载记·第十四章【登录】

《晋书》 > 载记 > 《载记·第十四章》 > 拼音版

太(tài )元(yuán )七(qī )年(nián ),坚(jiān )飨(xiǎng )群(qún )臣(chén )于(yú )前(qián )殿(diàn ),乐(lè )奏(zòu )赋(fù )诗(shī )。秦(qín )州(zhōu )别(bié )驾(jià )天(tiān )水(shuǐ )姜(jiāng )平(píng )子(zǐ )诗(shī )有(yǒu )“丁(dīng )”字(zì ),直(zhí )而(ér )不(bú )曲(qǔ )。坚(jiān )问(wèn )其(qí )故(gù ),平(píng )子(zǐ )曰(yuē ):“臣(chén )丁(dīng )至(zhì )刚(gāng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )屈(qū ),且(qiě )曲(qǔ )下(xià )者(zhě )之(zhī )不(bú )正(zhèng )之(zhī )物(wù ),未(wèi )足(zú )献(xiàn )也(yě )。”坚(jiān )笑(xiào )曰(yuē ):“名(míng )不(bú )虚(xū )行(háng )。”因(yīn )擢(zhuó )为(wéi )上(shàng )第(dì )。

坚(jiān )兄(xiōng )法(fǎ )子(zǐ )东(dōng )海(hǎi )公(gōng )阳(yáng )与(yǔ )王(wáng )猛(měng )子(zǐ )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )皮(pí )谋(móu )反(fǎn ),事(shì )泄(xiè ),坚(jiān )问(wèn )反(fǎn )状(zhuàng ),阳(yáng )曰(yuē ):“《礼(lǐ )》云(yún ),父(fù )母(mǔ )之(zhī )仇(chóu ),不(bú )同(tóng )天(tiān )地(dì )。臣(chén )父(fù )哀(āi )公(gōng ),死(sǐ )不(bú )以(yǐ )罪(zuì ),齐(qí )襄(xiāng )复(fù )九(jiǔ )世(shì )之(zhī )仇(chóu ),而(ér )况(kuàng )臣(chén )也(yě )!”皮(pí )曰(yuē ):“臣(chén )父(fù )丞(chéng )相(xiàng )有(yǒu )佐(zuǒ )命(mìng )之(zhī )勋(xūn ),而(ér )臣(chén )不(bú )免(miǎn )贫(pín )馁(něi ),所(suǒ )以(yǐ )图(tú )富(fù )也(yě )。”坚(jiān )流(liú )涕(tì )谓(wèi )阳(yáng )曰(yuē ):“哀(āi )公(gōng )之(zhī )薨(hōng ),事(shì )不(bú )在(zài )朕(zhèn ),卿(qīng )宁(níng )不(bú )知(zhī )之(zhī )!”让(ràng )皮(pí )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )临(lín )终(zhōng ),托(tuō )卿(qīng )以(yǐ )十(shí )具(jù )牛(niú )为(wéi )田(tián ),不(bú )闻(wén )为(wéi )卿(qīng )求(qiú )位(wèi )。知(zhī )子(zǐ )莫(mò )若(ruò )父(fù ),何(hé )斯(sī )言(yán )之(zhī )征(zhēng )也(yě )!”皆(jiē )赦(shè )不(bú )诛(zhū ),徙(xǐ )阳(yáng )于(yú )高(gāo )昌(chāng ),皮(pí )于(yú )朔(shuò )方(fāng )之(zhī )北(běi )。苻(fú )融(róng )以(yǐ )位(wèi )忝(tiǎn )宗(zōng )正(zhèng ),不(bú )能(néng )肃(sù )遏(è )奸(jiān )萌(méng ),上(shàng )疏(shū )请(qǐng )待(dài )罪(zuì )私(sī )籓(bān )。坚(jiān )不(bú )许(xǔ )。将(jiāng )以(yǐ )融(róng )为(wéi )司(sī )徒(tú ),融(róng )固(gù )辞(cí )。坚(jiān )锐(ruì )意(yì )荆(jīng )、扬(yáng ),将(jiāng )谋(móu )入(rù )寇(kòu ),乃(nǎi )改(gǎi )授(shòu )融(róng )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。

新(xīn )平(píng )郡(jùn )献(xiàn )玉(yù )器(qì )。初(chū ),坚(jiān )即(jí )伪(wěi )位(wèi ),新(xīn )平(píng )王(wáng )彫(diāo )陈(chén )说(shuō )图(tú )谶(chèn ),坚(jiān )大(dà )悦(yuè ),以(yǐ )彫(diāo )为(wéi )太(tài )史(shǐ )令(lìng )。尝(cháng )言(yán )于(yú )坚(jiān )曰(yuē ):“谨(jǐn )案(àn )谶(chèn )云(yún ):‘古(gǔ )月(yuè )之(zhī )末(mò )乱(luàn )中(zhōng )州(zhōu ),洪(hóng )水(shuǐ )大(dà )起(qǐ )健(jiàn )西(xī )流(liú ),惟(wéi )有(yǒu )雄(xióng )子(zǐ )定(dìng )八(bā )州(zhōu )。’此(cǐ )即(jí )三(sān )祖(zǔ )、陛(bì )下(xià )之(zhī )圣(shèng )讳(huì )也(yě )。又(yòu )曰(yuē ):‘当(dāng )有(yǒu )KI付(fù )臣(chén )又(yòu )土(tǔ ),灭(miè )东(dōng )燕(yàn ),破(pò )白(bái )虏(lǔ ),氐(dī )在(zài )中(zhōng ),华(huá )在(zài )表(biǎo )。’案(àn )图(tú )谶(chèn )之(zhī )文(wén ),陛(bì )下(xià )当(dāng )灭(miè )燕(yàn ),平(píng )六(liù )州(zhōu )。愿(yuàn )徙(xǐ )汧(qiān )、陇(lǒng )诸(zhū )氐(dī )于(yú )京(jīng )师(shī ),三(sān )秦(qín )大(dà )户(hù )置(zhì )于(yú )边(biān )地(dì ),以(yǐ )应(yīng )图(tú )谶(chèn )之(zhī )言(yán )。”坚(jiān )访(fǎng )之(zhī )王(wáng )猛(měng ),猛(měng )以(yǐ )彫(diāo )为(wéi )左(zuǒ )道(dào )惑(huò )众(zhòng ),劝(quàn )坚(jiān )诛(zhū )之(zhī )。彫(diāo )临(lín )刑(xíng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )赵(zhào )建(jiàn )武(wǔ )四(sì )年(nián ),从(cóng )京(jīng )兆(zhào )刘(liú )湛(zhàn )学(xué ),明(míng )于(yú )图(tú )记(jì ),谓(wèi )臣(chén )曰(yuē ):‘新(xīn )平(píng )地(dì )古(gǔ )颛(zhuān )顼(xū )之(zhī )墟(xū ),里(lǐ )名(míng )曰(yuē )鸡(jī )闾(lǘ )。记(jì )云(yún ),此(cǐ )里(lǐ )应(yīng )出(chū )帝(dì )王(wáng )宝(bǎo )器(qì ),其(qí )名(míng )曰(yuē )延(yán )寿(shòu )宝(bǎo )鼎(dǐng )。颛(zhuān )顼(xū )有(yǒu )云(yún ),河(hé )上(shàng )先(xiān )生(shēng )为(wéi )吾(wú )隐(yǐn )之(zhī )于(yú )咸(xián )阳(yáng )西(xī )北(běi ),吾(wú )之(zhī )孙(sūn )有(yǒu )KI付(fù )臣(chén )又(yòu )土(tǔ )应(yīng )之(zhī )。’湛(zhàn )又(yòu )云(yún ):‘吾(wú )尝(cháng )斋(zhāi )于(yú )室(shì )中(zhōng ),夜(yè )有(yǒu )流(liú )星(xīng )大(dà )如(rú )半(bàn )月(yuè ),落(luò )于(yú )此(cǐ )地(dì ),斯(sī )盖(gài )是(shì )乎(hū )!’愿(yuàn )陛(bì )下(xià )志(zhì )之(zhī ),平(píng )七(qī )州(zhōu )之(zhī )后(hòu ),出(chū )于(yú )壬(rén )午(wǔ )之(zhī )年(nián )。”至(zhì )是(shì )而(ér )新(xīn )平(píng )人(rén )得(dé )之(zhī )以(yǐ )献(xiàn ),器(qì )铭(míng )篆(zhuàn )书(shū )文(wén )题(tí )之(zhī )法(fǎ ),一(yī )为(wéi )天(tiān )王(wáng ),二(èr )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),三(sān )为(wéi )三(sān )公(gōng ),四(sì )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu ),五(wǔ )为(wéi )伯(bó )子(zǐ )男(nán ),六(liù )为(wéi )卿(qīng )大(dà )夫(fū ),七(qī )为(wéi )元(yuán )士(shì )。自(zì )此(cǐ )已(yǐ )下(xià ),考(kǎo )载(zǎi )文(wén )记(jì ),列(liè )帝(dì )王(wáng )名(míng )臣(chén ),自(zì )天(tiān )子(zǐ )王(wáng )后(hòu ),内(nèi )外(wài )次(cì )序(xù ),上(shàng )应(yīng )天(tiān )文(wén ),象(xiàng )紫(zǐ )宫(gōng )布(bù )列(liè ),依(yī )玉(yù )牒(dié )版(bǎn )辞(cí ),不(bú )违(wéi )帝(dì )王(wáng )之(zhī )数(shù )。从(cóng )上(shàng )元(yuán )人(rén )皇(huáng )起(qǐ ),至(zhì )中(zhōng )元(yuán ),穷(qióng )于(yú )下(xià )元(yuán ),天(tiān )地(dì )一(yī )变(biàn ),尽(jìn )三(sān )元(yuán )而(ér )止(zhǐ )。坚(jiān )以(yǐ )彫(diāo )言(yán )有(yǒu )征(zhēng ),追(zhuī )赠(zèng )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )。

幽(yōu )州(zhōu )蝗(huáng ),广(guǎng )袤(mào )千(qiān )里(lǐ ),坚(jiān )遣(qiǎn )其(qí )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )刘(liú )兰(lán )持(chí )节(jiē )为(wéi )使(shǐ )者(zhě ),发(fā )青(qīng )、冀(jì )、幽(yōu )、并(bìng )百(bǎi )姓(xìng )讨(tǎo )之(zhī )。

以(yǐ )苻(fú )朗(lǎng )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )青(qīng )徐(xú )兗(yǎn )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )、青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),以(yǐ )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )裴(péi )元(yuán )略(luè )为(wéi )陵(líng )江(jiāng )将(jiāng )军(jūn )、西(xī )夷(yí )校(xiào )尉(wèi )、巴(bā )西(xī )梓(zǐ )潼(tóng )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),密(mì )授(shòu )规(guī )模(mó ),令(lìng )与(yǔ )王(wáng )抚(fǔ )备(bèi )舟(zhōu )师(shī )于(yú )蜀(shǔ ),将(jiāng )以(yǐ )入(rù )寇(kòu )。

车(chē )师(shī )前(qián )部(bù )王(wáng )弥(mí )窴(tián )、鄯(shàn )善(shàn )王(wáng )休(xiū )密(mì )驮(tuó )朝(cháo )于(yú )坚(jiān ),坚(jiān )赐(cì )以(yǐ )朝(cháo )服(fú ),引(yǐn )见(jiàn )西(xī )堂(táng )。窴(tián )等(děng )观(guān )其(qí )宫(gōng )宇(yǔ )壮(zhuàng )丽(lì ),仪(yí )卫(wèi )严(yán )肃(sù ),甚(shèn )惧(jù ),因(yīn )请(qǐng )年(nián )年(nián )贡(gòng )献(xiàn )。坚(jiān )以(yǐ )西(xī )域(yù )路(lù )遥(yáo ),不(bú )许(xǔ ),令(lìng )三(sān )年(nián )一(yī )贡(gòng ),九(jiǔ )年(nián )一(yī )朝(cháo ),以(yǐ )为(wéi )永(yǒng )制(zhì )。窴(tián )等(děng )请(qǐng )曰(yuē ):“大(dà )宛(wǎn )诸(zhū )国(guó )虽(suī )通(tōng )贡(gòng )献(xiàn ),然(rán )诚(chéng )节(jiē )未(wèi )纯(chún ),请(qǐng )乞(qǐ )依(yī )汉(hàn )置(zhì )都(dōu )护(hù )故(gù )事(shì )。若(ruò )王(wáng )师(shī )出(chū )关(guān ),请(qǐng )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo )。”坚(jiān )于(yú )是(shì )以(yǐ )骁(xiāo )骑(qí )吕(lǚ )光(guāng )为(wéi )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )西(xī )讨(tǎo )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),与(yǔ )陵(líng )江(jiāng )将(jiāng )军(jūn )姜(jiāng )飞(fēi )、轻(qīng )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )彭(péng )晃(huǎng )等(děng )配(pèi )兵(bīng )七(qī )万(wàn ),以(yǐ )讨(tǎo )定(dìng )西(xī )域(yù )。苻(fú )融(róng )以(yǐ )虚(xū )秏(mào )中(zhōng )国(guó ),投(tóu )兵(bīng )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),得(dé )其(qí )人(rén )不(bú )可(kě )役(yì ),得(dé )其(qí )地(dì )不(bú )可(kě )耕(gēng ),固(gù )谏(jiàn )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě )。坚(jiān )曰(yuē ):“二(èr )汉(hàn )力(lì )不(bú )能(néng )制(zhì )匈(xiōng )奴(nú ),犹(yóu )出(chū )师(shī )西(xī )域(yù )。今(jīn )匈(xiōng )奴(nú )既(jì )平(píng ),易(yì )若(ruò )摧(cuī )朽(xiǔ ),虽(suī )劳(láo )师(shī )远(yuǎn )役(yì ),可(kě )传(chuán )檄(xí )而(ér )定(dìng ),化(huà )被(bèi )昆(kūn )山(shān ),垂(chuí )芳(fāng )千(qiān )载(zǎi ),不(bú )亦(yì )美(měi )哉(zāi )!”朝(cháo )臣(chén )又(yòu )屡(lǚ )谏(jiàn ),皆(jiē )不(bú )纳(nà )。

晋(jìn )将(jiāng )军(jūn )硃(zhū )绰(chāo )焚(fén )践(jiàn )沔(miǎn )北(běi )屯(tún )田(tián ),掠(luě )六(liù )百(bǎi )余(yú )户(hù )而(ér )还(hái )。坚(jiān )引(yǐn )群(qún )臣(chén )会(huì )议(yì ),曰(yuē ):“吾(wú )统(tǒng )承(chéng )大(dà )业(yè )垂(chuí )二(èr )十(shí )载(zǎi ),芟(shān )夷(yí )逋(bū )秽(huì ),四(sì )方(fāng )略(luè )定(dìng ),惟(wéi )东(dōng )南(nán )一(yī )隅(yú )未(wèi )宾(bīn )王(wáng )化(huà )。吾(wú )每(měi )思(sī )天(tiān )下(xià )不(bú )一(yī ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )临(lín )食(shí )辍(chuò )餔(bū ),今(jīn )欲(yù )起(qǐ )天(tiān )下(xià )兵(bīng )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī )。略(luè )计(jì )兵(bīng )杖(zhàng )精(jīng )卒(zú ),可(kě )有(yǒu )九(jiǔ )十(shí )七(qī )万(wàn ),吾(wú )将(jiāng )躬(gōng )先(xiān )启(qǐ )行(háng ),薄(báo )伐(fá )南(nán )裔(yì ),于(yú )诸(zhū )卿(qīng )意(yì )何(hé )如(rú )?”秘(mì )书(shū )监(jiān )硃(zhū )彤(tóng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )应(yīng )天(tiān )顺(shùn )时(shí ),恭(gōng )行(háng )天(tiān )罚(fá ),啸(xiào )咤(zhà )则(zé )五(wǔ )岳(yuè )摧(cuī )覆(fù ),呼(hū )吸(xī )则(zé )江(jiāng )海(hǎi )绝(jué )流(liú ),若(ruò )一(yī )举(jǔ )百(bǎi )万(wàn ),必(bì )有(yǒu )征(zhēng )无(wú )战(zhàn )。晋(jìn )主(zhǔ )自(zì )当(dāng )衔(xián )璧(bì )舆(yú )榇(chèn ),启(qǐ )颡(sǎng )军(jūn )门(mén ),若(ruò )迷(mí )而(ér )弗(fú )悟(wù ),必(bì )逃(táo )死(sǐ )江(jiāng )海(hǎi ),猛(měng )将(jiāng )追(zhuī )之(zhī ),即(jí )可(kě )赐(cì )命(mìng )南(nán )巢(cháo )。中(zhōng )州(zhōu )之(zhī )人(rén ),还(hái )之(zhī )桑(sāng )梓(zǐ )。然(rán )后(hòu )回(huí )驾(jià )岱(dài )宗(zōng ),告(gào )成(chéng )封(fēng )禅(chán ),起(qǐ )白(bái )云(yún )于(yú )中(zhōng )坛(tán ),受(shòu )万(wàn )岁(suì )于(yú )中(zhōng )岳(yuè ),尔(ěr )则(zé )终(zhōng )古(gǔ )一(yī )时(shí ),书(shū )契(qì )未(wèi )有(yǒu )。”坚(jiān )大(dà )悦(yuè )曰(yuē ):“吾(wú )之(zhī )志(zhì )也(yě )。”左(zuǒ )仆(pú )射(shè )权(quán )翼(yì )进(jìn )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )为(wéi )晋(jìn )未(wèi )可(kě )伐(fá )。夫(fū )以(yǐ )纣(zhòu )之(zhī )无(wú )道(dào ),天(tiān )下(xià )离(lí )心(xīn ),八(bā )百(bǎi )诸(zhū )侯(hóu )不(bú )谋(móu )而(ér )至(zhì ),武(wǔ )王(wáng )犹(yóu )曰(yuē )彼(bǐ )有(yǒu )人(rén )焉(yān ),回(huí )师(shī )止(zhǐ )旆(pèi )。三(sān )仁(rén )诛(zhū )放(fàng ),然(rán )后(hòu )奋(fèn )戈(gē )牧(mù )野(yě )。今(jīn )晋(jìn )道(dào )虽(suī )微(wēi ),未(wèi )闻(wén )丧(sàng )德(dé ),君(jūn )臣(chén )和(hé )睦(mù ),上(shàng )下(xià )同(tóng )心(xīn )。谢(xiè )安(ān )、桓(huán )冲(chōng ),江(jiāng )表(biǎo )伟(wěi )才(cái ),可(kě )谓(wèi )晋(jìn )有(yǒu )人(rén )焉(yān )。臣(chén )闻(wén )师(shī )克(kè )在(zài )和(hé ),今(jīn )晋(jìn )和(hé )矣(yǐ ),未(wèi )可(kě )图(tú )也(yě )。”坚(jiān )默(mò )然(rán )久(jiǔ )之(zhī ),曰(yuē ):“诸(zhū )君(jūn )各(gè )言(yán )其(qí )志(zhì )。”太(tài )子(zǐ )左(zuǒ )卫(wèi )率(lǜ )石(shí )越(yuè )对(duì )曰(yuē ):“吴(wú )人(rén )恃(shì )险(xiǎn )偏(piān )隅(yú ),不(bú )宾(bīn )王(wáng )命(mìng ),陛(bì )下(xià )亲(qīn )御(yù )六(liù )师(shī ),问(wèn )罪(zuì )衡(héng )、越(yuè ),诚(chéng )合(hé )人(rén )神(shén )四(sì )海(hǎi )之(zhī )望(wàng )。但(dàn )今(jīn )岁(suì )镇(zhèn )星(xīng )守(shǒu )斗(dòu )牛(niú ),福(fú )德(dé )有(yǒu )吴(wú )。悬(xuán )象(xiàng )无(wú )差(chà ),弗(fú )可(kě )犯(fàn )也(yě )。且(qiě )晋(jìn )中(zhōng )宗(zōng ),籓(bān )王(wáng )耳(ěr ),夷(yí )夏(xià )之(zhī )情(qíng ),咸(xián )共(gòng )推(tuī )之(zhī ),遗(yí )爱(ài )犹(yóu )在(zài )于(yú )人(rén )。昌(chāng )明(míng ),其(qí )孙(sūn )也(yě ),国(guó )有(yǒu )长(zhǎng )江(jiāng )之(zhī )险(xiǎn ),朝(cháo )无(wú )昏(hūn )贰(èr )之(zhī )衅(xìn )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )利(lì )用(yòng )修(xiū )德(dé ),未(wèi )宜(yí )动(dòng )师(shī )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘远(yuǎn )人(rén )不(bú )服(fú ),修(xiū )文(wén )德(dé )以(yǐ )来(lái )之(zhī )。’愿(yuàn )保(bǎo )境(jìng )养(yǎng )兵(bīng ),伺(sì )其(qí )虚(xū )隙(xì )。”坚(jiān )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),逆(nì )岁(suì )犯(fàn )星(xīng )。天(tiān )道(dào )幽(yōu )远(yuǎn ),未(wèi )可(kě )知(zhī )也(yě )。昔(xī )夫(fū )差(chà )威(wēi )陵(líng )上(shàng )国(guó ),而(ér )为(wéi )句(jù )践(jiàn )所(suǒ )灭(miè )。仲(zhòng )谋(móu )泽(zé )洽(qià )全(quán )吴(wú ),孙(sūn )皓(hào )因(yīn )三(sān )代(dài )之(zhī )业(yè ),龙(lóng )骧(xiāng )一(yī )呼(hū ),君(jūn )臣(chén )面(miàn )缚(fù ),虽(suī )有(yǒu )长(zhǎng )江(jiāng ),其(qí )能(néng )固(gù )乎(hū )!以(yǐ )吾(wú )之(zhī )众(zhòng )旅(lǚ ),投(tóu )鞭(biān )于(yú )江(jiāng ),足(zú )断(duàn )其(qí )流(liú )。”越(yuè )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )纣(zhòu )为(wéi )无(wú )道(dào ),天(tiān )下(xià )患(huàn )之(zhī )。夫(fū )差(chà )淫(yín )虐(nuè ),孙(sūn )皓(hào )昏(hūn )暴(bào ),众(zhòng )叛(pàn )亲(qīn )离(lí ),所(suǒ )以(yǐ )败(bài )也(yě )。今(jīn )晋(jìn )虽(suī )无(wú )德(dé ),未(wèi )有(yǒu )斯(sī )罪(zuì ),深(shēn )愿(yuàn )厉(lì )兵(bīng )积(jī )粟(sù )以(yǐ )待(dài )天(tiān )时(shí )。”群(qún )臣(chén )各(gè )有(yǒu )异(yì )同(tóng ),庭(tíng )议(yì )者(zhě )久(jiǔ )之(zhī )。坚(jiān )曰(yuē ):“所(suǒ )谓(wèi )筑(zhù )室(shì )于(yú )道(dào ),沮(jǔ )计(jì )万(wàn )端(duān ),吾(wú )当(dāng )内(nèi )断(duàn )于(yú )心(xīn )矣(yǐ )。”群(qún )臣(chén )出(chū )后(hòu ),独(dú )留(liú )苻(fú )融(róng )议(yì )之(zhī )。坚(jiān )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )大(dà )事(shì ),定(dìng )策(cè )者(zhě )一(yī )两(liǎng )人(rén )而(ér )已(yǐ ),群(qún )议(yì )纷(fēn )纭(yún ),徒(tú )乱(luàn )人(rén )意(yì ),吾(wú )当(dāng )与(yǔ )汝(rǔ )决(jué )之(zhī )”融(róng )曰(yuē ):“岁(suì )镇(zhèn )在(zài )斗(dòu )牛(niú ),吴(wú )、越(yuè )之(zhī )福(fú ),不(bú )可(kě )以(yǐ )伐(fá )一(yī )也(yě )。晋(jìn )主(zhǔ )休(xiū )明(míng ),朝(cháo )臣(chén )用(yòng )命(mìng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )伐(fá )二(èr )也(yě )。我(wǒ )数(shù )战(zhàn ),兵(bīng )疲(pí )将(jiāng )倦(juàn ),有(yǒu )惮(dàn )敌(dí )之(zhī )意(yì ),不(bú )可(kě )以(yǐ )伐(fá )三(sān )也(yě )。诸(zhū )言(yán )不(bú )可(kě )者(zhě ),策(cè )之(zhī )上(shàng )也(yě ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )纳(nà )之(zhī )。”坚(jiān )作(zuò )色(sè )曰(yuē ):“汝(rǔ )复(fù )如(rú )此(cǐ ),天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì ),吾(wú )当(dāng )谁(shuí )与(yǔ )言(yán )之(zhī )!今(jīn )有(yǒu )众(zhòng )百(bǎi )万(wàn ),资(zī )仗(zhàng )如(rú )山(shān ),吾(wú )虽(suī )未(wèi )称(chēng )令(lìng )主(zhǔ ),亦(yì )不(bú )为(wéi )暗(àn )劣(liè )。以(yǐ )累(lèi )捷(jié )之(zhī )威(wēi ),击(jī )垂(chuí )亡(wáng )之(zhī )寇(kòu ),何(hé )不(bú )克(kè )之(zhī )有(yǒu )乎(hū )!吾(wú )终(zhōng )不(bú )以(yǐ )贼(zéi )遗(yí )子(zǐ )孙(sūn ),为(wéi )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )之(zhī )忧(yōu )也(yě )。”融(róng )泣(qì )曰(yuē ):“吴(wú )之(zhī )不(bú )可(kě )伐(fá )昭(zhāo )然(rán ),虚(xū )劳(láo )大(dà )举(jǔ ),必(bì )无(wú )功(gōng )而(ér )反(fǎn )。臣(chén )之(zhī )所(suǒ )忧(yōu ),非(fēi )此(cǐ )而(ér )已(yǐ )。陛(bì )下(xià )宠(chǒng )育(yù )鲜(xiān )卑(bēi )、羌(qiāng )、羯(jié ),布(bù )诸(zhū )畿(jī )甸(diàn ),旧(jiù )人(rén )族(zú )类(lèi ),斥(chì )徙(xǐ )遐(xiá )方(fāng )。今(jīn )倾(qīng )国(guó )而(ér )去(qù ),如(rú )有(yǒu )风(fēng )尘(chén )之(zhī )变(biàn )者(zhě ),其(qí )如(rú )宗(zōng )庙(miào )何(hé )!监(jiān )国(guó )以(yǐ )弱(ruò )卒(zú )数(shù )万(wàn )留(liú )守(shǒu )京(jīng )师(shī ),鲜(xiān )卑(bēi )、羌(qiāng )、羯(jié )攒(zǎn )聚(jù )如(rú )林(lín ),此(cǐ )皆(jiē )国(guó )之(zhī )贼(zéi )也(yě ),我(wǒ )之(zhī )仇(chóu )也(yě )。臣(chén )恐(kǒng )非(fēi )但(dàn )徒(tú )返(fǎn )而(ér )已(yǐ ),亦(yì )未(wèi )必(bì )万(wàn )全(quán )。臣(chén )智(zhì )识(shí )愚(yú )浅(qiǎn ),诚(chéng )不(bú )足(zú )采(cǎi );王(wáng )景(jǐng )略(luè )一(yī )时(shí )奇(qí )士(shì ),陛(bì )下(xià )每(měi )拟(nǐ )之(zhī )孔(kǒng )明(míng ),其(qí )临(lín )终(zhōng )之(zhī )言(yán )不(bú )可(kě )忘(wàng )也(yě )。”坚(jiān )不(bú )纳(nà )。游(yóu )于(yú )东(dōng )苑(yuàn ),命(mìng )沙(shā )门(mén )道(dào )安(ān )同(tóng )辇(niǎn )。权(quán )翼(yì )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )法(fǎ )驾(jià ),侍(shì )中(zhōng )陪(péi )乘(chéng ),清(qīng )道(dào )而(ér )行(háng ),进(jìn )止(zhǐ )有(yǒu )度(dù )。三(sān )代(dài )末(mò )主(zhǔ ),或(huò )亏(kuī )大(dà )伦(lún ),适(shì )一(yī )时(shí )之(zhī )情(qíng ),书(shū )恶(è )来(lái )世(shì )。故(gù )班(bān )姬(jī )辞(cí )辇(niǎn ),垂(chuí )美(měi )无(wú )穷(qióng )。道(dào )安(ān )毁(huǐ )形(xíng )贱(jiàn )士(shì ),不(bú )宜(yí )参(cān )秽(huì )神(shén )舆(yú )。”坚(jiān )作(zuò )色(sè )曰(yuē ):“安(ān )公(gōng )道(dào )冥(míng )至(zhì )境(jìng ),德(dé )为(wéi )时(shí )尊(zūn )。朕(zhèn )举(jǔ )天(tiān )下(xià )之(zhī )重(zhòng ),未(wèi )足(zú )以(yǐ )易(yì )之(zhī )。非(fēi )公(gōng )与(yǔ )辇(niǎn )之(zhī )荣(róng ),此(cǐ )乃(nǎi )朕(zhèn )之(zhī )显(xiǎn )也(yě )。”命(mìng )翼(yì )扶(fú )安(ān )升(shēng )辇(niǎn ),顾(gù )谓(wèi )安(ān )曰(yuē ):“朕(zhèn )将(jiāng )与(yǔ )公(gōng )南(nán )游(yóu )吴(wú )、越(yuè ),整(zhěng )六(liù )师(shī )而(ér )巡(xún )狩(shòu ),谒(yè )虞(yú )陵(líng )于(yú )疑(yí )岭(lǐng ),瞻(zhān )禹(yǔ )穴(xué )于(yú )会(huì )稽(jī ),泛(fàn )长(zhǎng )江(jiāng ),临(lín )沧(cāng )海(hǎi ),不(bú )亦(yì )乐(lè )乎(hū )!”安(ān )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )应(yīng )天(tiān )御(yù )世(shì ),居(jū )中(zhōng )土(tǔ )而(ér )制(zhì )四(sì )维(wéi ),逍(xiāo )遥(yáo )顺(shùn )时(shí ),以(yǐ )适(shì )圣(shèng )躬(gōng ),动(dòng )则(zé )鸣(míng )銮(luán )清(qīng )道(dào ),止(zhǐ )则(zé )神(shén )栖(qī )无(wú )为(wéi ),端(duān )拱(gǒng )而(ér )化(huà ),与(yǔ )尧(yáo )、舜(shùn )比(bǐ )隆(lóng ),何(hé )为(wéi )劳(láo )身(shēn )于(yú )驰(chí )骑(qí ),口(kǒu )倦(juàn )于(yú )经(jīng )略(luè ),栉(zhì )风(fēng )沐(mù )雨(yǔ )。蒙(méng )尘(chén )野(yě )次(cì )乎(hū )?且(qiě )东(dōng )南(nán )区(qū )区(qū ),地(dì )下(xià )气(qì )疠(lì ),虞(yú )舜(shùn )游(yóu )而(ér )不(bú )返(fǎn ),大(dà )禹(yǔ )适(shì )而(ér )弗(fú )归(guī ),何(hé )足(zú )以(yǐ )上(shàng )劳(láo )神(shén )驾(jià ),下(xià )困(kùn )苍(cāng )生(shēng )。《诗(shī )》云(yún ):‘惠(huì )此(cǐ )中(zhōng )国(guó ),以(yǐ )绥(suí )四(sì )方(fāng )。’苟(gǒu )文(wén )德(dé )足(zú )以(yǐ )怀(huái )远(yuǎn ),可(kě )不(bú )烦(fán )寸(cùn )兵(bīng )而(ér )坐(zuò )宾(bīn )百(bǎi )越(yuè )。”坚(jiān )曰(yuē ):“非(fēi )为(wéi )地(dì )不(bú )广(guǎng )、人(rén )不(bú )足(zú )也(yě ),但(dàn )思(sī )混(hún )一(yī )六(liù )合(hé ),以(yǐ )济(jì )苍(cāng )生(shēng )。天(tiān )生(shēng )蒸(zhēng )庶(shù ),树(shù )之(zhī )君(jūn )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )除(chú )烦(fán )去(qù )乱(luàn ),安(ān )得(dé )惮(dàn )劳(láo )!朕(zhèn )既(jì )大(dà )运(yùn )所(suǒ )钟(zhōng ),将(jiāng )简(jiǎn )天(tiān )心(xīn )以(yǐ )行(háng )天(tiān )罚(fá )。高(gāo )辛(xīn )有(yǒu )熊(xióng )泉(quán )之(zhī )役(yì ),唐(táng )尧(yáo )有(yǒu )丹(dān )水(shuǐ )之(zhī )师(shī ),此(cǐ )皆(jiē )著(zhe )之(zhī )前(qián )典(diǎn ),昭(zhāo )之(zhī )后(hòu )王(wáng )。诚(chéng )如(rú )公(gōng )言(yán ),帝(dì )王(wáng )无(wú )省(shěng )方(fāng )之(zhī )文(wén )乎(hū )?且(qiě )朕(zhèn )此(cǐ )行(háng )也(yě ),以(yǐ )义(yì )举(jǔ )耳(ěr ),使(shǐ )流(liú )度(dù )衣(yī )冠(guàn )之(zhī )胄(zhòu ),还(hái )其(qí )墟(xū )坟(fén ),复(fù )其(qí )桑(sāng )梓(zǐ ),止(zhǐ )为(wéi )济(jì )难(nán )铨(quán )才(cái ),不(bú )欲(yù )穷(qióng )兵(bīng )极(jí )武(wǔ )。”安(ān )曰(yuē ):“若(ruò )銮(luán )驾(jià )必(bì )欲(yù )亲(qīn )动(dòng ),犹(yóu )不(bú )愿(yuàn )远(yuǎn )涉(shè )江(jiāng )、淮(huái ),可(kě )暂(zàn )幸(xìng )洛(luò )阳(yáng ),明(míng )授(shòu )胜(shèng )略(luè ),驰(chí )纸(zhǐ )檄(xí )于(yú )丹(dān )阳(yáng ),开(kāi )其(qí )改(gǎi )迷(mí )之(zhī )路(lù )。如(rú )其(qí )不(bú )庭(tíng ),伐(fá )之(zhī )可(kě )也(yě )。”坚(jiān )不(bú )纳(nà )。先(xiān )是(shì ),群(qún )臣(chén )以(yǐ )坚(jiān )信(xìn )重(zhòng )道(dào )安(ān ),谓(wèi )安(ān )曰(yuē ):“主(zhǔ )上(shàng )欲(yù )有(yǒu )事(shì )于(yú )东(dōng )南(nán ),公(gōng )何(hé )不(bú )为(wéi )苍(cāng )生(shēng )致(zhì )一(yī )言(yán )也(yě )!”故(gù )安(ān )因(yīn )此(cǐ )而(ér )谏(jiàn )。苻(fú )融(róng )及(jí )尚(shàng )书(shū )原(yuán )绍(shào )、石(shí )越(yuè )等(děng )上(shàng )书(shū )面(miàn )谏(jiàn ),前(qián )后(hòu )数(shù )十(shí ),坚(jiān )终(zhōng )不(bú )从(cóng )。坚(jiān )少(shǎo )子(zǐ )中(zhōng )山(shān )公(gōng )诜(shēn )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )坚(jiān ),又(yòu )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )季(jì )梁(liáng )在(zài )随(suí ),楚(chǔ )人(rén )惮(dàn )之(zhī );宫(gōng )奇(qí )在(zài )虞(yú ),晋(jìn )不(bú )窥(kuī )兵(bīng )。国(guó )有(yǒu )人(rén )焉(yān )故(gù )也(yě )。及(jí )谋(móu )之(zhī )不(bú )用(yòng ),而(ér )亡(wáng )不(bú )淹(yān )岁(suì )。前(qián )车(chē )之(zhī )覆(fù )轨(guǐ ),后(hòu )车(chē )之(zhī )明(míng )鉴(jiàn )。阳(yáng )平(píng )公(gōng ),国(guó )之(zhī )谋(móu )主(zhǔ ),而(ér )陛(bì )下(xià )违(wéi )之(zhī );晋(jìn )有(yǒu )谢(xiè )安(ān )、桓(huán )冲(chōng ),而(ér )陛(bì )下(xià )伐(fá )之(zhī )。是(shì )行(háng )也(yě ),臣(chén )窃(qiè )惑(huò )焉(yān )。”坚(jiān )曰(yuē ):“国(guó )有(yǒu )元(yuán )龟(guī )。可(kě )以(yǐ )决(jué )大(dà )谋(móu );朝(cháo )有(yǒu )公(gōng )卿(qīng ),可(kě )以(yǐ )定(dìng )进(jìn )否(fǒu )。孺(rú )子(zǐ )言(yán )焉(yān ),将(jiāng )为(wéi )戮(lù )也(yě )。”

所(suǒ )司(sī )奏(zòu )刘(liú )兰(lán )讨(tǎo )蝗(huáng )幽(yōu )州(zhōu ),经(jīng )秋(qiū )冬(dōng )不(bú )灭(miè ),请(qǐng )征(zhēng )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )诏(zhào )狱(yù )。坚(jiān )曰(yuē ):“灾(zāi )降(jiàng )自(zì )天(tiān ),殆(dài )非(fēi )人(rén )力(lì )所(suǒ )能(néng )除(chú )也(yě )。此(cǐ )自(zì )朕(zhèn )之(zhī )政(zhèng )违(wéi )所(suǒ )致(zhì ),兰(lán )何(hé )罪(zuì )焉(yān )!”

明(míng )年(nián ),吕(lǚ )光(guāng )发(fā )长(zhǎng )安(ān ),坚(jiān )送(sòng )于(yú )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng ),谓(wèi )光(guāng )曰(yuē ):“西(xī )戎(róng )荒(huāng )俗(sú ),非(fēi )礼(lǐ )义(yì )之(zhī )邦(bāng )。羁(jī )縻(mí )之(zhī )道(dào ),服(fú )而(ér )赦(shè )之(zhī ),示(shì )以(yǐ )中(zhōng )国(guó )之(zhī )威(wēi ),导(dǎo )以(yǐ )王(wáng )化(huà )之(zhī )法(fǎ ),勿(wù )极(jí )武(wǔ )穷(qióng )兵(bīng ),过(guò )深(shēn )残(cán )掠(luě )。”加(jiā )鄯(shàn )善(shàn )王(wáng )休(xiū )密(mì )驮(tuó )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、都(dōu )督(dū )西(xī )域(yù )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、宁(níng )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),车(chē )师(shī )前(qián )部(bù )王(wáng )弥(mí )窴(tián )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、平(píng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、西(xī )域(yù )都(dōu )护(hù ),率(lǜ )其(qí )国(guó )兵(bīng )为(wéi )光(guāng )乡(xiāng )导(dǎo )。

是(shì )年(nián ),益(yì )州(zhōu )西(xī )南(nán )夷(yí )、海(hǎi )南(nán )诸(zhū )国(guó )皆(jiē )遣(qiǎn )使(shǐ )贡(gòng )其(qí )方(fāng )物(wù )。

坚(jiān )南(nán )游(yóu )灞(bà )上(shàng ),从(cóng )容(róng )谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“轩(xuān )辕(yuán ),大(dà )圣(shèng )也(yě ),其(qí )仁(rén )若(ruò )天(tiān ),其(qí )智(zhì )若(ruò )神(shén ),犹(yóu )随(suí )不(bú )顺(shùn )者(zhě )从(cóng )而(ér )征(zhēng )之(zhī ),居(jū )无(wú )常(cháng )所(suǒ ),以(yǐ )兵(bīng )为(wéi )卫(wèi ),故(gù )能(néng )日(rì )月(yuè )所(suǒ )照(zhào ),风(fēng )雨(yǔ )所(suǒ )至(zhì ),莫(mò )不(bú )率(lǜ )从(cóng )。今(jīn )天(tiān )下(xià )垂(chuí )平(píng ),惟(wéi )东(dōng )南(nán )未(wèi )殄(tiǎn )。朕(zhèn )忝(tiǎn )荷(hé )大(dà )业(yè ),巨(jù )责(zé )攸(yōu )归(guī ),岂(qǐ )敢(gǎn )优(yōu )游(yóu )卒(zú )岁(suì ),不(bú )建(jiàn )大(dà )同(tóng )之(zhī )业(yè )!每(měi )思(sī )桓(huán )温(wēn )之(zhī )寇(kòu )也(yě ),江(jiāng )东(dōng )不(bú )可(kě )不(bú )灭(miè )。今(jīn )有(yǒu )劲(jìn )卒(zú )百(bǎi )万(wàn ),文(wén )武(wǔ )如(rú )林(lín ),鼓(gǔ )行(háng )而(ér )摧(cuī )遗(yí )晋(jìn ),若(ruò )商(shāng )风(fēng )之(zhī )陨(yǔn )秋(qiū )箨(tuò )。朝(cháo )廷(tíng )内(nèi )外(wài ),皆(jiē )言(yán )不(bú )可(kě ),吾(wú )实(shí )未(wèi )解(jiě )所(suǒ )由(yóu )。晋(jìn )武(wǔ )若(ruò )信(xìn )朝(cháo )士(shì )之(zhī )言(yán )而(ér )不(bú )征(zhēng )吴(wú )者(zhě ),天(tiān )下(xià )何(hé )由(yóu )一(yī )轨(guǐ )!吾(wú )计(jì )决(jué )矣(yǐ ),不(bú )复(fù )与(yǔ )诸(zhū )卿(qīng )议(yì )也(yě )。”太(tài )子(zǐ )宏(hóng )进(jìn )曰(yuē ):“吴(wú )今(jīn )得(dé )岁(suì ),不(bú )可(kě )伐(fá )也(yě )。且(qiě )晋(jìn )主(zhǔ )无(wú )罪(zuì ),人(rén )为(wéi )之(zhī )用(yòng );谢(xiè )安(ān )、桓(huán )冲(chōng )兄(xiōng )弟(dì )皆(jiē )一(yī )方(fāng )之(zhī )俊(jùn )才(cái ),君(jūn )臣(chén )戮(lù )力(lì ),阻(zǔ )险(xiǎn )长(zhǎng )江(jiāng ),未(wèi )可(kě )图(tú )也(yě )。但(dàn )可(kě )厉(lì )兵(bīng )积(jī )粟(sù ),以(yǐ )待(dài )暴(bào )主(zhǔ ),一(yī )举(jǔ )而(ér )灭(miè )之(zhī )。今(jīn )若(ruò )动(dòng )而(ér )无(wú )功(gōng ),则(zé )威(wēi )名(míng )损(sǔn )于(yú )外(wài ),资(zī )财(cái )竭(jié )于(yú )内(nèi )。是(shì )故(gù )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )行(háng )师(shī )也(yě ),内(nèi )断(duàn )必(bì )诚(chéng ),然(rán )后(hòu )用(yòng )之(zhī )。彼(bǐ )若(ruò )凭(píng )长(zhǎng )江(jiāng )以(yǐ )固(gù )守(shǒu ),徙(xǐ )江(jiāng )北(běi )百(bǎi )姓(xìng )于(yú )江(jiāng )南(nán ),增(zēng )城(chéng )清(qīng )野(yě ),杜(dù )门(mén )不(bú )战(zhàn ),我(wǒ )已(yǐ )疲(pí )矣(yǐ ),彼(bǐ )未(wèi )引(yǐn )弓(gōng )。土(tǔ )下(xià )气(qì )疠(lì ),不(bú )可(kě )久(jiǔ )留(liú ),陛(bì )下(xià )将(jiāng )若(ruò )之(zhī )何(hé )?”坚(jiān )曰(yuē ):“往(wǎng )年(nián )车(chē )骑(qí )灭(miè )燕(yàn ),亦(yì )犯(fàn )岁(suì )而(ér )捷(jié )之(zhī )。天(tiān )道(dào )幽(yōu )远(yuǎn ),非(fēi )汝(rǔ )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。昔(xī )始(shǐ )皇(huáng )之(zhī )灭(miè )六(liù )国(guó ),其(qí )王(wáng )岂(qǐ )皆(jiē )暴(bào )乎(hū )?且(qiě )吾(wú )内(nèi )断(duàn )于(yú )心(xīn )久(jiǔ )矣(yǐ ),举(jǔ )必(bì )克(kè )之(zhī ),何(hé )为(wéi )无(wú )功(gōng )!吾(wú )方(fāng )命(mìng )蛮(mán )夷(yí )以(yǐ )攻(gōng )其(qí )内(nèi ),精(jīng )甲(jiǎ )劲(jìn )兵(bīng )以(yǐ )攻(gōng )其(qí )外(wài ),内(nèi )外(wài )如(rú )此(cǐ ),安(ān )有(yǒu )不(bú )克(kè )!”道(dào )安(ān )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )之(zhī )言(yán )是(shì )也(yě ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )纳(nà )之(zhī )。”坚(jiān )弗(fú )从(cóng )。冠(guàn )军(jūn )慕(mù )容(róng )垂(chuí )言(yán )于(yú )坚(jiān )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )德(dé )侔(móu )轩(xuān )、唐(táng ),功(gōng )高(gāo )汤(tāng )、武(wǔ ),威(wēi )泽(zé )被(bèi )于(yú )八(bā )表(biǎo ),远(yuǎn )夷(yí )重(zhòng )译(yì )而(ér )归(guī )。司(sī )马(mǎ )昌(chāng )明(míng )因(yīn )余(yú )烬(jìn )之(zhī )资(zī ),敢(gǎn )距(jù )王(wáng )命(mìng ),是(shì )而(ér )不(bú )诛(zhū ),法(fǎ )将(jiāng )安(ān )措(cuò )!孙(sūn )氏(shì )跨(kuà )僭(jiàn )江(jiāng )东(dōng ),终(zhōng )并(bìng )于(yú )晋(jìn ),其(qí )势(shì )然(rán )也(yě )。臣(chén )闻(wén )小(xiǎo )不(bú )敌(dí )大(dà ),弱(ruò )不(bú )御(yù )强(qiáng ),况(kuàng )大(dà )秦(qín )之(zhī )应(yīng )符(fú ),陛(bì )下(xià )之(zhī )圣(shèng )武(wǔ ),强(qiáng )兵(bīng )百(bǎi )万(wàn ),韩(hán )、白(bái )盈(yíng )朝(cháo ),而(ér )令(lìng )其(qí )偷(tōu )魂(hún )假(jiǎ )号(hào ),以(yǐ )贼(zéi )虏(lǔ )遗(yí )子(zǐ )孙(sūn )哉(zāi )!《诗(shī )》云(yún ):‘筑(zhù )室(shì )于(yú )道(dào )谋(móu ),是(shì )用(yòng )不(bú )溃(kuì )于(yú )成(chéng )。’陛(bì )下(xià )内(nèi )断(duàn )神(shén )谋(móu )足(zú )矣(yǐ ),不(bú )烦(fán )广(guǎng )访(fǎng )朝(cháo )臣(chén )以(yǐ )乱(luàn )圣(shèng )虑(lǜ )。昔(xī )晋(jìn )武(wǔ )之(zhī )平(píng )吴(wú )也(yě ),言(yán )可(kě )者(zhě )张(zhāng )、杜(dù )数(shù )贤(xián )而(ér )已(yǐ ),若(ruò )采(cǎi )群(qún )臣(chén )之(zhī )言(yán ),岂(qǐ )能(néng )建(jiàn )不(bú )世(shì )之(zhī )功(gōng )!谚(yàn )云(yún )凭(píng )天(tiān )俟(sì )时(shí ),时(shí )已(yǐ )至(zhì )矣(yǐ ),其(qí )可(kě )已(yǐ )乎(hū )!”坚(jiān )大(dà )悦(yuè ),曰(yuē ):“与(yǔ )吾(wú )定(dìng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),其(qí )惟(wéi )卿(qīng )耳(ěr )。”赐(cì )帛(bó )五(wǔ )百(bǎi )匹(pǐ )。

彗(huì )星(xīng )扫(sǎo )东(dōng )井(jǐng )。自(zì )坚(jiān )之(zhī )建(jiàn )元(yuán )十(shí )七(qī )年(nián )四(sì )月(yuè ),长(zhǎng )安(ān )有(yǒu )水(shuǐ )影(yǐng ),远(yuǎn )观(guān )若(ruò )水(shuǐ ),视(shì )地(dì )则(zé )见(jiàn )人(rén ),至(zhì )是(shì )则(zé )止(zhǐ )。坚(jiān )恶(è )之(zhī )。上(shàng )林(lín )竹(zhú )死(sǐ ),洛(luò )阳(yáng )地(dì )陷(xiàn )。

晋(jìn )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )冲(chōng )率(lǜ )众(zhòng )十(shí )万(wàn )伐(fá )坚(jiān ),遂(suí )攻(gōng )襄(xiāng )阳(yáng )。遣(qiǎn )前(qián )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )波(bō )、冠(guàn )军(jūn )桓(huán )石(shí )虔(qián )、振(zhèn )威(wēi )桓(huán )石(shí )民(mín )攻(gōng )沔(miǎn )北(běi )诸(zhū )城(chéng );辅(fǔ )国(guó )杨(yáng )亮(liàng )伐(fá )蜀(shǔ ),攻(gōng )拔(bá )伍(wǔ )城(chéng ),进(jìn )攻(gōng )涪(fú )城(chéng ),龙(lóng )骧(xiāng )胡(hú )彬(bīn )攻(gōng )下(xià )蔡(cài );鹰(yīng )扬(yáng )郭(guō )铨(quán )攻(gōng )武(wǔ )当(dāng );冲(chōng )别(bié )将(jiāng )攻(gōng )万(wàn )岁(suì )城(chéng ),拔(bá )之(zhī )。坚(jiān )大(dà )怒(nù ),遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )征(zhēng )南(nán )睿(ruì )及(jí )冠(guàn )军(jūn )慕(mù )容(róng )垂(chuí )、左(zuǒ )卫(wèi )毛(máo )当(dāng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )五(wǔ )万(wàn )救(jiù )襄(xiāng )阳(yáng ),扬(yáng )武(wǔ )张(zhāng )崇(chóng )救(jiù )武(wǔ )当(dāng ),后(hòu )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )蚝(háo )、步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi )姚(yáo )苌(cháng )救(jiù )涪(fú )城(chéng )。睿(ruì )次(cì )新(xīn )野(yě ),垂(chuí )次(cì )邓(dèng )城(chéng )。王(wáng )师(shī )败(bài )张(zhāng )崇(chóng )于(yú )武(wǔ )当(dāng ),掠(luě )二(èr )千(qiān )余(yú )户(hù )而(ér )归(guī )。睿(ruì )遣(qiǎn )垂(chuí )及(jí )骁(xiāo )骑(qí )石(shí )越(yuè )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),次(cì )于(yú )沔(miǎn )水(shuǐ )。垂(chuí )、越(yuè )夜(yè )命(mìng )三(sān )军(jūn )人(rén )持(chí )十(shí )炬(jù )火(huǒ ),系(xì )炬(jù )于(yú )树(shù )枝(zhī ),光(guāng )照(zhào )十(shí )数(shù )里(lǐ )中(zhōng )。冲(chōng )惧(jù ),退(tuì )还(hái )上(shàng )明(míng )。张(zhāng )蚝(háo )出(chū )斜(xié )谷(gǔ ),杨(yáng )亮(liàng )亦(yì )引(yǐn )兵(bīng )退(tuì )归(guī )。

坚(jiān )下(xià )书(shū )悉(xī )发(fā )诸(zhū )州(zhōu )公(gōng )私(sī )马(mǎ ),人(rén )十(shí )丁(dīng )遣(qiǎn )一(yī )兵(bīng )。门(mén )在(zài )灼(zhuó )然(rán )者(zhě ),为(wéi )崇(chóng )文(wén )义(yì )从(cóng )。良(liáng )家(jiā )子(zǐ )年(nián )二(èr )十(shí )已(yǐ )下(xià ),武(wǔ )艺(yì )骁(xiāo )勇(yǒng ),富(fù )室(shì )材(cái )雄(xióng )者(zhě ),皆(jiē )拜(bài )羽(yǔ )林(lín )郎(láng )。下(xià )书(shū )期(qī )克(kè )捷(jié )之(zhī )日(rì ),以(yǐ )帝(dì )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),谢(xiè )安(ān )为(wéi )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū ),桓(huán )冲(chōng )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),并(bìng )立(lì )第(dì )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。良(liáng )家(jiā )子(zǐ )至(zhì )者(zhě )三(sān )万(wàn )余(yú )骑(qí )。其(qí )秦(qín )州(zhōu )主(zhǔ )簿(bù )金(jīn )城(chéng )赵(zhào )盛(shèng )之(zhī )为(wéi )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、少(shǎo )年(nián )都(dōu )统(tǒng )。遣(qiǎn )征(zhēng )南(nán )苻(fú )融(róng )、骠(biāo )骑(qí )张(zhāng )蚝(háo )、抚(fǔ )军(jūn )苻(fú )方(fāng )、卫(wèi )军(jūn )梁(liáng )成(chéng )、平(píng )南(nán )慕(mù )容(róng )、冠(guàn )军(jūn )慕(mù )容(róng )垂(chuí )率(lǜ )步(bù )骑(qí )二(èr )十(shí )五(wǔ )万(wàn )为(wéi )前(qián )锋(fēng )。坚(jiān )发(fā )长(zhǎng )安(ān ),戎(róng )卒(zú )六(liù )十(shí )余(yú )万(wàn ),骑(qí )二(èr )十(shí )七(qī )万(wàn ),前(qián )后(hòu )千(qiān )里(lǐ ),旗(qí )鼓(gǔ )相(xiàng )望(wàng )。坚(jiān )至(zhì )项(xiàng )城(chéng ),凉(liáng )州(zhōu )之(zhī )兵(bīng )始(shǐ )达(dá )咸(xián )阳(yáng ),蜀(shǔ )汉(hàn )之(zhī )军(jūn )顺(shùn )流(liú )而(ér )下(xià ),幽(yōu )、冀(jì )之(zhī )众(zhòng )至(zhì )于(yú )彭(péng )城(chéng ),东(dōng )西(xī )万(wàn )里(lǐ ),水(shuǐ )陆(lù )齐(qí )进(jìn )。运(yùn )漕(cáo )万(wàn )艘(sōu ),自(zì )河(hé )入(rù )石(shí )门(mén ),达(dá )于(yú )汝(rǔ )、颍(yǐng )。

融(róng )等(děng )攻(gōng )陷(xiàn )寿(shòu )春(chūn ),执(zhí )晋(jìn )平(píng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )徐(xú )元(yuán )喜(xǐ )、安(ān )丰(fēng )太(tài )守(shǒu )王(wáng )先(xiān )。垂(chuí )攻(gōng )陷(xiàn )郧(yún )城(chéng ),害(hài )晋(jìn )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )太(tài )丘(qiū )。梁(liáng )成(chéng )与(yǔ )其(qí )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )显(xiǎn )、弋(yì )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )王(wáng )咏(yǒng )等(děng )率(lǜ )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn ),屯(tún )于(yú )洛(luò )涧(jiàn ),栅(shān )淮(huái )以(yǐ )遏(è )东(dōng )军(jūn )。成(chéng )频(pín )败(bài )王(wáng )师(shī )。晋(jìn )遣(qiǎn )都(dōu )督(dū )谢(xiè )石(shí )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )谢(xiè )玄(xuán )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )伊(yī )、辅(fǔ )国(guó )谢(xiè )琰(yǎn )等(děng )水(shuǐ )陆(lù )七(qī )万(wàn ),相(xiàng )继(jì )距(jù )融(róng ),去(qù )洛(luò )涧(jiàn )二(èr )十(shí )五(wǔ )里(lǐ ),惮(dàn )成(chéng )不(bú )进(jìn )。龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )胡(hú )彬(bīn )先(xiān )保(bǎo )硖(xiá )石(shí ),为(wéi )融(róng )所(suǒ )逼(bī ),粮(liáng )尽(jìn ),诈(zhà )扬(yáng )沙(shā )以(yǐ )示(shì )融(róng )军(jūn ),潜(qián )遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )石(shí )等(děng )曰(yuē ):“今(jīn )贼(zéi )盛(shèng )粮(liáng )尽(jìn ),恐(kǒng )不(bú )见(jiàn )大(dà )军(jūn )。”融(róng )军(jūn )人(rén )获(huò )而(ér )送(sòng )之(zhī )。融(róng )乃(nǎi )驰(chí )使(shǐ )白(bái )坚(jiān )曰(yuē ):“贼(zéi )少(shǎo )易(yì )俘(fú ),但(dàn )惧(jù )其(qí )越(yuè )逸(yì ),宜(yí )速(sù )进(jìn )众(zhòng )军(jūn ),掎(jǐ )禽(qín )贼(zéi )帅(shuài )。”坚(jiān )大(dà )悦(yuè ),恐(kǒng )石(shí )等(děng )遁(dùn )也(yě ),舍(shě )大(dà )军(jūn )于(yú )项(xiàng )城(chéng ),以(yǐ )轻(qīng )骑(qí )八(bā )千(qiān )兼(jiān )道(dào )赴(fù )之(zhī ),令(lìng )军(jūn )人(rén )曰(yuē ):“敢(gǎn )言(yán )吾(wú )至(zhì )寿(shòu )春(chūn )者(zhě )拔(bá )舌(shé )。”故(gù )石(shí )等(děng )弗(fú )知(zhī )。晋(jìn )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )牢(láo )之(zhī )率(lǜ )劲(jìn )卒(zú )五(wǔ )千(qiān ),夜(yè )袭(xí )梁(liáng )成(chéng )垒(lěi ),克(kè )之(zhī ),斩(zhǎn )成(chéng )及(jí )王(wáng )显(xiǎn )、王(wáng )咏(yǒng )等(děng )十(shí )将(jiāng ),士(shì )卒(zú )死(sǐ )者(zhě )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )。谢(xiè )石(shí )等(děng )以(yǐ )既(jì )败(bài )梁(liáng )成(chéng ),水(shuǐ )陆(lù )继(jì )进(jìn )。坚(jiān )与(yǔ )苻(fú )融(róng )登(dēng )城(chéng )而(ér )望(wàng )王(wáng )师(shī ),见(jiàn )部(bù )阵(zhèn )齐(qí )整(zhěng ),将(jiāng )士(shì )精(jīng )锐(ruì ),又(yòu )北(běi )望(wàng )八(bā )公(gōng )山(shān )上(shàng )草(cǎo )木(mù ),皆(jiē )类(lèi )人(rén )形(xíng ),顾(gù )谓(wèi )融(róng )曰(yuē ):“此(cǐ )亦(yì )勍(qíng )敌(dí )也(yě ),何(hé )谓(wèi )少(shǎo )乎(hū )!”怃(wǔ )然(rán )有(yǒu )惧(jù )色(sè )。初(chū ),朝(cháo )廷(tíng )闻(wén )坚(jiān )入(rù )寇(kòu ),会(huì )稽(jī )王(wáng )道(dào )子(zǐ )以(yǐ )威(wēi )仪(yí )鼓(gǔ )吹(chuī )求(qiú )助(zhù )于(yú )钟(zhōng )山(shān )之(zhī )神(shén ),奉(fèng )以(yǐ )相(xiàng )国(guó )之(zhī )号(hào )。及(jí )坚(jiān )之(zhī )见(jiàn )草(cǎo )木(mù )状(zhuàng )人(rén ),若(ruò )有(yǒu )力(lì )焉(yān )。

坚(jiān )遣(qiǎn )其(qí )尚(shàng )书(shū )硃(zhū )序(xù )说(shuō )石(shí )等(děng )以(yǐ )众(zhòng )盛(shèng ),欲(yù )胁(xié )而(ér )降(jiàng )之(zhī )。序(xù )诡(guǐ )谓(wèi )石(shí )曰(yuē ):“若(ruò )秦(qín )百(bǎi )万(wàn )之(zhī )众(zhòng )皆(jiē )至(zhì ),则(zé )莫(mò )可(kě )敌(dí )也(yě )。及(jí )其(qí )众(zhòng )军(jūn )未(wèi )集(jí ),宜(yí )在(zài )速(sù )战(zhàn )。若(ruò )挫(cuò )其(qí )前(qián )锋(fēng ),可(kě )以(yǐ )得(dé )志(zhì )。”石(shí )闻(wén )坚(jiān )在(zài )寿(shòu )春(chūn )也(yě ),惧(jù ),谋(móu )不(bú )战(zhàn )以(yǐ )疲(pí )之(zhī )。谢(xiè )琰(yǎn )劝(quàn )从(cóng )序(xù )言(yán ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )战(zhàn ),许(xǔ )之(zhī )。时(shí )张(zhāng )蚝(háo )败(bài )谢(xiè )石(shí )于(yú )肥(féi )南(nán ),谢(xiè )玄(xuán )、谢(xiè )琰(yǎn )勒(lè )卒(zú )数(shù )万(wàn ),阵(zhèn )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。蚝(háo )乃(nǎi )退(tuì ),列(liè )阵(zhèn )逼(bī )肥(féi )水(shuǐ )。王(wáng )师(shī )不(bú )得(dé )渡(dù ),遣(qiǎn )使(shǐ )谓(wèi )融(róng )曰(yuē ):“君(jūn )悬(xuán )军(jūn )深(shēn )入(rù ),置(zhì )阵(zhèn )逼(bī )水(shuǐ ),此(cǐ )持(chí )久(jiǔ )之(zhī )计(jì ),岂(qǐ )欲(yù )战(zhàn )者(zhě )乎(hū )?若(ruò )小(xiǎo )退(tuì )师(shī ),令(lìng )将(jiāng )士(shì )周(zhōu )旋(xuán ),仆(pú )与(yǔ )君(jūn )公(gōng )缓(huǎn )辔(pèi )而(ér )观(guān )之(zhī ),不(bú )亦(yì )美(měi )乎(hū )!”融(róng )于(yú )是(shì )麾(huī )军(jūn )却(què )阵(zhèn ),欲(yù )因(yīn )其(qí )济(jì )水(shuǐ ),覆(fù )而(ér )取(qǔ )之(zhī )。军(jūn )遂(suí )奔(bēn )退(tuì ),制(zhì )之(zhī )不(bú )可(kě )止(zhǐ )。融(róng )驰(chí )骑(qí )略(luè )阵(zhèn ),马(mǎ )倒(dǎo )被(bèi )杀(shā ),军(jūn )遂(suí )大(dà )败(bài )。王(wáng )师(shī )乘(chéng )胜(shèng )追(zhuī )击(jī ),至(zhì )于(yú )青(qīng )冈(gāng ),死(sǐ )者(zhě )相(xiàng )枕(zhěn )。坚(jiān )为(wéi )流(liú )矢(shǐ )所(suǒ )中(zhōng ),单(dān )骑(qí )遁(dùn )还(hái )于(yú )淮(huái )北(běi ),饥(jī )甚(shèn ),人(rén )有(yǒu )进(jìn )壶(hú )飧(sūn )豚(tún )髀(bì )者(zhě ),坚(jiān )食(shí )之(zhī ),大(dà )悦(yuè ),曰(yuē ):“昔(xī )公(gōng )孙(sūn )豆(dòu )粥(zhōu )何(hé )以(yǐ )加(jiā )也(yě )!”使(shǐ )赐(cì )帛(bó )十(shí )匹(pǐ ),绵(mián )十(shí )斤(jīn )。辞(cí )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )白(bái )龙(lóng )厌(yàn )天(tiān )池(chí )之(zhī )乐(lè )而(ér )见(jiàn )困(kùn )豫(yù )且(qiě ),陛(bì )下(xià )目(mù )所(suǒ )睹(dǔ )也(yě ),耳(ěr )所(suǒ )闻(wén )也(yě )。今(jīn )蒙(méng )尘(chén )之(zhī )难(nán ),岂(qǐ )自(zì )天(tiān )乎(hū )!且(qiě )妄(wàng )施(shī )不(bú )为(wéi )惠(huì ),妄(wàng )受(shòu )不(bú )为(wéi )忠(zhōng )。陛(bì )下(xià ),臣(chén )之(zhī )父(fù )母(mǔ )也(yě ),安(ān )有(yǒu )子(zǐ )养(yǎng )而(ér )求(qiú )报(bào )哉(zāi )!”弗(fú )顾(gù )而(ér )退(tuì )。坚(jiān )大(dà )惭(cán ),顾(gù )谓(wèi )其(qí )夫(fū )人(rén )张(zhāng )氏(shì )曰(yuē ):“朕(zhèn )若(ruò )用(yòng )朝(cháo )臣(chén )之(zhī )言(yán ),岂(qǐ )见(jiàn )今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì )邪(xié )!当(dāng )何(hé )面(miàn )目(mù )复(fù )临(lín )天(tiān )下(xià )乎(hū )?”潸(shān )然(rán )流(liú )涕(tì )而(ér )去(qù )。闻(wén )风(fēng )声(shēng )鹤(hè )唳(lì ),皆(jiē )谓(wèi )晋(jìn )师(shī )之(zhī )至(zhì )。其(qí )仆(pú )射(shè )张(zhāng )天(tiān )锡(xī )、尚(shàng )书(shū )硃(zhū )序(xù )及(jí )徐(xú )元(yuán )喜(xǐ )等(děng )皆(jiē )归(guī )顺(shùn )。初(chū ),谚(yàn )言(yán )“坚(jiān )不(bú )出(chū )项(xiàng )”,群(qún )臣(chén )劝(quàn )坚(jiān )停(tíng )项(xiàng ),为(wéi )六(liù )军(jūn )声(shēng )镇(zhèn ),坚(jiān )不(bú )从(cóng ),故(gù )败(bài )。

诸(zhū )军(jūn )悉(xī )溃(kuì ),惟(wéi )慕(mù )容(róng )垂(chuí )一(yī )军(jūn )独(dú )全(quán ),坚(jiān )以(yǐ )千(qiān )余(yú )骑(qí )赴(fù )之(zhī )。垂(chuí )子(zǐ )宝(bǎo )劝(quàn )垂(chuí )杀(shā )坚(jiān ),垂(chuí )不(bú )从(cóng ),乃(nǎi )以(yǐ )兵(bīng )属(shǔ )坚(jiān )。初(chū ),慕(mù )容(róng )屯(tún )郧(yún )城(chéng ),姜(jiāng )成(chéng )等(děng )守(shǒu )漳(zhāng )口(kǒu ),晋(jìn )随(suí )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )夏(xià )侯(hóu )澄(chéng )攻(gōng )姜(jiāng )成(chéng ),斩(zhǎn )之(zhī ),弃(qì )其(qí )众(zhòng )奔(bēn )还(hái )。坚(jiān )收(shōu )离(lí )集(jí )散(sàn ),比(bǐ )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),众(zhòng )十(shí )余(yú )万(wàn ),百(bǎi )官(guān )威(wēi )仪(yí )军(jūn )容(róng )粗(cū )备(bèi )。未(wèi )及(jí )关(guān )而(ér )垂(chuí )有(yǒu )贰(èr )志(zhì ),说(shuō )坚(jiān )请(qǐng )巡(xún )抚(fǔ )燕(yàn )、岱(dài ),并(bìng )求(qiú )拜(bài )墓(mù ),坚(jiān )许(xǔ )之(zhī )。权(quán )翼(yì )固(gù )谏(jiàn )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),坚(jiān )不(bú )从(cóng )。寻(xún )惧(jù )垂(chuí )为(wéi )变(biàn ),悔(huǐ )之(zhī ),遣(qiǎn )骁(xiāo )骑(qí )石(shí )越(yuè )率(lǜ )卒(zú )三(sān )千(qiān )戍(shù )鄴(yè ),骠(biāo )骑(qí )张(zhāng )蚝(háo )率(lǜ )羽(yǔ )林(lín )五(wǔ )千(qiān )戍(shù )并(bìng )州(zhōu ),留(liú )兵(bīng )四(sì )千(qiān )配(pèi )镇(zhèn )军(jūn )毛(máo )当(dāng )戍(shù )洛(luò )阳(yáng )。坚(jiān )至(zhì )自(zì )淮(huái )南(nán ),次(cì )于(yú )长(zhǎng )安(ān )东(dōng )之(zhī )行(háng )宫(gōng ),哭(kū )苻(fú )融(róng )而(ér )后(hòu )入(rù ),告(gào )罪(zuì )于(yú )其(qí )太(tài )庙(miào ),赦(shè )殊(shū )死(sǐ )已(yǐ )下(xià ),文(wén )武(wǔ )增(zēng )位(wèi )一(yī )级(jí ),厉(lì )兵(bīng )课(kè )农(nóng ),存(cún )恤(xù )孤(gū )老(lǎo ),诸(zhū )士(shì )卒(zú )不(bú )返(fǎn )者(zhě )皆(jiē )复(fù )其(qí )家(jiā )终(zhōng )世(shì )。赠(zèng )融(róng )大(dà )司(sī )马(mǎ ),谥(shì )曰(yuē )哀(āi )公(gōng )。

卫(wèi )军(jūn )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )丁(dīng )零(líng )、翟(zhái )斌(bīn )反(fǎn )于(yú )河(hé )南(nán ),长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )苻(fú )丕(pī )遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )垂(chuí )及(jí )苻(fú )飞(fēi )龙(lóng )讨(tǎo )之(zhī )。垂(chuí )南(nán )结(jié )丁(dīng )零(líng ),杀(shā )飞(fēi )龙(lóng ),尽(jìn )坑(kēng )其(qí )众(zhòng )。豫(yù )州(zhōu )牧(mù )、平(píng )原(yuán )公(gōng )苻(fú )晖(huī )遣(qiǎn )毛(máo )当(dāng )击(jī )翟(zhái )斌(bīn ),为(wéi )斌(bīn )所(suǒ )败(bài ),当(dāng )死(sǐ )之(zhī )。垂(chuí )子(zǐ )农(nóng )亡(wáng )奔(bēn )列(liè )人(rén ),招(zhāo )集(jí )群(qún )盗(dào ),众(zhòng )至(zhì )万(wàn )数(shù )千(qiān )。丕(pī )遣(qiǎn )石(shí )越(yuè )击(jī )之(zhī ),为(wéi )农(nóng )所(suǒ )败(bài ),越(yuè )死(sǐ )之(zhī )。垂(chuí )引(yǐn )丁(dīng )零(líng )、乌(wū )丸(wán )之(zhī )众(zhòng )二(èr )十(shí )余(yú )万(wàn ),为(wéi )飞(fēi )梯(tī )地(dì )道(dào )以(yǐ )攻(gōng )鄴(yè )城(chéng )。

慕(mù )容(róng )弟(dì )燕(yàn )故(gù )济(jì )北(běi )王(wáng )泓(hóng )先(xiān )为(wéi )北(běi )地(dì )长(zhǎng )史(shǐ ),闻(wén )垂(chuí )攻(gōng )鄴(yè ),亡(wáng )命(mìng )奔(bēn )关(guān )东(dōng ),收(shōu )诸(zhū )马(mǎ )牧(mù )鲜(xiān )卑(bēi ),众(zhòng )至(zhì )数(shù )千(qiān ),还(hái )屯(tún )华(huá )阴(yīn )。慕(mù )容(róng )乃(nǎi )潜(qián )使(shǐ )诸(zhū )弟(dì )及(jí )宗(zōng )人(rén )起(qǐ )兵(bīng )于(yú )外(wài )。坚(jiān )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )强(qiáng )永(yǒng )率(lǜ )骑(qí )击(jī )之(zhī ),为(wéi )泓(hóng )所(suǒ )败(bài ),泓(hóng )众(zhòng )遂(suí )盛(shèng ),自(zì )称(chēng )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、大(dà )都(dōu )督(dū )陕(shǎn )西(xī )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、雍(yōng )州(zhōu )牧(mù )、济(jì )北(běi )王(wáng ),推(tuī )叔(shū )父(fù )垂(chuí )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )、都(dōu )督(dū )陕(shǎn )东(dōng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、领(lǐng )大(dà )司(sī )马(mǎ )、冀(jì )州(zhōu )牧(mù )、吴(wú )王(wáng )。

坚(jiān )谓(wèi )权(quán )翼(yì )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )从(cóng )卿(qīng )言(yán ),鲜(xiān )卑(bēi )至(zhì )是(shì )。关(guān )东(dōng )之(zhī )地(dì ),吾(wú )不(bú )复(fù )与(yǔ )之(zhī )争(zhēng ),将(jiāng )若(ruò )泓(hóng )何(hé )?”翼(yì )曰(yuē ):“寇(kòu )不(bú )可(kě )长(zhǎng )。慕(mù )容(róng )垂(chuí )正(zhèng )可(kě )据(jù )山(shān )东(dōng )为(wéi )乱(luàn ),不(bú )暇(xiá )近(jìn )逼(bī )。今(jīn )及(jí )宗(zōng )族(zú )种(zhǒng )类(lèi )尽(jìn )在(zài )京(jīng )师(shī ),鲜(xiān )卑(bēi )之(zhī )众(zhòng )布(bù )于(yú )畿(jī )甸(diàn ),实(shí )社(shè )稷(jì )之(zhī )元(yuán )忧(yōu ),宜(yí )遣(qiǎn )重(zhòng )将(jiāng )讨(tǎo )之(zhī )。”坚(jiān )乃(nǎi )以(yǐ )广(guǎng )平(píng )公(gōng )苻(fú )熙(xī )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )雍(yōng )州(zhōu )杂(zá )戎(róng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、镇(zhèn )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )蒲(pú )坂(bǎn )。征(zhēng )苻(fú )睿(ruì )为(wéi )都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),配(pèi )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn )以(yǐ )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )冲(chōng )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ ),龙(lóng )骧(xiāng )姚(yáo )苌(cháng )为(wéi )司(sī )马(mǎ ),讨(tǎo )泓(hóng )于(yú )华(huá )泽(zé )。平(píng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )慕(mù )容(róng )冲(chōng )起(qǐ )兵(bīng )河(hé )东(dōng ),有(yǒu )众(zhòng )二(èr )万(wàn ),进(jìn )攻(gōng )蒲(pú )坂(bǎn ),坚(jiān )命(mìng )窦(dòu )冲(chōng )讨(tǎo )之(zhī )。苻(fú )睿(ruì )勇(yǒng )果(guǒ )轻(qīng )敌(dí ),不(bú )恤(xù )士(shì )众(zhòng )。泓(hóng )闻(wén )其(qí )至(zhì )也(yě ),惧(jù ),率(lǜ )众(zhòng )将(jiāng )奔(bēn )关(guān )东(dōng ),睿(ruì )驰(chí )兵(bīng )要(yào )之(zhī )。姚(yáo )苌(cháng )谏(jiàn )曰(yuē ):“鲜(xiān )卑(bēi )有(yǒu )思(sī )归(guī )之(zhī )心(xīn ),宜(yí )驱(qū )令(lìng )出(chū )关(guān ),不(bú )可(kě )遏(è )也(yě )。”睿(ruì )弗(fú )从(cóng ),战(zhàn )于(yú )华(huá )泽(zé ),睿(ruì )败(bài )绩(jì ),被(bèi )杀(shā )。坚(jiān )大(dà )怒(nù )。苌(cháng )惧(jù )诛(zhū ),遂(suí )叛(pàn )。窦(dòu )冲(chōng )击(jī )慕(mù )容(róng )冲(chōng )于(yú )河(hé )东(dōng ),大(dà )破(pò )之(zhī ),冲(chōng )率(lǜ )骑(qí )八(bā )千(qiān )奔(bēn )于(yú )泓(hóng )军(jūn )。泓(hóng )众(zhòng )至(zhì )十(shí )余(yú )万(wàn ),遣(qiǎn )使(shǐ )谓(wèi )坚(jiān )曰(yuē ):“秦(qín )为(wéi )无(wú )道(dào ),灭(miè )我(wǒ )社(shè )稷(jì )。今(jīn )天(tiān )诱(yòu )其(qí )衷(zhōng ),使(shǐ )秦(qín )师(shī )倾(qīng )败(bài ),将(jiāng )欲(yù )兴(xìng )复(fù )大(dà )燕(yàn )。吴(wú )王(wáng )已(yǐ )定(dìng )关(guān )东(dōng ),可(kě )速(sù )资(zī )备(bèi )大(dà )驾(jià ),奉(fèng )送(sòng )家(jiā )兄(xiōng )皇(huáng )帝(dì )并(bìng )宗(zōng )室(shì )功(gōng )臣(chén )之(zhī )家(jiā )。泓(hóng )当(dāng )率(lǜ )关(guān )中(zhōng )燕(yàn )人(rén ),翼(yì )卫(wèi )皇(huáng )帝(dì ),还(hái )返(fǎn )鄴(yè )都(dōu ),与(yǔ )秦(qín )以(yǐ )武(wǔ )牢(láo )为(wéi )界(jiè ),分(fèn )王(wáng )天(tiān )下(xià ),永(yǒng )为(wéi )邻(lín )好(hǎo ),不(bú )复(fù )为(wéi )秦(qín )之(zhī )患(huàn )也(yě )。钜(jù )鹿(lù )公(gōng )轻(qīng )戆(gàng )锐(ruì )进(jìn ),为(wéi )乱(luàn )兵(bīng )所(suǒ )害(hài ),非(fēi )泓(hóng )之(zhī )意(yì )。”坚(jiān )大(dà )怒(nù ),召(zhào )慕(mù )容(róng )责(zé )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )父(fù )子(zǐ )干(gàn )纪(jì )僭(jiàn )乱(luàn ),乖(guāi )逆(nì )人(rén )神(shén ),朕(zhèn )应(yīng )天(tiān )行(háng )神(shén ),尽(jìn )兵(bīng )势(shì )而(ér )得(dé )卿(qīng )。卿(qīng )非(fēi )改(gǎi )迷(mí )归(guī )善(shàn ),而(ér )合(hé )宗(zōng )蒙(méng )宥(yòu ),兄(xiōng )弟(dì )布(bù )列(liè )上(shàng )将(jiāng )、纳(nà )言(yán ),虽(suī )曰(yuē )破(pò )灭(miè ),其(qí )实(shí )若(ruò )归(guī )。奈(nài )何(hé )因(yīn )王(wáng )师(shī )小(xiǎo )败(bài ),便(biàn )猖(chāng )悖(bèi )若(ruò )此(cǐ )!垂(chuí )为(wéi )长(zhǎng )蛇(shé )于(yú )关(guān )东(dōng ),泓(hóng )、冲(chōng )称(chēng )兵(bīng )内(nèi )侮(wǔ )。泓(hóng )书(shū )如(rú )此(cǐ ),卿(qīng )欲(yù )去(qù )者(zhě ),朕(zhèn )当(dāng )相(xiàng )资(zī )。卿(qīng )之(zhī )宗(zōng )族(zú ),可(kě )谓(wèi )人(rén )面(miàn )兽(shòu )心(xīn ),殆(dài )不(bú )可(kě )以(yǐ )国(guó )士(shì )期(qī )也(yě )。”叩(kòu )头(tóu )流(liú )血(xuè ),泣(qì )涕(tì )陈(chén )谢(xiè )。坚(jiān )久(jiǔ )之(zhī )曰(yuē ):“《书(shū )》云(yún ),父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )无(wú )相(xiàng )及(jí )也(yě )。卿(qīng )之(zhī )忠(zhōng )诚(chéng ),实(shí )简(jiǎn )朕(zhèn )心(xīn ),此(cǐ )自(zì )三(sān )竖(shù )之(zhī )罪(zuì ),非(fēi )卿(qīng )之(zhī )过(guò )。”复(fù )其(qí )位(wèi )而(ér )待(dài )之(zhī )如(rú )初(chū )。命(mìng )以(yǐ )书(shū )招(zhāo )喻(yù )垂(chuí )及(jí )泓(hóng )、冲(chōng ),使(shǐ )息(xī )兵(bīng )还(hái )长(zhǎng )安(ān ),恕(shù )其(qí )反(fǎn )叛(pàn )之(zhī )咎(jiù )。而(ér )密(mì )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )谓(wèi )泓(hóng )曰(yuē ):“今(jīn )秦(qín )数(shù )已(yǐ )终(zhōng ),长(zhǎng )安(ān )怪(guài )异(yì )特(tè )甚(shèn ),当(dāng )不(bú )复(fù )能(néng )久(jiǔ )立(lì )。吾(wú )既(jì )笼(lóng )中(zhōng )之(zhī )人(rén ),必(bì )无(wú )还(hái )理(lǐ )。昔(xī )不(bú )能(néng )保(bǎo )守(shǒu )宗(zōng )庙(miào ),致(zhì )令(lìng )倾(qīng )丧(sàng )若(ruò )斯(sī ),吾(wú )罪(zuì )人(rén )也(yě ),不(bú )足(zú )复(fù )顾(gù )吾(wú )之(zhī )存(cún )亡(wáng )。社(shè )稷(jì )不(bú )轻(qīng ),勉(miǎn )建(jiàn )大(dà )业(yè ),以(yǐ )兴(xìng )复(fù )为(wéi )务(wù )。可(kě )以(yǐ )吴(wú )王(wáng )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),中(zhōng )山(shān )王(wáng )为(wéi )太(tài )宰(zǎi )、领(lǐng )大(dà )司(sī )马(mǎ ),汝(rǔ )可(kě )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、领(lǐng )司(sī )徒(tú ),承(chéng )制(zhì )封(fēng )拜(bài )。听(tīng )吾(wú )死(sǐ )问(wèn ),汝(rǔ )使(shǐ )即(jí )尊(zūn )位(wèi )。”泓(hóng )于(yú )是(shì )进(jìn )向(xiàng )长(zhǎng )安(ān ),改(gǎi )年(nián )曰(yuē )燕(yàn )兴(xìng )。是(shì )时(shí )鬼(guǐ )夜(yè )哭(kū ),三(sān )旬(xún )而(ér )止(zhǐ )。

坚(jiān )率(lǜ )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )讨(tǎo )姚(yáo )苌(cháng )于(yú )北(běi )地(dì ),次(cì )于(yú )赵(zhào )氏(shì )坞(wù ),使(shǐ )护(hù )军(jūn )杨(yáng )璧(bì )游(yóu )骑(qí )三(sān )千(qiān ),断(duàn )其(qí )奔(bēn )路(lù ),右(yòu )军(jūn )徐(xú )成(chéng )、左(zuǒ )军(jūn )窦(dòu )冲(chōng )、镇(zhèn )军(jūn )毛(máo )盛(shèng )等(děng )屡(lǚ )战(zhàn )败(bài )之(zhī ),仍(réng )断(duàn )其(qí )运(yùn )水(shuǐ )之(zhī )路(lù )。冯(féng )翊(yì )游(yóu )钦(qīn )因(yīn )淮(huái )南(nán )之(zhī )败(bài ),聚(jù )众(zhòng )数(shù )千(qiān ),保(bǎo )据(jù )频(pín )阳(yáng ),遣(qiǎn )军(jūn )运(yùn )水(shuǐ )及(jí )粟(sù ),以(yǐ )馈(kuì )姚(yáo )苌(cháng ),杨(yáng )璧(bì )尽(jìn )获(huò )之(zhī )。苌(cháng )军(jūn )渴(kě )甚(shèn ),遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )镇(zhèn )北(běi )尹(yǐn )买(mǎi )率(lǜ )劲(jìn )卒(zú )二(èr )万(wàn )决(jué )堰(yàn )。窦(dòu )冲(chōng )率(lǜ )众(zhòng )败(bài )其(qí )军(jūn )于(yú )鹳(guàn )雀(què )渠(qú ),斩(zhǎn )尹(yǐn )买(mǎi )及(jí )首(shǒu )级(jí )万(wàn )三(sān )千(qiān )。苌(cháng )众(zhòng )危(wēi )惧(jù ),人(rén )有(yǒu )渴(kě )死(sǐ )者(zhě )。俄(é )而(ér )降(jiàng )雨(yǔ )于(yú )苌(cháng )营(yíng ),营(yíng )中(zhōng )水(shuǐ )三(sān )尺(chǐ ),周(zhōu )营(yíng )百(bǎi )步(bù )之(zhī )外(wài ),寸(cùn )余(yú )而(ér )已(yǐ ),于(yú )是(shì )苌(cháng )军(jūn )大(dà )振(zhèn )。坚(jiān )方(fāng )食(shí ),去(qù )案(àn )怒(nù )曰(yuē ):“天(tiān )其(qí )无(wú )心(xīn ),何(hé )故(gù )降(jiàng )泽(zé )贼(zéi )营(yíng )!”苌(cháng )又(yòu )东(dōng )引(yǐn )慕(mù )容(róng )泓(hóng )为(wéi )援(yuán )。

泓(hóng )谋(móu )臣(chén )高(gāo )盖(gài )、宿(xiǔ )勤(qín )崇(chóng )等(děng )以(yǐ )泓(hóng )德(dé )望(wàng )后(hòu )冲(chōng ),且(qiě )持(chí )法(fǎ )苛(kē )峻(jùn ),乃(nǎi )杀(shā )泓(hóng ),立(lì )冲(chōng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )弟(dì ),承(chéng )制(zhì )行(háng )事(shì ),自(zì )相(xiàng )署(shǔ )置(zhì )。

姚(yáo )苌(cháng )留(liú )其(qí )弟(dì )征(zhēng )虏(lǔ )绪(xù )守(shǒu )杨(yáng )渠(qú )川(chuān )大(dà )营(yíng ),率(lǜ )众(zhòng )七(qī )万(wàn )来(lái )攻(gōng )坚(jiān )。坚(jiān )遣(qiǎn )杨(yáng )璧(bì )等(děng )击(jī )之(zhī ),为(wéi )苌(cháng )所(suǒ )败(bài ),获(huò )杨(yáng )璧(bì )、毛(máo )盛(shèng )、徐(xú )成(chéng )及(jí )前(qián )军(jūn )齐(qí )午(wǔ )等(děng )数(shù )十(shí )人(rén ),皆(jiē )礼(lǐ )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。

苻(fú )晖(huī )率(lǜ )洛(luò )阳(yáng )、陕(shǎn )城(chéng )之(zhī )众(zhòng )七(qī )万(wàn )归(guī )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )广(guǎng )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )蚝(háo )率(lǜ )蜀(shǔ )汉(hàn )之(zhī )众(zhòng )来(lái )赴(fù )难(nán )。坚(jiān )闻(wén )慕(mù )容(róng )冲(chōng )去(qù )长(zhǎng )安(ān )二(èr )百(bǎi )余(yú )里(lǐ ),引(yǐn )师(shī )而(ér )归(guī ),使(shǐ )抚(fǔ )军(jūn )苻(fú )方(fāng )戍(shù )骊(lí )山(shān ),拜(bài )苻(fú )晖(huī )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )、录(lù )尚(shàng )书(shū ),配(pèi )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn )距(jù )冲(chōng ),河(hé )间(jiān )公(gōng )苻(fú )琳(lín )为(wéi )中(zhōng )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),为(wéi )晖(huī )后(hòu )继(jì )。冲(chōng )乃(nǎi )令(lìng )妇(fù )人(rén )乘(chéng )牛(niú )马(mǎ )为(wéi )众(zhòng ),揭(jiē )竿(gān )为(wéi )旗(qí ),扬(yáng )土(tǔ )为(wéi )尘(chén ),督(dū )厉(lì )其(qí )众(zhòng ),晨(chén )攻(gōng )晖(huī )营(yíng )于(yú )郑(zhèng )西(xī )。晖(huī )出(chū )距(jù )战(zhàn ),冲(chōng )扬(yáng )尘(chén )鼓(gǔ )噪(zào ),晖(huī )师(shī )败(bài )绩(jì )。坚(jiān )又(yòu )以(yǐ )尚(shàng )书(shū )姜(jiāng )宇(yǔ )为(wéi )前(qián )将(jiāng )军(jūn ),与(yǔ )苻(fú )琳(lín )率(lǜ )众(zhòng )三(sān )万(wàn ),击(jī )冲(chōng )于(yú )灞(bà )上(shàng ),为(wéi )冲(chōng )所(suǒ )败(bài ),宇(yǔ )死(sǐ )之(zhī ),琳(lín )中(zhōng )流(liú )矢(shǐ ),冲(chōng )遂(suí )据(jù )阿(ā )房(fáng )城(chéng )。初(chū ),坚(jiān )之(zhī )灭(miè )燕(yàn ),冲(chōng )姊(zǐ )为(wéi )清(qīng )河(hé )公(gōng )主(zhǔ ),年(nián )十(shí )四(sì ),有(yǒu )殊(shū )色(sè ),坚(jiān )纳(nà )之(zhī ),宠(chǒng )冠(guàn )后(hòu )庭(tíng )。冲(chōng )年(nián )十(shí )二(èr ),亦(yì )有(yǒu )龙(lóng )阳(yáng )之(zhī )姿(zī ),坚(jiān )又(yòu )幸(xìng )之(zhī )。姊(zǐ )弟(dì )专(zhuān )宠(chǒng ),宫(gōng )人(rén )莫(mò )进(jìn )。长(zhǎng )安(ān )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):“一(yī )雌(cí )复(fù )一(yī )雄(xióng ),双(shuāng )飞(fēi )入(rù )紫(zǐ )宫(gōng )。”咸(xián )惧(jù )为(wéi )乱(luàn )。王(wáng )猛(měng )切(qiē )谏(jiàn ),坚(jiān )乃(nǎi )出(chū )冲(chōng )。长(zhǎng )安(ān )又(yòu )谣(yáo )曰(yuē ):“凤(fèng )皇(huáng )凤(fèng )皇(huáng )止(zhǐ )阿(ā )房(fáng )。”坚(jiān )以(yǐ )凤(fèng )皇(huáng )非(fēi )梧(wú )桐(tóng )不(bú )栖(qī ),非(fēi )竹(zhú )实(shí )不(bú )食(shí ),乃(nǎi )植(zhí )桐(tóng )竹(zhú )数(shù )十(shí )万(wàn )株(zhū )于(yú )阿(ā )房(fáng )城(chéng )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。冲(chōng )小(xiǎo )字(zì )凤(fèng )皇(huáng ),至(zhì )是(shì ),终(zhōng )为(wéi )坚(jiān )贼(zéi ),入(rù )止(zhǐ )阿(ā )房(fáng )城(chéng )焉(yān )。

晋(jìn )西(xī )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )桓(huán )石(shí )虔(qián )进(jìn )据(jù )鲁(lǔ )阳(yáng ),遣(qiǎn )河(hé )南(nán )太(tài )守(shǒu )高(gāo )茂(mào )北(běi )戍(shù )洛(luò )阳(yáng )。晋(jìn )冠(guàn )军(jūn )谢(xiè )玄(xuán )次(cì )于(yú )下(xià )邳(pī ),徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )赵(zhào )迁(qiān )弃(qì )彭(péng )城(chéng )奔(bēn )还(hái )。玄(xuán )前(qián )锋(fēng )张(zhāng )愿(yuàn )追(zhuī )迁(qiān )及(jí )于(yú )砀(dàng )山(shān ),转(zhuǎn )战(zhàn )而(ér )免(miǎn )。玄(xuán )进(jìn )据(jù )彭(péng )城(chéng )。

时(shí )吕(lǚ )光(guāng )讨(tǎo )平(píng )西(xī )域(yù )三(sān )十(shí )六(liù )国(guó ),所(suǒ )获(huò )珍(zhēn )宝(bǎo )以(yǐ )万(wàn )万(wàn )计(jì )。坚(jiān )下(xià )书(shū )以(yǐ )光(guāng )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、都(dōu )督(dū )玉(yù )门(mén )以(yǐ )西(xī )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、西(xī )域(yù )校(xiào )尉(wèi ),进(jìn )封(fēng )顺(shùn )乡(xiāng )侯(hóu ),增(zēng )邑(yì )一(yī )千(qiān )户(hù )。

刘(liú )牢(láo )之(zhī )伐(fá )兗(yǎn )州(zhōu ),坚(jiān )刺(cì )史(shǐ )张(zhāng )崇(chóng )弃(qì )鄄(juàn )城(chéng )奔(bēn )于(yú )慕(mù )容(róng )垂(chuí )。牢(láo )之(zhī )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )袭(xí )追(zhuī )崇(chóng ),战(zhàn )于(yú )河(hé )南(nán ),斩(zhǎn )其(qí )东(dōng )平(píng )太(tài )守(shǒu )杨(yáng )光(guāng )而(ér )退(tuì )。牢(láo )之(zhī )遂(suí )据(jù )鄄(juàn )城(chéng )。

慕(mù )容(róng )冲(chōng )进(jìn )逼(bī )长(zhǎng )安(ān ),坚(jiān )登(dēng )城(chéng )观(guān )之(zhī ),叹(tàn )曰(yuē ):“此(cǐ )虏(lǔ )何(hé )从(cóng )出(chū )也(yě )?其(qí )强(qiáng )若(ruò )斯(sī )!”大(dà )言(yán )责(zé )冲(chōng )曰(yuē ):“尔(ěr )辈(bèi )群(qún )奴(nú )正(zhèng )可(kě )牧(mù )牛(niú )羊(yáng ),何(hé )为(wéi )送(sòng )死(sǐ )!”冲(chōng )曰(yuē ):“奴(nú )则(zé )奴(nú )矣(yǐ ),既(jì )厌(yàn )奴(nú )苦(kǔ ),复(fù )欲(yù )取(qǔ )尔(ěr )见(jiàn )代(dài )。”坚(jiān )遣(qiǎn )使(shǐ )送(sòng )锦(jǐn )袍(páo )一(yī )领(lǐng )遗(yí )冲(chōng ),称(chēng )诏(zhào )曰(yuē ):“古(gǔ )人(rén )兵(bīng )交(jiāo ),使(shǐ )在(zài )其(qí )间(jiān )。卿(qīng )远(yuǎn )来(lái )草(cǎo )创(chuàng ),得(dé )无(wú )劳(láo )乎(hū )?今(jīn )送(sòng )一(yī )袍(páo ),以(yǐ )明(míng )本(běn )怀(huái )。朕(zhèn )于(yú )卿(qīng )恩(ēn )分(fèn )如(rú )何(hé ),而(ér )于(yú )一(yī )朝(cháo )忽(hū )为(wéi )此(cǐ )变(biàn )!”冲(chōng )命(mìng )詹(zhān )事(shì )答(dá )之(zhī ),亦(yì )称(chēng )“皇(huáng )太(tài )弟(dì )有(yǒu )令(lìng ):孤(gū )今(jīn )心(xīn )在(zài )天(tiān )下(xià ),岂(qǐ )顾(gù )一(yī )袍(páo )小(xiǎo )惠(huì )。苟(gǒu )能(néng )知(zhī )命(mìng ),便(biàn )可(kě )君(jūn )臣(chén )束(shù )手(shǒu ),早(zǎo )送(sòng )皇(huáng )帝(dì ),自(zì )当(dāng )宽(kuān )贷(dài )苻(fú )氏(shì ),以(yǐ )酬(chóu )曩(nǎng )好(hǎo ),终(zhōng )不(bú )使(shǐ )既(jì )往(wǎng )之(zhī )施(shī )独(dú )美(měi )于(yú )前(qián )”。坚(jiān )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )用(yòng )王(wáng )景(jǐng )略(luè )、阳(yáng )平(píng )公(gōng )之(zhī )言(yán ),使(shǐ )白(bái )虏(lǔ )敢(gǎn )至(zhì )于(yú )此(cǐ )。”

苻(fú )丕(pī )在(zài )鄴(yè )粮(liáng )竭(jié ),马(mǎ )无(wú )草(cǎo ),削(xuē )松(sōng )木(mù )而(ér )食(shí )之(zhī )。会(huì )丁(dīng )零(líng )叛(pàn )慕(mù )容(róng )垂(chuí ),垂(chuí )引(yǐn )师(shī )去(qù )鄴(yè ),始(shǐ )具(jù )西(xī )问(wèn ),知(zhī )苻(fú )睿(ruì )等(děng )丧(sàng )败(bài ),长(zhǎng )安(ān )危(wēi )逼(bī ),乃(nǎi )遣(qiǎn )其(qí )阳(yáng )平(píng )太(tài )守(shǒu )邵(shào )兴(xìng )率(lǜ )骑(qí )一(yī )千(qiān ),将(jiāng )北(běi )引(yǐn )重(zhòng )合(hé )侯(hóu )苻(fú )谟(mó )、高(gāo )邑(yì )侯(hóu )苻(fú )亮(liàng )、阜(fù )城(chéng )侯(hóu )苻(fú )定(dìng )于(yú )常(cháng )山(shān ),固(gù )安(ān )侯(hóu )苻(fú )鉴(jiàn )、中(zhōng )山(shān )太(tài )守(shǒu )王(wáng )兗(yǎn )于(yú )中(zhōng )山(shān ),以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )援(yuán )。垂(chuí )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )崇(chóng )要(yào )兴(xìng ),获(huò )之(zhī )于(yú )襄(xiāng )国(guó )南(nán )。又(yòu )遣(qiǎn )其(qí )参(cān )军(jūn )封(fēng )孚(fú )西(xī )引(yǐn )张(zhāng )蚝(háo )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )腾(téng )于(yú )晋(jìn )阳(yáng ),蚝(háo )、腾(téng )以(yǐ )众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )赴(fù )。丕(pī )进(jìn )退(tuì )路(lù )穷(qióng ),乃(nǎi )谋(móu )于(yú )群(qún )僚(liáo )。司(sī )马(mǎ )杨(yáng )膺(yīng )唱(chàng )归(guī )顺(shùn )之(zhī )计(jì ),丕(pī )犹(yóu )未(wèi )从(cóng )。会(huì )晋(jìn )遣(qiǎn )济(jì )北(běi )太(tài )守(shǒu )丁(dīng )匡(kuāng )据(jù )碻(qiāo )磝(áo ),济(jì )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )郭(guō )满(mǎn )据(jù )滑(huá )台(tái ),将(jiāng )军(jūn )颜(yán )肱(gōng )、刘(liú )袭(xí )次(cì )于(yú )河(hé )北(běi ),丕(pī )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )桑(sāng )据(jù )距(jù )之(zhī ),为(wéi )王(wáng )师(shī )所(suǒ )败(bài )。袭(xí )等(děng )进(jìn )攻(gōng )黎(lí )阳(yáng ),克(kè )之(zhī )。丕(pī )惧(jù ),乃(nǎi )遣(qiǎn )从(cóng )弟(dì )就(jiù )与(yǔ )参(cān )军(jūn )焦(jiāo )逵(kuí )请(qǐng )救(jiù )于(yú )谢(xiè )玄(xuán )。丕(pī )书(shū )称(chēng )假(jiǎ )途(tú )求(qiú )粮(liáng ),还(hái )赴(fù )国(guó )难(nán ),须(xū )军(jūn )援(yuán )既(jì )接(jiē ),以(yǐ )鄴(yè )与(yǔ )之(zhī ),若(ruò )西(xī )路(lù )不(bú )通(tōng ),长(zhǎng )安(ān )陷(xiàn )没(méi ),请(qǐng )率(lǜ )所(suǒ )领(lǐng )保(bǎo )守(shǒu )鄴(yè )城(chéng )。乃(nǎi )羁(jī )縻(mí )一(yī )方(fāng ),文(wén )降(jiàng )而(ér )已(yǐ )。逵(kuí )与(yǔ )参(cān )军(jūn )姜(jiāng )让(ràng )密(mì )谓(wèi )杨(yáng )膺(yīng )曰(yuē ):“今(jīn )祸(huò )难(nán )如(rú )此(cǐ ),京(jīng )师(shī )阻(zǔ )隔(gé ),吉(jí )凶(xiōng )莫(mò )审(shěn ),密(mì )迩(ěr )寇(kòu )仇(chóu ),三(sān )军(jūn )罄(qìng )绝(jué ),倾(qīng )危(wēi )之(zhī )甚(shèn ),朝(cháo )不(bú )及(jí )夕(xī )。观(guān )公(gōng )豪(háo )气(qì )不(bú )除(chú ),非(fēi )救(jiù )世(shì )之(zhī )主(zhǔ ),既(jì )不(bú )能(néng )竭(jié )尽(jìn )诚(chéng )款(kuǎn ),速(sù )致(zhì )粮(liáng )援(yuán ),方(fāng )设(shè )两(liǎng )端(duān ),必(bì )无(wú )成(chéng )也(yě )。今(jīn )日(rì )之(zhī )殆(dài ),疾(jí )于(yú )转(zhuǎn )机(jī ),不(bú )容(róng )虚(xū )设(shè ),徒(tú )成(chéng )反(fǎn )覆(fù )。宜(yí )正(zhèng )书(shū )为(wéi )表(biǎo ),以(yǐ )结(jié )殷(yīn )勤(qín )。若(ruò )王(wáng )师(shī )之(zhī )至(zhì ),必(bì )当(dāng )致(zhì )身(shēn )。如(rú )其(qí )不(bú )从(cóng ),可(kě )逼(bī )缚(fù )与(yǔ )之(zhī )。苟(gǒu )不(bú )义(yì )服(fú ),一(yī )人(rén )力(lì )耳(ěr )。古(gǔ )人(rén )行(háng )权(quán ),宁(níng )济(jì )为(wéi )功(gōng ),况(kuàng )君(jūn )侯(hóu )累(lèi )叶(yè )载(zǎi )德(dé ),显(xiǎn )祖(zǔ )初(chū )著(zhe )名(míng )于(yú )晋(jìn )朝(cháo ),今(jīn )复(fù )建(jiàn )崇(chóng )勋(xūn ),使(shǐ )功(gōng )业(yè )相(xiàng )继(jì ),千(qiān )载(zǎi )一(yī )时(shí ),不(bú )可(kě )失(shī )也(yě )。”膺(yīng )素(sù )轻(qīng )丕(pī ),自(zì )以(yǐ )力(lì )能(néng )逼(bī )之(zhī ),乃(nǎi )改(gǎi )书(shū )而(ér )遣(qiǎn )逵(kuí )等(děng ),并(bìng )遣(qiǎn )济(jì )南(nán )毛(máo )蜀(shǔ )、毛(máo )鲜(xiān )等(děng )分(fèn )房(fáng )为(wéi )任(rèn )于(yú )晋(jìn )。

坚(jiān )遣(qiǎn )鸿(hóng )胪(lú )郝(hǎo )稚(zhì )征(zhēng )处(chù )士(shì )王(wáng )嘉(jiā )于(yú )到(dào )兽(shòu )山(shān )。既(jì )至(zhì ),坚(jiān )每(měi )日(rì )召(zhào )嘉(jiā )与(yǔ )道(dào )安(ān )于(yú )外(wài )殿(diàn ),动(dòng )静(jìng )咨(zī )问(wèn )之(zhī )。慕(mù )容(róng )入(rù )见(jiàn )东(dōng )堂(táng ),稽(jī )首(shǒu )谢(xiè )曰(yuē ):“弟(dì )冲(chōng )不(bú )识(shí )义(yì )方(fāng ),孤(gū )背(bèi )国(guó )恩(ēn ),臣(chén )罪(zuì )应(yīng )万(wàn )死(sǐ )。陛(bì )下(xià )垂(chuí )天(tiān )地(dì )之(zhī )容(róng ),臣(chén )蒙(méng )更(gèng )生(shēng )之(zhī )惠(huì )。臣(chén )二(èr )子(zǐ )昨(zuó )婚(hūn ),明(míng )当(dāng )三(sān )日(rì ),愚(yú )欲(yù )暂(zàn )屈(qū )銮(luán )驾(jià ),幸(xìng )臣(chén )私(sī )第(dì )。”坚(jiān )许(xǔ )之(zhī )。出(chū ),嘉(jiā )曰(yuē ):“椎(zhuī )芦(lú )作(zuò )蘧(qú )蒢(chú ),不(bú )成(chéng )文(wén )章(zhāng ),会(huì )天(tiān )大(dà )雨(yǔ ),不(bú )得(dé )杀(shā )羊(yáng )。”坚(jiān )与(yǔ )群(qún )臣(chén )莫(mò )之(zhī )能(néng )解(jiě )。是(shì )夜(yè )大(dà )雨(yǔ ),晨(chén )不(bú )果(guǒ )出(chū )。初(chū ),之(zhī )遣(qiǎn )诸(zhū )弟(dì )起(qǐ )兵(bīng )于(yú )外(wài )也(yě ),坚(jiān )防(fáng )守(shǒu )甚(shèn )严(yán ),谋(móu )应(yīng )之(zhī )而(ér )无(wú )因(yīn )。时(shí )鲜(xiān )卑(bēi )在(zài )城(chéng )者(zhě )犹(yóu )有(yǒu )千(qiān )余(yú )人(rén ),乃(nǎi )密(mì )结(jié )鲜(xiān )卑(bēi )之(zhī )众(zhòng ),谋(móu )伏(fú )兵(bīng )请(qǐng )坚(jiān ),因(yīn )而(ér )杀(shā )之(zhī )。令(lìng )其(qí )豪(háo )帅(shuài )悉(xī )罗(luó )腾(téng )、屈(qū )突(tū )铁(tiě )侯(hóu )等(děng )潜(qián )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):“官(guān )今(jīn )使(shǐ )侯(hóu )外(wài )镇(zhèn ),听(tīng )旧(jiù )人(rén )悉(xī )随(suí ),可(kě )于(yú )某(mǒu )日(rì )会(huì )集(jí )某(mǒu )处(chù )。”鲜(xiān )卑(bēi )信(xìn )之(zhī )。北(běi )部(bù )人(rén )突(tū )贤(xián )与(yǔ )其(qí )妹(mèi )别(bié ),妹(mèi )为(wéi )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )冲(chōng )小(xiǎo )妻(qī ),闻(wén )以(yǐ )告(gào )冲(chōng ),请(qǐng )留(liú )其(qí )兄(xiōng )。冲(chōng )驰(chí )入(rù )白(bái )坚(jiān ),坚(jiān )大(dà )惊(jīng ),召(zhào )腾(téng )问(wèn )之(zhī ),腾(téng )具(jù )首(shǒu )服(fú )。坚(jiān )乃(nǎi )诛(zhū )父(fù )子(zǐ )及(jí )其(qí )宗(zōng )族(zú ),城(chéng )内(nèi )鲜(xiān )卑(bēi )无(wú )少(shǎo )长(zhǎng )及(jí )妇(fù )女(nǚ )皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。

慕(mù )容(róng )垂(chuí )复(fù )围(wéi )鄴(yè )城(chéng )。焦(jiāo )逵(kuí )既(jì )至(zhì ),朝(cháo )廷(tíng )果(guǒ )欲(yù )征(zhēng )丕(pī )任(rèn )子(zǐ ),然(rán )后(hòu )出(chū )师(shī )。逵(kuí )固(gù )陈(chén )丕(pī )款(kuǎn )诚(chéng )无(wú )贰(èr ),并(bìng )宣(xuān )杨(yáng )膺(yīng )之(zhī )意(yì ),乃(nǎi )遣(qiǎn )刘(liú )牢(láo )之(zhī )等(děng )率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn ),水(shuǐ )陆(lù )运(yùn )漕(cáo )救(jiù )鄴(yè )。

时(shí )长(zhǎng )安(ān )大(dà )饥(jī ),人(rén )相(xiàng )食(shí ),诸(zhū )将(jiāng )归(guī )而(ér )吐(tǔ )肉(ròu )以(yǐ )饴(yí )妻(qī )子(zǐ )。

慕(mù )容(róng )冲(chōng )僭(jiàn )称(chēng )尊(zūn )号(hào )于(yú )阿(ā )房(fáng ),改(gǎi )年(nián )更(gèng )始(shǐ )。坚(jiān )与(yǔ )冲(chōng )战(zhàn ),各(gè )有(yǒu )胜(shèng )负(fù )。尝(cháng )为(wéi )冲(chōng )军(jūn )所(suǒ )围(wéi ),殿(diàn )中(zhōng )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )迈(mài )、左(zuǒ )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )邓(dèng )绥(suí )、尚(shàng )书(shū )郎(láng )邓(dèng )琼(qióng )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“吾(wú )门(mén )世(shì )荷(hé )荣(róng )宠(chǒng ),先(xiān )君(jūn )建(jiàn )殊(shū )功(gōng )于(yú )国(guó )家(jiā ),不(bú )可(kě )不(bú )立(lì )忠(zhōng )效(xiào )节(jiē ),以(yǐ )成(chéng )先(xiān )君(jūn )之(zhī )志(zhì )。且(qiě )不(bú )死(sǐ )君(jūn )难(nán )者(zhě ),非(fēi )丈(zhàng )夫(fū )也(yě )。”于(yú )是(shì )与(yǔ )毛(máo )长(zhǎng )乐(lè )等(děng )蒙(méng )兽(shòu )皮(pí ),奋(fèn )矛(máo )而(ér )击(jī )冲(chōng )军(jūn )。冲(chōng )军(jūn )溃(kuì ),坚(jiān )获(huò )免(miǎn ),嘉(jiā )其(qí )忠(zhōng )勇(yǒng ),并(bìng )拜(bài )五(wǔ )校(xiào ),加(jiā )三(sān )品(pǐn )将(jiāng )军(jūn ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。冲(chōng )又(yòu )遣(qiǎn )其(qí )尚(shàng )书(shū )令(lìng )高(gāo )盖(gài )率(lǜ )众(zhòng )夜(yè )袭(xí )长(zhǎng )安(ān ),攻(gōng )陷(xiàn )南(nán )门(mén ),入(rù )于(yú )南(nán )城(chéng )。左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )冲(chōng )、前(qián )禁(jìn )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )辩(biàn )等(děng )击(jī )败(bài )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )八(bā )百(bǎi )级(jí ),分(fèn )其(qí )尸(shī )而(ér )食(shí )之(zhī )。坚(jiān )寻(xún )败(bài )冲(chōng )于(yú )城(chéng )西(xī ),追(zhuī )奔(bēn )至(zhì )于(yú )阿(ā )城(chéng )。诸(zhū )将(jiāng )请(qǐng )乘(chéng )胜(shèng )入(rù )城(chéng ),坚(jiān )惧(jù )为(wéi )冲(chōng )所(suǒ )获(huò ),乃(nǎi )击(jī )金(jīn )以(yǐ )止(zhǐ )军(jūn )。

是(shì )时(shí )刘(liú )牢(láo )之(zhī )至(zhì )枋(fāng )头(tóu )。征(zhēng )东(dōng )参(cān )军(jūn )徐(xú )义(yì )、宦(huàn )人(rén )孟(mèng )丰(fēng )告(gào )苻(fú )丕(pī ),杨(yáng )膺(yīng )、姜(jiāng )让(ràng )等(děng )谋(móu )反(fǎn ),丕(pī )收(shōu )膺(yīng )、让(ràng )戮(lù )之(zhī )。牢(láo )之(zhī )以(yǐ )丕(pī )自(zì )相(xiàng )屠(tú )戮(lù ),盘(pán )桓(huán )不(bú )进(jìn )。

苻(fú )晖(huī )屡(lǚ )为(wéi )冲(chōng )所(suǒ )败(bài ),坚(jiān )让(ràng )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ ),吾(wú )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),拥(yōng )大(dà )众(zhòng ),屡(lǚ )为(wéi )白(bái )虏(lǔ )小(xiǎo )兒(ér )所(suǒ )摧(cuī ),何(hé )用(yòng )生(shēng )为(wéi )!”晖(huī )愤(fèn )恚(huì )自(zì )杀(shā )。关(guān )中(zhōng )堡(bǎo )壁(bì )三(sān )千(qiān )余(yú )所(suǒ ),推(tuī )平(píng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )冯(féng )翊(yì )、赵(zhào )敖(áo )为(wéi )统(tǒng )主(zhǔ ),相(xiàng )率(lǜ )结(jié )盟(méng ),遣(qiǎn )兵(bīng )粮(liáng )助(zhù )坚(jiān )。左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )苟(gǒu )池(chí )、右(yòu )将(jiāng )军(jūn )俱(jù )石(shí )子(zǐ )率(lǜ )骑(qí )五(wǔ )千(qiān ),与(yǔ )冲(chōng )争(zhēng )麦(mài ),战(zhàn )于(yú )骊(lí )山(shān ),为(wéi )冲(chōng )所(suǒ )败(bài ),池(chí )死(sǐ )之(zhī ),石(shí )子(zǐ )奔(bēn )鄴(yè )。坚(jiān )大(dà )怒(nù ),复(fù )遣(qiǎn )领(lǐng )军(jūn )杨(yáng )定(dìng )率(lǜ )左(zuǒ )右(yòu )精(jīng )骑(qí )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )击(jī )冲(chōng ),大(dà )败(bài )之(zhī ),俘(fú )掠(luě )鲜(xiān )卑(bēi )万(wàn )余(yú )而(ér )还(hái )。坚(jiān )怒(nù ),悉(xī )坑(kēng )之(zhī )。定(dìng )果(guǒ )勇(yǒng )善(shàn )战(zhàn ),冲(chōng )深(shēn )惮(dàn )之(zhī ),遂(suí )穿(chuān )马(mǎ )埳(kǎn )以(yǐ )自(zì )固(gù )。

刘(liú )牢(láo )之(zhī )至(zhì )鄴(yè ),慕(mù )容(róng )垂(chuí )北(běi )如(rú )新(xīn )城(chéng )。鄴(yè )中(zhōng )饥(jī )甚(shèn ),丕(pī )率(lǜ )鄴(yè )城(chéng )之(zhī )众(zhòng )就(jiù )晋(jìn )谷(gǔ )于(yú )枋(fāng )头(tóu )。牢(láo )之(zhī )入(rù )屯(tún )鄴(yè )城(chéng )。慕(mù )容(róng )垂(chuí )军(jūn )人(rén )饥(jī )甚(shèn ),多(duō )奔(bēn )中(zhōng )山(shān ),幽(yōu )、冀(jì )人(rén )相(xiàng )食(shí )。初(chū ),关(guān )东(dōng )谣(yáo )曰(yuē ):“幽(yōu )州(zhōu ),生(shēng )当(dāng )灭(miè )。若(ruò )不(bú )灭(miè ),百(bǎi )姓(xìng )绝(jué )。”,垂(chuí )之(zhī )本(běn )名(míng )。与(yǔ )丕(pī )相(xiàng )持(chí )经(jīng )年(nián ),百(bǎi )姓(xìng )死(sǐ )几(jǐ )绝(jué )。

先(xiān )是(shì ),姚(yáo )苌(cháng )攻(gōng )新(xīn )平(píng ),新(xīn )平(píng )太(tài )守(shǒu )苟(gǒu )辅(fǔ )将(jiāng )降(jiàng )之(zhī ),郡(jùn )人(rén )辽(liáo )西(xī )太(tài )守(shǒu )冯(féng )杰(jié )、莲(lián )勺(sháo )令(lìng )冯(féng )翊(yì )等(děng )谏(jiàn )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )丧(sàng )乱(luàn ),忠(zhōng )臣(chén )乃(nǎi )见(jiàn )。昔(xī )田(tián )单(dān )守(shǒu )一(yī )城(chéng )而(ér )存(cún )齐(qí ),今(jīn )秦(qín )之(zhī )所(suǒ )有(yǒu ),犹(yóu )连(lián )州(zhōu )累(lèi )镇(zhèn ),郡(jùn )国(guó )百(bǎi )城(chéng )。臣(chén )子(zǐ )之(zhī )于(yú )君(jūn )父(fù ),尽(jìn )心(xīn )焉(yān ),尽(jìn )力(lì )焉(yān ),死(sǐ )而(ér )后(hòu )已(yǐ ),岂(qǐ )宜(yí )贰(èr )哉(zāi )!”辅(fǔ )大(dà )悦(yuè ),于(yú )是(shì )凭(píng )城(chéng )固(gù )守(shǒu )。苌(cháng )为(wéi )土(tǔ )山(shān )地(dì )道(dào ),辅(fǔ )亦(yì )为(wéi )之(zhī )。或(huò )战(zhàn )山(shān )峰(fēng ),苌(cháng )众(zhòng )死(sǐ )者(zhě )万(wàn )有(yǒu )余(yú )人(rén )。辅(fǔ )乃(nǎi )诈(zhà )降(jiàng ),苌(cháng )将(jiāng )入(rù ),觉(jiào )之(zhī ),引(yǐn )众(zhòng )而(ér )退(tuì )。辅(fǔ )驰(chí )出(chū )击(jī )之(zhī ),斩(zhǎn )获(huò )万(wàn )计(jì )。至(zhì )是(shì ),粮(liáng )竭(jié )矢(shǐ )尽(jìn ),外(wài )救(jiù )不(bú )至(zhì ),苌(cháng )遣(qiǎn )吏(lì )谓(wèi )辅(fǔ )曰(yuē ):“吾(wú )方(fāng )以(yǐ )义(yì )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),岂(qǐ )仇(chóu )忠(zhōng )臣(chén )乎(hū )?卿(qīng )但(dàn )率(lǜ )见(jiàn )众(zhòng )男(nán )女(nǚ )还(hái )长(zhǎng )娄(lóu ),吾(wú )须(xū )此(cǐ )城(chéng )置(zhì )镇(zhèn )。”辅(fǔ )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),率(lǜ )男(nán )女(nǚ )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )口(kǒu )出(chū )城(chéng ),苌(cháng )围(wéi )而(ér )坑(kēng )之(zhī ),男(nán )女(nǚ )无(wú )遗(yí )。初(chū ),石(shí )季(jì )龙(lóng )末(mò ),清(qīng )河(hé )崔(cuī )悦(yuè )为(wéi )新(xīn )平(píng )相(xiàng ),为(wéi )郡(jùn )人(rén )所(suǒ )杀(shā )。悦(yuè )子(zǐ )液(yè )后(hòu )仕(shì )坚(jiān ),为(wéi )尚(shàng )书(shū )郎(láng ),自(zì )表(biǎo )父(fù )仇(chóu )不(bú )同(tóng )天(tiān )地(dì ),请(qǐng )还(hái )冀(jì )州(zhōu )。坚(jiān )愍(mǐn )之(zhī ),禁(jìn )锢(gù )新(xīn )平(píng )人(rén ),缺(quē )其(qí )城(chéng )角(jiǎo )以(yǐ )耻(chǐ )之(zhī )。新(xīn )平(píng )酋(qiú )望(wàng )深(shēn )以(yǐ )为(wéi )惭(cán ),故(gù )相(xiàng )率(lǜ )距(jù )苌(cháng ),以(yǐ )立(lì )忠(zhōng )义(yì )。

时(shí )有(yǒu )群(qún )乌(wū )数(shù )万(wàn ),翔(xiáng )鸣(míng )于(yú )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )上(shàng ),其(qí )声(shēng )甚(shèn )悲(bēi ),占(zhàn )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )斗(dòu )羽(yǔ )不(bú )终(zhōng )年(nián ),有(yǒu )甲(jiǎ )兵(bīng )入(rù )城(chéng )之(zhī )象(xiàng )。冲(chōng )率(lǜ )众(zhòng )登(dēng )城(chéng ),坚(jiān )身(shēn )贯(guàn )甲(jiǎ )胄(zhòu ),督(dū )战(zhàn )距(jù )之(zhī ),飞(fēi )矢(shǐ )满(mǎn )身(shēn ),血(xuè )流(liú )被(bèi )体(tǐ )。时(shí )虽(suī )兵(bīng )寇(kòu )危(wēi )逼(bī ),冯(féng )翊(yì )诸(zhū )堡(bǎo )壁(bì )犹(yóu )有(yǒu )负(fù )粮(liáng )冒(mào )难(nán )而(ér )至(zhì )者(zhě ),多(duō )为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )杀(shā )。坚(jiān )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“闻(wén )来(lái )者(zhě )率(lǜ )不(bú )善(shàn )达(dá ),诚(chéng )是(shì )忠(zhōng )臣(chén )赴(fù )难(nán )之(zhī )义(yì )。当(dāng )今(jīn )寇(kòu )难(nán )殷(yīn )繁(fán ),非(fēi )一(yī )人(rén )之(zhī )力(lì )所(suǒ )能(néng )济(jì )也(yě )。庶(shù )明(míng )灵(líng )有(yǒu )照(zhào ),祸(huò )极(jí )灾(zāi )返(fǎn ),善(shàn )保(bǎo )诚(chéng )顺(shùn ),为(wéi )国(guó )自(zì )爱(ài ),蓄(xù )粮(liáng )厉(lì )甲(jiǎ ),端(duān )听(tīng )师(shī )期(qī ),不(bú )可(kě )徒(tú )丧(sàng )无(wú )成(chéng ),相(xiàng )随(suí )兽(shòu )口(kǒu )。”三(sān )辅(fǔ )人(rén )为(wéi )冲(chōng )所(suǒ )略(luè )者(zhě ),咸(xián )遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )坚(jiān ),请(qǐng )放(fàng )火(huǒ )以(yǐ )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。坚(jiān )曰(yuē ):“哀(āi )诸(zhū )卿(qīng )忠(zhōng )诚(chéng )之(zhī )意(yì )也(yě ),何(hé )复(fù )已(yǐ )已(yǐ )。但(dàn )时(shí )运(yùn )圮(pǐ )丧(sàng ),恐(kǒng )无(wú )益(yì )于(yú )国(guó ),空(kōng )使(shǐ )诸(zhū )卿(qīng )坐(zuò )自(zì )夷(yí )灭(miè ),吾(wú )所(suǒ )不(bú )忍(rěn )也(yě )。且(qiě )吾(wú )精(jīng )兵(bīng )若(ruò )兽(shòu ),利(lì )器(qì )如(rú )霜(shuāng ),而(ér )衄(nǜ )于(yú )乌(wū )合(hé )疲(pí )钝(dùn )之(zhī )贼(zéi ),岂(qǐ )非(fēi )天(tiān )也(yě )!宜(yí )善(shàn )思(sī )之(zhī )。”众(zhòng )固(gù )请(qǐng )曰(yuē ):“臣(chén )等(děng )不(bú )爱(ài )性(xìng )命(mìng ),投(tóu )身(shēn )为(wéi )国(guó ),若(ruò )上(shàng )天(tiān )有(yǒu )灵(líng ),单(dān )诚(chéng )或(huò )冀(jì )一(yī )济(jì ),没(méi )无(wú )遗(yí )恨(hèn )矣(yǐ )。”坚(jiān )遣(qiǎn )骑(qí )七(qī )百(bǎi )应(yīng )之(zhī )。而(ér )冲(chōng )营(yíng )放(fàng )火(huǒ )者(zhě )为(wéi )风(fēng )焰(yàn )所(suǒ )烧(shāo ),其(qí )能(néng )免(miǎn )者(zhě )十(shí )有(yǒu )一(yī )二(èr )。坚(jiān )深(shēn )痛(tòng )之(zhī ),身(shēn )为(wéi )设(shè )祭(jì )而(ér )招(zhāo )之(zhī )曰(yuē ):“有(yǒu )忠(zhōng )有(yǒu )灵(líng ),来(lái )就(jiù )此(cǐ )庭(tíng )。归(guī )汝(rǔ )先(xiān )父(fù ),勿(wù )为(wéi )妖(yāo )形(xíng )。”歔(xū )欷(xī )流(liú )涕(tì ),悲(bēi )不(bú )自(zì )胜(shèng )。众(zhòng )咸(xián )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“至(zhì )尊(zūn )慈(cí )恩(ēn )如(rú )此(cǐ ),吾(wú )等(děng )有(yǒu )死(sǐ )无(wú )移(yí )。”冲(chōng )毒(dú )暴(bào )关(guān )中(zhōng ),人(rén )皆(jiē )流(liú )散(sàn ),道(dào )路(lù )断(duàn )绝(jué ),千(qiān )里(lǐ )无(wú )烟(yān )。坚(jiān )以(yǐ )甘(gān )松(sōng )护(hù )军(jūn )仇(chóu )腾(téng )为(wéi )冯(féng )翊(yì )太(tài )守(shǒu ),加(jiā )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn ),与(yǔ )破(pò )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )蜀(shǔ )人(rén )兰(lán )犊(dú )慰(wèi )勉(miǎn )冯(féng )翊(yì )诸(zhū )县(xiàn )之(zhī )众(zhòng )。众(zhòng )咸(xián )曰(yuē ):“与(yǔ )陛(bì )下(xià )同(tóng )死(sǐ )共(gòng )生(shēng ),誓(shì )无(wú )有(yǒu )贰(èr )。”

每(měi )夜(yè )有(yǒu )周(zhōu )城(chéng )大(dà )呼(hū )曰(yuē ):“杨(yáng )定(dìng )健(jiàn )兒(ér )应(yīng )属(shǔ )我(wǒ ),宫(gōng )殿(diàn )台(tái )观(guān )应(yīng )坐(zuò )我(wǒ ),父(fù )子(zǐ )同(tóng )出(chū )不(bú )共(gòng )汝(rǔ )。”且(qiě )寻(xún )而(ér )不(bú )见(jiàn )人(rén )迹(jì )。城(chéng )中(zhōng )有(yǒu )书(shū )曰(yuē )《古(gǔ )符(fú )传(chuán )贾(jiǎ )录(lù )》,载(zǎi )“帝(dì )出(chū )五(wǔ )将(jiāng )久(jiǔ )长(zhǎng )得(dé )”。先(xiān )是(shì ),又(yòu )谣(yáo )曰(yuē ):“坚(jiān )入(rù )五(wǔ )将(jiāng )山(shān )长(zhǎng )得(dé )。”坚(jiān )大(dà )信(xìn )之(zhī ),告(gào )其(qí )太(tài )子(zǐ )宏(hóng )曰(yuē ):“脱(tuō )如(rú )此(cǐ )言(yán ),天(tiān )或(huò )导(dǎo )予(yǔ )。今(jīn )留(liú )汝(rǔ )兼(jiān )总(zǒng )戎(róng )政(zhèng ),勿(wù )与(yǔ )贼(zéi )争(zhēng )利(lì ),朕(zhèn )当(dāng )出(chū )陇(lǒng )收(shōu )兵(bīng )运(yùn )粮(liáng )以(yǐ )给(gěi )汝(rǔ )。天(tiān )其(qí )或(huò )者(zhě )正(zhèng )训(xùn )予(yǔ )也(yě )。”于(yú )是(shì )遣(qiǎn )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )定(dìng )击(jī )冲(chōng )于(yú )城(chéng )西(xī ),为(wéi )冲(chōng )所(suǒ )擒(qín )。坚(jiān )弥(mí )惧(jù ),付(fù )宏(hóng )以(yǐ )后(hòu )事(shì ),将(jiāng )中(zhōng )山(shān )公(gōng )诜(shēn )、张(zhāng )夫(fū )人(rén )率(lǜ )骑(qí )数(shù )百(bǎi )出(chū )如(rú )五(wǔ )将(jiāng ),宣(xuān )告(gào )州(zhōu )郡(jùn ),期(qī )以(yǐ )孟(mèng )冬(dōng )救(jiù )长(zhǎng )安(ān )。宏(hóng )寻(xún )将(jiāng )母(mǔ )妻(qī )宗(zōng )室(shì )男(nán )女(nǚ )数(shù )千(qiān )骑(qí )出(chū )奔(bēn ),百(bǎi )僚(liáo )逃(táo )散(sàn )。慕(mù )容(róng )冲(chōng )入(rù )据(jù )长(zhǎng )安(ān ),从(cóng )兵(bīng )大(dà )掠(luě ),死(sǐ )者(zhě )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì )。

初(chū ),秦(qín )之(zhī )未(wèi )乱(luàn )也(yě ),关(guān )中(zhōng )土(tǔ )然(rán ),无(wú )火(huǒ )而(ér )烟(yān )气(qì )大(dà )起(qǐ ),方(fāng )数(shù )十(shí )里(lǐ )中(zhōng ),月(yuè )余(yú )不(bú )灭(miè )。坚(jiān )每(měi )临(lín )听(tīng )讼(sòng )观(guān ),令(lìng )百(bǎi )姓(xìng )有(yǒu )怨(yuàn )者(zhě )举(jǔ )烟(yān )于(yú )城(chéng )北(běi ),观(guān )而(ér )录(lù )之(zhī )。长(zhǎng )安(ān )为(wéi )之(zhī )语(yǔ )曰(yuē ):“欲(yù )得(dé )必(bì )存(cún )当(dāng )举(jǔ )烟(yān )。”又(yòu )为(wéi )谣(yáo )曰(yuē ):“长(zhǎng )鞘(qiào )马(mǎ )鞭(biān )击(jī )左(zuǒ )股(gǔ ),太(tài )岁(suì )南(nán )行(háng )当(dāng )复(fù )虏(lǔ )。”秦(qín )人(rén )呼(hū )鲜(xiān )卑(bēi )为(wéi )白(bái )虏(lǔ )。慕(mù )容(róng )垂(chuí )之(zhī )起(qǐ )于(yú )关(guān )东(dōng ),岁(suì )在(zài )癸(guǐ )末(mò )。坚(jiān )之(zhī )分(fèn )氐(dī )户(hù )于(yú )诸(zhū )镇(zhèn )也(yě ),赵(zhào )整(zhěng )因(yīn )侍(shì ),援(yuán )琴(qín )而(ér )歌(gē )曰(yuē ):“阿(ā )得(dé )脂(zhī ),阿(ā )得(dé )脂(zhī ),博(bó )劳(láo )旧(jiù )父(fù )是(shì )仇(chóu )绥(suí ),尾(wěi )长(zhǎng )翼(yì )短(duǎn )不(bú )能(néng )飞(fēi ),远(yuǎn )徙(xǐ )种(zhǒng )人(rén )留(liú )鲜(xiān )卑(bēi ),一(yī )旦(dàn )缓(huǎn )急(jí )语(yǔ )阿(ā )谁(shuí )!”坚(jiān )笑(xiào )而(ér )不(bú )纳(nà )。至(zhì )是(shì ),整(zhěng )言(yán )验(yàn )矣(yǐ )。

坚(jiān )至(zhì )五(wǔ )将(jiāng )山(shān ),姚(yáo )苌(cháng )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )吴(wú )忠(zhōng )围(wéi )之(zhī )。坚(jiān )众(zhòng )奔(bēn )散(sàn ),独(dú )侍(shì )御(yù )十(shí )数(shù )人(rén )而(ér )已(yǐ )。神(shén )色(sè )自(zì )若(ruò ),坐(zuò )而(ér )待(dài )之(zhī ),召(zhào )宰(zǎi )人(rén )进(jìn )食(shí )。俄(é )而(ér )忠(zhōng )至(zhì ),执(zhí )坚(jiān )以(yǐ )归(guī )新(xīn )平(píng ),幽(yōu )之(zhī )于(yú )别(bié )室(shì )。苌(cháng )求(qiú )传(chuán )国(guó )玺(xǐ )于(yú )坚(jiān )曰(yuē ):“苌(cháng )次(cì )膺(yīng )符(fú )历(lì ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )惠(huì )。”坚(jiān )瞋(tián )目(mù )叱(chì )之(zhī )曰(yuē ):“小(xiǎo )羌(qiāng )乃(nǎi )敢(gǎn )干(gàn )逼(bī )天(tiān )子(zǐ ),岂(qǐ )以(yǐ )传(chuán )国(guó )玺(xǐ )授(shòu )汝(rǔ )羌(qiāng )也(yě ),图(tú )纬(wěi )符(fú )命(mìng ),何(hé )所(suǒ )依(yī )据(jù )?五(wǔ )胡(hú )次(cì )序(xù ),无(wú )汝(rǔ )羌(qiāng )名(míng )。违(wéi )天(tiān )不(bú )祥(xiáng ),其(qí )能(néng )久(jiǔ )乎(hū )!玺(xǐ )已(yǐ )送(sòng )晋(jìn ),不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。”苌(cháng )又(yòu )遣(qiǎn )尹(yǐn )纬(wěi )说(shuō )坚(jiān ),求(qiú )为(wéi )尧(yáo )、舜(shùn )禅(chán )代(dài )之(zhī )事(shì )。坚(jiān )责(zé )纬(wěi )曰(yuē ):“禅(chán )代(dài )者(zhě ),圣(shèng )贤(xián )之(zhī )事(shì )。姚(yáo )苌(cháng )叛(pàn )贼(zéi ),奈(nài )何(hé )拟(nǐ )之(zhī )古(gǔ )人(rén )!”坚(jiān )既(jì )不(bú )许(xǔ )苌(cháng )以(yǐ )禅(chán )代(dài ),骂(mà )而(ér )求(qiú )死(sǐ ),苌(cháng )乃(nǎi )缢(yì )坚(jiān )于(yú )新(xīn )平(píng )佛(fó )寺(sì )中(zhōng ),时(shí )年(nián )四(sì )十(shí )八(bā )。中(zhōng )山(shān )公(gōng )诜(shēn )及(jí )张(zhāng )夫(fū )人(rén )并(bìng )自(zì )杀(shā )。是(shì )岁(suì )太(tài )元(yuán )十(shí )年(nián )也(yě )。

宏(hóng )之(zhī )奔(bēn )也(yě ),归(guī )其(qí )南(nán )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杨(yáng )璧(bì )于(yú )下(xià )辩(biàn ),璧(bì )距(jù )之(zhī ),乃(nǎi )奔(bēn )武(wǔ )翥(zhù )氐(dī )豪(háo )强(qiáng )熙(xī ),假(jiǎ )道(dào )归(guī )顺(shùn ),朝(cháo )廷(tíng )处(chù )宏(hóng )于(yú )江(jiāng )州(zhōu )。宏(hóng )历(lì )位(wèi )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )。桓(huán )玄(xuán )篡(cuàn )位(wèi ),以(yǐ )宏(hóng )为(wéi )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。义(yì )熙(xī )初(chū ),以(yǐ )谋(móu )叛(pàn )被(bèi )诛(zhū )。

初(chū ),坚(jiān )强(qiáng )盛(shèng )之(zhī )时(shí ),国(guó )有(yǒu )童(tóng )谣(yáo )云(yún ):“河(hé )水(shuǐ )清(qīng )复(fù )清(qīng ),苻(fú )诏(zhào )死(sǐ )新(xīn )城(chéng )。”坚(jiān )闻(wén )而(ér )恶(è )之(zhī ),每(měi )征(zhēng )伐(fá ),戒(jiè )军(jūn )候(hòu )云(yún ):“地(dì )有(yǒu )名(míng )新(xīn )者(zhě )避(bì )之(zhī )。”时(shí )又(yòu )童(tóng )谣(yáo )云(yún ):“阿(ā )坚(jiān )连(lián )牵(qiān )三(sān )十(shí )年(nián ),若(ruò )后(hòu )欲(yù )败(bài )当(dāng )在(zài )江(jiāng )、淮(huái )间(jiān )。”坚(jiān )在(zài )位(wèi )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),因(yīn )寿(shòu )春(chūn )之(zhī )败(bài ),其(qí )国(guó )大(dà )乱(luàn ),后(hòu )二(èr )年(nián ),竟(jìng )死(sǐ )于(yú )新(xīn )平(píng )佛(fó )寺(sì ),咸(xián )应(yīng )谣(yáo )言(yán )矣(yǐ )。丕(pī )僭(jiàn )号(hào ),伪(wěi )追(zhuī )谥(shì )坚(jiān )曰(yuē )世(shì )祖(zǔ )宣(xuān )昭(zhāo )皇(huáng )帝(dì )。

王(wáng )猛(měng ),字(zì )景(jǐng )略(luè ),北(běi )海(hǎi )剧(jù )人(rén )也(yě ),家(jiā )于(yú )魏(wèi )郡(jùn )。少(shǎo )贫(pín )贱(jiàn ),以(yǐ )鬻(yù )畚(běn )为(wéi )业(yè )。尝(cháng )货(huò )畚(běn )于(yú )洛(luò )阳(yáng ),乃(nǎi )有(yǒu )一(yī )人(rén )贵(guì )买(mǎi )其(qí )畚(běn ),而(ér )云(yún )无(wú )直(zhí ),自(zì )言(yán ):“家(jiā )去(qù )此(cǐ )无(wú )远(yuǎn ),可(kě )随(suí )我(wǒ )取(qǔ )直(zhí )。”猛(měng )利(lì )其(qí )贵(guì )而(ér )从(cóng )之(zhī ),行(háng )不(bú )觉(jiào )远(yuǎn ),忽(hū )至(zhì )深(shēn )山(shān ),见(jiàn )一(yī )父(fù )老(lǎo ),须(xū )发(fā )皓(hào )然(rán ),踞(jù )胡(hú )床(chuáng )而(ér )坐(zuò ),左(zuǒ )右(yòu )十(shí )许(xǔ )人(rén ),有(yǒu )一(yī )人(rén )引(yǐn )猛(měng )进(jìn )拜(bài )之(zhī )。父(fù )老(lǎo )曰(yuē ):“王(wáng )公(gōng )何(hé )缘(yuán )拜(bài )也(yě )!”乃(nǎi )十(shí )倍(bèi )偿(cháng )畚(běn )直(zhí ),遣(qiǎn )人(rén )送(sòng )之(zhī )。猛(měng )既(jì )出(chū ),顾(gù )视(shì ),乃(nǎi )嵩(sōng )高(gāo )山(shān )也(yě )。

猛(měng )瑰(guī )姿(zī )俊(jùn )伟(wěi )。博(bó )学(xué )好(hǎo )兵(bīng )书(shū ),谨(jǐn )重(zhòng )严(yán )毅(yì ),气(qì )度(dù )雄(xióng )远(yuǎn ),细(xì )事(shì )不(bú )干(gàn )其(qí )虑(lǜ ),自(zì )不(bú )参(cān )其(qí )神(shén )契(qì ),略(luè )不(bú )与(yǔ )交(jiāo )通(tōng ),是(shì )以(yǐ )浮(fú )华(huá )之(zhī )士(shì )咸(xián )轻(qīng )而(ér )笑(xiào )之(zhī )。猛(měng )悠(yōu )然(rán )自(zì )得(dé ),不(bú )以(yǐ )屑(xiè )怀(huái )。少(shǎo )游(yóu )于(yú )鄴(yè )都(dōu ),时(shí )人(rén )罕(hǎn )能(néng )识(shí )也(yě )。惟(wéi )徐(xú )统(tǒng )见(jiàn )而(ér )奇(qí )之(zhī ),召(zhào )为(wéi )功(gōng )曹(cáo )。遁(dùn )而(ér )不(bú )应(yīng ),遂(suí )隐(yǐn )于(yú )华(huá )阴(yīn )山(shān )。怀(huái )佐(zuǒ )世(shì )之(zhī )志(zhì ),希(xī )龙(lóng )颜(yán )之(zhī )主(zhǔ ),敛(liǎn )翼(yì )待(dài )时(shí ),候(hòu )风(fēng )云(yún )而(ér )后(hòu )动(dòng )。桓(huán )温(wēn )入(rù )关(guān ),猛(měng )被(bèi )褐(hè )而(ér )诣(yì )之(zhī ),一(yī )面(miàn )谈(tán )当(dāng )世(shì )之(zhī )事(shì ),扪(mén )虱(shī )而(ér )言(yán ),旁(páng )若(ruò )无(wú )人(rén )。温(wēn )察(chá )而(ér )异(yì )之(zhī ),问(wèn )曰(yuē ):“吾(wú )奉(fèng )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )命(mìng ),率(lǜ )锐(ruì )师(shī )十(shí )万(wàn ),杖(zhàng )义(yì )讨(tǎo )逆(nì ),为(wéi )百(bǎi )姓(xìng )除(chú )残(cán )贼(zéi ),而(ér )三(sān )秦(qín )豪(háo )杰(jié )未(wèi )有(yǒu )至(zhì )者(zhě )何(hé )也(yě )?”猛(měng )曰(yuē ):“公(gōng )不(bú )远(yuǎn )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),深(shēn )入(rù )寇(kòu )境(jìng ),长(zhǎng )安(ān )咫(zhǐ )尺(chǐ )而(ér )不(bú )渡(dù )灞(bà )水(shuǐ ),百(bǎi )姓(xìng )未(wèi )见(jiàn )公(gōng )心(xīn )故(gù )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )至(zhì )。”温(wēn )默(mò )然(rán )无(wú )以(yǐ )酬(chóu )之(zhī )。温(wēn )之(zhī )将(jiāng )还(hái ),赐(cì )猛(měng )车(chē )马(mǎ ),拜(bài )高(gāo )官(guān )督(dū )护(hù ),请(qǐng )与(yǔ )俱(jù )南(nán )。猛(měng )还(hái )山(shān )咨(zī )师(shī ),师(shī )曰(yuē ):“卿(qīng )与(yǔ )桓(huán )温(wēn )岂(qǐ )并(bìng )世(shì )哉(zāi )!在(zài )此(cǐ )自(zì )可(kě )富(fù )贵(guì ),何(hé )为(wéi )远(yuǎn )乎(hū )!”猛(měng )乃(nǎi )止(zhǐ )。

苻(fú )坚(jiān )将(jiāng )有(yǒu )大(dà )志(zhì ),闻(wén )猛(měng )名(míng ),遣(qiǎn )吕(lǚ )婆(pó )楼(lóu )招(zhāo )之(zhī ),一(yī )见(jiàn )便(biàn )若(ruò )平(píng )生(shēng )。语(yǔ )及(jí )废(fèi )兴(xìng )大(dà )事(shì ),异(yì )符(fú )同(tóng )契(qì ),若(ruò )玄(xuán )德(dé )之(zhī )遇(yù )孔(kǒng )明(míng )也(yě )。及(jí )坚(jiān )僭(jiàn )位(wèi ),以(yǐ )猛(měng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )。时(shí )始(shǐ )平(píng )多(duō )枋(fāng )头(tóu )西(xī )归(guī )之(zhī )人(rén ),豪(háo )右(yòu )纵(zòng )横(héng ),劫(jié )盗(dào )充(chōng )斥(chì ),乃(nǎi )转(zhuǎn )猛(měng )为(wéi )始(shǐ )平(píng )令(lìng )。猛(měng )下(xià )车(chē ),明(míng )法(fǎ )峻(jùn )刑(xíng ),澄(chéng )察(chá )善(shàn )恶(è ),禁(jìn )勒(lè )强(qiáng )豪(háo )。鞭(biān )杀(shā )一(yī )吏(lì ),百(bǎi )姓(xìng )上(shàng )书(shū )讼(sòng )之(zhī ),有(yǒu )司(sī )劾(hé )奏(zòu ),槛(kǎn )车(chē )征(zhēng )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )诏(zhào )狱(yù )。坚(jiān )亲(qīn )问(wèn )之(zhī ),曰(yuē ):“为(wéi )政(zhèng )之(zhī )体(tǐ ),德(dé )化(huà )为(wéi )先(xiān ),莅(lì )任(rèn )未(wèi )几(jǐ )而(ér )杀(shā )戮(lù )无(wú )数(shù ),何(hé )其(qí )酷(kù )也(yě )!”猛(měng )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )宰(zǎi )宁(níng )国(guó )以(yǐ )礼(lǐ ),治(zhì )乱(luàn )邦(bāng )以(yǐ )法(fǎ )。陛(bì )下(xià )不(bú )以(yǐ )臣(chén )不(bú )才(cái ),任(rèn )臣(chén )以(yǐ )剧(jù )邑(yì ),谨(jǐn )为(wéi )明(míng )君(jūn )翦(jiǎn )除(chú )凶(xiōng )猾(huá )。始(shǐ )杀(shā )一(yī )奸(jiān ),余(yú )尚(shàng )万(wàn )数(shù ),若(ruò )以(yǐ )臣(chén )不(bú )能(néng )穷(qióng )残(cán )尽(jìn )暴(bào ),肃(sù )清(qīng )轨(guǐ )法(fǎ )者(zhě ),敢(gǎn )不(bú )甘(gān )心(xīn )鼎(dǐng )镬(huò ),以(yǐ )谢(xiè )孤(gū )负(fù )。酷(kù )政(zhèng )之(zhī )刑(xíng ),臣(chén )实(shí )未(wèi )敢(gǎn )受(shòu )之(zhī )。”坚(jiān )谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“王(wáng )景(jǐng )略(luè )固(gù )是(shì )夷(yí )吾(wú )、子(zǐ )产(chǎn )之(zhī )俦(chóu )也(yě )。”于(yú )是(shì )赦(shè )之(zhī )。

迁(qiān )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )、咸(xián )阳(yáng )内(nèi )史(shǐ )、京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )。未(wèi )几(jǐ ),除(chú )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )、太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì ),又(yòu )迁(qiān )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )、辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),加(jiā )骑(qí )都(dōu )尉(wèi ),居(jū )中(zhōng )宿(xiǔ )卫(wèi )。时(shí )猛(měng )年(nián )三(sān )十(shí )六(liù ),岁(suì )中(zhōng )五(wǔ )迁(qiān ),权(quán )倾(qīng )内(nèi )外(wài ),宗(zōng )戚(qī )旧(jiù )臣(chén )皆(jiē )害(hài )其(qí )宠(chǒng )。尚(shàng )书(shū )仇(chóu )腾(téng )、丞(chéng )相(xiàng )长(zhǎng )史(shǐ )席(xí )宝(bǎo )数(shù )谮(zèn )毁(huǐ )之(zhī ),坚(jiān )大(dà )怒(nù ),黜(chù )腾(téng )为(wéi )甘(gān )松(sōng )护(hù )军(jūn ),宝(bǎo )白(bái )衣(yī )领(lǐng )长(zhǎng )史(shǐ )。尔(ěr )后(hòu )上(shàng )下(xià )咸(xián )服(fú ),莫(mò )有(yǒu )敢(gǎn )言(yán )。顷(qǐng )之(zhī ),迁(qiān )尚(shàng )书(shū )令(lìng )、太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù ),加(jiā )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。猛(měng )频(pín )表(biǎo )累(lèi )让(ràng ),坚(jiān )竟(jìng )不(bú )许(xǔ )。又(yòu )转(zhuǎn )司(sī )徒(tú )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),余(yú )如(rú )故(gù )。猛(měng )辞(cí )以(yǐ )无(wú )功(gōng ),不(bú )拜(bài )。

后(hòu )率(lǜ )诸(zhū )军(jūn )讨(tǎo )慕(mù )容(róng ),军(jūn )禁(jìn )严(yán )明(míng ),师(shī )无(wú )私(sī )犯(fàn )。猛(měng )之(zhī )未(wèi )至(zhì )鄴(yè )也(yě ),劫(jié )盗(dào )公(gōng )行(háng ),及(jí )猛(měng )之(zhī )至(zhì ),远(yuǎn )近(jìn )帖(tiē )然(rán ),燕(yàn )人(rén )安(ān )之(zhī )。军(jūn )还(hái ),以(yǐ )功(gōng )进(jìn )封(fēng )清(qīng )河(hé )郡(jùn )侯(hóu ),赐(cì )以(yǐ )美(měi )妾(qiè )五(wǔ )人(rén ),上(shàng )女(nǚ )妓(jì )十(shí )二(èr )人(rén ),中(zhōng )妓(jì )三(sān )十(shí )八(bā )人(rén ),马(mǎ )百(bǎi )匹(pǐ ),车(chē )十(shí )乘(chéng )。猛(měng )上(shàng )疏(shū )固(gù )辞(cí )不(bú )受(shòu )。

时(shí )既(jì )留(liú )镇(zhèn )冀(jì )州(zhōu ),坚(jiān )遣(qiǎn )猛(měng )于(yú )六(liù )州(zhōu )之(zhī )内(nèi )听(tīng )以(yǐ )便(biàn )宜(yí )从(cóng )事(shì ),简(jiǎn )召(zhào )英(yīng )俊(jùn ),以(yǐ )补(bǔ )关(guān )东(dōng )守(shǒu )宰(zǎi ),授(shòu )讫(qì ),言(yán )台(tái )除(chú )正(zhèng )。居(jū )数(shù )月(yuè ),上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“臣(chén )前(qián )所(suǒ )以(yǐ )朝(cháo )闻(wén )夕(xī )拜(bài ),不(bú )顾(gù )艰(jiān )虞(yú )者(zhě ),正(zhèng )以(yǐ )方(fāng )难(nán )未(wèi )夷(yí ),军(jūn )机(jī )权(quán )速(sù ),庶(shù )竭(jié )命(mìng )戎(róng )行(háng ),甘(gān )驱(qū )驰(chí )之(zhī )役(yì ),敷(fū )宣(xuān )皇(huáng )威(wēi ),展(zhǎn )筋(jīn )骨(gǔ )之(zhī )效(xiào ),故(gù )FC俛(miǎn )从(cóng )事(shì ),叨(dāo )据(jù )负(fù )乘(chéng ),可(kě )谓(wèi )恭(gōng )命(mìng )于(yú )济(jì )时(shí ),俟(sì )太(tài )平(píng )于(yú )今(jīn )日(rì )。今(jīn )圣(shèng )德(dé )格(gé )于(yú )皇(huáng )天(tiān ),威(wēi )灵(líng )被(bèi )于(yú )八(bā )表(biǎo ),弘(hóng )化(huà )已(yǐ )熙(xī ),六(liù )合(hé )清(qīng )泰(tài ),窃(qiè )敢(gǎn )披(pī )贡(gòng )丹(dān )诚(chéng ),请(qǐng )避(bì )贤(xián )路(lù )。设(shè )官(guān )分(fèn )职(zhí ),各(gè )有(yǒu )司(sī )存(cún ),岂(qǐ )应(yīng )孤(gū )任(rèn )愚(yú )臣(chén ),以(yǐ )速(sù )倾(qīng )败(bài )!东(dōng )夏(xià )之(zhī )事(shì ),非(fēi )臣(chén )区(qū )区(qū )所(suǒ )能(néng )康(kāng )理(lǐ ),愿(yuàn )徙(xǐ )授(shòu )亲(qīn )贤(xián ),济(jì )臣(chén )颠(diān )坠(zhuì )。若(ruò )以(yǐ )臣(chén )有(yǒu )鹰(yīng )犬(quǎn )微(wēi )勤(qín ),未(wèi )忍(rěn )捐(juān )弃(qì )者(zhě ),乞(qǐ )待(dài )罪(zuì )一(yī )州(zhōu ),效(xiào )尽(jìn )力(lì )命(mìng )。徐(xú )方(fāng )始(shǐ )宾(bīn ),淮(huái )、汝(rǔ )防(fáng )重(zhòng ),六(liù )州(zhōu )处(chù )分(fèn ),府(fǔ )选(xuǎn )便(biàn )宜(yí ),辄(zhé )以(yǐ )悉(xī )停(tíng )。督(dū )任(rèn )弗(fú )可(kě )虚(xū )旷(kuàng ),深(shēn )愿(yuàn )时(shí )降(jiàng )神(shén )规(guī )。”坚(jiān )不(bú )许(xǔ ),遣(qiǎn )其(qí )侍(shì )中(zhōng )梁(liáng )谠(dǎng )诣(yì )鄴(yè )喻(yù )旨(zhǐ ),猛(měng )乃(nǎi )视(shì )事(shì )如(rú )前(qián )。

俄(é )入(rù )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )、中(zhōng )书(shū )监(jiān )、尚(shàng )书(shū )令(lìng )、太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )、司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),持(chí )节(jiē )、常(cháng )侍(shì )、将(jiāng )军(jūn )、侯(hóu )如(rú )故(gù )。稍(shāo )加(jiā )都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。猛(měng )表(biǎo )让(ràng )久(jiǔ )之(zhī )。坚(jiān )曰(yuē ):“卿(qīng )昔(xī )螭(chī )蟠(pán )布(bù )衣(yī ),朕(zhèn )龙(lóng )潜(qián )弱(ruò )冠(guàn ),属(shǔ )世(shì )事(shì )纷(fēn )纭(yún ),厉(lì )士(shì )之(zhī )际(jì ),颠(diān )覆(fù )厥(jué )德(dé )。朕(zhèn )奇(qí )卿(qīng )于(yú )暂(zàn )见(jiàn ),拟(nǐ )卿(qīng )为(wéi )卧(wò )龙(lóng ),卿(qīng )亦(yì )异(yì )朕(zhèn )于(yú )一(yī )言(yán ),回(huí )《考(kǎo )槃(pán )》之(zhī )雅(yǎ )志(zhì ),岂(qǐ )不(bú )精(jīng )契(qì )神(shén )交(jiāo ),千(qiān )载(zǎi )之(zhī )会(huì )!虽(suī )傅(fù )岩(yán )入(rù )梦(mèng ),姜(jiāng )公(gōng )悟(wù )兆(zhào ),今(jīn )古(gǔ )一(yī )时(shí ),亦(yì )不(bú )殊(shū )也(yě )。自(zì )卿(qīng )辅(fǔ )政(zhèng ),几(jǐ )将(jiāng )二(èr )纪(jì ),内(nèi )厘(lí )百(bǎi )揆(kuí ),外(wài )荡(dàng )群(qún )凶(xiōng ),天(tiān )下(xià )向(xiàng )定(dìng ),彝(yí )伦(lún )始(shǐ )叙(xù )。朕(zhèn )且(qiě )欲(yù )从(cóng )容(róng )于(yú )上(shàng ),望(wàng )卿(qīng )劳(láo )心(xīn )于(yú )下(xià ),弘(hóng )济(jì )之(zhī )务(wù ),非(fēi )卿(qīng )而(ér )谁(shuí )!”遂(suí )不(bú )许(xǔ )。其(qí )后(hòu )数(shù )年(nián ),复(fù )授(shòu )司(sī )徒(tú )。猛(měng )复(fù )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )乾(qián )象(xiàng )盈(yíng )虚(xū ),惟(wéi )后(hòu )则(zé )之(zhī );位(wèi )称(chēng )以(yǐ )才(cái ),官(guān )非(fēi )则(zé )旷(kuàng )。郑(zhèng )武(wǔ )翼(yì )周(zhōu ),仍(réng )世(shì )载(zǎi )咏(yǒng );王(wáng )叔(shū )昧(mèi )宠(chǒng ),政(zhèng )替(tì )身(shēn )亡(wáng ),斯(sī )则(zé )成(chéng )败(bài )之(zhī )殷(yīn )监(jiān ),为(wéi )臣(chén )之(zhī )炯(jiǒng )戒(jiè )。窃(qiè )惟(wéi )鼎(dǐng )宰(zǎi )崇(chóng )重(zhòng ),参(cān )路(lù )太(tài )阶(jiē ),宜(yí )妙(miào )尽(jìn )时(shí )贤(xián ),对(duì )扬(yáng )休(xiū )命(mìng )。魏(wèi )祖(zǔ )以(yǐ )文(wén )和(hé )为(wéi )公(gōng ),贻(yí )笑(xiào )孙(sūn )后(hòu );千(qiān )秋(qiū )一(yī )言(yán )致(zhì )相(xiàng ),匈(xiōng )奴(nú )吲(yǐn )之(zhī )。臣(chén )何(hé )庸(yōng )狷(juàn ),而(ér )应(yīng )斯(sī )举(jǔ )!不(bú )但(dàn )取(qǔ )嗤(chī )邻(lín )远(yuǎn ),实(shí )令(lìng )为(wéi )虏(lǔ )轻(qīng )秦(qín )。昔(xī )东(dōng )野(yě )穷(qióng )驭(yù ),颜(yán )子(zǐ )知(zhī )其(qí )将(jiāng )弊(bì )。陛(bì )下(xià )不(bú )复(fù )料(liào )度(dù )臣(chén )之(zhī )才(cái )力(lì ),私(sī )惧(jù )败(bài )亡(wáng )是(shì )及(jí )。且(qiě )上(shàng )亏(kuī )宪(xiàn )典(diǎn ),臣(chén )何(hé )颜(yán )处(chù )之(zhī )!虽(suī )陛(bì )下(xià )私(sī )臣(chén ),其(qí )如(rú )天(tiān )下(xià )何(hé )!愿(yuàn )回(huí )日(rì )月(yuè )之(zhī )鉴(jiàn ),矜(jīn )臣(chén )后(hòu )悔(huǐ ),使(shǐ )上(shàng )无(wú )过(guò )授(shòu )之(zhī )谤(bàng ),臣(chén )蒙(méng )覆(fù )焘(tāo )之(zhī )恩(ēn )。”坚(jiān )竟(jìng )不(bú )从(cóng )。猛(měng )乃(nǎi )受(shòu )命(mìng )。军(jūn )国(guó )内(nèi )外(wài )万(wàn )机(jī )之(zhī )务(wù ),事(shì )无(wú )巨(jù )细(xì ),莫(mò )不(bú )归(guī )之(zhī )。

猛(měng )宰(zǎi )政(zhèng )公(gōng )平(píng ),流(liú )放(fàng )尸(shī )素(sù ),拔(bá )幽(yōu )滞(zhì ),显(xiǎn )贤(xián )才(cái ),外(wài )修(xiū )兵(bīng )革(gé ),内(nèi )综(zōng )儒(rú )学(xué ),劝(quàn )课(kè )农(nóng )桑(sāng ),教(jiāo )以(yǐ )廉(lián )耻(chǐ ),无(wú )罪(zuì )而(ér )不(bú )刑(xíng ),无(wú )才(cái )而(ér )不(bú )任(rèn ),庶(shù )绩(jì )咸(xián )熙(xī ),百(bǎi )揆(kuí )时(shí )叙(xù )。于(yú )是(shì )兵(bīng )强(qiáng )国(guó )富(fù ),垂(chuí )及(jí )升(shēng )平(píng ),猛(měng )之(zhī )力(lì )也(yě )。坚(jiān )尝(cháng )从(cóng )容(róng )谓(wèi )猛(měng )曰(yuē ):“卿(qīng )夙(sù )夜(yè )匪(fěi )懈(xiè ),忧(yōu )勤(qín )万(wàn )机(jī ),若(ruò )文(wén )王(wáng )得(dé )太(tài )公(gōng ),吾(wú )将(jiāng )优(yōu )游(yóu )以(yǐ )卒(zú )岁(suì )。”猛(měng )曰(yuē ):“不(bú )图(tú )陛(bì )下(xià )知(zhī )臣(chén )之(zhī )过(guò ),臣(chén )何(hé )足(zú )以(yǐ )拟(nǐ )古(gǔ )人(rén )!”坚(jiān )曰(yuē ):“以(yǐ )吾(wú )观(guān )之(zhī ),太(tài )公(gōng )岂(qǐ )能(néng )过(guò )也(yě )。”常(cháng )敕(chì )其(qí )太(tài )子(zǐ )宏(hóng )、长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )丕(pī )等(děng )曰(yuē ):“汝(rǔ )事(shì )王(wáng )公(gōng ),如(rú )事(shì )我(wǒ )也(yě )。”其(qí )见(jiàn )重(zhòng )如(rú )此(cǐ )。

广(guǎng )平(píng )麻(má )思(sī )流(liú )寄(jì )关(guān )右(yòu ),因(yīn )母(mǔ )亡(wáng )归(guī )葬(zàng ),请(qǐng )还(hái )冀(jì )州(zhōu )。猛(měng )谓(wèi )思(sī )曰(yuē ):“便(biàn )可(kě )速(sù )装(zhuāng ),是(shì )暮(mù )已(yǐ )符(fú )卿(qīng )发(fā )遣(qiǎn )。”及(jí )始(shǐ )出(chū )关(guān ),郡(jùn )县(xiàn )已(yǐ )被(bèi )符(fú )管(guǎn )摄(shè )。其(qí )令(lìng )行(háng )禁(jìn )整(zhěng ),事(shì )无(wú )留(liú )滞(zhì ),皆(jiē )此(cǐ )类(lèi )也(yě )。性(xìng )刚(gāng )明(míng )清(qīng )肃(sù ),于(yú )善(shàn )恶(è )尤(yóu )分(fèn )。微(wēi )时(shí )一(yī )餐(cān )之(zhī )惠(huì ),睚(yá )柴(chái )之(zhī )忿(fèn ),靡(mí )不(bú )报(bào )焉(yān ),时(shí )论(lùn )颇(pō )以(yǐ )此(cǐ )少(shǎo )之(zhī )。

其(qí )年(nián )寝(qǐn )疾(jí ),坚(jiān )亲(qīn )祈(qí )南(nán )北(běi )郊(jiāo )、宗(zōng )庙(miào )、社(shè )稷(jì ),分(fèn )遣(qiǎn )侍(shì )臣(chén )祷(dǎo )河(hé )岳(yuè )诸(zhū )祀(sì ),靡(mí )不(bú )周(zhōu )备(bèi )。猛(měng )疾(jí )未(wèi )瘳(chōu ),乃(nǎi )大(dà )赦(shè )其(qí )境(jìng )内(nèi )殊(shū )死(sǐ )已(yǐ )下(xià )。猛(měng )疾(jí )甚(shèn ),因(yīn )上(shàng )疏(shū )谢(xiè )恩(ēn ),并(bìng )言(yán )时(shí )政(zhèng ),多(duō )所(suǒ )弘(hóng )益(yì )。坚(jiān )览(lǎn )之(zhī )流(liú )涕(tì ),悲(bēi )恸(tòng )左(zuǒ )右(yòu )。及(jí )疾(jí )笃(dǔ ),坚(jiān )亲(qīn )临(lín )省(shěng )病(bìng ),问(wèn )以(yǐ )后(hòu )事(shì )。猛(měng )曰(yuē ):“晋(jìn )虽(suī )僻(pì )陋(lòu )吴(wú )、越(yuè ),乃(nǎi )正(zhèng )朔(shuò )相(xiàng )承(chéng )。亲(qīn )仁(rén )善(shàn )邻(lín ),国(guó )之(zhī )宝(bǎo )也(yě )。臣(chén )没(méi )之(zhī )后(hòu ),愿(yuàn )不(bú )以(yǐ )晋(jìn )为(wéi )图(tú )。鲜(xiān )卑(bēi )、羌(qiāng )虏(lǔ ),我(wǒ )之(zhī )仇(chóu )也(yě ),终(zhōng )为(wéi )人(rén )患(huàn ),宜(yí )渐(jiàn )除(chú )之(zhī ),以(yǐ )便(biàn )社(shè )稷(jì )。”言(yán )终(zhōng )而(ér )死(sǐ ),时(shí )年(nián )五(wǔ )十(shí )一(yī )。坚(jiān )哭(kū )之(zhī )恸(tòng )。比(bǐ )敛(liǎn ),三(sān )临(lín ),谓(wèi )太(tài )子(zǐ )宏(hóng )曰(yuē ):“天(tiān )不(bú )欲(yù )使(shǐ )吾(wú )平(píng )一(yī )六(liù )合(hé )邪(xié )?何(hé )夺(duó )吾(wú )景(jǐng )略(luè )之(zhī )速(sù )也(yě )!”赠(zèng )侍(shì )中(zhōng ),丞(chéng )相(xiàng )余(yú )如(rú )故(gù )。给(gěi )东(dōng )园(yuán )温(wēn )明(míng )秘(mì )器(qì ),帛(bó )三(sān )千(qiān )匹(pǐ ),谷(gǔ )万(wàn )石(shí )。谒(yè )者(zhě )仆(pú )射(shè )监(jiān )护(hù )丧(sàng )事(shì ),葬(zàng )礼(lǐ )一(yī )依(yī )汉(hàn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )故(gù )事(shì )。谥(shì )曰(yuē )武(wǔ )侯(hóu )。朝(cháo )野(yě )巷(xiàng )哭(kū )三(sān )日(rì )。

苻(fú )融(róng ),字(zì )博(bó )休(xiū ),坚(jiān )之(zhī )季(jì )弟(dì )也(yě )。少(shǎo )而(ér )岐(qí )嶷(yí )夙(sù )成(chéng ),魁(kuí )伟(wěi )美(měi )姿(zī )度(dù )。健(jiàn )之(zhī )世(shì )封(fēng )安(ān )乐(lè )王(wáng ),融(róng )上(shàng )疏(shū )固(gù )辞(cí ),健(jiàn )深(shēn )奇(qí )之(zhī ),曰(yuē ):“且(qiě )成(chéng )吾(wú )兒(ér )箕(jī )山(shān )之(zhī )操(cāo )。”乃(nǎi )止(zhǐ )。苻(fú )生(shēng )爱(ài )其(qí )器(qì )貌(mào ),常(cháng )侍(shì )左(zuǒ )右(yòu ),未(wèi )弱(ruò )冠(guàn )便(biàn )有(yǒu )台(tái )辅(fǔ )之(zhī )望(wàng )。长(zhǎng )而(ér )令(lìng )誉(yù )弥(mí )高(gāo ),为(wéi )朝(cháo )野(yě )所(suǒ )属(shǔ )。坚(jiān )僭(jiàn )号(hào ),拜(bài )侍(shì )中(zhōng ),寻(xún )除(chú )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )。融(róng )聪(cōng )辩(biàn )明(míng )慧(huì ),下(xià )笔(bǐ )成(chéng )章(zhāng ),至(zhì )于(yú )谈(tán )玄(xuán )论(lùn )道(dào ),虽(suī )道(dào )安(ān )无(wú )以(yǐ )出(chū )之(zhī )。耳(ěr )闻(wén )则(zé )诵(sòng ),过(guò )目(mù )不(bú )忘(wàng ),时(shí )人(rén )拟(nǐ )之(zhī )王(wáng )粲(càn )。尝(cháng )著(zhe )《浮(fú )图(tú )赋(fù )》,壮(zhuàng )丽(lì )清(qīng )赡(shàn ),世(shì )咸(xián )珍(zhēn )之(zhī )。未(wèi )有(yǒu )升(shēng )高(gāo )不(bú )赋(fù ),临(lín )丧(sàng )不(bú )诔(lěi ),硃(zhū )彤(tóng )、赵(zhào )整(zhěng )等(děng )推(tuī )其(qí )妙(miào )速(sù )。旅(lǚ )力(lì )雄(xióng )勇(yǒng ),骑(qí )射(shè )击(jī )刺(cì ),百(bǎi )夫(fū )之(zhī )敌(dí )也(yě )。铨(quán )综(zōng )内(nèi )外(wài ),刑(xíng )政(zhèng )修(xiū )理(lǐ ),进(jìn )才(cái )理(lǐ )滞(zhì ),王(wáng )景(jǐng )略(luè )之(zhī )流(liú )也(yě )。尤(yóu )善(shàn )断(duàn )狱(yù ),奸(jiān )无(wú )所(suǒ )容(róng ),故(gù )为(wéi )坚(jiān )所(suǒ )委(wěi )任(rèn )。

后(hòu )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )。京(jīng )兆(zhào )人(rén )董(dǒng )丰(fēng )游(yóu )学(xué )三(sān )年(nián )而(ér )返(fǎn ),过(guò )宿(xiǔ )妻(qī )家(jiā ),是(shì )夜(yè )妻(qī )为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )杀(shā )。妻(qī )兄(xiōng )疑(yí )丰(fēng )杀(shā )之(zhī ),送(sòng )丰(fēng )有(yǒu )司(sī )。丰(fēng )不(bú )堪(kān )楚(chǔ )掠(luě ),诬(wū )引(yǐn )杀(shā )妻(qī )。融(róng )察(chá )而(ér )疑(yí )之(zhī ),问(wèn )曰(yuē ):“汝(rǔ )行(háng )往(wǎng )还(hái ),颇(pō )有(yǒu )怪(guài )异(yì )及(jí )卜(bo )筮(shì )以(yǐ )不(bú )?”丰(fēng )曰(yuē ):“初(chū )将(jiāng )发(fā ),夜(yè )梦(mèng )乘(chéng )马(mǎ )南(nán )渡(dù )水(shuǐ ),返(fǎn )而(ér )北(běi )渡(dù ),复(fù )自(zì )北(běi )而(ér )南(nán ),马(mǎ )停(tíng )水(shuǐ )中(zhōng ),鞭(biān )策(cè )不(bú )去(qù )。俯(fǔ )而(ér )视(shì )之(zhī ),见(jiàn )两(liǎng )日(rì )在(zài )于(yú )水(shuǐ )下(xià ),马(mǎ )左(zuǒ )白(bái )而(ér )湿(shī ),右(yòu )黑(hēi )而(ér )燥(zào )。寤(wù )而(ér )心(xīn )悸(jì ),窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )不(bú )祥(xiáng )。还(hái )之(zhī )夜(yè ),复(fù )梦(mèng )如(rú )初(chū ),问(wèn )之(zhī )筮(shì )者(zhě ),筮(shì )者(zhě )云(yún ):‘忧(yōu )狱(yù )讼(sòng ),远(yuǎn )三(sān )枕(zhěn ),避(bì )三(sān )沐(mù )。’既(jì )至(zhì ),妻(qī )为(wéi )具(jù )沐(mù ),夜(yè )授(shòu )丰(fēng )枕(zhěn )。丰(fēng )记(jì )筮(shì )者(zhě )之(zhī )言(yán ),皆(jiē )不(bú )从(cóng )之(zhī )。妻(qī )乃(nǎi )自(zì )沐(mù ),枕(zhěn )枕(zhěn )而(ér )寝(qǐn )。”融(róng )曰(yuē ):“吾(wú )知(zhī )之(zhī )矣(yǐ )。《周(zhōu )易(yì )》《坎(kǎn )》为(wéi )水(shuǐ ),马(mǎ )为(wéi )《离(lí )》,梦(mèng )乘(chéng )马(mǎ )南(nán )渡(dù ),旋(xuán )北(běi )而(ér )南(nán )者(zhě ),从(cóng )《坎(kǎn )》之(zhī )《离(lí )》。三(sān )爻(yáo )同(tóng )变(biàn ),变(biàn )而(ér )成(chéng )《离(lí )》。《离(lí )》为(wéi )中(zhōng )女(nǚ ),《坎(kǎn )》为(wéi )中(zhōng )男(nán )。两(liǎng )日(rì ),二(èr )夫(fū )之(zhī )象(xiàng )。《坎(kǎn )》为(wéi )执(zhí )法(fǎ )吏(lì )。吏(lì )诘(jié )其(qí )夫(fū ),妇(fù )人(rén )被(bèi )流(liú )血(xuè )而(ér )死(sǐ )。《坎(kǎn )》二(èr )阴(yīn )一(yī )阳(yáng ),《离(lí )》二(èr )阳(yáng )一(yī )阴(yīn ),相(xiàng )承(chéng )易(yì )位(wèi )。《离(lí )》下(xià )《坎(kǎn )》上(shàng ),《既(jì )济(jì )》,文(wén )王(wáng )遇(yù )之(zhī )囚(qiú )牖(yǒu )里(lǐ ),有(yǒu )礼(lǐ )而(ér )生(shēng ),无(wú )礼(lǐ )而(ér )死(sǐ )。马(mǎ )左(zuǒ )而(ér )湿(shī ),湿(shī ),水(shuǐ )也(yě ),左(zuǒ )水(shuǐ )右(yòu )马(mǎ ),冯(féng )字(zì )也(yě )。两(liǎng )日(rì ),昌(chāng )字(zì )也(yě )。其(qí )冯(féng )昌(chāng )杀(shā )之(zhī )乎(hū )!”于(yú )是(shì )推(tuī )检(jiǎn ),获(huò )昌(chāng )而(ér )诘(jié )之(zhī ),昌(chāng )具(jù )首(shǒu )服(fú ),曰(yuē ):“本(běn )与(yǔ )其(qí )妻(qī )谋(móu )杀(shā )董(dǒng )丰(fēng ),期(qī )以(yǐ )新(xīn )沐(mù )枕(zhěn )枕(zhěn )为(wéi )验(yàn ),是(shì )以(yǐ )误(wù )中(zhōng )妇(fù )人(rén )。”在(zài )冀(jì )州(zhōu ),有(yǒu )老(lǎo )母(mǔ )遇(yù )劫(jié )于(yú )路(lù ),母(mǔ )扬(yáng )声(shēng )唱(chàng )盗(dào ),行(háng )人(rén )为(wéi )母(mǔ )逐(zhú )之(zhī )。既(jì )擒(qín )劫(jié )者(zhě ),劫(jié )者(zhě )返(fǎn )诬(wū )行(háng )人(rén )为(wéi )盗(dào )。时(shí )日(rì )垂(chuí )暮(mù ),母(mǔ )及(jí )路(lù )人(rén )莫(mò )知(zhī )孰(shú )是(shì ),乃(nǎi )俱(jù )送(sòng )之(zhī )。融(róng )见(jiàn )而(ér )笑(xiào )曰(yuē ):“此(cǐ )易(yì )知(zhī )耳(ěr ),可(kě )二(èr )人(rén )并(bìng )走(zǒu ),先(xiān )出(chū )凤(fèng )阳(yáng )门(mén )者(zhě )非(fēi )盗(dào )。”既(jì )而(ér )还(hái )入(rù ),融(róng )正(zhèng )色(sè )谓(wèi )后(hòu )出(chū )者(zhě )曰(yuē ):“汝(rǔ )真(zhēn )是(shì )盗(dào ),何(hé )以(yǐ )诬(wū )人(rén )!”其(qí )发(fā )奸(jiān )摘(zhāi )伏(fú ),皆(jiē )此(cǐ )类(lèi )也(yě )。所(suǒ )在(zài )盗(dào )贼(zéi )止(zhǐ )息(xī ),路(lù )不(bú )拾(shí )遗(yí )。坚(jiān )及(jí )朝(cháo )臣(chén )雅(yǎ )皆(jiē )叹(tàn )服(fú ),州(zhōu )郡(jùn )疑(yí )狱(yù )莫(mò )不(bú )折(shé )之(zhī )于(yú )融(róng )。融(róng )观(guān )色(sè )察(chá )形(xíng ),无(wú )不(bú )尽(jìn )其(qí )情(qíng )状(zhuàng )。虽(suī )镇(zhèn )关(guān )东(dōng ),朝(cháo )之(zhī )大(dà )事(shì )靡(mí )不(bú )驰(chí )驿(yì )与(yǔ )融(róng )议(yì )之(zhī )。

性(xìng )至(zhì )孝(xiào ),初(chū )届(jiè )冀(jì )州(zhōu ),遣(qiǎn )使(shǐ )参(cān )问(wèn )其(qí )母(mǔ )动(dòng )止(zhǐ ),或(huò )日(rì )有(yǒu )再(zài )三(sān )。坚(jiān )以(yǐ )为(wéi )烦(fán ),月(yuè )听(tīng )一(yī )使(shǐ )。后(hòu )上(shàng )疏(shū )请(qǐng )还(hái )侍(shì )养(yǎng ),坚(jiān )遣(qiǎn )使(shǐ )慰(wèi )喻(yù )不(bú )许(xǔ )。久(jiǔ )之(zhī ),征(zhēng )拜(bài )侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )书(shū )监(jiān )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )、太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )、领(lǐng )宗(zōng )正(zhèng )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。俄(é )转(zhuǎn )司(sī )徒(tú ),融(róng )苦(kǔ )让(ràng )不(bú )受(shòu )。融(róng )为(wéi )将(jiāng )善(shàn )谋(móu )略(luè ),好(hǎo )施(shī )爱(ài )士(shì ),专(zhuān )方(fāng )征(zhēng )伐(fá ),必(bì )有(yǒu )殊(shū )功(gōng )。

坚(jiān )既(jì )有(yǒu )意(yì )荆(jīng )、扬(yáng ),时(shí )慕(mù )容(róng )垂(chuí )、姚(yáo )苌(cháng )等(děng )常(cháng )说(shuō )坚(jiān )以(yǐ )平(píng )吴(wú )封(fēng )禅(chán )之(zhī )事(shì ),坚(jiān )谓(wèi )江(jiāng )东(dōng )可(kě )平(píng ),寝(qǐn )不(bú )暇(xiá )旦(dàn )。融(róng )每(měi )谏(jiàn )曰(yuē ):“知(zhī )足(zú )不(bú )辱(rǔ ),知(zhī )止(zhǐ )不(bú )殆(dài ),穷(qióng )兵(bīng )极(jí )武(wǔ ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )亡(wáng )。且(qiě )国(guó )家(jiā ),戎(róng )族(zú )也(yě ),正(zhèng )朔(shuò )会(huì )不(bú )归(guī )人(rén )。江(jiāng )东(dōng )虽(suī )不(bú )绝(jué )如(rú )綖(yán ),然(rán )天(tiān )之(zhī )所(suǒ )相(xiàng ),终(zhōng )不(bú )可(kě )灭(miè )。”坚(jiān )曰(yuē ):“帝(dì )王(wáng )历(lì )数(shù )岂(qǐ )有(yǒu )常(cháng )哉(zāi ),惟(wéi )德(dé )之(zhī )所(suǒ )授(shòu )耳(ěr )!汝(rǔ )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )如(rú )吾(wú )者(zhě ),正(zhèng )病(bìng )此(cǐ )不(bú )达(dá )变(biàn )通(tōng )大(dà )运(yùn )。刘(liú )禅(chán )可(kě )非(fēi )汉(hàn )之(zhī )遗(yí )祚(zuò ),然(rán )终(zhōng )为(wéi )中(zhōng )国(guó )之(zhī )所(suǒ )并(bìng )。吾(wú )将(jiāng )任(rèn )汝(rǔ )以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì ),奈(nài )何(hé )事(shì )事(shì )折(shé )吾(wú ),沮(jǔ )坏(huài )大(dà )谋(móu )!汝(rǔ )尚(shàng )如(rú )此(cǐ ),况(kuàng )于(yú )众(zhòng )乎(hū )!”坚(jiān )之(zhī )将(jiāng )入(rù )寇(kòu )也(yě ),融(róng )又(yòu )切(qiē )切(qiē )谏(jiàn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )听(tīng )信(xìn )鲜(xiān )卑(bēi )、羌(qiāng )虏(lǔ )谄(chǎn )谀(yú )之(zhī )言(yán ),采(cǎi )纳(nà )良(liáng )家(jiā )少(shǎo )年(nián )利(lì )口(kǒu )之(zhī )说(shuō ),臣(chén )恐(kǒng )非(fēi )但(dàn )无(wú )成(chéng ),亦(yì )大(dà )事(shì )去(qù )矣(yǐ )。垂(chuí )、苌(cháng )皆(jiē )我(wǒ )之(zhī )仇(chóu )敌(dí ),思(sī )闻(wén )风(fēng )尘(chén )之(zhī )变(biàn ),冀(jì )因(yīn )之(zhī )以(yǐ )逞(chěng )其(qí )凶(xiōng )德(dé )。少(shǎo )年(nián )等(děng )皆(jiē )富(fù )足(zú )子(zǐ )弟(dì ),希(xī )关(guān )军(jūn )旅(lǚ ),苟(gǒu )说(shuō )佞(nìng )谄(chǎn )之(zhī )言(yán ),以(yǐ )会(huì )陛(bì )下(xià )之(zhī )意(yì ),不(bú )足(zú )采(cǎi )也(yě )。”坚(jiān )弗(fú )纳(nà )。及(jí )淮(huái )南(nán )之(zhī )败(bài ),垂(chuí )、苌(cháng )之(zhī )叛(pàn ),坚(jiān )悼(dào )恨(hèn )弥(mí )深(shēn )。

苻(fú )朗(lǎng ),字(zì )元(yuán )达(dá ),坚(jiān )之(zhī )从(cóng )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。性(xìng )宏(hóng )达(dá ),神(shén )气(qì )爽(shuǎng )迈(mài ),幼(yòu )怀(huái )远(yuǎn )操(cāo ),不(bú )屑(xiè )时(shí )荣(róng )。坚(jiān )尝(cháng )目(mù )之(zhī )曰(yuē ):“吾(wú )家(jiā )千(qiān )里(lǐ )驹(jū )也(yě )。”征(zhēng )拜(bài )镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )、青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),封(fēng )乐(lè )安(ān )男(nán ),不(bú )得(dé )已(yǐ )起(qǐ )而(ér )就(jiù )官(guān )。及(jí )为(wéi )方(fāng )伯(bó ),有(yǒu )若(ruò )素(sù )士(shì ),耽(dān )玩(wán )经(jīng )籍(jí ),手(shǒu )不(bú )释(shì )卷(juàn ),每(měi )谈(tán )虚(xū )语(yǔ )玄(xuán ),不(bú )觉(jiào )日(rì )之(zhī )将(jiāng )夕(xī );登(dēng )涉(shè )山(shān )水(shuǐ ),不(bú )知(zhī )老(lǎo )之(zhī )将(jiāng )至(zhì )。在(zài )任(rèn )甚(shèn )有(yǒu )称(chēng )绩(jì )。

后(hòu )晋(jìn )遣(qiǎn )淮(huái )阴(yīn )太(tài )守(shǒu )高(gāo )素(sù )伐(fá )青(qīng )州(zhōu ),朗(lǎng )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )谢(xiè )玄(xuán )于(yú )彭(péng )城(chéng )求(qiú )降(jiàng ),玄(xuán )表(biǎo )朗(lǎng )许(xǔ )之(zhī ),诏(zhào )加(jiā )员(yuán )外(wài )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )。既(jì )至(zhì )扬(yáng )州(zhōu ),风(fēng )流(liú )迈(mài )于(yú )一(yī )时(shí ),超(chāo )然(rán )自(zì )得(dé ),志(zhì )陵(líng )万(wàn )物(wù ),所(suǒ )与(yǔ )悟(wù )言(yán ),不(bú )过(guò )一(yī )二(èr )人(rén )而(ér )已(yǐ )。骠(biāo )骑(qí )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )忱(chén ),江(jiāng )东(dōng )之(zhī )俊(jùn )秀(xiù ),闻(wén )而(ér )诣(yì )之(zhī ),朗(lǎng )称(chēng )疾(jí )不(bú )见(jiàn )。沙(shā )门(mén )释(shì )法(fǎ )汰(tài )问(wèn )朗(lǎng )曰(yuē ):“见(jiàn )王(wáng )吏(lì )部(bù )兄(xiōng )弟(dì )未(wèi )?”朗(lǎng )曰(yuē ):“吏(lì )部(bù )为(wéi )谁(shuí )?非(fēi )人(rén )面(miàn )而(ér )狗(gǒu )心(xīn )、狗(gǒu )面(miàn )而(ér )人(rén )心(xīn )兄(xiōng )弟(dì )者(zhě )乎(hū )?”王(wáng )忱(chén )丑(chǒu )而(ér )才(cái )慧(huì ),国(guó )宝(bǎo )美(měi )貌(mào )而(ér )才(cái )劣(liè )于(yú )弟(dì ),故(gù )朗(lǎng )云(yún )然(rán )。汰(tài )怅(chàng )然(rán )自(zì )失(shī )。其(qí )忤(wǔ )物(wù )侮(wǔ )人(rén ),皆(jiē )此(cǐ )类(lèi )也(yě )。

谢(xiè )安(ān )常(cháng )设(shè )宴(yàn )请(qǐng )之(zhī ),朝(cháo )士(shì )盈(yíng )坐(zuò ),并(bìng )机(jī )褥(rù )壶(hú )席(xí )。朗(lǎng )每(měi )事(shì )欲(yù )夸(kuā )之(zhī ),唾(tuò )则(zé )令(lìng )小(xiǎo )兒(ér )跪(guì )而(ér )张(zhāng )口(kǒu ),既(jì )唾(tuò )而(ér )含(hán )出(chū ),顷(qǐng )复(fù )如(rú )之(zhī ),坐(zuò )者(zhě )为(wéi )不(bú )及(jí )之(zhī )远(yuǎn )也(yě )。又(yòu )善(shàn )识(shí )味(wèi ),咸(xián )酢(zuò )及(jí )肉(ròu )皆(jiē )别(bié )所(suǒ )由(yóu )。会(huì )稽(jī )王(wáng )司(sī )马(mǎ )道(dào )子(zǐ )为(wéi )朗(lǎng )设(shè )盛(shèng )馔(zhuàn ),极(jí )江(jiāng )左(zuǒ )精(jīng )肴(yáo )。食(shí )讫(qì ),问(wèn )曰(yuē ):“关(guān )中(zhōng )之(zhī )食(shí )孰(shú )若(ruò )此(cǐ )?”答(dá )曰(yuē ):“皆(jiē )好(hǎo ),惟(wéi )盐(yán )味(wèi )小(xiǎo )生(shēng )耳(ěr )。”既(jì )问(wèn )宰(zǎi )夫(fū ),皆(jiē )如(rú )其(qí )言(yán )。或(huò )人(rén )杀(shā )鸡(jī )以(yǐ )食(shí )之(zhī ),既(jì )进(jìn ),朗(lǎng )曰(yuē ):“此(cǐ )鸡(jī )栖(qī )恆(héng )半(bàn )露(lù )。”检(jiǎn )之(zhī ),皆(jiē )验(yàn )。又(yòu )食(shí )鹅(é )肉(ròu ),知(zhī )黑(hēi )白(bái )之(zhī )处(chù )。人(rén )不(bú )信(xìn ),记(jì )而(ér )试(shì )之(zhī ),无(wú )豪(háo )厘(lí )之(zhī )差(chà )。时(shí )人(rén )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )知(zhī )味(wèi )。

后(hòu )数(shù )年(nián ),王(wáng )国(guó )宝(bǎo )谮(zèn )而(ér )杀(shā )之(zhī )。王(wáng )忱(chén )将(jiāng )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),待(dài )杀(shā )朗(lǎng )而(ér )后(hòu )发(fā )。临(lín )刑(xíng ),志(zhì )色(sè )自(zì )若(ruò ),为(wéi )诗(shī )曰(yuē ):“四(sì )大(dà )起(qǐ )何(hé )因(yīn )?聚(jù )散(sàn )无(wú )穷(qióng )已(yǐ )。既(jì )过(guò )一(yī )生(shēng )中(zhōng ),又(yòu )入(rù )一(yī )死(sǐ )理(lǐ )。冥(míng )心(xīn )乘(chéng )和(hé )暢(chàng ),未(wèi )觉(jiào )有(yǒu )终(zhōng )始(shǐ )。如(rú )何(hé )箕(jī )山(shān )夫(fū ),奄(yǎn )焉(yān )处(chù )东(dōng )市(shì )!旷(kuàng )此(cǐ )百(bǎi )年(nián )期(qī ),远(yuǎn )同(tóng )嵇(jī )叔(shū )子(zǐ )。命(mìng )也(yě )归(guī )自(zì )天(tiān ),委(wěi )化(huà )任(rèn )冥(míng )纪(jì )。”著(zhe )《苻(fú )子(zǐ )》数(shù )十(shí )篇(piān )行(háng )于(yú )世(shì ),亦(yì )《老(lǎo )》《庄(zhuāng )》之(zhī )流(liú )也(yě )。

阅读:22577

打赏捐助〔Donate〕>>>

《载记·第十四章》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库