哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐八年(辽大安九年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪八十三 > 《哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐八年(辽大安九年)》 > 拼音版

八(bā )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )不(bú )豫(yù ),帝(dì )不(bú )视(shì )事(shì )。

壬(rén )戌(xū ),遣(qiǎn )使(shǐ )按(àn )视(shì )京(jīng )东(dōng )、西(xī )、河(hé )南(nán )、北(běi )、淮(huái )南(nán )诸(zhū )路(lù )水(shuǐ )灾(zāi )。

戊(wù )辰(chén ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

吕(lǚ )大(dà )防(fáng )、范(fàn )纯(chún )仁(rén )、苏(sū )辙(zhé )、郑(zhèng )雍(yōng )、韩(hán )忠(zhōng )彦(yàn )、刘(liú )奉(fèng )世(shì )入(rù )崇(chóng )庆(qìng )殿(diàn )後(hòu )閤(gě ),问(wèn )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )安(ān )。太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )谕(yù )曰(yuē ):“今(jīn )病(bìng )势(shì )有(yǒu )加(jiā ),与(yǔ )公(gōng )等(děng )必(bì )不(bú )相(xiàng )见(jiàn ),且(qiě )善(shàn )辅(fǔ )佐(zuǒ )官(guān )家(jiā )。”又(yòu )曰(yuē ):“老(lǎo )身(shēn )殁(mò )后(hòu ),必(bì )多(duō )有(yǒu )调(diào )戏(xì )官(guān )家(jiā )者(zhě ),宜(yí )勿(wù )听(tīng )之(zhī )。”乃(nǎi )呼(hū )左(zuǒ )右(yòu )赐(cì )社(shè )饭(fàn ),曰(yuē ):“明(míng )年(nián )社(shè )饭(fàn ),当(dāng )思(sī )老(lǎo )身(shēn )也(yě )。”

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )高(gāo )氏(shì )崩(bēng )。自(zì )垂(chuí )帘(lián )以(yǐ )来(lái ),召(zhào )用(yòng )名(míng )臣(chén ),罢(bà )废(fèi )新(xīn )法(fǎ )苛(kē )政(zhèng ),临(lín )政(zhèng )九(jiǔ )年(nián ),朝(cháo )廷(tíng )清(qīng )明(míng ),华(huá )夏(xià )绥(suí )安(ān )。杜(dù )绝(jué )内(nèi )降(jiàng )侥(yáo )幸(xìng ),裁(cái )抑(yì )外(wài )家(jiā )私(sī )恩(ēn ),文(wén )思(sī )院(yuàn )奉(fèng )上(shàng )之(zhī )物(wù ),无(wú )问(wèn )世(shì )细(xì ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )取(qǔ )其(qí )一(yī )。人(rén )以(yǐ )为(wéi )女(nǚ )中(zhōng )尧(yáo )、舜(shùn )。

己(jǐ )卯(mǎo ),诏(zhào )以(yǐ )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )园(yuán )陵(líng )为(wéi )山(shān )陵(líng ),命(mìng )吕(lǚ )大(dà )防(fáng )为(wéi )山(shān )陵(líng )使(shǐ )。

庚(gēng )辰(chén ),遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )哀(āi )于(yú )辽(liáo )。

戊(wù )子(zǐ ),端(duān )明(míng )殿(diàn )学(xué )士(shì )兼(jiān )翰(hàn )林(lín )侍(shì )读(dú )学(xué )士(shì )、礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )苏(sū )轼(shì )出(chū )知(zhī )定(dìng )州(zhōu )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丙(bǐng )午(wǔ ),中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )吕(lǚ )陶(táo )言(yán ):“太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )保(bǎo )佑(yòu )圣(shèng )躬(gōng ),于(yú )今(jīn )九(jiǔ )年(nián ),一(yī )旦(dàn )弃(qì )四(sì )海(hǎi )之(zhī )养(yǎng ),凡(fán )在(zài )臣(chén )庶(shù ),痛(tòng )心(xīn )泣(qì )血(xuè )。然(rán )臣(chén )于(yú )此(cǐ )时(shí )以(yǐ )无(wú )可(kě )疑(yí )为(wéi )疑(yí ),以(yǐ )不(bú )必(bì )言(yán )而(ér )言(yán )。盖(gài )自(zì )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )垂(chuí )帘(lián )以(yǐ )来(lái ),屏(píng )黜(chù )凶(xiōng )邪(xié ),裁(cái )抑(yì )侥(yáo )幸(xìng ),横(héng )恩(ēn )滥(làn )赏(shǎng ),一(yī )切(qiē )革(gé )去(qù ),小(xiǎo )人(rén )之(zhī )心(xīn ),不(bú )无(wú )怨(yuàn )憾(hàn )。万(wàn )一(yī )或(huò )有(yǒu )奸(jiān )邪(xié )不(bú )正(zhèng )之(zhī )言(yán ),上(shàng )惑(huò )圣(shèng )听(tīng ),谓(wèi )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )斥(chì )逐(zhú )旧(jiù )臣(chén ),更(gèng )改(gǎi )政(zhèng )事(shì ),今(jīn )日(rì )陛(bì )下(xià )既(jì )亲(qīn )万(wàn )几(jǐ ),则(zé )某(mǒu )人(rén )宜(yí )复(fù )用(yòng ),某(mǒu )事(shì )宜(yí )复(fù )行(háng )。此(cǐ )乃(nǎi )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )端(duān ),安(ān )危(wēi )之(zhī )机(jī ),君(jūn )子(zǐ )小(xiǎo )人(rén )消(xiāo )长(zhǎng )之(zhī )兆(zhào ),在(zài )陛(bì )下(xià )察(chá )与(yǔ )不(bú )察(chá )也(yě )。昔(xī )元(yuán )祐(yòu )初(chū ),臣(chén )任(rèn )台(tái )谏(jiàn )官(guān ),尝(cháng )因(yīn )奏(zòu )事(shì )帘(lián )前(qián ),恭(gōng )闻(wén )德(dé )音(yīn )宣(xuān )谕(yù )云(yún ):‘朝(cháo )廷(tíng )政(zhèng )事(shì ),于(yú )民(mín )有(yǒu )害(hài ),即(jí )当(dāng )更(gèng )改(gǎi )。其(qí )它(tā )不(bú )系(xì )利(lì )害(hài ),亦(yì )不(bú )须(xū )改(gǎi )。每(měi )改(gǎi )一(yī )事(shì ),必(bì )说(shuō )与(yǔ )大(dà )臣(chén ),恐(kǒng )外(wài )人(rén )不(bú )知(zhī )。’臣(chén )思(sī )此(cǐ )语(yǔ ),则(zé )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )凡(fán )有(yǒu )更(gèng )改(gǎi ),固(gù )非(fēi )出(chū )于(yú )私(sī )意(yì ),盖(gài )不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )后(hòu )改(gǎi )也(yě )。至(zhì )如(rú )章(zhāng )惇(dūn )悖(bèi )慢(màn )无(wú )礼(lǐ ),吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )奸(jiān )回(huí )害(hài )物(wù ),蔡(cài )确(què )毁(huǐ )谤(bàng )不(bú )敬(jìng ),李(lǐ )定(dìng )不(bú )持(chí )母(mǔ )丧(sàng ),张(zhāng )诚(chéng )一(yī )盗(dào )父(fù )墓(mù )中(zhōng )物(wù ),宋(sòng )用(yòng )臣(chén )掊(póu )敛(liǎn )过(guò )当(dāng ),李(lǐ )宪(xiàn )、王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )邀(yāo )功(gōng )生(shēng )事(shì ),皆(jiē )是(shì )积(jī )恶(è )已(yǐ )久(jiǔ ),罪(zuì )不(bú )容(róng )诛(zhū )。则(zé )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )所(suǒ )改(gǎi )之(zhī )事(shì ),皆(jiē )是(shì )生(shēng )民(mín )之(zhī )便(biàn ),所(suǒ )逐(zhú )之(zhī )臣(chén ),尽(jìn )是(shì )天(tiān )下(xià )之(zhī )恶(è ),岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )乎(hū )!臣(chén )又(yòu )闻(wén )明(míng )肃(sù )皇(huáng )太(tài )后(hòu )称(chēng )制(zhì )之(zhī )日(rì ),多(duō )以(yǐ )私(sī )恩(ēn )遍(biàn )及(jí )亲(qīn )党(dǎng ),听(tīng )断(duàn )庶(shù )务(wù ),或(huò )致(zhì )过(guò )差(chà )。及(jí )至(zhì )仁(rén )宗(zōng )亲(qīn )政(zhèng ),有(yǒu )希(xī )合(hé )上(shàng )意(yì ),言(yán )其(qí )阙(què )失(shī )者(zhě );仁(rén )宗(zōng )降(jiàng )诏(zhào ),应(yīng )明(míng )肃(sù )垂(chuí )帘(lián )时(shí )事(shì ),更(gèng )不(bú )得(dé )辄(zhé )有(yǒu )上(shàng )言(yán )。圣(shèng )德(dé )广(guǎng )大(dà ),度(dù )越(yuè )古(gǔ )今(jīn ),陛(bì )下(xià )所(suǒ )宜(yí )法(fǎ )而(ér )行(háng )之(zhī )。”

戊(wù )申(shēn ),群(qún )臣(chén )七(qī )上(shàng )表(biǎo ),请(qǐng )听(tīng )政(zhèng )。

太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )既(jì )崩(bēng ),人(rén )怀(huái )顾(gù )望(wàng ),莫(mò )敢(gǎn )发(fā )言(yán )。翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )虑(lǜ )小(xiǎo )人(rén )乘(chéng )间(jiān )为(wéi )害(hài ),上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )方(fāng )总(zǒng )揽(lǎn )庶(shù )政(zhèng ),延(yán )见(jiàn )群(qún )臣(chén ),此(cǐ )乃(nǎi )国(guó )家(jiā )兴(xìng )替(tì )之(zhī )本(běn ),社(shè )稷(jì )安(ān )危(wēi )之(zhī )基(jī ),天(tiān )下(xià )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )端(duān ),生(shēng )民(mín )休(xiū )戚(qī )之(zhī )始(shǐ ),君(jūn )子(zǐ )小(xiǎo )人(rén )进(jìn )退(tuì )消(xiāo )长(zhǎng )之(zhī )际(jì ),天(tiān )命(mìng )人(rén )心(xīn )去(qù )就(jiù )离(lí )合(hé )之(zhī )时(shí )也(yě )。先(xiān )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),性(xìng )严(yán )正(zhèng )不(bú )可(kě )干(gàn )犯(fàn ),故(gù )能(néng )斥(chì )逐(zhú )奸(jiān )邪(xié ),裁(cái )抑(yì )侥(yáo )幸(xìng )。虽(suī )德(dé )泽(zé )深(shēn )厚(hòu ),结(jié )于(yú )百(bǎi )姓(xìng ),而(ér )小(xiǎo )人(rén )怨(yuàn )恨(hèn ),亦(yì )不(bú )为(wéi )少(shǎo ),必(bì )将(jiāng )有(yǒu )以(yǐ )改(gǎi )先(xiān )帝(dì )之(zhī )政(zhèng )、逐(zhú )先(xiān )帝(dì )之(zhī )臣(chén )为(wéi )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )过(guò )者(zhě ),此(cǐ )离(lí )间(jiān )之(zhī )言(yán ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )也(yě )。初(chū ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )同(tóng )听(tīng )政(zhèng ),中(zhōng )外(wài )臣(chén )民(mín )上(shàng )书(shū )者(zhě )以(yǐ )万(wàn )计(jì ),皆(jiē )言(yán )政(zhèng )令(lìng )不(bú )便(biàn )。太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )因(yīn )天(tiān )下(xià )人(rén )心(xīn )变(biàn )而(ér )更(gèng )化(huà ),既(jì )改(gǎi )其(qí )法(fǎ ),则(zé )作(zuò )法(fǎ )之(zhī )人(rén )有(yǒu )罪(zuì )当(dāng )逐(zhú ),陛(bì )下(xià )与(yǔ )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )亦(yì )顺(shùn )众(zhòng )言(yán )而(ér )逐(zhú )之(zhī )。其(qí )所(suǒ )逐(zhú )者(zhě ),皆(jiē )上(shàng )负(fù )先(xiān )帝(dì ),下(xià )负(fù )万(wàn )民(mín ),天(tiān )下(xià )之(zhī )所(suǒ )仇(chóu )疾(jí )而(ér )共(gòng )欲(yù )去(qù )之(zhī )者(zhě )也(yě ),岂(qǐ )有(yǒu )憎(zēng )恶(è )于(yú )其(qí )间(jiān )哉(zāi )!惟(wéi )陛(bì )下(xià )辨(biàn )析(xī )是(shì )非(fēi ),斥(chì )远(yuǎn )佞(nìng )人(rén )。有(yǒu )以(yǐ )奸(jiān )言(yán )惑(huò )听(tīng )者(zhě ),明(míng )正(zhèng )其(qí )罪(zuì ),付(fù )之(zhī )典(diǎn )刑(xíng ),痛(tòng )惩(chéng )一(yī )人(rén )以(yǐ )警(jǐng )群(qún )慝(tè ),则(zé )帖(tiē )然(rán )无(wú )事(shì )矣(yǐ )。此(cǐ )辈(bèi )既(jì )误(wù )先(xiān )帝(dì ),又(yòu )欲(yù )误(wù )陛(bì )下(xià ),天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì ),岂(qǐ )堪(kān )小(xiǎo )人(rén )再(zài )破(pò )坏(huài )邪(xié )!”苏(sū )辙(zhé )方(fāng )具(jù )疏(shū )进(jìn )谏(jiàn ),及(jí )见(jiàn )祖(zǔ )禹(yǔ )奏(zòu ),曰(yuē ):“经(jīng )世(shì )之(zhī )文(wén )也(yě )。”遂(suí )附(fù )名(míng )同(tóng )进(jìn )而(ér )毁(huǐ )己(jǐ )草(cǎo )。疏(shū )入(rù ),不(bú )报(bào )。

后(hòu )数(shù )日(rì ),祖(zǔ )禹(yǔ )又(yòu )言(yán ):“先(xiān )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )以(yǐ )大(dà )公(gōng )至(zhì )正(zhèng )为(wéi )心(xīn ),罢(bà )王(wáng )安(ān )石(shí )、吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )等(děng )新(xīn )法(fǎ )而(ér )行(háng )祖(zǔ )宗(zōng )旧(jiù )政(zhèng ),故(gù )社(shè )稷(jì )危(wēi )而(ér )复(fù )安(ān ),人(rén )心(xīn )离(lí )而(ér )复(fù )合(hé )。乃(nǎi )至(zhì )辽(liáo )主(zhǔ )亦(yì )与(yǔ )其(qí )宰(zǎi )相(xiàng )议(yì )曰(yuē ):‘南(nán )朝(cháo )遵(zūn )行(háng )仁(rén )宗(zōng )政(zhèng )事(shì ),可(kě )敕(chì )燕(yàn )京(jīng )留(liú )守(shǒu ),使(shǐ )边(biān )吏(lì )约(yuē )束(shù ),无(wú )生(shēng )事(shì )。’陛(bì )下(xià )观(guān )敌(dí )国(guó )之(zhī )情(qíng )如(rú )此(cǐ ),则(zé )中(zhōng )国(guó )人(rén )心(xīn )可(kě )知(zhī )。今(jīn )陛(bì )下(xià )亲(qīn )万(wàn )机(jī ),小(xiǎo )人(rén )必(bì )欲(yù )有(yǒu )所(suǒ )动(dòng )摇(yáo ),而(ér )怀(huái )利(lì )者(zhě )亦(yì )皆(jiē )观(guān )望(wàng )。臣(chén )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )上(shàng )念(niàn )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )艰(jiān )难(nán ),先(xiān )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )之(zhī )勤(qín )劳(láo ),痛(tòng )心(xīn )疾(jí )首(shǒu ),以(yǐ )听(tīng )用(yòng )小(xiǎo )人(rén )为(wéi )刻(kè )骨(gǔ )之(zhī )戒(jiè ),守(shǒu )元(yuán )祐(yòu )之(zhī )政(zhèng ),当(dāng )坚(jiān )如(rú )金(jīn )石(shí ),重(zhòng )如(rú )山(shān )岳(yuè ),使(shǐ )中(zhōng )外(wài )一(yī )心(xīn ),归(guī )于(yú )至(zhì )正(zhèng ),则(zé )天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )!”

吕(lǚ )希(xī )哲(zhé )言(yán ):“君(jūn )子(zǐ )小(xiǎo )人(rén )用(yòng )心(xīn )不(bú )同(tóng ),有(yǒu )昔(xī )时(shí )自(zì )以(yǐ )过(guò )恶(è )招(zhāo )致(zhì )公(gōng )论(lùn ),坐(zuò )法(fǎ )沈(shěn )废(fèi )者(zhě ),朝(cháo )思(sī )夜(yè )度(dù ),唯(wéi )望(wàng )乘(chéng )国(guó )家(jiā )变(biàn )故(gù )、朝(cháo )廷(tíng )未(wèi )宁(níng )之(zhī )时(shí ),进(jìn )为(wéi )险(xiǎn )语(yǔ )以(yǐ )动(dòng )上(shàng )心(xīn )。其(qí )说(shuō )大(dà )约(yuē )不(bú )过(guò )有(yǒu )三(sān ):一(yī )谓(wèi )神(shén )宗(zōng )所(suǒ )立(lì )法(fǎ )度(dù ),陛(bì )下(xià )必(bì )宜(yí )修(xiū )复(fù );二(èr )谓(wèi )陛(bì )下(xià )当(dāng )独(dú )揽(lǎn )乾(qián )纲(gāng ),不(bú )可(kě )委(wěi )信(xìn )臣(chén )下(xià );三(sān )谓(wèi )向(xiàng )来(lái )迁(qiān )谪(zhé )者(zhě )当(dāng )复(fù )收(shōu )用(yòng )。三(sān )者(zhě )之(zhī )言(yán ),行(háng )将(jiāng )至(zhì )矣(yǐ ),陛(bì )下(xià )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )察(chá )。”吕(lǚ )陶(táo )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),皆(jiē )不(bú )报(bào )。

辽(liáo )阿(ā )噜(lū )萨(sà )古(gǔ )之(zhī )败(bài )于(yú )玛(mǎ )古(gǔ )苏(sū )也(yě ),辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )耶(yē )律(lǜ )托(tuō )卜(bo )嘉(jiā )代(dài )为(wéi )西(xī )北(běi )路(lù )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ )。托(tuō )卜(bo )嘉(jiā )自(zì )以(yǐ )尝(cháng )荐(jiàn )玛(mǎ )古(gǔ )苏(sū ),有(yǒu )旧(jiù )恩(ēn ),遣(qiǎn )人(rén )招(zhāo )致(zhì )之(zhī )。玛(mǎ )古(gǔ )苏(sū )声(shēng )言(yán )约(yuē )降(jiàng ),托(tuō )卜(bo )嘉(jiā )遽(jù )信(xìn )之(zhī ),逆(nì )于(yú )镇(zhèn )州(zhōu )西(xī )南(nán )沙(shā )碛(qì )间(jiān ),禁(jìn )士(shì )卒(zú )无(wú )得(dé )妄(wàng )动(dòng )。已(yǐ )而(ér )玛(mǎ )古(gǔ )苏(sū )率(lǜ )师(shī )骤(zhòu )至(zhì ),裨(bì )将(jiāng )耶(yē )律(lǜ )绾(wǎn )、徐(xú )盛(shèng )见(jiàn )其(qí )势(shì )锐(ruì ),不(bú )及(jí )战(zhàn )而(ér )走(zǒu ),托(tuō )卜(bo )嘉(jiā )被(bèi )害(hài )。托(tuō )卜(bo )嘉(jiā ),仁(rén )先(xiān )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。庚(gēng )戌(xū ),赠(zèng )侍(shì )中(zhōng ),谥(shì )贞(zhēn )悯(mǐn )。

玛(mǎ )古(gǔ )苏(sū )既(jì )胜(shèng ),准(zhǔn )布(bù )诸(zhū )部(bù )皆(jiē )应(yīng )之(zhī ),冠(guàn )倒(dǎo )塌(tā )岭(lǐng )。

壬(rén )子(zǐ ),辽(liáo )遣(qiǎn )使(shǐ )籍(jí )诸(zhū )路(lù )。癸(guǐ )丑(chǒu ),命(mìng )乌(wū )库(kù )节(jiē )度(dù )使(shǐ )慎(shèn )嘉(jiā )努(nǔ )率(lǜ )兵(bīng )援(yuán )倒(dǎo )塌(tā )岭(lǐng )。

甲(jiǎ )寅(yín ),辽(liáo )主(zhǔ )驻(zhù )藕(ǒu )丝(sī )淀(diàn )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),命(mìng )以(yǐ )马(mǎ )三(sān )千(qiān )给(gěi )乌(wū )库(kù )部(bù )。

丙(bǐng )辰(chén ),辽(liáo )有(yǒu )司(sī )奏(zòu )准(zhǔn )布(bù )掠(luě )西(xī )路(lù )群(qún )牧(mù )。

丁(dīng )巳(sì ),辽(liáo )振(zhèn )西(xī )北(běi )路(lù )贫(pín )民(mín )。

己(jǐ )未(wèi ),辽(liáo )以(yǐ )燕(yàn )国(guó )王(wáng )延(yán )禧(xǐ )生(shēng )子(zǐ ),肆(sì )赦(shè ),妃(fēi )之(zhī )族(zú )属(shǔ )并(bìng )进(jìn )级(jí )。

壬(rén )戌(xū ),辽(liáo )以(yǐ )枢(shū )密(mì )直(zhí )学(xué )士(shì )赵(zhào )延(yán )睦(mù )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )兼(jiān )同(tóng )知(zhī )南(nán )院(yuàn )事(shì )。

己(jǐ )巳(sì ),辽(liáo )主(zhǔ )命(mìng )广(guǎng )积(jī )贮(zhù )以(yǐ )备(bèi )水(shuǐ )灾(zāi )。

庚(gēng )午(wǔ ),复(fù )内(nèi )侍(shì )乐(lè )士(shì )宣(xuān )等(děng )六(liù )人(rén )。苏(sū )辙(zhé )奏(zòu ):“陛(bì )下(xià )方(fāng )亲(qīn )政(zhèng ),中(zhōng )外(wài )贤(xián )士(shì )大(dà )夫(fū )未(wèi )曾(céng )进(jìn )用(yòng )一(yī )人(rén ),而(ér )推(tuī )恩(ēn )先(xiān )及(jí )于(yú )近(jìn )习(xí ),外(wài )议(yì )深(shēn )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )。”后(hòu )数(shù )日(rì ),复(fù )出(chū )内(nèi )批(pī ),以(yǐ )刘(liú )惟(wéi )简(jiǎn )、梁(liáng )从(cóng )政(zhèng )等(děng )四(sì )人(rén )并(bìng )除(chú )入(rù )内(nèi )内(nèi )侍(shì )省(shěng )职(zhí )。中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )吕(lǚ )希(xī )纯(chún )封(fēng )还(hái )词(cí )头(tóu ),帝(dì )曰(yuē ):“止(zhǐ )为(wéi )禁(jìn )中(zhōng )阙(què )人(rén ),兼(jiān )有(yǒu )近(jìn )例(lì )。”辙(zhé )曰(yuē ):“此(cǐ )事(shì )非(fēi )为(wéi )无(wú )例(lì ),盖(gài )谓(wèi )亲(qīn )政(zhèng )之(zhī )初(chū ),先(xiān )擢(zhuó )内(nèi )臣(chén ),故(gù )众(zhòng )心(xīn )惊(jīng )疑(yí )。”帝(dì )释(shì )然(rán )曰(yuē ):“除(chú )命(mìng )且(qiě )留(liú ),俟(sì )祔(fù )庙(miào )取(qǔ )旨(zhǐ )可(kě )也(yě )。”

十(shí )一(yī )月(yuè ),范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )请(qǐng )追(zhuī )改(gǎi )内(nèi )侍(shì )除(chú )命(mìng ),不(bú )报(bào )。庚(gēng )寅(yín ),因(yīn )请(qǐng )对(duì ),曰(yuē ):“熙(xī )宁(níng )之(zhī )初(chū ),王(wáng )安(ān )石(shí )、吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )造(zào )立(lì )三(sān )新(xīn )法(fǎ ),悉(xī )变(biàn )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )政(zhèng ),多(duō )引(yǐn )小(xiǎo )人(rén )以(yǐ )误(wù )国(guó ),勋(xūn )旧(jiù )之(zhī )臣(chén )屏(píng )弃(qì )不(bú )用(yòng ),忠(zhōng )正(zhèng )之(zhī )士(shì )想(xiǎng )继(jì )远(yuǎn )引(yǐn )。又(yòu )用(yòng )兵(bīng )开(kāi )边(biān ),结(jié )怨(yuàn )外(wài )夷(yí ),天(tiān )下(xià )愁(chóu )苦(kǔ ),百(bǎi )姓(xìng )流(liú )徙(xǐ )。赖(lài )先(xiān )帝(dì )觉(jiào )悟(wù ),罢(bà )逐(zhú )两(liǎng )人(rén );而(ér )所(suǒ )引(yǐn )群(qún )小(xiǎo )已(yǐ )布(bù )满(mǎn )中(zhōng )外(wài ),不(bú )可(kě )复(fù )去(qù )。蔡(cài )确(què )连(lián )起(qǐ )大(dà )狱(yù ),王(wáng )韶(sháo )创(chuàng )取(qǔ )熙(xī )河(hé ),章(zhāng )惇(dūn )开(kāi )五(wǔ )溪(xī ),沈(shěn )起(qǐ )扰(rǎo )交(jiāo )管(guǎn ),沈(shěn )括(kuò )、徐(xú )禧(xǐ )、俞(yú )充(chōng )、种(zhǒng )谔(è )兴(xìng )造(zào )西(xī )事(shì ),兵(bīng )民(mín )死(sǐ )伤(shāng )皆(jiē )不(bú )下(xià )二(èr )十(shí )万(wàn )。先(xiān )帝(dì )临(lín )朝(cháo )悼(dào )悔(huǐ ),谓(wèi )朝(cháo )廷(tíng )不(bú )得(dé )不(bú )任(rèn )其(qí )咎(jiù )。以(yǐ )至(zhì )吴(wú )居(jū )厚(hòu )行(háng )铁(tiě )冶(yě )之(zhī )法(fǎ )于(yú )京(jīng )东(dōng ),王(wáng )子(zǐ )京(jīng )行(háng )茶(chá )法(fǎ )于(yú )福(fú )建(jiàn ),蹇(jiǎn )周(zhōu )辅(fǔ )行(háng )盐(yán )法(fǎ )于(yú )江(jiāng )西(xī ),李(lǐ )稷(jì )、陆(lù )师(shī )闵(mǐn )行(háng )茶(chá )法(fǎ )、市(shì )易(yì )于(yú )西(xī )川(chuān ),刘(liú )定(dìng )教(jiāo )保(bǎo )甲(jiǎ )于(yú )河(hé )北(běi ),民(mín )皆(jiē )愁(chóu )痛(tòng ),比(bǐ )屋(wū )思(sī )乱(luàn )。赖(lài )陛(bì )下(xià )与(yǔ )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )起(qǐ )而(ér )救(jiù )之(zhī ),天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )如(rú )解(jiě )倒(dǎo )悬(xuán )。惟(wéi )是(shì )向(xiàng )来(lái )所(suǒ )斥(chì )逐(zhú )之(zhī )人(rén ),窥(kuī )伺(sì )事(shì )变(biàn ),妄(wàng )意(yì )陛(bì )下(xià )不(bú )以(yǐ )修(xiū )改(gǎi )法(fǎ )度(dù )为(wéi )是(shì ),如(rú )得(dé )至(zhì )左(zuǒ )右(yòu ),必(bì )进(jìn )奸(jiān )言(yán )。万(wàn )一(yī )过(guò )听(tīng )而(ér )复(fù )用(yòng ),岂(qǐ )惟(wéi )正(zhèng )人(rén )不(bú )敢(gǎn )立(lì )朝(cháo ),臣(chén )恐(kǒng )国(guó )家(jiā )自(zì )此(cǐ )陵(líng )迟(chí ),不(bú )复(fù )振(zhèn )矣(yǐ )。”又(yòu )论(lùn ):“汉(hàn )、唐(táng )之(zhī )亡(wáng ),皆(jiē )由(yóu )宦(huàn )官(guān )。自(zì )熙(xī )宁(níng )、元(yuán )丰(fēng )间(jiān ),李(lǐ )宪(xiàn )、王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )、宋(sòng )用(yòng )臣(chén )辈(bèi )用(yòng )事(shì )统(tǒng )兵(bīng ),权(quán )势(shì )震(zhèn )灼(zhuó )。中(zhōng )正(zhèng )兼(jiān )干(gàn )四(sì )路(lù ),口(kǒu )敕(chì )募(mù )兵(bīng ),州(zhōu )郡(jùn )不(bú )敢(gǎn )违(wéi ),师(shī )徒(tú )冻(dòng )馁(něi ),死(sǐ )亡(wáng )最(zuì )多(duō );宪(xiàn )陈(chén )再(zài )举(jǔ )之(zhī )策(cè ),致(zhì )永(yǒng )乐(lè )摧(cuī )陷(xiàn );用(yòng )臣(chén )兴(xìng )土(tǔ )木(mù )之(zhī )工(gōng ),无(wú )时(shí )休(xiū )息(xī ),罔(wǎng )市(shì )进(jìn )之(zhī )微(wēi )利(lì ),为(wéi )国(guó )敛(liǎn )怨(yuàn )。此(cǐ )三(sān )人(rén )者(zhě ),虽(suī )加(jiā )诛(zhū )戮(lù ),未(wèi )足(zú )以(yǐ )谢(xiè )百(bǎi )姓(xìng )。宪(xiàn )虽(suī )已(yǐ )亡(wáng ),而(ér )中(zhōng )正(zhèng )、用(yòng )臣(chén )尚(shàng )在(zài ),今(jīn )召(zhào )内(nèi )侍(shì )十(shí )馀(yú )人(rén ),而(ér )宪(xiàn )、中(zhōng )正(zhèng )之(zhī )子(zǐ )皆(jiē )在(zài )其(qí )中(zhōng )。二(èr )人(rén )既(jì )入(rù ),则(zé )中(zhōng )正(zhèng )、用(yòng )臣(chén )必(bì )将(jiāng )复(fù )用(yòng ),惟(wéi )陛(bì )下(xià )念(niàn )之(zhī )。”

时(shí )绍(shào )述(shù )之(zhī )论(lùn )已(yǐ )兴(xìng ),有(yǒu )相(xiàng )章(zhāng )惇(dūn )之(zhī )意(yì ),祖(zǔ )禹(yǔ )力(lì )言(yán )惇(dūn )不(bú )可(kě )用(yòng ),帝(dì )不(bú )悦(yuè )。

丙(bǐng )子(zǐ ),御(yù )垂(chuí )拱(gǒng )殿(diàn )。

辽(liáo )枢(shū )密(mì )使(shǐ )阿(ā )苏(sū )使(shǐ )人(rén )诬(wū )奏(zòu )蕃(fān )部(bù )掠(luě )漠(mò )南(nán )牧(mù )马(mǎ )及(jí )居(jū )民(mín )畜(chù )产(chǎn ),招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ )萧(xiāo )托(tuō )辉(huī )不(bú )急(jí )追(zhuī )捕(bǔ ),罪(zuì )当(dāng )死(sǐ ),辽(liáo )主(zhǔ )命(mìng )免(miǎn )其(qí )官(guān )。托(tuō )辉(huī )负(fù )气(qì ),怒(nù )则(zé )须(xū )髯(rán )辄(zhé )张(zhāng ),每(měi )有(yǒu )大(dà )议(yì ),必(bì )毅(yì )然(rán )决(jué )之(zhī ),虽(suī )辽(liáo )主(zhǔ )有(yǒu )难(nán )色(sè ),未(wèi )尝(cháng )遽(jù )已(yǐ ),见(jiàn )权(quán )贵(guì )无(wú )少(shǎo )屈(qū ),竟(jìng )为(wéi )阿(ā )苏(sū )所(suǒ )陷(xiàn ),时(shí )人(rén )惜(xī )之(zhī )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),范(fàn )纯(chún )仁(rén )言(yán ):“臣(chén )多(duō )疾(jí )早(zǎo )衰(shuāi ),自(zì )叨(dāo )宰(zǎi )执(zhí )以(yǐ )来(lái ),益(yì )为(wéi )职(zhí )事(shì )所(suǒ )困(kùn )。窃(qiè )位(wèi )已(yǐ )将(jiāng )五(wǔ )月(yuè ),辅(fǔ )政(zhèng )讫(qì )无(wú )寸(cùn )长(zhǎng ),上(shàng )负(fù )国(guó )恩(ēn )。又(yòu )况(kuàng )蒙(méng )命(mìng )之(zhī )始(shǐ ),已(yǐ )招(zhāo )弹(dàn )击(jī )之(zhī )言(yán )。伏(fú )望(wàng )察(chá )其(qí )至(zhì )诚(chéng ),退(tuì )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ )。”诏(zhào )不(bú )允(yǔn )。帝(dì )语(yǔ )吕(lǚ )大(dà )防(fáng )曰(yuē ):“纯(chún )仁(rén )有(yǒu )时(shí )望(wàng ),不(bú )宜(yí )去(qù ),可(kě )为(wéi )朕(zhèn )留(liú )之(zhī ),且(qiě )趣(qù )入(rù )见(jiàn )。”问(wèn ):“先(xiān )朝(cháo )行(háng )青(qīng )苗(miáo )法(fǎ )如(rú )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )爱(ài )民(mín )之(zhī )意(yì )本(běn )深(shēn ),但(dàn )王(wáng )安(ān )石(shí )立(lì )法(fǎ )过(guò )甚(shèn ),激(jī )以(yǐ )赏(shǎng )罚(fá ),故(gù )官(guān )吏(lì )急(jí )切(qiē ),以(yǐ )致(zhì )害(hài )民(mín )。”退(tuì )而(ér )疏(shū )陈(chén )其(qí )要(yào ),以(yǐ )为(wéi )“青(qīng )苗(miáo )非(fēi )所(suǒ )当(dāng )行(háng ),行(háng )之(zhī )终(zhōng )不(bú )免(miǎn )扰(rǎo )民(mín )。”

初(chū ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )寝(qǐn )疾(jí ),召(zhào )纯(chún )仁(rén )曰(yuē ):“公(gōng )父(fù )仲(zhòng )淹(yān ),在(zài )章(zhāng )献(xiàn )垂(chuí )帘(lián )时(shí ),唯(wéi )劝(quàn )章(zhāng )献(xiàn )尽(jìn )母(mǔ )道(dào ),及(jí )仁(rén )宗(zōng )亲(qīn )政(zhèng ),惟(wéi )劝(quàn )仁(rén )宗(zōng )尽(jìn )子(zǐ )道(dào ),可(kě )谓(wèi )忠(zhōng )臣(chén ),公(gōng )必(bì )能(néng )继(jì )绍(shào )前(qián )人(rén )。”纯(chún )仁(rén )泣(qì )射(shè )曰(yuē ):“敢(gǎn )不(bú )尽(jìn )忠(zhōng )!”至(zhì )是(shì )群(qún )小(xiǎo )力(lì )排(pái )垂(chuí )帘(lián )时(shí )事(shì ),纯(chún )仁(rén )奏(zòu )曰(yuē ):“太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )保(bǎo )佑(yòu )圣(shèng )躬(gōng ),功(gōng )烈(liè )诚(chéng )心(xīn ),幽(yōu )明(míng )共(gòng )鉴(jiàn )。议(yì )者(zhě )不(bú )恤(xù )国(guó )是(shì ),一(yī )何(hé )薄(báo )哉(zāi )!”因(yīn )以(yǐ )仁(rén )宗(zōng )禁(jìn )言(yán )章(zhāng )献(xiàn )垂(chuí )帘(lián )时(shí )事(shì )诏(zhào )书(shū )上(shàng )之(zhī )曰(yuē ):“望(wàng )陛(bì )下(xià )稽(jī )仿(fǎng )而(ér )行(háng ),以(yǐ )戒(jiè )薄(báo )俗(sú )。”韩(hán )忠(zhōng )彦(yàn )亦(yì )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“昔(xī )仁(rén )宗(zōng )始(shǐ )政(zhèng ),群(qún )臣(chén )亦(yì )多(duō )言(yán )章(zhāng )献(xiàn )之(zhī )非(fēi ),仁(rén )宗(zōng )恶(è )其(qí )持(chí )情(qíng )甚(shèn )薄(báo ),下(xià )诏(zhào )戒(jiè )饬(chì )。陛(bì )下(xià )能(néng )法(fǎ )仁(rén )祖(zǔ )则(zé )善(shàn )矣(yǐ )。”

甲(jiǎ )寅(yín ),仿(fǎng )《唐(táng )六(liù )典(diǎn )》修(xiū )官(guān )制(zhì )。

丁(dīng )巳(sì ),辽(liáo )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )吊(diào )祭(jì )。

出(chū )钱(qián )粟(sù )十(shí )万(wàn )赈(zhèn )流(liú )民(mín )。

辽(liáo )中(zhōng )京(jīng )留(liú )守(shǒu )窦(dòu )景(jǐng )庸(yōng )卒(zú ),谥(shì )肃(sù )宪(xiàn )。

是(shì )月(yuè ),苏(sū )轼(shì )赴(fù )定(dìng )州(zhōu )。时(shí )国(guó )事(shì )将(jiāng )变(biàn ),轼(shì )不(bú )得(dé )入(rù )辞(cí )。既(jì )行(háng ),上(shàng )书(shū )言(yán ):“臣(chén )日(rì )侍(shì )帷(wéi )幄(wò ),方(fāng )当(dāng )戍(shù )边(biān ),顾(gù )不(bú )得(dé )一(yī )见(jiàn )而(ér )行(háng );况(kuàng )疏(shū )远(yuǎn )小(xiǎo )臣(chén ),欲(yù )求(qiú )自(zì )通(tōng ),难(nán )矣(yǐ )。然(rán )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )不(bú )得(dé )对(duì )之(zhī )故(gù )不(bú )效(xiào )愚(yú )忠(zhōng )。古(gǔ )之(zhī )圣(shèng )人(rén )将(jiāng )有(yǒu )为(wéi )也(yě )。必(bì )先(xiān )处(chù )晦(huì )而(ér )观(guān )明(míng ),处(chù )静(jìng )而(ér )观(guān )动(dòng ),则(zé )万(wàn )物(wù )之(zhī )情(qíng )毕(bì )陈(chén )于(yú )前(qián )。陛(bì )下(xià )圣(shèng )智(zhì )绝(jué )人(rén ),春(chūn )秋(qiū )鼎(dǐng )盛(shèng ),臣(chén )愿(yuàn )虚(xū )心(xīn )循(xún )理(lǐ ),一(yī )切(qiē )未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )为(wéi ),默(mò )观(guān )庶(shù )事(shì )之(zhī )利(lì )害(hài )与(yǔ )群(qún )臣(chén )之(zhī )邪(xié )正(zhèng ),以(yǐ )三(sān )年(nián )为(wéi )期(qī ),俟(sì )得(dé )其(qí )实(shí ),然(rán )后(hòu )应(yīng )而(ér )作(zuò ),使(shǐ )既(jì )作(zuò )之(zhī )后(hòu ),天(tiān )下(xià )无(wú )恨(hèn ),陛(bì )下(xià )亦(yì )无(wú )悔(huǐ )。由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),陛(bì )下(xià )之(zhī )有(yǒu )为(wéi ),惟(wéi )忧(yōu )太(tài )早(zǎo ),不(bú )患(huàn )稍(shāo )迟(chí ),亦(yì )已(yǐ )明(míng )矣(yǐ )。臣(chén )恐(kǒng )急(jí )进(jìn )好(hǎo )利(lì )之(zhī )臣(chén ),辄(zhé )劝(quàn )陛(bì )下(xià )轻(qīng )有(yǒu )改(gǎi )变(biàn ),故(gù )进(jìn )此(cǐ )说(shuō ),敢(gǎn )望(wàng )陛(bì )下(xià )留(liú )神(shén )。社(shè )稷(jì )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )福(fú ),天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )!”

范(fàn )纯(chún )仁(rén )之(zhī )将(jiāng )入(rù )也(yě ),杨(yáng )畏(wèi )尝(cháng )有(yǒu )言(yán ),纯(chún )仁(rén )不(bú )知(zhī )。至(zhì )是(shì )吕(lǚ )大(dà )防(fáng )欲(yù )用(yòng )畏(wèi )为(wéi )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū ),纯(chún )仁(rén )曰(yuē ):“上(shàng )新(xīn )听(tīng )政(zhèng ),谏(jiàn )官(guān )当(dāng )求(qiú )正(zhèng )人(rén );畏(wèi )倾(qīng )邪(xié ),不(bú )可(kě )用(yòng )。”大(dà )防(fáng )曰(yuē ):“岂(qǐ )以(yǐ )畏(wèi )尝(cháng )言(yán )公(gōng )邪(xié )?”纯(chún )仁(rén )始(shǐ )知(zhī )之(zhī )。大(dà )防(fáng )素(sù )称(chēng )畏(wèi )敢(gǎn )言(yán ),且(qiě )先(xiān )密(mì )约(yuē )畏(wèi )助(zhù )己(jǐ ),竟(jìng )超(chāo )迁(qiān )畏(wèi )为(wéi )礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )。及(jí )大(dà )防(fáng )充(chōng )山(shān )陵(líng )使(shǐ ),甫(fǔ )出(chū )国(guó )门(mén ),畏(wèi )首(shǒu )叛(pàn )大(dà )防(fáng ),上(shàng )疏(shū )言(yán ):“神(shén )宗(zōng )更(gèng )法(fǎ )立(lì )制(zhì )以(yǐ )垂(chuí )万(wàn )世(shì ),乞(qǐ )赐(cì )讲(jiǎng )求(qiú ),以(yǐ )成(chéng )继(jì )述(shù )之(zhī )道(dào )。”疏(shū )入(rù ),帝(dì )即(jí )召(zhào )对(duì ),询(xún )以(yǐ )先(xiān )朝(cháo )故(gù )臣(chén )孰(shú )可(kě )召(zhào )用(yòng )者(zhě ),畏(wèi )遂(suí )列(liè )上(shàng )章(zhāng )惇(dūn )、安(ān )焘(tāo )、吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )、邓(dèng )温(wēn )伯(bó )、李(lǐ )清(qīng )臣(chén )等(děng )行(háng )义(yì ),各(gè )加(jiā )品(pǐn )题(tí )。且(qiě )密(mì )奏(zòu )万(wàn )言(yán ),具(jù )陈(chén )神(shén )宗(zōng )所(suǒ )以(yǐ )建(jiàn )立(lì )法(fǎ )度(dù )之(zhī )意(yì )与(yǔ )王(wáng )安(ān )石(shí )学(xué )术(shù )之(zhī )美(měi ),乞(qǐ )召(zhào )章(zhāng )惇(dūn )为(wéi )相(xiàng )。帝(dì )深(shēn )纳(nà )之(zhī ),遂(suí )复(fù )章(zhāng )惇(dūn )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì ),吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )为(wéi )中(zhōng )大(dà )夫(fū ),王(wáng )中(zhōng )正(zhèng )复(fù )遥(yáo )郡(jùn )团(tuán )练(liàn )使(shǐ )。给(gěi )事(shì )中(zhōng )吴(wú )安(ān )诗(shī )不(bú )书(shū )惇(dūn )录(lù )黄(huáng ),中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )姚(yáo )勔(miǎn )不(bú )草(cǎo )惠(huì )卿(qīng )、中(zhōng )正(zhèng )诰(gào )词(cí ),乞(qǐ )追(zhuī )回(huí )除(chú )命(mìng ),皆(jiē )不(bú )听(tīng )。

先(xiān )是(shì )水(shuǐ )官(guān )锐(ruì )意(yì )回(huí )河(hé ),请(qǐng )曰(yuē ):“河(hé )流(liú )浅(qiǎn )狭(xiá ),权(quán )堰(yàn )断(duàn ),使(shǐ )水(shuǐ )势(shì )入(rù )孙(sūn )村(cūn )口(kǒu )。”论(lùn )奏(zòu )以(yǐ )千(qiān )百(bǎi )数(shù )。诏(zhào )率(lǜ )下(xià )河(hé )北(běi )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )议(yì ),同(tóng )列(liè )多(duō )畏(wèi )恐(kǒng ),不(bú )敢(gǎn )正(zhèng )言(yán ),或(huò )以(yǐ )不(bú )知(zhī )河(hé )事(shì )为(wéi )解(jiě )。转(zhuǎn )动(dòng )副(fù )使(shǐ )赵(zhào )偁(chēng ),独(dú )居(jū )中(zhōng )持(chí )议(yì ),不(bú )少(shǎo )假(jiǎ )借(jiè ),每(měi )沮(jǔ )却(què )之(zhī ),因(yīn )上(shàng )《河(hé )议(yì )》,其(qí )略(luè )曰(yuē ):“自(zì )顷(qǐng )有(yǒu )司(sī )回(huí )河(hé )几(jǐ )三(sān )年(nián ),工(gōng )费(fèi )骚(sāo )动(dòng ),半(bàn )于(yú )天(tiān )下(xià );复(fù )为(wéi )分(fèn )水(shuǐ ),又(yòu )四(sì )年(nián )矣(yǐ )。古(gǔ )所(suǒ )谓(wèi )分(fèn )水(shuǐ )者(zhě ),回(huí )河(hé )流(liú ),相(xiàng )地(dì )势(shì ),导(dǎo )而(ér )分(fèn )之(zhī ),盖(gài )其(qí )理(lǐ )也(yě )。今(jīn )乃(nǎi )横(héng )截(jié )河(hé )流(liú ),置(zhì )埽(sào )约(yuē )以(yǐ )扼(è )之(zhī )。开(kāi )浚(xùn )河(hé )流(liú ),徒(tú )为(wéi )渊(yuān )潭(tán ),其(qí )状(zhuàng )可(kě )见(jiàn )。况(kuàng )故(gù )道(dào )千(qiān )里(lǐ ),其(qí )间(jiān )又(yòu )有(yǒu )高(gāo )处(chù ),故(gù )累(lèi )岁(suì )涨(zhǎng )落(luò ),辄(zhé )复(fù )自(zì )断(duàn )。臣(chén )谓(wèi )当(dāng )完(wán )大(dà )河(hé )北(běi )流(liú )两(liǎng )堤(dī ),复(fù )修(xiū )宗(zōng )城(chéng )废(fèi )堤(dī ),闭(bì )宗(zōng )城(chéng )口(kǒu ),废(fèi )上(shàng )下(xià )约(yuē ),开(kāi )阚(kàn )村(cūn )河(hé )门(mén ),使(shǐ )河(hé )流(liú )端(duān )直(zhí )以(yǐ )成(chéng )深(shēn )道(dào )。聚(jù )三(sān )河(hé )工(gōng )费(fèi )以(yǐ )治(zhì )一(yī )河(hé ),一(yī )二(èr )年(nián )可(kě )以(yǐ )就(jiù )绪(xù ),而(ér )河(hé )患(huàn )庶(shù )几(jǐ )息(xī )矣(yǐ )。”

阅读:25435

打赏捐助〔Donate〕>>>

《哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐八年(辽大安九年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库