白话译文【登录】

《晋书》 > 杜预 > 《白话译文》 > 拼音版

杜(dù )预(yù )字(zì )元(yuán )凯(kǎi ),京(jīng )兆(zhào )杜(dù )陵(líng )人(rén )。祖(zǔ )父(fù )杜(dù )畿(jī ),是(shì )魏(wèi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。父(fù )亲(qīn )杜(dù )恕(shù ),是(shì )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。杜(dù )预(yù )学(xué )识(shí )广(guǎng )博(bó ),熟(shú )知(zhī )国(guó )家(jiā )兴(xìng )衰(shuāi )之(zhī )道(dào ),常(cháng )说(shuō ):“德(dé )不(bú )能(néng )指(zhǐ )望(wàng )达(dá )到(dào ),建(jiàn )功(gōng )立(lì )言(yán )还(hái )有(yǒu )可(kě )能(néng )。”起(qǐ )初(chū ),他(tā )父(fù )亲(qīn )与(yǔ )宣(xuān )帝(dì )互(hù )不(bú )投(tóu )合(hé ),于(yú )是(shì )免(miǎn )官(guān )后(hòu )幽(yōu )禁(jìn )而(ér )死(sǐ ),因(yīn )此(cǐ )杜(dù )预(yù )很(hěn )久(jiǔ )得(dé )不(bú )到(dào )调(diào )用(yòng )。

文(wén )帝(dì )继(jì )位(wèi ),杜(dù )预(yù )娶(qǔ )皇(huáng )帝(dì )的(de )妹(mèi )妹(mèi )高(gāo )陆(lù )公(gōng )主(zhǔ ),最(zuì )初(chū )出(chū )任(rèn )尚(shàng )书(shū )郎(láng ),承(chéng )袭(xí )祖(zǔ )爵(jué )丰(fēng )乐(lè )亭(tíng )侯(hóu )。在(zài )职(zhí )四(sì )年(nián ),调(diào )任(rèn )参(cān )相(xiàng )府(fǔ )军(jūn )事(shì )。钟(zhōng )会(huì )讨(tǎo )伐(fá )蜀(shǔ ),任(rèn )命(mìng )杜(dù )预(yù )为(wéi )镇(zhèn )西(xī )长(zhǎng )史(shǐ )。钟(zhōng )会(huì )反(fǎn )叛(pàn ),幕(mù )僚(liáo )助(zhù )手(shǒu )一(yī )并(bìng )遇(yù )害(hài ),祇(qí )有(yǒu )杜(dù )预(yù )凭(píng )藉(jiè )智(zhì )慧(huì )免(miǎn )于(yú )难(nán ),增(zēng )加(jiā )食(shí )邑(yì )一(yī )千(qiān )一(yī )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )户(hù )。

与(yǔ )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )买(mǎi )充(chōng )等(děng )人(rén )制(zhì )定(dìng )律(lǜ )令(lìng ),完(wán )成(chéng )以(yǐ )后(hòu ),杜(dù )预(yù )为(wéi )律(lǜ )令(lìng )做(zuò )注(zhù )解(jiě ),于(yú )是(shì )奏(zòu )报(bào )说(shuō ):“法(fǎ )律(lǜ ),是(shì )如(rú )同(tóng )准(zhǔn )绳(shéng )墨(mò )斗(dòu )一(yī )样(yàng )的(de )决(jué )断(duàn )条(tiáo )例(lì ),不(bú )是(shì )穷(qióng )尽(jìn )理(lǐ )性(xìng )的(de )书(shū )籍(jí )。因(yīn )此(cǐ )文(wén )辞(cí )简(jiǎn )约(yuē )条(tiáo )例(lì )率(lǜ )直(zhí ),断(duàn )决(jué )明(míng )白(bái )禁(jìn )令(lìng )简(jiǎn )要(yào )。条(tiáo )例(lì )率(lǜ )直(zhí )就(jiù )容(róng )易(yì )分(fèn )辨(biàn ),禁(jìn )令(lìng )简(jiǎn )要(yào )就(jiù )难(nán )于(yú )违(wéi )犯(fàn )。容(róng )易(yì )分(fèn )辨(biàn )人(rén )们(men )就(jiù )知(zhī )道(dào )避(bì )免(miǎn )犯(fàn )法(fǎ ),难(nán )于(yú )违(wéi )犯(fàn )就(jiù )没(méi )人(rén )违(wéi )法(fǎ )。刑(xíng )法(fǎ )的(de )根(gēn )本(běn )就(jiù )在(zài )于(yú )简(jiǎn )要(yào )率(lǜ )直(zhí ),因(yīn )此(cǐ )就(jiù )必(bì )须(xū )推(tuī )究(jiū )名(míng )分(fèn )。推(tuī )究(jiū )名(míng )分(fèn ),必(bì )须(xū )要(yào )克(kè )制(zhì )小(xiǎo )的(de )道(dào )理(lǐ )。古(gǔ )代(dài )的(de )刑(xíng )书(shū ),刻(kè )在(zài )钟(zhōng )鼎(dǐng )上(shàng ),铸(zhù )在(zài )金(jīn )石(shí )上(shàng ),以(yǐ )便(biàn )堵(dǔ )塞(sāi )异(yì )端(duān ),使(shǐ )其(qí )无(wú )法(fǎ )诡(guǐ )辩(biàn )。如(rú )今(jīn )所(suǒ )注(zhù )释(shì )的(de )都(dōu )是(shì )搜(sōu )集(jí )法(fǎ )律(lǜ )的(de )要(yào )义(yì ),根(gēn )据(jù )名(míng )分(fèn )推(tuī )究(jiū )。使(shǐ )用(yòng )法(fǎ )的(de )人(rén )依(yī )据(jù )名(míng )分(fèn )条(tiáo )例(lì )来(lái )审(shěn )定(dìng )取(qǔ )舍(shě ),伸(shēn )张(zhāng )法(fǎ )律(lǜ )的(de )公(gōng )正(zhèng ),摒(bìng )除(chú )细(xì )碎(suì )的(de )道(dào )理(lǐ )。”下(xià )诏(zhào )书(shū )在(zài )天(tiān )下(xià )颁(bān )布(bù )实(shí )行(háng )。

泰(tài )始(shǐ )年(nián )间(jiān ),任(rèn )河(hé )南(nán )尹(yǐn )。杜(dù )预(yù )认(rèn )为(wéi )京(jīng )师(shī )是(shì )王(wáng )道(dào )教(jiāo )化(huà )的(de )出(chū )发(fā )点(diǎn ),从(cóng )近(jìn )到(dào )远(yuǎn ),所(suǒ )有(yǒu )政(zhèng )策(cè )措(cuò )施(shī ),力(lì )求(qiú )谶(chèn )大(dà )体(tǐ )。奉(fèng )韶(sháo )制(zhì )定(dìng )罢(bà )免(miǎn ),升(shēng )迁(qiān )的(de )法(fǎ )规(guī )大(dà )致(zhì )是(shì )说(shuō ):“我(wǒ )听(tīng )说(shuō )上(shàng )古(gǔ )的(de )政(zhèng )治(zhì ),因(yīn )循(xún )自(zì )然(rán ),自(zì )身(shēn )清(qīng )虚(xū )追(zhuī )求(qiú )诚(chéng )信(xìn ),那(nà )么(me )就(jiù )有(yǒu )了(le )诚(chéng )信(xìn )顺(shùn )从(cóng )之(zhī )道(dào );精(jīng )神(shén )感(gǎn )化(huà )心(xīn )灵(líng )沟(gōu )通(tōng ),就(jiù )得(dé )到(dào )了(le )天(tiān )下(xià )至(zhì )理(lǐ )。淳(chún )朴(pǔ )的(de )风(fēng )气(qì )逐(zhú )渐(jiàn )消(xiāo )散(sàn ),彰(zhāng )明(míng )美(měi )德(dé )显(xiǎn )现(xiàn )恶(è )行(háng ),设(shè )立(lì )官(guān )职(zhí ),颁(bān )发(fā )爵(jué )位(wèi )俸(fèng )禄(lù ),宣(xuān )布(bù )六(liù )典(diǎn ),以(yǐ )便(biàn )详(xiáng )尽(jìn )考(kǎo )察(chá )官(guān )员(yuán )。然(rán )而(ér )仍(réng )要(yào )倚(yǐ )赖(lài )明(míng )哲(zhé )的(de )官(guān )吏(lì ),建(jiàn )立(lì )忠(zhōng )贞(zhēn )的(de )机(jī )构(gòu ),使(shǐ )名(míng )位(wèi )不(bú )能(néng )超(chāo )越(yuè )功(gōng )绩(jì )而(ér )过(guò )分(fèn )显(xiǎn )赫(hè ),使(shǐ )功(gōng )劳(láo )不(bú )能(néng )落(luò )后(hòu )于(yú )名(míng )位(wèi )而(ér )埋(mái )没(méi ),都(dōu )要(yào )广(guǎng )泛(fàn )征(zhēng )求(qiú )意(yì )见(jiàn ),令(lìng )人(rén )陈(chén )述(shù )意(yì )见(jiàn )而(ér )加(jiā )以(yǐ )采(cǎi )纳(nà )。到(dào )了(le )末(mò )世(shì ),不(bú )能(néng )治(zhì )远(yuǎn )就(jiù )求(qiú )助(zhù )于(yú )条(tiáo )文(wén )细(xì )密(mì ),怀(huái )疑(yí )官(guān )吏(lì )就(jiù )相(xiàng )信(xìn )耳(ěr )目(mù ),疑(yí )惑(huò )耳(ěr )目(mù )就(jiù )相(xiàng )信(xìn )简(jiǎn )书(shū )。简(jiǎn )书(shū )越(yuè )是(shì )繁(fán )多(duō ),官(guān )吏(lì )们(men )越(yuè )是(shì )虚(xū )伪(wěi ),法(fǎ )令(lìng )细(xì )密(mì ),虚(xū )伪(wěi )更(gèng )多(duō )。以(yǐ )往(wǎng )汉(hàn )代(dài )的(de )刺(cì )史(shǐ ),也(yě )是(shì )年(nián )终(zhōng )奏(zòu )报(bào )述(shù )职(zhí ),没(méi )有(yǒu )统(tǒng )一(yī )规(guī )定(dìng )考(kǎo )查(chá ),政(zhèng )绩(jì )清(qīng )浊(zhuó )仅(jǐn )列(liè )大(dà )概(gài )情(qíng )况(kuàng )。魏(wèi )氏(shì )考(kǎo )核(hé )官(guān )吏(lì ),也(yě )就(jiù )是(shì )京(jīng )房(fáng )的(de )遣(qiǎn )意(yì ),他(tā )的(de )条(tiáo )文(wén )可(kě )以(yǐ )说(shuō )是(shì )极(jí )细(xì )密(mì )。然(rán )而(ér )由(yóu )于(yú )过(guò )于(yú )细(xì )碎(suì )就(jiù )违(wéi )背(bèi )了(le )本(běn )意(yì ),因(yīn )而(ér )历(lì )代(dài )不(bú )能(néng )通(tōng )行(háng )。不(bú )如(rú )申(shēn )述(shù )唐(táng )尧(yáo )的(de )旧(jiù )典(diǎn ),摒(bìng )除(chú )细(xì )密(mì )而(ér )取(qǔ )简(jiǎn )要(yào ),也(yě )就(jiù )简(jiǎn )而(ér )容(róng )易(yì )执(zhí )行(háng )。讲(jiǎng )透(tòu )事(shì )物(wù )的(de )常(cháng )理(lǐ ),心(xīn )领(lǐng )神(shén )会(huì )而(ér )能(néng )够(gòu )阐(chǎn )发(fā ),这(zhè )是(shì )由(yóu )人(rén )来(lái )实(shí )现(xiàn )的(de )。排(pái )除(chú )了(le )人(rén )而(ér )专(zhuān )用(yòng )法(fǎ ),是(shì )不(bú )合(hé )道(dào )理(lǐ )的(de )。如(rú )今(jīn )科(kē )举(jǔ )的(de )优(yōu )劣(liè ),还(hái )不(bú )如(rú )委(wěi )任(rèn )显(xiǎn )要(yào )官(guān )吏(lì ),各(gè )自(zì )考(kǎo )核(hé )所(suǒ )统(tǒng )辖(xiá )之(zhī )人(rén )。任(rèn )职(zhí )一(yī )年(nián )以(yǐ )后(hòu ),每(měi )年(nián )评(píng )出(chū )优(yōu )秀(xiù )的(de )一(yī )人(rén )为(wéi )上(shàng )等(děng ),差(chà )劣(liè )的(de )一(yī )人(rén )为(wéi )下(xià )等(děng ),到(dào )时(shí )公(gōng )布(bù )姓(xìng )名(míng )。像(xiàng )这(zhè )样(yàng )六(liù )年(nián ),主(zhǔ )管(guǎn )的(de )人(rén )总(zǒng )集(jí )卷(juàn )宗(zōng ),对(duì )于(yú )六(liù )年(nián )来(lái )政(zhèng )绩(jì )优(yōu )秀(xiù )的(de )越(yuè )级(jí )任(rèn )用(yòng ),对(duì )六(liù )年(nián )来(lái )处(chù )于(yú )劣(liè )等(děng )的(de )人(rén )奏(zòu )报(bào )免(miǎn )职(zhí ),对(duì )那(nà )些(xiē )优(yōu )多(duō )劣(liè )少(shǎo )的(de )进(jìn )用(yòng ),劣(liè )多(duō )优(yōu )少(shǎo )的(de )降(jiàng )级(jí )。如(rú )今(jīn )考(kǎo )核(hé )政(zhèng )绩(jì )的(de )品(pǐn )评(píng ),因(yīn )为(wéi )所(suǒ )任(rèn )职(zhí )的(de )条(tiáo )件(jiàn )不(bú )一(yī ),确(què )实(shí )有(yǒu )难(nán )易(yì )之(zhī )分(fèn )。如(rú )果(guǒ )因(yīn )为(wéi )难(nán )而(ér )被(bèi )认(rèn )为(wéi )优(yōu ),因(yīn )为(wéi )易(yì )被(bèi )认(rèn )为(wéi )劣(liè ),主(zhǔ )管(guǎn )的(de )人(rén )一(yī )定(dìng )要(yào )衡(héng )量(liàng )轻(qīng )重(zhòng ),略(luè )加(jiā )降(jiàng )等(děng ),不(bú )必(bì )完(wán )全(quán )曲(qǔ )就(jiù )法(fǎ )规(guī )。《己(jǐ )丑(chǒu )诏(zhào )书(shū )》认(rèn )为(wéi )考(kǎo )核(hé )难(nán )于(yú )行(háng )得(dé )通(tōng ),用(yòng )共(gòng )同(tóng )推(tuī )荐(jiàn )的(de )方(fāng )式(shì )。推(tuī )荐(jiàn )的(de )道(dào )理(lǐ ),也(yě )是(shì )出(chū )于(yú )传(chuán )闻(wén )。六(liù )年(nián )才(cái )推(tuī )举(jǔ ),不(bú )是(shì )逐(zhú )渐(jiàn )升(shēng )降(jiàng ),又(yòu )不(bú )符(fú )合(hé )古(gǔ )代(dài )三(sān )年(nián )一(yī )考(kǎo )核(hé )的(de )本(běn )意(yì )。如(rú )今(jīn )每(měi )年(nián )一(yī )考(kǎo )核(hé ),积(jī )累(lèi )了(le )优(yōu )的(de )评(píng )定(dìng )就(jiù )升(shēng )迁(qiān ),积(jī )累(lèi )了(le )劣(liè )的(de )评(píng )定(dìng )就(jiù )罢(bà )黜(chù )。以(yǐ )士(shì )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )心(xīn )相(xiàng )推(tuī )求(qiú ),不(bú )会(huì )出(chū )现(xiàn )六(liù )年(nián )六(liù )次(cì )黜(chù )退(tuì )的(de )清(qīng )官(guān ),六(liù )次(cì )进(jìn )升(shēng )劣(liè )绩(jì )之(zhī )官(guān )。监(jiān )司(sī )也(yě )将(jiāng )会(huì )随(suí )时(shí )弹(dàn )劾(hé )。假(jiǎ )如(rú )上(shàng )下(xià )官(guān )吏(lì )公(gōng )然(rán )包(bāo )容(róng )过(guò )失(shī ),那(nà )是(shì )舆(yú )论(lùn )完(wán )全(quán )败(bài )坏(huài ),也(yě )就(jiù )和(hé )黜(chù )退(tuì )升(shēng )迁(qiān )的(de )考(kǎo )核(hé )无(wú )关(guān )了(le )。”

司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )石(shí )鉴(jiàn )因(yīn )原(yuán )有(yǒu )怨(yuàn )恨(hèn )弹(dàn )劾(hé )杜(dù )预(yù ),杜(dù )预(yù )被(bèi )免(miǎn )职(zhí )。当(dāng )时(shí )敌(dí )人(rén )侵(qīn )犯(fàn )陇(lǒng )右(yòu ),任(rèn )命(mìng )杜(dù )预(yù )为(wéi )安(ān )西(xī )军(jūn )司(sī ),给(gěi )他(tā )三(sān )百(bǎi )兵(bīng )士(shì ),一(yī )百(bǎi )坐(zuò )骑(qí )。到(dào )了(le )长(zhǎng )安(ān ),改(gǎi )任(rèn )童(tóng )业(yè )刺(cì )史(shǐ ),兼(jiān )东(dōng )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )、轻(qīng )车(chē )将(jiāng )军(jūn )、假(jiǎ )节(jiē )。适(shì )值(zhí )敌(dí )兵(bīng )强(qiáng )大(dà ),石(shí )鉴(jiàn )当(dāng )时(shí )任(rèn )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),派(pài )杜(dù )预(yù )出(chū )击(jī )敌(dí )军(jūn )。丝(sī )更(gèng )认(rèn )为(wéi )敌(dí )军(jūn )兵(bīng )强(qiáng )马(mǎ )壮(zhuàng ),而(ér )官(guān )军(jūn )力(lì )量(liàng )悬(xuán )殊(shū ),应(yīng )当(dāng )集(jí )中(zhōng )兵(bīng )力(lì )等(děng )待(dài )时(shí )机(jī ),到(dào )春(chūn )天(tiān )进(jìn )兵(bīng )讨(tǎo )伐(fá ),陈(chén )述(shù )了(le )五(wǔ )条(tiáo )不(bú )可(kě )、四(sì )条(tiáo )不(bú )须(xū )的(de )意(yì )见(jiàn )。石(shí )鉴(jiàn )大(dà )怒(nù )。又(yòu )奏(zòu )报(bào )丝(sī )预(yù )擅(shàn )自(zì )修(xiū )饰(shì )城(chéng )门(mén )官(guān )舍(shě ),滞(zhì )留(liú )耗(hào )费(fèi )军(jūn )需(xū ),派(pài )遣(qiǎn )御(yù )史(shǐ )用(yòng )槛(kǎn )车(chē )把(bǎ )杜(dù )预(yù )交(jiāo )付(fù )廷(tíng )尉(wèi )。因(yīn )为(wéi )杜(dù )预(yù )娶(qǔ )的(de )是(shì )公(gōng )主(zhǔ ),在(zài )减(jiǎn )轻(qīng )刑(xíng )罚(fá )的(de )八(bā )议(yì )范(fàn )围(wéi )内(nèi ),按(àn )以(yǐ )侯(hóu )赎(shú )罪(zuì )论(lùn )处(chù )。后(hòu )来(lái )陇(lǒng )右(yòu )的(de )事(shì )态(tài )最(zuì )终(zhōng )如(rú )同(tóng )杜(dù )预(yù )的(de )预(yù )计(jì )。

那(nà )时(shí )朝(cháo )廷(tíng )都(dōu )认(rèn )为(wéi )杜(dù )预(yù )擅(shàn )长(zhǎng )运(yùn )筹(chóu )谋(móu )划(huá ),匈(xiōng )奴(nú )统(tǒng )帅(shuài )型(xíng )猛(měng )发(fā )兵(bīng )反(fǎn )叛(pàn )时(shí ),从(cóng )差(chà )州(zhōu )西(xī )到(dào )河(hé )东(dōng )、平(píng )阳(yáng ),诏(zhào )令(lìng )丝(sī )预(yù )以(yǐ )散(sàn )侯(hóu )身(shēn )份(fèn )在(zài )宫(gōng )中(zhōng )设(shè )定(dìng )计(jì )谋(móu ),不(bú )久(jiǔ )任(rèn )度(dù )支(zhī )尚(shàng )书(shū )。拄(zhǔ )灵(líng )于(yú )是(shì )上(shàng )奏(zòu )立(lì )藉(jiè )田(tián ),安(ān )定(dìng )的(de )边(biān )疆(jiāng ),以(yǐ )及(jí )治(zhì )国(guó )之(zhī )要(yào )事(shì )。又(yòu )奏(zòu )请(qǐng )制(zhì )作(zuò )人(rén )排(pái )新(xīn )器(qì ),兴(xìng )建(jiàn )调(diào )节(jiē )粮(liáng )价(jià )的(de )常(cháng )平(píng )仓(cāng ),规(guī )定(dìng )谷(gǔ )物(wù )价(jià )格(gé ),核(hé )定(dìng )食(shí )盐(yán )贩(fàn )运(yùn ),制(zhì )定(dìng )赋(fù )税(shuì )条(tiáo )例(lì ),对(duì )内(nèi )利(lì )于(yú )国(guó )家(jiā )对(duì )外(wài )救(jiù )助(zhù )边(biān )塞(sāi )一(yī )类(lèi )建(jiàn )议(yì )五(wǔ )十(shí )多(duō )条(tiáo ),都(dōu )被(bèi )采(cǎi )纳(nà )。石(shí )鉴(jiàn )从(cóng )军(jūn )中(zhōng )回(huí )朝(cháo )廷(tíng ),上(shàng )报(bào )功(gōng )劳(láo )不(bú )属(shǔ )实(shí ),被(bèi )杜(dù )预(yù )弹(dàn )劾(hé ),于(yú )是(shì )相(xiàng )互(hù )仇(chóu )恨(hèn ),吵(chǎo )阐(chǎn )不(bú )止(zhǐ ),两(liǎng )人(rén )都(dōu )坐(zuò )罪(zuì )免(miǎn )官(guān ),以(yǐ )侯(hóu )爵(jué )兼(jiān )任(rèn )本(běn )职(zhí )。几(jǐ )年(nián )后(hòu ),又(yòu )任(rèn )度(dù )支(zhī )尚(shàng )书(shū )。

元(yuán )皇(huáng )后(hòu )的(de )棺(guān )材(cái )将(jiāng )迁(qiān )到(dào )峻(jùn )阳(yáng )陵(líng )。旧(jiù )的(de )制(zhì )度(dù )是(shì ),安(ān )葬(zàng )以(yǐ )后(hòu ),皇(huáng )帝(dì )及(jí )群(qún )臣(chén )就(jiù )服(fú )丧(sàng )完(wán )毕(bì )。尚(shàng )书(shū )上(shàng )奏(zòu ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )也(yě )应(yīng )除(chú )去(qù )丧(sàng )服(fú )。杜(dù )预(yù )奏(zòu )议(yì )“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )应(yīng )恢(huī )复(fù )古(gǔ )代(dài )典(diǎn )章(zhāng ),应(yīng )依(yī )皇(huáng )帝(dì )服(fú )丧(sàng )”,听(tīng )从(cóng )了(le )。

杜(dù )预(yù )因(yīn )为(wéi )当(dāng )时(shí )的(de )历(lì )法(fǎ )有(yǒu )差(chà )错(cuò ),与(yǔ )规(guī )的(de )刻(kè )度(dù )不(bú )符(fú ),奏(zòu )上(shàng )《二(èr )元(yuán )干(gàn )度(dù )历(lì )》,流(liú )行(háng )于(yú )世(shì )。杜(dù )预(yù )又(yòu )因(yīn )孟(mèng )津(jīn )渡(dù )口(kǒu )危(wēi )险(xiǎn ),有(yǒu )船(chuán )只(zhī )覆(fù )没(méi )的(de )隐(yǐn )患(huàn ),请(qǐng )求(qiú )在(zài )富(fù )平(píng )津(jīn )修(xiū )河(hé )桥(qiáo )。评(píng )议(yì )的(de )人(rén )认(rèn )为(wéi )是(shì )殷(yīn )周(zhōu )建(jiàn )都(dōu )的(de )地(dì )方(fāng ),历(lì )代(dài )圣(shèng )贤(xián )没(méi )有(yǒu )修(xiū )建(jiàn ),必(bì )定(dìng )有(yǒu )不(bú )能(néng )修(xiū )建(jiàn )的(de )原(yuán )因(yīn )。杜(dù )预(yù )说(shuō ):“‘造(zào )舟(zhōu )船(chuán )建(jiàn )桥(qiáo )梁(liáng )’,说(shuō )的(de )就(jiù )是(shì )在(zài )河(hé )上(shàng )修(xiū )桥(qiáo )的(de )事(shì )。”等(děng )到(dào )桥(qiáo )建(jiàn )成(chéng ),皇(huáng )帝(dì )与(yǔ )百(bǎi )官(guān )前(qián )往(wǎng )视(shì )察(chá ),举(jǔ )酒(jiǔ )杯(bēi )对(duì )杜(dù )预(yù )说(shuō ):“不(bú )是(shì )你(nǐ ),这(zhè )座(zuò )桥(qiáo )建(jiàn )不(bú )起(qǐ )来(lái )。”杜(dù )预(yù )说(shuō ):“若(ruò )不(bú )是(shì )陛(bì )下(xià )的(de )圣(shèng )明(míng ),我(wǒ )也(yě )不(bú )能(néng )做(zuò )出(chū )这(zhè )一(yī )点(diǎn )成(chéng )绩(jì )。”周(zhōu )朝(cháo )的(de )盛(shèng )水(shuǐ )器(qì ),到(dào )汉(hàn )东(dōng )京(jīng )时(shí )还(hái )在(zài )皇(huáng )帝(dì )座(zuò )侧(cè )。漠(mò )末(mò )战(zhàn )乱(luàn ),不(bú )复(fù )存(cún )在(zài ),形(xíng )状(zhuàng )尺(chǐ )度(dù )也(yě )未(wèi )能(néng )流(liú )传(chuán )。杜(dù )预(yù )创(chuàng )造(zào )性(xìng )地(dì )造(zào )出(chū )来(lái ),向(xiàng )上(shàng )奏(zòu )报(bào ),皇(huáng )帝(dì )很(hěn )是(shì )高(gāo )兴(xìng )赞(zàn )叹(tàn )。咸(xián )宁(níng )四(sì )年(nián )秋(qiū ),大(dà )雨(yǔ )不(bú )停(tíng ),蝗(huáng )虫(chóng )成(chéng )灾(zāi )。杜(dù )预(yù )上(shàng )疏(shū )陈(chén )述(shù )兴(xìng )农(nóng )要(yào )事(shì ),事(shì )情(qíng )记(jì )载(zǎi )在(zài )《食(shí )货(huò )志(zhì )》。杜(dù )预(yù )在(zài )朝(cháo )中(zhōng )七(qī )年(nián ),改(gǎi )革(gé )各(gè )类(lèi )政(zhèng )务(wù ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù ),朝(cháo )廷(tíng )内(nèi )外(wài )称(chēng )颂(sòng ),称(chēng )他(tā )为(wéi )“杜(dù )武(wǔ )库(kù )”,说(shuō )没(méi )有(yǒu )他(tā )不(bú )参(cān )与(yǔ )成(chéng )功(gōng )的(de )。

当(dāng )时(shí )皇(huáng )帝(dì )暗(àn )中(zhōng )有(yǒu )灭(miè )掉(diào )吴(wú )国(guó )的(de )计(jì )谋(móu ),而(ér )朝(cháo )廷(tíng )中(zhōng )的(de )议(yì )论(lùn )多(duō )与(yǔ )此(cǐ )违(wéi )背(bèi ),祇(qí )有(yǒu )杜(dù )预(yù )、羊(yáng )祜(hù )、张(zhāng )华(huá )与(yǔ )皇(huáng )帝(dì )的(de )心(xīn )意(yì )投(tóu )合(hé )。羊(yáng )祜(hù )生(shēng )病(bìng ),推(tuī )举(jǔ )杜(dù )预(yù )代(dài )替(tì )自(zì )己(jǐ ),于(yú )是(shì )以(yǐ )原(yuán )有(yǒu )官(guān )职(zhí )假(jiǎ )节(jiē )代(dài )平(píng )柬(jiǎn )将(jiāng )军(jūn ),兼(jiān )征(zhēng )南(nán )军(jūn )司(sī )。羊(yáng )祜(hù )死(sǐ )后(hòu ),官(guān )拜(bài )镇(zhèn )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )荆(jīng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),给(gěi )追(zhuī )锋(fēng )车(chē )、第(dì )二(èr )驸(fù )马(mǎ )。杜(dù )预(yù )到(dào )任(rèn )后(hòu ),修(xiū )缮(shàn )锁(suǒ )甲(jiǎ )兵(bīng )器(qì ),显(xiǎn )示(shì )武(wǔ )力(lì ),挑(tiāo )选(xuǎn )精(jīng )锐(ruì ),袭(xí )击(jī )吴(wú )西(xī )陵(líng )督(dū )张(zhāng )政(zhèng ),大(dà )败(bài )敌(dí )军(jūn ),因(yīn )为(wéi )有(yǒu )功(gōng )增(zēng )加(jiā )食(shí )邑(yì )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )五(wǔ )户(hù )。张(zhāng )政(zhèng )是(shì )吴(wú )国(guó )的(de )名(míng )将(jiāng ),占(zhàn )据(jù )要(yào )害(hài )之(zhī )地(dì ),耻(chǐ )于(yú )未(wèi )防(fáng )备(bèi )而(ér )失(shī )败(bài ),不(bú )把(bǎ )伤(shāng )亡(wáng )的(de )实(shí )情(qíng )告(gào )诉(sù )孙(sūn )皓(hào )。杜(dù )预(yù )想(xiǎng )离(lí )间(jiān )吴(wú )国(guó )边(biān )防(fáng )将(jiāng )领(lǐng ),于(yú )是(shì )上(shàng )表(biǎo )送(sòng )还(hái )所(suǒ )俘(fú )获(huò )的(de )吴(wú )国(guó )兵(bīng )士(shì )给(gěi )孙(sūn )皓(hào )。孙(sūn )皓(hào )果(guǒ )然(rán )召(zhào )见(jiàn )张(zhāng )政(zhèng ),派(pài )武(wǔ )昌(chāng )监(jiān )刘(liú )宪(xiàn )代(dài )替(tì )张(zhāng )政(zhèng )。因(yīn )而(ér )大(dà )军(jūn )到(dào )达(dá )时(shí ),使(shǐ )吴(wú )国(guó )正(zhèng )变(biàn )换(huàn )将(jiāng )帅(shuài ),从(cóng )而(ér )造(zào )成(chéng )覆(fù )没(méi )。

杜(dù )预(yù )安(ān )排(pái )妥(tuǒ )当(dāng )后(hòu ),就(jiù )奏(zòu )请(qǐng )讨(tǎo )伐(fá )吴(wú )国(guó )的(de )日(rì )期(qī )。皇(huáng )帝(dì )答(dá )覆(fù )说(shuō )等(děng )明(míng )年(nián )方(fāng )能(néng )大(dà )规(guī )模(mó )行(háng )动(dòng ),杜(dù )预(yù )上(shàng )表(biǎo )陈(chén )述(shù )上(shàng )策(cè )说(shuō ):“自(zì )闰(rùn )月(yuè )以(yǐ )来(lái ),敌(dí )军(jūn )衹(tǐ )是(shì )警(jǐng )戒(jiè ),下(xià )游(yóu )没(méi )有(yǒu )兵(bīng )员(yuán )上(shàng )调(diào )。以(yǐ )情(qíng )理(lǐ )形(xíng )势(shì )推(tuī )论(lùn ),敌(dí )人(rén )兵(bīng )力(lì )缺(quē )乏(fá ),在(zài )力(lì )量(liàng )不(bú )能(néng )保(bǎo )全(quán )两(liǎng )头(tóu )时(shí ),必(bì )定(dìng )先(xiān )保(bǎo )护(hù )上(shàng )流(liú ),尽(jìn )力(lì )保(bǎo )护(hù )流(liú )l以(yǐ )束(shù ),来(lái )苟(gǒu )且(qiě )偷(tōu )生(shēng ),不(bú )会(huì )大(dà )规(guī )模(mó )派(pài )兵(bīng )西(xī )进(jìn ),使(shǐ )国(guó )都(dōu )空(kōng )虚(xū )。而(ér )陛(bì )下(xià )误(wù )听(tīng ),于(yú )是(shì )弃(qì )置(zhì )大(dà )计(jì ),放(fàng )纵(zòng )敌(dí )患(huàn )。伐(fá )吴(wú )的(de )确(què )是(shì )国(guó )家(jiā )的(de )长(zhǎng )远(yuǎn )之(zhī )计(jì ),假(jiǎ )如(rú )行(háng )动(dòng )会(huì )导(dǎo )致(zhì )失(shī )败(bài ),可(kě )以(yǐ )不(bú )行(háng )动(dòng )。攻(gōng )吴(wú )的(de )方(fāng )针(zhēn ),是(shì )务(wù )求(qiú )稳(wěn )妥(tuǒ )。如(rú )果(guǒ )一(yī )旦(dàn )成(chéng )功(gōng ),就(jiù )能(néng )开(kāi )创(chuàng )太(tài )平(píng )的(de )基(jī )业(yè );不(bú )能(néng )成(chéng )功(gōng ),不(bú )过(guò )耗(hào )费(fèi )一(yī )些(xiē )时(shí )间(jiān ),为(wéi )什(shí )么(me )不(bú )试(shì )一(yī )试(shì )呢(ne )!假(jiǎ )如(rú )等(děng )到(dào )后(hòu )年(nián ),天(tiān )时(shí )人(rén )事(shì )不(bú )会(huì )不(bú )变(biàn ),我(wǒ )怕(pà )伐(fá )吴(wú )会(huì )更(gèng )难(nán )了(le )。陛(bì )下(xià )先(xiān )前(qián )的(de )意(yì )见(jiàn ),是(shì )分(fèn )别(bié )命(mìng )令(lìng )我(wǒ )们(men )在(zài )自(zì )己(jǐ )镇(zhèn )守(shǒu )的(de )疆(jiāng )界(jiè )分(fèn )头(tóu )进(jìn )军(jūn ),对(duì )军(jūn )队(duì )的(de )约(yuē )束(shù ),东(dōng )西(xī )符(fú )节(jiē )相(xiàng )同(tóng ),这(zhè )是(shì )万(wàn )全(quán )之(zhī )计(jì ),没(méi )有(yǒu )失(shī )败(bài )的(de )忧(yōu )虑(lǜ )。我(wǒ )心(xīn )中(zhōng )确(què )实(shí )了(le )解(jiě ),不(bú )敢(gǎn )用(yòng )模(mó )糊(hú )不(bú )清(qīng )的(de )见(jiàn )解(jiě )自(zì )找(zhǎo )麻(má )烦(fán )。请(qǐng )陛(bì )下(xià )考(kǎo )虑(lǜ )。”杜(dù )预(yù )十(shí )几(jǐ )天(tiān )后(hòu )又(yòu )上(shàng )表(biǎo )说(shuō ):“羊(yáng )祜(hù )与(yǔ )朝(cháo )廷(tíng )大(dà )臣(chén )多(duō )有(yǒu )不(bú )同(tóng ),不(bú )先(xiān )广(guǎng )为(wéi )谋(móu )划(huá )而(ér )秘(mì )密(mì )地(dì )和(hé )陛(bì )下(xià )共(gòng )同(tóng )施(shī )行(háng )这(zhè )一(yī )计(jì )谋(móu ),因(yīn )而(ér )更(gèng )招(zhāo )致(zhì )不(bú )同(tóng )意(yì )见(jiàn )。凡(fán )事(shì )应(yīng )当(dāng )比(bǐ )较(jiào )利(lì )害(hài ),如(rú )今(jīn )这(zhè )一(yī )行(háng )动(dòng )十(shí )有(yǒu )八(bā )九(jiǔ )有(yǒu )利(lì ),其(qí )余(yú )一(yī )二(èr )也(yě )不(bú )过(guò )无(wú )功(gōng )罢(bà )了(le )。那(nà )些(xiē )说(shuō )到(dào )破(pò )败(bài )的(de )情(qíng )形(xíng )也(yě )是(shì )不(bú )可(kě )能(néng )的(de ),衹(tǐ )不(bú )过(guò )因(yīn )为(wéi )计(jì )谋(móu )不(bú )是(shì )出(chū )自(zì )自(zì )己(jǐ ),功(gōng )劳(láo )不(bú )在(zài )自(zì )身(shēn ),各(gè )以(yǐ )自(zì )己(jǐ )先(xiān )前(qián )的(de )言(yán )论(lùn )为(wéi )耻(chǐ ),所(suǒ )以(yǐ )坚(jiān )持(chí )己(jǐ )见(jiàn )。近(jìn )来(lái )朝(cháo )廷(tíng )不(bú )论(lùn )大(dà )事(shì )小(xiǎo )事(shì ),都(dōu )有(yǒu )不(bú )同(tóng )意(yì )见(jiàn ),虽(suī )然(rán )因(yīn )为(wéi )人(rén )心(xīn )不(bú )同(tóng ),也(yě )因(yīn )为(wéi )自(zì )恃(shì )恩(ēn )宠(chǒng )不(bú )考(kǎo )虑(lǜ )后(hòu )果(guǒ ),于(yú )是(shì )轻(qīng )易(yì )发(fā )表(biǎo )相(xiàng )同(tóng )或(huò )相(xiàng )反(fǎn )的(de )意(yì )见(jiàn )。过(guò )去(qù )漠(mò )宣(xuān )帝(dì )评(píng )议(yì )赵(zhào )充(chōng )国(guó )的(de )上(shàng )疏(shū ),事(shì )情(qíng )应(yīng )验(yàn )以(yǐ )后(hòu ),责(zé )问(wèn )那(nà )些(xiē )持(chí )异(yì )议(yì )的(de )人(rén ),都(dōu )叩(kòu )头(tóu )谢(xiè )罪(zuì ),以(yǐ )此(cǐ )来(lái )堵(dǔ )塞(sāi )异(yì )端(duān )。自(zì )从(cóng )秋(qiū )天(tiān )以(yǐ )来(lái ),讨(tǎo )伐(fá )敌(dí )人(rén )的(de )形(xíng )势(shì )已(yǐ )经(jīng )初(chū )步(bù )显(xiǎn )露(lù )。如(rú )果(guǒ )现(xiàn )在(zài )中(zhōng )止(zhǐ ),孙(sūn )皓(hào )因(yīn )为(wéi )害(hài )怕(pà )而(ér )出(chū )计(jì )谋(móu ),或(huò )许(xǔ )迁(qiān )都(dōu )到(dào )武(wǔ )昌(chāng ),进(jìn )一(yī )步(bù )完(wán )善(shàn )修(xiū )筑(zhù )江(jiāng )南(nán )各(gè )城(chéng ),把(bǎ )居(jū )民(mín )迁(qiān )到(dào )远(yuǎn )方(fāng ),城(chéng )攻(gōng )不(bú )破(pò ),田(tián )野(yě )没(méi )东(dōng )西(xī )可(kě )以(yǐ )掠(luě )夺(duó ),在(zài )夏(xià )口(kǒu )蓄(xù )积(jī )大(dà )船(chuán ),那(nà )么(me )明(míng )年(nián )的(de )计(jì )划(huá )或(huò )许(xǔ )会(huì )落(luò )空(kōng )。”当(dāng )时(shí )皇(huáng )帝(dì )正(zhèng )和(hé )中(zhōng )书(shū )令(lìng )张(zhāng )华(huá )下(xià )围(wéi )棋(qí ),而(ér )杜(dù )预(yù )的(de )上(shàng )表(biǎo )恰(qià )好(hǎo )送(sòng )到(dào )。张(zhāng )华(huá )推(tuī )开(kāi )棋(qí )盘(pán )拱(gǒng )手(shǒu )说(shuō ):“陛(bì )下(xià )圣(shèng )明(míng )神(shén )武(wǔ ),朝(cháo )廷(tíng )内(nèi )外(wài )清(qīng )平(píng ),国(guó )家(jiā )富(fù )裕(yù )兵(bīng )力(lì )强(qiáng )大(dà ),号(hào )令(lìng )如(rú )一(yī )。吴(wú )国(guó )国(guó )君(jūn )荒(huāng )淫(yín )暴(bào )虐(nuè )。诛(zhū )杀(shā )贤(xián )能(néng ),现(xiàn )在(zài )伐(fá )吴(wú ),可(kě )以(yǐ )不(bú )费(fèi )力(lì )就(jiù )能(néng )成(chéng )事(shì )。”皇(huáng )帝(dì )于(yú )是(shì )答(dá )应(yīng )。

杜(dù )预(yù )在(zài )太(tài )康(kāng )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),在(zài )江(jiāng )陵(líng )陈(chén )兵(bīng ),派(pài )遣(qiǎn )参(cān )军(jūn )樊(fán )显(xiǎn )、尹(yǐn )林(lín )、邓(dèng )圭(guī )、襄(xiāng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )周(zhōu )奇(qí )等(děng )人(rén )率(lǜ )领(lǐng )军(jūn )队(duì )沿(yán )辽(liáo )西(xī )上(shàng ),授(shòu )予(yǔ )节(jiē )制(zhì )调(diào )度(dù )权(quán ),十(shí )天(tiān )之(zhī )间(jiān ),连(lián )续(xù )攻(gōng )克(kè )城(chéng )邑(yì ),都(dōu )如(rú )同(tóng )杜(dù )预(yù )的(de )预(yù )料(liào )。又(yòu )派(pài )遣(qiǎn )牙(yá )门(mén )管(guǎn )室(shì )、且(qiě )置(zhì )、鱼(yú )垦(kěn )等(děng )人(rén )率(lǜ )领(lǐng )奇(qí )兵(bīng )八(bā )百(bǎi )人(rén ),以(yǐ )船(chuán )夜(yè )渡(dù ),袭(xí )击(jī )乐(lè )乡(xiāng ),多(duō )竖(shù )旗(qí )帜(zhì ),在(zài )巴(bā )山(shān )点(diǎn )火(huǒ ),在(zài )要(yào )害(hài )的(de )地(dì )方(fāng )活(huó )动(dòng ),来(lái )涣(huàn )散(sàn )敌(dí )人(rén )的(de )信(xìn )心(xīn )。吴(wú )都(dōu )督(dū )孙(sūn )歆(xīn )极(jí )为(wéi )恐(kǒng )慌(huāng ),给(gěi )伍(wǔ )延(yán )写(xiě )信(xìn )说(shuō ):“北(běi )方(fāng )来(lái )的(de )各(gè )路(lù )军(jūn )队(duì ),是(shì )飞(fēi )过(guò )江(jiāng )来(lái )的(de )。”吴(wú )国(guó )的(de )男(nán )女(nǚ )投(tóu )降(jiàng )的(de )有(yǒu )一(yī )万(wàn )多(duō )人(rén ),旦(dàn )置(zhì )、{互(hù )甚(shèn )等(děng )人(rén )把(bǎ )军(jūn )队(duì )埋(mái )伏(fú )在(zài )銮(luán )翅(chì )城(chéng )外(wài )。茎(jīng )逖(tì )派(pài )军(jūn )队(duì )出(chū )战(zhàn )王(wáng )浚(xùn ),大(dà )败(bài )回(huí )城(chéng )。周(zhōu )旨(zhǐ )等(děng )人(rén )的(de )伏(fú )兵(bīng ),跟(gēn )随(suí )逐(zhú )逖(tì )的(de )军(jūn )队(duì )入(rù )城(chéng ),逊(xùn )逖(tì )没(méi )发(fā )觉(jiào ),直(zhí )到(dào )军(jūn )帐(zhàng )下(xià ),俘(fú )虏(lǔ )了(le )彊(jiāng )歆(xīn )回(huí )来(lái )。因(yīn )此(cǐ )军(jūn )中(zhōng )传(chuán )出(chū )歌(gē )谣(yáo )说(shuō ):“用(yòng )计(jì )诏(zhào )吏(lì )代(dài )替(tì )打(dǎ )仗(zhàng )以(yǐ )一(yī )当(dāng )万(wàn )。”于(yú )是(shì )进(jìn )逼(bī )江(jiāng )陵(líng )。吴(wú )国(guó )督(dū )将(jiāng )鱼(yú )王(wáng )假(jiǎ )装(zhuāng )投(tóu )降(jiàng )而(ér )陈(chén )列(liè )军(jūn )队(duì )登(dēng )上(shàng )城(chéng )墙(qiáng ),杜(dù )预(yù )攻(gōng )克(kè )。平(píng )定(dìng )上(shàng )游(yóu )以(yǐ )后(hòu ),沅(yuán )湘(xiāng )以(yǐ )南(nán ),直(zhí )到(dào )交(jiāo )广(guǎng ),吴(wú )国(guó )的(de )州(zhōu )郡(jùn )都(dōu )望(wàng )风(fēng )而(ér )降(jiàng ),奉(fèng )送(sòng )印(yìn )绶(shòu ),杜(dù )预(yù )持(chí )符(fú )节(jiē )以(yǐ )皇(huáng )命(mìng )安(ān )抚(fǔ )他(tā )们(men )。斩(zhǎn )杀(shā )及(jí )活(huó )捉(zhuō )吴(wú )都(dōu )督(dū )、监(jiān )军(jūn )十(shí )四(sì )人(rén ),牙(yá )门(mén )、郡(jùn )守(shǒu )一(yī )百(bǎi )二(èr )十(shí )多(duō )人(rén )。又(yòu )凭(píng )仗(zhàng )军(jūn )威(wēi ),迁(qiān )徙(xǐ )将(jiāng )士(shì )及(jí )屯(tún )田(tián )戍(shù )守(shǒu )之(zhī )家(jiā )充(chōng )实(shí )江(jiāng )北(běi ),南(nán )郡(jùn )过(guò )去(qù )的(de )地(dì )方(fāng )各(gè )设(shè )置(zhì )长(zhǎng )吏(lì ),荆(jīng )地(dì )整(zhěng )肃(sù ),吴(wú )人(rén )来(lái )投(tóu )奔(bēn )的(de )如(rú )同(tóng )回(huí )家(jiā )一(yī )样(yàng )。

王(wáng )辽(liáo )先(xiān )报(bào )上(shàng )他(tā )得(dé )到(dào )的(de )逊(xùn )逖(tì )的(de )头(tóu )颅(lú ),而(ér )丝(sī )玺(xǐ )后(hòu )送(sòng )来(lái )活(huó )的(de )孙(sūn )歆(xīn ),洛(luò )阳(yáng )中(zhōng )把(bǎ )逭(huàn )当(dāng )为(wéi )大(dà )笑(xiào )话(huà )。当(dāng )时(shí )众(zhòng )将(jiāng )集(jí )中(zhōng )商(shāng )议(yì ),有(yǒu )人(rén )说(shuō ):“百(bǎi )年(nián )的(de )敌(dí )寇(kòu ),不(bú )能(néng )彻(chè )底(dǐ )攻(gōng )克(kè )。现(xiàn )在(zài )快(kuài )到(dào )暑(shǔ )天(tiān )了(le ),雨(yǔ )水(shuǐ )正(zhèng )多(duō ),疾(jí )病(bìng )瘟(wēn )疫(yì )将(jiāng )发(fā )生(shēng ),应(yīng )该(gāi )等(děng )到(dào )冬(dōng )天(tiān ),再(zài )大(dà )行(háng )动(dòng )。”杜(dù )预(yù )说(shuō ):“过(guò )去(qù )凿(záo )塑(sù )凭(píng )藉(jiè )渣(zhā )西(xī )一(yī )仗(zhàng )就(jiù )吞(tūn )并(bìng )了(le )强(qiáng )大(dà )的(de )齐(qí )国(guó ),如(rú )今(jīn )军(jūn )威(wēi )已(yǐ )经(jīng )振(zhèn )奋(fèn ),势(shì )如(rú )破(pò )竹(zhú ),几(jǐ )节(jiē )之(zhī )后(hòu ),全(quán )都(dōu )迎(yíng )刃(rèn )而(ér )解(jiě ),不(bú )再(zài )有(yǒu )费(fèi )力(lì )的(de )地(dì )方(fāng )了(le )。”于(yú )是(shì )指(zhǐ )令(lìng )群(qún )帅(shuài ),直(zhí )奔(bēn )拯(zhěng )堕(duò )。所(suǒ )经(jīng )过(guò )的(de )城(chéng )邑(yì ),没(méi )有(yǒu )不(bú )放(fàng )弃(qì )抵(dǐ )抗(kàng )的(de )。持(chí )异(yì )议(yì )的(de )人(rén )于(yú )是(shì )写(xiě )信(xìn )谢(xiè )罪(zuì )。

被(bèi )平(píng )定(dìng )以(yǐ )后(hòu ),振(zhèn )军(jūn )凯(kǎi )旋(xuán ),因(yīn )有(yǒu )功(gōng )进(jìn )升(shēng )爵(jué )位(wèi )为(wéi )当(dāng )阳(yáng )县(xiàn )侯(hóu ),增(zēng )加(jiā )封(fēng )邑(yì )加(jiā )上(shàng )以(yǐ )前(qián )的(de )共(gòng )九(jiǔ )千(qiān )六(liù )百(bǎi )户(hù ),封(fēng )儿(ér )子(zǐ )杜(dù )耽(dān )为(wéi )亭(tíng )侯(hóu ),千(qiān )户(hù ),赐(cì )绢(juàn )八(bā )千(qiān )匹(pǐ )。

当(dāng )初(chū ),攻(gōng )打(dǎ )江(jiāng )陵(líng ),吴(wú )人(rén )知(zhī )道(dào )杜(dù )预(yù )颈(jǐng )上(shàng )长(zhǎng )有(yǒu )瘤(liú )子(zǐ ),怕(pà )他(tā )的(de )谋(móu )略(luè ),把(bǎ )瓠(hù )绑(bǎng )在(zài )狗(gǒu )脖(bó )子(zǐ )上(shàng )展(zhǎn )示(shì )。每(měi )当(dāng )大(dà )树(shù )艮(gèn )了(le )像(xiàng )瘤(liú )子(zǐ )的(de )东(dōng )西(xī ),就(jiù )砍(kǎn )下(xià )去(qù )露(lù )出(chū )白(bái )色(sè ),写(xiě )上(shàng )“杜(dù )预(yù )颈(jǐng )”。等(děng )到(dào )攻(gōng )下(xià )城(chéng ),把(bǎ )那(nà )些(xiē )人(rén )全(quán )部(bù )捕(bǔ )杀(shā )。

杜(dù )预(yù )返(fǎn )回(huí )任(rèn )所(suǒ )后(hòu ),屡(lǚ )次(cì )陈(chén )述(shù )自(zì )己(jǐ )的(de )家(jiā )世(shì )官(guān )职(zhí ),说(shuō )武(wǔ )职(zhí )不(bú )是(shì )他(tā )的(de )擅(shàn )长(zhǎng ),请(qǐng )求(qiú )退(tuì )职(zhí )。皇(huáng )上(shàng )不(bú )准(zhǔn )许(xǔ )。

杜(dù )预(yù )认(rèn )为(wéi )天(tiān )下(xià )虽(suī )然(rán )安(ān )定(dìng ),但(dàn )忘(wàng )了(le )战(zhàn )争(zhēng )必(bì )定(dìng )危(wēi )险(xiǎn );于(yú )是(shì )努(nǔ )力(lì )讲(jiǎng )授(shòu )武(wǔ )备(bèi ),建(jiàn )立(lì )学(xué )堂(táng ),江(jiāng )汉(hàn )怀(huái )其(qí )恩(ēn )德(dé ),教(jiāo )化(huà )影(yǐng )响(xiǎng )到(dào )四(sì )面(miàn )八(bā )方(fāng )。攻(gōng )破(pò )山(shān )夷(yí ),设(shè )置(zhì )军(jūn )屯(tún )营(yíng )地(dì ),分(fèn )别(bié )占(zhàn )据(jù )要(yào )害(hài )之(zhī )地(dì ),稳(wěn )固(gù )维(wéi )持(chí )局(jú )势(shì )。又(yòu )修(xiū )建(jiàn )邵(shào )信(xìn )臣(chén )遗(yí )迹(jì ),阻(zǔ )遏(è )溃(kuì )、清(qīng )几(jǐ )条(tiáo )河(hé )水(shuǐ )来(lái )浇(jiāo )灌(guàn )万(wàn )余(yú )顷(qǐng )良(liáng )田(tián ),划(huá )分(fèn )田(tián )界(jiè )刻(kè )石(shí )碑(bēi ),使(shǐ )有(yǒu )规(guī )定(dìng ),公(gōng )私(sī )同(tóng )时(shí )得(dé )利(lì )。百(bǎi )姓(xìng )信(xìn )赖(lài )他(tā ),称(chēng )他(tā )为(wéi )“杜(dù )父(fù )”。旧(jiù )水(shuǐ )道(dào )仅(jǐn )有(yǒu )沔(miǎn )汉(hàn )通(tōng )往(wǎng )江(jiāng )陵(líng )一(yī )千(qiān )几(jǐ )百(bǎi )里(lǐ ),向(xiàng )北(běi )没(méi )有(yǒu )通(tōng )路(lù )。巴(bā )丘(qiū )湖(hú ),沅(yuán )湘(xiāng )交(jiāo )会(huì )的(de )地(dì )方(fāng ),内(nèi )外(wài )有(yǒu )山(shān )川(chuān ),确(què )实(shí )险(xiǎn )固(gù ),正(zhèng )是(shì )荆(jīng )蛮(mán )所(suǒ )凭(píng )仗(zhàng )的(de )。杜(dù )预(yù )开(kāi )杨(yáng ),从(cóng )夏(xià )水(shuǐ )到(dào )巴(bā )陵(líng )一(yī )千(qiān )多(duō )里(lǐ ),对(duì )内(nèi )泻(xiè )除(chú )长(zhǎng )江(jiāng )水(shuǐ )险(xiǎn ),对(duì )外(wài )沟(gōu )通(tōng )零(líng )桂(guì )的(de )漕(cáo )运(yùn )。南(nán )方(fāng )歌(gē )颂(sòng )他(tā )说(shuō ):“后(hòu )世(shì )没(méi )有(yǒu )叛(pàn )乱(luàn )因(yīn )杜(dù )翁(wēng ),谁(shuí )能(néng )清(qīng )楚(chǔ )智(zhì )名(míng )与(yǔ )勇(yǒng )功(gōng )。”

杜(dù )预(yù )对(duì )公(gōng )家(jiā )的(de )事(shì ),知(zhī )道(dào )的(de )就(jiù )没(méi )有(yǒu )不(bú )去(qù )做(zuò )的(de )。凡(fán )所(suǒ )兴(xìng )建(jiàn )制(zhì )定(dìng )的(de ),必(bì )定(dìng )从(cóng )头(tóu )到(dào )尾(wěi )考(kǎo )察(chá ),很(hěn )少(shǎo )有(yǒu )失(shī )误(wù )。有(yǒu )人(rén )讥(jī )讽(fěng )他(tā )用(yòng )心(xīn )细(xì )碎(suì ),杜(dù )预(yù )说(shuō ):“禹(yǔ )稷(jì )的(de )功(gōng )业(yè ),是(shì )希(xī )望(wàng )救(jiù )世(shì ),我(wǒ )做(zuò )的(de )也(yě )差(chà )不(bú )多(duō )。”

杜(dù )预(yù )看(kàn )重(zhòng )在(zài )后(hòu )世(shì )留(liú )名(míng ),常(cháng )说(shuō )“高(gāo )岸(àn )可(kě )以(yǐ )成(chéng )为(wéi )峡(xiá )谷(gǔ ),深(shēn )谷(gǔ )可(kě )以(yǐ )成(chéng )为(wéi )山(shān )陵(líng )”,刻(kè )两(liǎng )块(kuài )石(shí )碑(bēi ),记(jì )载(zǎi )他(tā )的(de )功(gōng )绩(jì ),一(yī )块(kuài )沉(chén )到(dào )万(wàn )山(shān )之(zhī )下(xià ),一(yī )块(kuài )立(lì )在(zài )岘(xiàn )山(shān )之(zhī )上(shàng ),说(shuō ):“谁(shuí )知(zhī )以(yǐ )后(hòu )不(bú )会(huì )成(chéng )为(wéi )山(shān )陵(líng )深(shēn )谷(gǔ )呢(ne )!”

杜(dù )预(yù )行(háng )不(bú )骑(qí )马(mǎ ),射(shè )不(bú )透(tòu )甲(jiǎ ),而(ér )每(měi )逢(féng )大(dà )事(shì ),就(jiù )立(lì )身(shēn )于(yú )将(jiāng )帅(shuài )之(zhī )列(liè )。与(yǔ )人(rén )结(jié )交(jiāo ),恭(gōng )敬(jìng )有(yǒu )礼(lǐ ),问(wèn )他(tā )事(shì )情(qíng )无(wú )所(suǒ )隐(yǐn )瞒(mán ),诲(huì )人(rén )不(bú )倦(juàn ),做(zuò )事(shì )机(jī )敏(mǐn )而(ér )说(shuō )话(huà )谨(jǐn )慎(shèn )。立(lì )功(gōng )以(yǐ )后(hòu ),从(cóng )容(róng )无(wú )事(shì ),于(yú )是(shì )沉(chén )溺(nì )于(yú )经(jīng )籍(jí ),作(zuò )《春(chūn )秋(qiū )左(zuǒ )氏(shì )经(jīng )传(chuán )集(jí )解(jiě )》。又(yòu )参(cān )考(kǎo )各(gè )家(jiā )谱(pǔ )系(xì ),作(zuò )《释(shì )例(lì )》。又(yòu )作(zuò )《盟(méng )会(huì )图(tú )》、《春(chūn )秋(qiū )长(zhǎng )历(lì )》,形(xíng )成(chéng )一(yī )家(jiā )之(zhī )学(xué ),快(kuài )老(lǎo )了(le )才(cái )完(wán )成(chéng )。又(yòu )撰(zhuàn )《女(nǚ )记(jì )赞(zàn )》。当(dāng )时(shí )评(píng )论(lùn )的(de )人(rén )说(shuō )杜(dù )预(yù )的(de )文(wén )义(yì )直(zhí )率(lǜ )无(wú )华(huá ),世(shì )人(rén )未(wèi )能(néng )看(kàn )重(zhòng ),衹(tǐ )有(yǒu )秘(mì )书(shū )监(jiān )挚(zhì )虞(yú )赞(zàn )赏(shǎng ),说(shuō ):“左(zuǒ )丘(qiū )明(míng )本(běn )来(lái )是(shì )为(wéi )《春(chūn )秋(qiū )》作(zuò )传(chuán ),而(ér )《左(zuǒ )传(chuán )》于(yú )是(shì )单(dān )独(dú )行(háng )于(yú )世(shì )。《释(shì )例(lì )》本(běn )来(lái )是(shì )为(wéi )《传(chuán )》撰(zhuàn )写(xiě )的(de ),而(ér )所(suǒ )发(fā )挥(huī )阐(chǎn )明(míng )的(de )岂(qǐ )止(zhǐ )《左(zuǒ )传(chuán )》,因(yīn )此(cǐ )也(yě )独(dú )行(háng )于(yú )世(shì )。”当(dāng )时(shí )王(wáng )迺(nǎi )懂(dǒng )得(dé )相(xiàng )马(mǎ ),又(yòu )很(hěn )爱(ài )马(mǎ ),而(ér )扭(niǔ )岖(qū )很(hěn )能(néng )聚(jù )敛(liǎn )钱(qián )财(cái ),拄(zhǔ )预(yù )常(cháng )说(shuō )“王(wáng )渣(zhā )有(yǒu )马(mǎ )癖(pǐ ),扭(niǔ )妪(yù )有(yǒu )钱(qián )癖(pǐ )”。亘(gèn )适(shì )听(tīng )说(shuō )后(hòu ),对(duì )拄(zhǔ )预(yù )说(shuō ):“你(nǐ )有(yǒu )何(hé )癖(pǐ )?”回(huí )答(dá )说(shuō ):“我(wǒ )有(yǒu )《左(zuǒ )传(chuán )》癖(pǐ )。”

杜(dù )预(yù )在(zài )镇(zhèn ),多(duō )次(cì )馋(chán )赠(zèng )洛(luò )阳(yáng )的(de )权(quán )贵(guì )要(yào )人(rén )。有(yǒu )人(rén )间(jiān )他(tā )原(yuán )因(yīn ),杜(dù )预(yù )说(shuō ):“我(wǒ )怕(pà )他(tā )们(men )坏(huài )事(shì ),不(bú )求(qiú )得(dé )到(dào )好(hǎo )处(chù )。”

杜(dù )预(yù )初(chū )到(dào )荆(jīng )州(zhōu ),因(yīn )为(wéi )宴(yàn )会(huì ),醉(zuì )倒(dǎo )在(zài )屋(wū )中(zhōng )。外(wài )边(biān )的(de )人(rén )听(tīng )到(dào )呕(ǒu )吐(tǔ )声(shēng ),偷(tōu )偷(tōu )向(xiàng )屋(wū )裹(guǒ )窥(kuī )探(tàn ),看(kàn )到(dào )一(yī )条(tiáo )大(dà )蛇(shé )低(dī )头(tóu )而(ér )吐(tǔ )。听(tīng )说(shuō )的(de )人(rén )觉(jiào )得(dé )怪(guài )异(yì )。其(qí )后(hòu )被(bèi )征(zhēng )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),加(jiā )位(wèi )特(tè )进(jìn ),出(chū )行(háng )到(dào )邓(dèng )县(xiàn )时(shí )死(sǐ )去(qù ),时(shí )年(nián )六(liù )十(shí )三(sān )岁(suì )。皇(huáng )帝(dì )很(hěn )是(shì )感(gǎn )叹(tàn )悼(dào )念(niàn ),追(zhuī )赠(zèng )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),谧(mì )号(hào )成(chéng )。杜(dù )预(yù )事(shì )先(xiān )立(lì )下(xià )遗(yí )嘱(zhǔ )说(shuō ):“古(gǔ )代(dài )不(bú )合(hé )葬(zàng ),明(míng )白(bái )始(shǐ )终(zhōng )的(de )道(dào )理(lǐ ),如(rú )同(tóng )从(cóng )有(yǒu )到(dào )无(wú )。中(zhōng )古(gǔ )的(de )圣(shèng )人(rén )改(gǎi )为(wéi )合(hé )葬(zàng ),大(dà )概(gài )因(yīn )为(wéi )不(bú )在(zài )于(yú )别(bié )葬(zàng )合(hé )葬(zàng ),是(shì )凭(píng )藉(jiè )活(huó )着(zhe )的(de )人(rén )来(lái )显(xiǎn )示(shì )教(jiāo )化(huà )罢(bà )了(le )。从(cóng )那(nà )以(yǐ )后(hòu ),大(dà )人(rén )君(jūn )子(zǐ )或(huò )合(hé )葬(zàng )或(huò )别(bié )葬(zàng ),不(bú )能(néng )知(zhī )道(dào )生(shēng ),怎(zěn )么(me )能(néng )知(zhī )道(dào )死(sǐ ),因(yīn )而(ér )各(gè )自(zì )按(àn )自(zì )己(jǐ )的(de )心(xīn )意(yì )。我(wǒ )过(guò )去(qù )作(zuò )台(tái )郎(láng )时(shí ),曾(céng )经(jīng )因(yīn )为(wéi )公(gōng )事(shì )路(lù )过(guò )密(mì )县(xiàn )的(de )邢(xíng )山(shān )。山(shān )上(shàng )有(yǒu )坟(fén ),问(wèn )农(nóng )夫(fū ),说(shuō )是(shì )郑(zhèng )大(dà )夫(fū )祭(jì )仲(zhòng ),或(huò )说(shuō )是(shì )子(zǐ )产(chǎn )的(de )坟(fén ),于(yú )是(shì )率(lǜ )随(suí )从(cóng )的(de )人(rén )祭(jì )奠(diàn )观(guān )看(kàn )。坟(fén )建(jiàn )造(zào )在(zài )山(shān )顶(dǐng )上(shàng ),四(sì )面(miàn )视(shì )野(yě )开(kāi )阔(kuò ),连(lián )接(jiē )山(shān )体(tǐ )南(nán )北(běi )的(de )正(zhèng )中(zhōng )而(ér )偏(piān )向(xiàng )东(dōng )北(běi ),对(duì )着(zhe )新(xīn )郑(zhèng )城(chéng ),表(biǎo )示(shì )不(bú )忘(wàng )本(běn )。隧(suì )道(dào )堵(dǔ )住(zhù )坟(fén )后(hòu )而(ér )空(kōng )着(zhe )前(qián )面(miàn ),不(bú )填(tián )土(tǔ ),表(biǎo )示(shì )墓(mù )中(zhōng )没(méi )有(yǒu )珍(zhēn )宝(bǎo ),不(bú )采(cǎi )取(qǔ )深(shēn )埋(mái )的(de )方(fāng )法(fǎ )。山(shān )上(shàng )多(duō )有(yǒu )好(hǎo )看(kàn )的(de )石(shí )料(liào )而(ér )不(bú )用(yòng ),一(yī )定(dìng )要(yào )采(cǎi )集(jí )洧(wěi )水(shuǐ )自(zì )然(rán )之(zhī )石(shí )来(lái )砌(qì )坟(fén )墓(mù ),用(yòng )意(yì )是(shì )不(bú )耗(hào )费(fèi )人(rén )工(gōng ),而(ér )这(zhè )些(xiē )石(shí )料(liào )世(shì )间(jiān )没(méi )有(yǒu )用(yòng )处(chù )。君(jūn )子(zǐ )称(chēng )道(dào )这(zhè )坟(fén )墓(mù )有(yǒu )情(qíng )义(yì ),小(xiǎo )人(rén )又(yòu )无(wú )利(lì )可(kě )图(tú ),历(lì )经(jīng )千(qiān )年(nián )没(méi )有(yǒu )被(bèi )毁(huǐ )坏(huài ),这(zhè )是(shì )由(yóu )于(yú )薄(báo )葬(zàng )的(de )缘(yuán )故(gù )。我(wǒ )去(qù )年(nián )春(chūn )天(tiān )入(rù )朝(cháo ),因(yīn )为(wéi )郭(guō )氏(shì )丧(sàng )亡(wáng ),根(gēn )据(jù )陪(péi )陵(líng )的(de )旧(jiù )章(zhāng )程(chéng ),自(zì )己(jǐ )上(shàng )表(biǎo )营(yíng )建(jiàn )洛(luò )阳(yáng )城(chéng )束(shù )首(shǒu )阳(yáng )以(yǐ )南(nán )为(wéi )将(jiāng )来(lái )的(de )墓(mù )地(dì )。而(ér )所(suǒ )得(dé )到(dào )的(de )地(dì )域(yù )正(zhèng )中(zhōng )有(yǒu )小(xiǎo )山(shān ),上(shàng )边(biān )没(méi )有(yǒu )旧(jiù )坟(fén )。它(tā )的(de )高(gāo )大(dà )虽(suī )然(rán )比(bǐ )不(bú )上(shàng )邢(xíng )山(shān ),然(rán )而(ér )东(dōng )近(jìn )二(èr )陵(líng ),西(xī )可(kě )以(yǐ )看(kàn )到(dào )宫(gōng )阙(què ),南(nán )面(miàn )可(kě )以(yǐ )看(kàn )到(dào )伊(yī )水(shuǐ )洛(luò )水(shuǐ ),北(běi )面(miàn )可(kě )以(yǐ )望(wàng )见(jiàn )伯(bó )夷(yí )叔(shū )齐(qí ),地(dì )方(fāng )空(kōng )旷(kuàng )视(shì )野(yě )开(kāi )阔(kuò ),是(shì )安(ān )卧(wò )之(zhī )地(dì )。因(yīn )而(ér )就(jiù )植(zhí )树(shù )开(kāi )道(dào ),按(àn )一(yī )定(dìng )的(de )制(zhì )度(dù )营(yíng )建(jiàn )。到(dào )时(shí )全(quán )部(bù )用(yòng )洛(luò )水(shuǐ )的(de )圆(yuán )石(shí ),开(kāi )隧(suì )道(dào )向(xiàng )南(nán ),礼(lǐ )制(zhì )模(mó )仿(fǎng )郑(zhèng )大(dà )夫(fū ),希(xī )望(wàng )用(yòng )薄(báo )葬(zàng )来(lái )自(zì )我(wǒ )完(wán )善(shàn )。棺(guān )器(qì )小(xiǎo )殓(liàn )等(děng )事(shì )宜(yí ),都(dōu )应(yīng )与(yǔ )此(cǐ )相(xiàng )称(chēng )。”子(zǐ )孙(sūn )完(wán )全(quán )遵(zūn )从(cóng )遗(yí )嘱(zhǔ )。儿(ér )子(zǐ )丝(sī )望(wàng )继(jì )嗣(sì )。

阅读:25243

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库