yuē ):“和(hé )岂(qǐ )可(kě )侍(shì )耶(yē )!”丁(dīng )卯(mǎo ),诏(zhào ):“赵(zhào )葵(kuí )措(cuò )置(zhì )沿(yán )边(biān )备(bèi )御(yù ),缓(huǎn )急(jí )调(diào )遣(qiǎn ),并(bìng )听(tīng )便(biàn )宜(yí )。”

戊(wù )辰(chén ),礼(lǐ )部(bù )郎(láng )中(zhōng )洪(hóng )咨(zī )夔(kuí )请(qǐng )召(zhào )用(yòng )崔(cuī )与(yǔ )之(zhī )、真(zhēn )德(dé )秀(xiù )、魏(wèi )了(le )翁(wēng ),帝(dì )然(rán )之(zhī ),命(mìng )咨(zī )夔(kuí )与(yǔ )王(wáng )遂(suí )并(bìng )拜(bài )御(yù )史(shǐ )。咨(zī )夔(kuí )谓(wèi )遂(suí )曰(yuē ):“朝(cháo )无(wú )台(tái )谏(jiàn )久(jiǔ )矣(yǐ ),要(yào )当(dāng )极(jí )本(běn )原(yuán )而(ér )先(xiān )论(lùn )之(zhī )。”乃(nǎi )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“臣(chén )历(lì )考(kǎo )往(wǎng )古(gǔ )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )原(yuán ),权(quán )归(guī )人(rén )主(zhǔ ),政(zhèng )出(chū )中(zhōng )书(shū ),天(tiān )下(xià )未(wèi )有(yǒu )不(bú )治(zhì )。权(quán )不(bú )归(guī )人(rén )主(zhǔ ),则(zé )廉(lián )级(jí )一(yī )夷(yí ),纲(gāng )常(cháng )且(qiě )不(bú )立(lì ),奚(xī )政(zhèng )之(zhī )问(wèn )?政(zhèng )不(bú )出(chū )中(zhōng )书(shū ),则(zé )腹(fù )心(xīn )无(wú )寄(jì ),必(bì )转(zhuǎn )而(ér )他(tā )属(shǔ ),奚(xī )权(quán )之(zhī )揽(lǎn )?此(cǐ )八(bā )政(zhèng )驭(yù )群(qún )臣(chén )所(suǒ )以(yǐ )独(dú )归(guī )之(zhī )王(wáng ),而(ér )诏(zhào )之(zhī )者(zhě )必(bì )天(tiān )官(guān )冢(zhǒng )宰(zǎi )也(yě )。陛(bì )下(xià )亲(qīn )政(zhèng )以(yǐ )来(lái ),威(wēi )福(fú )操(cāo )柄(bǐng ),收(shōu )还(hái )掌(zhǎng )握(wò ),扬(yáng )庭(tíng )出(chū )令(lìng ),震(zhèn )撼(hàn )海(hǎi )宇(yǔ ),天(tiān )下(xià )始(shǐ )知(zhī )有(yǒu )吾(wú )君(jūn );元(yuán )首(shǒu )既(jì )明(míng ),股(gǔ )肱(gōng )不(bú )容(róng )于(yú )自(zì )惰(duò ),撤(chè )副(fù )封(fēng ),罢(bà )先(xiān )行(háng ),坐(zuò )政(zhèng )事(shì )堂(táng )以(yǐ )治(zhì )事(shì ),天(tiān )下(xià )始(shǐ )知(zhī )有(yǒu )朝(cháo )廷(tíng );此(cǐ )其(qí )大(dà )权(quán )大(dà )政(zhèng )亦(yì )略(luè )举(jǔ )矣(yǐ )。然(rán )中(zhōng )书(shū )之(zhī )弊(bì )端(duān ),其(qí )大(dà )者(zhě )有(yǒu )四(sì ):一(yī )曰(yuē )自(zì )用(yòng ),二(èr )曰(yuē )自(zì )专(zhuān ),三(sān )曰(yuē )自(zì )私(sī ),四(sì )曰(yuē )自(zì )固(gù )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )于(yú )从(cóng )容(róng )论(lùn )道(dào )之(zhī )顷(qǐng ),宣(xuān )示(shì )臣(chén )言(yán ),俾(bǐ )大(dà )臣(chén )克(kè )初(chū )志(zhì )而(ér )加(jiā )定(dìng )力(lì ),惩(chéng )往(wǎng )辙(zhé )而(ér )图(tú )方(fāng )来(lái ),以(yǐ )仰(yǎng )称(chēng )励(lì )精(jīng )更(gèng )始(shǐ )之(zhī )意(yì )。”帝(dì )嘉(jiā )纳(nà )。

己(jǐ )巳(sì ),赵(zhào )葵(kuí )入(rù )见(jiàn ),帝(dì )问(wèn )曰(yuē ):“金(jīn )与(yǔ )蒙(méng )古(gǔ )交(jiāo )争(zhēng ),和(hé )议(yì )如(rú )何(hé )??葵(kuí )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )边(biān )事(shì )未(wèi )强(qiáng ),军(jūn )政(zhèng )未(wèi )备(bèi ),且(qiě )与(yǔ )之(zhī )和(hé )。一(yī )年(nián )无(wú )警(jǐng ),当(dāng )作(zuò )两(liǎng )年(nián )预(yù )备(bèi );若(ruò )根(gēn )本(běn )既(jì )壮(zhuàng ),彼(bǐ )或(huò )背(bèi )盟(méng ),足(zú )可(kě )御(yù )敌(dí )。臣(chén )至(zhì )淮(huái )东(dōng ),当(dāng )修(xiū )车(chē )马(mǎ ),备(bèi )器(qì )械(xiè ),为(wéi )野(yě )战(zhàn )之(zhī )计(jì ),固(gù )城(chéng )壁(bì )壕(háo )隍(huáng ),为(wéi )强(qiáng )边(biān )之(zhī )图(tú ),更(gèng )欲(yù )为(wéi )陛(bì )下(xià )经(jīng )理(lǐ )屯(tún )田(tián )。”帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )规(guī )模(mó )甚(shèn )远(yuǎn ),其(qí )殚(dān )意(yì )为(wéi )朕(zhèn )展(zhǎn )布(bù )。”

蔡(cài )州(zhōu )攻(gōng )围(wéi )益(yì )急(jí ),金(jīn )尽(jìn )藉(jiè )民(mín )丁(dīng )防(fáng )守(shǒu ),民(mín )丁(dīng )不(bú )足(zú ),复(fù )括(kuò )妇(fù )人(rén )壮(zhuàng )健(jiàn )者(zhě )假(jiǎ )男(nán )子(zǐ )衣(yī )冠(guàn )运(yùn )木(mù )石(shí ),金(jīn )主(zhǔ )亲(qīn )出(chū )抚(fǔ )谕(yù )之(zhī )。

金(jīn )人(rén )自(zì )东(dōng )门(mén )出(chū )战(zhàn ),孟(mèng )珙(gǒng )遮(zhē )其(qí )归(guī )路(lù ),得(dé )降(jiàng )人(rén ),言(yán )蔡(cài )城(chéng )中(zhōng )饥(jī ),珙(gǒng )曰(yuē ):“已(yǐ )窘(jiǒng )矣(yǐ ),当(dāng )并(bìng )力(lì )守(shǒu )之(zhī ),以(yǐ )防(fáng )突(tū )围(wéi )。”珙(gǒng )与(yǔ )塔(tǎ )齐(qí )尔(ěr )约(yuē ),南(nán )、北(běi )军(jūn )毋(wú )相(xiàng )犯(fàn )。塔(tǎ )齐(qí )尔(ěr )遣(qiǎn )张(zhāng )柔(róu )帅(shuài )精(jīng )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān )薄(báo )城(chéng ),金(jīn )人(rén )钩(gōu )二(èr )卒(zú )以(yǐ )去(qù )。柔(róu )中(zhōng )流(liú )矢(shǐ )如(rú )蝟(wèi ),珙(gǒng )麾(huī )先(xiān )锋(fēng )救(jiù )之(zhī ),挟(jiā )柔(róu )以(yǐ )出(chū )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),珙(gǒng )进(jìn )逼(bī )柴(chái )潭(tán ),立(lì )栅(shān )潭(tán )上(shàng ),命(mìng )诸(zhū )将(jiāng )夺(duó )柴(chái )潭(tán )楼(lóu )。金(jīn )人(rén )来(lái )争(zhēng ),诸(zhū )军(jūn )鱼(yú )贯(guàn )而(ér )上(shàng ),遂(suí )拔(bá )柴(chái )潭(tán )楼(lóu )。蔡(cài )州(zhōu )恃(shì )潭(tán )为(wéi )固(gù ),外(wài )即(jí )汝(rǔ )水(shuǐ ),潭(tán )高(gāo )于(yú )汝(rǔ )五(wǔ )六(liù )丈(zhàng ),城(chéng )上(shàng )金(jīn )字(zì )号(hào )楼(lóu ),伏(fú )巨(jù )弩(nǔ )。相(xiàng )传(chuán )其(qí )下(xià )有(yǒu )龙(lóng ),人(rén )不(bú )敢(gǎn )近(jìn ),将(jiāng )士(shì )疑(yí )畏(wèi ),珙(gǒng )召(zhào )麾(huī )下(xià )饮(yǐn ),再(zài )行(háng ),谓(wèi )曰(yuē ):“柴(chái )潭(tán )楼(lóu )非(fēi )天(tiān )造(zào )地(dì )设(shè ),伏(fú )弩(nǔ )能(néng )射(shè )远(yuǎn )而(ér )不(bú )可(kě )射(shè )近(jìn )。彼(bǐ )所(suǒ )恃(shì )此(cǐ )水(shuǐ )耳(ěr ),决(jué )而(ér )注(zhù )之(zhī ),涸(hé )可(kě )立(lì )待(dài )。”遂(suí )凿(záo )堤(dī ),潭(tán )果(guǒ )决(jué )入(rù )汝(rǔ )。珙(gǒng )命(mìng )实(shí )以(yǐ )薪(xīn )苇(wěi ),蒙(méng )古(gǔ )亦(yì )决(jué )练(liàn )水(shuǐ ),于(yú )是(shì )两(liǎng )军(jūn )皆(jiē )济(jì )。

己(jǐ )卯(mǎo ),攻(gōng )外(wài )城(chéng ),破(pò )之(zhī ),进(jìn )逼(bī )土(tǔ )门(mén )。金(jīn )人(rén )驱(qū )其(qí )老(lǎo )稚(zhì )熬(áo )为(wéi )油(yóu ),号(hào )人(rén )油(yóu )砲(pào ),人(rén )不(bú )堪(kān )其(qí )楚(chǔ ),珙(gǒng )遣(qiǎn )道(dào )士(shì )说(shuō )止(zhǐ )之(zhī )。金(jīn )帅(shuài )富(fù )珠(zhū )哩(lǐ )中(zhōng )洛(luò )索(suǒ )帅(shuài )精(jīng )锐(ruì )五(wǔ )百(bǎi ),夜(yè )出(chū )西(xī )门(mén ),人(rén )荷(hé )束(shù )藁(gǎo ),沃(wò )油(yóu )其(qí )上(shàng ),将(jiāng )烧(shāo )两(liǎng )军(jūn )寨(zhài )及(jí )砲(pào )具(jù )。蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )先(xiān )觉(jiào )之(zhī ),伏(fú )于(yú )隐(yǐn )处(chù ),挽(wǎn )强(qiáng )弩(nǔ )百(bǎi )馀(yú ),火(huǒ )发(fā ),矢(shǐ )亦(yì )发(fā ),金(jīn )兵(bīng )却(què )走(zǒu ),伤(shāng )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),洛(luò )索(suǒ )仅(jǐn )以(yǐ )身(shēn )免(miǎn )。两(liǎng )军(jūn )合(hé )攻(gōng )西(xī )城(chéng ),克(kè )之(zhī ),因(yīn )堕(duò )其(qí )城(chéng )。先(xiān )是(shì )完(wán )颜(yán )仲(zhòng )德(dé )命(mìng )筑(zhù )寨(zhài )浚(xùn )壕(háo )为(wéi )备(bèi ),及(jí )西(xī )城(chéng )堕(duò ),两(liǎng )军(jūn )皆(jiē )未(wèi )能(néng )入(rù ),但(dàn )于(yú )城(chéng )上(shàng )立(lì )栅(shān )自(zì )蔽(bì )。仲(zhòng )德(dé )摘(zhāi )三(sān )百(bǎi )精(jīng )锐(ruì ),日(rì )夕(xī )战(zhàn )御(yù )。

金(jīn )主(zhǔ )谓(wèi )侍(shì )臣(chén )曰(yuē ):“我(wǒ )为(wéi )金(jīn )紫(zǐ )十(shí )年(nián ),太(tài )子(zǐ )十(shí )年(nián ),人(rén )主(zhǔ )十(shí )年(nián ),自(zì )知(zhī )无(wú )大(dà )过(guò )恶(è ),死(sǐ )无(wú )所(suǒ )恨(hèn )。所(suǒ )恨(hèn )者(zhě ),祖(zǔ )宗(zōng )传(chuán )祚(zuò )百(bǎi )年(nián ),至(zhì )我(wǒ )而(ér )绝(jué ),与(yǔ )古(gǔ )荒(huāng )淫(yín )暴(bào )乱(luàn )之(zhī )君(jūn )等(děng )为(wéi )亡(wáng )国(guó ),独(dú )为(wéi )此(cǐ )介(jiè )介(jiè )耳(ěr )!”又(yòu )曰(yuē ):“亡(wáng )国(guó )之(zhī )君(jūn ),往(wǎng )往(wǎng )为(wéi )人(rén )囚(qiú )执(zhí ),或(huò )为(wéi )俘(fú )献(xiàn ),或(huò )辱(rǔ )于(yú )阶(jiē )庭(tíng ),或(huò )闭(bì )之(zhī )空(kōng )谷(gǔ )。朕(zhèn )必(bì )不(bú )至(zhì )于(yú )此(cǐ )!卿(qīng )等(děng )观(guān )之(zhī ),朕(zhèn )志(zhì )决(jué )矣(yǐ )!”以(yǐ )御(yù )用(yòng )器(qì )皿(mǐn )赏(shǎng )战(zhàn )士(shì )。已(yǐ )而(ér )微(wēi )服(fú )率(lǜ )兵(bīng )夜(yè )出(chū )东(dōng )城(chéng ),谋(móu )遁(dùn )去(qù ),及(jí )栅(shān ),遇(yù )敌(dí )兵(bīng ),战(zhàn )而(ér )还(hái )。杀(shā )厩(jiù )马(mǎ )以(yǐ )犒(kào )将(jiāng )士(shì ),然(rán )其(qí )势(shì )不(bú )可(kě )为(wéi )矣(yǐ )。

庚(gēng )辰(chén ),枢(shū )密(mì )使(shǐ )薛(xuē )极(jí )罢(bà )。极(jí )与(yǔ )胡(hú )榘(jǔ )、聂(niè )子(zǐ )述(shù )、赵(zhào )汝(rǔ )述(shù )并(bìng )附(fù )史(shǐ )弥(mí )远(yuǎn ),最(zuì )为(wéi )亲(qīn )信(xìn )用(yòng )事(shì ),人(rén )谓(wèi )之(zhī )“四(sì )木(mù )”。至(zhì )是(shì )罢(bà ),知(zhī )绍(shào )兴(xìng )府(fǔ )兼(jiān )浙(zhè )东(dōng )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )。

戊(wù )申(shēn ),洪(hóng )咨(zī )夔(kuí )言(yán )提(tí )举(jǔ )洞(dòng )霄(xiāo )宫(gōng )袁(yuán )韶(sháo ),仇(chóu )视(shì )善(shàn )类(lèi ),谄(chǎn )附(fù )史(shǐ )弥(mí )远(yuǎn );诏(zhào )罢(bà )祠(cí )禄(lù )。又(yòu )劾(hé )赵(zhào )善(shàn )湘(xiāng )、郑(zhèng )损(sǔn )、陈(chén )晐(gāi )纳(nà )赂(lù )弥(mí )远(yuǎn ),怙(hù )势(shì )肆(sì )奸(jiān ),失(shī )江(jiāng )淮(huái )、荆(jīng )襄(xiāng )、蜀(shǔ )汉(hàn )人(rén )心(xīn ),罪(zuì )状(zhuàng )显(xiǎn )著(zhe );诏(zhào )善(shàn )湘(xiāng )有(yǒu )讨(tǎo )李(lǐ )全(quán )功(gōng ),特(tè )寝(qǐn )免(miǎn ),晐(gāi )与(yǔ )祠(cí ),损(sǔn )落(luò )职(zhí )与(yǔ )祠(cí )。

是(shì )岁(suì ),蒙(méng )古(gǔ )敕(chì )修(xiū )孔(kǒng )子(zǐ )庙(miào )及(jí )浑(hún )天(tiān )仪(yí )。

阅读:25733

打赏捐助〔Donate〕>>>

《理宗建道备德大功复兴烈文仁武圣明安孝皇帝绍定六年(金天兴二年,蒙古太宗五年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库