神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁四年(辽咸雍七年。辛亥,一零七一年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪六十八 > 《神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁四年(辽咸雍七年。辛亥,一零七一年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )鸭(yā )子(zǐ )河(hé )。

己(jǐ )丑(chǒu ),韩(hán )绛(jiàng )使(shǐ )种(zhǒng )谔(è )袭(xí )夏(xià )人(rén ),败(bài )之(zhī )。绛(jiàng )素(sù )不(bú )习(xí )兵(bīng )事(shì ),开(kāi )幕(mù )府(fǔ )于(yú )延(yán )安(ān ),措(cuò )置(zhì )乖(guāi )方(fāng )。选(xuǎn )番(fān )兵(bīng )为(wéi )七(qī )军(jūn ),复(fù )以(yǐ )谔(è )为(wéi )鄜(fū )延(yán )钤(qián )辖(xiá )、知(zhī )青(qīng )涧(jiàn )城(chéng ),信(xìn )任(rèn )之(zhī ),命(mìng )诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )受(shòu )其(qí )节(jiē )制(zhì ),众(zhòng )皆(jiē )怨(yuàn )望(wàng )。绛(jiàng )与(yǔ )谔(è )谋(móu )出(chū )兵(bīng )取(qǔ )横(héng )山(shān ),安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )郭(guō )逵(kuí )曰(yuē ):“谔(è ),狂(kuáng )生(shēng )耳(ěr ),朝(cháo )廷(tíng )徒(tú )以(yǐ )种(zhǒng )氏(shì )家(jiā )世(shì )用(yòng )之(zhī ),必(bì )误(wù )大(dà )事(shì )。”绛(jiàng )奏(zòu )逵(kuí )沮(jǔ )挠(náo )军(jūn )事(shì ),召(zhào )还(hái )之(zhī )。谔(è )寻(xún )败(bài )夏(xià )人(rén )于(yú )啰(luō )兀(wū ),因(yīn )以(yǐ )众(zhòng )二(èr )万(wàn )城(chéng )焉(yān )。自(zì )是(shì )夏(xià )人(rén )日(rì )聚(jù )兵(bīng )为(wéi )报(bào )复(fù )计(jì ),吕(lǚ )公(gōng )弼(bì )言(yán )谔(è )稔(rěn )边(biān )患(huàn )不(bú )便(biàn ),宜(yí )戒(jiè )之(zhī ),弗(fú )听(tīng )。已(yǐ )而(ér )绛(jiàng )言(yán )谔(è )入(rù )夏(xià )之(zhī )功(gōng ),乞(qǐ )加(jiā )旌(jīng )赏(shǎng ),诏(zhào )从(cóng )之(zhī )。

壬(rén )辰(chén ),王(wáng )安(ān )石(shí )请(qǐng )鬻(yù )天(tiān )下(xià )广(guǎng )惠(huì )仓(cāng )田(tián ),为(wéi )河(hé )北(běi )东(dōng )、西(xī )、陕(shǎn )西(xī )、京(jīng )东(dōng )四(sì )路(lù )常(cháng )平(píng )仓(cāng )本(běn );从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )未(wèi ),渝(yú )州(zhōu )部(bù )夷(yí )梁(liáng )承(chéng )秀(xiù )等(děng )叛(pàn );命(mìng )夔(kuí )州(zhōu )路(lù )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )孙(sūn )构(gòu )讨(tǎo )平(píng )之(zhī )。承(chéng )秀(xiù )与(yǔ )其(qí )党(dǎng )李(lǐ )光(guāng )吉(jí )、王(wáng )兗(yǎn )导(dǎo )生(shēng )獠(liáo )入(rù )寇(kòu ),巡(xún )检(jiǎn )李(lǐ )宗(zōng )敏(mǐn )等(děng )战(zhàn )死(sǐ )。转(zhuǎn )运(yùn )判(pàn )官(guān )张(zhāng )诜(shēn )请(qǐng )诛(zhū )之(zhī ),选(xuǎn )构(gòu )为(wéi )使(shǐ ),倍(bèi )道(dào )之(zhī )官(guān )。至(zhì )则(zé )遣(qiǎn )浯(wú )州(zhōu )豪(háo )杜(dù )安(ān )行(háng )募(mù )千(qiān )人(rén )往(wǎng )袭(xí ),自(zì )督(dū )官(guān )军(jūn )及(jí )黔(qián )中(zhōng )兵(bīng )击(jī )其(qí )后(hòu ),斩(zhǎn )承(chéng )秀(xiù ),入(rù )讨(tǎo )二(èr )族(zú ),火(huǒ )其(qí )居(jū ),馀(yú )众(zhòng )保(bǎo )黑(hēi )崖(yá )岭(lǐng )。黔(qián )兵(bīng )从(cóng )间(jiān )道(dào )夜(yè )噪(zào )而(ér )进(jìn ),光(guāng )吉(jí )坠(zhuì )崖(yá )死(sǐ ),兗(yǎn )自(zì )缚(fù )降(jiàng )。以(yǐ )其(qí )地(dì )建(jiàn )南(nán )平(píng )军(jūn )。构(gòu ),博(bó )平(píng )人(rén )也(yě )。

丁(dīng )酉(yǒu ),朝(cháo )谒(yè )太(tài )祖(zǔ )、太(tài )宗(zōng )神(shén )御(yù )殿(diàn )。

先(xiān )是(shì )括(kuò )坊(fāng )监(jiān )牧(mù )马(mǎ )馀(yú )地(dì ),立(lì )田(tián )官(guān ),令(lìng )专(zhuān )掌(zhǎng )稼(jià )政(zhèng )以(yǐ )资(zī )牧(mù )养(yǎng )之(zhī )用(yòng ),按(àn )原(yuán )武(wǔ )、单(dān )镇(zhèn )、洛(luò )阳(yáng )、沙(shā )苑(yuàn )、淇(qí )水(shuǐ )、安(ān )阳(yáng )、东(dōng )平(píng )七(qī )监(jiān )地(dì ),馀(yú )良(liáng )田(tián )万(wàn )七(qī )千(qiān )顷(qǐng ),赋(fù )民(mín )以(yǐ )收(shōu )刍(chú )粟(sù ),从(cóng )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )邵(shào )亢(kàng )请(qǐng )也(yě )。至(zhì )是(shì )河(hé )北(běi )屯(tún )田(tián )司(sī )屡(lǚ )言(yán )丰(fēng )岁(suì )所(suǒ )入(rù ),亦(yì )不(bú )偿(cháng )费(fèi ),诏(zhào ):“沿(yán )边(biān )屯(tún )田(tián ),不(bú )以(yǐ )水(shuǐ )陆(lù ),悉(xī )募(mù )民(mín )租(zū )佃(diàn )。罢(bà )屯(tún )田(tián )务(wù ),收(shōu )其(qí )兵(bīng )为(wéi )州(zhōu )厢(xiāng )军(jūn )。”

丁(dīng )未(wèi ),立(lì )京(jīng )东(dōng )、河(hé )北(běi )贼(zéi )盗(dào )重(zhòng )法(fǎ )。

庚(gēng )戌(xū ),罢(bà )永(yǒng )兴(xìng )军(jūn )买(mǎi )盐(yán )钞(chāo )场(chǎng )。

辛(xīn )亥(hài ),以(yǐ )著(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng )硃(zhū )明(míng )之(zhī )为(wéi )崇(chóng )文(wén )院(yuàn )校(xiào )书(shū )。明(míng )之(zhī ),王(wáng )安(ān )石(shí )妹(mèi )婿(xù )也(yě )。

二(èr )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì )朔(shuò ),罢(bà )诗(shī )赋(fù )及(jí )明(míng )经(jīng )诸(zhū )科(kē ),以(yǐ )经(jīng )义(yì )、论(lùn )、策(cè )试(shì )进(jìn )士(shì )。

先(xiān )是(shì )议(yì )更(gèng )贡(gòng )举(jǔ )法(fǎ ),帝(dì )以(yǐ )苏(sū )轼(shì )言(yán )为(wéi )是(shì ),它(tā )日(rì ),以(yǐ )问(wèn )王(wáng )安(ān )石(shí ),安(ān )石(shí )曰(yuē ):“不(bú )然(rán ),今(jīn )人(rén )材(cái )乏(fá )少(shǎo ),且(qiě )学(xué )术(shù )不(bú )一(yī ),异(yì )论(lùn )纷(fēn )然(rán ),此(cǐ )盖(gài )不(bú )能(néng )一(yī )道(dào )德(dé )故(gù )也(yě )。欲(yù )一(yī )道(dào )德(dé ),则(zé )必(bì )修(xiū )学(xué )校(xiào );欲(yù )修(xiū )学(xué )校(xiào ),则(zé )贡(gòng )举(jǔ )法(fǎ )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )变(biàn )。”赵(zhào )抃(biàn )亦(yì )是(shì )轼(shì )议(yì ),安(ān )石(shí )曰(yuē ):“若(ruò )谓(wèi )此(cǐ )科(kē )常(cháng )多(duō )得(dé )人(rén ),自(zì )缘(yuán )仁(rén )进(jìn )别(bié )无(wú )它(tā )路(lù ),其(qí )间(jiān )不(bú )容(róng )无(wú )贤(xián ),以(yǐ )为(wéi )科(kē )法(fǎ )已(yǐ )善(shàn )则(zé )未(wèi )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )少(shǎo )壮(zhuàng )时(shí )当(dāng )讲(jiǎng )求(qiú )天(tiān )下(xià )正(zhèng )理(lǐ ),乃(nǎi )闭(bì )门(mén )学(xué )作(zuò )诗(shī )赋(fù ),及(jí )其(qí )入(rù )官(guān ),世(shì )事(shì )皆(jiē )所(suǒ )不(bú )习(xí )。此(cǐ )乃(nǎi )科(kē )法(fǎ )败(bài )坏(huài )人(rén )材(cái ),致(zhì )不(bú )如(rú )古(gǔ )。”帝(dì )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。

已(yǐ )而(ér )中(zhōng )书(shū )言(yán ):“古(gǔ )之(zhī )取(qǔ )士(shì )皆(jiē )本(běn )学(xué )校(xiào ),道(dào )德(dé )一(yī )于(yú )上(shàng ),习(xí )俗(sú )成(chéng )于(yú )下(xià ),其(qí )人(rén )材(cái )皆(jiē )足(zú )以(yǐ )有(yǒu )为(wéi )于(yú )世(shì )。今(jīn )欲(yù )追(zhuī )复(fù )古(gǔ )制(zhì ),则(zé )患(huàn )于(yú )无(wú )渐(jiàn ),宜(yí )先(xiān )除(chú )去(qù )声(shēng )病(bìng )、对(duì )偶(ǒu )之(zhī )文(wén ),使(shǐ )学(xué )者(zhě )得(dé )专(zhuān )意(yì )经(jīng )术(shù ),以(yǐ )俟(sì )朝(cháo )廷(tíng )兴(xìng )建(jiàn )学(xué )校(xiào ),然(rán )后(hòu )讲(jiǎng )求(qiú )三(sān )代(dài )所(suǒ )以(yǐ )教(jiāo )育(yù )、选(xuǎn )举(jǔ )之(zhī )法(fǎ ),施(shī )之(zhī )天(tiān )下(xià )。”于(yú )是(shì )罢(bà )明(míng )经(jīng )及(jí )诸(zhū )科(kē )、进(jìn )士(shì )试(shì )诗(shī )赋(fù ),各(gè )专(zhuān )治(zhì )《易(yì )》、《诗(shī )》、《书(shū )》、《周(zhōu )礼(lǐ )》、《礼(lǐ )记(jì )》一(yī )经(jīng ),兼(jiān )以(yǐ )《论(lùn )语(yǔ )》、《孟(mèng )子(zǐ )》。每(měi )试(shì )四(sì )场(chǎng ),初(chū )本(běn )经(jīng ),次(cì )兼(jiān )经(jīng )大(dà )义(yì ),凡(fán )十(shí )道(dào );次(cì )论(lùn )一(yī )首(shǒu ),次(cì )策(cè )三(sān )道(dào );礼(lǐ )部(bù )试(shì )即(jí )增(zēng )二(èr )道(dào )。中(zhōng )书(shū )撰(zhuàn )大(dà )义(yì )式(shì )颁(bān )行(háng )。试(shì )义(yì )者(zhě )须(xū )通(tōng )经(jīng )有(yǒu )文(wén )采(cǎi ),乃(nǎi )为(wéi )中(zhōng )格(gé ),不(bú )但(dàn )如(rú )明(míng )经(jīng )墨(mò )义(yì )粗(cū )解(jiě )章(zhāng )句(jù )而(ér )已(yǐ )。取(qǔ )诸(zhū )科(kē )解(jiě )名(míng )十(shí )分(fèn )之(zhī )三(sān ),增(zēng )进(jìn )士(shì )额(é )。其(qí )殿(diàn )试(shì )则(zé )专(zhuān )以(yǐ )策(cè ),限(xiàn )千(qiān )字(zì )以(yǐ )上(shàng )。分(fèn )五(wǔ )等(děng ):第(dì )一(yī )等(děng )、二(èr )等(děng )赐(cì )进(jìn )士(shì )及(jí )第(dì ),三(sān )等(děng )赐(cì )进(jìn )士(shì )出(chū )身(shēn ),第(dì )四(sì )等(děng )赐(cì )同(tóng )进(jìn )士(shì )出(chū )身(shēn ),第(dì )五(wǔ )等(děng )赐(cì )同(tóng )学(xué )究(jiū )出(chū )身(shēn )。置(zhì )京(jīng )东(dōng )、西(xī )、陕(shǎn )西(xī )、河(hé )东(dōng )、河(hé )北(běi )路(lù )学(xué )官(guān ),使(shǐ )之(zhī )教(jiāo )导(dǎo )。

辛(xīn )酉(yǒu ),诏(zhào )治(zhì )吏(lì )沮(jǔ )格(gé )青(qīng )苗(miáo )法(fǎ )者(zhě )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),以(yǐ )曾(céng )布(bù )检(jiǎn )正(zhèng )中(zhōng )书(shū )五(wǔ )房(fáng )公(gōng )事(shì )。布(bù )每(měi )事(shì )白(bái )王(wáng )安(ān )石(shí ),即(jí )行(háng )之(zhī )。或(huò )谓(wèi )布(bù )当(dāng )白(bái )两(liǎng )参(cān )政(zhèng ),盖(gài )指(zhǐ )冯(féng )京(jīng )、王(wáng )珪(guī )也(yě )。布(bù )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )已(yǐ )议(yì )定(dìng ),何(hé )问(wèn )彼(bǐ )为(wéi )?俟(sì )敕(chì )出(chū ),令(lìng )押(yā )字(zì )耳(ěr )!”

乙(yǐ )丑(chǒu ),女(nǚ )真(zhēn )进(jìn )马(mǎ )于(yú )辽(liáo )。

丙(bǐng )寅(yín ),辽(liáo )南(nán )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )姚(yáo )景(jǐng )行(háng ),出(chū )知(zhī )兴(xìng )中(zhōng )府(fǔ )事(shì )。

戊(wù )辰(chén ),诏(zhào )赈(zhèn )河(hé )北(běi )民(mín )乏(fá )食(shí )者(zhě )。赙(fù )恤(xù )西(xī )界(jiè )战(zhàn )死(sǐ )军(jūn )人(rén )。

壬(rén )申(shēn ),进(jìn )封(fēng )高(gāo )密(mì )郡(jùn )王(wáng )頵(yūn )为(wéi )嘉(jiā )王(wáng )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),诏(zhào )审(shěn )官(guān )院(yuàn )所(suǒ )定(dìng )人(rén )赴(fù )中(zhōng )书(shū ),察(chá )堪(kān )任(rèn )者(zhě )引(yǐn )见(jiàn )。

甲(jiǎ )戌(xū ),赐(cì )讨(tǎo )渝(yú )州(zhōu )夷(yí )贼(zéi )兵(bīng )特(tè )支(zhī )钱(qián )。

三(sān )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),夏(xià )人(rén )陷(xiàn )抚(fǔ )宁(níng )诸(zhū )城(chéng )。初(chū ),种(zhǒng )谔(è )进(jìn )筑(zhù )永(yǒng )乐(lè )川(chuān )、赏(shǎng )捕(bǔ )岭(lǐng )二(èr )砦(zhài ),分(fèn )遣(qiǎn )都(dōu )监(jiān )赵(zhào )璞(pú )、燕(yàn )达(dá )筑(zhù )抚(fǔ )宁(níng )故(gù )城(chéng ),及(jí )分(fèn )荒(huāng )堆(duī )三(sān )泉(quán )、吐(tǔ )浑(hún )川(chuān )、开(kāi )光(guāng )岭(lǐng )、葭(jiā )芦(lú )川(chuān )四(sì )砦(zhài )与(yǔ )河(hé )东(dōng )路(lù )修(xiū )筑(zhù ),各(gè )相(xiàng )去(qù )四(sì )十(shí )馀(yú )里(lǐ )。已(yǐ )而(ér )夏(xià )人(rén )来(lái )攻(gōng )顺(shùn )宁(níng )砦(zhài ),遂(suí )围(wéi )抚(fǔ )宁(níng )。折(shé )继(jì )昌(chāng )、高(gāo )永(yǒng )能(néng )等(děng )拥(yōng )兵(bīng )驻(zhù )细(xì )浮(fú )图(tú ),去(qù )抚(fǔ )宁(níng )咫(zhǐ )尺(chǐ ),啰(luō )兀(wū )兵(bīng )势(shì )尚(shàng )完(wán )。谔(è )在(zài )绥(suí )德(dé )节(jiē )制(zhì )诸(zhū )军(jūn ),闻(wén )夏(xià )人(rén )至(zhì ),茫(máng )然(rán )失(shī )措(cuò );欲(yù )作(zuò )书(shū )召(zhào )燕(yàn )达(dá )战(zhàn ),悸(jì )不(bú )能(néng )下(xià )笔(bǐ ),顾(gù )运(yùn )判(pàn )李(lǐ )南(nán )公(gōng ),涕(tì )泗(sì )不(bú )已(yǐ )。由(yóu )是(shì )新(xīn )筑(zhù )诸(zhū )堡(bǎo )悉(xī )陷(xiàn ),将(jiāng )士(shì )殁(mò )者(zhě )千(qiān )馀(yú )人(rén ),果(guǒ )不(bú )出(chū )郭(guō )逵(kuí )所(suǒ )料(liào )云(yún )。会(huì )庆(qìng )州(zhōu )军(jūn )叛(pàn ),诏(zhào )罢(bà )西(xī )师(shī ),弃(qì )罗(luó )兀(wū )城(chéng )。

夔(kuí )州(zhōu )路(lù )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )孙(sūn )构(gòu )言(yán )杜(dù )安(ān )行(háng )等(děng )讨(tǎo )夷(yí )贼(zéi ),斥(chì )地(dì )七(qī )百(bǎi )里(lǐ );诏(zhào )遣(qiǎn )著(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng )章(zhāng )惇(dūn )乘(chéng )驿(yì )同(tóng )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )制(zhì )置(zhì )以(yǐ )闻(wén )。先(xiān )是(shì )李(lǐ )承(chéng )之(zhī )荐(jiàn )惇(dūn )于(yú )王(wáng )安(ān )石(shí ),安(ān )石(shí )曰(yuē ):“闻(wén )惇(dūn )极(jí )无(wú )行(háng )。”承(chéng )之(zhī )曰(yuē ):“顾(gù )其(qí )才(cái )可(kě )用(yòng )耳(ěr )。公(gōng )诚(chéng )与(yǔ )语(yǔ ),自(zì )当(dāng )爱(ài )之(zhī )。”安(ān )石(shí )见(jiàn )惇(dūn ),惇(dūn )素(sù )辩(biàn ),又(yòu )善(shàn )迎(yíng )合(hé ),安(ān )石(shí )大(dà )喜(xǐ ),恨(hèn )得(dé )之(zhī )晚(wǎn )。

戊(wù )子(zǐ ),庆(qìng )州(zhōu )广(guǎng )锐(ruì )卒(zú )叛(pàn ),转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )以(yǐ )闻(wén ),帝(dì )召(zhào )二(èr )府(fǔ ),出(chū )奏(zòu )示(shì )之(zhī ),深(shēn )以(yǐ )用(yòng )兵(bīng )为(wéi )忧(yōu )。枢(shū )密(mì )使(shǐ )文(wén )彦(yàn )博(bó )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )行(háng )事(shì ),务(wù )合(hé )人(rén )心(xīn ),宜(yí )兼(jiān )采(cǎi )众(zhòng )论(lùn ),不(bú )当(dāng )有(yǒu )所(suǒ )偏(piān )听(tīng )。陛(bì )下(xià )励(lì )精(jīng )求(qiú )治(zhì ),而(ér )人(rén )心(xīn )未(wèi )安(ān ),盖(gài )更(gèng )张(zhāng )之(zhī )过(guò )也(yě )。祖(zǔ )宗(zōng )法(fǎ )制(zhì ),未(wèi )必(bì )皆(jiē )不(bú )可(kě )行(háng ),但(dàn )有(yǒu )废(fèi )坠(zhuì )不(bú )举(jǔ )之(zhī )处(chù )耳(ěr )。”冯(féng )京(jīng )曰(yuē ):“府(fǔ )界(jiè )溉(gài )淤(yū )田(tián ),又(yòu )修(xiū )差(chà )役(yì ),作(zuò )保(bǎo )甲(jiǎ ),人(rén )极(jí )劳(láo )敝(bì )。”帝(dì )曰(yuē ):“询(xún )访(fǎng )邻(lín )近(jìn )百(bǎi )姓(xìng ),皆(jiē )以(yǐ )免(miǎn )役(yì )为(wéi )喜(xǐ ),盖(gài )虽(suī )令(lìng )出(chū )钱(qián ),而(ér )复(fù )其(qí )身(shēn )役(yì ),无(wú )追(zhuī )呼(hū )刑(xíng )责(zé )之(zhī )虞(yú ),人(rén )自(zì )情(qíng )愿(yuàn )故(gù )也(yě )。”彦(yàn )博(bó )又(yòu )言(yán ):“祖(zǔ )宗(zōng )法(fǎ )制(zhì )具(jù )在(zài ),不(bú )须(xū )更(gèng )张(zhāng )以(yǐ )失(shī )人(rén )心(xīn )。”王(wáng )安(ān )石(shí )曰(yuē ):“法(fǎ )制(zhì )具(jù )在(zài ),则(zé )财(cái )用(yòng )宜(yí )足(zú ),中(zhōng )国(guó )宜(yí )强(qiáng )。今(jīn )皆(jiē )不(bú )然(rán ),未(wèi )可(kě )谓(wèi )之(zhī )法(fǎ )制(zhì )具(jù )在(zài )也(yě )。”

诏(zhào )讨(tǎo )庆(qìng )州(zhōu )叛(pàn )卒(zú ),平(píng )之(zhī )。

庚(gēng )寅(yín ),诏(zhào )诸(zhū )路(lù )置(zhì )学(xué )官(guān ),州(zhōu )给(gěi )四(sì )十(shí )顷(qǐng )以(yǐ )赡(shàn )士(shì );并(bìng )置(zhì )小(xiǎo )学(xué )教(jiāo )授(shòu )。

辛(xīn )卯(mǎo ),诏(zhào )察(chá )奉(fèng )行(háng )新(xīn )法(fǎ )不(bú )职(zhí )者(zhě )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),减(jiǎn )河(hé )东(dōng )、陕(shǎn )西(xī )路(lù )囚(qiú )罪(zuì )一(yī )等(děng ),徒(tú )以(yǐ )下(xià )释(shì )之(zhī )。民(mín )缘(yuán )军(jūn )事(shì )科(kē )役(yì )者(zhě ),蠲(juān )其(qí )租(zū )赋(fù )。

丙(bǐng )午(wǔ ),种(zhǒng )谔(è )坐(zuò )陷(xiàn )抚(fǔ )宁(níng )堡(bǎo ),责(zé )授(shòu )汝(rǔ )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )使(shǐ )、潭(tán )州(zhōu )安(ān )置(zhì );寻(xún )再(zài )贬(biǎn )贺(hè )州(zhōu )别(bié )驾(jià )。

丁(dīng )未(wèi ),韩(hán )绛(jiàng )坐(zuò )兴(xìng )师(shī )败(bài )衄(nǜ )罢(bà ),以(yǐ )本(běn )官(guān )知(zhī )邓(dèng )州(zhōu )。

己(jǐ )酉(yǒu ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )黑(hēi )水(shuǐ ),论(lùn )讨(tǎo )五(wǔ )国(guó )功(gōng ),晋(jìn )秩(zhì )有(yǒu )差(chà )。

都(dōu )水(shuǐ )监(jiān )丞(chéng )宋(sòng )昌(chāng )言(yán ),从(cóng )内(nèi )侍(shì )程(chéng )昉(fǎng )之(zhī )议(yì ),请(qǐng )浚(xùn )漳(zhāng )河(hé ),役(yì )兵(bīng )万(wàn )人(rén ),袤(mào )一(yī )百(bǎi )六(liù )十(shí )里(lǐ )。帝(dì )患(huàn )财(cái )用(yòng )不(bú )足(zú ),文(wén )彦(yàn )博(bó )曰(yuē ):“足(zú )财(cái )用(yòng )在(zài )乎(hū )安(ān )百(bǎi )姓(xìng ),安(ān )百(bǎi )姓(xìng )在(zài )乎(hū )省(shěng )力(lì )役(yì )。且(qiě )河(hé )久(jiǔ )不(bú )开(kāi ),不(bú )出(chū )于(yú )东(dōng )则(zé )出(chū )于(yú )西(xī ),利(lì )害(hài )一(yī )也(yě )。今(jīn )发(fā )夫(fū )开(kāi )治(zhì ),徙(xǐ )东(dōng )从(cóng )西(xī ),何(hé )利(lì )之(zhī )有(yǒu )!”会(huì )京(jīng )东(dōng )、河(hé )北(běi )风(fēng )变(biàn )异(yì )常(cháng ),民(mín )大(dà )恐(kǒng ),帝(dì )手(shǒu )诏(zhào )中(zhōng )书(shū ),令(lìng )省(shěng )事(shì )安(ān )静(jìng )以(yǐ )应(yīng )天(tiān )变(biàn ),漳(zhāng )河(hé )之(zhī )役(yì )妨(fáng )农(nóng ),来(lái )岁(suì )为(wéi )之(zhī )未(wèi )晚(wǎn )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén )朔(shuò ),恤(xù )刑(xíng )。

癸(guǐ )亥(hài ),罢(bà )陕(shǎn )西(xī )交(jiāo )子(zǐ )法(fǎ )。

戊(wù )申(shēn ),以(yǐ )邓(dèng )绾(wǎn )为(wéi )侍(shì )御(yù )史(shǐ )知(zhī )杂(zá )事(shì )、判(pàn )司(sī )农(nóng )寺(sì )。时(shí )新(xīn )法(fǎ )皆(jiē )出(chū )司(sī )农(nóng ),而(ér )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )居(jū )忧(yōu ),曾(céng )布(bù )不(bú )能(néng )独(dú )任(rèn )其(qí )事(shì ),王(wáng )安(ān )石(shí )欲(yù )藉(jiè )绾(wǎn )以(yǐ )威(wēi )众(zhòng ),故(gù )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。绾(wǎn )言(yán ):“判(pàn )亳(bó )州(zhōu )富(fù )弼(bì ),责(zé )蒙(méng )城(chéng )官(guān )吏(lì )散(sàn )常(cháng )平(píng )钱(qián )谷(gǔ ),妄(wàng )追(zhuī )县(xiàn )吏(lì ),重(zhòng )笞(chī )之(zhī );又(yòu )遣(qiǎn )人(rén )持(chí )小(xiǎo )札(zhá )下(xià )诸(zhū )县(xiàn ),令(lìng )未(wèi )得(dé )依(yī )提(tí )举(jǔ )司(sī )牒(dié )施(shī )行(háng );本(běn )州(zhōu )佥(qiān )判(pàn )、管(guǎn )句(jù )官(guān )徐(xú )公(gōng )衮(gǔn ),以(yǐ )书(shū )谕(yù )诸(zhū )县(xiàn ),使(shǐ )勿(wù )奉(fèng )行(háng )诏(zhào )令(lìng )。乞(qǐ )尽(jìn )理(lǐ )根(gēn )治(zhì )。”诏(zhào ):“送(sòng )亳(bó )州(zhōu )推(tuī )勘(kān )院(yuàn ),其(qí )富(fù )弼(bì )止(zhǐ )令(lìng )案(àn )后(hòu )收(shōu )坐(zuò )以(yǐ )闻(wén )。”弼(bì )上(shàng )奏(zòu ),乞(qǐ )独(dú )坐(zuò ),且(qiě )云(yún ):“青(qīng )苗(miáo )一(yī )事(shì ),天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )皆(jiē )知(zhī )为(wéi )害(hài )。臣(chén )来(lái )本(běn )州(zhōu ),不(bú )散(sàn )钱(qián )斛(hú ),愿(yuàn )当(dāng )严(yán )谴(qiǎn )。其(qí )馀(yú )徐(xú )公(gōng )衮(gǔn )以(yǐ )下(xià )州(zhōu )县(xiàn )吏(lì ),望(wàng )圣(shèng )慈(cí )特(tè )与(yǔ )矜(jīn )贷(dài )。”

癸(guǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )司(sī )马(mǎ )光(guāng )判(pàn )西(xī )京(jīng )御(yù )史(shǐ )台(tái )。先(xiān )是(shì )光(guāng )任(rèn )永(yǒng )兴(xìng ),以(yǐ )言(yán )不(bú )用(yòng ),乞(qǐ )判(pàn )留(liú )台(tái ),不(bú )报(bào )。又(yòu )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )才(cái ),最(zuì )出(chū )群(qún )臣(chén )之(zhī )下(xià ),先(xiān )见(jiàn )不(bú )如(rú )吕(lǚ )诲(huì ),公(gōng )直(zhí )不(bú )如(rú )范(fàn )纯(chún )仁(rén )、程(chéng )颢(hào ),敢(gǎn )言(yán )不(bú )如(rú )苏(sū )轼(shì )、孔(kǒng )文(wén )仲(zhòng ),勇(yǒng )决(jué )不(bú )如(rú )范(fàn )镇(zhèn )。此(cǐ )数(shù )人(rén )者(zhě ),睹(dǔ )安(ān )石(shí )所(suǒ )为(wéi ),抗(kàng )章(zhāng )、对(duì )策(cè ),极(jí )言(yán )其(qí )害(hài ),而(ér )镇(zhèn )因(yīn )乞(qǐ )致(zhì )仕(shì )。臣(chén )闻(wén )居(jū )其(qí )位(wèi )者(zhě )必(bì )忧(yōu )其(qí )事(shì ),食(shí )其(qí )禄(lù )者(zhě )必(bì )任(rèn )其(qí )患(huàn ),苟(gǒu )或(huò )不(bú )然(rán ),是(shì )为(wéi )盗(dào )窃(qiè );臣(chén )虽(suī )无(wú )似(sì ),不(bú )敢(gǎn )为(wéi )盗(dào )窃(qiè )之(zhī )行(háng )。今(jīn )陛(bì )下(xià )惟(wéi )安(ān )石(shí )是(shì )信(xìn ),安(ān )石(shí )以(yǐ )为(wéi )贤(xián )则(zé )贤(xián ),以(yǐ )为(wéi )愚(yú )则(zé )愚(yú ),以(yǐ )为(wéi )是(shì )则(zé )是(shì ),以(yǐ )为(wéi )非(fēi )则(zé )非(fēi ),谄(chǎn )附(fù )安(ān )石(shí )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )忠(zhōng )良(liáng ),攻(gōng )难(nán )安(ān )石(shí )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )谗(chán )慝(tè )。臣(chén )才(cái )识(shí )固(gù )安(ān )石(shí )之(zhī )所(suǒ )愚(yú ),议(yì )论(lùn )固(gù )安(ān )石(shí )之(zhī )所(suǒ )非(fēi ),今(jīn )日(rì )所(suǒ )言(yán ),亦(yì )安(ān )石(shí )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )谗(chán )慝(tè )者(zhě )也(yě )。若(ruò )臣(chén )罪(zuì )与(yǔ )范(fàn )镇(zhèn )同(tóng ),则(zé )乞(qǐ )依(yī )镇(zhèn )例(lì )致(zhì )仕(shì );若(ruò )罪(zuì )重(zhòng )于(yú )镇(zhèn ),或(huò )窜(cuàn )或(huò )诛(zhū ),唯(wéi )陛(bì )下(xià )裁(cái )处(chù )!”久(jiǔ )之(zhī ),乃(nǎi )从(cóng )其(qí )请(qǐng )。光(guāng )既(jì )归(guī )洛(luò ),绝(jué )口(kǒu )不(bú )论(lùn )事(shì )。

辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )纳(nà )葛(gě )泺(luò )。

甲(jiǎ )戌(xū ),诏(zhào )司(sī )农(nóng )寺(sì )月(yuè )进(jìn )诸(zhū )路(lù )所(suǒ )上(shàng )雨(yǔ )雪(xuě )状(zhuàng )。

以(yǐ )前(qián )大(dà )理(lǐ )评(píng )事(shì )常(cháng )秩(zhì )为(wéi )右(yòu )正(zhèng )言(yán )、直(zhí )集(jí )贤(xián )院(yuàn )、管(guǎn )句(jù )国(guó )子(zǐ )监(jiān )。秩(zhì )屡(lǚ )征(zhēng )不(bú )起(qǐ ),诏(zhào )郡(jùn )以(yǐ )礼(lǐ )敦(dūn )遣(qiǎn )。至(zhì )是(shì )始(shǐ )诣(yì )阙(què ),对(duì )垂(chuí )拱(gǒng )殿(diàn )。问(wèn ):“今(jīn )何(hé )道(dào )免(miǎn )民(mín )于(yú )冻(dòng )馁(něi )?”对(duì )曰(yuē ):“法(fǎ )制(zhì )不(bú )立(lì ),庶(shù )民(mín )食(shí )侯(hóu )食(shí ),服(fú )侯(hóu )服(fú ),此(cǐ )今(jīn )日(rì )之(zhī )大(dà )患(huàn )也(yě )。臣(chén )才(cái )不(bú )适(shì )用(yòng ),愿(yuàn )得(dé )辞(cí )归(guī )。”帝(dì )曰(yuē ):“既(jì )来(lái ),安(ān )得(dé )不(bú )少(shǎo )留(liú )!”遂(suí )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。寻(xún )迁(qiān )天(tiān )章(zhāng )阁(gé )侍(shì )讲(jiǎng )、同(tóng )修(xiū )起(qǐ )居(jū )注(zhù ),仍(réng )使(shǐ )供(gòng )谏(jiàn )职(zhí )。秩(zhì )名(míng )重(zhòng )一(yī )时(shí ),世(shì )以(yǐ )为(wéi )无(wú )宦(huàn )情(qíng )。及(jí )安(ān )石(shí )更(gèng )法(fǎ ),秩(zhì )独(dú )以(yǐ )为(wéi )是(shì ),一(yī )召(zhào )即(jí )起(qǐ ),任(rèn )谏(jiàn )职(zhí ),列(liè )侍(shì )从(cóng ),低(dī )首(shǒu )抑(yì )气(qì ),无(wú )所(suǒ )建(jiàn )明(míng ),闻(wén )望(wàng )日(rì )损(sǔn )。秩(zhì )长(zhǎng )于(yú )《春(chūn )秋(qiū )》,及(jí )安(ān )石(shí )废(fèi )《春(chūn )秋(qiū )》,秩(zhì )遂(suí )尽(jìn )废(fèi )其(qí )学(xué ),时(shí )论(lùn )薄(báo )之(zhī )。

权(quán )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )推(tuī )官(guān )苏(sū )轼(shì )出(chū )通(tōng )判(pàn )杭(háng )州(zhōu )。初(chū ),轼(shì )直(zhí )史(shǐ )馆(guǎn ),王(wáng )安(ān )石(shí )赞(zàn )帝(dì )以(yǐ )独(dú )断(duàn )专(zhuān )任(rèn )。轼(shì )因(yīn )试(shì )进(jìn )士(shì ),发(fā )策(cè )以(yǐ )“晋(jìn )武(wǔ )平(píng )吴(wú ),独(dú )断(duàn )而(ér )克(kè ),苻(fú )坚(jiān )伐(fá )晋(jìn ),独(dú )断(duàn )而(ér )亡(wáng );齐(qí )桓(huán )专(zhuān )任(rèn )管(guǎn )仲(zhòng )而(ér )霸(bà ),燕(yàn )哙(kuài )专(zhuān )任(rèn )子(zǐ )之(zhī )而(ér )败(bài );事(shì )同(tóng )功(gōng )异(yì )”为(wéi )问(wèn )。安(ān )石(shí )见(jiàn )之(zhī )大(dà )怒(nù ),使(shǐ )侍(shì )御(yù )史(shǐ )谢(xiè )景(jǐng )温(wēn )论(lùn )奏(zòu )其(qí )过(guò ),穷(qióng )治(zhì )无(wú )所(suǒ )得(dé ),轼(shì )遂(suí )请(qǐng )外(wài )。

乙(yǐ )亥(hài ),辽(liáo )禁(jìn )布(bù )帛(bó )短(duǎn )狭(xiá )不(bú )中(zhōng )尺(chǐ )度(dù )者(zhě )。

丙(bǐng )子(zǐ ),遣(qiǎn )使(shǐ )按(àn )视(shì )宿(xiǔ )、亳(bó )等(děng )州(zhōu )灾(zāi )伤(shāng ),乃(nǎi )令(lìng )修(xiū )饬(chì )武(wǔ )备(bèi )。

壬(rén )午(wǔ ),定(dìng )进(jìn )士(shì )考(kǎo )转(zhuǎn )官(guān )。

五(wǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),右(yòu )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )提(tí )举(jǔ )崇(chóng )福(fú )宫(gōng )致(zhì )仕(shì )吕(lǚ )诲(huì )卒(zú )。诲(huì )初(chū )求(qiú )致(zhì )仕(shì ),表(biǎo )言(yán ):“臣(chén )本(běn )无(wú )宿(xiǔ )疾(jí ),偶(ǒu )值(zhí )医(yī )者(zhě )用(yòng )术(shù )乖(guāi )方(fāng ),妄(wàng )投(tóu )汤(tāng )剂(jì ),率(lǜ )情(qíng )任(rèn )意(yì ),差(chà )之(zhī )指(zhǐ )下(xià ),祸(huò )延(yán )四(sì )肢(zhī ),浸(jìn )成(chéng )风(fēng )痹(bì ),非(fēi )祗(zhī )惮(dàn )炙(zhì )盩(zhōu )之(zhī )苦(kǔ ),又(yòu )将(jiāng )虞(yú )心(xīn )腹(fù )之(zhī )变(biàn )。虽(suī )一(yī )身(shēn )之(zhī )微(wēi ),固(gù )不(bú )足(zú )恤(xù ),而(ér )九(jiǔ )族(zú )之(zhī )托(tuō ),良(liáng )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu )。”盖(gài )以(yǐ )身(shēn )疾(jí )喻(yù )朝(cháo )政(zhèng )也(yě )。疾(jí )亟(jí ),犹(yóu )旦(dàn )夕(xī )愤(fèn )叹(tàn ),以(yǐ )天(tiān )下(xià )事(shì )为(wéi )忧(yōu )。既(jì )革(gé ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )往(wǎng )省(shěng )之(zhī ),至(zhì )则(zé )目(mù )已(yǐ )瞑(míng ),闻(wén )光(guāng )哭(kū ),蹶(juě )然(rán )而(ér )起(qǐ ),张(zhāng )目(mù )强(qiáng )视(shì )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )事(shì )尚(shàng )可(kě )为(wéi ),君(jūn )实(shí )勉(miǎn )之(zhī )!”遂(suí )卒(zú )。

壬(rén )寅(yín ),诏(zhào )许(xǔ )富(fù )弼(bì )养(yǎng )疾(jí )西(xī )京(jīng )。

丙(bǐng )午(wǔ ),高(gāo )丽(lì )来(lái )贡(gòng )。高(gāo )丽(lì )为(wéi )辽(liáo )所(suǒ )阻(zǔ ),不(bú )通(tōng )中(zhōng )国(guó )者(zhě )四(sì )十(shí )三(sān )年(nián ),至(zhì )是(shì )福(fú )建(jiàn )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )罗(luó )拯(zhěng )令(lìng )商(shāng )人(rén )黄(huáng )真(zhēn )招(zhāo )接(jiē )通(tōng )好(hǎo ),高(gāo )丽(lì )王(wáng )徽(huī )乃(nǎi )因(yīn )真(zhēn )还(hái ),移(yí )牒(dié )福(fú )建(jiàn ),愿(yuàn )备(bèi )礼(lǐ )朝(cháo )贡(gòng )。拯(zhěng )以(yǐ )闻(wén ),朝(cháo )议(yì )谓(wèi )可(kě )结(jié )以(yǐ )谋(móu )辽(liáo ),乃(nǎi )命(mìng )拯(zhěng )谕(yù )意(yì )。徽(huī )遂(suí )遣(qiǎn )其(qí )民(mín )官(guān )侍(shì )郎(láng )金(jīn )悌(tì )等(děng )由(yóu )登(dēng )州(zhōu )入(rù )贡(gòng )。自(zì )是(shì )复(fù )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )通(tōng ),朝(cháo )贡(gòng )相(xiàng )继(jì )。

辛(xīn )亥(hài ),诏(zhào ):“宗(zōng )室(shì )率(lǜ )府(fǔ )副(fù )率(lǜ )以(yǐ )上(shàng )遭(zāo )父(fù )母(mǔ )丧(sàng )及(jí )嫡(dí )孙(sūn )承(chéng )重(zhòng ),并(bìng )解(jiě )官(guān )行(háng )服(fú )。”

壬(rén )子(zǐ ),诏(zhào ):“恩(ēn )、冀(jì )等(děng )州(zhōu )灾(zāi )伤(shāng ),遣(qiǎn )使(shǐ )赈(zhèn )恤(xù ),蠲(juān )其(qí )税(shuì )。”

御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )杨(yáng )绘(huì )言(yán ):“东(dōng )明(míng )等(děng )县(xiàn )百(bǎi )姓(xìng )千(qiān )馀(yú )人(rén ),诣(yì )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )诉(sù )超(chāo )升(shēng )等(děng )第(dì )出(chū )助(zhù )役(yì )钱(qián )事(shì ),本(běn )府(fǔ )不(bú )受(shòu ),遂(suí )突(tū )入(rù )王(wáng )安(ān )石(shí )私(sī )第(dì )。安(ān )石(shí )谕(yù )云(yún ):‘此(cǐ )事(shì )相(xiàng )府(fǔ )不(bú )知(zhī )。’仍(réng )问(wèn ):‘汝(rǔ )等(děng )来(lái ),知(zhī )县(xiàn )知(zhī )否(fǒu )?’皆(jiē )言(yán )不(bú )知(zhī )。又(yòu )诣(yì )御(yù )史(shǐ )台(tái ),臣(chén )以(yǐ )本(běn )台(tái )无(wú )例(lì )收(shōu )接(jiē )诉(sù )状(zhuàng ),谕(yù )令(lìng )散(sàn )去(qù )。退(tuì )而(ér )访(fǎng )问(wèn ),乃(nǎi )司(sī )农(nóng )寺(sì )不(bú )依(yī )诸(zhū )县(xiàn )元(yuán )定(dìng )户(hù )等(děng ),却(què )以(yǐ )见(jiàn )管(guǎn )户(hù )口(kǒu )量(liàng )第(dì )定(dìng )出(chū )役(yì )钱(qián )数(shù )付(fù )诸(zhū )县(xiàn ),各(gè )令(lìng )管(guǎn )认(rèn ),别(bié )造(zào )簿(bù )籍(jí ),前(qián )农(nóng )务(wù )而(ér )毕(bì )。臣(chén )窃(qiè )谓(wèi )凡(fán )等(děng )第(dì )升(shēng )降(jiàng ),盖(gài )视(shì )人(rén )家(jiā )产(chǎn )高(gāo )下(xià ),乃(nǎi )得(dé )其(qí )实(shí )。今(jīn )乃(nǎi )自(zì )司(sī )农(nóng )寺(sì )先(xiān )画(huà )数(shù ),令(lìng )本(běn )县(xiàn )依(yī )数(shù )定(dìng )簿(bù ),岂(qǐ )得(dé )民(mín )无(wú )争(zhēng )诉(sù )哉(zāi )!判(pàn )司(sī )农(nóng )寺(sì )乃(nǎi )邓(dèng )绾(wǎn )、曾(céng )布(bù ),一(yī )为(wéi )知(zhī )杂(zá ),一(yī )为(wéi )都(dōu )检(jiǎn )正(zhèng ),非(fēi )臣(chén )言(yán )之(zhī ),谁(shuí )敢(gǎn )言(yán )者(zhě )!”王(wáng )安(ān )石(shí )指(zhǐ )陈(chén )绘(huì )言(yán )为(wéi )不(bú )然(rán ),遂(suí )置(zhì )而(ér )弗(fú )问(wèn )。

初(chū ),保(bǎo )甲(jiǎ )法(fǎ )行(háng ),乡(xiāng )民(mín )惊(jīng )扰(rǎo ),至(zhì )有(yǒu )截(jié )指(zhǐ )断(duàn )腕(wàn )以(yǐ )避(bì )丁(dīng )者(zhě )。知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )韩(hán )维(wéi )言(yán )之(zhī ),帝(dì )以(yǐ )问(wèn )王(wáng )安(ān )石(shí ),安(ān )石(shí )曰(yuē ):“就(jiù )令(lìng )有(yǒu )之(zhī ),亦(yì )不(bú )足(zú )怪(guài )。为(wéi )天(tiān )下(xià )主(zhǔ )者(zhě ),如(rú )止(zhǐ )任(rèn )民(mín )情(qíng ),则(zé )何(hé )必(bì )立(lì )君(jūn )而(ér )为(wéi )之(zhī )建(jiàn )官(guān )置(zhì )吏(lì )也(yě )!保(bǎo )甲(jiǎ )法(fǎ )不(bú )特(tè )除(chú )盗(dào ),可(kě )渐(jiàn )习(xí )为(wéi )兵(bīng ),且(qiě )省(shěng )财(cái )费(fèi )。惟(wéi )陛(bì )下(xià )果(guǒ )断(duàn ),不(bú )恤(xù )人(rén )言(yán )以(yǐ )行(háng )之(zhī )。”安(ān )石(shí )由(yóu )此(cǐ )益(yì )恶(è )维(wéi )。帝(dì )欲(yù )命(mìng )维(wéi )为(wéi )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng ),维(wéi )以(yǐ )兄(xiōng )绛(jiàng )居(jū )政(zhèng )府(fǔ ),力(lì )辞(cí )。安(ān )石(shí )因(yīn )言(yán ):“维(wéi )善(shàn )附(fù )流(liú )俗(sú )以(yǐ )非(fēi )上(shàng )所(suǒ )建(jiàn )立(lì ),乞(qǐ )允(yǔn )其(qí )请(qǐng )。”会(huì )文(wén )彦(yàn )博(bó )求(qiú )去(qù ),帝(dì )曰(yuē ):“密(mì )院(yuàn )事(shì )剧(jù ),当(dāng )除(chú )韩(hán )维(wéi )佐(zuǒ )卿(qīng )。”明(míng )日(rì ),维(wéi )奏(zòu )事(shì )殿(diàn )中(zhōng ),以(yǐ )言(yán )不(bú )用(yòng ),力(lì )请(qǐng )外(wài ),帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )东(dōng )宫(gōng )旧(jiù )人(rén ),当(dāng )留(liú )辅(fǔ )政(zhèng )。”维(wéi )对(duì )曰(yuē ):“使(shǐ )臣(chén )言(yán )得(dé )行(háng ),胜(shèng )于(yú )富(fù )贵(guì )。若(ruò )缘(yuán )攀(pān )附(fù )旧(jiù )恩(ēn )以(yǐ )进(jìn ),非(fēi )臣(chén )之(zhī )愿(yuàn )也(yě )。”遂(suí )出(chū )知(zhī )襄(xiāng )州(zhōu )。

六(liù )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),河(hé )北(běi )饥(jī )民(mín )为(wéi )盗(dào )者(zhě ),减(jiǎn )死(sǐ )刺(cì )配(pèi )。

戊(wù )午(wǔ ),监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )里(lǐ )行(háng )刘(liú )挚(zhì )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )、小(xiǎo )人(rén )之(zhī )分(fèn ),在(zài )义(yì )、利(lì )而(ér )已(yǐ )。上(shàng )人(rén )才(cái )非(fēi )不(bú )足(zú )用(yòng ),特(tè )心(xīn )之(zhī )所(suǒ )向(xiàng ),不(bú )在(zài )乎(hū )义(yì ),故(gù )希(xī )赏(shǎng )之(zhī )志(zhì ),每(měi )在(zài )事(shì )先(xiān ),奉(fèng )公(gōng )之(zhī )心(xīn ),每(měi )在(zài )事(shì )后(hòu )。陛(bì )下(xià )有(yǒu )劝(quàn )农(nóng )之(zhī )意(yì ),今(jīn )变(biàn )而(ér )为(wéi )烦(fán )扰(rǎo );陛(bì )下(xià )有(yǒu )均(jūn )役(yì )之(zhī )意(yì ),今(jīn )倚(yǐ )为(wéi )聚(jù )敛(liǎn )。其(qí )爱(ài )君(jūn )忧(yōu )国(guó )者(zhě ),皆(jiē )无(wú )以(yǐ )容(róng )于(yú )其(qí )间(jiān )。今(jīn )天(tiān )下(xià )有(yǒu )喜(xǐ )于(yú )敢(gǎn )为(wéi )之(zhī )论(lùn ),有(yǒu )乐(lè )于(yú )无(wú )事(shì )之(zhī )论(lùn )。彼(bǐ )以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )流(liú )俗(sú ),此(cǐ )以(yǐ )彼(bǐ )为(wéi )乱(luàn )常(cháng ),畏(wèi )义(yì )者(zhě )以(yǐ )进(jìn )取(qǔ )为(wéi )可(kě )耻(chǐ ),嗜(shì )利(lì )者(zhě )以(yǐ )守(shǒu )道(dào )为(wéi )无(wú )能(néng ),此(cǐ )风(fēng )浸(jìn )长(zhǎng ),汉(hàn )、唐(táng )之(zhī )党(dǎng )祸(huò )必(bì )起(qǐ )矣(yǐ )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )虑(lǜ )心(xīn )平(píng )听(tīng ),审(shěn )察(chá )好(hǎo )恶(è ),收(shōu )过(guò )与(yǔ )不(bú )及(jí )之(zhī )论(lùn ),使(shǐ )归(guī )于(yú )大(dà )中(zhōng )之(zhī )道(dào )。”挚(zhì )初(chū )除(chú )御(yù )史(shǐ ),未(wèi )及(jí )陛(bì )对(duì ),即(jí )奏(zòu )论(lùn ):“亳(bó )州(zhōu )狱(yù )起(qǐ ),小(xiǎo )人(rén )意(yì )在(zài )倾(qīng )富(fù )弼(bì )以(yǐ )市(shì )井(jǐng )。今(jīn )弼(bì )已(yǐ )得(dé )罪(zuì ),愿(yuàn )少(shǎo )宽(kuān )之(zhī )。”又(yòu )言(yán ):“程(chéng )昉(fǎng )开(kāi )漳(zhāng )河(hé ),调(diào )发(fā )猝(cù )迫(pò ),人(rén )不(bú )堪(kān )命(mìng )。赵(zhào )子(zǐ )几(jǐ )擅(shàn )升(shēng )畿(jī )县(xiàn )等(děng )使(shǐ )纳(nà )役(yì )钱(qián ),县(xiàn )民(mín )日(rì )数(shù )千(qiān )人(rén )遮(zhē )诉(sù )宰(zǎi )相(xiàng ),京(jīng )师(shī )喧(xuān )然(rán ),何(hé )以(yǐ )示(shì )四(sì )方(fāng )!张(zhāng )靓(liàng )、王(wáng )廷(tíng )老(lǎo )擅(shàn )增(zēng )两(liǎng )浙(zhè )役(yì )钱(qián ),督(dū )赋(fù )严(yán )急(jí ),人(rén )情(qíng )怨(yuàn )嗟(jiē )。此(cǐ )皆(jiē )欲(yù )以(yǐ )羡(xiàn )馀(yú )希(xī )赏(shǎng ),愿(yuàn )行(háng )显(xiǎn )责(zé ),明(míng )朝(cháo )廷(tíng )本(běn )无(wú )聚(jù )敛(liǎn )之(zhī )意(yì )。”及(jí )入(rù )见(jiàn ),帝(dì )面(miàn )赐(cì )褒(bāo )谕(yù ),因(yīn )问(wèn ):“卿(qīng )从(cóng )学(xué )王(wáng )安(ān )石(shí )邪(xié )?安(ān )石(shí )极(jí )称(chēng )卿(qīng )器(qì )识(shí )。”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )东(dōng )北(běi )人(rén ),少(shǎo )孤(gū )独(dú )学(xué ),不(bú )识(shí )安(ān )石(shí )也(yě )。”退(tuì ),即(jí )上(shàng )是(shì )疏(shū ),安(ān )石(shí )不(bú )悦(yuè )。

庚(gēng )申(shēn ),群(qún )臣(chén )三(sān )上(shàng )尊(zūn )号(hào )曰(yuē )绍(shào )天(tiān )法(fǎ )古(gǔ )文(wén )武(wǔ )仁(rén )孝(xiào ),帝(dì )不(bú )许(xǔ )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),知(zhī )蔡(cài )州(zhōu )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )以(yǐ )太(tài )子(zǐ )少(shǎo )师(shī )、观(guān )文(wén )殿(diàn )学(xué )士(shì )致(zhì )仕(shì )。修(xiū )以(yǐ )风(fēng )节(jiē )自(zì )持(chí ),既(jì )连(lián )被(bèi )污(wū )蔑(miè ),年(nián )六(liù )十(shí ),即(jí )乞(qǐ )谢(xiè )事(shì )。及(jí )守(shǒu )青(qīng )州(zhōu ),上(shàng )疏(shū )请(qǐng )止(zhǐ )散(sàn )青(qīng )苗(miáo )钱(qián ),王(wáng )安(ān )石(shí )恶(è )之(zhī ),修(xiū )求(qiú )归(guī )益(yì )切(qiē )。冯(féng )京(jīng )请(qǐng )留(liú )之(zhī ),安(ān )石(shí )曰(yuē ):“修(xiū )善(shàn )附(fù )流(liú )俗(sú ),以(yǐ )韩(hán )琦(qí )为(wéi )社(shè )稷(jì )臣(chén )。如(rú )此(cǐ )人(rén ),在(zài )一(yī )郡(jùn )则(zé )坏(huài )一(yī )郡(jùn ),在(zài )朝(cháo )廷(tíng )则(zé )坏(huài )朝(cháo )廷(tíng ),留(liú )之(zhī )何(hé )用(yòng )!”

时(shí )贤(xián )士(shì )多(duō )引(yǐn )去(qù )。杨(yáng )绘(huì )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“老(lǎo )成(chéng )人(rén )不(bú )可(kě )不(bú )惜(xī )。今(jīn )旧(jiù )臣(chén )告(gào )归(guī )或(huò )屏(píng )于(yú )外(wài )者(zhě ),悉(xī )皆(jiē )未(wèi )老(lǎo ),范(fàn )镇(zhèn )年(nián )六(liù )十(shí )有(yǒu )三(sān )、吕(lǚ )诲(huì )五(wǔ )十(shí )有(yǒu )八(bā )、欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )六(liù )十(shí )有(yǒu )五(wǔ )而(ér )致(zhì )仕(shì ),富(fù )弼(bì )六(liù )十(shí )有(yǒu )八(bā )而(ér )引(yǐn )疾(jí ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )、王(wáng )陶(táo )皆(jiē )五(wǔ )十(shí )而(ér )求(qiú )散(sàn )地(dì ),陛(bì )下(xià )何(hé )不(bú )思(sī )其(qí )故(gù )邪(xié )!”

甲(jiǎ )戌(xū ),富(fù )弼(bì )坐(zuò )沮(jǔ )格(gé )青(qīng )苗(miáo ),落(luò )使(shǐ )相(xiàng ),以(yǐ )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )徙(xǐ )判(pàn )汝(rǔ )州(zhōu )。王(wáng )安(ān )石(shí )曰(yuē ):“鲧(gǔn )以(yǐ )方(fāng )命(mìng )殛(jí ),共(gòng )工(gōng )以(yǐ )象(xiàng )恭(gōng )流(liú )。弼(bì )兼(jiān )二(èr )罪(zuì ),止(zhǐ )夺(duó )使(shǐ )相(xiàng ),何(hé )由(yóu )沮(jǔ )奸(jiān )!”帝(dì )不(bú )答(dá )。弼(bì )行(háng )过(guò )应(yīng )天(tiān ),谓(wèi )判(pàn )府(fǔ )张(zhāng )方(fāng )平(píng )曰(yuē ):“人(rén )固(gù )难(nán )知(zhī )。”方(fāng )平(píng )曰(yuē ):“谓(wèi )王(wáng )安(ān )石(shí )乎(hū )?亦(yì )岂(qǐ )难(nán )知(zhī )者(zhě )!方(fāng )平(píng )顷(qǐng )知(zhī )皇(huáng )祐(yòu )贡(gòng )举(jǔ ),或(huò )称(chēng )安(ān )石(shí )文(wén )学(xué ),辟(pì )以(yǐ )考(kǎo )校(xiào ),既(jì )至(zhì ),院(yuàn )中(zhōng )之(zhī )事(shì )皆(jiē )欲(yù )纷(fēn )更(gèng )。方(fāng )平(píng )恶(è )其(qí )为(wéi )人(rén ),檄(xí )之(zhī )使(shǐ )出(chū ),自(zì )是(shì )未(wèi )尝(cháng )与(yǔ )语(yǔ )也(yě )。”弼(bì )有(yǒu )愧(kuì )色(sè ),盖(gài )弼(bì )亦(yì )素(sù )善(shàn )安(ān )石(shí )云(yún )。

己(jǐ )卯(mǎo ),吐(tǔ )蕃(fān )贡(gòng )于(yú )辽(liáo )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),辽(liáo )遣(qiǎn )使(shǐ )案(àn )问(wèn )五(wǔ )京(jīng )囚(qiú )。

辛(xīn )卯(mǎo ),北(běi )京(jīng )新(xīn )堤(dī )第(dì )四(sì )、第(dì )五(wǔ )埽(sào )决(jué ),漂(piāo )溺(nì )馆(guǎn )陶(táo )、永(yǒng )济(jì )、清(qīng )阳(yáng )以(yǐ )北(běi ),遣(qiǎn )内(nèi )侍(shì )都(dōu )知(zhī )张(zhāng )茂(mào )则(zé )乘(chéng )驿(yì )相(xiàng )视(shì )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),赈(zhèn )恤(xù )两(liǎng )浙(zhè )水(shuǐ )灾(zāi )。

丁(dīng )酉(yǒu ),贬(biǎn )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )里(lǐ )行(háng )刘(liú )挚(zhì )监(jiān )衡(héng )州(zhōu )盐(yán )仓(cāng );御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )杨(yáng )绘(huì ),罢(bà )为(wéi )翰(hàn )林(lín )侍(shì )读(dú )学(xué )士(shì )。

挚(zhì )上(shàng )疏(shū )论(lùn )率(lǜ )钱(qián )助(zhù )役(yì )有(yǒu )十(shí )害(hài );会(huì )绘(huì )亦(yì )言(yán )其(qí )不(bú )便(biàn ),前(qián )后(hòu )凡(fán )四(sì )奏(zòu ),又(yòu )论(lùn ):“提(tí )刑(xíng )赵(zhào )子(zǐ )几(jǐ ),怒(nù )知(zhī )东(dōng )明(míng )县(xiàn )贾(jiǎ )蕃(fān )不(bú )禁(jìn )遏(è )县(xiàn )民(mín )使(shǐ )讼(sòng )助(zhù )役(yì )事(shì ),摭(zhí )以(yǐ )它(tā )故(gù ),下(xià )蕃(fān )于(yú )狱(yù )而(ér )自(zì )鞫(jū )之(zhī ),是(shì )希(xī )王(wáng )安(ān )石(shí )意(yì )旨(zhǐ )而(ér )陷(xiàn )无(wú )辜(gū )于(yú )法(fǎ )也(yě )。”挚(zhì )亦(yì )言(yán ):“子(zǐ )几(jǐ )捃(jùn )摭(zhí )贾(jiǎ )蕃(fān ),欲(yù )箝(qián )天(tiān )下(xià )之(zhī )口(kǒu ),乞(qǐ )案(àn )其(qí )罪(zuì )。”安(ān )石(shí )大(dà )怒(nù ),使(shǐ )知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )张(zhāng )璪(zǎo )取(qǔ )绘(huì )、挚(zhì )所(suǒ )论(lùn ),作(zuò )十(shí )难(nán )以(yǐ )诘(jié )之(zhī ),璪(zǎo )辞(cí )不(bú )为(wéi )。判(pàn )司(sī )农(nóng )寺(sì )曾(céng )布(bù )请(qǐng )为(wéi )之(zhī ),既(jì )作(zuò )十(shí )难(nán )。且(qiě )劾(hé )绘(huì )、挚(zhì )欺(qī )诞(dàn )怀(huái )向(xiàng )背(bèi ),诏(zhào )下(xià )其(qí )疏(shū )于(yú )绘(huì )、挚(zhì ),使(shǐ )各(gè )分(fèn )析(xī )以(yǐ )闻(wén )。挚(zhì )奋(fèn )然(rán )曰(yuē ):“为(wéi )人(rén )臣(chén ),岂(qǐ )可(kě )压(yā )于(yú )权(quán )势(shì ),使(shǐ )天(tiān )子(zǐ )不(bú )知(zhī )利(lì )害(hài )之(zhī )实(shí )!”即(jí )条(tiáo )对(duì )所(suǒ )难(nán )以(yǐ )伸(shēn )其(qí )说(shuō ),且(qiě )曰(yuē ):“臣(chén )待(dài )罪(zuì )言(yán )责(zé ),采(cǎi )士(shì )民(mín )之(zhī )说(shuō )以(yǐ )闻(wén ),职(zhí )也(yě )。今(jīn )乃(nǎi )遽(jù )令(lìng )分(fèn )析(xī ),交(jiāo )口(kǒu )相(xiàng )直(zhí ),无(wú )乃(nǎi )辱(rǔ )陛(bì )下(xià )耳(ěr )目(mù )之(zhī )任(rèn )!”不(bú )报(bào )。明(míng )日(rì ),复(fù )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“自(zì )青(qīng )苗(miáo )之(zhī )议(yì )起(qǐ ),而(ér )天(tiān )下(xià )始(shǐ )有(yǒu )聚(jù )敛(liǎn )之(zhī )疑(yí )。青(qīng )苗(miáo )之(zhī )议(yì )未(wèi )已(yǐ ),而(ér )均(jūn )输(shū )之(zhī )法(fǎ )行(háng );均(jūn )输(shū )之(zhī )法(fǎ )方(fāng )扰(rǎo ),而(ér )边(biān )鄙(bǐ )之(zhī )谋(móu )动(dòng );边(biān )鄙(bǐ )之(zhī )祸(huò )未(wèi )艾(ài ),而(ér )漳(zhāng )河(hé )之(zhī )役(yì )作(zuò );漳(zhāng )河(hé )之(zhī )害(hài )未(wèi )平(píng ),而(ér )助(zhù )役(yì )之(zhī )事(shì )兴(xìng )。其(qí )议(yì )财(cái ),则(zé )市(shì )井(jǐng )屠(tú )贩(fàn )之(zhī )人(rén )皆(jiē )召(zhào )至(zhì )政(zhèng )事(shì )堂(táng );其(qí )征(zhēng )利(lì ),则(zé )下(xià )至(zhì )于(yú )历(lì )日(rì )而(ér )官(guān )自(zì )鬻(yù )之(zhī )。推(tuī )此(cǐ )而(ér )往(wǎng ),不(bú )可(kě )究(jiū )言(yán )。轻(qīng )用(yòng )名(míng )器(qì ),混(hún )淆(xiáo )贤(xián )否(fǒu ),忠(zhōng )厚(hòu )老(lǎo )成(chéng )者(zhě ),摈(bìn )之(zhī )为(wéi )无(wú )能(néng );侠(xiá )小(xiǎo )儇(xuān )辩(biàn )者(zhě ),取(qǔ )之(zhī )为(wéi )可(kě )有(yǒu );守(shǒu )道(dào )忧(yōu )国(guó )者(zhě ),斥(chì )之(zhī )为(wéi )流(liú )俗(sú );败(bài )常(cháng )害(hài )民(mín )者(zhě ),称(chēng )之(zhī )为(wéi )通(tōng )变(biàn )。凡(fán )政(zhèng )府(fǔ )谋(móu )议(yì )经(jīng )画(huà ),独(dú )与(yǔ )一(yī )掾(yuàn )属(shǔ )决(jué )之(zhī ),然(rán )后(hòu )落(luò )笔(bǐ ),同(tóng )列(liè )预(yù )闻(wén ),反(fǎn )在(zài )其(qí )后(hòu );故(gù )奔(bēn )走(zǒu )乞(qǐ )丐(gài )之(zhī )人(rén ),其(qí )门(mén )如(rú )市(shì )。今(jīn )西(xī )夏(xià )之(zhī )款(kuǎn )未(wèi )入(rù ),反(fǎn )侧(cè )之(zhī )兵(bīng )未(wèi )安(ān ),三(sān )边(biān )疮(chuāng )痍(yí ),流(liú )溃(kuì )未(wèi )定(dìng ),河(hé )北(běi )大(dà )旱(hàn ),诸(zhū )路(lù )大(dà )水(shuǐ ),民(mín )劳(láo )财(cái )乏(fá ),县(xiàn )官(guān )减(jiǎn )耗(hào )。圣(shèng )上(shàng )忧(yōu )勤(qín )念(niàn )治(zhì )之(zhī )时(shí ),而(ér )政(zhèng )事(shì )如(rú )此(cǐ ),皆(jiē )大(dà )臣(chén )误(wù )陛(bì )下(xià ),而(ér )大(dà )臣(chén )所(suǒ )用(yòng )者(zhě )误(wù )大(dà )臣(chén )也(yě )。”疏(shū )奏(zòu ),安(ān )石(shí )欲(yù )窜(cuàn )挚(zhì )岭(lǐng )外(wài ),帝(dì )不(bú )许(xǔ ),但(dàn )谪(zhé )监(jiān )仓(cāng )。绘(huì )寻(xún )出(chū )知(zhī )郑(zhèng )州(zhōu ),璪(zǎo )亦(yì )落(luò )职(zhí )。璪(zǎo ),洎(jì )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

遣(qiǎn )察(chá )访(fǎng )使(shǐ )遍(biàn )行(háng )诸(zhū )路(lù ),促(cù )成(chéng )役(yì )书(shū )。

庚(gēng )子(zǐ ),诏(zhào )宗(zōng )室(shì )不(bú )得(dé )祀(sì )祖(zǔ )宗(zōng )神(shén )御(yù )。

辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )藕(ǒu )丝(sī )淀(diàn )。

丁(dīng )未(wèi ),诏(zhào )唐(táng )、邓(dèng )给(gěi )流(liú )民(mín )田(tián )。

八(bā )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu )朔(shuò ),遣(qiǎn )官(guān )体(tǐ )量(liàng )陕(shǎn )西(xī )差(chà )役(yì )新(xīn )法(fǎ )及(jí )民(mín )间(jiān )利(lì )害(hài )。

甲(jiǎ )寅(yín ),诏(zhào ):“郡(jùn )县(xiàn )保(bǎo )甲(jiǎ )与(yǔ )贼(zéi )斗(dòu )死(sǐ )伤(shāng )者(zhě ),给(gěi )钱(qián )有(yǒu )差(chà )。”

庚(gēng )申(shēn ),复(fù )《春(chūn )秋(qiū )三(sān )传(chuán )》明(míng )经(jīng )取(qǔ )士(shì )。王(wáng )安(ān )石(shí )初(chū )欲(yù )释(shì )《春(chūn )秋(qiū )》以(yǐ )行(háng )世(shì ),而(ér )孙(sūn )觉(jiào )经(jīng )解(jiě )已(yǐ )出(chū ),自(zì )知(zhī )不(bú )能(néng )复(fù )出(chū )其(qí )右(yòu ),遂(suí )诋(dǐ )圣(shèng )经(jīng ),至(zhì )目(mù )为(wéi )“断(duàn )烂(làn )朝(cháo )报(bào )”,故(gù )贡(gòng )举(jǔ )不(bú )以(yǐ )取(qǔ )士(shì )。杨(yáng )绘(huì )尝(cháng )言(yán )当(dāng )复(fù ),安(ān )石(shí )不(bú )许(xǔ ),至(zhì )是(shì )帝(dì )特(tè )命(mìng )复(fù )之(zhī )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),置(zhì )洮(táo )河(hé )安(ān )抚(fǔ )司(sī ),命(mìng )王(wáng )韶(sháo )领(lǐng )其(qí )事(shì )。初(chū ),议(yì )取(qǔ )河(hé )湟(huáng ),自(zì )古(gǔ )渭(wèi )寨(zhài )接(jiē )青(qīng )唐(táng )、武(wǔ )胜(shèng )军(jūn ),应(yīng )招(zhāo )纳(nà )蕃(fān )部(bù )市(shì )易(yì )、募(mù )人(rén )营(yíng )田(tián )等(děng )事(shì ),韶(sháo )悉(xī )主(zhǔ )之(zhī ),遂(suí )至(zhì )秦(qín )。会(huì )诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )蕃(fān )部(bù )俞(yú )龙(lóng )珂(kē )在(zài )青(qīng )唐(táng )最(zuì )大(dà ),渭(wèi )源(yuán )羌(qiāng )与(yǔ )夏(xià )人(rén )皆(jiē )欲(yù )羁(jī )縻(mí )之(zhī ),议(yì )先(xiān )致(zhì )讨(tǎo )。韶(sháo )因(yīn )案(àn )边(biān ),引(yǐn )数(shù )骑(qí )直(zhí )抵(dǐ )其(qí )帐(zhàng ),谕(yù )以(yǐ )成(chéng )败(bài ),遂(suí )留(liú )宿(xiǔ )。明(míng )旦(dàn ),两(liǎng )种(zhǒng )皆(jiē )遣(qiǎn )其(qí )豪(háo )随(suí )韶(sháo )以(yǐ )东(dōng ),龙(lóng )珂(kē )率(lǜ )其(qí )属(shǔ )十(shí )二(èr )万(wàn )口(kǒu )内(nèi )附(fù )。既(jì )归(guī )朝(cháo ),自(zì )言(yán );“平(píng )生(shēng )闻(wén )包(bāo )中(zhōng )丞(chéng )朝(cháo )廷(tíng )忠(zhōng )臣(chén ),乞(qǐ )赐(cì )姓(xìng )包(bāo )氏(shì )。”帝(dì )如(rú )其(qí )请(qǐng ),赐(cì )姓(xìng )包(bāo )、名(míng )顺(shùn )。

己(jǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )前(qián )旌(jīng )德(dé )县(xiàn )尉(wèi )王(wáng )雱(pāng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )允(yǔn )、崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn )说(shuō )书(shū )。雱(pāng ),安(ān )石(shí )子(zǐ )也(yě ),为(wéi )人(rén )剽(piāo )悍(hàn )阴(yīn )刻(kè ),无(wú )所(suǒ )顾(gù )忌(jì )。年(nián )十(shí )三(sān ),得(dé )秦(qín )卒(zú )言(yán )洮(táo )河(hé )事(shì ),叹(tàn )曰(yuē ):“此(cǐ )可(kě )抚(fǔ )而(ér )有(yǒu )也(yě )。使(shǐ )夏(xià )得(dé )之(zhī ),则(zé )敌(dí )强(qiáng )而(ér )边(biān )患(huàn )博(bó )矣(yǐ )。”故(gù )安(ān )石(shí )力(lì )主(zhǔ )王(wáng )韶(sháo )议(yì )。初(chū )举(jǔ )进(jìn )士(shì ),调(diào )旌(jīng )德(dé )尉(wèi ),著(zhe )策(cè )二(èr )十(shí )馀(yú )篇(piān ),极(jí )论(lùn )天(tiān )下(xià )事(shì )。时(shí )安(ān )石(shí )执(zhí )政(zhèng ),所(suǒ )用(yòng )多(duō )少(shǎo )年(nián ),雱(pāng )亦(yì )欲(yù )与(yǔ )选(xuǎn ),乃(nǎi )与(yǔ )父(fù )谋(móu )曰(yuē ):“执(zhí )政(zhèng )子(zǐ )虽(suī )不(bú )可(kě )预(yù )事(shì ),而(ér )经(jīng )筵(yàn )可(kě )处(chù )。”安(ān )石(shí )欲(yù )帝(dì )知(zhī )而(ér )自(zì )用(yòng ),乃(nǎi )以(yǐ )雱(pāng )所(suǒ )作(zuò )策(cè )镂(lòu )板(bǎn )鬻(yù )于(yú )市(shì ),邓(dèng )绾(wǎn )、曾(céng )布(bù )又(yòu )力(lì )荐(jiàn )之(zhī ),召(zhào )见(jiàn )而(ér )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。安(ān )石(shí )更(gèng )张(zhāng )政(zhèng )事(shì ),雱(pāng )实(shí )导(dǎo )之(zhī )。

辛(xīn )巳(sì ),辽(liáo )置(zhì )佛(fó )骨(gǔ )于(yú )招(zhāo )山(shān )浮(fú )图(tú ),罢(bà )猎(liè ),禁(jìn )屠(tú )杀(shā )。

是(shì )月(yuè ),河(hé )溢(yì )澶(chán )州(zhōu ),曹(cáo )村(cūn )埽(sào )决(jué )。镇(zhèn )宁(níng )佥(qiān )判(pàn )程(chéng )颢(hào )方(fāng )救(jiù )护(hù )小(xiǎo )吴(wú ),相(xiàng )去(qù )百(bǎi )里(lǐ ),州(zhōu )帅(shuài )刘(liú )涣(huàn )以(yǐ )事(shì )急(jí )告(gào )颢(hào ),一(yī )夜(yè )驰(chí )至(zhì )。涣(huàn )俟(sì )于(yú )河(hé )桥(qiáo ),颢(hào )谓(wèi )涣(huàn )曰(yuē ):“曹(cáo )村(cūn )决(jué ),京(jīng )城(chéng )可(kě )虞(yú )。臣(chén )子(zǐ )之(zhī )分(fèn ),身(shēn )可(kě )塞(sāi )亦(yì )所(suǒ )当(dāng )为(wéi ),请(qǐng )尽(jìn )以(yǐ )厢(xiāng )兵(bīng )见(jiàn )付(fù ),事(shì )或(huò )不(bú )集(jí ),公(gōng )当(dāng )亲(qīn )率(lǜ )禁(jìn )兵(bīng )以(yǐ )继(jì )之(zhī )。”涣(huàn )即(jí )以(yǐ )本(běn )镇(zhèn )印(yìn )授(shòu )颢(hào ),曰(yuē ):“君(jūn )自(zì )用(yòng )之(zhī )。”颢(hào )得(dé )印(yìn ),不(bú )暇(xiá )入(rù )城(chéng )省(shěng )亲(qīn ),径(jìng )走(zǒu )决(jué )堤(dī ),谕(yù )士(shì )卒(zú )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )养(yǎng )尔(ěr )辈(bèi ),正(zhèng )为(wéi )缓(huǎn )急(jí )耳(ěr )!尔(ěr )知(zhī )曹(cáo )村(cūn )决(jué )则(zé )注(zhù )京(jīng )城(chéng )乎(hū )?吾(wú )与(yǔ )尔(ěr )辈(bèi )以(yǐ )身(shēn )捍(hàn )之(zhī )!”众(zhòng )皆(jiē )感(gǎn )激(jī )自(zì )效(xiào )。论(lùn )者(zhě )或(huò )以(yǐ )为(wéi )势(shì )不(bú )可(kě )塞(sāi ),徒(tú )劳(láo )人(rén )耳(ěr ),颢(hào )命(mìng )善(shàn )泅(qiú )者(zhě )度(dù )决(jué )口(kǒu ),引(yǐn )大(dà )索(suǒ )以(yǐ )济(jì )众(zhòng ),两(liǎng )岸(àn )并(bìng )进(jìn ),数(shù )日(rì )而(ér )合(hé )。

九(jiǔ )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),河(hé )决(jué )郓(yùn )州(zhōu )。

辛(xīn )卯(mǎo ),大(dà )享(xiǎng )明(míng )堂(táng ),以(yǐ )英(yīng )宗(zōng )配(pèi )。赦(shè )天(tiān )下(xià )。内(nèi )外(wài )官(guān )进(jìn )秩(zhì )有(yǒu )差(chà )。

庚(gēng )子(zǐ ),夏(xià )主(zhǔ )秉(bǐng )常(cháng )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )贡(gòng ),表(biǎo )乞(qǐ )绥(suí )州(zhōu )城(chéng ),愿(yuàn )依(yī )旧(jiù )约(yuē )。诏(zhào )答(dá )曰(yuē ):“前(qián )已(yǐ )降(jiàng )诏(zhào ),更(gèng )不(bú )令(lìng )交(jiāo )塞(sāi )门(mén )、安(ān )远(yuǎn )二(èr )砦(zhài ),绥(suí )州(zhōu )亦(yì )不(bú )给(gěi )还(hái ),今(jīn )复(fù )何(hé )议(yì )!俟(sì )定(dìng )界(jiè )毕(bì )别(bié )进(jìn )誓(shì )表(biǎo )日(rì ),颁(bān )誓(shì )诏(zhào ),恩(ēn )赐(cì )如(rú )旧(jiù )。”

癸(guǐ )印(yìn ),增(zēng )选(xuǎn )人(rén )俸(fèng );鬻(yù )诸(zhū )路(lù )坊(fāng )场(chǎng )河(hé )渡(dù ),募(mù )人(rén )承(chéng )买(mǎi ),收(shōu )取(qǔ )其(qí )利(lì ),一(yī )岁(suì )得(dé )钱(qián )六(liù )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )八(bā )万(wàn )馀(yú )缗(mín ),谷(gǔ )帛(bó )九(jiǔ )十(shí )七(qī )万(wàn )石(shí )、匹(pǐ )有(yǒu )奇(qí )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ )朔(shuò ),罢(bà )差(chà )役(yì )法(fǎ ),使(shǐ )民(mín )出(chū )钱(qián )募(mù )役(yì )。

立(lì )选(xuǎn )人(rén )及(jí )任(rèn )子(zǐ )出(chū )官(guān )试(shì )律(lǜ )令(lìng )法(fǎ )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )医(yī )巫(wū )闾(lǘ )山(shān )。

丙(bǐng )辰(chén ),置(zhì )枢(shū )密(mì )院(yuàn )检(jiǎn )详(xiáng )官(guān )。

庚(gēng )申(shēn ),以(yǐ )鲜(xiān )于(yú )侁(shēn )为(wéi )利(lì )州(zhōu )转(zhuǎn )运(yùn )副(fù )使(shǐ )。

初(chū ),助(zhù )役(yì )法(fǎ )行(háng ),诏(zhào )监(jiān )司(sī )各(gè )定(dìng )所(suǒ )部(bù )助(zhù )役(yì )钱(qián )数(shù )。利(lì )州(zhōu )路(lù )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )李(lǐ )瑜(yú )欲(yù )定(dìng )四(sì )十(shí )万(wàn )。侁(shēn )时(shí )为(wéi )判(pàn )官(guān ),争(zhēng )之(zhī )曰(yuē ):“利(lì )州(zhōu )民(mín )贫(pín )地(dì )瘠(jí ),半(bàn )此(cǐ )可(kě )矣(yǐ )。”瑜(yú )不(bú )从(cóng ),遂(suí )各(gè )为(wéi )奏(zòu )。时(shí )诸(zhū )路(lù )役(yì )书(shū )皆(jiē )未(wèi )就(jiù ),帝(dì )是(shì )侁(shēn )议(yì ),谕(yù )司(sī )农(nóng )曾(céng )布(bù ),使(shǐ )颁(bān )以(yǐ )为(wéi )田(tián )式(shì ),因(yīn )黜(chù )瑜(yú )而(ér )擢(zhuó )侁(shēn )副(fù )使(shǐ )兼(jiān )提(tí )举(jǔ )常(cháng )平(píng )。侁(shēn )素(sù )恶(è )王(wáng )安(ān )石(shí ),及(jí )安(ān )石(shí )用(yòng )事(shì ),侁(shēn )乃(nǎi )上(shàng )书(shū ),论(lùn )时(shí )政(zhèng )可(kě )忧(yōu )可(kě )叹(tàn ),其(qí )逆(nì )治(zhì )体(tǐ )而(ér )召(zhào )民(mín )怨(yuàn )者(zhě ),不(bú )可(kě )概(gài )举(jǔ )。其(qí )意(yì )专(zhuān )指(zhǐ )安(ān )石(shí ),安(ān )石(shí )怒(nù ),毁(huǐ )短(duǎn )之(zhī )。帝(dì )称(chēng )其(qí )文(wén )学(xué )可(kě )用(yòng ),安(ān )石(shí )曰(yuē ):“何(hé )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )?”帝(dì )曰(yuē ):“有(yǒu )章(zhāng )奏(zòu )在(zài )。”安(ān )石(shí )乃(nǎi )不(bú )敢(gǎn )言(yán )。既(jì )为(wéi )副(fù )使(shǐ ),部(bù )民(mín )不(bú )请(qǐng )青(qīng )苗(miáo )钱(qián ),安(ān )石(shí )遣(qiǎn )吏(lì )诘(jié )之(zhī ),侁(shēn )曰(yuē ):“青(qīng )苗(miáo )之(zhī )法(fǎ ),愿(yuàn )取(qǔ )则(zé )与(yǔ )。民(mín )自(zì )不(bú )愿(yuàn ),岂(qǐ )能(néng )强(qiáng )之(zhī )哉(zāi )!”

戊(wù )辰(chén ),立(lì )太(tài )学(xué )生(shēng )三(sān )舍(shě )法(fǎ )。初(chū ),国(guó )子(zǐ )生(shēng )以(yǐ )京(jīng )朝(cháo )七(qī )品(pǐn )以(yǐ )上(shàng )子(zǐ )孙(sūn )应(yīng )廕(yìn )者(zhě )为(wéi )之(zhī ),太(tài )学(xué )生(shēng )以(yǐ )八(bā )品(pǐn )以(yǐ )下(xià )子(zǐ )孙(sūn )及(jí )庶(shù )人(rén )之(zhī )俊(jùn )异(yì )者(zhě )为(wéi )之(zhī );试(shì )论(lùn )策(cè )经(jīng )义(yì )如(rú )进(jìn )士(shì )法(fǎ )。及(jí )帝(dì )即(jí )位(wèi ),垂(chuí )意(yì )儒(rú )学(xué ),自(zì )京(jīng )师(shī )至(zhì )郡(jùn )县(xiàn )既(jì )皆(jiē )有(yǒu )学(xué ),岁(suì )时(shí )月(yuè )各(gè )有(yǒu )试(shì )程(chéng ),其(qí )艺(yì )能(néng )以(yǐ )差(chà )次(cì )升(shēng )舍(shě ),其(qí )最(zuì )优(yōu )者(zhě )为(wéi )上(shàng )舍(shě ),免(miǎn )发(fā )解(jiě )及(jí )礼(lǐ )部(bù )试(shì )而(ér )特(tè )赐(cì )之(zhī )第(dì ),遂(suí )专(zhuān )以(yǐ )此(cǐ )取(qǔ )士(shì )。又(yòu )累(lèi )增(zēng )太(tài )学(xué )内(nèi )舍(shě )生(shēng )至(zhì )九(jiǔ )百(bǎi )人(rén )。至(zhì )是(shì )侍(shì )御(yù )史(shǐ )邓(dèng )绾(wǎn )言(yán ):“国(guó )家(jiā )治(zhì )平(píng )百(bǎi )馀(yú )年(nián ),虽(suī )有(yǒu )国(guó )子(zǐ )监(jiān ),仅(jǐn )容(róng )释(shì )奠(diàn )斋(zhāi )庖(páo ),而(ér )生(shēng )员(yuán )无(wú )所(suǒ )容(róng )。至(zhì )于(yú )太(tài )学(xué ),未(wèi )尝(cháng )营(yíng )建(jiàn ),止(zhǐ )假(jiǎ )锡(xī )庆(qìng )院(yuàn )廊(láng )庑(wǔ )数(shù )十(shí )间(jiān ),生(shēng )员(yuán )才(cái )三(sān )百(bǎi )人(rén )。请(qǐng )以(yǐ )锡(xī )庆(qìng )院(yuàn )为(wéi )太(tài )学(xué ),仍(réng )修(xiū )武(wǔ )王(wáng )庙(miào )为(wéi )右(yòu )学(xué ),上(shàng )以(yǐ )拟(nǐ )三(sān )王(wáng )、四(sì )代(dài )胶(jiāo )庠(xiáng )序(xù )学(xué )东(dōng )西(xī )左(zuǒ )右(yòu )之(zhī )制(zhì )。”乃(nǎi )诏(zhào )尽(jìn )以(yǐ )锡(xī )庆(qìng )院(yuàn )及(jí )朝(cháo )集(jí )院(yuàn )西(xī )庑(wǔ )建(jiàn )讲(jiǎng )书(shū )堂(táng ),斋(zhāi )舍(shě )、直(zhí )庐(lú )略(luè )具(jù )。自(zì )主(zhǔ )判(pàn )官(guān )外(wài ),增(zēng )置(zhì )进(jìn )讲(jiǎng )为(wéi )十(shí )员(yuán ),率(lǜ )二(èr )员(yuán )共(gòng )讲(jiǎng )一(yī )经(jīng ),令(lìng )中(zhōng )书(shū )磷(lín )选(xuǎn )或(huò )主(zhǔ )判(pàn )官(guān )奉(fèng )举(jǔ )。厘(lí )生(shēng )员(yuán )为(wéi )三(sān )等(děng ):始(shǐ )入(rù )太(tài )学(xué )为(wéi )外(wài )舍(shě ),初(chū )不(bú )限(xiàn )员(yuán ),后(hòu )定(dìng )额(é )七(qī )百(bǎi )人(rén );外(wài )舍(shě )升(shēng )内(nèi )舍(shě ),员(yuán )二(èr )百(bǎi );内(nèi )舍(shě )升(shēng )上(shàng )舍(shě ),员(yuán )一(yī )百(bǎi )。各(gè )执(zhí )一(yī )经(jīng ),从(cóng )所(suǒ )讲(jiǎng )官(guān )受(shòu )学(xué ),月(yuè )考(kǎo )试(shì )其(qí )业(yè ),优(yōu )等(děng )以(yǐ )次(cì )升(shēng )上(shàng )舍(shě ),免(miǎn )发(fā )解(jiě )及(jí )礼(lǐ )部(bù )试(shì ),召(zhào )试(shì )赐(cì )第(dì )。其(qí )正(zhèng )、录(lù )、学(xué )谕(yù ),以(yǐ )上(shàng )舍(shě )生(shēng )为(wéi )之(zhī ),经(jīng )各(gè )二(èr )员(yuán )。学(xué )行(háng )卓(zhuó )异(yì )者(zhě ),主(zhǔ )判(pàn )、直(zhí )讲(jiǎng )复(fù )荐(jiàn )于(yú )中(zhōng )书(shū ),奏(zòu )除(chú )官(guān )。

初(chū ),苏(sū )颂(sòng )子(zǐ )嘉(jiā )在(zài )太(tài )学(xué ),国(guó )子(zǐ )监(jiān )直(zhí )讲(jiǎng )颜(yán )复(fù )尝(cháng )策(cè )问(wèn )王(wáng )莽(mǎng )、后(hòu )周(zhōu )变(biàn )法(fǎ )事(shì ),嘉(jiā )极(jí )论(lùn )其(qí )非(fēi ),擢(zhuó )优(yōu )等(děng );苏(sū )液(yè )密(mì )写(xiě )以(yǐ )示(shì )曾(céng )布(bù )曰(yuē ):“此(cǐ )辈(bèi )倡(chàng )和(hé ),非(fēi )毁(huǐ )时(shí )政(zhèng )。”布(bù )大(dà )怒(nù ),责(zé )张(zhāng )璪(zǎo )曰(yuē ):“君(jūn )以(yǐ )谏(jiàn )官(guān )判(pàn )监(jiān ),学(xué )官(guān )与(yǔ )生(shēng )徒(tú )非(fēi )毁(huǐ )时(shí )政(zhèng ),而(ér )竟(jìng )不(bú )弹(dàn )劾(hé )!”遂(suí )以(yǐ )告(gào )王(wáng )安(ān )石(shí )。安(ān )石(shí )大(dà )怒(nù ),尽(jìn )逐(zhú )诸(zhū )学(xué )官(guān ),以(yǐ )李(lǐ )定(dìng )、常(cháng )秩(zhì )同(tóng )判(pàn )监(jiān );选(xuǎn )用(yòng )学(xué )官(guān ),非(fēi )执(zhí )政(zhèng )所(suǒ )喜(xǐ )者(zhě )不(bú )与(yǔ )。陆(lù )佃(diàn )、黎(lí )宗(zōng )孟(mèng )、叶(yè )涛(tāo )、曾(céng )肇(zhào )、沈(shěn )季(jì )长(zhǎng )与(yǔ )选(xuǎn )。季(jì )长(zhǎng ),安(ān )石(shí )妹(mèi )婿(xù );涛(tāo ),其(qí )侄(zhí )婿(xù );佃(diàn ),门(mén )人(rén );肇(zhào ),布(bù )弟(dì )也(yě )。佃(diàn )等(děng )夜(yè )在(zài )安(ān )石(shí )斋(zhāi )受(shòu )口(kǒu )义(yì ),旦(dàn )至(zhì )学(xué )讲(jiǎng )之(zhī ),无(wú )一(yī )语(yǔ )出(chū )己(jǐ )。其(qí )设(shè )三(sān )舍(shě ),盖(gài )亦(yì )欲(yù )引(yǐn )用(yòng )其(qí )党(dǎng )也(yě )。

辽(liáo )主(zhǔ )谒(yè )乾(qián )陵(líng )。

壬(rén )申(shēn ),以(yǐ )西(xī )京(jīng )国(guó )子(zǐ )监(jiān )教(jiāo )授(shòu )王(wáng )安(ān )国(guó )为(wéi )崇(chóng )文(wén )院(yuàn )校(xiào )书(shū )。安(ān )国(guó )官(guān )满(mǎn )至(zhì )京(jīng )师(shī ),帝(dì )以(yǐ )其(qí )兄(xiōng )安(ān )石(shí )故(gù ),赐(cì )对(duì )。帝(dì )曰(yuē ):“汉(hàn )文(wén )帝(dì )何(hé )如(rú )主(zhǔ )?”对(duì )曰(yuē ):“三(sān )代(dài )以(yǐ )后(hòu )未(wèi )有(yǒu )也(yě )。”帝(dì )曰(yuē ):“但(dàn )恨(hèn )其(qí )才(cái )不(bú )能(néng )立(lì )法(fǎ )更(gèng )制(zhì )尔(ěr )。”对(duì )曰(yuē ):“文(wén )帝(dì )自(zì )代(dài )来(lái ),定(dìng )变(biàn )俄(é )顷(qǐng ),恐(kǒng )无(wú )才(cái )者(zhě )不(bú )能(néng )。至(zhì )用(yòng )贾(jiǎ )谊(yì )言(yán ),待(dài )群(qún )臣(chén )有(yǒu )节(jiē ),专(zhuān )务(wù )以(yǐ )德(dé )化(huà )民(mín ),海(hǎi )内(nèi )兴(xìng )于(yú )礼(lǐ )乐(lè ),几(jǐ )致(zhì )刑(xíng )措(cuò ),则(zé )文(wén )帝(dì )加(jiā )有(yǒu )才(cái )一(yī )等(děng )矣(yǐ )。”帝(dì )曰(yuē ):“王(wáng )猛(měng )佐(zuǒ )苻(fú )坚(jiān ),以(yǐ )蕞(zuì )尔(ěr )国(guó )而(ér )令(lìng )必(bì )行(háng );今(jīn )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà ),不(bú )能(néng )使(shǐ )人(rén ),何(hé )也(yě )?”曰(yuē ):“猛(měng )教(jiāo )坚(jiān )以(yǐ )峻(jùn )刑(xíng ),致(zhì )秦(qín )祚(zuò )不(bú )传(chuán )世(shì )。今(jīn )小(xiǎo )人(rén )必(bì )有(yǒu )以(yǐ )是(shì )误(wù )陛(bì )下(xià )者(zhě )。诚(chéng )以(yǐ )尧(yáo )、舜(shùn )、三(sān )代(dài )为(wéi )法(fǎ ),则(zé )下(xià )岂(qǐ )有(yǒu )不(bú )从(cóng )者(zhě )乎(hū )?”又(yòu )问(wèn ):“卿(qīng )兄(xiōng )秉(bǐng )政(zhèng ),外(wài )论(lùn )谓(wèi )何(hé )?”曰(yuē ):“恨(hèn )知(zhī )人(rén )不(bú )明(míng ),聚(jù )敛(liǎn )太(tài )急(jí )。”帝(dì )不(bú )悦(yuè )。安(ān )国(guó )尝(cháng )力(lì )谏(jiàn )安(ān )石(shí ),以(yǐ )天(tiān )下(xià )汹(xiōng )汹(xiōng )不(bú )乐(lè )新(xīn )法(fǎ ),皆(jiē )归(guī )咎(jiù )于(yú )兄(xiōng ),恐(kǒng )为(wéi )家(jiā )祸(huò ),安(ān )石(shí )不(bú )听(tīng )。

丙(bǐng )子(zǐ ),诏(zhào ):“罪(zuì )人(rén )配(pèi )流(liú )遇(yù )冬(dōng )者(zhě ),至(zhì )仲(zhòng )春(chūn )乃(nǎi )遣(qiǎn )。”

庚(gēng )辰(chén ),辽(liáo )诏(zhào )百(bǎi )官(guān )廷(tíng )议(yì )军(jūn )国(guó )事(shì )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),诏(zhào )蠲(juān )天(tiān )下(xià )见(jiàn )欠(qiàn )贷(dài )粮(liáng ),总(zǒng )计(jì )米(mǐ )一(yī )百(bǎi )六(liù )十(shí )六(liù )万(wàn )八(bā )千(qiān )馀(yú )石(shí ),钱(qián )十(shí )一(yī )万(wàn )七(qī )千(qiān )馀(yú )缗(mín )。百(bǎi )姓(xìng )闻(wén )诏(zhào ),莫(mò )不(bú )称(chēng )庆(qìng )。

丁(dīng )亥(hài ),作(zuò )中(zhōng )太(tài )一(yī )宫(gōng );从(cóng )司(sī )天(tiān )冬(dōng )宫(gōng )正(zhèng )周(zhōu )琮(cóng )言(yán )也(yě )。

戊(wù )子(zǐ ),辽(liáo )免(miǎn )南(nán )京(jīng )流(liú )民(mín )租(zū )。己(jǐ )丑(chǒu ),赈(zhèn )饶(ráo )州(zhōu )饥(jī )民(mín )。

壬(rén )寅(yín ),开(kāi )洪(hóng )泽(zé )湖(hú ),达(dá )于(yú )淮(huái )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài )朔(shuò ),诏(zhào )增(zēng )赐(cì )国(guó )子(zǐ )监(jiān )钱(qián )四(sì )千(qiān )缗(mín )。

壬(rén )子(zǐ ),辽(liáo )以(yǐ )契(qì )丹(dān )行(háng )营(yíng )都(dōu )部(bù )署(shǔ )耶(yē )律(lǜ )呼(hū )敦(dūn )知(zhī )北(běi )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì ),以(yǐ )知(zhī )北(běi )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì )萧(xiāo )惟(wéi )信(xìn )为(wéi )南(nán )府(fǔ )宰(zǎi )相(xiàng )兼(jiān )契(qì )丹(dān )行(háng )宫(gōng )都(dōu )部(bù )署(shǔ )。

丁(dīng )己(jǐ ),辽(liáo )主(zhǔ )命(mìng )汉(hàn )人(rén )行(háng )宫(gōng )都(dōu )部(bù )署(shǔ )李(lǐ )仲(zhòng )禧(xǐ )、北(běi )院(yuàn )宣(xuān )徽(huī )使(shǐ )刘(liú )霖(lín )、枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )王(wáng )观(guān )、都(dōu )承(chéng )旨(zhǐ )杨(yáng )兴(xìng )功(gōng )俱(jù )赐(cì )国(guó )姓(xìng )。

戊(wù )午(wǔ ),归(guī )夏(xià )俘(fú )。

己(jǐ )未(wèi ),安(ān )定(dìng )郡(jùn )王(wáng )从(cóng )式(shì )卒(zú )。

丙(bǐng )寅(yín ),省(shěng )诸(zhū )路(lù )厢(xiāng )军(jūn )。

乙(yǐ )亥(hài ),崇(chóng )义(yì )公(gōng )柴(chái )咏(yǒng )致(zhì )仕(shì ),子(zǐ )若(ruò )纳(nà )袭(xí )封(fēng )。

戊(wù )寅(yín ),回(huí )鹘(gǔ )贡(gòng )于(yú )辽(liáo )。

先(xiān )是(shì )河(hé )溢(yì )卫(wèi )州(zhōu )王(wáng )供(gòng ),时(shí )新(xīn )堤(dī )凡(fán )六(liù )埽(sào )而(ér )决(jué )者(zhě )二(èr ),下(xià )属(shǔ )恩(ēn )、冀(jì ),贯(guàn )御(yù )河(hé ),奔(bēn )冲(chōng )为(wéi )一(yī )。帝(dì )忧(yōu )之(zhī ),自(zì )秋(qiū )迄(qì )冬(dōng ),数(shù )遣(qiǎn )使(shǐ )经(jīng )营(yíng )。议(yì )者(zhě )争(zhēng )言(yán )导(dǎo )河(hé )之(zhī )利(lì ),张(zhāng )茂(mào )则(zé )等(děng )谓(wèi ):“二(èr )股(gǔ )河(hé )地(dì )最(zuì )下(xià ),而(ér )旧(jiù )防(fáng )可(kě )因(yīn ),今(jīn )堙(yīn )塞(sāi )者(zhě )才(cái )三(sān )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),若(ruò )度(dù )河(hé )之(zhī )湍(tuān )浚(xùn )而(ér )逆(nì )之(zhī ),又(yòu )存(cún )清(qīng )水(shuǐ )镇(zhèn )河(hé )以(yǐ )析(xī )其(qí )势(shì ),则(zé )悍(hàn )者(zhě )可(kě )回(huí ),决(jué )者(zhě )可(kě )塞(sāi )。”帝(dì )然(rán )之(zhī ),是(shì )月(yuè ),令(lìng )河(hé )北(běi )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )开(kāi )修(xiū )二(èr )股(gǔ )河(hé )上(shàng )流(liú ),并(bìng )修(xiū )塞(sāi )第(dì )五(wǔ )埽(sào )决(jué )口(kǒu )。镇(zhèn )宁(níng )河(hé )清(qīng )卒(zú ),于(yú )法(fǎ )不(bú )它(tā )役(yì ),程(chéng )昉(fǎng )为(wéi )都(dōu )水(shuǐ )丞(chéng ),欲(yù )尽(jìn )取(qǔ )诸(zhū )埽(sào )兵(bīng )治(zhì )二(èr )股(gǔ )河(hé )。佥(qiān )判(pàn )程(chéng )颢(hào )以(yǐ )法(fǎ )拒(jù )昉(fǎng ),昉(fǎng )请(qǐng )于(yú )朝(cháo ),命(mìng )以(yǐ )八(bā )百(bǎi )人(rén )与(yǔ )之(zhī )。天(tiān )方(fāng )大(dà )寒(hán ),昉(fǎng )肆(sì )其(qí )虐(nuè )用(yòng )众(zhòng ),逃(táo )而(ér )归(guī ),将(jiāng )入(rù )城(chéng ),州(zhōu )官(guān )畏(wèi )昉(fǎng ),欲(yù )弗(fú )纳(nà ),颢(hào )曰(yuē ):“彼(bǐ )逃(táo )死(sǐ )自(zì )归(guī ),弗(fú )纳(nà ),必(bì )为(wéi )乱(luàn )。昉(fǎng )有(yǒu )言(yán ),颢(hào )自(zì )当(dāng )之(zhī )。”即(jí )亲(qīn )往(wǎng )开(kāi )门(mén )抚(fǔ )谕(yù ),约(yuē )归(guī )休(xiū )三(sān )日(rì )复(fù )役(yì ),众(zhòng )欢(huān )呼(hū )而(ér )入(rù )。具(jù )以(yǐ )事(shì )上(shàng )闻(wén ),得(dé )不(bú )复(fù )遣(qiǎn )。后(hòu )昉(fǎng )奏(zòu )事(shì )过(guò )州(zhōu ),扬(yáng )言(yán )于(yú )众(zhòng )曰(yuē ):“澶(chán )卒(zú )之(zhī )变(biàn ),乃(nǎi )程(chéng )中(zhōng )允(yǔn )诱(yòu )之(zhī ),吾(wú )必(bì )诉(sù )于(yú )上(shàng )。”同(tóng )列(liè )以(yǐ )告(gào ),颢(hào )笑(xiào )曰(yuē ):“彼(bǐ )方(fāng )惮(dàn )我(wǒ ),何(hé )能(néng )为(wéi )!”果(guǒ )不(bú )敢(gǎn )言(yán )。

阅读:24746

打赏捐助〔Donate〕>>>

《神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁四年(辽咸雍七年。辛亥,一零七一年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库