载记·第十八章【登录】

《晋书》 > 载记 > 《载记·第十八章》 > 拼音版

晋(jìn )义(yì )熙(xī )二(èr )年(nián ),平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、梁(liáng )州(zhōu )督(dū )护(hù )苻(fú )宣(xuān )入(rù )汉(hàn )中(zhōng ),兴(xìng )梁(liáng )州(zhōu )别(bié )驾(jià )吕(lǚ )营(yíng )、汉(hàn )中(zhōng )徐(xú )逸(yì )、席(xí )难(nán )起(qǐ )兵(bīng )应(yīng )宣(xuān ),求(qiú )救(jiù )于(yú )杨(yáng )盛(shèng )。盛(shèng )遣(qiǎn )军(jūn )临(lín )浕(jìn )口(kǒu ),南(nán )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )敏(mǐn )退(tuì )守(shǒu )武(wǔ )兴(xìng )。杨(yáng )盛(shèng )复(fù )通(tōng )于(yú )晋(jìn )。

兴(xìng )以(yǐ )太(tài )子(zǐ )泓(hóng )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。

慕(mù )容(róng )超(chāo )司(sī )徒(tú )、北(běi )地(dì )王(wáng )钟(zhōng ),右(yòu )仆(pú )射(shè )、济(jì )阳(yáng )王(wáng )嶷(yí ),高(gāo )都(dōu )公(gōng )始(shǐ ),皆(jiē )来(lái )奔(bēn )。

华(huá )山(shān )郡(jùn )地(dì )涌(yǒng )沸(fèi ),广(guǎng )袤(mào )百(bǎi )余(yú )步(bù ),烧(shāo )生(shēng )物(wù )皆(jiē )熟(shú ),历(lì )五(wǔ )月(yuè )乃(nǎi )止(zhǐ )。

赫(hè )连(lián )勃(bó )勃(bó )杀(shā )高(gāo )平(píng )公(gōng )没(méi )奕(yì )于(yú ),收(shōu )其(qí )众(zhòng )以(yǐ )叛(pàn )。

先(xiān )是(shì ),魏(wèi )主(zhǔ )拓(tuò )跋(bá )珪(guī )送(sòng )马(mǎ )千(qiān )匹(pǐ ),求(qiú )婚(hūn )于(yú )兴(xìng ),兴(xìng )许(xǔ )之(zhī )。以(yǐ )魏(wèi )别(bié )立(lì )后(hòu ),遂(suí )绝(jué )婚(hūn ),故(gù )有(yǒu )柴(chái )壁(bì )之(zhī )战(zhàn )。至(zhì )是(shì ),复(fù )与(yǔ )魏(wèi )通(tōng )和(hé ),魏(wèi )放(fàng )狄(dí )伯(bó )支(zhī )、姚(yáo )伯(bó )禽(qín )、唐(táng )小(xiǎo )方(fāng )、姚(yáo )良(liáng )国(guó )、康(kāng )宦(huàn )还(hái )长(zhǎng )安(ān ),皆(jiē )复(fù )其(qí )爵(jué )位(wèi )。

时(shí )秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )、沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn )迭(dié )相(xiàng )攻(gōng )击(jī ),傉(nù )檀(tán )遂(suí )东(dōng )招(zhāo )河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )西(xī )羌(qiāng )彭(péng )奚(xī )念(niàn ),奚(xī )念(niàn )阻(zǔ )河(hé )以(yǐ )叛(pàn )。

蜀(shǔ )谯(qiáo )纵(zòng )遣(qiǎn )使(shǐ )称(chēng )籓(bān ),请(qǐng )桓(huán )谦(qiān ),欲(yù )令(lìng )顺(shùn )流(liú )东(dōng )伐(fá )刘(liú )裕(yù )。兴(xìng )以(yǐ )问(wèn )谦(qiān ),谦(qiān )请(qǐng )行(háng ),遂(suí )许(xǔ )之(zhī )。

使(shǐ )中(zhōng )军(jūn )姚(yáo )弼(bì )、后(hòu )军(jūn )敛(liǎn )成(chéng )、镇(zhèn )远(yuǎn )乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )等(děng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )伐(fá )傉(nù )檀(tán ),左(zuǒ )仆(pú )射(shè )齐(qí )难(nán )等(děng )率(lǜ )骑(qí )二(èr )万(wàn )讨(tǎo )勃(bó )勃(bó )。吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )尹(yǐn )昭(zhāo )谏(jiàn )曰(yuē ):“傉(nù )檀(tán )恃(shì )远(yuǎn ),轻(qīng )敢(gǎn )违(wéi )逆(nì ),宜(yí )诏(zhào )蒙(méng )逊(xùn )及(jí )李(lǐ )玄(xuán )盛(shèng ),使(shǐ )自(zì )相(xiàng )攻(gōng )击(jī )。待(dài )其(qí )毙(bì )也(yě ),然(rán )后(hòu )取(qǔ )之(zhī ),此(cǐ )卞(biàn )庄(zhuāng )之(zhī )举(jǔ )也(yě )。”兴(xìng )不(bú )从(cóng )。勃(bó )勃(bó )退(tuì )保(bǎo )河(hé )曲(qǔ )。弼(bì )济(jì )自(zì )金(jīn )城(chéng ),弼(bì )部(bù )将(jiāng )姜(jiāng )纪(jì )言(yán )于(yú )弼(bì )曰(yuē ):“今(jīn )王(wáng )师(shī )声(shēng )讨(tǎo )勃(bó )勃(bó ),傉(nù )檀(tán )犹(yóu )豫(yù ),未(wèi )为(wéi )严(yán )防(fáng ),请(qǐng )给(gěi )轻(qīng )骑(qí )五(wǔ )千(qiān ),掩(yǎn )其(qí )城(chéng )门(mén ),则(zé )山(shān )泽(zé )之(zhī )人(rén )皆(jiē )为(wéi )吾(wú )有(yǒu ),孤(gū )城(chéng )独(dú )立(lì ),坐(zuò )可(kě )克(kè )也(yě )。”弼(bì )不(bú )从(cóng ),进(jìn )拔(bá )昌(chāng )松(sōng ),长(zhǎng )驱(qū )至(zhì )姑(gū )臧(zāng )。傉(nù )檀(tán )婴(yīng )城(chéng )固(gù )守(shǒu ),出(chū )其(qí )兵(bīng )击(jī )弼(bì ),弼(bì )败(bài ),退(tuì )据(jù )西(xī )苑(yuàn )。兴(xìng )又(yòu )遣(qiǎn )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )显(xiǎn )率(lǜ )骑(qí )二(èr )万(wàn ),为(wéi )诸(zhū )军(jūn )节(jiē )度(dù )。至(zhì )高(gāo )平(píng ),闻(wén )弼(bì )败(bài )绩(jì ),兼(jiān )道(dào )赴(fù )之(zhī ),抚(fǔ )慰(wèi )河(hé )外(wài ),率(lǜ )众(zhòng )而(ér )还(hái )。傉(nù )檀(tán )遣(qiǎn )使(shǐ )人(rén )徐(xú )宿(xiǔ )诣(yì )兴(xìng )谢(xiè )罪(zuì )。

齐(qí )难(nán )为(wéi )勃(bó )勃(bó )所(suǒ )擒(qín )。兴(xìng )遣(qiǎn )平(píng )北(běi )姚(yáo )冲(chōng )、征(zhēng )虏(lǔ )狄(dí )伯(bó )支(zhī )、辅(fǔ )国(guó )敛(liǎn )曼(màn )嵬(wéi )、镇(zhèn )东(dōng )杨(yáng )佛(fó )嵩(sōng )率(lǜ )骑(qí )四(sì )万(wàn )讨(tǎo )勃(bó )勃(bó )。冲(chōng )次(cì )于(yú )岭(lǐng )北(běi ),欲(yù )回(huí )师(shī )袭(xí )长(zhǎng )安(ān ),伯(bó )支(zhī )不(bú )从(cóng ),乃(nǎi )止(zhǐ ),惧(jù )其(qí )谋(móu )泄(xiè ),遂(suí )鸩(zhèn )杀(shā )伯(bó )支(zhī )。

时(shí )王(wáng )师(shī )伐(fá )谯(qiáo )纵(zòng ),大(dà )败(bài )之(zhī ),纵(zòng )遣(qiǎn )使(shǐ )乞(qǐ )师(shī )于(yú )兴(xìng )。兴(xìng )遣(qiǎn )平(píng )西(xī )姚(yáo )赏(shǎng )、南(nán )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )敏(mǐn )率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn )救(jiù )之(zhī ),王(wáng )师(shī )引(yǐn )还(hái )。纵(zòng )遣(qiǎn )使(shǐ )拜(bài )师(shī ),仍(réng )贡(gòng )其(qí )方(fāng )物(wù )。兴(xìng )遣(qiǎn )其(qí )兼(jiān )司(sī )徒(tú )韦(wéi )华(huá )持(chí )节(jiē )策(cè )拜(bài )纵(zòng )为(wéi )大(dà )都(dōu )督(dū )、相(xiàng )国(guó )、蜀(shǔ )王(wáng ),加(jiā )九(jiǔ )锡(xī ),备(bèi )物(wù )典(diǎn )策(cè )一(yī )如(rú )魏(wèi )、晋(jìn )故(gù )事(shì ),承(chéng )制(zhì )封(fēng )拜(bài )悉(xī )如(rú )王(wáng )者(zhě )之(zhī )仪(yí )。

兴(xìng )自(zì )平(píng )凉(liáng )如(rú )朝(cháo )那(nà ),闻(wén )冲(chōng )谋(móu )逆(nì ),以(yǐ )其(qí )弟(dì )中(zhōng )最(zuì )少(shǎo ),雄(xióng )武(wǔ )绝(jué )人(rén ),犹(yóu )欲(yù )隐(yǐn )忍(rěn )容(róng )之(zhī )。敛(liǎn )成(chéng )泣(qì )谓(wèi )兴(xìng )曰(yuē ):“冲(chōng )凶(xiōng )险(xiǎn )不(bú )仁(rén ),每(měi )侍(shì )左(zuǒ )右(yòu ),臣(chén )常(cháng )寝(qǐn )不(bú )安(ān )席(xí ),愿(yuàn )早(zǎo )为(wéi )之(zhī )所(suǒ )。”兴(xìng )曰(yuē ):“冲(chōng )何(hé )能(néng )为(wéi )也(yě )!但(dàn )轻(qīng )害(hài )名(míng )将(jiāng ),吾(wú )欲(yù )明(míng )其(qí )罪(zuì )于(yú )四(sì )海(hǎi )。”乃(nǎi )下(xià )书(shū )赐(cì )冲(chōng )死(sǐ ),葬(zàng )以(yǐ )庶(shù )人(rén )之(zhī )礼(lǐ )。

晋(jìn )河(hé )间(jiān )王(wáng )子(zǐ )国(guó )璠(fán )、章(zhāng )武(wǔ )王(wáng )子(zǐ )叔(shū )道(dào )来(lái )奔(bēn ),兴(xìng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“刘(liú )裕(yù )匡(kuāng )复(fù )晋(jìn )室(shì ),卿(qīng )等(děng )何(hé )故(gù )来(lái )也(yě )”国(guó )璠(fán )等(děng )曰(yuē ):“裕(yù )与(yǔ )不(bú )逞(chěng )之(zhī )徒(tú )削(xuē )弱(ruò )王(wáng )室(shì ),宗(zōng )门(mén )能(néng )自(zì )修(xiū )立(lì )者(zhě )莫(mò )不(bú )害(hài )之(zhī )。是(shì )避(bì )之(zhī )来(lái ),实(shí )非(fēi )诚(chéng )款(kuǎn ),所(suǒ )以(yǐ )避(bì )死(sǐ )耳(ěr )。”兴(xìng )嘉(jiā )之(zhī ),以(yǐ )国(guó )璠(fán )为(wéi )建(jiàn )义(yì )将(jiāng )军(jūn )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),叔(shū )道(dào )为(wéi )平(píng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),赐(cì )以(yǐ )甲(jiǎ )第(dì )。

兴(xìng )如(rú )贰(èr )城(chéng ),将(jiāng )讨(tǎo )赫(hè )连(lián )勃(bó )勃(bó ),遣(qiǎn )安(ān )远(yuǎn )姚(yáo )详(xiáng )及(jí )敛(liǎn )曼(màn )嵬(wéi )、镇(zhèn )军(jūn )彭(péng )白(bái )狼(láng )分(fèn )督(dū )租(zū )运(yùn )。诸(zhū )军(jūn )未(wèi )集(jí )而(ér )勃(bó )勃(bó )骑(qí )大(dà )至(zhì ),兴(xìng )欲(yù )留(liú )步(bù )军(jūn ),轻(qīng )如(rú )嵬(wéi )营(yíng )。众(zhòng )咸(xián )惶(huáng )惧(jù ),群(qún )臣(chén )固(gù )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),兴(xìng )弗(fú )纳(nà )。尚(shàng )书(shū )郎(láng )韦(wéi )宗(zōng )希(xī )旨(zhǐ )劝(quàn )兴(xìng )行(háng )。兰(lán )台(tái )侍(shì )御(yù )史(shǐ )姜(jiāng )楞(léng )越(yuè )次(cì )而(ér )进(jìn )曰(yuē ):“韦(wéi )宗(zōng )倾(qīng )险(xiǎn )不(bú )忠(zhōng ),沮(jǔ )败(bài )国(guó )计(jì ),宜(yí )先(xiān )腰(yāo )斩(zhǎn )以(yǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià )。脱(tuō )车(chē )驾(jià )动(dòng )轸(zhěn ),六(liù )军(jūn )骇(hài )惧(jù ),人(rén )无(wú )守(shǒu )志(zhì ),取(qǔ )危(wēi )之(zhī )道(dào )也(yě ),宜(yí )遣(qiǎn )单(dān )使(shǐ )以(yǐ )征(zhēng )详(xiáng )等(děng )。”兴(xìng )默(mò )然(rán )。右(yòu )仆(pú )射(shè )韦(wéi )华(huá )等(děng )谏(jiàn )曰(yuē ):“若(ruò )车(chē )骑(qí )轻(qīng )动(dòng ),必(bì )不(bú )战(zhàn )自(zì )溃(kuì ),嵬(wéi )营(yíng )亦(yì )未(wèi )必(bì )可(kě )至(zhì ),惟(wéi )陛(bì )下(xià )图(tú )之(zhī )。”兴(xìng )乃(nǎi )遣(qiǎn )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )文(wén )宗(zōng )率(lǜ )禁(jìn )兵(bīng )距(jù )战(zhàn ),中(zhōng )垒(lěi )齐(qí )莫(mò )统(tǒng )氐(dī )兵(bīng )以(yǐ )继(jì )之(zhī )。文(wén )宗(zōng )与(yǔ )莫(mò )皆(jiē )勇(yǒng )果(guǒ )兼(jiān )人(rén ),以(yǐ )死(sǐ )力(lì )战(zhàn ),勃(bó )勃(bó )乃(nǎi )退(tuì )。留(liú )禁(jìn )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān )配(pèi )姚(yáo )详(xiáng )守(shǒu )贰(èr )城(chéng ),兴(xìng )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

谯(qiáo )纵(zòng )遣(qiǎn )其(qí )侍(shì )中(zhōng )谯(qiáo )良(liáng )、太(tài )常(cháng )杨(yáng )轨(guǐ )朝(cháo )于(yú )兴(xìng ),请(qǐng )大(dà )举(jǔ )以(yǐ )寇(kòu )江(jiāng )东(dōng )。遣(qiǎn )其(qí )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )谦(qiān )、梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )谯(qiáo )道(dào )福(fú )率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn )东(dōng )寇(kòu )江(jiāng )陵(líng )。兴(xìng )乃(nǎi )遣(qiǎn )前(qián )将(jiāng )军(jūn )苟(gǒu )林(lín )率(lǜ )骑(qí )会(huì )之(zhī )。谦(qiān )屯(tún )枝(zhī )江(jiāng ),林(lín )屯(tún )江(jiāng )津(jīn )。谦(qiān ),江(jiāng )左(zuǒ )贵(guì )族(zú ),部(bù )曲(qǔ )遍(biàn )于(yú )荆(jīng )、楚(chǔ ),晋(jìn )之(zhī )将(jiāng )士(shì )皆(jiē )有(yǒu )叛(pàn )心(xīn )。荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )道(dào )规(guī )大(dà )惧(jù ),婴(yīng )城(chéng )固(gù )守(shǒu )。雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )鲁(lǔ )宗(zōng )之(zhī )率(lǜ )襄(xiāng )阳(yáng )之(zhī )众(zhòng )救(jiù )之(zhī ),道(dào )规(guī )乃(nǎi )留(liú )宗(zōng )之(zhī )守(shǒu )江(jiāng )陵(líng ),率(lǜ )军(jūn )逆(nì )战(zhàn )。谦(qiān )等(děng )舟(zhōu )师(shī )大(dà )盛(shèng ),兼(jiān )列(liè )步(bù )骑(qí )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。大(dà )战(zhàn )枝(zhī )江(jiāng ),谦(qiān )败(bài )绩(jì ),乘(chéng )轻(qīng )舸(gě )奔(bēn )就(jiù )苟(gǒu )林(lín ),晋(jìn )人(rén )获(huò )而(ér )斩(zhǎn )之(zhī )。苟(gǒu )林(lín )惧(jù )而(ér )引(yǐn )归(guī )。

兴(xìng )以(yǐ )国(guó )用(yòng )不(bú )足(zú ),增(zēng )关(guān )津(jīn )之(zhī )税(shuì ),盐(yán )竹(zhú )山(shān )木(mù )皆(jiē )有(yǒu )赋(fù )焉(yān )。群(qún )臣(chén )咸(xián )谏(jiàn ),以(yǐ )为(wéi )天(tiān )殖(zhí )品(pǐn )物(wù )以(yǐ )养(yǎng )群(qún )生(shēng ),王(wáng )者(zhě )子(zǐ )育(yù )万(wàn )邦(bāng ),不(bú )宜(yí )节(jiē )约(yuē )以(yǐ )夺(duó )其(qí )利(lì )。兴(xìng )曰(yuē ):“能(néng )逾(yú )关(guān )梁(liáng )通(tōng )利(lì )于(yú )山(shān )水(shuǐ )者(zhě ),皆(jiē )豪(háo )富(fù )之(zhī )家(jiā )。吾(wú )损(sǔn )有(yǒu )余(yú )以(yǐ )裨(bì )不(bú )足(zú ),有(yǒu )何(hé )不(bú )可(kě )!”乃(nǎi )遂(suí )行(háng )之(zhī )。

兴(xìng )从(cóng )朝(cháo )门(mén )游(yóu )于(yú )文(wén )武(wǔ )苑(yuàn ),及(jí )昏(hūn )而(ér )还(hái ),将(jiāng )自(zì )平(píng )朔(shuò )门(mén )入(rù )。前(qián )驱(qū )既(jì )至(zhì ),城(chéng )门(mén )校(xiào )尉(wèi )王(wáng )满(mǎn )聪(cōng )被(bèi )甲(jiǎ )持(chí )杖(zhàng ),闭(bì )门(mén )距(jù )之(zhī ),曰(yuē ):“今(jīn )已(yǐ )昏(hūn )暗(àn ),奸(jiān )良(liáng )不(bú )辨(biàn ),有(yǒu )死(sǐ )而(ér )已(yǐ ),门(mén )不(bú )可(kě )开(kāi )。”兴(xìng )乃(nǎi )回(huí )从(cóng )朝(cháo )门(mén )而(ér )入(rù )。旦(dàn )而(ér )召(zhào )满(mǎn )聪(cōng ),进(jìn )位(wèi )二(èr )等(děng )。

乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )以(yǐ )众(zhòng )叛(pàn ),攻(gōng )陷(xiàn )金(jīn )城(chéng ),执(zhí )太(tài )守(shǒu )任(rèn )兰(lán )。兰(lán )厉(lì )色(sè )责(zé )乾(qián )归(guī )以(yǐ )背(bèi )恩(ēn )违(wéi )义(yì ),乾(qián )归(guī )怒(nù )而(ér )囚(qiú )之(zhī ),兰(lán )遂(suí )不(bú )食(shí )而(ér )死(sǐ )。

赫(hè )连(lián )勃(bó )勃(bó )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )胡(hú )金(jīn )纂(zuǎn )将(jiāng )万(wàn )余(yú )骑(qí )攻(gōng )平(píng )凉(liáng )。兴(xìng )如(rú )贰(èr )城(chéng ),因(yīn )救(jiù )平(píng )凉(liáng ),纂(zuǎn )众(zhòng )大(dà )溃(kuì ),生(shēng )擒(qín )纂(zuǎn )。勃(bó )勃(bó )遣(qiǎn )兄(xiōng )子(zǐ )提(tí )攻(gōng )陷(xiàn )定(dìng )阳(yáng ),执(zhí )北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )姚(yáo )广(guǎng )都(dōu )。兴(xìng )将(jiāng )曹(cáo )炽(chì )、曹(cáo )云(yún )、王(wáng )肆(sì )佛(fó )等(děng )各(gè )将(jiāng )数(shù )千(qiān )户(hù )避(bì )勃(bó )勃(bó )内(nèi )徙(xǐ ),兴(xìng )处(chù )佛(fó )于(yú )湟(huáng )山(shān )泽(zé ),炽(chì )、云(yún )于(yú )陈(chén )仓(cāng )。勃(bó )勃(bó )寇(kòu )陇(lǒng )右(yòu ),攻(gōng )白(bái )崖(yá )堡(bǎo ),破(pò )之(zhī ),遂(suí )趣(qù )清(qīng )水(shuǐ )。略(luè )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )寿(shòu )都(dōu )委(wěi )守(shǒu )奔(bēn )秦(qín )州(zhōu ),勃(bó )勃(bó )又(yòu )收(shōu )其(qí )众(zhòng )而(ér )归(guī )。兴(xìng )自(zì )安(ān )定(dìng )追(zhuī )之(zhī ),至(zhì )寿(shòu )渠(qú )川(chuān ),不(bú )及(jí )而(ér )还(hái )。

初(chū ),天(tiān )水(shuǐ )人(rén )姜(jiāng )纪(jì ),吕(lǚ )氏(shì )之(zhī )叛(pàn )臣(chén ),阿(ā )诌(zhōu )奸(jiān )诈(zhà ),好(hǎo )问(wèn )人(rén )之(zhī )亲(qīn )戚(qī )。兴(xìng )子(zǐ )弼(bì )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )兴(xìng ),纪(jì )遂(suí )倾(qīng )心(xīn )附(fù )之(zhī )。弼(bì )时(shí )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )安(ān )定(dìng ),与(yǔ )密(mì )谋(móu )还(hái )朝(cháo ),令(lìng )倾(qīng )心(xīn )事(shì )常(cháng )山(shān )公(gōng )显(xiǎn ),树(shù )党(dǎng )左(zuǒ )右(yòu )。至(zhì )是(shì ),兴(xìng )以(yǐ )弼(bì )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )、侍(shì )中(zhōng )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )。既(jì )居(jū )将(jiāng )相(xiàng ),虚(xū )襟(jīn )引(yǐn )纳(nà ),收(shōu )结(jié )朝(cháo )士(shì ),势(shì )倾(qīng )东(dōng )宫(gōng ),遂(suí )有(yǒu )夺(duó )嫡(dí )之(zhī )谋(móu )矣(yǐ )。

兴(xìng )以(yǐ )勃(bó )勃(bó )、乾(qián )归(guī )作(zuò )乱(luàn )西(xī )北(běi ),傉(nù )檀(tán )、蒙(méng )逊(xùn )擅(shàn )兵(bīng )河(hé )右(yòu ),畴(chóu )咨(zī )将(jiāng )帅(shuài )之(zhī )臣(chén ),欲(yù )镇(zhèn )抚(fǔ )二(èr )方(fāng )。陇(lǒng )东(dōng )太(tài )守(shǒu )郭(guō )播(bō )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“岭(lǐng )北(běi )二(èr )州(zhōu )镇(zhèn )户(hù )皆(jiē )数(shù )万(wàn ),若(ruò )得(dé )文(wén )武(wǔ )之(zhī )才(cái )以(yǐ )绥(suí )抚(fǔ )之(zhī ),足(zú )以(yǐ )靖(jìng )塞(sāi )奸(jiān )略(luè )。”兴(xìng )曰(yuē );“吾(wú )每(měi )思(sī )得(dé )廉(lián )颇(pō )、李(lǐ )牧(mù )镇(zhèn )抚(fǔ )四(sì )方(fāng ),使(shǐ )便(biàn )宜(yí )行(háng )事(shì )。然(rán )任(rèn )非(fēi )其(qí )人(rén ),恆(héng )致(zhì )负(fù )败(bài )。卿(qīng )试(shì )举(jǔ )之(zhī )。”播(bō )曰(yuē ):“清(qīng )洁(jié )善(shàn )抚(fǔ )边(biān ),则(zé )平(píng )陆(lù )子(zǐ )王(wáng )元(yuán )始(shǐ );雄(xióng )武(wǔ )多(duō )奇(qí )略(luè ),则(zé )建(jiàn )威(wēi )王(wáng )焕(huàn );赏(shǎng )罚(fá )必(bì )行(háng ),临(lín )敌(dí )不(bú )顾(gù ),则(zé )奋(fèn )武(wǔ )彭(péng )蚝(háo )。”兴(xìng )曰(yuē ):“蚝(háo )令(lìng )行(háng )禁(jìn )止(zhǐ )则(zé )有(yǒu )之(zhī ),非(fēi )绥(suí )边(biān )之(zhī )才(cái )也(yě )。始(shǐ )、焕(huàn )年(nián )少(shǎo ),吾(wú )未(wèi )知(zhī )其(qí )为(wéi )人(rén )。”播(bō )曰(yuē ):“广(guǎng )平(píng )公(gōng )弼(bì )才(cái )兼(jiān )文(wén )武(wǔ ),宜(yí )镇(zhèn )督(dū )一(yī )方(fāng ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )远(yuǎn )鉴(jiàn )前(qián )车(chē ),近(jìn )悟(wù )后(hòu )辙(zhé )。”兴(xìng )不(bú )从(cóng ),以(yǐ )其(qí )太(tài )常(cháng )索(suǒ )棱(léng )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),领(lǐng )陇(lǒng )西(xī )内(nèi )史(shǐ ),绥(suí )诱(yòu )乾(qián )归(guī )。政(zhèng )绩(jì )既(jì )美(měi ),乾(qián )归(guī )感(gǎn )而(ér )归(guī )之(zhī )。太(tài )史(shǐ )令(lìng )任(rèn )猗(yī )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“白(bái )气(qì )出(chū )于(yú )北(běi )方(fāng ),东(dōng )西(xī )竟(jìng )天(tiān )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ ),当(dāng )有(yǒu )破(pò )军(jūn )流(liú )血(xuè )。”乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )遣(qiǎn )使(shǐ )送(sòng )所(suǒ )掠(luě )守(shǒu )宰(zǎi ),谢(xiè )罪(zuì )请(qǐng )降(jiàng )。兴(xìng )以(yǐ )勃(bó )勃(bó )之(zhī )难(nán ),权(quán )宜(yí )许(xǔ )之(zhī ),假(jiǎ )干(gàn )归(guī )及(jí )其(qí )子(zǐ )炽(chì )磐(pán )官(guān )爵(jué )。

姚(yáo )详(xiáng )时(shí )镇(zhèn )杏(xìng )城(chéng ),为(wéi )赫(hè )连(lián )勃(bó )勃(bó )所(suǒ )逼(bī ),粮(liáng )尽(jìn )委(wěi )守(shǒu ),南(nán )奔(bēn )大(dà )苏(sū )。勃(bó )勃(bó )耍(shuǎ )之(zhī ),众(zhòng )散(sàn ),为(wéi )勃(bó )勃(bó )所(suǒ )执(zhí )。时(shí )遣(qiǎn )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )显(xiǎn )迎(yíng )详(xiáng ),详(xiáng )败(bài ),遂(suí )屯(tún )杏(xìng )城(chéng ),因(yīn )令(lìng )显(xiǎn )都(dōu )督(dū )安(ān )定(dìng )岭(lǐng )北(běi )二(èr )镇(zhèn )事(shì )。

颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )平(píng )都(dōu )自(zì )许(xǔ )昌(chāng )来(lái )朝(cháo ),言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“刘(liú )裕(yù )敢(gǎn )怀(huái )奸(jiān )计(jì ),屯(tún )聚(jù )芍(sháo )陂(bēi ),有(yǒu )扰(rǎo )边(biān )之(zhī )志(zhì ),宜(yí )遣(qiǎn )烧(shāo )之(zhī ),以(yǐ )散(sàn )其(qí )众(zhòng )谋(móu )。”兴(xìng )曰(yuē ):“裕(yù )之(zhī )轻(qīng )弱(ruò ),安(ān )敢(gǎn )窥(kuī )吾(wú )疆(jiāng )埸(yì )!苟(gǒu )有(yǒu )奸(jiān )心(xīn ),其(qí )在(zài )子(zǐ )孙(sūn )乎(hū )!”召(zhào )其(qí )尚(shàng )书(shū )杨(yáng )佛(fó )嵩(sōng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“吴(wú )兒(ér )不(bú )自(zì )知(zhī ),乃(nǎi )有(yǒu )非(fēi )分(fèn )之(zhī )意(yì )。待(dài )至(zhì )孟(mèng )冬(dōng ),当(dāng )遣(qiǎn )卿(qīng )率(lǜ )精(jīng )骑(qí )三(sān )万(wàn )焚(fén )其(qí )积(jī )聚(jù )。”嵩(sōng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )若(ruò )任(rèn )臣(chén )以(yǐ )此(cǐ )役(yì )者(zhě ),当(dāng )从(cóng )肥(féi )口(kǒu )济(jì )淮(huái ),直(zhí )趣(qù )寿(shòu )春(chūn ),举(jǔ )大(dà )众(zhòng )以(yǐ )屯(tún )城(chéng ),纵(zòng )轻(qīng )骑(qí )以(yǐ )掠(luě )野(yě ),使(shǐ )淮(huái )南(nán )萧(xiāo )条(tiáo ),兵(bīng )粟(sù )俱(jù )了(le ),足(zú )令(lìng )吴(wú )兒(ér )俯(fǔ )仰(yǎng )回(huí )惶(huáng ),神(shén )爽(shuǎng )飞(fēi )越(yuè )。”兴(xìng )大(dà )悦(yuè )。

时(shí )西(xī )胡(hú )梁(liáng )国(guó )兒(ér )于(yú )平(píng )凉(liáng )作(zuò )寿(shòu )冢(zhǒng ),每(měi )将(jiāng )妻(qī )妾(qiè )入(rù )冢(zhǒng )饮(yǐn )宴(yàn ),酒(jiǔ )酣(hān ),升(shēng )灵(líng )床(chuáng )而(ér )歌(gē )。时(shí )人(rén )或(huò )讥(jī )之(zhī ),国(guó )兒(ér )不(bú )以(yǐ )为(wéi )意(yì )。前(qián )后(hòu )征(zhēng )伐(fá ),屡(lǚ )有(yǒu )大(dà )功(gōng ),兴(xìng )以(yǐ )为(wéi )镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )平(píng )舆(yú )男(nán ),年(nián )八(bā )十(shí )余(yú )乃(nǎi )死(sǐ )。

时(shí )客(kè )星(xīng )入(rù )东(dōng )井(jǐng ),所(suǒ )在(zài )地(dì )震(zhèn ),前(qián )后(hòu )一(yī )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )六(liù )。兴(xìng )公(gōng )卿(qīng )抗(kàng )表(biǎo )请(qǐng )罪(zuì ),兴(xìng )曰(yuē ):“灾(zāi )谴(qiǎn )之(zhī )来(lái ),咎(jiù )在(zài )元(yuán )首(shǒu );近(jìn )代(dài )或(huò )归(guī )罪(zuì )三(sān )公(gōng ),甚(shèn )无(wú )谓(wèi )也(yě )。公(gōng )等(děng )其(qí )悉(xī )冠(guàn )履(lǚ )复(fù )位(wèi )。”

仇(chóu )池(chí )公(gōng )杨(yáng )盛(shèng )叛(pàn ),侵(qīn )扰(rǎo )祁(qí )山(shān )。遣(qiǎn )建(jiàn )威(wēi )赵(zhào )琨(kūn )率(lǜ )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),立(lì )节(jiē )杨(yáng )伯(bó )寿(shòu )统(tǒng )步(bù )卒(zú )继(jì )之(zhī ),前(qián )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )恢(huī )、左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )文(wén )宗(zōng )入(rù )自(zì )鹫(jiù )陕(shǎn ),镇(zhèn )西(xī )、秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )姚(yáo )嵩(sōng )入(rù )羊(yáng )头(tóu )陕(shǎn ),右(yòu )卫(wèi )胡(hú )翼(yì )度(dù )从(cóng )阴(yīn )密(mì )出(chū )自(zì )汧(qiān )城(chéng ),讨(tǎo )盛(shèng )。兴(xìng )将(jiāng )轻(qīng )骑(qí )五(wǔ )千(qiān ),自(zì )雍(yōng )赴(fù )之(zhī ),与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )军(jūn )会(huì )于(yú )陇(lǒng )口(kǒu )。天(tiān )水(shuǐ )太(tài )守(shǒu )王(wáng )松(sōng )忿(fèn )言(yán )于(yú )嵩(sōng )曰(yuē ):“先(xiān )皇(huáng )神(shén )略(luè )无(wú )方(fāng ),威(wēi )武(wǔ )冠(guàn )世(shì ),冠(guàn )军(jūn )徐(xú )洛(luò )生(shēng )猛(měng )毅(yì )兼(jiān )人(rén ),佐(zuǒ )命(mìng )英(yīng )辅(fǔ ),再(zài )入(rù )仇(chóu )池(chí ),无(wú )功(gōng )而(ér )还(hái )。非(fēi )杨(yáng )盛(shèng )智(zhì )勇(yǒng )能(néng )全(quán ),直(zhí )是(shì )地(dì )势(shì )然(rán )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )赵(zhào )琨(kūn )之(zhī )众(zhòng ),使(shǐ )君(jūn )之(zhī )威(wēi ),准(zhǔn )之(zhī )先(xiān )朝(cháo ),实(shí )未(wèi )见(jiàn )成(chéng )功(gōng )。使(shǐ )君(jūn )具(jù )悉(xī )形(xíng )便(biàn ),何(hé )不(bú )表(biǎo )闻(wén )?”嵩(sōng )不(bú )从(cóng )。盛(shèng )率(lǜ )众(zhòng )与(yǔ )琨(kūn )相(xiàng )持(chí ),伯(bó )寿(shòu )畏(wèi )懦(nuò )弗(fú )进(jìn ),琨(kūn )众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí ),为(wéi )盛(shèng )所(suǒ )败(bài ),兴(xìng )斩(zhǎn )伯(bó )寿(shòu )而(ér )还(hái )。嵩(sōng )乃(nǎi )具(jù )陈(chén )松(sōng )忿(fèn )之(zhī )言(yán ),兴(xìng )善(shàn )之(zhī )。

乾(qián )归(guī )为(wéi )其(qí )下(xià )人(rén )所(suǒ )杀(shā ),子(zǐ )炽(chì )磐(pán )新(xīn )立(lì ),群(qún )下(xià )咸(xián )劝(quàn )兴(xìng )取(qǔ )之(zhī )。兴(xìng )曰(yuē ):“乾(qián )归(guī )先(xiān )已(yǐ )返(fǎn )善(shàn ),吾(wú )方(fāng )当(dāng )怀(huái )抚(fǔ ),因(yīn )丧(sàng )伐(fá )之(zhī ),非(fēi )朕(zhèn )本(běn )志(zhì )也(yě )。”

以(yǐ )杨(yáng )佛(fó )嵩(sōng )都(dōu )督(dū )岭(lǐng )北(běi )讨(tǎo )虏(lǔ )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、安(ān )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),率(lǜ )领(lǐng )北(běi )见(jiàn )兵(bīng )以(yǐ )讨(tǎo )赫(hè )连(lián )勃(bó )勃(bó )。嵩(sōng )发(fā )数(shù )日(rì ),兴(xìng )谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“佛(fó )嵩(sōng )骁(xiāo )勇(yǒng )果(guǒ )锐(ruì ),每(měi )临(lín )敌(dí )对(duì )寇(kòu ),不(bú )可(kě )制(zhì )抑(yì ),吾(wú )常(cháng )节(jiē )之(zhī ),配(pèi )兵(bīng )不(bú )过(guò )五(wǔ )千(qiān )。今(jīn )众(zhòng )旅(lǚ )既(jì )多(duō ),遇(yù )贼(zéi )必(bì )败(bài )。今(jīn )去(qù )已(yǐ )远(yuǎn ),追(zhuī )之(zhī )无(wú )及(jí ),吾(wú )深(shēn )忧(yōu )之(zhī )。”其(qí )下(xià )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )不(bú )然(rán )。佛(fó )嵩(sōng )果(guǒ )为(wéi )勃(bó )勃(bó )所(suǒ )执(zhí ),绝(jué )亢(kàng )而(ér )死(sǐ )。

兴(xìng )立(lì )昭(zhāo )仪(yí )齐(qí )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。又(yòu )下(xià )书(shū )以(yǐ )其(qí )故(gù )丞(chéng )相(xiàng )姚(yáo )绪(xù )、太(tài )宰(zǎi )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )、太(tài )傅(fù )姚(yáo )旻(mín )、大(dà )司(sī )马(mǎ )姚(yáo )崇(chóng )、司(sī )徒(tú )尹(yǐn )纬(wěi )等(děng )二(èr )十(shí )四(sì )人(rén )配(pèi )飨(xiǎng )于(yú )苌(cháng )庙(miào )。兴(xìng )以(yǐ )大(dà )臣(chén )屡(lǚ )丧(sàng ),令(lìng )所(suǒ )司(sī )更(gèng )详(xiáng )临(lín )赴(fù )之(zhī )制(zhì )。所(suǒ )司(sī )白(bái )兴(xìng ),依(yī )故(gù )事(shì )东(dōng )堂(táng )发(fā )哀(āi )。兴(xìng )不(bú )从(cóng ),每(měi )大(dà )臣(chén )死(sǐ ),皆(jiē )亲(qīn )临(lín )之(zhī )。

姚(yáo )文(wén )宗(zōng )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )姚(yáo )泓(hóng ),姚(yáo )弼(bì )深(shēn )疾(jí )之(zhī ),诬(wū )文(wén )宗(zōng )有(yǒu )怨(yuàn )言(yán ),以(yǐ )侍(shì )御(yù )史(shǐ )廉(lián )桃(táo )生(shēng )为(wéi )证(zhèng )。兴(xìng )怒(nù ),赐(cì )文(wén )宗(zōng )死(sǐ )。是(shì )后(hòu )群(qún )臣(chén )累(lèi )足(zú ),莫(mò )敢(gǎn )言(yán )弼(bì )之(zhī )短(duǎn )。

时(shí )贰(èr )县(xiàn )羌(qiāng )叛(pàn )兴(xìng ),兴(xìng )遣(qiǎn )后(hòu )将(jiāng )军(jūn )敛(liǎn )成(chéng )、镇(zhèn )军(jūn )彭(péng )白(bái )狼(láng )、北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )姚(yáo )洛(luò )都(dōu )讨(tǎo )之(zhī )。敛(liǎn )成(chéng )为(wéi )羌(qiāng )所(suǒ )败(bài ),甚(shèn )惧(jù ),诣(yì )赵(zhào )兴(xìng )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )穆(mù )归(guī )罪(zuì )。穆(mù )欲(yù )送(sòng )杀(shā )之(zhī ),成(chéng )怒(nù ),奔(bēn )赫(hè )连(lián )勃(bó )勃(bó )。

兴(xìng )遣(qiǎn )姚(yáo )绍(shào )与(yǔ )姚(yáo )弼(bì )率(lǜ )禁(jìn )卫(wèi )诸(zhū )军(jūn )镇(zhèn )抚(fǔ )岭(lǐng )北(běi )。辽(liáo )东(dōng )侯(hóu )弥(mí )姐(jiě )亭(tíng )地(dì )率(lǜ )其(qí )部(bù )人(rén )南(nán )居(jū )阴(yīn )密(mì ),劫(jié )掠(luě )百(bǎi )姓(xìng )。弼(bì )收(shōu )亭(tíng )地(dì )送(sòng )之(zhī ),杀(shā )其(qí )众(zhòng )七(qī )百(bǎi )余(yú )人(rén ),徙(xǐ )二(èr )千(qiān )余(yú )户(hù )于(yú )郑(zhèng )城(chéng )。

弼(bì )宠(chǒng )爱(ài )方(fāng )隆(lóng ),所(suǒ )欲(yù )施(shī )行(háng ),无(wú )不(bú )信(xìn )纳(nà )。乃(nǎi )以(yǐ )嬖(bì )人(rén )尹(yǐn )冲(chōng )为(wéi )给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng ),唐(táng )盛(shèng )为(wéi )治(zhì )书(shū )侍(shì )御(yù )史(shǐ ),左(zuǒ )右(yòu )机(jī )耍(shuǎ ),皆(jiē )其(qí )党(dǎng )人(rén ),渐(jiàn )欲(yù )广(guǎng )树(shù )爪(zhǎo )牙(yá ),弥(mí )缝(féng )其(qí )阙(què )。右(yòu )仆(pú )射(shè )梁(liáng )喜(xǐ )、侍(shì )中(zhōng )任(rèn )谦(qiān )、京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )尹(yǐn )昭(zhāo )承(chéng )间(jiān )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“父(fù )子(zǐ )之(zhī )际(jì ),人(rén )罕(hǎn )得(dé )而(ér )言(yán )。然(rán )君(jūn )臣(chén )亦(yì )犹(yóu )父(fù )子(zǐ ),臣(chén )等(děng )理(lǐ )不(bú )容(róng )默(mò )。并(bìng )后(hòu )匹(pǐ )嫡(dí ),未(wèi )始(shǐ )不(bú )倾(qīng )国(guó )乱(luàn )家(jiā )。广(guǎng )平(píng )公(gōng )弼(bì )奸(jiān )凶(xiōng )无(wú )状(zhuàng ),潜(qián )有(yǒu )陵(líng )夺(duó )之(zhī )志(zhì ),陛(bì )下(xià )宠(chǒng )之(zhī )不(bú )道(dào ),假(jiǎ )其(qí )威(wēi )权(quán ),倾(qīng )险(xiǎn )无(wú )赖(lài )之(zhī )徙(xǐ ),莫(mò )不(bú )鳞(lín )凑(còu )其(qí )侧(cè )。市(shì )巷(xiàng )讽(fěng )议(yì ),皆(jiē )言(yán )陛(bì )下(xià )欲(yù )有(yǒu )废(fèi )立(lì )之(zhī )志(zhì )。诚(chéng )如(rú )此(cǐ )者(zhě ),臣(chén )等(děng )有(yǒu )死(sǐ )而(ér )已(yǐ ),不(bú )敢(gǎn )奉(fèng )诏(zhào )。”兴(xìng )曰(yuē ):“安(ān )有(yǒu )此(cǐ )乎(hū )!”昭(zhāo )等(děng )曰(yuē ):“若(ruò )无(wú )废(fèi )立(lì )之(zhī )事(shì ),陛(bì )下(xià )爱(ài )弼(bì ),适(shì )所(suǒ )以(yǐ )祸(huò )之(zhī ),愿(yuàn )去(qù )其(qí )左(zuǒ )右(yòu ),减(jiǎn )其(qí )威(wēi )权(quán )。非(fēi )但(dàn )弼(bì )有(yǒu )太(tài )山(shān )之(zhī )安(ān ),宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )亦(yì )有(yǒu )磐(pán )石(shí )之(zhī )固(gù )矣(yǐ )。”兴(xìng )默(mò )然(rán )。

兴(xìng )寝(qǐn )疾(jí ),妖(yāo )贼(zéi )李(lǐ )弘(hóng )反(fǎn )于(yú )贰(èr )原(yuán ),贰(èr )原(yuán )氐(dī )仇(chóu )常(cháng )起(qǐ )兵(bīng )应(yīng )弘(hóng )。兴(xìng )舆(yú )疾(jí )讨(tǎo )之(zhī ),斩(zhǎn )常(cháng ),执(zhí )弘(hóng )而(ér )还(hái ),徙(xǐ )常(cháng )部(bù )人(rén )五(wǔ )百(bǎi )余(yú )户(hù )于(yú )许(xǔ )昌(chāng )。

兴(xìng )疾(jí )笃(dǔ ),其(qí )太(tài )子(zǐ )泓(hóng )屯(tún )兵(bīng )于(yú )东(dōng )华(huá )门(mén ),侍(shì )疾(jí )于(yú )谘(zī )议(yì )堂(táng )。姚(yáo )弼(bì )潜(qián )谋(móu )为(wéi )乱(luàn ),招(zhāo )集(jí )数(shù )千(qiān )人(rén ),被(bèi )甲(jiǎ )伏(fú )于(yú )其(qí )第(dì )。抚(fǔ )军(jūn )姚(yáo )绍(shào )及(jí )侍(shì )中(zhōng )任(rèn )谦(qiān )、右(yòu )仆(pú )射(shè )梁(liáng )喜(xǐ )、冠(guàn )军(jūn )姚(yáo )赞(zàn )、京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )尹(yǐn )昭(zhāo )、辅(fǔ )国(guó )敛(liǎn )曼(màn )嵬(wéi )并(bìng )典(diǎn )禁(jìn )兵(bīng ),宿(xiǔ )卫(wèi )于(yú )内(nèi )。姚(yáo )裕(yù )遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )姚(yáo )懿(yì )于(yú )蒲(pú )坂(bǎn ),并(bìng )密(mì )信(xìn )诸(zhū )籓(bān ),论(lùn )弼(bì )逆(nì )状(zhuàng )。懿(yì )流(liú )涕(tì )以(yǐ )告(gào )将(jiāng )士(shì )曰(yuē ):“上(shàng )今(jīn )寝(qǐn )疾(jí ),臣(chén )子(zǐ )所(suǒ )宜(yí )冠(guàn )履(lǚ )不(bú )整(zhěng )。而(ér )广(guǎng )平(píng )公(gōng )弼(bì )拥(yōng )兵(bīng )私(sī )第(dì ),不(bú )以(yǐ )忠(zhōng )于(yú )储(chǔ )宫(gōng ),正(zhèng )是(shì )孤(gū )徇(xùn )义(yì )亡(wáng )身(shēn )之(zhī )日(rì )。诸(zhū )君(jūn )皆(jiē )忠(zhōng )烈(liè )之(zhī )士(shì ),亦(yì )当(dāng )同(tóng )孤(gū )徇(xùn )斯(sī )举(jǔ )也(yě )。”将(jiāng )士(shì )无(wú )不(bú )奋(fèn )怒(nù )攘(rǎng )袂(mèi )曰(yuē ):“惟(wéi )殿(diàn )下(xià )所(suǒ )为(wéi ),死(sǐ )生(shēng )不(bú )敢(gǎn )贰(èr )。”于(yú )是(shì )尽(jìn )赦(shè )囚(qiú )徙(xǐ ),散(sàn )布(bù )帛(bó )数(shù )万(wàn )匹(pǐ )以(yǐ )赐(cì )其(qí )将(jiāng )士(shì ),建(jiàn )牙(yá )誓(shì )众(zhòng ),将(jiāng )赴(fù )长(zhǎng )安(ān )。镇(zhèn )东(dōng )、豫(yù )州(zhōu )牧(mù )姚(yáo )洸(guāng )起(qǐ )兵(bīng )洛(luò )阳(yáng ),平(píng )西(xī )姚(yáo )谌(chén )起(qǐ )兵(bīng )于(yú )雍(yōng ),将(jiāng )以(yǐ )赴(fù )泓(hóng )之(zhī )难(nán )。兴(xìng )疾(jí )瘳(chōu ),朝(cháo )其(qí )群(qún )臣(chén ),征(zhēng )虏(lǔ )刘(liú )羌(qiāng )泣(qì )谓(wèi )兴(xìng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )寝(qǐn )疾(jí )数(shù )旬(xún ),奈(nài )何(hé )忽(hū )有(yǒu )斯(sī )事(shì )!”兴(xìng )曰(yuē ):“朕(zhèn )过(guò )庭(tíng )无(wú )训(xùn ),使(shǐ )诸(zhū )子(zǐ )不(bú )穆(mù ),愧(kuì )于(yú )四(sì )海(hǎi )。卿(qīng )等(děng )各(gè )陈(chén )所(suǒ )怀(huái ),以(yǐ )安(ān )社(shè )稷(jì )。”尹(yǐn )昭(zhāo )曰(yuē ):“广(guǎng )平(píng )公(gōng )弼(bì )恃(shì )宠(chǒng )不(bú )虔(qián ),阻(zǔ )兵(bīng )怀(huái )贰(èr ),自(zì )宜(yí )置(zhì )之(zhī )刑(xíng )书(shū ),以(yǐ )明(míng )典(diǎn )宪(xiàn )。陛(bì )下(xià )若(ruò )含(hán )忍(rěn )未(wèi )便(biàn )加(jiā )法(fǎ )者(zhě ),且(qiě )可(kě )削(xuē )夺(duó )威(wēi )权(quán ),使(shǐ )散(sàn )居(jū )籓(bān )国(guó ),以(yǐ )纾(shū )窥(kuī )窬(yú )之(zhī )祸(huò ),全(quán )天(tiān )性(xìng )之(zhī )恩(ēn )。”兴(xìng )谓(wèi )梁(liáng )喜(xǐ )曰(yuē ):“卿(qīng )以(yǐ )为(wéi )何(hé )如(rú )?”喜(xǐ )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )愚(yú )见(jiàn ),如(rú )昭(zhāo )所(suǒ )陈(chén )。”兴(xìng )以(yǐ )弼(bì )才(cái )兼(jiān )文(wén )武(wǔ ),未(wèi )忍(rěn )致(zhì )法(fǎ ),免(miǎn )其(qí )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )、公(gōng )就(jiù )第(dì )。懿(yì )等(děng )闻(wén )兴(xìng )疾(jí )瘳(chōu ),各(gè )罢(bà )兵(bīng )还(hái )镇(zhèn )。懿(yì )、恢(huī )及(jí )弟(dì )谌(chén )等(děng )皆(jiē )抗(kàng )表(biǎo )罪(zuì )弼(bì ),请(qǐng )致(zhì )之(zhī )刑(xíng )法(fǎ ),兴(xìng )弗(fú )许(xǔ )。

时(shí )魏(wèi )遣(qiǎn )使(shǐ )聘(pìn )于(yú )兴(xìng ),且(qiě )请(qǐng )婚(hūn )。会(huì )平(píng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )成(chéng )都(dōu )来(lái )朝(cháo ),兴(xìng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )久(jiǔ )处(chù )东(dōng )籓(bān ),与(yǔ )魏(wèi )邻(lín )接(jiē ),应(yīng )悉(xī )彼(bǐ )事(shì )形(xíng )。今(jīn )来(lái )求(qiú )婚(hūn ),吾(wú )已(yǐ )许(xǔ )之(zhī ),终(zhōng )能(néng )分(fèn )灾(zāi )共(gòng )患(huàn ),远(yuǎn )相(xiàng )接(jiē )援(yuán )以(yǐ )不(bú )?”成(chéng )都(dōu )曰(yuē ):“魏(wèi )自(zì )柴(chái )壁(bì )克(kè )捷(jié )已(yǐ )来(lái ),戎(róng )甲(jiǎ )未(wèi )曾(céng )损(sǔn )失(shī ),士(shì )马(mǎ )桓(huán )桓(huán ),师(shī )旅(lǚ )充(chōng )盛(shèng )。今(jīn )修(xiū )和(hé )亲(qīn ),兼(jiān )婚(hūn )姻(yīn )之(zhī )好(hǎo ),岂(qǐ )但(dàn )分(fèn )灾(zāi )共(gòng )患(huàn )而(ér )已(yǐ ),实(shí )亦(yì )永(yǒng )安(ān )之(zhī )福(fú )也(yě )。”兴(xìng )大(dà )悦(yuè ),遣(qiǎn )其(qí )吏(lì )部(bù )郎(láng )严(yán )康(kāng )报(bào )聘(pìn ),并(bìng )致(zhì )方(fāng )物(wù )。

时(shí )姚(yáo )懿(yì )、姚(yáo )洸(guāng )、姚(yáo )宣(xuān )、姚(yáo )谌(chén )来(lái )朝(cháo ),使(shǐ )姚(yáo )裕(yù )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“懿(yì )等(děng )今(jīn )悉(xī )在(zài )外(wài ),欲(yù )有(yǒu )所(suǒ )陈(chén )。”兴(xìng )曰(yuē ):“汝(rǔ )等(děng )正(zhèng )欲(yù )道(dào )弼(bì )事(shì )耳(ěr ),吾(wú )已(yǐ )知(zhī )之(zhī )。”裕(yù )曰(yuē ):“弼(bì )苟(gǒu )有(yǒu )可(kě )论(lùn ),陛(bì )下(xià )所(suǒ )宜(yí )垂(chuí )听(tīng )。若(ruò )懿(yì )等(děng )言(yán )违(wéi )大(dà )义(yì ),便(biàn )当(dāng )肆(sì )之(zhī )刑(xíng )辟(pì ),奈(nài )何(hé )距(jù )之(zhī )!”于(yú )是(shì )引(yǐn )见(jiàn )谘(zī )议(yì )堂(táng )。宣(xuān )流(liú )涕(tì )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )以(yǐ )大(dà )圣(shèng )起(qǐ )基(jī ),陛(bì )下(xià )以(yǐ )神(shén )武(wǔ )定(dìng )业(yè ),方(fāng )隆(lóng )七(qī )百(bǎi )之(zhī )祚(zuò ),为(wéi )万(wàn )世(shì )之(zhī )美(měi ),安(ān )可(kě )使(shǐ )弼(bì )谋(móu )倾(qīng )社(shè )稷(jì )。宜(yí )委(wěi )之(zhī )有(yǒu )司(sī ),肃(sù )明(míng )刑(xíng )宪(xiàn )。臣(chén )等(děng )敢(gǎn )以(yǐ )死(sǐ )请(qǐng )。”兴(xìng )曰(yuē ):“吾(wú )自(zì )处(chù )之(zhī ),非(fēi )汝(rǔ )等(děng )所(suǒ )忧(yōu )。”先(xiān )是(shì ),大(dà )司(sī )农(nóng )窦(dòu )温(wēn )、司(sī )徙(xǐ )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )弼(bì )皆(jiē )有(yǒu )密(mì )表(biǎo ),劝(quàn )兴(xìng )废(fèi )立(lì )。兴(xìng )虽(suī )不(bú )从(cóng ),亦(yì )不(bú )以(yǐ )为(wéi )责(zé )。抚(fǔ )军(jūn )东(dōng )曹(cáo )属(shǔ )姜(jiāng )虬(qiú )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“广(guǎng )平(píng )公(gōng )弼(bì )怀(huái )奸(jiān )积(jī )年(nián ),谋(móu )祸(huò )有(yǒu )岁(suì ),倾(qīng )谄(chǎn )群(qún )竖(shù )为(wéi )之(zhī )画(huà )足(zú ),衅(xìn )成(chéng )逆(nì )著(zhe ),取(qǔ )嗤(chī )戎(róng )裔(yì )。文(wén )王(wáng )之(zhī )化(huà ),刑(xíng )于(yú )寡(guǎ )妻(qī );圣(shèng )朝(cháo )之(zhī )乱(luàn ),起(qǐ )自(zì )爱(ài )子(zǐ )。今(jīn )虽(suī )欲(yù )含(hán )忍(rěn )其(qí )瑕(xiá ),掩(yǎn )蔽(bì )其(qí )罪(zuì ),而(ér )逆(nì )党(dǎng )犹(yóu )繁(fán ),扇(shàn )惑(huò )不(bú )已(yǐ ),弼(bì )之(zhī )乱(luàn )心(xīn )其(qí )可(kě )革(gé )耶(yē )!宜(yí )斥(chì )散(sàn )凶(xiōng )徒(tú ),以(yǐ )绝(jué )祸(huò )始(shǐ )。”兴(xìng )以(yǐ )虬(qiú )表(biǎo )示(shì )梁(liáng )喜(xǐ )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )莫(mò )不(bú )以(yǐ )吾(wú )兒(ér )为(wéi )口(kǒu )实(shí ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )处(chù )之(zhī )?”喜(xǐ )曰(yuē ):“信(xìn )如(rú )虬(qiú )言(yán ),陛(bì )下(xià )宜(yí )早(zǎo )裁(cái )决(jué )。”兴(xìng )默(mò )然(rán )。

太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )王(wáng )周(zhōu )亦(yì )虚(xū )襟(jīn )引(yǐn )士(shì ),树(shù )党(dǎng )东(dōng )宫(gōng ),弼(bì )恶(è )之(zhī ),每(měi )规(guī )陷(xiàn )害(hài )周(zhōu )。周(zhōu )抗(kàng )志(zhì )确(què )然(rán ),不(bú )为(wéi )之(zhī )屈(qū )。兴(xìng )嘉(jiā )其(qí )守(shǒu )正(zhèng ),以(yǐ )周(zhōu )为(wéi )中(zhōng )书(shū )监(jiān )。

兴(xìng )如(rú )三(sān )原(yuán ),顾(gù )谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán ),关(guān )东(dōng )出(chū )相(xiàng ),关(guān )西(xī )出(chū )将(jiāng ),三(sān )秦(qín )饶(ráo )俊(jùn )异(yì ),汝(rǔ )颍(yǐng )多(duō )奇(qí )士(shì )。吾(wú )应(yīng )天(tiān )明(míng )命(mìng ),跨(kuà )据(jù )中(zhōng )原(yuán ),自(zì )流(liú )沙(shā )已(yǐ )东(dōng ),淮(huái )、汉(hàn )已(yǐ )北(běi ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )倾(qīng )己(jǐ )招(zhāo )求(qiú ),冀(jì )匡(kuāng )不(bú )逮(dǎi )。然(rán )明(míng )不(bú )照(zhào )下(xià ),弗(fú )感(gǎn )悬(xuán )鱼(yú )。至(zhì )于(yú )智(zhì )效(xiào )一(yī )官(guān ),行(háng )著(zhe )一(yī )善(shàn ),吾(wú )历(lì )级(jí )而(ér )进(jìn )之(zhī ),不(bú )使(shǐ )有(yǒu )后(hòu )门(mén )之(zhī )叹(tàn )。卿(qīng )等(děng )宜(yí )明(míng )扬(yáng )仄(zè )陋(lòu ),助(zhù )吾(wú )举(jǔ )之(zhī )。”梁(liáng )喜(xǐ )对(duì )曰(yuē ):“奉(fèng )旨(zhǐ )求(qiú )贤(xián ),弗(fú )曾(céng )休(xiū )倦(juàn ),未(wèi )见(jiàn )儒(rú )亮(liàng )大(dà )才(cái )王(wáng )佐(zuǒ )之(zhī )器(qì ),可(kě )谓(wèi )世(shì )之(zhī )乏(fá )贤(xián )。”兴(xìng )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )霸(bà )王(wáng )之(zhī )起(qǐ )也(yě ),莫(mò )不(bú )将(jiāng )则(zé )韩(hán )、吴(wú ),相(xiàng )兼(jiān )萧(xiāo )、邓(dèng ),终(zhōng )不(bú )采(cǎi )将(jiāng )于(yú )往(wǎng )贤(xián ),求(qiú )相(xiàng )于(yú )后(hòu )哲(zhé )。卿(qīng )自(zì )识(shí )拔(bá )不(bú )明(míng ),求(qiú )之(zhī )不(bú )至(zhì ),奈(nài )何(hé )厚(hòu )诬(wū )四(sì )海(hǎi )乎(hū )!”群(qún )臣(chén )咸(xián )悦(yuè )。

晋(jìn )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )司(sī )马(mǎ )休(xiū )之(zhī )据(jù )江(jiāng )陵(líng ),雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )鲁(lǔ )宗(zōng )之(zhī )据(jù )襄(xiāng )阳(yáng ),与(yǔ )刘(liú )裕(yù )相(xiàng )攻(gōng ),遣(qiǎn )使(shǐ )求(qiú )援(yuán )。兴(xìng )遣(qiǎn )姚(yáo )成(chéng )王(wáng )、司(sī )马(mǎ )国(guó )璠(fán )率(lǜ )骑(qí )八(bā )千(qiān )赴(fù )之(zhī )。

弼(bì )恨(hèn )姚(yáo )宣(xuān )之(zhī )毁(huǐ )己(jǐ ),遂(suí )谮(zèn )宣(xuān )于(yú )兴(xìng )。会(huì )宣(xuān )司(sī )马(mǎ )权(quán )丕(pī )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),兴(xìng )责(zé )丕(pī )以(yǐ )无(wú )匡(kuāng )辅(fǔ )之(zhī )益(yì ),将(jiāng )戮(lù )之(zhī )。丕(pī )性(xìng )倾(qīng )巧(qiǎo ),因(yīn )诬(wū )宣(xuān )罪(zuì )状(zhuàng )。兴(xìng )大(dà )怒(nù ),遂(suí )收(shōu )宣(xuān )于(yú )杏(xìng )城(chéng ),下(xià )狱(yù ),而(ér )使(shǐ )弼(bì )将(jiāng )三(sān )万(wàn )人(rén )镇(zhèn )秦(qín )州(zhōu )。尹(yǐn )昭(zhāo )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“广(guǎng )平(píng )公(gōng )与(yǔ )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )不(bú )平(píng ),握(wò )强(qiáng )兵(bīng )于(yú )外(wài ),陛(bì )下(xià )一(yī )旦(dàn )不(bú )讳(huì ),恐(kǒng )社(shè )稷(jì )必(bì )危(wēi )。小(xiǎo )不(bú )忍(rěn )以(yǐ )致(zhì )大(dà )乱(luàn )者(zhě ),陛(bì )下(xià )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。”兴(xìng )弗(fú )纳(nà )。赫(hè )连(lián )勃(bó )勃(bó )攻(gōng )杏(xìng )城(chéng ),兴(xìng )又(yòu )遣(qiǎn )弼(bì )救(jiù )之(zhī ),至(zhì )冠(guàn )泉(quán )而(ér )杏(xìng )城(chéng )陷(xiàn )。兴(xìng )如(rú )北(běi )地(dì ),弼(bì )次(cì )于(yú )三(sān )树(shù ),遣(qiǎn )弼(bì )及(jí )敛(liǎn )曼(màn )嵬(wéi )向(xiàng )新(xīn )平(píng ),兴(xìng )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

姚(yáo )成(chéng )王(wáng )至(zhì )于(yú )南(nán )阳(yáng ),司(sī )马(mǎ )休(xiū )之(zhī )等(děng )为(wéi )刘(liú )裕(yù )所(suǒ )败(bài ),引(yǐn )归(guī )。休(xiū )之(zhī )、宗(zōng )之(zhī )等(děng )遂(suí )与(yǔ )谯(qiáo )王(wáng )文(wén )思(sī ),新(xīn )蔡(cài )王(wáng )道(dào )赐(cì ),宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )、梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )马(mǎ )敬(jìng ),辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )、竟(jìng )陵(líng )太(tài )守(shǒu )鲁(lǔ )轨(guǐ ),宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )、南(nán )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )鲁(lǔ )范(fàn )奔(bēn )于(yú )兴(xìng )。

勃(bó )勃(bó )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )赫(hè )连(lián )建(jiàn )率(lǜ )众(zhòng )寇(kòu )贰(èr )县(xiàn ),数(shù )千(qiān )骑(qí )入(rù )平(píng )凉(liáng )。姚(yáo )恢(huī )与(yǔ )建(jiàn )战(zhàn )于(yú )五(wǔ )井(jǐng ),平(píng )凉(liáng )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )兴(xìng )都(dōu )为(wéi )建(jiàn )所(suǒ )获(huò ),遂(suí )入(rù )新(xīn )平(píng )。姚(yáo )弼(bì )讨(tǎo )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )龙(lóng )尾(wěi )堡(bǎo ),大(dà )破(pò )之(zhī ),擒(qín )建(jiàn ),送(sòng )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。初(chū ),勃(bó )勃(bó )攻(gōng )彭(péng )双(shuāng )方(fāng )于(yú )石(shí )堡(bǎo ),方(fāng )力(lì )战(zhàn )距(jù )守(shǒu ),积(jī )年(nián )不(bú )能(néng )克(kè )。至(zhì )是(shì ),闻(wén )建(jiàn )败(bài ),引(yǐn )归(guī )。

休(xiū )之(zhī )等(děng )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),兴(xìng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“刘(liú )裕(yù )崇(chóng )奉(fèng )晋(jìn )帝(dì ),岂(qǐ )便(biàn )有(yǒu )阙(què )乎(hū )?”休(xiū )之(zhī )曰(yuē ):“臣(chén )前(qián )下(xià )都(dōu ),琅(láng )邪(xié )王(wáng )德(dé )文(wén )泣(qì )谓(wèi )臣(chén )曰(yuē ):‘刘(liú )裕(yù )供(gòng )御(yù )主(zhǔ )上(shàng ),克(kè )薄(báo )奇(qí )深(shēn )。’以(yǐ )事(shì )势(shì )推(tuī )之(zhī ),社(shè )稷(jì )之(zhī )忧(yōu )方(fāng )未(wèi )可(kě )测(cè )。”兴(xìng )将(jiāng )以(yǐ )休(xiū )之(zhī )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),任(rèn )以(yǐ )东(dōng )南(nán )之(zhī )事(shì )。休(xiū )之(zhī )固(gù )辞(cí ),请(qǐng )与(yǔ )鲁(lǔ )宗(zōng )之(zhī )等(děng )扰(rǎo )动(dòng )襄(xiāng )阳(yáng )、淮(huái )、汉(hàn )。乃(nǎi )以(yǐ )休(xiū )之(zhī )为(wéi )镇(zhèn )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),宗(zōng )之(zhī )等(děng )并(bìng )有(yǒu )拜(bài )授(shòu )。休(xiū )之(zhī )将(jiāng )行(háng ),侍(shì )御(yù )史(shǐ )唐(táng )盛(shèng )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“符(fú )命(mìng )所(suǒ )记(jì ),司(sī )马(mǎ )氏(shì )应(yīng )复(fù )河(hé )、洛(luò )。休(xiū )之(zhī )既(jì )得(dé )濯(zhuó )鳞(lín )南(nán )翔(xiáng ),恐(kǒng )非(fēi )复(fù )池(chí )中(zhōng )之(zhī )物(wù ),可(kě )以(yǐ )崇(chóng )礼(lǐ ),不(bú )宜(yí )放(fàng )之(zhī )。”兴(xìng )曰(yuē ):“司(sī )马(mǎ )氏(shì )脱(tuō )如(rú )所(suǒ )记(jì ),留(liú )之(zhī )适(shì )足(zú )为(wéi )患(huàn )。”遂(suí )遣(qiǎn )之(zhī )。

扬(yáng )武(wǔ )、安(ān )乡(xiāng )侯(hóu )康(kāng )宦(huàn )驱(qū )略(luè )白(bái )鹿(lù )原(yuán )氏(shì )胡(hú )数(shù )百(bǎi )家(jiā )奔(bēn )上(shàng )洛(luò ),太(tài )守(shǒu )宋(sòng )林(lín )距(jù )之(zhī )。商(shāng )洛(luò )人(rén )黄(huáng )金(jīn )等(děng )起(qǐ )义(yì )兵(bīng )以(yǐ )掎(jǐ )宦(huàn ),宦(huàn )乃(nǎi )率(lǜ )众(zhòng )归(guī )罪(zuì )。兴(xìng )赦(shè )之(zhī ),复(fù )其(qí )爵(jué )位(wèi )。

时(shí )白(bái )虹(hóng )贯(guàn )日(rì ),有(yǒu )术(shù )人(rén )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“将(jiāng )有(yǒu )不(bú )祥(xiáng )之(zhī )事(shì ),终(zhōng )当(dāng )自(zì )消(xiāo )。”时(shí )兴(xìng )药(yào )动(dòng ),姚(yáo )弼(bì )称(chēng )疾(jí )不(bú )朝(cháo ),集(jí )兵(bīng )于(yú )第(dì )。兴(xìng )闻(wén )之(zhī )怒(nù )甚(shèn ),收(shōu )其(qí )党(dǎng )殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )唐(táng )盛(shèng )、孙(sūn )玄(xuán )等(děng )杀(shā )之(zhī )。泓(hóng )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“臣(chén )诚(chéng )不(bú )肖(xiāo ),不(bú )能(néng )训(xùn )谐(xié )于(yú )弟(dì ),致(zhì )弼(bì )构(gòu )造(zào )是(shì )非(fēi ),仰(yǎng )惭(cán )天(tiān )日(rì ),陛(bì )下(xià )若(ruò )以(yǐ )臣(chén )为(wéi )社(shè )稷(jì )之(zhī )忧(yōu ),除(chú )臣(chén )而(ér )国(guó )宁(níng ),亦(yì )家(jiā )之(zhī )福(fú )也(yě )。若(ruò )垂(chuí )天(tiān )性(xìng )之(zhī )恩(ēn ),不(bú )忍(rěn )加(jiā )臣(chén )刑(xíng )戮(lù )者(zhě ),乞(qǐ )听(tīng )臣(chén )守(shǒu )籓(bān )。”兴(xìng )惨(cǎn )然(rán )改(gǎi )容(róng ),召(zhào )姚(yáo )赞(zàn )、梁(liáng )喜(xǐ )、尹(yǐn )昭(zhāo )、敛(liǎn )曼(màn )嵬(wéi )于(yú )谘(zī )议(yì )堂(táng ),密(mì )谋(móu )收(shōu )弼(bì )。时(shí )姚(yáo )绍(shào )屯(tún )兵(bīng )雍(yōng )城(chéng ),驰(chí )遣(qiǎn )告(gào )之(zhī ),数(shù )日(rì )不(bú )决(jué )。弼(bì )党(dǎng )凶(xiōng )惧(jù )。兴(xìng )虑(lǜ )其(qí )为(wéi )变(biàn ),乃(nǎi )收(shōu )弼(bì ),囚(qiú )之(zhī )中(zhōng )曹(cáo ),穷(qióng )责(zé )党(dǎng )与(yǔ ),将(jiāng )杀(shā )之(zhī )。泓(hóng )流(liú )涕(tì )固(gù )请(qǐng )之(zhī ),乃(nǎi )止(zhǐ )。兴(xìng )谓(wèi )梁(liáng )喜(xǐ )曰(yuē ):“泓(hóng )天(tiān )心(xīn )平(píng )和(hé ),性(xìng )少(shǎo )猜(cāi )忌(jì ),必(bì )能(néng )容(róng )养(yǎng )群(qún )贤(xián ),保(bǎo )全(quán )吾(wú )子(zǐ )。”于(yú )是(shì )皆(jiē )赦(shè )弼(bì )党(dǎng )。

灵(líng )台(tái )令(lìng )张(zhāng )泉(quán )又(yòu )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“荧(yíng )惑(huò )入(rù )东(dōng )井(jǐng ),旬(xún )纪(jì )而(ér )返(fǎn ),未(wèi )余(yú )月(yuè ),复(fù )来(lái )守(shǒu )心(xīn )。王(wáng )者(zhě )恶(è )之(zhī ),宜(yí )修(xiū )仁(rén )虚(xū )己(jǐ ),以(yǐ )答(dá )天(tiān )谴(qiǎn )。”兴(xìng )纳(nà )之(zhī )。

正(zhèng )旦(dàn ),兴(xìng )朝(cháo )群(qún )臣(chén )于(yú )太(tài )极(jí )前(qián )殿(diàn ),沙(shā )门(mén )贺(hè )僧(sēng )恸(tòng )泣(qì )不(bú )能(néng )自(zì )胜(shèng ),众(zhòng )咸(xián )怪(guài )焉(yān )。贺(hè )僧(sēng )者(zhě ),莫(mò )知(zhī )其(qí )所(suǒ )从(cóng )来(lái )也(yě ),言(yán )事(shì )皆(jiē )有(yǒu )效(xiào )验(yàn ),兴(xìng )甚(shèn )神(shén )礼(lǐ )之(zhī ),常(cháng )与(yǔ )隐(yǐn )士(shì )数(shù )人(rén )预(yù )于(yú )宴(yàn )会(huì )。

兴(xìng )如(rú )华(huá )阴(yīn ),以(yǐ )泓(hóng )监(jiān )国(guó ),入(rù )居(jū )西(xī )宫(gōng )。因(yīn )疾(jí )笃(dǔ ),还(hái )长(zhǎng )安(ān )。泓(hóng )欲(yù )出(chū )迎(yíng ),其(qí )宫(gōng )臣(chén )曰(yuē ):“今(jīn )主(zhǔ )上(shàng )疾(jí )笃(dǔ ),奸(jiān )臣(chén )在(zài )侧(cè ),广(guǎng )平(píng )公(gōng )每(měi )希(xī )顗(yǐ )非(fēi )常(cháng ),变(biàn )故(gù )难(nán )测(cè )。今(jīn )殿(diàn )下(xià )若(ruò )出(chū ),进(jìn )则(zé )不(bú )得(dé )见(jiàn )主(zhǔ )上(shàng ),退(tuì )则(zé )有(yǒu )弼(bì )等(děng )之(zhī )祸(huò ),安(ān )所(suǒ )归(guī )乎(hū )!自(zì )宜(yí )深(shēn )抑(yì )情(qíng )礼(lǐ ),以(yǐ )宁(níng )宗(zōng )社(shè )。”泓(hóng )从(cóng )之(zhī ),乃(nǎi )拜(bài )迎(yíng )于(yú )黄(huáng )龙(lóng )门(mén )樽(zūn )下(xià )。弼(bì )党(dǎng )见(jiàn )兴(xìng )升(shēng )舆(yú ),咸(xián )怀(huái )危(wēi )惧(jù )。尹(yǐn )冲(chōng )等(děng )先(xiān )谋(móu )欲(yù )因(yīn )泓(hóng )出(chū )迎(yíng )害(hài )之(zhī ),尚(shàng )书(shū )姚(yáo )沙(shā )弥(mí )曰(yuē ):“若(ruò )太(tài )子(zǐ )有(yǒu )备(bèi ),不(bú )来(lái )迎(yíng )侍(shì ),当(dāng )奉(fèng )乘(chéng )舆(yú )直(zhí )趣(qù )公(gōng )第(dì )。宿(xiǔ )卫(wèi )者(zhě )闻(wén )上(shàng )在(zài )此(cǐ ),自(zì )当(dāng )来(lái )奔(bēn ),谁(shuí )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )守(shǒu )乎(hū )!吾(wú )等(děng )以(yǐ )广(guǎng )平(píng )公(gōng )之(zhī )故(gù ),陷(xiàn )身(shēn )逆(nì )节(jiē )。今(jīn )以(yǐ )乘(chéng )舆(yú )南(nán )幸(xìng ),自(zì )当(dāng )是(shì )杖(zhàng )义(yì )之(zhī )理(lǐ ),匪(fěi )但(dàn )救(jiù )广(guǎng )平(píng )之(zhī )祸(huò ),足(zú )可(kě )以(yǐ )申(shēn )雪(xuě )前(qián )愆(qiān )。”冲(chōng )等(děng )不(bú )从(cóng ),欲(yù )随(suí )兴(xìng )入(rù )殿(diàn )中(zhōng )作(zuò )乱(luàn ),复(fù )未(wèi )知(zhī )兴(xìng )之(zhī )存(cún )亡(wáng ),疑(yí )而(ér )不(bú )发(fā )。兴(xìng )命(mìng )泓(hóng )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),使(shǐ )姚(yáo )绍(shào )、胡(hú )翼(yì )度(dù )典(diǎn )兵(bīng )禁(jìn )中(zhōng ),防(fáng )制(zhì )内(nèi )外(wài ),遣(qiǎn )敛(liǎn )曼(màn )嵬(wéi )收(shōu )弼(bì )第(dì )中(zhōng )甲(jiǎ )杖(zhàng ),内(nèi )之(zhī )武(wǔ )库(kù )。

兴(xìng )疾(jí )转(zhuǎn )笃(dǔ ),兴(xìng )妹(mèi )伪(wěi )南(nán )安(ān )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )问(wèn )疾(jí ),不(bú )应(yīng )。兴(xìng )少(shǎo )子(zǐ )耕(gēng )兒(ér )出(chū )告(gào )其(qí )兄(xiōng )愔(yīn )曰(yuē ):“上(shàng )已(yǐ )崩(bēng )矣(yǐ ),宜(yí )速(sù )决(jué )计(jì )。”于(yú )是(shì )愔(yīn )与(yǔ )其(qí )属(shǔ )率(lǜ )甲(jiǎ )士(shì )攻(gōng )端(duān )门(mén ),殿(diàn )中(zhōng )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )敛(liǎn )曼(màn )嵬(wéi )勒(lè )兵(bīng )距(jù )战(zhàn ),右(yòu )卫(wèi )胡(hú )翼(yì )度(dù )率(lǜ )禁(jìn )兵(bīng )闭(bì )四(sì )门(mén )。愔(yīn )等(děng )遣(qiǎn )壮(zhuàng )士(shì )登(dēng )门(mén ),缘(yuán )屋(wū )而(ér )入(rù ),及(jí )于(yú )马(mǎ )道(dào )。泓(hóng )时(shí )侍(shì )疾(jí )于(yú )谘(zī )议(yì )堂(táng ),遣(qiǎn )敛(liǎn )曼(màn )嵬(wéi )率(lǜ )殿(diàn )中(zhōng )兵(bīng )登(dēng )武(wǔ )库(kù )距(jù )战(zhàn ),太(tài )子(zǐ )右(yòu )卫(wèi )率(lǜ )姚(yáo )和(hé )都(dōu )率(lǜ )东(dōng )宫(gōng )兵(bīng )入(rù )屯(tún )马(mǎ )道(dào )南(nán )。愔(yīn )等(děng )既(jì )不(bú )得(dé )进(jìn ),遂(suí )烧(shāo )端(duān )门(mén )。兴(xìng )力(lì )疾(jí )临(lín )前(qián )殿(diàn ),赐(cì )弼(bì )死(sǐ )。禁(jìn )兵(bīng )见(jiàn )兴(xìng ),喜(xǐ )跃(yuè ),贯(guàn )甲(jiǎ )赴(fù )贼(zéi ),贼(zéi )众(zhòng )骇(hài )扰(rǎo )。和(hé )都(dōu )勒(lè )东(dōng )宫(gōng )兵(bīng )自(zì )后(hòu )击(jī )之(zhī ),愔(yīn )等(děng )奔(bēn )溃(kuì ),逃(táo )于(yú )骊(lí )山(shān ),愔(yīn )党(dǎng )吕(lǚ )隆(lóng )奔(bēn )雍(yōng ),尹(yǐn )冲(chōng )等(děng )奔(bēn )于(yú )京(jīng )师(shī )。兴(xìng )引(yǐn )绍(shào )及(jí )赞(zàn )、梁(liáng )喜(xǐ )、尹(yǐn )昭(zhāo )、敛(liǎn )曼(màn )嵬(wéi )入(rù )内(nèi )寝(qǐn ),受(shòu )遗(yí )辅(fǔ )政(zhèng )。义(yì )熙(xī )十(shí )二(èr )年(nián ),兴(xìng )死(sǐ ),时(shí )年(nián )五(wǔ )十(shí )一(yī ),在(zài )位(wèi )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )。伪(wěi )谥(shì )文(wén )桓(huán )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )高(gāo )祖(zǔ ),墓(mù )曰(yuē )偶(ǒu )陵(líng )。

尹(yǐn )纬(wěi ),字(zì )景(jǐng )亮(liàng ),天(tiān )水(shuǐ )人(rén )也(yě )。少(shǎo )有(yǒu )大(dà )志(zhì ),不(bú )营(yíng )产(chǎn )业(yè )。身(shēn )长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ ),腰(yāo )带(dài )十(shí )围(wéi ),魁(kuí )梧(wú )有(yǒu )爽(shuǎng )气(qì )。每(měi )览(lǎn )书(shū )传(chuán )至(zhì )宰(zǎi )相(xiàng )立(lì )勋(xūn )之(zhī )际(jì ),常(cháng )辍(chuò )书(shū )而(ér )叹(tàn )。苻(fú )坚(jiān )以(yǐ )尹(yǐn )赤(chì )之(zhī )降(jiàng )姚(yáo )襄(xiāng ),诸(zhū )尹(yǐn )皆(jiē )禁(jìn )锢(gù )不(bú )仕(shì )。纬(wěi )晚(wǎn )乃(nǎi )为(wéi )吏(lì )部(bù )令(lìng )史(shǐ ),风(fēng )志(zhì )豪(háo )迈(mài ),郎(láng )皆(jiē )惮(dàn )之(zhī )。坚(jiān )末(mò )年(nián ),祅(yāo )星(xīng )见(jiàn )于(yú )东(dōng )井(jǐng ),纬(wěi )知(zhī )坚(jiān )将(jiāng )灭(miè ),喜(xǐ )甚(shèn ),向(xiàng )天(tiān )再(zài )拜(bài ),既(jì )而(ér )流(liú )涕(tì )长(zhǎng )叹(tàn )。友(yǒu )人(rén )略(luè )阳(yáng )桓(huán )识(shí )怪(guài )而(ér )问(wèn )之(zhī ),纬(wěi )曰(yuē ):“天(tiān )时(shí )如(rú )此(cǐ ),正(zhèng )是(shì )霸(bà )王(wáng )龙(lóng )飞(fēi )之(zhī )秋(qiū ),吾(wú )徒(tú )杖(zhàng )策(cè )之(zhī )日(rì )。然(rán )知(zhī )己(jǐ )难(nán )遭(zāo ),恐(kǒng )不(bú )得(dé )展(zhǎn )吾(wú )才(cái )志(zhì ),是(shì )以(yǐ )欣(xīn )惧(jù )交(jiāo )怀(huái )。”

及(jí )姚(yáo )苌(cháng )奔(bēn )马(mǎ )牧(mù ),纬(wěi )与(yǔ )尹(yǐn )详(xiáng )、庞(páng )演(yǎn )等(děng )扇(shàn )动(dòng )群(qún )豪(háo ),推(tuī )苌(cháng )为(wéi )盟(méng )主(zhǔ ),遂(suí )为(wéi )佐(zuǒ )命(mìng )元(yuán )功(gōng )。苌(cháng )既(jì )败(bài )苻(fú )坚(jiān ),遣(qiǎn )纬(wěi )说(shuō )坚(jiān ),求(qiú )禅(chán )代(dài )之(zhī )事(shì )。坚(jiān )问(wèn )纬(wěi )曰(yuē ):“卿(qīng )于(yú )朕(zhèn )何(hé )官(guān )?”纬(wěi )曰(yuē ):“尚(shàng )书(shū )令(lìng )史(shǐ )。”坚(jiān )叹(tàn )曰(yuē ):“宰(zǎi )相(xiàng )之(zhī )才(cái )也(yě ),王(wáng )景(jǐng )略(luè )之(zhī )俦(chóu )。而(ér )朕(zhèn )不(bú )知(zhī )卿(qīng ),亡(wáng )也(yě )不(bú )亦(yì )宜(yí )乎(hū )!”

纬(wěi )性(xìng )刚(gāng )简(jiǎn )清(qīng )亮(liàng ),慕(mù )张(zhāng )子(zǐ )布(bù )之(zhī )为(wéi )人(rén )。冯(féng )翊(yì )段(duàn )铿(kēng )性(xìng )倾(qīng )巧(qiǎo ),苌(cháng )爱(ài )其(qí )博(bó )识(shí ),引(yǐn )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )。纬(wěi )固(gù )谏(jiàn )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),苌(cháng )不(bú )从(cóng )。纬(wěi )屡(lǚ )众(zhòng )中(zhōng )辱(rǔ )铿(kēng ),铿(kēng )心(xīn )不(bú )平(píng )之(zhī )。苌(cháng )闻(wén )而(ér )谓(wèi )纬(wěi )曰(yuē ):“卿(qīng )性(xìng )不(bú )好(hǎo )学(xué ),何(hé )为(wéi )憎(zēng )学(xué )者(zhě )?”纬(wěi )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )憎(zēng )学(xué ),憎(zēng )铿(kēng )不(bú )正(zhèng )耳(ěr )。”苌(cháng )因(yīn )曰(yuē ):“卿(qīng )好(hǎo )不(bú )自(zì )知(zhī ),每(měi )比(bǐ )萧(xiāo )何(hé ),真(zhēn )何(hé )如(rú )也(yě )?”纬(wěi )曰(yuē ):“汉(hàn )祖(zǔ )与(yǔ )萧(xiāo )何(hé )俱(jù )起(qǐ )布(bù )衣(yī ),是(shì )以(yǐ )相(xiàng )贵(guì )。陛(bì )下(xià )起(qǐ )贵(guì )中(zhōng ),是(shì )以(yǐ )贱(jiàn )臣(chén )。”苌(cháng )曰(yuē ):“卿(qīng )实(shí )不(bú )及(jí ),胡(hú )为(wéi )不(bú )也(yě )?”纬(wěi )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )何(hé )如(rú )汉(hàn )祖(zǔ )?”苌(cháng )曰(yuē ):“朕(zhèn )实(shí )不(bú )如(rú )汉(hàn )祖(zǔ ),卿(qīng )远(yuǎn )萧(xiāo )何(hé ),故(gù )不(bú )如(rú )甚(shèn )也(yě )。”纬(wěi )曰(yuē ):“汉(hàn )祖(zǔ )所(suǒ )以(yǐ )胜(shèng )陛(bì )下(xià )者(zhě ),以(yǐ )能(néng )远(yuǎn )段(duàn )铿(kēng )之(zhī )徒(tú )故(gù )耳(ěr )。”苌(cháng )默(mò )然(rán ),乃(nǎi )出(chū )铿(kēng )为(wéi )北(běi )地(dì )太(tài )守(shǒu )。

苌(cháng )死(sǐ ),纬(wěi )与(yǔ )姚(yáo )兴(xìng )灭(miè )苻(fú )登(dēng ),成(chéng )兴(xìng )之(zhī )业(yè ),皆(jiē )纬(wěi )之(zhī )力(lì )也(yě )。历(lì )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )、尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )右(yòu )仆(pú )射(shè )、清(qīng )河(hé )侯(hóu )。

纬(wěi )友(yǒu )人(rén )陇(lǒng )西(xī )牛(niú )寿(shòu )率(lǜ )汉(hàn )中(zhōng )流(liú )人(rén )归(guī )兴(xìng ),谓(wèi )纬(wěi )曰(yuē ):“足(zú )下(xià )平(píng )生(shēng )自(zì )谓(wèi ):‘时(shí )明(míng )也(yě ),才(cái )足(zú )以(yǐ )立(lì )功(gōng )立(lì )事(shì );道(dào )消(xiāo )也(yě ),则(zé )追(zhuī )二(èr )疏(shū )、硃(zhū )云(yún ),发(fā )其(qí )狂(kuáng )直(zhí ),不(bú )能(néng )如(rú )胡(hú )广(guǎng )之(zhī )徒(tú )洿(wū )隆(lóng )随(suí )俗(sú )。’今(jīn )遇(yù )其(qí )时(shí )矣(yǐ ),正(zhèng )是(shì )垂(chuí )名(míng )竹(zhú )素(sù )之(zhī )日(rì ),可(kě )不(bú )勉(miǎn )欤(yú )!”纬(wěi )曰(yuē ):“吾(wú )之(zhī )所(suǒ )庶(shù )几(jǐ )如(rú )是(shì ),但(dàn )未(wèi )能(néng )委(wěi )宰(zǎi )衡(héng )于(yú )夷(yí )吾(wú ),识(shí )韩(hán )信(xìn )于(yú )羁(jī )旅(lǚ ),以(yǐ )斯(sī )为(wéi )愧(kuì )耳(ěr )。立(lì )功(gōng )立(lì )事(shì ),窃(qiè )谓(wèi )未(wèi )负(fù )昔(xī )言(yán )。”兴(xìng )闻(wén )而(ér )谓(wèi )纬(wěi )曰(yuē ):“君(jūn )之(zhī )与(yǔ )寿(shòu )言(yán )也(yě ),何(hé )其(qí )诞(dàn )哉(zāi )!立(lì )功(gōng )立(lì )事(shì ),自(zì )谓(wèi )何(hé )如(rú )古(gǔ )人(rén )?”纬(wěi )曰(yuē ):“臣(chén )实(shí )未(wèi )愧(kuì )古(gǔ )人(rén )。何(hé )则(zé )?遇(yù )时(shí )来(lái )之(zhī )运(yùn ),则(zé )辅(fǔ )翼(yì )太(tài )祖(zǔ ),建(jiàn )八(bā )百(bǎi )之(zhī )基(jī )。及(jí )陛(bì )下(xià )龙(lóng )飞(fēi )之(zhī )始(shǐ ),翦(jiǎn )灭(miè )苻(fú )登(dēng ),荡(dàng )清(qīng )秦(qín )、雍(yōng ),生(shēng )极(jí )端(duān )右(yòu ),死(sǐ )飨(xiǎng )庙(miào )庭(tíng ),古(gǔ )之(zhī )君(jūn )子(zǐ ),正(zhèng )当(dāng )尔(ěr )耳(ěr )。”兴(xìng )大(dà )悦(yuè )。及(jí )死(sǐ ),兴(xìng )甚(shèn )悼(dào )之(zhī ),赠(zèng )司(sī )徙(xǐ ),谥(shì )曰(yuē )忠(zhōng )成(chéng )侯(hóu )。

阅读:22091

打赏捐助〔Donate〕>>>

《载记·第十八章》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库