理宗建道备德大功复兴烈文仁武明圣安孝皇帝淳祐十一年(蒙古宪宗元年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪一百七十三 > 《理宗建道备德大功复兴烈文仁武明圣安孝皇帝淳祐十一年(蒙古宪宗元年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),皇(huáng )侄(zhí )益(yì )国(guó )公(gōng )孟(mèng )启(qǐ ),改(gǎi )赐(cì )名(míng )孜(zī ),进(jìn )封(fēng )建(jiàn )安(ān )郡(jùn )王(wáng )。

丁(dīng )亥(hài ),诏(zhào ):“江(jiāng )、浙(zhè )沿(yán )流(liú )郡(jùn )县(xiàn ),刷(shuā )具(jù )流(liú )民(mín )口(kǒu )数(shù ),于(yú )朝(cháo )廷(tíng )桩(zhuāng )管(guǎn )钱(qián )米(mǐ )内(nèi )赈(zhèn )济(jì ),仍(réng )许(xǔ )于(yú )寺(sì )观(guān )及(jí )空(kōng )闲(xián )官(guān )舍(shě )居(jū )止(zhǐ )。”

己(jǐ )丑(chǒu ),程(chéng )元(yuán )凤(fèng )上(shàng )言(yán ):“陛(bì )下(xià )以(yǐ )神(shén )圣(shèng )之(zhī )资(zī ),接(jiē )帝(dì )王(wáng )之(zhī )统(tǒng ),思(sī )祖(zǔ )宗(zōng )侍(shì )托(tuō )之(zhī )重(zhòng ),为(wéi )社(shè )稷(jì )久(jiǔ )长(zhǎng )之(zhī )图(tú )。元(yuán )正(zhèng )谨(jǐn )始(shǐ ),宸(chén )笔(bǐ )涣(huàn )颁(bān ),懋(mào )嘉(jiā )宗(zōng )英(yīng )之(zhī )贤(xián ),诞(dàn )举(jǔ )锡(xī )名(míng )之(zhī )典(diǎn ),爰(yuán )即(jí )公(gōng )社(shè ),用(yòng )进(jìn )王(wáng )封(fēng ),于(yú )以(yǐ )隆(lóng )万(wàn )世(shì )之(zhī )基(jī ),于(yú )以(yǐ )系(xì )四(sì )海(hǎi )之(zhī )望(wàng ),溥(pǔ )天(tiān )率(lǜ )士(shì ),雷(léi )动(dòng )欢(huān )声(shēng ),甚(shèn )盛(shèng )举(jǔ )也(yě )。然(rán )资(zī )善(shàn )有(yǒu )堂(táng ),讲(jiǎng )读(dú )有(yǒu )官(guān ),所(suǒ )愿(yuàn )博(bó )迭(dié )端(duān )方(fāng )纯(chún )谨(jǐn )之(zhī )士(shì ),增(zēng )置(zhì )辅(fǔ )导(dǎo )赞(zàn )翊(yì )之(zhī )员(yuán ),下(xià )至(zhì )给(gěi )使(shǐ )服(fú )役(yì )之(zhī )人(rén ),皆(jiē )有(yǒu )重(zhòng )厚(hòu )笃(dǔ )实(shí )之(zhī )行(háng ),使(shǐ )之(zhī )出(chū )入(rù )起(qǐ )居(jū ),无(wú )有(yǒu )不(bú )正(zhèng ),动(dòng )静(jìng )语(yǔ )默(mò ),无(wú )有(yǒu )不(bú )善(shàn ),此(cǐ )实(shí )千(qiān )万(wàn )世(shì )无(wú )疆(jiāng )之(zhī )休(xiū )。”从(cóng )之(zhī )。

诏(zhào ):“经(jīng )筵(yàn )进(jìn )讲(jiǎng )《周(zhōu )易(yì )》终(zhōng )篇(piān ),讲(jiǎng )读(dú )、修(xiū )注(zhù )官(guān )各(gè )进(jìn )一(yī )秩(zhì ),馀(yú )补(bǔ )转(zhuǎn )、赏(shǎng )犒(kào )有(yǒu )差(chà )。”

二(èr )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),赐(cì )李(lǐ )埴(zhí )谥(shì )文(wén )肃(sù )。

乙(yǐ )未(wèi ),左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )郑(zhèng )清(qīng )之(zhī )等(děng )上(shàng )光(guāng )宗(zōng )、宁(níng )宗(zōng )《宝(bǎo )训(xùn )》、《皇(huáng )帝(dì )玉(yù )牒(dié )》、《日(rì )录(lù )》、《会(huì )要(yào )》。丁(dīng )酉(yǒu ),清(qīng )之(zhī )等(děng )进(jìn )秩(zhì )有(yǒu )差(chà )。

三(sān )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),诏(zhào ):“诸(zhū )道(dào )制(zhì )、总(zǒng )、监(jiān )司(sī )、州(zhōu )郡(jùn )不(bú )得(dé )以(yǐ )堂(táng )除(chú )、部(bù )注(zhù )之(zhī )阙(què )搀(chān )越(yuè )申(shēn )辟(pì );纵(zòng )元(yuán )系(xì )辟(pì )阙(què ),若(ruò )现(xiàn )任(rèn )有(yǒu )人(rén ),亦(yì )不(bú )许(xǔ )预(yù )辟(pì )下(xià )次(cì ),仰(yǎng )常(cháng )切(qiē )遵(zūn )守(shǒu )。”

戊(wù )寅(yín ),以(yǐ )谢(xiè )方(fāng )叔(shū )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )、参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),吴(wú )潜(qián )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),徐(xú )清(qīng )叟(sǒu )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。潜(qián )言(yán ):“国(guó )家(jiā )之(zhī )不(bú )能(néng )无(wú )弊(bì ),犹(yóu )人(rén )之(zhī )不(bú )能(néng )无(wú )病(bìng )。今(jīn )日(rì )之(zhī )病(bìng ),不(bú )但(dàn )仓(cāng )、扁(biǎn )望(wàng )之(zhī )而(ér )惊(jīng ),庸(yōng )医(yī )亦(yì )望(wàng )而(ér )惊(jīng )矣(yǐ )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )笃(dǔ )念(niàn )元(yuán )老(lǎo ),以(yǐ )为(wéi )医(yī )师(shī ),博(bó )采(cǎi )众(zhòng )益(yì ),以(yǐ )为(wéi )医(yī )工(gōng ),使(shǐ )臣(chén )辈(bèi )得(dé )收(shōu )牛(niú )溲(sōu )马(mǎ )勃(bó )之(zhī )助(zhù )。”

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),赐(cì )殿(diàn )前(qián )司(sī )十(shí )七(qī )界(jiè )会(huì )子(zǐ )十(shí )万(wàn )贯(guàn ),绢(juàn )千(qiān )匹(pǐ ),步(bù )军(jūn )司(sī )五(wǔ )万(wàn ),绢(juàn )五(wǔ )百(bǎi )匹(pǐ ),令(lìng )桩(zhuāng )留(liú )济(jì )给(gěi )贫(pín )乏(fá )累(lèi )重(zhòng )官(guān )兵(bīng )。

己(jǐ )亥(hài ),以(yǐ )潭(tán )州(zhōu )林(lín )符(fú ),三(sān )世(shì )孝(xiào )行(háng ),一(yī )门(mén )义(yì )居(jū ),福(fú )州(zhōu )陈(chén )氏(shì ),笄(jī )年(nián )守(shǒu )志(zhì ),寿(shòu )逾(yú )九(jiǔ )邪(xié ),诏(zhào )旌(jīng )门(mén )闾(lǘ )。

郑(zhèng )清(qīng )之(zhī )等(děng )上(shàng )敕(chì )令(lìng )所(suǒ )《淳(chún )祐(yòu )条(tiáo )法(fǎ )事(shì )类(lèi )》。

帝(dì )谕(yù )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“昨(zuó )鉴(jiàn )京(jīng )湖(hú )报(bào )程(chéng )璡(jīn )卢(lú )氏(shì )县(xiàn )之(zhī )捷(jié ),差(chà )强(qiáng )人(rén )意(yì )。朕(zhèn )以(yǐ )寡(guǎ )昧(mèi ),服(fú )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )令(lìng )绪(xù ),兢(jīng )业(yè )不(bú )敢(gǎn )荒(huāng )宁(níng ),适(shì )值(zhí )十(shí )六(liù )七(qī )年(nián )应(yīng )酬(chóu )不(bú )暇(xiá )。”郑(zhèng )清(qīng )之(zhī )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )事(shì )业(yè ),专(zhuān )在(zài )立(lì )志(zhì )。”谢(xiè )方(fāng )叔(shū )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )实(shí )有(yǒu )机(jī )会(huì )。”吴(wú )潜(qián )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )事(shì )体(tǐ ),汉(hàn )中(zhōng )为(wéi )四(sì )蜀(shǔ )之(zhī )首(shǒu ),襄(xiāng )阳(yáng )为(wéi )京(jīng )湖(hú )之(zhī )首(shǒu ),浮(fú )光(guāng )为(wéi )两(liǎng )淮(huái )之(zhī )首(shǒu ),此(cǐ )当(dāng )在(zài )陛(bì )下(xià )运(yùn )量(liàng )中(zhōng )。”徐(xú )清(qīng )叟(sǒu )曰(yuē ):“愿(yuàn )陛(bì )下(xià )益(yì )厉(lì )自(zì )强(qiáng )之(zhī )志(zhì )。”帝(dì )曰(yuē ):“内(nèi )修(xiū )之(zhī )事(shì ),又(yòu )当(dāng )结(jié )人(rén )心(xīn )。贪(tān )污(wū )官(guān )吏(lì )为(wéi )民(mín )害(hài )者(zhě ),不(bú )可(kě )不(bú )严(yán )加(jiā )惩(chéng )戢(jí )。”

壬(rén )寅(yín ),帝(dì )谕(yù )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“边(biān )事(shì )它(tā )无(wú )闻(wén )否(fǒu )?迁(qiān )避(bì )之(zhī )民(mín ),已(yǐ )复(fù )业(yè )否(fǒu )?”谢(xiè )方(fāng )叔(shū )曰(yuē );“近(jìn )来(lái )三(sān )边(biān )幸(xìng )无(wú )它(tā )警(jǐng ),淮(huái )民(mín )之(zhī )迁(qiān )避(bì )者(zhě ),皆(jiē )已(yǐ )归(guī )耕(gēng ),其(qí )贫(pín )甚(shèn )者(zhě ),闻(wén )制(zhì )司(sī )亦(yì )少(shǎo )资(zī )给(gěi )之(zhī )矣(yǐ )。”

乙(yǐ )巳(sì ),帝(dì )谕(yù )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“积(jī )雨(yǔ )于(yú )二(èr )麦(mài )无(wú )害(hài )否(fǒu )?”郑(zhèng )清(qīng )之(zhī )曰(yuē ):“目(mù )前(qián )虽(suī )不(bú )为(wéi )过(guò ),然(rán )得(dé )晴(qíng )则(zé )佳(jiā )。”谢(xiè )方(fāng )叔(shū )曰(yuē ):“二(èr )麦(mài )似(sì )无(wú )害(hài )。蚕(cán )事(shì )恶(è )寒(hán ),恐(kǒng )少(shǎo )减(jiǎn )分(fèn )数(shù )。帝(dì )曰(yuē ):“淮(huái )上(shàng )诸(zhū )城(chéng ),惟(wéi )合(hé )肥(féi )壕(háo )堑(qiàn )差(chà )浅(qiǎn ),可(kě )谕(yù )许(xǔ )堪(kān )令(lìng )其(qí )开(kāi )浚(xùn )。”

戊(wù )申(shēn ),帝(dì )谕(yù )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“近(jìn )日(rì )内(nèi )引(yǐn )承(chéng )相(xiàng ),朕(zhèn )因(yīn )及(jí )祖(zǔ )宗(zōng )家(jiā )法(fǎ )之(zhī )懿(yì )者(zhě )数(shù )条(tiáo ),如(rú )敬(jìng )天(tiān ),爱(ài )民(mín ),克(kè )己(jǐ ),节(jiē )俭(jiǎn ),不(bú )罪(zuì )言(yán )者(zhě ),皆(jiē )汉(hàn )、唐(táng )所(suǒ )不(bú )及(jí )。朕(zhèn )谓(wèi )不(bú )必(bì )远(yuǎn )稽(jī )前(qián )代(dài ),只(zhī )近(jìn )法(fǎ )祖(zǔ )宗(zōng )足(zú )矣(yǐ )。”

庚(gēng )戌(xū ),枢(shū )密(mì )都(dōu )承(chéng )旨(zhǐ )兼(jiān )权(quán )吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng )陈(chén )昉(fǎng )言(yán ):“尚(shàng )书(shū )省(shěng )、枢(shū )密(mì )院(yuàn )应(yīng )答(dá )刂(cè )子(zǐ )非(fēi )降(jiàng )旨(zhǐ )者(zhě ),必(bì )先(xiān )缴(jiǎo )进(jìn )奏(zòu )请(qǐng )而(ér )后(hòu )施(shī )行(háng ),可(kě )谓(wèi )尽(jìn )善(shàn )。然(rán )枢(shū )密(mì )院(yuàn )之(zhī )法(fǎ )与(yǔ )尚(shàng )书(shū )省(shěng )不(bú )同(tóng ),或(huò )边(biān )或(huò )正(zhèng )急(jí ),或(huò )盗(dào )贼(zéi )急(jí )炽(chì ),机(jī )变(biàn )倏(shū )闻(wén ),酬(chóu )应(yīng )宜(yí )速(sù ),小(xiǎo )有(yǒu )需(xū )俟(sì ),关(guān )系(xì )匪(fěi )轻(qīng )。请(qǐng )令(lìng )枢(shū )密(mì )院(yuàn ),自(zì )今(jīn )边(biān )防(fáng )及(jí )盗(dào )贼(zéi )急(jí )务(wù ),且(qiě )奏(zòu )且(qiě )行(háng ),勿(wù )拘(jū )常(cháng )程(chéng )。”从(cóng )之(zhī )。

五(wǔ )月(yuè ),癸(guǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )久(jiǔ )雨(yǔ ),蠲(juān )大(dà )理(lǐ )寺(sì )、三(sān )衙(yá )、临(lín )安(ān )府(fǔ )属(shǔ )县(xiàn )见(jiàn )临(lín )赃(zāng )赏(shǎng )钱(qián )。

辛(xīn )巳(sì ),出(chū )封(fēng )桩(zhuāng )库(kù )十(shí )八(bā )界(jiè )会(huì )子(zǐ )十(shí )万(wàn )贯(guàn )给(gěi )诸(zhū )军(jūn )。

壬(rén )午(wǔ ),诏(zhào )决(jué )中(zhōng )外(wài )系(xì )囚(qiú ),杖(zhàng )以(yǐ )下(xià )释(shì )之(zhī ),复(fù )蠲(juān )赃(zāng )赏(shǎng )钱(qián )。

六(liù )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),诏(zhào ):“余(yú )玠(jiè )整(zhěng )顿(dùn )蜀(shǔ )阃(kǔn ),守(shǒu )御(yù )饬(chì )备(bèi ),农(nóng )战(zhàn )修(xiū )举(jǔ ),蓄(xù )力(lì )俟(sì )时(shí ),期(qī )于(yú )恢(huī )拓(tuò )。兹(zī )以(yǐ )便(biàn )宜(yí )自(zì )为(wéi )调(diào )度(dù ),亲(qīn )率(lǜ )诸(zhū )将(jiāng )行(háng )边(biān )捣(dǎo )垒(lěi ),捷(jié )奏(zòu )之(zhī )来(lái ),深(shēn )用(yòng )嘉(jiā )叹(tàn )。勉(miǎn )规(guī )隽(jùn )功(gōng ),以(yǐ )遂(suí )初(chū )志(zhì ),图(tú )上(shàng )全(quán )蜀(shǔ ),以(yǐ )归(guī )职(zhí )方(fāng ),嗣(sì )膺(yīng )殊(shū )徽(huī ),式(shì )副(fù )隆(lóng )倚(yǐ )。立(lì )功(gōng )一(yī )行(háng )将(jiāng )士(shì ),速(sù )与(yǔ )具(jù )奏(zòu )推(tuī )赏(shǎng )。”

乙(yǐ )卯(mǎo ),诏(zhào )求(qiú )遗(yí )书(shū )。

是(shì )月(yuè ),蒙(méng )古(gǔ )诸(zhū )王(wáng )大(dà )臣(chén ),共(gòng )推(tuī )莽(mǎng )赉(lài )扣(kòu )即(jí )位(wèi )于(yú )库(kù )腾(téng )敖(áo )拉(lā )之(zhī )地(dì ),追(zhuī )尊(zūn )其(qí )考(kǎo )为(wéi )帝(dì ),庙(miào )号(hào )睿(ruì )宗(zōng )。实(shí )勒(lè )们(men )及(jí )诸(zhū )弟(dì ),心(xīn )不(bú )能(néng )平(píng ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )因(yīn )察(chá )诸(zhū )王(wáng )有(yǒu )异(yì )同(tóng )者(zhě ),并(bìng )羁(jī )縻(mí )之(zhī ),取(qǔ )主(zhǔ )谋(móu )者(zhě )诛(zhū )之(zhī )。遂(suí )颁(bān )便(biàn )宜(yí )事(shì )于(yú )国(guó )中(zhōng ),罢(bà )不(bú )急(jí )之(zhī )役(yì ),凡(fán )诸(zhū )王(wáng )大(dà )臣(chén )滥(làn )发(fā )牌(pái )印(yìn ),诏(zhào )旨(zhǐ )宣(xuān )命(mìng ),尽(jìn )收(shōu )之(zhī ),政(zhèng )始(shǐ )归(guī )一(yī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),帝(dì )谕(yù )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“近(jìn )闻(wén )外(wài )间(jiān )多(duō )有(yǒu )关(guān )节(jiē )之(zhī )说(shuō ),关(guān )系(xì )风(fēng )俗(sú )不(bú )小(xiǎo ),若(ruò )不(bú )禁(jìn )戢(jí ),蛊(gǔ )坏(huài )世(shì )道(dào )。令(lìng )御(yù )史(shǐ )台(tái )觉(jiào )察(chá ),仍(réng )下(xià )帅(shuài )漕(cáo )两(liǎng )司(sī )访(fǎng )缉(jī ),究(jiū )治(zhì )如(rú )律(lǜ )。”

壬(rén )午(wǔ ),太(tài )白(bái )昼(zhòu )见(jiàn ),经(jīng )天(tiān )。

癸(guǐ )未(wèi ),帝(dì )谓(wèi )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“去(qù )岁(suì )罢(bà )京(jīng )学(xué )类(lèi )申(shēn ),欲(yù )令(lìng )四(sì )方(fāng )之(zhī )士(shì ),各(gè )归(guī )乡(xiāng )校(xiào ),以(yǐ )课(kè )试(shì )理(lǐ )校(xiào )定(dìng ),稍(shāo )复(fù )乡(xiāng )举(jǔ )里(lǐ )选(xuǎn )之(zhī )意(yì )。近(jìn )览(lǎn )土(tǔ )著(zhe )士(shì )人(rén )投(tóu )匦(guǐ )之(zhī )书(shū ),谓(wèi )犹(yóu )有(yǒu )未(wèi )还(hái )乡(xiāng )井(jǐng )者(zhě )。科(kē )举(jǔ )在(zài )近(jìn ),可(kě )令(lìng )临(lín )安(ān )守(shǒu )臣(chén )晓(xiǎo )谕(yù )士(shì )子(zǐ ),早(zǎo )还(hái )本(běn )乡(xiāng )。所(suǒ )有(yǒu )土(tǔ )著(zhe )人(rén ),自(zì )依(yī )此(cǐ )制(zhì )行(háng )岁(suì )校(xiào )之(zhī )法(fǎ );其(qí )游(yóu )士(shì )出(chū )学(xué )年(nián )久(jiǔ ),不(bú )能(néng )赴(fù )乡(xiāng )举(jǔ )者(zhě ),与(yǔ )赴(fù )浙(zhè )漕(cáo )试(shì ),令(lìng )行(háng )考(kǎo )校(xiào ),仍(réng )取(qǔ )待(dài )补(bǔ )以(yǐ )示(shì )优(yōu )恤(xù )。”

丙(bǐng )戌(xū ),帝(dì )谕(yù )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“诸(zhū )州(zhōu )间(jiān )多(duō )水(shuǐ )、旱(hàn ),皆(jiē )由(yóu )人(rén )事(shì )未(wèi )尽(jìn ),如(rú )省(shěng )刑(xíng )罚(fá ),薄(báo )税(shuì )敛(liǎn ),蠲(juān )逋(bū )负(fù ),禁(jìn )科(kē )抑(yì ),惩(chéng )官(guān )吏(lì )之(zhī )奸(jiān ),察(chá )民(mín )情(qíng )之(zhī )枉(wǎng )。可(kě )令(lìng )诸(zhū )路(lù )监(jiān )司(sī )下(xià )之(zhī )郡(jùn )邑(yì ),有(yǒu )关(guān )涉(shè )六(liù )事(shì )者(zhě ),日(rì )下(xià )遵(zūn )行(háng )。”

攸(yōu )县(xiàn )富(fù )民(mín )陈(chén )衡(héng )老(lǎo ),以(yǐ )家(jiā )丁(dīng )粮(liáng )食(shí )资(zī )强(qiáng )贼(zéi ),劫(jié )杀(shā )平(píng )民(mín )。湖(hú )广(guǎng )提(tí )点(diǎn )刑(xíng )狱(yù )高(gāo )斯(sī )得(dé )至(zhì ),有(yǒu )诉(sù )其(qí )事(shì )者(zhě ),首(shǒu )吏(lì )受(shòu )赇(qiú )左(zuǒ )右(yòu )之(zhī ),斯(sī )得(dé )发(fā )其(qí )奸(jiān ),械(xiè )首(shǒu )吏(lì )下(xià )狱(yù ),于(yú )是(shì )发(fā )其(qí )状(zhuàng ),黥(qíng )配(pèi )之(zhī )。具(jù )白(bái )朝(cháo )省(shěng ),追(zhuī )毁(huǐ )衡(héng )老(lǎo )官(guān )资(zī ),簿(bù )寻(xún )其(qí )家(jiā )。会(huì )诸(zhū )邑(yì )水(shuǐ )灾(zāi ),衡(héng )老(lǎo )愿(yuàn )出(chū )米(mǐ )五(wǔ )万(wàn )石(shí )赈(zhèn )济(jì )以(yǐ )赎(shú )罪(zuì )。衡(héng )老(lǎo )婿(xù )吴(wú )自(zì )性(xìng ),谋(móu )中(zhōng )伤(shāng )斯(sī )得(dé ),诬(wū )其(qí )盗(dào )拆(chāi )官(guān )椟(dú )。斯(sī )得(dé )白(bái )于(yú )朝(cháo ),且(qiě )出(chū )一(yī )箧(qiè )书(shū ),具(jù )得(dé )自(zì )性(xìng )等(děng )交(jiāo )通(tōng )省(shěng )部(bù )吏(lì )胥(xū )状(zhuàng )。乃(nǎi )置(zhì )狱(yù ),黥(qíng )配(pèi )自(zì )性(xìng )及(jí )省(shěng )吏(lì )高(gāo )铸(zhù )等(děng )。初(chū ),自(zì )性(xìng )厚(hòu )赂(lù )宦(huàn )者(zhě ),言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“斯(sī )得(dé )以(yǐ )缗(mín )钱(qián )百(bǎi )万(wàn )进(jìn ),愿(yuàn )易(yì )近(jìn )地(dì )。”帝(dì )曰(yuē ):“高(gāo )斯(sī )得(dé )硬(yìng )汉(hàn ),安(ān )有(yǒu )此(cǐ )?”斯(sī )得(dé )力(lì )求(qiú )去(qù ),郑(zhèng )清(qīng )之(zhī )以(yǐ )书(shū )留(liú )之(zhī )。

蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )既(jì )立(lì ),察(chá )诸(zhū )弟(dì )长(zhǎng )而(ér )贤(xián )者(zhě )惟(wéi )呼(hū )必(bì )赉(lài ),命(mìng )以(yǐ )皇(huáng )弟(dì )总(zǒng )治(zhì )汉(hàn )南(nán ),凡(fán )军(jūn )民(mín )在(zài )汉(hàn )南(nán )者(zhě )皆(jiē )总(zǒng )之(zhī ),开(kāi )府(fǔ )于(yú )金(jīn )莲(lián )川(chuān )。皇(huáng )弟(dì )宴(yàn )群(qún )下(xià ),罢(bà )酒(jiǔ ),将(jiāng )出(chū ),遣(qiǎn )人(rén )止(zhǐ )姚(yáo )枢(shū ),问(wèn )曰(yuē ):“顷(qǐng )者(zhě )群(qún )臣(chén )皆(jiē )贺(hè ),汝(rǔ )独(dú )默(mò )然(rán ),何(hé )耶(yē )?”枢(shū )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )天(tiān )下(xià )土(tǔ )地(dì )之(zhī )广(guǎng ),人(rén )民(mín )之(zhī )殷(yīn ),财(cái )赋(fù )之(zhī )阜(fù ),有(yǒu )如(rú )汉(hàn )地(dì )者(zhě )乎(hū )?王(wáng )若(ruò )尽(jìn )有(yǒu )之(zhī ),则(zé )天(tiān )子(zǐ )何(hé )为(wéi )!异(yì )时(shí )必(bì )悔(huǐ )而(ér )见(jiàn )夺(duó )。不(bú )若(ruò )但(dàn )持(chí )兵(bīng )权(quán ),凡(fán )事(shì )付(fù )之(zhī )有(yǒu )司(sī ),则(zé )势(shì )顺(shùn )理(lǐ )安(ān )。”皇(huáng )弟(dì )曰(yuē ):“虑(lǜ )所(suǒ )不(bú )及(jí )。”乃(nǎi )以(yǐ )闻(wén ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。

蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )更(gèng )新(xīn )庶(shù )政(zhèng ),姚(yáo )枢(shū )、张(zhāng )文(wén )廉(lián )、僧(sēng )子(zǐ )聪(cōng ),每(měi )择(zé )时(shí )务(wù )所(suǒ )急(jí )者(zhě )白(bái )于(yú )皇(huáng )弟(dì )呼(hū )必(bì )赉(lài ),因(yīn )得(dé )入(rù )告(gào )。

子(zǐ )聪(cōng )为(wéi )书(shū )以(yǐ )进(jìn )皇(huáng )弟(dì ),其(qí )略(luè )曰(yuē ):“昔(xī )武(wǔ )王(wáng ),兄(xiōng )也(yě );周(zhōu )公(gōng ),弟(dì )也(yě )。周(zhōu )公(gōng )思(sī )天(tiān )下(xià )善(shàn )事(shì ),夜(yè )以(yǐ )继(jì )日(rì ),坐(zuò )以(yǐ )待(dài )旦(dàn ),周(zhōu )八(bā )百(bǎi )馀(yú )年(nián ),周(zhōu )公(gōng )之(zhī )力(lì )也(yě )。君(jūn )上(shàng ),兄(xiōng )也(yě );大(dà )王(wáng ),弟(dì )也(yě )。思(sī )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )故(gù )事(shì )而(ér )行(háng )之(zhī ),千(qiān )载(zǎi )一(yī )时(shí ),在(zài )乎(hū )今(jīn )日(rì )。

“天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà ),非(fēi )一(yī )人(rén )之(zhī )可(kě )及(jí );万(wàn )事(shì )之(zhī )细(xì ),非(fēi )一(yī )心(xīn )之(zhī )可(kě )察(chá )。当(dāng )择(zé )开(kāi )国(guó )功(gōng )臣(chén )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn ),分(fèn )为(wéi )京(jīng )府(fǔ )、州(zhōu )郡(jùn )监(jiān )守(shǒu ),督(dū )责(zé )旧(jiù )官(guān )以(yǐ )遵(zūn )王(wáng )法(fǎ ),仍(réng )差(chà )按(àn )察(chá )官(guān )守(shǒu ),定(dìng )其(qí )升(shēng )黜(chù )。从(cóng )前(qián )官(guān )无(wú )定(dìng )次(cì ),清(qīng )洁(jié )者(zhě )无(wú )以(yǐ )迁(qiān ),污(wū )滥(làn )者(zhě )无(wú )以(yǐ )降(jiàng )。可(kě )比(bǐ )附(fù )古(gǔ )例(lì ),定(dìng )百(bǎi )官(guān )爵(jué )禄(lù )仪(yí )仗(zhàng ),使(shǐ )家(jiā )足(zú )身(shēn )贵(guì ),有(yǒu )犯(fàn )于(yú )民(mín ),设(shè )科(kē )定(dìng )罪(zuì )。威(wēi )福(fú )者(zhě ),君(jūn )之(zhī )权(quán );奉(fèng )命(mìng )者(zhě ),臣(chén )之(zhī )职(zhí )。今(jīn )百(bǎi )官(guān )自(zì )行(háng )威(wēi )福(fú ),进(jìn )退(tuì )生(shēng )杀(shā ),惟(wéi )意(yì )之(zhī )从(cóng ),宜(yí )从(cóng )禁(jìn )治(zhì )。

“天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )天(tiān )下(xià )为(wéi )家(jiā ),兆(zhào )民(mín )为(wéi )子(zǐ ),国(guó )不(bú )足(zú ),取(qǔ )于(yú )民(mín ),民(mín )不(bú )足(zú ),取(qǔ )于(yú )国(guó ),相(xiàng )须(xū )如(rú )鱼(yú )水(shuǐ )。有(yǒu )国(guó )家(jiā )者(zhě ),置(zhì )府(fǔ )库(kù ),设(shè )仓(cāng )廪(lǐn ),亦(yì )以(yǐ )助(zhù )民(mín );民(mín )有(yǒu )身(shēn )家(jiā ),营(yíng )产(chǎn )业(yè ),辟(pì )田(tián )野(yě ),亦(yì )以(yǐ )资(zī )国(guó )用(yòng )也(yě )。今(jīn )地(dì )广(guǎng )民(mín )微(wēi ),赋(fù )敛(liǎn )繁(fán )重(zhòng ),加(jiā )以(yǐ )军(jūn )马(mǎ )调(diào )发(fā ),使(shǐ )臣(chén )烦(fán )扰(rǎo ),官(guān )吏(lì )乞(qǐ )取(qǔ ),民(mín )不(bú )能(néng )堪(kān ),以(yǐ )致(zhì )逃(táo )窜(cuàn )。宜(yí )比(bǐ )旧(jiù )减(jiǎn )半(bàn )或(huò )三(sān )分(fèn )去(qù )一(yī ),就(jiù )见(jiàn )在(zài )之(zhī )民(mín )以(yǐ )定(dìng )差(chà )税(shuì )。关(guān )西(xī )、河(hé )南(nán ),地(dì )广(guǎng )土(tǔ )沃(wò ),宜(yí )设(shè )官(guān )招(zhāo )抚(fǔ ),不(bú )数(shù )年(nián ),民(mín )归(guī )土(tǔ )辟(pì ),以(yǐ )资(zī )军(jūn )马(mǎ )之(zhī )用(yòng )。官(guān )民(mín )所(suǒ )欠(qiàn )债(zhài )负(fù ),宜(yí )依(yī )太(tài )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )圣(shèng )旨(zhǐ ),一(yī )本(běn )一(yī )利(lì ),官(guān )司(sī )归(guī )还(hái )。凡(fán )赔(péi )偿(cháng )无(wú )名(míng ),虚(xū )契(qì )所(suǒ )负(fù )及(jí )还(hái )过(guò )元(yuán )本(běn )者(zhě ),并(bìng )行(háng )赦(shè )免(miǎn )。纳(nà )粮(liáng )宜(yí )输(shū )近(jìn )仓(cāng ),当(dāng )驿(yì )路(lù )州(zhōu )城(chéng ),饮(yǐn )食(shí )祗(zhī )待(dài ),宜(yí )计(jì )所(suǒ )费(fèi )以(yǐ )准(zhǔn )差(chà )发(fā )。使(shǐ )臣(chén )到(dào )州(zhōu )郡(jùn ),宜(yí )设(shè )馆(guǎn )舍(shě ),不(bú )得(dé )居(jū )官(guān )衙(yá )、民(mín )家(jiā )。仓(cāng )库(kù )加(jiā )耗(hào )甚(shèn )重(zhòng ),宜(yí )令(lìng )量(liàng )度(dù ),均(jūn )为(wéi )一(yī )法(fǎ ),使(shǐ )锱(zī )铢(zhū )、圭(guī )撮(cuō )、尺(chǐ )寸(cùn )皆(jiē )平(píng ),以(yǐ )存(cún )信(xìn )去(qù )诈(zhà )。伊(yī )喇(lǎ )中(zhōng )丞(chéng )拘(jū )榷(què )盐(yán )铁(tiě )诸(zhū )产(chǎn ),商(shāng )贾(jiǎ )、酒(jiǔ )醋(cù )、货(huò )殖(zhí )诸(zhū )事(shì ),以(yǐ )定(dìng )宣(xuān )课(kè ),已(yǐ )不(bú )为(wéi )轻(qīng );温(wēn )都(dōu )尔(ěr )哈(hā )玛(mǎ )尔(ěr )奏(zòu )请(qǐng )于(yú )旧(jiù )额(é )加(jiā )倍(bèi )榷(què )之(zhī ),往(wǎng )往(wǎng )科(kē )取(qǔ )民(mín )间(jiān );科(kē )榷(què )并(bìng )行(háng ),民(mín )无(wú )所(suǒ )措(cuò )手(shǒu )足(zú )。宜(yí )从(cóng )旧(jiù )制(zhì )办(bàn )榷(què ),更(gèng )或(huò )减(jiǎn )轻(qīng ),罢(bà )繁(fán )碎(suì ),止(zhǐ )科(kē )征(zhēng ),无(wú )使(shǐ )献(xiàn )利(lì )之(zhī )徒(tú )削(xuē )民(mín )害(hài )国(guó )。今(jīn )言(yán )利(lì )者(zhě )众(zhòng ),非(fēi )图(tú )以(yǐ )利(lì )国(guó )害(hài )民(mín ),实(shí )欲(yù )残(cán )民(mín )以(yǐ )自(zì )利(lì )也(yě )。

“天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín ),未(wèi )闻(wén )教(jiāo )化(huà ),见(jiàn )在(zài )囚(qiú )人(rén ),宜(yí )从(cóng )赦(shè )免(miǎn ),明(míng )施(shī )教(jiāo )令(lìng ),使(shǐ )之(zhī )知(zhī )畏(wèi ),则(zé )犯(fàn )者(zhě )自(zì )少(shǎo )。教(jiāo )令(lìng )既(jì )设(shè ),则(zé )不(bú )宜(yí )繁(fán ),因(yīn )我(wǒ )朝(cháo )旧(jiù )例(lì ),增(zēng )益(yì )民(mín )间(jiān )所(suǒ )宜(yí )设(shè )者(zhě )十(shí )馀(yú )条(tiáo )足(zú )矣(yǐ )。教(jiāo )令(lìng )既(jì )施(shī ),罪(zuì )不(bú )至(zhì )死(sǐ )者(zhě ),皆(jiē )提(tí )察(chá )然(rán )后(hòu )决(jué ),犯(fàn )死(sǐ )刑(xíng )者(zhě ),覆(fù )奏(zòu )然(rán )后(hòu )听(tīng )断(duàn )。笞(chī )箠(chuí )之(zhī )制(zhì ),宜(yí )会(huì )古(gǔ )酌(zhuó )今(jīn ),均(jūn )为(wéi )一(yī )法(fǎ ),无(wú )得(dé )私(sī )置(zhì )牢(láo )狱(yù )。严(yán )禁(jìn )鞭(biān )背(bèi )之(zhī )刑(xíng ),以(yǐ )彰(zhāng )好(hǎo )生(shēng )之(zhī )德(dé )。

“古(gǔ )者(zhě )庠(xiáng )序(xù )学(xué )校(xiào )未(wèi )尝(cháng )废(fèi ),今(jīn )郡(jùn )县(xiàn )即(jí )有(yǒu )学(xué ),并(bìng )非(fēi )官(guān )置(zhì )。宜(yí )从(cóng )旧(jiù )制(zhì ),修(xiū )建(jiàn )三(sān )学(xué ),设(shè )教(jiāo )授(shòu ),开(kāi )选(xuǎn )择(zé )才(cái ),以(yǐ )经(jīng )义(yì )为(wéi )上(shàng ),词(cí )赋(fù )、论(lùn )策(cè )次(cì )之(zhī )。兼(jiān )科(kē )举(jǔ )之(zhī )设(shè ),已(yǐ )奉(fèng )太(tài )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )圣(shèng )旨(zhǐ ),因(yīn )而(ér )言(yán )之(zhī ),易(yì )行(háng )也(yě )。开(kāi )设(shè )学(xué )校(xiào ),宜(yí )择(zé )开(kāi )国(guó )功(gōng )臣(chén )子(zǐ )孙(sūn )受(shòu )教(jiāo ),选(xuǎn )达(dá )材(cái )任(rèn )用(yòng )之(zhī )。孔(kǒng )子(zǐ )为(wéi )百(bǎi )王(wáng )师(shī ),立(lì )万(wàn )世(shì )法(fǎ ),今(jīn )庙(miào )堂(táng )虽(suī )废(fèi ),存(cún )者(zhě )尚(shàng )多(duō ),宜(yí )令(lìng )州(zhōu )县(xiàn )祭(jì )祀(sì )释(shì )奠(diàn )如(rú )旧(jiù )仪(yí )。

“近(jìn )代(dài )礼(lǐ )乐(lè )器(qì )具(jù )靡(mí )敝(bì ),宜(yí )令(lìng )刷(shuā )会(huì ),征(zhēng )太(tài )常(cháng )旧(jiù )人(rén ),教(jiāo )引(yǐn )后(hòu )学(xué ),使(shǐ )器(qì )备(bèi )人(rén )存(cún ),渐(jiàn )以(yǐ )修(xiū )之(zhī ),实(shí )太(tài )平(píng )之(zhī )基(jī ),王(wáng )道(dào )之(zhī )本(běn )。今(jīn )天(tiān )下(xià )广(guǎng )远(yuǎn ),虽(suī )太(tài )祖(zǔ )皇(huáng )帝(dì )威(wēi )福(fú )之(zhī )致(zhì ),亦(yì )天(tiān )地(dì )神(shén )明(míng )阴(yīn )所(suǒ )祐(yòu )也(yě )。宜(yí )访(fǎng )名(míng )儒(rú ),循(xún )旧(jiù )礼(lǐ ),尊(zūn )祭(jì )上(shàng )下(xià )神(shén )祇(qí ),和(hé )天(tiān )地(dì )之(zhī )气(qì ),顺(shùn )时(shí )序(xù )之(zhī )行(háng ),使(shǐ )神(shén )享(xiǎng )民(mín )依(yī ),德(dé )极(jí )于(yú )幽(yōu )明(míng ),天(tiān )下(xià )赖(lài )一(yī )人(rén )之(zhī )庆(qìng )。

“见(jiàn )行(háng )辽(liáo )历(lì ),日(rì )月(yuè )交(jiāo )食(shí )颇(pō )差(chà )。闻(wén )司(sī )天(tiān )台(tái )改(gǎi )成(chéng )新(xīn )历(lì ),未(wèi )见(jiàn )施(shī )行(háng )。宜(yí )因(yīn )新(xīn )君(jūn )即(jí )位(wèi ),颁(bān )历(lì )改(gǎi )元(yuán )。令(lìng )京(jīng )府(fǔ )、州(zhōu )郡(jùn )置(zhì )更(gèng )漏(lòu ),使(shǐ )民(mín )知(zhī )时(shí )。

“国(guó )灭(miè )史(shǐ )存(cún ),古(gǔ )之(zhī )常(cháng )制(zhì )。宜(yí )撰(zhuàn )修(xiū )《金(jīn )史(shǐ )》,令(lìng )一(yī )代(dài )君(jūn )臣(chén )事(shì )业(yè )不(bú )坠(zhuì )于(yú )后(hòu )世(shì )。

“明(míng )君(jūn )用(yòng )人(rén ),如(rú )大(dà )匠(jiàng )用(yòng )材(cái ),随(suí )其(qí )巨(jù )细(xì )长(zhǎng )短(duǎn )以(yǐ )施(shī )规(guī )矩(jǔ )绳(shéng )墨(mò )。君(jūn )子(zǐ )不(bú )以(yǐ )言(yán )废(fèi )人(rén ),不(bú )以(yǐ )人(rén )废(fèi )言(yán ),大(dà )开(kāi )言(yán )路(lù ),所(suǒ )以(yǐ )成(chéng )天(tiān )下(xià ),安(ān )兆(zhào )民(mín )也(yě )。当(dāng )选(xuǎn )左(zuǒ )右(yòu )谏(jiàn )臣(chén ),使(shǐ )讽(fěng )谕(yù )于(yú )未(wèi )形(xíng ),忖(cǔn )画(huà )于(yú )至(zhì )密(mì )。

“君(jūn )子(zǐ )之(zhī )心(xīn ),一(yī )于(yú )理(lǐ )义(yì );小(xiǎo )人(rén )之(zhī )心(xīn ),一(yī )于(yú )利(lì )欲(yù )。君(jūn )子(zǐ )得(dé )位(wèi ),能(néng )容(róng )小(xiǎo )人(rén );小(xiǎo )人(rén )得(dé )志(zhì ),必(bì )排(pái )君(jūn )子(zǐ )。明(míng )君(jūn )在(zài )上(shàng ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘远(yuǎn )佞(nìng )人(rén )’,又(yòu )曰(yuē ):‘恶(è )利(lì )口(kǒu )之(zhī )覆(fù )邦(bāng )家(jiā )者(zhě )’,此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。”

皇(huáng )弟(dì )纳(nà )其(qí )言(yán ),顾(gù )一(yī )时(shí )不(bú )能(néng )尽(jìn )行(háng )。

九(jiǔ )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),诏(zhào ):“昭(zhāo )慈(cí )、永(yǒng )祐(yòu )、永(yǒng )思(sī )、永(yǒng )阜(fù )、永(yǒng )崇(chóng )、水(shuǐ )永(yǒng )六(liù )陵(líng ),并(bìng )成(chéng )穆(mù )、成(chéng )恭(gōng )、慈(cí )懿(yì )、恭(gōng )淑(shū )四(sì )攒(zǎn )宫(gōng ),遇(yù )有(yǒu )修(xiū )奉(fèng )告(gào )迁(qiān )神(shén )御(yù )合(hé )行(háng )事(shì )务(wù ),令(lìng )检(jiǎn )察(chá )宫(gōng )陵(líng )所(suǒ )关(guān )太(tài )常(cháng )寺(sì ),请(qǐng )降(jiàng )香(xiāng )表(biǎo ),择(zé )日(rì )依(yī )例(lì )排(pái )办(bàn )。”

己(jǐ )巳(sì ),朝(cháo )献(xiàn )景(jǐng )灵(líng )宫(gōng )。庚(gēng )午(wǔ ),朝(cháo )飨(xiǎng )太(tài )庙(miào )。辛(xīn )未(wèi ),大(dà )飨(xiǎng )于(yú )明(míng )堂(táng ),大(dà )赦(shè )。

己(jǐ )卯(mǎo ),观(guān )文(wén )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )游(yóu )侣(lǚ ),五(wǔ )疏(shū )乞(qǐ )归(guī ),不(bú )许(xǔ )。郑(zhèng )清(qīng )之(zhī )辞(cí )扶(fú )掖(yè ),凡(fán )五(wǔ )奏(zòu ),诏(zhào )从(cóng )之(zhī )。

是(shì )秋(qiū ),蒙(méng )古(gǔ )都(dōu )元(yuán )帅(shuài )察(chá )罕(hǎn )入(rù )见(jiàn ),命(mìng )兼(jiān )领(lǐng )尚(shàng )书(shū )省(shěng )事(shì )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),谢(xiè )方(fāng )叔(shū )累(lèi )乞(qǐ )解(jiě )罢(bà )机(jī )政(zhèng ),不(bú )许(xǔ )。

闰(rùn )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì )朔(shuò ),侍(shì )御(yù )史(shǐ )陈(chén )垓(gāi )言(yán ):“硃(zhū )熹(xī )近(jìn )世(shì )大(dà )儒(rú ),有(yǒu )功(gōng )斯(sī )道(dào )。曾(céng )任(rèn )浙(zhè )东(dōng )常(cháng )平(píng )使(shǐ )者(zhě ),适(shì )值(zhí )旱(hàn )歉(qiàn ),讲(jiǎng )荒(huāng )政(zhèng ),立(lì )义(yì )仓(cāng ),流(liú )风(fēng )善(shàn )政(zhèng ),逮(dǎi )今(jīn )未(wèi )泯(mǐn )。帅(shuài )臣(chén )马(mǎ )天(tiān )骥(jì ),规(guī )创(chuàng )书(shū )堂(táng ),请(qǐng )广(guǎng )其(qí )未(wèi )备(bèi ),招(zhāo )延(yán )名(míng )儒(rú ),以(yǐ )重(zhòng )教(jiāo )育(yù )。”从(cóng )之(zhī )。

自(zì )郑(zhèng )清(qīng )之(zhī )再(zài )相(xiàng ),程(chéng )公(gōng )许(xǔ )屏(píng )居(jū )湖(hú )州(zhōu ),四(sì )年(nián )后(hòu )乃(nǎi )差(chà )知(zhī )婺(wù )州(zhōu ),未(wèi )上(shàng )。帝(dì )欲(yù )召(zhào )为(wéi )文(wén )字(zì )官(guān ),清(qīng )之(zhī )奏(zòu )已(yǐ )令(lìng )守(shǒu )婺(wù ),帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )欲(yù )其(qí )来(lái )。”召(zhào )令(lìng )权(quán )刑(xíng )部(bù )尚(shàng )书(shū )。

时(shí )罢(bà )京(jīng )学(xué )类(lèi )申(shēn ),散(sàn )遣(qiǎn )生(shēng )徒(tú )。公(gōng )许(xǔ )奏(zòu ):“京(jīng )学(xué )养(yǎng )士(shì ),其(qí )法(fǎ )本(běn )与(yǔ )三(sān )学(xué )不(bú )侔(móu )。往(wǎng )者(zhě )立(lì )类(lèi )申(shēn )之(zhī )法(fǎ ),重(zhòng )轻(qīng )得(dé )宜(yí ),人(rén )情(qíng )便(biàn )安(ān ),一(yī )旦(dàn )忽(hū )以(yǐ )乡(xiāng )庠(xiáng )散(sàn )选(xuǎn )而(ér )更(gèng )张(zhāng )之(zhī )。令(lìng )行(háng )之(zhī )始(shǐ ),臣(chén )方(fāng )还(hái )朝(cháo ),未(wèi )敢(gǎn )强(qiáng )聒(guō )以(yǐ )挠(náo )既(jì )出(chū )之(zhī )令(lìng )。今(jīn )士(shì )子(zǐ )扰(rǎo )扰(rǎo )道(dào )途(tú ),经(jīng )营(yíng )朝(cháo )夕(xī ),即(jí )未(wèi )能(néng )尽(jìn )复(fù )旧(jiù )数(shù ),莫(mò )若(ruò )权(quán )宜(yí )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )为(wéi )额(é ),仍(réng )用(yòng )类(lèi )申(shēn )之(zhī )法(fǎ ),使(shǐ )远(yuǎn )方(fāng )游(yóu )学(xué )者(zhě )得(dé )以(yǐ )肄(yì )习(xí )其(qí )间(jiān )。京(jīng )邑(yì )四(sì )方(fāng )之(zhī )极(jí ),而(ér )庠(xiáng )序(xù )一(yī )空(kōng ),弦(xián )诵(sòng )寂(jì )寥(liáo ),遂(suí )使(shǐ )逢(féng )掖(yè )皇(huáng )皇(huáng )市(shì )廛(chán ),敢(gǎn )怨(yuàn )而(ér )不(bú )敢(gǎn )议(yì ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )作(zuò )成(chéng )士(shì )气(qì )也(yě )。”清(qīng )之(zhī )益(yì )不(bú )乐(lè ),授(shòu )稿(gǎo )陈(chén )垓(gāi ),使(shǐ )劾(hé )公(gōng )许(xǔ ),吴(wú )潜(qián )奏(zòu )留(liú )之(zhī )。帝(dì )夜(yè )半(bàn )遣(qiǎn )小(xiǎo )黄(huáng )门(mén )取(qǔ )垓(gāi )疏(shū )入(rù ),徐(xú )清(qīng )叟(sǒu )上(shàng )疏(shū )论(lùn )垓(gāi )。寻(xún )授(shòu )公(gōng )许(xǔ )宝(bǎo )章(zhāng )阁(gé )学(xué )士(shì ),出(chū )知(zhī )隆(lóng )兴(xìng )府(fǔ ),而(ér )公(gōng )许(xǔ )已(yǐ )死(sǐ )矣(yǐ )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),京(jīng )湖(hú )制(zhì )置(zhì )使(shǐ )李(lǐ )曾(céng )伯(bó )言(yán ):“调(diào )遣(qiǎn )都(dōu )统(tǒng )高(gāo )达(dá )、晋(jìn )德(dé )入(rù )襄(xiāng )、樊(fán )措(cuò )置(zhì )经(jīng )理(lǐ ),汉(hàn )江(jiāng )南(nán )北(běi )并(bìng )已(yǐ )肃(sù )清(qīng ),积(jī )年(nián )委(wěi )弃(qì ),一(yī )旦(dàn )收(shōu )复(fù )。”诏(zhào ):“立(lì )功(gōng )将(jiāng )士(shì )官(guān )兵(bīng )各(gè )进(jìn )官(guān )给(gěi )赏(shǎng ),曾(céng )伯(bó )除(chú )宝(bǎo )谟(mó )阁(gé )学(xué )士(shì )、京(jīng )湖(hú )制(zhì )置(zhì )大(dà )使(shǐ ),兼(jiān )职(zhí )依(yī )旧(jiù )。”

壬(rén )寅(yín ),以(yǐ )隆(lóng )冬(dōng )凝(níng )寒(hán ),出(chū )封(fēng )桩(zhuāng )库(kù )十(shí )八(bā )界(jiè )官(guān )会(huì )子(zǐ )二(èr )十(shí )万(wàn )贯(guàn )赈(zhèn )都(dōu )民(mín )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),蠲(juān )大(dà )理(lǐ )寺(sì )、三(sān )衙(yá )、临(lín )安(ān )府(fǔ )属(shǔ )县(xiàn )见(jiàn )监(jiān )赃(zāng )赏(shǎng )钱(qián )。

丁(dīng )未(wèi ),决(jué )中(zhōng )外(wài )系(xì )囚(qiú ),杖(zhàng )以(yǐ )下(xià )释(shì )之(zhī )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),诏(zhào ):“江(jiāng )东(dōng )、西(xī )、湖(hú )南(nán )、北(běi )、福(fú )建(jiàn )、二(èr )广(guǎng ),有(yǒu )灾(zāi )伤(shāng )瘴(zhàng )疠(lì )去(qù )处(chù ),虽(suī )已(yǐ )赈(zhèn )恤(xù ),犹(yóu )虑(lǜ )州(zhōu )县(xiàn )奉(fèng )行(háng )不(bú )虔(qián ),可(kě )令(lìng )监(jiān )司(sī )、守(shǒu )臣(chén )体(tǐ )认(rèn )德(dé )意(yì ),多(duō )方(fāng )拯(zhěng )救(jiù )。”

庚(gēng )戌(xū ),郑(zhèng )清(qīng )之(zhī )薨(hōng )。史(shǐ )弥(mí )远(yuǎn )擅(shàn )废(fèi )立(lì ),清(qīng )之(zhī )预(yù )其(qí )谋(móu ),帝(dì )以(yǐ )其(qí )旧(jiù )学(xué ),优(yōu )礼(lǐ )之(zhī ),妻(qī )孥(nú )纳(nà )贿(huì ),屡(lǚ )致(zhì )人(rén )言(yán ),而(ér )眷(juàn )不(bú )衰(shuāi )。赠(zèng )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),追(zhuī )封(fēng )魏(wèi )国(guó )公(gōng ),谥(shì )忠(zhōng )定(dìng )。

辛(xīn )亥(hài ),召(zhào )牟(móu )子(zǐ )才(cái )还(hái )朝(cháo ),旋(xuán )命(mìng )兼(jiān )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn )说(shuō )书(shū )。时(shí )并(bìng )召(zhào )黄(huáng )师(shī )雍(yōng ),未(wèi )几(jǐ ),师(shī )雍(yōng )卒(zú )。

甲(jiǎ )寅(yín ),以(yǐ )谢(xiè )方(fāng )叔(shū )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),吴(wú )潜(qián )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),并(bìng )兼(jiān )枢(shū )密(mì )使(shǐ )。时(shí )史(shǐ )嵩(sōng )之(zhī )夤(yín )缘(yuán )复(fù )用(yòng ),帝(dì )初(chū )欲(yù )相(xiàng )嵩(sōng )之(zhī ),中(zhōng )夜(yè )忽(hū )悟(wù ),召(zhào )学(xué )士(shì )改(gǎi )相(xiàng )二(èr )人(rén )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )徐(xú )清(qīng )叟(sǒu )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )兼(jiān )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì ),新(xīn )知(zhī )福(fú )州(zhōu )董(dǒng )槐(huái )为(wéi )端(duān )明(míng )殿(diàn )学(xué )士(shì )、签(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

蒙(méng )古(gǔ )皇(huáng )弟(dì )呼(hū )必(bì )赉(lài )入(rù )见(jiàn ),以(yǐ )赵(zhào )璧(bì )从(cóng )。蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )问(wèn )璧(bì )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )何(hé )如(rú )而(ér )治(zhì )?”对(duì )曰(yuē ):“请(qǐng )先(xiān )诛(zhū )近(jìn )侍(shì )之(zhī )尤(yóu )不(bú )善(shàn )者(zhě )。”蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )不(bú )悦(yuè )。璧(bì )退(tuì ),皇(huáng )弟(dì )曰(yuē ):“秀(xiù )才(cái ),汝(rǔ )浑(hún )身(shēn )是(shì )胆(dǎn )耶(yē )?吾(wú )亦(yì )为(wéi )汝(rǔ )握(wò )两(liǎng )手(shǒu )汗(hàn )也(yě )!”

先(xiān )是(shì )皇(huáng )弟(dì )使(shǐ )近(jìn )侍(shì )托(tuō )克(kè )托(tuō )治(zhì )邪(xié )州(zhōu ),有(yǒu )能(néng )名(míng ),既(jì )而(ér )骄(jiāo )恣(zì )不(bú )恤(xù )民(mín ),凋(diāo )弊(bì )日(rì )甚(shèn )。僧(sēng )子(zǐ )聪(cōng )言(yán )于(yú )皇(huáng )弟(dì )曰(yuē ):“邢(xíng ),吾(wú )分(fèn )地(dì )也(yě )。受(shòu )封(fēng )之(zhī )初(chū ),民(mín )万(wàn )馀(yú )户(hù )。今(jīn )日(rì )减(jiǎn )月(yuè )削(xuē ),才(cái )五(wǔ )七(qī )百(bǎi )户(hù )耳(ěr )。得(dé )良(liáng )牧(mù )守(shǒu )如(rú )真(zhēn )定(dìng )张(zhāng )耕(gēng )、浼(měi )水(shuǐ )刘(liú )肃(sù )者(zhě )治(zhì )之(zhī ),犹(yóu )可(kě )完(wán )复(fù )。”皇(huáng )弟(dì )奏(zòu )请(qǐng )以(yǐ )耕(gēng )为(wéi )邢(xíng )州(zhōu )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ ),肃(sù )为(wéi )副(fù )使(shǐ )。由(yóu )是(shì )流(liú )民(mín )复(fù )业(yè )。升(shēng )邢(xíng )州(zhōu )为(wéi )顺(shùn )德(dé )府(fǔ )。

蒙(méng )古(gǔ )号(hào )僧(sēng )纳(nà )摩(mó )为(wéi )国(guó )师(shī )。纳(nà )摩(mó ),西(xī )域(yù )竺(zhú )乾(qián )国(guó )人(rén ),与(yǔ )兄(xiōng )鄂(è )多(duō )齐(qí )俱(jù )学(xué )浮(fú )屠(tú )。定(dìng )宗(zōng )常(cháng )命(mìng )鄂(è )多(duō )齐(qí )佩(pèi )金(jīn )符(fú ),奉(fèng )使(shǐ ),省(shěng )民(mín )瘼(mò ),至(zhì )是(shì )复(fù )尊(zūn )礼(lǐ )纳(nà )摩(mó ),令(lìng )总(zǒng )天(tiān )下(xià )释(shì ),鄂(è )多(duō )齐(qí )亦(yì )贵(guì )用(yòng )事(shì )。

蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )召(zhào )西(xī )夏(xià )人(rén )高(gāo )智(zhì )耀(yào )入(rù )见(jiàn )。智(zhì )耀(yào )言(yán ):“儒(rú )者(zhě )所(suǒ )学(xué ),尧(yáo )、舜(shùn )、禹(yǔ )、汤(tāng )、文(wén )、武(wǔ )之(zhī )道(dào )。自(zì )古(gǔ )有(yǒu )国(guó )家(jiā )者(zhě ),用(yòng )之(zhī )则(zé )治(zhì ),不(bú )用(yòng )则(zé )否(fǒu )。养(yǎng )成(chéng )其(qí )材(cái ),将(jiāng )以(yǐ )资(zī )其(qí )用(yòng )也(yě ),宜(yí )蠲(juān )免(miǎn )徭(yáo )役(yì )以(yǐ )教(jiāo )育(yù )之(zhī )。”蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )问(wèn ):“儒(rú )家(jiā )何(hé )如(rú )巫(wū )、医(yī )?”智(zhì )耀(yào )对(duì )曰(yuē ):“儒(rú )以(yǐ )纲(gāng )常(cháng )治(zhì )天(tiān )下(xià ),岂(qǐ )方(fāng )技(jì )所(suǒ )得(dé )比(bǐ )?”蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )曰(yuē ):“善(shàn )!前(qián )此(cǐ )未(wèi )有(yǒu )以(yǐ )是(shì )告(gào )朕(zhèn )者(zhě )。”诏(zhào )复(fù )海(hǎi )内(nèi )儒(rú )士(shì )徭(yáo )役(yì ),无(wú )有(yǒu )所(suǒ )与(yǔ )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén )朔(shuò ),谢(xiè )方(fāng )叔(shū )等(děng )入(rù )谢(xiè )。帝(dì )降(jiàng )手(shǒu )诏(zhào )曰(yuē ):“昨(zuó )来(lái )并(bìng )命(mìng ),往(wǎng )往(wǎng )各(gè )分(fèn )朋(péng )党(dǎng ),互(hù )持(chí )己(jǐ )见(jiàn ),交(jiāo )相(xiàng )捭(bǎi )阖(hé ),阴(yīn )肆(sì )倾(qīng )排(pái ),是(shì )以(yǐ )猜(cāi )忌(jì )成(chéng )风(fēng ),众(zhòng )弊(bì )胶(jiāo )轕(gé )。继(jì )自(zì )今(jīn ),勿(wù )牵(qiān )人(rén )情(qíng ),勿(wù )徇(xùn )私(sī )意(yì ),以(yǐ )玄(xuán )龄(líng )、如(rú )晦(huì )为(wéi )法(fǎ ),以(yǐ )赵(zhào )鼎(dǐng )、张(zhāng )浚(xùn )为(wéi )戒(jiè ),务(wù )为(wéi )正(zhèng )大(dà )之(zhī )规(guī ),以(yǐ )副(fù )倚(yǐ )畀(bì )之(zhī )意(yì )。”

丙(bǐng )寅(yín ),诏(zhào ):“吏(lì )部(bù )四(sì )选(xuǎn )以(yǐ )下(xià ),刷(shuā )具(jù )应(yīng )干(gàn )淹(yān )滞(zhì )名(míng )件(jiàn ),并(bìng )要(yào )了(le )绝(jué ),违(wéi )当(dāng )重(zhòng )惩(chéng )。”

诏(zhào ):“游(yóu )侣(lǚ )依(yī )旧(jiù )观(guān )文(wén )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì ),进(jìn )官(guān )二(èr )等(děng ),致(zhì )仕(shì )。”

戊(wù )辰(chén ),诏(zhào ):“殿(diàn )、步(bù )军(jūn )兵(bīng )应(yīng )殁(mò )故(gù )累(lèi )重(zhòng )之(zhī )家(jiā ),许(xǔ )以(yǐ )子(zǐ )弟(dì )填(tián )刺(cì )。”

辛(xīn )未(wèi ),诏(zhào ):“襄(xiāng )、蜀(shǔ )、两(liǎng )淮(huái )极(jí )边(biān )并(bìng )新(xīn )复(fù )州(zhōu )郡(jùn )县(xiàn )及(jí )二(èr )广(guǎng )恶(è )弱(ruò )去(qù )处(chù ),或(huò )遇(yù )阙(què )官(guān ),许(xǔ )令(lìng )斟(zhēn )酌(zhuó )辟(pì )上(shàng )。”

壬(rén )申(shēn ),诏(zhào ):“诸(zhū )路(lù )监(jiān )司(sī )、帅(shuài )守(shǒu ),但(dàn )干(gàn )摊(tān )赖(lài )、支(zhī )蔓(màn )、罥(juàn )墨(mò )之(zhī )人(rén ),并(bìng )日(rì )下(xià )释(shì )之(zhī )。”

癸(guǐ )酉(yǒu ),帝(dì )谕(yù )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“边(biān )事(shì )未(wèi )息(xī ),武(wǔ )备(bèi )当(dāng )严(yán );五(wǔ )兵(bīng )所(suǒ )先(xiān ),莫(mò )如(rú )孤(gū )矢(shǐ )。昔(xī )种(zhǒng )世(shì )衡(héng )守(shǒu )清(qīng )涧(jiàn ),日(rì )教(jiāo )习(xí )射(shè ),羌(qiāng )人(rén )畏(wèi )之(zhī );其(qí )法(fǎ )可(kě )以(yǐ )推(tuī )行(háng )。”诏(zhào ):“诸(zhū )路(lù )帅(shuài )阃(kǔn )、守(shǒu )臣(chén ),讲(jiǎng )明(míng )区(qū )画(huà ),详(xiáng )议(yì )激(jī )励(lì ),使(shǐ )各(gè )自(zì )卫(wèi )乡(xiāng )井(jǐng );弓(gōng )弩(nǔ )箭(jiàn )只(zhī ),听(tīng )从(cóng )其(qí )便(biàn )。”

乙(yǐ )卯(mǎo ),诏(zhào ):“两(liǎng )淮(huái )、沿(yán )江(jiāng )、京(jīng )湖(hú )制(zhì )司(sī ),于(yú )江(jiāng )北(běi )地(dì )分(fèn )及(jí )淮(huái )西(xī )山(shān )寨(zhài )管(guǎn )内(nèi ),应(yīng )有(yǒu )官(guān )屯(tún )、民(mín )田(tián )耕(gēng )种(zhǒng )去(qù )处(chù ),并(bìng )令(lìng )团(tuán )结(jié )队(duì )伍(wǔ ),随(suí )其(qí )聚(jù )落(luò ),就(jiù )中(zhōng )择(zé )众(zhòng )所(suǒ )服(fú )者(zhě )充(chōng )甲(jiǎ )长(zhǎng ),任(rèn )责(zé )结(jié )保(bǎo ),有(yǒu )警(jǐng ),率(lǜ )其(qí )所(suǒ )部(bù ),务(wù )从(cóng )便(biàn )宜(yí );或(huò )有(yǒu )疏(shū )虞(yú ),先(xiān )惩(chéng )头(tóu )目(mù )。人(rén )有(yǒu )能(néng )励(lì )率(lǜ )强(qiáng )壮(zhuàng ),精(jīng )习(xí )武(wǔ )艺(yì )者(zhě ),先(xiān )与(yǔ )奖(jiǎng )励(lì ),将(jiāng )来(lái )能(néng )出(chū )力(lì )鏖(áo )战(zhàn ),以(yǐ )真(zhēn )命(mìng )旌(jīng )赏(shǎng )。”

庚(gēng )辰(chén ),游(yóu )侣(lǚ )薨(hōng ),辍(chuò )视(shì )朝(cháo )二(èr )日(rì )。

是(shì )岁(suì ),蒙(méng )古(gǔ )东(dōng )平(píng )行(háng )省(shěng )严(yán )忠(zhōng )济(jì )入(rù )觐(jìn ),以(yǐ )张(zhāng )晋(jìn )亨(hēng )从(cóng )。时(shí )包(bāo )银(yín )制(zhì )行(háng ),朝(cháo )议(yì )户(hù )赋(fù )银(yín )六(liù )两(liǎng )。诸(zhū )道(dào )长(zhǎng )吏(lì )有(yǒu )请(qǐng )试(shì )行(háng )于(yú )民(mín )者(zhě ),晋(jìn )亨(hēng )面(miàn )责(zé )之(zhī )曰(yuē ):“诸(zhū )君(jūn )职(zhí )在(zài )亲(qīn )民(mín ),民(mín )之(zhī )利(lì )病(bìng ),且(qiě )不(bú )知(zhī )乎(hū )?今(jīn )天(tiān )颜(yán )咫(zhǐ )尺(chǐ ),知(zhī )而(ér )不(bú )言(yán ),罪(zuì )也(yě )。承(chéng )命(mìng )而(ér )归(guī ),事(shì )不(bú )克(kè )济(jì ),罪(zuì )当(dāng )何(hé )如(rú )?且(qiě )五(wǔ )方(fāng )土(tǔ )产(chǎn )各(gè )异(yì ),随(suí )其(qí )产(chǎn )而(ér )赋(fù ),则(zé )民(mín )便(biàn )而(ér )易(yì )足(zú )。必(bì )责(zé )输(shū )银(yín ),虽(suī )破(pò )民(mín )之(zhī )产(chǎn ),有(yǒu )不(bú )能(néng )办(bàn )者(zhě )。”大(dà )臣(chén )以(yǐ )闻(wén )。蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )召(zhào )见(jiàn ),如(rú )所(suǒ )言(yán )以(yǐ )对(duì )。蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )是(shì )之(zhī ),乃(nǎi )得(dé )蠲(juān )户(hù )额(é )三(sān )之(zhī )一(yī ),仍(réng )听(tīng )民(mín )输(shū )它(tā )物(wù ),遂(suí )为(wéi )定(dìng )制(zhì )。蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )欲(yù )赐(cì )晋(jìn )亨(hēng )金(jīn )虎(hǔ )符(fú ),辞(cí )曰(yuē ):“虎(hǔ )符(fú ),国(guó )之(zhī )名(míng )器(qì ),长(zhǎng )一(yī )道(dào )者(zhě )所(suǒ )佩(pèi )。臣(chén )隶(lì )忠(zhōng )济(jì )麾(huī )下(xià ),复(fù )佩(pèi )虎(hǔ )符(fú ),非(fēi )制(zhì )也(yě ),臣(chén )不(bú )敢(gǎn )受(shòu )。”蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )益(yì )喜(xǐ ),改(gǎi )赐(cì )玺(xǐ )书(shū )金(jīn )符(fú ),恩(ēn )州(zhōu )管(guǎn )民(mín )万(wàn )户(hù )。

阅读:26166

打赏捐助〔Donate〕>>>

《理宗建道备德大功复兴烈文仁武明圣安孝皇帝淳祐十一年(蒙古宪宗元年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库