载记·第十六章【登录】

《晋书》 > 载记 > 《载记·第十六章》 > 拼音版

姚(yáo )弋(yì )仲(zhòng ),南(nán )安(ān )赤(chì )亭(tíng )羌(qiāng )人(rén )也(yě )。其(qí )先(xiān )有(yǒu )虞(yú )氏(shì )之(zhī )苗(miáo )裔(yì )。禹(yǔ )封(fēng )舜(shùn )少(shǎo )子(zǐ )于(yú )西(xī )戎(róng ),世(shì )为(wéi )羌(qiāng )酋(qiú )。其(qí )后(hòu )烧(shāo )当(dāng )雄(xióng )于(yú )洮(táo )、罕(hǎn )之(zhī )间(jiān ),七(qī )世(shì )孙(sūn )填(tián )虞(yú ),汉(hàn )中(zhōng )元(yuán )末(mò )寇(kòu )扰(rǎo )西(xī )州(zhōu ),为(wéi )杨(yáng )虚(xū )侯(hóu )马(mǎ )武(wǔ )所(suǒ )败(bài ),徙(xǐ )出(chū )塞(sāi )。虞(yú )九(jiǔ )世(shì )孙(sūn )迁(qiān )那(nà )率(lǜ )种(zhǒng )人(rén )内(nèi )附(fù ),汉(hàn )朝(cháo )嘉(jiā )之(zhī ),假(jiǎ )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、西(xī )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )、归(guī )顺(shùn )王(wáng ),处(chù )之(zhī )于(yú )南(nán )安(ān )之(zhī )赤(chì )亭(tíng )。那(nà )玄(xuán )孙(sūn )柯(kē )回(huí )为(wéi )魏(wèi )镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、绥(suí )戎(róng )校(xiào )尉(wèi )、西(xī )羌(qiāng )都(dōu )督(dū )。回(huí )生(shēng )弋(yì )仲(zhòng ),少(shǎo )英(yīng )毅(yì ),不(bú )营(yíng )产(chǎn )业(yè ),唯(wéi )以(yǐ )收(shōu )恤(xù )为(wéi )务(wù ),众(zhòng )皆(jiē )畏(wèi )而(ér )亲(qīn )之(zhī )。永(yǒng )嘉(jiā )之(zhī )乱(luàn ),东(dōng )徙(xǐ )榆(yú )眉(méi ),戎(róng )夏(xià )襁(qiǎng )负(fù )随(suí )之(zhī )者(zhě )数(shù )万(wàn ),自(zì )称(chēng )护(hù )西(xī )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、扶(fú )风(fēng )公(gōng )。

刘(liú )曜(yào )之(zhī )平(píng )陈(chén )安(ān )也(yě ),以(yǐ )弋(yì )仲(zhòng )为(wéi )平(píng )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )平(píng )襄(xiāng )公(gōng ),邑(yì )之(zhī )于(yú )陇(lǒng )上(shàng )。及(jí )石(shí )季(jì )龙(lóng )克(kè )上(shàng )邽(guī ),弋(yì )仲(zhòng )说(shuō )之(zhī )曰(yuē ):“明(míng )公(gōng )握(wò )兵(bīng )十(shí )万(wàn ),功(gōng )高(gāo )一(yī )时(shí ),正(zhèng )是(shì )行(háng )权(quán )立(lì )策(cè )之(zhī )日(rì )。陇(lǒng )上(shàng )多(duō )豪(háo ),秦(qín )风(fēng )猛(měng )劲(jìn ),道(dào )隆(lóng )后(hòu )服(fú ),道(dào )洿(wū )先(xiān )叛(pàn ),宜(yí )徙(xǐ )陇(lǒng )上(shàng )豪(háo )强(qiáng ),虚(xū )其(qí )心(xīn )腹(fù ),以(yǐ )实(shí )畿(jī )甸(diàn )。”季(jì )龙(lóng )纳(nà )之(zhī ),启(qǐ )勒(lè )以(yǐ )弋(yì )仲(zhòng )行(háng )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、六(liù )夷(yí )左(zuǒ )都(dōu )督(dū )。后(hòu )晋(jìn )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )祖(zǔ )约(yuē )奔(bēn )于(yú )勒(lè ),勒(lè )礼(lǐ )待(dài )之(zhī ),弋(yì )仲(zhòng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“祖(zǔ )约(yuē )残(cán )贼(zéi )晋(jìn )朝(cháo ),逼(bī )杀(shā )太(tài )后(hòu ),不(bú )忠(zhōng )于(yú )主(zhǔ ),而(ér )陛(bì )下(xià )宠(chǒng )之(zhī ),臣(chén )恐(kǒng )奸(jiān )乱(luàn )之(zhī )萌(méng ),此(cǐ )其(qí )始(shǐ )矣(yǐ )。”勒(lè )善(shàn )之(zhī ),后(hòu )竟(jìng )诛(zhū )约(yuē )。

勒(lè )既(jì )死(sǐ ),季(jì )龙(lóng )执(zhí )权(quán ),思(sī )弋(yì )仲(zhòng )之(zhī )言(yán ),遂(suí )徙(xǐ )秦(qín )、雍(yōng )豪(háo )杰(jié )于(yú )关(guān )东(dōng )。弋(yì )仲(zhòng )率(lǜ )部(bù )众(zhòng )数(shù )万(wàn )迁(qiān )于(yú )清(qīng )河(hé ),拜(bài )奋(fèn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )、西(xī )羌(qiāng )大(dà )都(dōu )督(dū ),封(fēng )襄(xiāng )平(píng )县(xiàn )公(gōng )。及(jí )季(jì )龙(lóng )废(fèi )石(shí )弘(hóng )自(zì )立(lì ),弋(yì )仲(zhòng )称(chēng )疾(jí )不(bú )贺(hè )。季(jì )龙(lóng )累(lèi )召(zhào )之(zhī ),乃(nǎi )赴(fù ),正(zhèng )色(sè )谓(wèi )季(jì )龙(lóng )曰(yuē ):“奈(nài )何(hé )把(bǎ )臂(bì )受(shòu )托(tuō )而(ér )反(fǎn )夺(duó )之(zhī )乎(hū )!”季(jì )龙(lóng )惮(dàn )其(qí )强(qiáng )正(zhèng )而(ér )不(bú )之(zhī )责(zé )。迁(qiān )持(chí )节(jiē )、十(shí )郡(jùn )六(liù )夷(yí )大(dà )都(dōu )督(dū )、冠(guàn )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。性(xìng )清(qīng )俭(jiǎn )鲠(gěng )直(zhí ),不(bú )修(xiū )威(wēi )仪(yí ),屡(lǚ )献(xiàn )谠(dǎng )言(yán ),无(wú )所(suǒ )回(huí )避(bì ),季(jì )龙(lóng )甚(shèn )重(zhòng )之(zhī )。朝(cháo )之(zhī )大(dà )议(yì ),靡(mí )不(bú )参(cān )决(jué ),公(gōng )卿(qīng )亦(yì )惮(dàn )而(ér )推(tuī )下(xià )之(zhī )。武(wǔ )城(chéng )左(zuǒ )尉(wèi ),季(jì )龙(lóng )宠(chǒng )姬(jī )之(zhī )弟(dì )也(yě ),曾(céng )扰(rǎo )其(qí )部(bù ),弋(yì )仲(zhòng )执(zhí )尉(wèi ),数(shù )以(yǐ )迫(pò )胁(xié )之(zhī )状(zhuàng ),命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )斩(zhǎn )之(zhī )。尉(wèi )叩(kòu )头(tóu )流(liú )血(xuè ),左(zuǒ )右(yòu )谏(jiàn ),乃(nǎi )止(zhǐ )。其(qí )刚(gāng )直(zhí )不(bú )回(huí ),皆(jiē )此(cǐ )类(lèi )也(yě )。

季(jì )龙(lóng )末(mò ),梁(liáng )犊(dú )败(bài )李(lǐ )农(nóng )于(yú )荥(yíng )阳(yáng ),季(jì )龙(lóng )大(dà )惧(jù ),驰(chí )召(zhào )弋(yì )仲(zhòng )。弋(yì )仲(zhòng )率(lǜ )其(qí )部(bù )众(zhòng )八(bā )千(qiān )余(yú )人(rén )屯(tún )于(yú )南(nán )郊(jiāo ),轻(qīng )骑(qí )至(zhì )鄴(yè )。时(shí )季(jì )龙(lóng )病(bìng ),不(bú )时(shí )见(jiàn )弋(yì )仲(zhòng ),引(yǐn )入(rù )领(lǐng )军(jūn )省(shěng ),赐(cì )其(qí )所(suǒ )食(shí )之(zhī )食(shí )。弋(yì )仲(zhòng )怒(nù )不(bú )食(shí ),曰(yuē ):“召(zhào )我(wǒ )击(jī )贼(zéi ),岂(qǐ )来(lái )觅(mì )食(shí )邪(xié )!我(wǒ )不(bú )知(zhī )上(shàng )存(cún )亡(wáng ),若(ruò )一(yī )见(jiàn ),虽(suī )死(sǐ )无(wú )恨(hèn )。”左(zuǒ )右(yòu )言(yán )之(zhī ),乃(nǎi )引(yǐn )见(jiàn )。弋(yì )仲(zhòng )数(shù )季(jì )龙(lóng )曰(yuē ):“兒(ér )死(sǐ )来(lái )愁(chóu )邪(xié )?乃(nǎi )至(zhì )于(yú )疾(jí )!兒(ér )小(xiǎo )时(shí )不(bú )能(néng )使(shǐ )好(hǎo )人(rén )辅(fǔ )相(xiàng ),至(zhì )令(lìng )相(xiàng )杀(shā )。兒(ér )自(zì )有(yǒu )过(guò ),责(zé )其(qí )下(xià )人(rén )太(tài )甚(shèn ),故(gù )反(fǎn )耳(ěr )。汝(rǔ )病(bìng )久(jiǔ ),所(suǒ )立(lì )兒(ér )小(xiǎo ),若(ruò )不(bú )差(chà ),天(tiān )下(xià )必(bì )乱(luàn )。当(dāng )宜(yí )忧(yōu )此(cǐ ),不(bú )烦(fán )忧(yōu )贼(zéi )也(yě )。犊(dú )等(děng )因(yīn )思(sī )归(guī )之(zhī )心(xīn ),共(gòng )为(wéi )奸(jiān )盗(dào ),所(suǒ )行(háng )残(cán )贼(zéi ),此(cǐ )成(chéng )擒(qín )耳(ěr )。老(lǎo )羌(qiāng )请(qǐng )效(xiào )死(sǐ )前(qián )锋(fēng ),使(shǐ )一(yī )举(jǔ )而(ér )了(le )。”弋(yì )仲(zhòng )性(xìng )狷(juàn )直(zhí ),俗(sú )无(wú )尊(zūn )卑(bēi )皆(jiē )汝(rǔ )之(zhī ),季(jì )龙(lóng )恕(shù )而(ér )不(bú )责(zé ),于(yú )坐(zuò )授(shòu )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),赐(cì )以(yǐ )铠(kǎi )马(mǎ )。弋(yì )仲(zhòng )曰(yuē ):“汝(rǔ )看(kàn )老(lǎo )羌(qiāng )堪(kān )破(pò )贼(zéi )以(yǐ )不(bú )?”于(yú )是(shì )贯(guàn )钾(jiǎ )跨(kuà )马(mǎ )于(yú )庭(tíng )中(zhōng ),策(cè )马(mǎ )南(nán )驰(chí ),不(bú )辞(cí )而(ér )出(chū ),遂(suí )灭(miè )梁(liáng )犊(dú )。以(yǐ )功(gōng )加(jiā )剑(jiàn )履(lǚ )上(shàng )殿(diàn ),入(rù )朝(cháo )不(bú )趋(qū ),进(jìn )封(fēng )西(xī )平(píng )郡(jùn )公(gōng )。

冉(rǎn )闵(mǐn )之(zhī )乱(luàn ),弋(yì )仲(zhòng )率(lǜ )众(zhòng )讨(tǎo )闵(mǐn ),次(cì )于(yú )混(hún )桥(qiáo )。石(shí )祗(zhī )僭(jiàn )号(hào )于(yú )襄(xiāng )国(guó ),以(yǐ )弋(yì )仲(zhòng )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),待(dài )以(yǐ )殊(shū )礼(lǐ )。祗(zhī )与(yǔ )闵(mǐn )相(xiàng )攻(gōng ),弋(yì )仲(zhòng )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )襄(xiāng )救(jiù )祗(zhī ),戒(jiè )襄(xiāng )曰(yuē ):“汝(rǔ )才(cái )十(shí )倍(bèi )于(yú )闵(mǐn ),若(ruò )不(bú )枭(xiāo )擒(qín ),不(bú )须(xū )复(fù )见(jiàn )我(wǒ )也(yě )。”襄(xiāng )击(jī )闵(mǐn )于(yú )常(cháng )卢(lú )泽(zé ),大(dà )破(pò )之(zhī )而(ér )归(guī )。弋(yì )仲(zhòng )怒(nù )襄(xiāng )之(zhī )不(bú )擒(qín )闵(mǐn )也(yě ),杖(zhàng )之(zhī )一(yī )百(bǎi )。

弋(yì )仲(zhòng )部(bù )曲(qǔ )马(mǎ )何(hé )罗(luó )博(bó )学(xué )有(yǒu )文(wén )才(cái ),张(zhāng )豺(chái )之(zhī )辅(fǔ )石(shí )世(shì )也(yě ),背(bèi )弋(yì )仲(zhòng )归(guī )豺(chái ),豺(chái )以(yǐ )为(wéi )尚(shàng )书(shū )郎(láng )。豺(chái )败(bài ),复(fù )归(guī ),咸(xián )劝(quàn )杀(shā )之(zhī )。弋(yì )仲(zhòng )曰(yuē ):“今(jīn )正(zhèng )是(shì )招(zhāo )才(cái )纳(nà )奇(qí )之(zhī )日(rì ),当(dāng )收(shōu )其(qí )力(lì )用(yòng ),不(bú )足(zú )害(hài )也(yě )。”以(yǐ )为(wéi )参(cān )军(jūn )。其(qí )宽(kuān )恕(shù )如(rú )此(cǐ )。

弋(yì )仲(zhòng )有(yǒu )子(zǐ )四(sì )十(shí )二(èr )人(rén ),常(cháng )戒(jiè )诸(zhū )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )本(běn )以(yǐ )晋(jìn )室(shì )大(dà )乱(luàn ),石(shí )氏(shì )待(dài )吾(wú )厚(hòu ),故(gù )欲(yù )讨(tǎo )其(qí )贼(zéi )臣(chén )以(yǐ )报(bào )其(qí )德(dé )。今(jīn )石(shí )氏(shì )已(yǐ )灭(miè ),中(zhōng )原(yuán )无(wú )主(zhǔ ),自(zì )古(gǔ )以(yǐ )来(lái )未(wèi )有(yǒu )戎(róng )狄(dí )作(zuò )天(tiān )子(zǐ )者(zhě )。我(wǒ )死(sǐ ),汝(rǔ )便(biàn )归(guī )晋(jìn ),当(dāng )竭(jié )尽(jìn )臣(chén )节(jiē ),无(wú )为(wéi )不(bú )义(yì )之(zhī )事(shì )。”乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )降(jiàng )。永(yǒng )和(hé )七(qī )年(nián ),拜(bài )弋(yì )仲(zhòng )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、六(liù )夷(yí )大(dà )都(dōu )督(dū )、都(dōu )督(dū )江(jiāng )、淮(huái )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、大(dà )单(dān )于(yú ),封(fēng )高(gāo )陵(líng )郡(jùn )公(gōng )。八(bā )年(nián ),卒(zú ),时(shí )年(nián )七(qī )十(shí )三(sān )。

子(zǐ )襄(xiāng )之(zhī )入(rù )关(guān )也(yě ),为(wéi )苻(fú )生(shēng )所(suǒ )败(bài ),弋(yì )仲(zhòng )之(zhī )柩(jiù )为(wéi )生(shēng )所(suǒ )得(dé ),生(shēng )以(yǐ )王(wáng )礼(lǐ )葬(zàng )之(zhī )于(yú )天(tiān )水(shuǐ )冀(jì )县(xiàn )。苌(cháng )僭(jiàn )位(wèi ),追(zhuī )谥(shì )曰(yuē )景(jǐng )元(yuán )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )始(shǐ )祖(zǔ ),墓(mù )曰(yuē )高(gāo )陵(líng ),置(zhì )园(yuán )邑(yì )五(wǔ )百(bǎi )家(jiā )。

襄(xiāng )字(zì )景(jǐng )国(guó ),弋(yì )仲(zhòng )之(zhī )第(dì )五(wǔ )子(zǐ )也(yě )。年(nián )十(shí )七(qī ),身(shēn )长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ )五(wǔ )寸(cùn ),臂(bì )垂(chuí )过(guò )膝(xī ),雄(xióng )武(wǔ )多(duō )才(cái )艺(yì ),明(míng )察(chá )善(shàn )抚(fǔ )纳(nà ),士(shì )众(zhòng )爱(ài )敬(jìng )之(zhī ),咸(xián )请(qǐng )为(wéi )嗣(sì )。弋(yì )仲(zhòng )弗(fú )许(xǔ ),百(bǎi )姓(xìng )固(gù )请(qǐng )者(zhě )日(rì )有(yǒu )千(qiān )数(shù ),乃(nǎi )授(shòu )之(zhī )以(yǐ )兵(bīng )。石(shí )祗(zhī )僭(jiàn )号(hào ),以(yǐ )襄(xiāng )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、护(hù )乌(wū )丸(wán )校(xiào )尉(wèi )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、新(xīn )昌(chāng )公(gōng )。晋(jìn )遣(qiǎn )使(shǐ )拜(bài )襄(xiāng )持(chí )节(jiē )、平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、即(jí )丘(qiū )县(xiàn )公(gōng )。

弋(yì )仲(zhòng )死(sǐ ),襄(xiāng )秘(mì )不(bú )发(fā )丧(sàng ),率(lǜ )户(hù )六(liù )万(wàn )南(nán )攻(gōng )阳(yáng )平(píng )、元(yuán )城(chéng )、发(fā )干(gàn ),皆(jiē )破(pò )之(zhī ),杀(shā )掠(luě )三(sān )千(qiān )余(yú )家(jiā ),屯(tún )于(yú )碻(qiāo )磝(áo )津(jīn )。以(yǐ )太(tài )原(yuán )王(wáng )亮(liàng )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ ),天(tiān )水(shuǐ )尹(yǐn )赤(chì )为(wéi )司(sī )马(mǎ ),略(luè )阳(yáng )伏(fú )子(zǐ )成(chéng )为(wéi )左(zuǒ )部(bù )帅(shuài ),南(nán )安(ān )敛(liǎn )岐(qí )为(wéi )右(yòu )部(bù )帅(shuài ),略(luè )阳(yáng )黑(hēi )那(nà )为(wéi )前(qián )部(bù )帅(shuài ),强(qiáng )白(bái )为(wéi )后(hòu )部(bù )帅(shuài ),太(tài )原(yuán )薛(xuē )赞(zàn )、略(luè )阳(yáng )王(wáng )权(quán )翼(yì )为(wéi )参(cān )军(jūn )。南(nán )至(zhì )荥(yíng )阳(yáng ),始(shǐ )发(fā )丧(sàng )行(háng )服(fú )。与(yǔ )高(gāo )昌(chāng )、李(lǐ )历(lì )战(zhàn )于(yú )麻(má )田(tián ),马(mǎ )中(zhōng )流(liú )矢(shǐ )死(sǐ ),赖(lài )其(qí )弟(dì )苌(cháng )以(yǐ )免(miǎn )。晋(jìn )处(chù )襄(xiāng )于(yú )谯(qiáo )城(chéng ),遣(qiǎn )五(wǔ )弟(dì )为(wéi )任(rèn ),单(dān )骑(qí )度(dù )淮(huái ),见(jiàn )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )谢(xiè )尚(shàng )于(yú )寿(shòu )春(chūn )。尚(shàng )命(mìng )去(qù )仗(zhàng )卫(wèi ),幅(fú )巾(jīn )以(yǐ )待(dài )之(zhī ),一(yī )面(miàn )交(jiāo )款(kuǎn ),便(biàn )若(ruò )平(píng )生(shēng )。

襄(xiāng )少(shǎo )有(yǒu )高(gāo )名(míng ),雄(xióng )武(wǔ )冠(guàn )世(shì ),好(hǎo )学(xué )博(bó )通(tōng ),雅(yǎ )善(shàn )谈(tán )论(lùn ),英(yīng )济(jì )之(zhī )称(chēng )著(zhe )于(yú )南(nán )夏(xià )。中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )殷(yīn )浩(hào )惮(dàn )其(qí )威(wēi )名(míng ),乃(nǎi )因(yīn )襄(xiāng )诸(zhū )弟(dì ),频(pín )遣(qiǎn )刺(cì )客(kè )杀(shā )襄(xiāng ),刺(cì )客(kè )皆(jiē )推(tuī )诚(chéng )告(gào )实(shí ),襄(xiāng )待(dài )之(zhī )若(ruò )旧(jiù )。浩(hào )潜(qián )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )魏(wèi )憬(jǐng )率(lǜ )五(wǔ )千(qiān )余(yú )人(rén )袭(xí )襄(xiāng ),襄(xiāng )乃(nǎi )斩(zhǎn )憬(jǐng )而(ér )并(bìng )其(qí )众(zhòng )。浩(hào )愈(yù )恶(è )之(zhī ),乃(nǎi )使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )启(qǐ )守(shǒu )谯(qiáo ),迁(qiān )襄(xiāng )于(yú )梁(liáng )国(guó )蠡(lí )台(tái ),表(biǎo )授(shòu )梁(liáng )国(guó )内(nèi )史(shǐ )。襄(xiāng )遣(qiǎn )权(quán )翼(yì )诣(yì )浩(hào ),浩(hào )曰(yuē ):“姚(yáo )平(píng )北(běi )每(měi )举(jǔ )动(dòng )自(zì )由(yóu ),岂(qǐ )所(suǒ )望(wàng )也(yě )。”翼(yì )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )轻(qīng )纳(nà )奸(jiān )言(yán ),自(zì )生(shēng )疑(yí )贰(èr ),愚(yú )谓(wèi )猜(cāi )嫌(xián )之(zhī )由(yóu ),不(bú )在(zài )于(yú )彼(bǐ )。”浩(hào )曰(yuē ):“姚(yáo )君(jūn )纵(zòng )放(fàng )小(xiǎo )人(rén ),盗(dào )窃(qiè )吾(wú )马(mǎ ),王(wáng )臣(chén )之(zhī )体(tǐ )固(gù )若(ruò )是(shì )乎(hū )?”翼(yì )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )谓(wèi )姚(yáo )平(píng )北(běi )以(yǐ )威(wēi )武(wǔ )自(zì )强(qiáng ),终(zhōng )为(wéi )难(nán )保(bǎo ),校(xiào )兵(bīng )练(liàn )众(zhòng ),将(jiāng )惩(chéng )不(bú )恪(kè ),取(qǔ )马(mǎ )者(zhě )欲(yù )以(yǐ )自(zì )卫(wèi )耳(ěr )。”浩(hào )曰(yuē ):“何(hé )至(zhì )是(shì )也(yě )。”浩(hào )遣(qiǎn )谢(xiè )万(wàn )讨(tǎo )襄(xiāng ),襄(xiāng )逆(nì )击(jī )破(pò )之(zhī )。浩(hào )甚(shèn )怒(nù ),会(huì )闻(wén )关(guān )中(zhōng )有(yǒu )变(biàn ),浩(hào )率(lǜ )众(zhòng )北(běi )伐(fá ),襄(xiāng )乃(nǎi )要(yào )击(jī )浩(hào )于(yú )山(shān )桑(sāng ),大(dà )败(bài )之(zhī ),斩(zhǎn )获(huò )万(wàn )计(jì ),收(shōu )其(qí )资(zī )仗(zhàng )。使(shǐ )兄(xiōng )益(yì )守(shǒu )山(shān )桑(sāng )垒(lěi ),复(fù )如(rú )淮(huái )南(nán )。浩(hào )遣(qiǎn )刘(liú )启(qǐ )、王(wáng )彬(bīn )之(zhī )伐(fá )山(shān )桑(sāng ),襄(xiāng )自(zì )淮(huái )南(nán )击(jī )灭(miè )之(zhī ),鼓(gǔ )行(háng )济(jì )淮(huái ),屯(tún )于(yú )盱(xū )眙(yí ),招(zhāo )掠(luě )流(liú )人(rén ),众(zhòng )至(zhì )七(qī )万(wàn ),分(fèn )置(zhì )守(shǒu )宰(zǎi ),劝(quàn )课(kè )农(nóng )桑(sāng ),遣(qiǎn )使(shǐ )建(jiàn )鄴(yè ),罪(zuì )状(zhuàng )殷(yīn )浩(hào ),并(bìng )自(zì )陈(chén )谢(xiè )。

流(liú )人(rén )郭(guō )斁(yì )等(děng )千(qiān )余(yú )人(rén )执(zhí )晋(jìn )堂(táng )邑(yì )内(nèi )史(shǐ )刘(liú )仕(shì )降(jiàng )于(yú )襄(xiāng ),朝(cháo )延(yán )大(dà )震(zhèn ),以(yǐ )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )周(zhōu )闵(mǐn )为(wéi )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),缘(yuán )江(jiāng )备(bèi )守(shǒu )。襄(xiāng )将(jiāng )佐(zuǒ )部(bù )众(zhòng )皆(jiē )北(běi )人(rén ),咸(xián )劝(quàn )襄(xiāng )北(běi )还(hái )。襄(xiāng )方(fāng )轨(guǐ )北(běi )引(yǐn ),自(zì )称(chēng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )单(dān )于(yú ),进(jìn )攻(gōng )外(wài )黄(huáng ),为(wéi )晋(jìn )边(biān )将(jiāng )所(suǒ )败(bài )。襄(xiāng )收(shōu )散(sàn )卒(zú )而(ér )勤(qín )抚(fǔ )恤(xù )之(zhī ),于(yú )是(shì )复(fù )振(zhèn )。乃(nǎi )据(jù )许(xǔ )昌(chāng ),将(jiāng )如(rú )河(hé )东(dōng )以(yǐ )图(tú )关(guān )右(yòu ),自(zì )许(xǔ )遂(suí )攻(gōng )洛(luò )阳(yáng ),逾(yú )月(yuè )不(bú )克(kè )。其(qí )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )亮(liàng )谏(jiàn )襄(xiāng )曰(yuē ):“公(gōng )英(yīng )略(luè )盖(gài )天(tiān )下(xià ),士(shì )众(zhòng )思(sī )效(xiào )力(lì )命(mìng ),不(bú )可(kě )损(sǔn )威(wēi )劳(láo )众(zhòng ),守(shǒu )此(cǐ )孤(gū )城(chéng )。宜(yí )还(hái )河(hé )北(běi ),以(yǐ )弘(hóng )远(yuǎn )略(luè )。”襄(xiāng )曰(yuē ):“洛(luò )阳(yáng )虽(suī )小(xiǎo ),山(shān )河(hé )四(sì )塞(sāi )之(zhī )固(gù ),亦(yì )是(shì )用(yòng )武(wǔ )之(zhī )地(dì )。吾(wú )欲(yù )先(xiān )据(jù )洛(luò )阳(yáng ),然(rán )后(hòu )开(kāi )建(jiàn )大(dà )业(yè )。”俄(é )而(ér )亮(liàng )卒(zú ),襄(xiāng )哭(kū )之(zhī )甚(shèn )恸(tòng ),曰(yuē ):“天(tiān )将(jiāng )不(bú )欲(yù )成(chéng )吾(wú )事(shì )乎(hū )?王(wáng )亮(liàng )舍(shě )我(wǒ )去(qù )也(yě )!”

晋(jìn )征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )温(wēn )自(zì )江(jiāng )陵(líng )伐(fá )襄(xiāng ),战(zhàn )于(yú )伊(yī )水(shuǐ )北(běi ),为(wéi )温(wēn )所(suǒ )败(bài ),率(lǜ )麾(huī )下(xià )数(shù )千(qiān )骑(qí )奔(bēn )于(yú )北(běi )山(shān )。其(qí )夜(yè ),百(bǎi )姓(xìng )弃(qì )妻(qī )子(zǐ )随(suí )襄(xiāng )者(zhě )五(wǔ )千(qiān )余(yú )人(rén ),屯(tún )据(jù )阳(yáng )乡(xiāng ),赴(fù )者(zhě )又(yòu )四(sì )千(qiān )余(yú )户(hù )。襄(xiāng )前(qián )后(hòu )败(bài )丧(sàng )数(shù )矣(yǐ ),众(zhòng )知(zhī )襄(xiāng )所(suǒ )在(zài ),辄(zhé )扶(fú )老(lǎo )携(xié )幼(yòu )奔(bēn )驰(chí )而(ér )赴(fù )之(zhī )。时(shí )或(huò )传(chuán )襄(xiāng )创(chuàng )重(zhòng )不(bú )济(jì ),温(wēn )军(jūn )所(suǒ )得(dé )士(shì )女(nǚ )莫(mò )不(bú )北(běi )望(wàng )挥(huī )涕(tì )。其(qí )得(dé )物(wù )情(qíng )如(rú )此(cǐ )。先(xiān )是(shì ),弘(hóng )农(nóng )杨(yáng )亮(liàng )归(guī )襄(xiāng ),襄(xiāng )待(dài )以(yǐ )客(kè )礼(lǐ )。后(hòu )奔(bēn )桓(huán )温(wēn ),温(wēn )问(wèn )襄(xiāng )于(yú )亮(liàng ),亮(liàng )曰(yuē ):“神(shén )明(míng )器(qì )宇(yǔ ),孙(sūn )策(cè )之(zhī )俦(chóu ),而(ér )雄(xióng )武(wǔ )过(guò )之(zhī )。”其(qí )见(jiàn )重(zhòng )如(rú )是(shì )。

襄(xiāng )寻(xún )徙(xǐ )北(běi )屈(qū ),将(jiāng )图(tú )关(guān )中(zhōng ),进(jìn )屯(tún )杏(xìng )城(chéng ),遣(qiǎn )其(qí )从(cóng )兄(xiōng )辅(fǔ )国(guó )姚(yáo )兰(lán )略(luè )地(dì )鄜(fū )城(chéng ),使(shǐ )其(qí )兄(xiōng )益(yì )及(jí )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )钦(qīn )卢(lú )招(zhāo )集(jí )北(běi )地(dì )戎(róng )夏(xià ),归(guī )附(fù )者(zhě )五(wǔ )万(wàn )余(yú )户(hù )。苻(fú )生(shēng )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )苻(fú )飞(fēi )拒(jù )战(zhàn ),兰(lán )败(bài ),为(wéi )飞(fēi )所(suǒ )执(zhí )。襄(xiāng )率(lǜ )众(zhòng )西(xī )引(yǐn ),生(shēng )又(yòu )遣(qiǎn )苻(fú )坚(jiān )、邓(dèng )羌(qiāng )等(děng )要(yào )之(zhī )。襄(xiāng )将(jiāng )战(zhàn ),沙(shā )门(mén )智(zhì )通(tōng )固(gù )谏(jiàn )襄(xiāng ),宜(yí )厉(lì )兵(bīng )收(shōu )众(zhòng ),更(gèng )思(sī )后(hòu )举(jǔ )。襄(xiāng )曰(yuē ):“二(èr )雄(xióng )不(bú )俱(jù )立(lì ),冀(jì )天(tiān )不(bú )弃(qì )德(dé )以(yǐ )济(jì )黎(lí )元(yuán ),吾(wú )计(jì )决(jué )矣(yǐ )。”会(huì )羌(qiāng )师(shī )来(lái )逼(bī ),襄(xiāng )怒(nù ),遂(suí )长(zhǎng )驱(qū )而(ér )进(jìn ),战(zhàn )于(yú )三(sān )原(yuán )。襄(xiāng )败(bài ),为(wéi )坚(jiān )所(suǒ )杀(shā ),时(shí )年(nián )二(èr )十(shí )七(qī ),是(shì )岁(suì )晋(jìn )升(shēng )平(píng )元(yuán )年(nián )也(yě )。苻(fú )生(shēng )以(yǐ )公(gōng )礼(lǐ )葬(zàng )之(zhī )。苌(cháng )僭(jiàn )号(hào ),追(zhuī )谥(shì )魏(wèi )武(wǔ )王(wáng ),封(fēng )襄(xiāng )孙(sūn )延(yán )定(dìng )为(wéi )东(dōng )城(chéng )侯(hóu )。

苌(cháng )字(zì )景(jǐng )茂(mào ),弋(yì )仲(zhòng )第(dì )二(èr )十(shí )四(sì )子(zǐ )也(yě )。少(shǎo )聪(cōng )哲(zhé ),多(duō )权(quán )略(luè ),廓(kuò )落(luò )任(rèn )率(lǜ ),不(bú )修(xiū )行(háng )业(yè ),诸(zhū )兄(xiōng )皆(jiē )奇(qí )之(zhī )。随(suí )襄(xiāng )征(zhēng )伐(fá ),每(měi )参(cān )大(dà )谋(móu )。襄(xiāng )之(zhī )寇(kòu )洛(luò )阳(yáng )也(yě ),梦(mèng )苌(cháng )服(fú )衮(gǔn )衣(yī ),升(shēng )御(yù )坐(zuò ),诸(zhū )酋(qiú )长(zhǎng )皆(jiē )侍(shì )立(lì ),旦(dàn )谓(wèi )将(jiāng )佐(zuǒ )曰(yuē ):“吾(wú )梦(mèng )如(rú )此(cǐ ),此(cǐ )兒(ér )志(zhì )度(dù )不(bú )恆(héng ),或(huò )能(néng )大(dà )起(qǐ )吾(wú )族(zú )。”襄(xiāng )之(zhī )败(bài )于(yú )麻(má )田(tián )也(yě ),马(mǎ )中(zhōng )流(liú )矢(shǐ )死(sǐ ),苌(cháng )下(xià )马(mǎ )以(yǐ )授(shòu )襄(xiāng ),襄(xiāng )曰(yuē ):“汝(rǔ )何(hé )以(yǐ )自(zì )免(miǎn )?”苌(cháng )曰(yuē ):“但(dàn )令(lìng )兄(xiōng )济(jì ),竖(shù )子(zǐ )安(ān )敢(gǎn )害(hài )苌(cháng )!”会(huì )救(jiù )至(zhì ),俱(jù )免(miǎn )。

及(jí )襄(xiāng )死(sǐ ),苌(cháng )率(lǜ )诸(zhū )弟(dì )降(jiàng )于(yú )苻(fú )生(shēng )。苻(fú )坚(jiān )以(yǐ )苌(cháng )为(wéi )扬(yáng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )。历(lì )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),陇(lǒng )东(dōng )、汲(jí )郡(jùn )、河(hé )东(dōng )、武(wǔ )都(dōu )、武(wǔ )威(wēi )、巴(bā )西(xī )、扶(fú )风(fēng )太(tài )守(shǒu ),宁(níng )、幽(yōu )、兗(yǎn )三(sān )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),复(fù )为(wéi )扬(yáng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn ),步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi ),封(fēng )益(yì )都(dōu )侯(hóu )。为(wéi )坚(jiān )将(jiāng ),累(lèi )有(yǒu )大(dà )功(gōng )。

初(chū ),苌(cháng )随(suí )杨(yáng )安(ān )伐(fá )蜀(shǔ ),尝(cháng )昼(zhòu )寝(qǐn )水(shuǐ )旁(páng ),上(shàng )有(yǒu )神(shén )光(guāng )焕(huàn )然(rán ),左(zuǒ )右(yòu )咸(xián )异(yì )之(zhī )。及(jí )苻(fú )坚(jiān )寇(kòu )晋(jìn ),以(yǐ )苌(cháng )为(wéi )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )、督(dū )益(yì )、梁(liáng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),谓(wèi )苌(cháng )曰(yuē ):“朕(zhèn )本(běn )以(yǐ )龙(lóng )骧(xiāng )建(jiàn )业(yè ),龙(lóng )骧(xiāng )之(zhī )号(hào )未(wèi )曾(céng )假(jiǎ )人(rén ),今(jīn )特(tè )以(yǐ )相(xiàng )授(shòu ),山(shān )南(nán )之(zhī )事(shì )一(yī )以(yǐ )委(wěi )卿(qīng )。”坚(jiān )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )冲(chōng )进(jìn )曰(yuē ):“王(wáng )者(zhě )无(wú )戏(xì )言(yán ),此(cǐ )将(jiāng )不(bú )祥(xiáng )之(zhī )征(zhēng )也(yě ),惟(wéi )陛(bì )下(xià )察(chá )之(zhī )。”坚(jiān )默(mò )然(rán )。

坚(jiān )既(jì )败(bài )于(yú )淮(huái )南(nán ),归(guī )长(zhǎng )安(ān ),慕(mù )容(róng )泓(hóng )起(qǐ )兵(bīng )叛(pàn )坚(jiān )。坚(jiān )遣(qiǎn )子(zǐ )叡(ruì )讨(tǎo )之(zhī ),以(yǐ )苌(cháng )为(wéi )司(sī )马(mǎ )。为(wéi )泓(hóng )所(suǒ )败(bài ),叡(ruì )死(sǐ )之(zhī )。苌(cháng )遣(qiǎn )龙(lóng )骧(xiāng )长(zhǎng )史(shǐ )赵(zhào )都(dōu )诣(yì )坚(jiān )谢(xiè )罪(zuì ),坚(jiān )怒(nù ),杀(shā )之(zhī )。苌(cháng )惧(jù ),奔(bēn )于(yú )渭(wèi )北(běi ),遂(suí )如(rú )马(mǎ )牧(mù )。西(xī )州(zhōu )豪(háo )族(zú )尹(yǐn )详(xiáng )、赵(zhào )曜(yào )、王(wáng )钦(qīn )卢(lú )、王(wáng )钦(qīn )卢(lú )、牛(niú )双(shuāng )、狄(dí )广(guǎng )、张(zhāng )乾(qián )等(děng )率(lǜ )五(wǔ )万(wàn )余(yú )家(jiā ),咸(xián )推(tuī )苌(cháng )为(wéi )盟(méng )主(zhǔ )。苌(cháng )将(jiāng )距(jù )之(zhī ),天(tiān )水(shuǐ )尹(yǐn )纬(wěi )说(shuō )苌(cháng )曰(yuē ):“今(jīn )百(bǎi )六(liù )之(zhī )数(shù )既(jì )臻(zhēn ),秦(qín )亡(wáng )之(zhī )兆(zhào )已(yǐ )见(jiàn ),以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )威(wēi )灵(líng )命(mìng )世(shì ),必(bì )能(néng )匡(kuāng )济(jì )时(shí )艰(jiān ),故(gù )豪(háo )杰(jié )驱(qū )驰(chí ),咸(xián )同(tóng )推(tuī )仰(yǎng )。明(míng )公(gōng )宜(yí )降(jiàng )心(xīn )从(cóng )议(yì ),以(yǐ )副(fù )群(qún )望(wàng ),不(bú )可(kě )坐(zuò )观(guān )沈(shěn )溺(nì )而(ér )不(bú )拯(zhěng )救(jiù )之(zhī )。”苌(cháng )乃(nǎi )从(cóng )纬(wěi )谋(móu ),以(yǐ )太(tài )元(yuán )九(jiǔ )年(nián )自(zì )称(chēng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )单(dān )于(yú )、万(wàn )年(nián )秦(qín )王(wáng ),大(dà )赦(shè )境(jìng )内(nèi ),年(nián )号(hào )白(bái )雀(què ),称(chēng )制(zhì )行(háng )事(shì )。以(yǐ )天(tiān )水(shuǐ )尹(yǐn )详(xiáng )、南(nán )安(ān )庞(páng )演(yǎn )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )长(zhǎng )史(shǐ ),南(nán )安(ān )姚(yáo )晃(huǎng )、尹(yǐn )纬(wěi )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )司(sī )马(mǎ ),天(tiān )水(shuǐ )狄(dí )伯(bó )支(zhī )、焦(jiāo )虔(qián )、梁(liáng )希(xī )、庞(páng )魏(wèi )、任(rèn )谦(qiān )为(wéi )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng ),姜(jiāng )训(xùn )、阎(yán )遵(zūn )为(wéi )掾(yuàn )属(shǔ ),王(wáng )据(jù )、焦(jiāo )世(shì )、蒋(jiǎng )秀(xiù )、尹(yǐn )延(yán )年(nián )、牛(niú )双(shuāng )、张(zhāng )乾(qián )为(wéi )参(cān )军(jūn ),王(wáng )钦(qīn )卢(lú )、姚(yáo )方(fāng )成(chéng )、王(wáng )破(pò )虏(lǔ )、杨(yáng )难(nán )、尹(yǐn )嵩(sōng )、裴(péi )骑(qí )、赵(zhào )曜(yào )、狄(dí )广(guǎng )、党(dǎng )删(shān )等(děng )为(wéi )帅(shuài )。

时(shí )慕(mù )容(róng )冲(chōng )与(yǔ )苻(fú )坚(jiān )相(xiàng )攻(gōng ),众(zhòng )甚(shèn )盛(shèng )。苌(cháng )将(jiāng )西(xī )上(shàng ),恐(kǒng )冲(chōng )遏(è )之(zhī ),乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )通(tōng )和(hé ),以(yǐ )子(zǐ )崇(chóng )为(wéi )质(zhì )于(yú )冲(chōng ),进(jìn )屯(tún )北(běi )地(dì ),厉(lì )兵(bīng )积(jī )粟(sù ),以(yǐ )观(guān )时(shí )变(biàn )。苻(fú )坚(jiān )先(xiān )徙(xǐ )晋(jìn )人(rén )李(lǐ )祥(xiáng )等(děng )数(shù )千(qiān )户(hù )于(yú )敷(fū )陆(lù ),至(zhì )是(shì ),降(jiàng )于(yú )苌(cháng ),北(běi )地(dì )、新(xīn )平(píng )、安(ān )定(dìng )羌(qiāng )胡(hú )降(jiàng )者(zhě )十(shí )余(yú )万(wàn )户(hù )。坚(jiān )率(lǜ )诸(zhū )将(jiāng )攻(gōng )之(zhī ),不(bú )能(néng )克(kè )。

苌(cháng )闻(wén )容(róng )慕(mù )冲(chōng )攻(gōng )长(zhǎng )安(ān ),议(yì )进(jìn )趋(qū )之(zhī )计(jì ),群(qún )下(xià )咸(xián )曰(yuē ):“宜(yí )先(xiān )据(jù )咸(xián )阳(yáng )以(yǐ )制(zhì )天(tiān )下(xià )。”苌(cháng )曰(yuē ):“燕(yàn )因(yīn )怀(huái )旧(jiù )之(zhī )士(shì )而(ér )起(qǐ )兵(bīng ),若(ruò )功(gōng )成(chéng )事(shì )捷(jié ),咸(xián )有(yǒu )东(dōng )归(guī )之(zhī )思(sī ),安(ān )能(néng )久(jiǔ )固(gù )秦(qín )川(chuān )!吾(wú )欲(yù )移(yí )兵(bīng )岭(lǐng )北(běi ),广(guǎng )收(shōu )资(zī )实(shí ),须(xū )秦(qín )弊(bì )燕(yàn )回(huí ),然(rán )后(hòu )垂(chuí )拱(gǒng )取(qǔ )之(zhī )。兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn ),坐(zuò )定(dìng )天(tiān )下(xià ),此(cǐ )卞(biàn )庄(zhuāng )得(dé )二(èr )之(zhī )义(yì )也(yě )。”坚(jiān )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )宋(sòng )方(fāng )率(lǜ )骑(qí )三(sān )千(qiān )从(cóng )云(yún )中(zhōng )将(jiāng )赴(fù )长(zhǎng )安(ān ),苌(cháng )自(zì )贰(èr )县(xiàn )要(yào )破(pò )之(zhī ),方(fāng )单(dān )马(mǎ )奔(bēn )免(miǎn ),其(qí )司(sī )马(mǎ )田(tián )晃(huǎng )率(lǜ )众(zhòng )降(jiàng )苌(cháng )。苌(cháng )遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng )攻(gōng )新(xīn )平(píng ),克(kè )之(zhī ),因(yīn )略(luè )地(dì )至(zhì )安(ān )定(dìng ),岭(lǐng )北(běi )诸(zhū )城(chéng )尽(jìn )降(jiàng )之(zhī )。

时(shí )苻(fú )坚(jiān )为(wéi )慕(mù )容(róng )冲(chōng )所(suǒ )逼(bī ),走(zǒu )入(rù )五(wǔ )将(jiāng )山(shān )。冲(chōng )入(rù )长(zhǎng )安(ān )。坚(jiān )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )权(quán )翼(yì )、尚(shàng )书(shū )赵(zhào )迁(qiān )、大(dà )鸿(hóng )胪(lú )皇(huáng )甫(fǔ )覆(fù )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )薛(xuē )赞(zàn )、扶(fú )风(fēng )太(tài )守(shǒu )段(duàn )铿(kēng )等(děng )文(wén )武(wǔ )数(shù )百(bǎi )人(rén )奔(bēn )于(yú )苌(cháng )。苌(cháng )遣(qiǎn )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )吴(wú )忠(zhōng )率(lǜ )骑(qí )围(wéi )坚(jiān ),苌(cháng )如(rú )新(xīn )平(píng )。俄(é )而(ér )忠(zhōng )执(zhí )坚(jiān ),送(sòng )之(zhī )。

慕(mù )容(róng )冲(chōng )遣(qiǎn )其(qí )车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )高(gāo )盖(gài )率(lǜ )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn )来(lái )伐(fá ),战(zhàn )于(yú )新(xīn )平(píng )南(nán ),大(dà )破(pò )之(zhī ),盖(gài )率(lǜ )麾(huī )下(xià )数(shù )千(qiān )人(rén )来(lái )降(jiàng ),拜(bài )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。

冲(chōng )既(jì )率(lǜ )众(zhòng )东(dōng )下(xià ),长(zhǎng )安(ān )空(kōng )虚(xū )。卢(lú )水(shuǐ )郝(hǎo )奴(nú )称(chēng )帝(dì )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),渭(wèi )北(běi )尽(jìn )应(yīng )之(zhī )。扶(fú )风(fēng )王(wáng )驎(lín )有(yǒu )众(zhòng )数(shù )千(qiān ),保(bǎo )据(jù )马(mǎ )嵬(wéi )。奴(nú )遣(qiǎn )弟(dì )多(duō )攻(gōng )驎(lín )。苌(cháng )伐(fá )驎(lín ),破(pò )之(zhī ),驎(lín )走(zǒu )汉(hàn )中(zhōng )。执(zhí )多(duō )而(ér )进(jìn )攻(gōng )奴(nú ),降(jiàng )之(zhī )。

以(yǐ )太(tài )元(yuán )十(shí )一(yī )年(nián )苌(cháng )僭(jiàn )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )曰(yuē )建(jiàn )初(chū ),国(guó )号(hào )大(dà )秦(qín ),改(gǎi )长(zhǎng )安(ān )曰(yuē )常(cháng )安(ān )。立(lì )妻(qī )虵(yě )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),子(zǐ )兴(xìng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),置(zhì )百(bǎi )官(guān )。自(zì )谓(wèi )以(yǐ )火(huǒ )德(dé )承(chéng )苻(fú )氏(shì )木(mù )行(háng ),服(fú )色(sè )如(rú )汉(hàn )氏(shì )承(chéng )周(zhōu )故(gù )事(shì )。徙(xǐ )安(ān )定(dìng )五(wǔ )千(qiān )余(yú )户(hù )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。以(yǐ )弟(dì )征(zhēng )虏(lǔ )绪(xù )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),镇(zhèn )长(zhǎng )安(ān )。

苌(cháng )如(rú )安(ān )定(dìng ),击(jī )平(píng )凉(liáng )胡(hú )金(jīn )熙(xī )、鲜(xiān )卑(bēi )没(méi )奕(yì )于(yú ),大(dà )破(pò )之(zhī )。遂(suí )如(rú )秦(qín )州(zhōu ),与(yǔ )苻(fú )坚(jiān )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )统(tǒng )相(xiàng )持(chí ),天(tiān )水(shuǐ )屠(tú )各(gè )、略(luè )阳(yáng )羌(qiāng )胡(hú )应(yīng )苌(cháng )者(zhě )二(èr )万(wàn )余(yú )户(hù ),统(tǒng )惧(jù ),乃(nǎi )降(jiàng )。因(yīn )飨(xiǎng )将(jiāng )士(shì )于(yú )上(shàng )邽(guī ),南(nán )安(ān )人(rén )古(gǔ )成(chéng )诜(shēn )进(jìn )曰(yuē ):“臣(chén )州(zhōu )人(rén )殷(yīn )地(dì )险(xiǎn ),俊(jùn )杰(jié )如(rú )林(lín ),用(yòng )武(wǔ )之(zhī )国(guó )也(yě )。王(wáng )秦(qín )州(zhōu )不(bú )能(néng )收(shōu )拔(bá )贤(xián )才(cái ),三(sān )分(fèn )鼎(dǐng )足(zú ),而(ér )坐(zuò )玩(wán )珠(zhū )玉(yù ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )此(cǐ )。陛(bì )下(xià )宜(yí )散(sàn )秦(qín )州(zhōu )金(jīn )帛(bó )以(yǐ )施(shī )六(liù )军(jūn ),旌(jīng )贤(xián )表(biǎo )善(shàn )以(yǐ )副(fù )鄙(bǐ )州(zhōu )之(zhī )望(wàng )。”苌(cháng )善(shàn )之(zhī ),擢(zhuó )为(wéi )尚(shàng )书(shū )郎(láng )。拜(bài )弟(dì )硕(shuò )德(dé )都(dōu )督(dū )陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),领(lǐng )护(hù )东(dōng )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi ),镇(zhèn )上(shàng )邽(guī )。

苌(cháng )还(hái )安(ān )定(dìng ),修(xiū )德(dé )政(zhèng ),布(bù )惠(huì )化(huà ),省(shěng )非(fēi )急(jí )之(zhī )费(fèi ),以(yǐ )救(jiù )时(shí )弊(bì ),闾(lǘ )阎(yán )之(zhī )士(shì )有(yǒu )豪(háo )介(jiè )之(zhī )善(shàn )者(zhě ),皆(jiē )显(xiǎn )异(yì )之(zhī )。

苌(cháng )复(fù )如(rú )秦(qín )州(zhōu ),为(wéi )苻(fú )登(dēng )所(suǒ )败(bài ),语(yǔ )在(zài )《登(dēng )传(chuán )》。以(yǐ )其(qí )太(tài )子(zǐ )兴(xìng )镇(zhèn )长(zhǎng )安(ān ),而(ér )与(yǔ )登(dēng )相(xiàng )距(jù )。登(dēng )冯(féng )翊(yì )太(tài )守(shǒu )兰(lán )犊(dú )与(yǔ )苻(fú )师(shī )奴(nú )离(lí )贰(èr ),慕(mù )容(róng )永(yǒng )攻(gōng )之(zhī ),犊(dú )遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )救(jiù )。苌(cháng )将(jiāng )赴(fù )救(jiù ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )姚(yáo )旻(mín )、左(zuǒ )仆(pú )射(shè )尹(yǐn )纬(wěi )等(děng )言(yán )于(yú )苌(cháng )曰(yuē ):“苻(fú )登(dēng )近(jìn )在(zài )瓦(wǎ )亭(tíng ),陛(bì )下(xià )未(wèi )宜(yí )轻(qīng )举(jǔ )。”苌(cháng )曰(yuē ):“登(dēng )迟(chí )重(zhòng )少(shǎo )决(jué ),每(měi )失(shī )时(shí )机(jī ),闻(wén )吾(wú )自(zì )行(háng ),正(zhèng )当(dāng )广(guǎng )集(jí )兵(bīng )资(zī ),必(bì )不(bú )能(néng )轻(qīng )军(jūn )深(shēn )入(rù )。两(liǎng )月(yuè )之(zhī )间(jiān ),足(zú )可(kě )克(kè )此(cǐ )三(sān )竖(shù ),吾(wú )事(shì )必(bì )矣(yǐ )。”遂(suí )师(shī )次(cì )于(yú )渥(wò )源(yuán )。师(shī )奴(nú )率(lǜ )众(zhòng )来(lái )距(jù ),大(dà )战(zhàn ),败(bài )之(zhī ),尽(jìn )俘(fú )其(qí )众(zhòng )。又(yòu )擒(qín )兰(lán )犊(dú ),收(shōu )其(qí )士(shì )马(mǎ )。苌(cháng )乃(nǎi )掘(jué )苻(fú )坚(jiān )尸(shī ),鞭(biān )挞(tà )无(wú )数(shù ),裸(luǒ )剥(bāo )衣(yī )裳(shang ),荐(jiàn )之(zhī )以(yǐ )棘(jí ),坎(kǎn )土(tǔ )而(ér )埋(mái )之(zhī )。慕(mù )容(róng )永(yǒng )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )宣(xuān )率(lǜ )众(zhòng )降(jiàng )苌(cháng )。

初(chū ),关(guān )西(xī )雄(xióng )杰(jié )以(yǐ )苻(fú )氏(shì )既(jì )终(zhōng ),苌(cháng )雄(xióng )略(luè )命(mìng )世(shì ),天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì )可(kě )一(yī )旦(dàn )而(ér )定(dìng )。苌(cháng )既(jì )与(yǔ )苻(fú )登(dēng )相(xiàng )持(chí )积(jī )年(nián ),数(shù )为(wéi )登(dēng )所(suǒ )败(bài ),远(yuǎn )近(jìn )咸(xián )怀(huái )去(qù )就(jiù )之(zhī )计(jì ),唯(wéi )征(zhēng )虏(lǔ )齐(qí )难(nán )、冠(guàn )军(jūn )徐(xú )洛(luò )生(shēng )、辅(fǔ )国(guó )刘(liú )郭(guō )单(dān )、冠(guàn )威(wēi )弥(mí )姐(jiě )婆(pó )触(chù )、龙(lóng )骧(xiāng )赵(zhào )恶(è )地(dì )、镇(zhèn )北(běi )梁(liáng )国(guó )兒(ér )等(děng )守(shǒu )忠(zhōng )不(bú )贰(èr ),并(bìng )留(liú )子(zǐ )弟(dì )守(shǒu )营(yíng ),供(gòng )继(jì )军(jūn )粮(liáng ),身(shēn )将(jiāng )精(jīng )卒(zú ),随(suí )苌(cháng )征(zhēng )伐(fá )。时(shí )诸(zhū )营(yíng )既(jì )多(duō ),故(gù )号(hào )苌(cháng )军(jūn )为(wéi )大(dà )营(yíng ),大(dà )营(yíng )之(zhī )号(hào )自(zì )此(cǐ )始(shǐ )也(yě )。时(shí )天(tiān )大(dà )雪(xuě ),苌(cháng )下(xià )书(shū )深(shēn )自(zì )责(zé )罚(fá ),散(sàn )后(hòu )宫(gōng )文(wén )绮(qǐ )珍(zhēn )宝(bǎo )以(yǐ )供(gòng )戎(róng )事(shì ),身(shēn )食(shí )一(yī )味(wèi ),妻(qī )不(bú )重(zhòng )彩(cǎi )。将(jiāng )帅(shuài )死(sǐ )王(wáng )事(shì )者(zhě ),加(jiā )秩(zhì )二(èr )等(děng ),士(shì )卒(zú )战(zhàn )没(méi ),皆(jiē )有(yǒu )褒(bāo )赠(zèng )。立(lì )太(tài )学(xué ),礼(lǐ )先(xiān )贤(xián )之(zhī )后(hòu )。

敦(dūn )煌(huáng )索(suǒ )卢(lú )曜(yào )请(qǐng )刺(cì )苻(fú )登(dēng ),苌(cháng )曰(yuē ):“卿(qīng )以(yǐ )身(shēn )徇(xùn )难(nán ),将(jiāng )为(wéi )谁(shuí )乎(hū )?”曜(yào )曰(yuē ):“臣(chén )死(sǐ )之(zhī )后(hòu ),深(shēn )以(yǐ )友(yǒu )人(rén )陇(lǒng )西(xī )辛(xīn )暹(xiān )仰(yǎng )托(tuō )。”苌(cháng )遣(qiǎn )之(zhī )。事(shì )发(fā ),为(wéi )登(dēng )所(suǒ )杀(shā ),苌(cháng )以(yǐ )暹(xiān )为(wéi )骑(qí )都(dōu )尉(wèi )。

登(dēng )进(jìn )逼(bī )安(ān )定(dìng ),诸(zhū )将(jiāng )劝(quàn )苌(cháng )决(jué )战(zhàn ),苌(cháng )曰(yuē ):“与(yǔ )穷(qióng )寇(kòu )竞(jìng )胜(shèng ),兵(bīng )家(jiā )之(zhī )下(xià )。吾(wú )将(jiāng )以(yǐ )计(jì )取(qǔ )之(zhī )。”于(yú )是(shì )留(liú )其(qí )尚(shàng )书(shū )令(lìng )姚(yáo )旻(mín )守(shǒu )安(ān )定(dìng ),夜(yè )袭(xí )登(dēng )辎(zī )重(zhòng )于(yú )大(dà )界(jiè ),克(kè )之(zhī )。诸(zhū )将(jiāng )或(huò )欲(yù )因(yīn )登(dēng )骇(hài )乱(luàn )击(jī )之(zhī ),苌(cháng )曰(yuē ):“登(dēng )众(zhòng )虽(suī )乱(luàn ),怒(nù )气(qì )犹(yóu )盛(shèng ),未(wèi )可(kě )轻(qīng )也(yě )。”遂(suí )止(zhǐ )。苌(cháng )以(yǐ )安(ān )定(dìng )地(dì )狭(xiá ),且(qiě )逼(bī )苻(fú )登(dēng ),使(shǐ )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )镇(zhèn )安(ān )定(dìng ),徙(xǐ )安(ān )定(dìng )千(qiān )余(yú )家(jiā )安(ān )于(yú )阴(yīn )密(mì ),遣(qiǎn )弟(dì )征(zhēng )南(nán )靖(jìng )镇(zhèn )之(zhī )。

立(lì )社(shè )稷(jì )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。百(bǎi )姓(xìng )年(nián )七(qī )十(shí )有(yǒu )德(dé )行(háng )者(zhě ),拜(bài )为(wéi )中(zhōng )大(dà )夫(fū ),岁(suì )赐(cì )牛(niú )酒(jiǔ )。

尹(yǐn )纬(wěi )、姚(yáo )晃(huǎng )谓(wèi )古(gǔ )成(chéng )诜(shēn )曰(yuē ):“苻(fú )登(dēng )穷(qióng )寇(kòu ),历(lì )年(nián )未(wèi )灭(miè ),奸(jiān )雄(xióng )鸱(chī )峙(zhì ),所(suǒ )在(zài )纠(jiū )扇(shàn ),夷(yí )夏(xià )皆(jiē )贰(èr ),将(jiāng )若(ruò )之(zhī )何(hé )?”诜(shēn )曰(yuē ):“主(zhǔ )上(shàng )权(quán )略(luè )无(wú )方(fāng ),信(xìn )赏(shǎng )必(bì )罚(fá ),贤(xián )能(néng )之(zhī )士(shì ),咸(xián )怀(huái )乐(lè )推(tuī ),岂(qǐ )虑(lǜ )大(dà )业(yè )不(bú )成(chéng ),氐(dī )贼(zéi )不(bú )灭(miè )乎(hū )!”纬(wěi )曰(yuē ):“登(dēng )穷(qióng )寇(kòu )未(wèi )灭(miè ),奸(jiān )雄(xióng )所(suǒ )在(zài )扇(shàn )合(hé ),吾(wú )等(děng )宁(níng )无(wú )惧(jù )乎(hū )?”诜(shēn )曰(yuē ):“三(sān )秦(qín )天(tiān )府(fǔ )之(zhī )国(guó ),主(zhǔ )上(shàng )十(shí )分(fèn )已(yǐ )有(yǒu )其(qí )八(bā )。今(jīn )所(suǒ )在(zài )可(kě )虑(lǜ )者(zhě ),苻(fú )登(dēng )、杨(yáng )定(dìng )、雷(léi )恶(è )地(dì )耳(ěr ),自(zì )余(yú )琐(suǒ )琐(suǒ ),焉(yān )足(zú )论(lùn )哉(zāi )!然(rán )恶(è )地(dì )地(dì )狭(xiá )众(zhòng )寡(guǎ ),不(bú )足(zú )为(wéi )忧(yōu )。苻(fú )登(dēng )藉(jiè )乌(wū )合(hé )犬(quǎn )羊(yáng ),偷(tōu )存(cún )假(jiǎ )息(xī ),料(liào )其(qí )智(zhì )勇(yǒng ),非(fēi )至(zhì )尊(zūn )之(zhī )匹(pǐ )。霸(bà )王(wáng )之(zhī )起(qǐ ),必(bì )有(yǒu )驱(qū )除(chú ),然(rán )后(hòu )克(kè )定(dìng )大(dà )业(yè )。昔(xī )汉(hàn )、魏(wèi )之(zhī )兴(xìng )也(yě ),皆(jiē )十(shí )有(yǒu )余(yú )年(nián ),乃(nǎi )能(néng )一(yī )同(tóng )于(yú )海(hǎi )内(nèi ),五(wǔ )六(liù )年(nián )间(jiān )未(wèi )为(wéi )久(jiǔ )也(yě )。主(zhǔ )上(shàng )神(shén )略(luè )内(nèi )明(míng ),英(yīng )武(wǔ )外(wài )发(fā ),可(kě )谓(wèi )无(wú )敌(dí )于(yú )天(tiān )下(xià )耳(ěr ),取(qǔ )登(dēng )有(yǒu )余(yú )力(lì )。愿(yuàn )布(bù )德(dé )行(háng )仁(rén ),招(zhāo )贤(xián )纳(nà )士(shì ),厉(lì )兵(bīng )秣(mò )马(mǎ ),以(yǐ )候(hòu )天(tiān )机(jī )。如(rú )其(qí )鸿(hóng )业(yè )不(bú )成(chéng )者(zhě ),诜(shēn )请(qǐng )腰(yāo )斩(zhǎn )以(yǐ )谢(xiè )明(míng )公(gōng )。”纬(wěi )言(yán )之(zhī )于(yú )苌(cháng ),苌(cháng )大(dà )悦(yuè ),赐(cì )诜(shēn )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。

雷(léi )恶(è )地(dì )率(lǜ )众(zhòng )降(jiàng )苌(cháng ),拜(bài )为(wéi )镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )。魏(wèi )褐(hè )飞(fēi )自(zì )称(chēng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、冲(chōng )天(tiān )王(wáng ),率(lǜ )氐(dī )胡(hú )数(shù )万(wàn )人(rén )攻(gōng )安(ān )北(běi )姚(yáo )当(dāng )城(chéng )于(yú )杏(xìng )城(chéng ),雷(léi )恶(è )地(dì )应(yīng )之(zhī ),攻(gōng )镇(zhèn )东(dōng )姚(yáo )汉(hàn )得(dé )于(yú )李(lǐ )润(rùn )。苌(cháng )议(yì )将(jiāng )讨(tǎo )之(zhī ),群(qún )臣(chén )咸(xián )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )不(bú )忧(yōu )六(liù )十(shí )里(lǐ )苻(fú )登(dēng ),乃(nǎi )忧(yōu )六(liù )百(bǎi )里(lǐ )褐(hè )飞(fēi )?”苌(cháng )曰(yuē ):“登(dēng )非(fēi )可(kě )卒(zú )殄(tiǎn ),吾(wú )城(chéng )亦(yì )非(fēi )登(dēng )所(suǒ )能(néng )卒(zú )图(tú )。恶(è )地(dì )多(duō )智(zhì ),非(fēi )常(cháng )人(rén )也(yě )。南(nán )引(yǐn )褐(hè )飞(fēi ),东(dōng )结(jié )董(dǒng )成(chéng ),甘(gān )言(yán )美(měi )说(shuō )以(yǐ )成(chéng )奸(jiān )谋(móu ),若(ruò )得(dé )杏(xìng )城(chéng )、李(lǐ )润(rùn ),恶(è )地(dì )据(jù )之(zhī ),控(kòng )制(zhì )远(yuǎn )近(jìn ),相(xiàng )为(wéi )羽(yǔ )翼(yì ),长(zhǎng )安(ān )东(dōng )北(běi )非(fēi )复(fù )吾(wú )有(yǒu )。”于(yú )是(shì )潜(qián )军(jūn )赴(fù )之(zhī )。苌(cháng )时(shí )众(zhòng )不(bú )满(mǎn )二(èr )千(qiān ),褐(hè )飞(fēi )、恶(è )地(dì )众(zhòng )至(zhì )数(shù )万(wàn ),氐(dī )胡(hú )赴(fù )之(zhī )者(zhě )首(shǒu )尾(wěi )不(bú )绝(jué )。苌(cháng )每(měi )见(jiàn )一(yī )军(jūn )至(zhì ),辄(zhé )有(yǒu )喜(xǐ )色(sè )。群(qún )下(xià )怪(guài )而(ér )问(wèn )之(zhī ),苌(cháng )曰(yuē ):“今(jīn )同(tóng )恶(è )相(xiàng )济(jì ),皆(jiē )来(lái )会(huì )集(jí ),吾(wú )得(dé )乘(chéng )胜(shèng )席(xí )卷(juàn ),一(yī )举(jǔ )而(ér )覆(fù )其(qí )巢(cháo )穴(xué ),东(dōng )北(běi )无(wú )复(fù )余(yú )也(yě )。”褐(hè )飞(fēi )等(děng )以(yǐ )苌(cháng )兵(bīng )少(shǎo ),尽(jìn )众(zhòng )来(lái )攻(gōng )。苌(cháng )固(gù )垒(lěi )不(bú )战(zhàn ),示(shì )之(zhī )以(yǐ )弱(ruò ),潜(qián )遣(qiǎn )子(zǐ )崇(chóng )率(lǜ )骑(qí )数(shù )百(bǎi ),出(chū )其(qí )不(bú )意(yì ),以(yǐ )乘(chéng )其(qí )后(hòu )。褐(hè )飞(fēi )兵(bīng )扰(rǎo )乱(luàn ),苌(cháng )遣(qiǎn )镇(zhèn )远(yuǎn )王(wáng )超(chāo )、平(píng )远(yuǎn )谭(tán )亮(liàng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )击(jī )之(zhī ),褐(hè )飞(fēi )众(zhòng )大(dà )溃(kuì ),斩(zhǎn )褐(hè )飞(fēi )及(jí )首(shǒu )级(jí )万(wàn )余(yú )。恶(è )地(dì )请(qǐng )降(jiàng ),苌(cháng )待(dài )之(zhī )如(rú )初(chū )。恶(è )地(dì )每(měi )谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):“吾(wú )自(zì )言(yán )智(zhì )勇(yǒng )所(suǒ )施(shī ),足(zú )为(wéi )一(yī )时(shí )之(zhī )杰(jié )。校(xiào )数(shù )诸(zhū )雄(xióng ),如(rú )吾(wú )之(zhī )徒(tú ),皆(jiē )应(yīng )跨(kuà )据(jù )一(yī )方(fāng ),兽(shòu )啸(xiào )千(qiān )里(lǐ )。遇(yù )姚(yáo )公(gōng )智(zhì )力(lì )摧(cuī )屈(qū ),是(shì )吾(wú )分(fèn )也(yě )。”恶(è )地(dì )猛(měng )毅(yì )清(qīng )肃(sù ),不(bú )可(kě )干(gàn )以(yǐ )非(fēi )义(yì ),岭(lǐng )北(běi )诸(zhū )豪(háo )皆(jiē )敬(jìng )惮(dàn )之(zhī )。

苌(cháng )命(mìng )其(qí )将(jiāng )当(dāng )城(chéng )于(yú )营(yíng )处(chù )一(yī )栅(shān )孔(kǒng )中(zhōng )莳(shì )树(shù )一(yī )根(gēn ),以(yǐ )旌(jīng )战(zhàn )功(gōng )。岁(suì )余(yú ),问(wèn )之(zhī ),城(chéng )曰(yuē ):“营(yíng )所(suǒ )至(zhì )小(xiǎo ),已(yǐ )广(guǎng )之(zhī )矣(yǐ )。”苌(cháng )曰(yuē ):“少(shǎo )来(lái )斗(dòu )战(zhàn )无(wú )如(rú )此(cǐ )快(kuài ),以(yǐ )千(qiān )六(liù )百(bǎi )人(rén )破(pò )三(sān )万(wàn )众(zhòng ),国(guó )之(zhī )事(shì )业(yè ),由(yóu )此(cǐ )克(kè )举(jǔ )。小(xiǎo )乃(nǎi )为(wéi )奇(qí ),大(dà )何(hé )足(zú )贵(guì )!”

贰(èr )城(chéng )胡(hú )曹(cáo )寅(yín )、王(wáng )达(dá )献(xiàn )马(mǎ )三(sān )千(qiān )匹(pǐ )。以(yǐ )寅(yín )为(wéi )镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),达(dá )镇(zhèn )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、金(jīn )城(chéng )太(tài )守(shǒu )。

苌(cháng )性(xìng )简(jiǎn )率(lǜ ),群(qún )下(xià )有(yǒu )过(guò ),或(huò )面(miàn )加(jiā )骂(mà )辱(rǔ )。太(tài )常(cháng )权(quán )翼(yì )言(yán )于(yú )苌(cháng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )弘(hóng )达(dá )自(zì )任(rèn ),不(bú )修(xiū )小(xiǎo )节(jiē ),驾(jià )驭(yù )群(qún )雄(xióng ),苞(bāo )罗(luó )俊(jùn )异(yì ),弃(qì )嫌(xián )录(lù )善(shàn ),有(yǒu )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )量(liàng )。然(rán )轻(qīng )慢(màn )之(zhī )风(fēng ),所(suǒ )宜(yí )除(chú )也(yě )。”苌(cháng )曰(yuē ):“吾(wú )之(zhī )性(xìng )也(yě )。吾(wú )于(yú )舜(shùn )之(zhī )美(měi ),未(wèi )有(yǒu )片(piàn )焉(yān );汉(hàn )祖(zǔ )之(zhī )短(duǎn ),已(yǐ )收(shōu )其(qí )一(yī )。若(ruò )不(bú )闻(wén )谠(dǎng )言(yán ),安(ān )知(zhī )过(guò )也(yě )!”

南(nán )羌(qiāng )窦(dòu )鸯(yāng )率(lǜ )户(hù )五(wǔ )千(qiān )来(lái )降(jiàng ),拜(bài )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )。

苌(cháng )下(xià )书(shū ),有(yǒu )复(fù )私(sī )仇(chóu )者(zhě ),皆(jiē )诛(zhū )之(zhī )。将(jiāng )吏(lì )亡(wáng )灭(miè )者(zhě ),各(gè )随(suí )所(suǒ )亲(qīn )以(yǐ )立(lì )后(hòu ),振(zhèn )给(gěi )长(zhǎng )育(yù )之(zhī )。

镇(zhèn )东(dōng )苟(gǒu )曜(yào )据(jù )逆(nì )万(wàn )堡(bǎo ),密(mì )引(yǐn )苻(fú )登(dēng )。苌(cháng )与(yǔ )登(dēng )战(zhàn ),败(bài )于(yú )马(mǎ )头(tóu )原(yuán ),收(shōu )众(zhòng )复(fù )战(zhàn )。姚(yáo )硕(shuò )德(dé )谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“上(shàng )慎(shèn )于(yú )轻(qīng )战(zhàn ),每(měi )欲(yù )以(yǐ )计(jì )取(qǔ )之(zhī )。今(jīn )战(zhàn )既(jì )失(shī )利(lì ),而(ér )更(gèng )逼(bī )贼(zéi )者(zhě ),必(bì )有(yǒu )由(yóu )也(yě )。”苌(cháng )闻(wén )而(ér )谓(wèi )硕(shuò )德(dé )曰(yuē ):“登(dēng )用(yòng )兵(bīng )迟(chí )缓(huǎn ),不(bú )识(shí )虚(xū )实(shí ),今(jīn )轻(qīng )兵(bīng )直(zhí )进(jìn ),迳(jìng )据(jù )吾(wú )东(dōng ),必(bì )苟(gǒu )曜(yào )竖(shù )子(zǐ )与(yǔ )之(zhī )连(lián )结(jié )也(yě )。事(shì )久(jiǔ )变(biàn )成(chéng ),其(qí )祸(huò )难(nán )测(cè )。所(suǒ )以(yǐ )速(sù )战(zhàn )者(zhě ),欲(yù )使(shǐ )竖(shù )子(zǐ )谋(móu )之(zhī )未(wèi )就(jiù ),好(hǎo )之(zhī )未(wèi )深(shēn ),散(sàn )败(bài )其(qí )事(shì )耳(ěr )。”进(jìn )战(zhàn ),大(dà )败(bài )之(zhī ),登(dēng )退(tuì )屯(tún )于(yú )郿(méi )。登(dēng )将(jiāng )金(jīn )槌(chuí )以(yǐ )新(xīn )平(píng )降(jiàng )苌(cháng ),苌(cháng )轻(qīng )将(jiāng )数(shù )百(bǎi )骑(qí )入(rù )槌(chuí )营(yíng )。群(qún )下(xià )谏(jiàn )之(zhī ),苌(cháng )曰(yuē ):“槌(chuí )既(jì )去(qù )苻(fú )登(dēng ),复(fù )欲(yù )图(tú )我(wǒ ),将(jiāng )安(ān )所(suǒ )归(guī )!且(qiě )怀(huái )德(dé )初(chū )附(fù ),推(tuī )款(kuǎn )委(wěi )质(zhì ),吾(wú )复(fù )以(yǐ )不(bú )信(xìn )待(dài )之(zhī ),何(hé )以(yǐ )御(yù )物(wù )乎(hū )!”群(qún )氐(dī )果(guǒ )有(yǒu )异(yì )谋(móu ),槌(chuí )不(bú )从(cóng )而(ér )止(zhǐ )。

苌(cháng )如(rú )阴(yīn )密(mì )攻(gōng )登(dēng ),敕(chì )其(qí )太(tài )子(zǐ )兴(xìng )曰(yuē ):“苟(gǒu )曜(yào )好(hǎo )奸(jiān )变(biàn ),将(jiāng )为(wéi )国(guó )害(hài ),闻(wén )吾(wú )还(hái )北(běi ),必(bì )来(lái )见(jiàn )汝(rǔ ),汝(rǔ )便(biàn )执(zhí )之(zhī )。”苟(gǒu )曜(yào )果(guǒ )见(jiàn )兴(xìng )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),兴(xìng )遣(qiǎn )尹(yǐn )纬(wěi )让(ràng )而(ér )诛(zhū )之(zhī )。

苌(cháng )大(dà )败(bài )登(dēng )于(yú )安(ān )定(dìng )东(dōng ),置(zhì )酒(jiǔ )高(gāo )会(huì ),诸(zhū )将(jiāng )咸(xián )曰(yuē ):“若(ruò )值(zhí )魏(wèi )武(wǔ )王(wáng ),不(bú )令(lìng )此(cǐ )贼(zéi )至(zhì )今(jīn ),陛(bì )下(xià )将(jiāng )牢(láo )太(tài )过(guò )耳(ěr )。”苌(cháng )笑(xiào )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )如(rú )亡(wáng )兄(xiōng )有(yǒu )四(sì ):身(shēn )长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ )五(wǔ )寸(cùn ),臂(bì )垂(chuí )过(guò )膝(xī ),人(rén )望(wàng )而(ér )畏(wèi )之(zhī ),一(yī )也(yě );当(dāng )十(shí )万(wàn )之(zhī )众(zhòng ),与(yǔ )天(tiān )下(xià )争(zhēng )衡(héng ),望(wàng )麾(huī )而(ér )进(jìn ),前(qián )无(wú )横(héng )阵(zhèn ),二(èr )也(yě );温(wēn )古(gǔ )知(zhī )今(jīn ),讲(jiǎng )论(lùn )道(dào )艺(yì ),驾(jià )驭(yù )英(yīng )雄(xióng ),收(shōu )罗(luó )隽(jùn )异(yì ),三(sān )也(yě );董(dǒng )率(lǜ )大(dà )众(zhòng ),履(lǚ )险(xiǎn )若(ruò )夷(yí ),上(shàng )下(xià )咸(xián )允(yǔn ),人(rén )尽(jìn )死(sǐ )力(lì ),四(sì )也(yě )。所(suǒ )以(yǐ )得(dé )建(jiàn )立(lì )功(gōng )业(yè ),策(cè )任(rèn )群(qún )贤(xián )者(zhě ),正(zhèng )望(wàng )算(suàn )略(luè )中(zhōng )一(yī )片(piàn )耳(ěr )。”群(qún )臣(chén )咸(xián )称(chēng )万(wàn )岁(suì )。

苌(cháng )下(xià )书(shū )令(lìng )留(liú )台(tái )诸(zhū )镇(zhèn )各(gè )置(zhì )学(xué )官(guān ),勿(wù )有(yǒu )所(suǒ )废(fèi ),考(kǎo )试(shì )优(yōu )劣(liè ),随(suí )才(cái )擢(zhuó )叙(xù )。苻(fú )登(dēng )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )没(méi )奕(yì )于(yú )率(lǜ )户(hù )六(liù )千(qiān )降(jiàng ),拜(bài )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、高(gāo )平(píng )公(gōng )。

苌(cháng )寝(qǐn )疾(jí ),遣(qiǎn )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )镇(zhèn )李(lǐ )润(rùn ),尹(yǐn )纬(wěi )守(shǒu )长(zhǎng )安(ān ),召(zhào )其(qí )太(tài )子(zǐ )兴(xìng )诣(yì )行(háng )营(yíng )。征(zhēng )南(nán )姚(yáo )方(fāng )成(chéng )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“今(jīn )寇(kòu )贼(zéi )未(wèi )灭(miè ),上(shàng )复(fù )寝(qǐn )疾(jí ),王(wáng )统(tǒng )、苻(fú )胤(yìn )等(děng )皆(jiē )有(yǒu )部(bù )曲(qǔ ),终(zhōng )为(wéi )人(rén )害(hài ),宜(yí )尽(jìn )除(chú )之(zhī )。”兴(xìng )于(yú )是(shì )诛(zhū )苻(fú )胤(yìn )、王(wáng )统(tǒng )、王(wáng )广(guǎng )、徐(xú )成(chéng )、毛(máo )盛(shèng ),乃(nǎi )赴(fù )召(zhào )。兴(xìng )至(zhì ),苌(cháng )怒(nù )曰(yuē ):“王(wáng )统(tǒng )兄(xiōng )弟(dì )是(shì )吾(wú )州(zhōu )里(lǐ ),无(wú )他(tā )远(yuǎn )志(zhì ),徐(xú )成(chéng )等(děng )昔(xī )在(zài )秦(qín )朝(cháo ),并(bìng )为(wéi )名(míng )将(jiāng )。天(tiān )下(xià )小(xiǎo )定(dìng ),吾(wú )方(fāng )任(rèn )之(zhī ),奈(nài )何(hé )辄(zhé )便(biàn )诛(zhū )害(hài ),令(lìng )人(rén )丧(sàng )气(qì )!”

苌(cháng )下(xià )书(shū ),兵(bīng )吏(lì )从(cóng )征(zhēng )伐(fá ),户(hù )在(zài )大(dà )营(yíng )者(zhě ),世(shì )世(shì )复(fù )其(qí )家(jiā ),无(wú )所(suǒ )豫(yù )。

苻(fú )登(dēng )与(yǔ )窦(dòu )冲(chōng )相(xiàng )持(chí ),苌(cháng )议(yì )击(jī )之(zhī ),尹(yǐn )纬(wěi )言(yán )于(yú )苌(cháng )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )纯(chún )厚(hòu )之(zhī )称(chēng ),著(zhe )于(yú )遐(xiá )迩(ěr ),将(jiāng )领(lǐng )英(yīng )略(luè ),未(wèi )为(wéi )远(yuǎn )近(jìn )所(suǒ )知(zhī )。宜(yí )遣(qiǎn )太(tài )子(zǐ )亲(qīn )行(háng ),可(kě )以(yǐ )渐(jiàn )广(guǎng )威(wēi )武(wǔ ),防(fáng )窥(kuī )窬(yú )之(zhī )原(yuán )。”苌(cháng )从(cóng )之(zhī ),戎(róng )兴(xìng )曰(yuē ):“贼(zéi )徒(tú )知(zhī )汝(rǔ )转(zhuǎn )近(jìn ),必(bì )相(xiàng )驱(qū )入(rù )堡(bǎo ),聚(jù )而(ér )掩(yǎn )之(zhī ),无(wú )不(bú )克(kè )矣(yǐ )。”比(bǐ )至(zhì )胡(hú )空(kōng )堡(bǎo ),冲(chōng )围(wéi )自(zì )解(jiě )。登(dēng )闻(wén )兴(xìng )向(xiàng )胡(hú )空(kōng )堡(bǎo ),引(yǐn )还(hái ),兴(xìng )因(yīn )袭(xí )平(píng )凉(liáng ),大(dà )获(huò )而(ér )归(guī ),咸(xián )如(rú )苌(cháng )策(cè )。使(shǐ )兴(xìng )还(hái )镇(zhèn )长(zhǎng )安(ān )。

苌(cháng )下(xià )书(shū )除(chú )妖(yāo )谤(bàng )之(zhī )言(yán )及(jí )赦(shè )前(qián )奸(jiān )秽(huì ),有(yǒu )相(xiàng )劾(hé )举(jǔ )者(zhě ),皆(jiē )以(yǐ )其(qí )罪(zuì )罪(zuì )之(zhī )。

晋(jìn )平(píng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、护(hù )氐(dī )校(xiào )尉(wèi )杨(yáng )佛(fó )嵩(sōng )率(lǜ )胡(hú )蜀(shǔ )三(sān )千(qiān )余(yú )户(hù )降(jiàng )于(yú )苌(cháng ),晋(jìn )将(jiāng )杨(yáng )佺(quán )期(qī )、赵(zhào )睦(mù )追(zhuī )之(zhī )。遣(qiǎn )姚(yáo )崇(chóng )赴(fù )救(jiù ),大(dà )败(bài )晋(jìn )师(shī ),斩(zhǎn )赵(zhào )睦(mù )。以(yǐ )佛(fó )嵩(sōng )为(wéi )镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )。

苌(cháng )如(rú )长(zhǎng )安(ān ),至(zhì )于(yú )新(xīn )支(zhī )堡(bǎo ),疾(jí )笃(dǔ ),舆(yú )疾(jí )而(ér )进(jìn )。梦(mèng )苻(fú )坚(jiān )将(jiāng )天(tiān )官(guān )使(shǐ )者(zhě )、鬼(guǐ )兵(bīng )数(shù )百(bǎi )突(tū )入(rù )营(yíng )中(zhōng ),苌(cháng )惧(jù ),走(zǒu )入(rù )宫(gōng ),宫(gōng )人(rén )迎(yíng )苌(cháng )刺(cì )鬼(guǐ ),误(wù )中(zhōng )苌(cháng )阴(yīn ),鬼(guǐ )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“正(zhèng )中(zhōng )死(sǐ )处(chù )。”拔(bá )矛(máo ),出(chū )血(xuè )石(shí )余(yú )。寤(wù )而(ér )惊(jīng )悸(jì ),遂(suí )患(huàn )阴(yīn )肿(zhǒng ),医(yī )刺(cì )之(zhī ),出(chū )血(xuè )如(rú )梦(mèng )。苌(cháng )遂(suí )狂(kuáng )言(yán ),或(huò )称(chēng )“臣(chén )苌(cháng ),杀(shā )陛(bì )下(xià )者(zhě )兄(xiōng )襄(xiāng ),非(fēi )臣(chén )之(zhī )罪(zuì ),愿(yuàn )不(bú )枉(wǎng )臣(chén )。”至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),召(zhào )太(tài )尉(wèi )姚(yáo )旻(mín )、尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )尹(yǐn )纬(wěi )、右(yòu )仆(pú )射(shè )姚(yáo )晃(huǎng )、尚(shàng )书(shū )狄(dí )伯(bó )支(zhī )等(děng )入(rù ),受(shòu )遗(yí )辅(fǔ )政(zhèng )。苌(cháng )谓(wèi )兴(xìng )曰(yuē ):“有(yǒu )毁(huǐ )此(cǐ )诸(zhū )人(rén )者(zhě ),慎(shèn )勿(wù )受(shòu )之(zhī )。汝(rǔ )抚(fǔ )骨(gǔ )肉(ròu )以(yǐ )仁(rén ),接(jiē )大(dà )臣(chén )以(yǐ )礼(lǐ ),待(dài )物(wù )以(yǐ )信(xìn ),遇(yù )黔(qián )首(shǒu )以(yǐ )恩(ēn ),四(sì )者(zhě )既(jì )备(bèi ),吾(wú )无(wú )忧(yōu )矣(yǐ )。”以(yǐ )太(tài )元(yuán )十(shí )八(bā )年(nián )死(sǐ ),时(shí )年(nián )六(liù )十(shí )四(sì ),在(zài )位(wèi )八(bā )年(nián )。伪(wěi )谥(shì )武(wǔ )昭(zhāo )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )太(tài )祖(zǔ ),墓(mù )称(chēng )原(yuán )陵(líng )。

阅读:23225

打赏捐助〔Donate〕>>>

《载记·第十六章》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库