秦纪三【登录】

《资治通鉴》 > 《秦纪》·三卷 > 《秦纪三》 > 拼音版

起(qǐ )昭(zhāo )阳(yáng )大(dà )荒(huāng )落(luò ),尽(jìn )阏(è )逢(féng )敦(dūn )牂(zāng ),凡(fán )二(èr )年(nián )。

二(èr )世(shì )皇(huáng )帝(dì )下(xià )二(èr )年(nián )(癸(guǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )零(líng )八(bā )年(nián ))

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),泗(sì )川(chuān )监(jiān )平(píng )将(jiāng )兵(bīng )围(wéi )沛(pèi )公(gōng )于(yú )丰(fēng ),沛(pèi )公(gōng )出(chū )与(yǔ )战(zhàn ),破(pò )之(zhī ),令(lìng )雍(yōng )齿(chǐ )守(shǒu )丰(fēng )。十(shí )一(yī )月(yuè ),沛(pèi )公(gōng )引(yǐn )兵(bīng )之(zhī )薛(xuē )。泗(sì )川(chuān )守(shǒu )壮(zhuàng )兵(bīng )败(bài )于(yú )薛(xuē ),走(zǒu )至(zhì )戚(qī ),沛(pèi )公(gōng )左(zuǒ )司(sī )马(mǎ )得(dé )杀(shā )之(zhī )。

周(zhōu )章(zhāng )出(chū )关(guān ),止(zhǐ )屯(tún )曹(cáo )阳(yáng ),二(èr )月(yuè )馀(yú ),章(zhāng )邯(hán )追(zhuī )败(bài )之(zhī )。复(fù )走(zǒu )渑(miǎn )池(chí ),十(shí )馀(yú )日(rì ),章(zhāng )邯(hán )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。周(zhōu )文(wén )自(zì )刎(wěn ),军(jūn )遂(suí )不(bú )战(zhàn )。

吴(wú )叔(shū )围(wéi )荥(yíng )阳(yáng ),李(lǐ )由(yóu )为(wéi )三(sān )川(chuān )守(shǒu ),守(shǒu )荥(yíng )阳(yáng ),叔(shū )弗(fú )能(néng )下(xià )。楚(chǔ )将(jiāng )军(jūn )田(tián )臧(zāng )等(děng )相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )曰(yuē ):“周(zhōu )章(zhāng )军(jūn )已(yǐ )破(pò )矣(yǐ ),秦(qín )兵(bīng )旦(dàn )暮(mù )至(zhì )。我(wǒ )围(wéi )荥(yíng )阳(yáng )城(chéng )弗(fú )能(néng )下(xià ),秦(qín )兵(bīng )至(zhì ),必(bì )大(dà )败(bài ),不(bú )如(rú )少(shǎo )遗(yí )兵(bīng )守(shǒu )荥(yíng )阳(yáng ),悉(xī )精(jīng )兵(bīng )迎(yíng )秦(qín )军(jūn )。今(jīn )假(jiǎ )王(wáng )骄(jiāo ),不(bú )知(zhī )兵(bīng )权(quán ),不(bú )足(zú )与(yǔ )计(jì )事(shì ),恐(kǒng )败(bài )。”因(yīn )相(xiàng )与(yǔ )矫(jiǎo )王(wáng )令(lìng )以(yǐ )诛(zhū )吴(wú )叔(shū ),献(xiàn )其(qí )首(shǒu )于(yú )陈(chén )王(wáng )。陈(chén )王(wáng )使(shǐ )使(shǐ )赐(cì )田(tián )臧(zāng )楚(chǔ )令(lìng )尹(yǐn )印(yìn ),使(shǐ )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )。

田(tián )臧(zāng )乃(nǎi )使(shǐ )诸(zhū )将(jiāng )李(lǐ )归(guī )等(děng )守(shǒu )荥(yíng )阳(yáng ),自(zì )以(yǐ )精(jīng )兵(bīng )西(xī )迎(yíng )秦(qín )军(jūn )于(yú )敖(áo )仓(cāng ),与(yǔ )战(zhàn )。田(tián )臧(zāng )死(sǐ ),军(jūn )破(pò )。章(zhāng )邯(hán )进(jìn )兵(bīng )击(jī )李(lǐ )归(guī )等(děng )荥(yíng )阳(yáng )下(xià ),破(pò )之(zhī ),李(lǐ )归(guī )等(děng )死(sǐ )。阳(yáng )城(chéng )人(rén )邓(dèng )说(shuō )将(jiāng )兵(bīng )居(jū )郯(tán ),章(zhāng )邯(hán )别(bié )将(jiāng )击(jī )破(pò )之(zhī )。铚(zhì )人(rén )伍(wǔ )逢(féng )将(jiāng )兵(bīng )居(jū )许(xǔ ),章(zhāng )邯(hán )击(jī )破(pò )之(zhī )。两(liǎng )军(jūn )皆(jiē )散(sàn ),走(zǒu )陈(chén ),陈(chén )王(wáng )诛(zhū )邓(dèng )说(shuō )。二(èr )世(shì )数(shù )诮(qiào )让(ràng )李(lǐ )斯(sī ):“居(jū )三(sān )公(gōng )位(wèi ),如(rú )何(hé )令(lìng )盗(dào )如(rú )此(cǐ )!”李(lǐ )斯(sī )恐(kǒng )惧(jù ),重(zhòng )爵(jué )禄(lù ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )出(chū ),乃(nǎi )阿(ā )二(èr )世(shì )意(yì ),以(yǐ )书(shū )对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )贤(xián )主(zhǔ )者(zhě ),必(bì )能(néng )行(háng )督(dū )责(zé )之(zhī )术(shù )者(zhě )也(yě )。故(gù )申(shēn )子(zǐ )曰(yuē )‘有(yǒu )天(tiān )下(xià )而(ér )不(bú )恣(zì )睢(suī ),命(mìng )之(zhī )曰(yuē )以(yǐ )天(tiān )下(xià )为(wéi )桎(zhì )梏(gù )’者(zhě ),无(wú )他(tā )焉(yān ),不(bú )能(néng )督(dū )责(zé ),而(ér )顾(gù )以(yǐ )其(qí )身(shēn )劳(láo )于(yú )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín ),若(ruò )尧(yáo )、禹(yǔ )然(rán ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )桎(zhì )梏(gù )也(yě )。夫(fū )不(bú )能(néng )修(xiū )申(shēn )、韩(hán )之(zhī )明(míng )术(shù ),行(háng )督(dū )责(zé )之(zhī )道(dào ),专(zhuān )以(yǐ )天(tiān )下(xià )自(zì )适(shì )也(yě );而(ér )徒(tú )务(wù )苦(kǔ )形(xíng )劳(láo )神(shén ),以(yǐ )身(shēn )徇(xùn )百(bǎi )姓(xìng ),则(zé )是(shì )黔(qián )首(shǒu )之(zhī )役(yì ),非(fēi )畜(chù )天(tiān )下(xià )者(zhě )也(yě ),何(hé )足(zú )贵(guì )哉(zāi )!故(gù )明(míng )主(zhǔ )能(néng )行(háng )督(dū )责(zé )之(zhī )术(shù )以(yǐ )独(dú )断(duàn )于(yú )上(shàng ),则(zé )权(quán )不(bú )在(zài )臣(chén )下(xià ),然(rán )后(hòu )能(néng )灭(miè )仁(rén )义(yì )之(zhī )涂(tú ),绝(jué )谏(jiàn )说(shuō )之(zhī )辩(biàn ),荦(luò )然(rán )行(háng )恣(zì )睢(suī )之(zhī )心(xīn ),而(ér )莫(mò )之(zhī )敢(gǎn )逆(nì )。如(rú )此(cǐ ),群(qún )臣(chén )、百(bǎi )姓(xìng )救(jiù )过(guò )不(bú )给(gěi ),何(hé )变(biàn )之(zhī )敢(gǎn )图(tú )!”二(èr )世(shì )说(shuō ),于(yú )是(shì )行(háng )督(dū )责(zé )益(yì )严(yán ),税(shuì )民(mín )深(shēn )者(zhě )为(wéi )明(míng )吏(lì ),杀(shā )人(rén )众(zhòng )者(zhě )为(wéi )忠(zhōng )臣(chén ),刑(xíng )者(zhě )相(xiàng )半(bàn )于(yú )道(dào ),而(ér )死(sǐ )人(rén )日(rì )成(chéng )积(jī )于(yú )市(shì ),秦(qín )民(mín )益(yì )骇(hài )惧(jù )思(sī )乱(luàn )。

赵(zhào )李(lǐ )良(liáng )已(yǐ )定(dìng )常(cháng )山(shān ),还(hái )报(bào )赵(zhào )王(wáng )。赵(zhào )王(wáng )复(fù )使(shǐ )良(liáng )略(luè )太(tài )原(yuán )。至(zhì )石(shí )邑(yì ),秦(qín )兵(bīng )塞(sāi )井(jǐng )陉(xíng ),未(wèi )能(néng )前(qián )。秦(qín )将(jiāng )诈(zhà )为(wéi )二(èr )世(shì )书(shū )以(yǐ )招(zhāo )良(liáng )。良(liáng )得(dé )书(shū )未(wèi )信(xìn ),还(hái )之(zhī )邯(hán )郸(dān ),益(yì )请(qǐng )兵(bīng )。未(wèi )至(zhì ),道(dào )逢(féng )赵(zhào )王(wáng )姊(zǐ )出(chū )饮(yǐn ),从(cóng )百(bǎi )馀(yú )骑(qí ),良(liáng )望(wàng )见(jiàn ),以(yǐ )为(wéi )王(wáng ),伏(fú )谒(yè )道(dào )旁(páng )。王(wáng )姊(zǐ )醉(zuì ),不(bú )知(zhī )其(qí )将(jiāng ),使(shǐ )骑(qí )谢(xiè )李(lǐ )良(liáng )。李(lǐ )良(liáng )素(sù )贵(guì ),起(qǐ ),惭(cán )其(qí )从(cóng )官(guān )。从(cóng )官(guān )有(yǒu )一(yī )人(rén )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )畔(pàn )秦(qín ),能(néng )者(zhě )先(xiān )立(lì )。且(qiě )赵(zhào )王(wáng )素(sù )出(chū )将(jiāng )军(jūn )下(xià ),今(jīn )女(nǚ )儿(ér )乃(nǎi )不(bú )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )下(xià )车(chē ),请(qǐng )追(zhuī )杀(shā )之(zhī )!”李(lǐ )良(liáng )已(yǐ )得(dé )秦(qín )书(shū ),固(gù )欲(yù )反(fǎn )赵(zhào ),未(wèi )决(jué ),因(yīn )此(cǐ )怒(nù ),遣(qiǎn )人(rén )追(zhuī )杀(shā )王(wáng )姊(zǐ ),因(yīn )将(jiāng )其(qí )兵(bīng )袭(xí )邯(hán )郸(dān )。邯(hán )郸(dān )不(bú )知(zhī ),竟(jìng )杀(shā )赵(zhào )王(wáng )、邵(shào )骚(sāo )。赵(zhào )人(rén )多(duō )为(wéi )张(zhāng )耳(ěr )、陈(chén )馀(yú )耳(ěr )目(mù )者(zhě ),以(yǐ )故(gù )二(èr )人(rén )独(dú )得(dé )脱(tuō )。

陈(chén )人(rén )秦(qín )嘉(jiā )、符(fú )离(lí )人(rén )硃(zhū )鸡(jī )石(shí )等(děng )起(qǐ )兵(bīng ),围(wéi )东(dōng )海(hǎi )守(shǒu )于(yú )郯(tán )。陈(chén )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),使(shǐ )武(wǔ )平(píng )君(jūn )畔(pàn )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),监(jiān )郯(tán )下(xià )军(jūn )。秦(qín )嘉(jiā )不(bú )受(shòu )命(mìng ),自(zì )立(lì )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ ),恶(è )属(shǔ )武(wǔ )平(píng )君(jūn ),告(gào )军(jūn )吏(lì )曰(yuē ):“武(wǔ )平(píng )君(jūn )年(nián )少(shǎo ),不(bú )知(zhī )兵(bīng )事(shì ),勿(wù )听(tīng )!”因(yīn )矫(jiǎo )以(yǐ )王(wáng )命(mìng )杀(shā )武(wǔ )平(píng )君(jūn )畔(pàn )。

二(èr )世(shì )益(yì )遣(qiǎn )长(zhǎng )史(shǐ )司(sī )马(mǎ )欣(xīn )、董(dǒng )翳(yì )佐(zuǒ )章(zhāng )邯(hán )击(jī )盗(dào )。章(zhāng )邯(hán )已(yǐ )破(pò )伍(wǔ )逢(féng ),击(jī )陈(chén )柱(zhù )国(guó )房(fáng )君(jūn ),杀(shā )之(zhī )。又(yòu )进(jìn )击(jī )陈(chén )西(xī )张(zhāng )贺(hè )军(jūn )。陈(chén )王(wáng )出(chū )监(jiān )战(zhàn )。张(zhāng )贺(hè )死(sǐ )。

腊(là )月(yuè ),陈(chén )王(wáng )之(zhī )汝(rǔ )阴(yīn ),还(hái ),至(zhì )下(xià )城(chéng )父(fù ),其(qí )御(yù )庄(zhuāng )贾(jiǎ )杀(shā )陈(chén )王(wáng )以(yǐ )降(jiàng )。初(chū ),陈(chén )涉(shè )既(jì )为(wéi )王(wáng ),其(qí )故(gù )人(rén )皆(jiē )往(wǎng )依(yī )之(zhī )。妻(qī )之(zhī )父(fù )亦(yì )往(wǎng )焉(yān ),陈(chén )王(wáng )以(yǐ )众(zhòng )宾(bīn )待(dài )之(zhī ),长(zhǎng )揖(yī )不(bú )拜(bài )。妻(qī )之(zhī )父(fù )怒(nù )曰(yuē ):“怙(hù )乱(luàn )僭(jiàn )号(hào ),而(ér )傲(ào )长(zhǎng )者(zhě ),不(bú )能(néng )久(jiǔ )矣(yǐ )!”不(bú )辞(cí )而(ér )去(qù )。陈(chén )王(wáng )跪(guì )谢(xiè ),遂(suí )不(bú )为(wéi )顾(gù )。客(kè )出(chū )入(rù )愈(yù )益(yì )发(fā )舒(shū ),言(yán )陈(chén )王(wáng )故(gù )情(qíng )。或(huò )说(shuō )陈(chén )王(wáng )曰(yuē ):“客(kè )愚(yú )无(wú )知(zhī ),颛(zhuān )妄(wàng )言(yán ),轻(qīng )威(wēi )。”陈(chén )王(wáng )斩(zhǎn )之(zhī )。诸(zhū )故(gù )人(rén )皆(jiē )自(zì )引(yǐn )去(qù ),由(yóu )是(shì )无(wú )亲(qīn )陈(chén )王(wáng )者(zhě )。陈(chén )王(wáng )以(yǐ )硃(zhū )防(fáng )为(wéi )中(zhōng )正(zhèng ),胡(hú )武(wǔ )为(wéi )司(sī )过(guò ),主(zhǔ )司(sī )群(qún )臣(chén )。诸(zhū )将(jiāng )徇(xùn )地(dì )至(zhì ),令(lìng )之(zhī )不(bú )是(shì ),辄(zhé )系(xì )而(ér )罪(zuì )之(zhī )。以(yǐ )苛(kē )察(chá )为(wéi )忠(zhōng ),其(qí )所(suǒ )不(bú )善(shàn )者(zhě ),弗(fú )下(xià )吏(lì ),辄(zhé )自(zì )治(zhì )之(zhī )。诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )其(qí )故(gù )不(bú )亲(qīn )附(fù ),此(cǐ )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )败(bài )也(yě )。

陈(chén )王(wáng )故(gù )涓(juān )人(rén )将(jiāng )军(jūn )吕(lǚ )臣(chén )为(wéi )苍(cāng )头(tóu )军(jūn ),起(qǐ )新(xīn )阳(yáng ),攻(gōng )陈(chén ),下(xià )之(zhī ),杀(shā )庄(zhuāng )贾(jiǎ ),复(fù )以(yǐ )陈(chén )为(wéi )楚(chǔ )。葬(zàng )陈(chén )王(wáng )于(yú )砀(dàng ),谥(shì )曰(yuē )隐(yǐn )王(wáng )。

初(chū ),陈(chén )王(wáng )令(lìng )铚(zhì )人(rén )宋(sòng )留(liú )将(jiāng )兵(bīng )定(dìng )南(nán )阳(yáng ),入(rù )武(wǔ )关(guān )。留(liú )已(yǐ )徇(xùn )南(nán )阳(yáng ),闻(wén )陈(chén )王(wáng )死(sǐ ),南(nán )阳(yáng )复(fù )为(wéi )秦(qín ),宋(sòng )留(liú )以(yǐ )军(jūn )降(jiàng ),二(èr )世(shì )车(chē )裂(liè )留(liú )以(yǐ )徇(xùn )。

魏(wèi )周(zhōu )市(shì )将(jiāng )兵(bīng )略(luè )地(dì )丰(fēng )、沛(pèi ),使(shǐ )人(rén )招(zhāo )雍(yōng )齿(chǐ )。雍(yōng )齿(chǐ )雅(yǎ )不(bú )欲(yù )属(shǔ )沛(pèi )公(gōng ),即(jí )以(yǐ )丰(fēng )降(jiàng )魏(wèi )。沛(pèi )公(gōng )攻(gōng )之(zhī ),不(bú )克(kè )。

赵(zhào )张(zhāng )耳(ěr )、陈(chén )馀(yú )收(shōu )其(qí )散(sàn )兵(bīng ),得(dé )数(shù )万(wàn )人(rén ),击(jī )李(lǐ )良(liáng )。良(liáng )败(bài ),走(zǒu )归(guī )章(zhāng )邯(hán )。

客(kè )有(yǒu )说(shuō )耳(ěr )、馀(yú )曰(yuē ):“两(liǎng )君(jūn )羁(jī )旅(lǚ ),而(ér )欲(yù )附(fù )赵(zhào ),难(nán )可(kě )独(dú )立(lì )。立(lì )赵(zhào )后(hòu ),辅(fǔ )以(yǐ )谊(yì ),可(kě )就(jiù )功(gōng )。”乃(nǎi )求(qiú )得(dé )赵(zhào )歇(xiē )。春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),耳(ěr )、馀(yú )立(lì )歇(xiē )为(wéi )赵(zhào )王(wáng ),居(jū )信(xìn )都(dōu )。

东(dōng )阳(yáng )宁(níng )君(jūn )、秦(qín )嘉(jiā )闻(wén )陈(chén )王(wáng )军(jūn )败(bài ),乃(nǎi )立(lì )景(jǐng )驹(jū )为(wéi )楚(chǔ )王(wáng ),引(yǐn )兵(bīng )之(zhī )方(fāng )与(yǔ ),欲(yù )击(jī )秦(qín )军(jūn )定(dìng )陶(táo )下(xià );使(shǐ )公(gōng )孙(sūn )庆(qìng )使(shǐ )齐(qí ),欲(yù )与(yǔ )之(zhī )并(bìng )力(lì )俱(jù )进(jìn )。齐(qí )王(wáng )曰(yuē ):“陈(chén )王(wáng )战(zhàn )败(bài ),不(bú )知(zhī )其(qí )死(sǐ )生(shēng ),楚(chǔ )安(ān )得(dé )不(bú )请(qǐng )而(ér )立(lì )王(wáng )!”公(gōng )孙(sūn )庆(qìng )曰(yuē ):“齐(qí )不(bú )请(qǐng )楚(chǔ )而(ér )立(lì )王(wáng ),楚(chǔ )何(hé )故(gù )请(qǐng )齐(qí )而(ér )立(lì )王(wáng )!且(qiě )楚(chǔ )首(shǒu )事(shì ),当(dāng )令(lìng )于(yú )天(tiān )下(xià )。”田(tián )儋(dān )杀(shā )公(gōng )孙(sūn )庆(qìng )。

秦(qín )左(zuǒ )、右(yòu )校(xiào )复(fù )攻(gōng )陈(chén ),下(xià )之(zhī )。吕(lǚ )将(jiāng )军(jūn )走(zǒu ),徼(jiǎo )兵(bīng )复(fù )聚(jù ),与(yǔ )番(fān )盗(dào )黥(qíng )布(bù )相(xiàng )遇(yù ),攻(gōng )击(jī )秦(qín )左(zuǒ )、右(yòu )校(xiào ),破(pò )之(zhī )青(qīng )波(bō ),复(fù )以(yǐ )陈(chén )为(wéi )楚(chǔ )。

黥(qíng )布(bù )者(zhě ),六(liù )人(rén )也(yě ),姓(xìng )英(yīng )氏(shì ),坐(zuò )法(fǎ )黥(qíng ),以(yǐ )刑(xíng )徒(tú )论(lùn )输(shū )骊(lí )山(shān )。骊(lí )山(shān )之(zhī )徒(tú )数(shù )十(shí )万(wàn )人(rén ),布(bù )皆(jiē )与(yǔ )其(qí )徒(tú )长(zhǎng )豪(háo )杰(jié )交(jiāo )通(tōng ),乃(nǎi )率(lǜ )其(qí )曹(cáo )耦(ǒu ),亡(wáng )之(zhī )江(jiāng )中(zhōng )为(wéi )群(qún )盗(dào )。番(fān )阳(yáng )令(lìng )吴(wú )芮(ruì ),甚(shèn )得(dé )江(jiāng )湖(hú )间(jiān )心(xīn ),号(hào )曰(yuē )番(fān )君(jūn )。布(bù )往(wǎng )见(jiàn )之(zhī ),其(qí )众(zhòng )已(yǐ )数(shù )千(qiān )人(rén )。番(fān )君(jūn )乃(nǎi )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī ),使(shǐ )将(jiāng )其(qí )兵(bīng )击(jī )秦(qín )。

楚(chǔ )王(wáng )景(jǐng )驹(jū )在(zài )留(liú ),沛(pèi )公(gōng )往(wǎng )从(cóng )之(zhī )。张(zhāng )良(liáng )亦(yì )聚(jù )少(shǎo )年(nián )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),欲(yù )往(wǎng )从(cóng )景(jǐng )驹(jū ),道(dào )遇(yù )沛(pèi )公(gōng ),遂(suí )属(shǔ )焉(yān )。沛(pèi )公(gōng )拜(bài )良(liáng )为(wéi )厩(jiù )将(jiāng )。良(liáng )数(shù )以(yǐ )太(tài )公(gōng )兵(bīng )法(fǎ )说(shuō )沛(pèi )公(gōng ),沛(pèi )公(gōng )善(shàn )之(zhī ),常(cháng )用(yòng )其(qí )策(cè )。良(liáng )为(wéi )他(tā )人(rén )言(yán ),皆(jiē )不(bú )省(shěng )。良(liáng )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )殆(dài )天(tiān )授(shòu )!”故(gù )遂(suí )从(cóng )不(bú )去(qù )。沛(pèi )公(gōng )与(yǔ )良(liáng )俱(jù )见(jiàn )景(jǐng )驹(jū ),欲(yù )请(qǐng )兵(bīng )以(yǐ )攻(gōng )丰(fēng )。时(shí )章(zhāng )邯(hán )司(sī )马(mǎ )尸(shī )二(èr )将(jiāng )兵(bīng )北(běi )定(dìng )楚(chǔ )地(dì ),屠(tú )相(xiàng ),至(zhì )砀(dàng )。东(dōng )阳(yáng )宁(níng )君(jūn )、沛(pèi )公(gōng )引(yǐn )兵(bīng )西(xī ),战(zhàn )萧(xiāo )西(xī ),不(bú )利(lì ),还(hái ),收(shōu )兵(bīng )聚(jù )留(liú )。二(èr )月(yuè ),攻(gōng )砀(dàng ),三(sān )日(rì ),拔(bá )之(zhī )。收(shōu )砀(dàng )兵(bīng )得(dé )六(liù )千(qiān )人(rén ),与(yǔ )故(gù )合(hé )九(jiǔ )千(qiān )人(rén )。三(sān )月(yuè ),攻(gōng )下(xià )邑(yì ),拔(bá )之(zhī )。还(hái )击(jī )丰(fēng ),不(bú )下(xià )。

广(guǎng )陵(líng )人(rén )召(zhào )平(píng )为(wéi )陈(chén )王(wáng )徇(xùn )广(guǎng )陵(líng ),未(wèi )下(xià )。闻(wén )陈(chén )王(wáng )败(bài )走(zǒu ),章(zhāng )邯(hán )且(qiě )至(zhì ),乃(nǎi )渡(dù )江(jiāng ),矫(jiǎo )陈(chén )王(wáng )令(lìng ),拜(bài )项(xiàng )梁(liáng )为(wéi )楚(chǔ )上(shàng )柱(zhù )国(guó ),曰(yuē ):“江(jiāng )东(dōng )已(yǐ )定(dìng ),急(jí )引(yǐn )兵(bīng )西(xī )击(jī )秦(qín )!”梁(liáng )乃(nǎi )以(yǐ )八(bā )千(qiān )人(rén )渡(dù )江(jiāng )而(ér )西(xī )。闻(wén )陈(chén )婴(yīng )已(yǐ )下(xià )东(dōng )阳(yáng ),使(shǐ )使(shǐ )欲(yù )与(yǔ )连(lián )和(hé )俱(jù )西(xī )。陈(chén )婴(yīng )者(zhě ),故(gù )东(dōng )阳(yáng )令(lìng )史(shǐ ),居(jū )县(xiàn )中(zhōng ),素(sù )信(xìn )谨(jǐn ),称(chēng )为(wéi )长(zhǎng )者(zhě )。东(dōng )阳(yáng )少(shǎo )年(nián )杀(shā )其(qí )令(lìng ),相(xiàng )聚(jù )得(dé )二(èr )万(wàn )人(rén ),欲(yù )立(lì )婴(yīng )为(wéi )王(wáng )。婴(yīng )母(mǔ )谓(wèi )婴(yīng )曰(yuē ):“自(zì )我(wǒ )为(wéi )汝(rǔ )家(jiā )妇(fù ),未(wèi )尝(cháng )闻(wén )汝(rǔ )先(xiān )世(shì )之(zhī )有(yǒu )贵(guì )者(zhě )。今(jīn )暴(bào )得(dé )大(dà )名(míng ),不(bú )祥(xiáng );不(bú )如(rú )有(yǒu )所(suǒ )属(shǔ )。事(shì )成(chéng ),犹(yóu )得(dé )封(fēng )侯(hóu );事(shì )败(bài ),易(yì )以(yǐ )亡(wáng ),非(fēi )世(shì )所(suǒ )指(zhǐ )名(míng )也(yě )。”婴(yīng )乃(nǎi )不(bú )敢(gǎn )为(wéi )王(wáng ),谓(wèi )其(qí )军(jūn )吏(lì )曰(yuē ):“项(xiàng )氏(shì )世(shì )世(shì )将(jiāng )家(jiā ),有(yǒu )名(míng )于(yú )楚(chǔ ),今(jīn )欲(yù )举(jǔ )大(dà )事(shì ),将(jiāng )非(fēi )其(qí )人(rén )不(bú )可(kě )。我(wǒ )倚(yǐ )名(míng )族(zú ),亡(wáng )秦(qín )必(bì )矣(yǐ )!”其(qí )众(zhòng )从(cóng )之(zhī ),乃(nǎi )以(yǐ )兵(bīng )属(shǔ )梁(liáng )。

英(yīng )布(bù )既(jì )破(pò )秦(qín )军(jūn ),引(yǐn )兵(bīng )而(ér )东(dōng );闻(wén )项(xiàng )梁(liáng )西(xī )渡(dù )淮(huái ),布(bù )与(yǔ )蒲(pú )将(jiāng )军(jūn )皆(jiē )以(yǐ )其(qí )兵(bīng )属(shǔ )焉(yān )。项(xiàng )梁(liáng )众(zhòng )凡(fán )六(liù )七(qī )万(wàn )人(rén ),军(jūn )下(xià )邳(pī )。

景(jǐng )驹(jū )、秦(qín )嘉(jiā )军(jūn )彭(péng )城(chéng )东(dōng ),欲(yù )以(yǐ )距(jù )梁(liáng )。梁(liáng )谓(wèi )军(jūn )吏(lì )曰(yuē ):“陈(chén )王(wáng )先(xiān )首(shǒu )事(shì ),战(zhàn )不(bú )利(lì ),未(wèi )闻(wén )所(suǒ )在(zài )。今(jīn )秦(qín )嘉(jiā )倍(bèi )陈(chén )王(wáng )而(ér )立(lì )景(jǐng )驹(jū ),逆(nì )无(wú )道(dào )!”乃(nǎi )进(jìn )兵(bīng )击(jī )秦(qín )嘉(jiā ),秦(qín )嘉(jiā )军(jūn )败(bài )走(zǒu )。追(zhuī )之(zhī ),至(zhì )胡(hú )陵(líng ),嘉(jiā )还(hái )战(zhàn )。一(yī )日(rì ),嘉(jiā )死(sǐ ),军(jūn )降(jiàng );景(jǐng )驹(jū )走(zǒu )死(sǐ )梁(liáng )地(dì )。

梁(liáng )已(yǐ )并(bìng )秦(qín )嘉(jiā )军(jūn ),军(jūn )胡(hú )陵(líng ),将(jiāng )引(yǐn )军(jūn )而(ér )西(xī )。章(zhāng )邯(hán )军(jūn )至(zhì )栗(lì ),项(xiàng )梁(liáng )使(shǐ )别(bié )将(jiāng )硃(zhū )鸡(jī )石(shí )、馀(yú )樊(fán )君(jūn )与(yǔ )战(zhàn )。馀(yú )樊(fán )君(jūn )死(sǐ ),硃(zhū )鸡(jī )石(shí )军(jūn )败(bài ),亡(wáng )走(zǒu )胡(hú )陵(líng )。梁(liáng )乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )入(rù )薛(xuē ),诛(zhū )硃(zhū )鸡(jī )石(shí )。

沛(pèi )公(gōng )从(cóng )骑(qí )百(bǎi )馀(yú )往(wǎng )见(jiàn )梁(liáng ),梁(liáng )与(yǔ )沛(pèi )公(gōng )卒(zú )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),五(wǔ )大(dà )夫(fū )将(jiāng )十(shí )人(rén )。沛(pèi )公(gōng )还(hái ),引(yǐn )兵(bīng )攻(gōng )丰(fēng ),拔(bá )之(zhī )。雍(yōng )齿(chǐ )奔(bēn )魏(wèi )。

项(xiàng )梁(liáng )使(shǐ )项(xiàng )羽(yǔ )别(bié )攻(gōng )襄(xiāng )城(chéng ),襄(xiāng )城(chéng )坚(jiān )守(shǒu )不(bú )下(xià );已(yǐ )拔(bá ),皆(jiē )坑(kēng )之(zhī ),还(hái )报(bào )。

梁(liáng )闻(wén )陈(chén )王(wáng )定(dìng )死(sǐ ),召(zhào )诸(zhū )别(bié )将(jiāng )会(huì )薛(xuē )计(jì )事(shì ),沛(pèi )公(gōng )亦(yì )往(wǎng )焉(yān )。居(jū )鄛(cháo )人(rén )范(fàn )增(zēng ),年(nián )七(qī )十(shí ),素(sù )居(jū )家(jiā ),好(hǎo )奇(qí )计(jì ),往(wǎng )说(shuō )项(xiàng )梁(liáng )曰(yuē ):“陈(chén )胜(shèng )败(bài ),固(gù )当(dāng )。夫(fū )秦(qín )灭(miè )六(liù )国(guó ),楚(chǔ )最(zuì )无(wú )罪(zuì )。自(zì )怀(huái )王(wáng )入(rù )秦(qín )不(bú )反(fǎn ),楚(chǔ )人(rén )怜(lián )之(zhī )至(zhì )今(jīn )。故(gù )楚(chǔ )南(nán )公(gōng )曰(yuē ):‘楚(chǔ )虽(suī )三(sān )户(hù ),亡(wáng )秦(qín )必(bì )楚(chǔ )。’今(jīn )陈(chén )胜(shèng )首(shǒu )事(shì ),不(bú )立(lì )楚(chǔ )后(hòu )而(ér )自(zì )立(lì ),其(qí )势(shì )不(bú )长(zhǎng )。今(jīn )君(jūn )起(qǐ )江(jiāng )东(dōng ),楚(chǔ )蜂(fēng )起(qǐ )之(zhī )将(jiāng )皆(jiē )争(zhēng )附(fù )君(jūn )者(zhě ),以(yǐ )君(jūn )世(shì )世(shì )楚(chǔ )将(jiāng ),为(wéi )能(néng )复(fù )立(lì )楚(chǔ )之(zhī )后(hòu )也(yě )。”于(yú )是(shì )项(xiàng )梁(liáng )然(rán )其(qí )言(yán ),乃(nǎi )求(qiú )得(dé )楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )孙(sūn )心(xīn )于(yú )民(mín )间(jiān ),为(wéi )人(rén )牧(mù )羊(yáng )。夏(xià ),六(liù )月(yuè ),立(lì )以(yǐ )为(wéi )楚(chǔ )怀(huái )王(wáng ),从(cóng )民(mín )望(wàng )也(yě )。陈(chén )婴(yīng )为(wéi )上(shàng )柱(zhù )国(guó ),封(fēng )五(wǔ )县(xiàn ),与(yǔ )怀(huái )王(wáng )都(dōu )盱(xū )眙(yí )。项(xiàng )梁(liáng )自(zì )号(hào )为(wéi )武(wǔ )信(xìn )君(jūn )。

张(zhāng )良(liáng )说(shuō )项(xiàng )梁(liáng )曰(yuē ):“君(jūn )已(yǐ )立(lì )楚(chǔ )后(hòu ),而(ér )韩(hán )诸(zhū )公(gōng )子(zǐ )横(héng )阳(yáng )君(jūn )成(chéng )最(zuì )贤(xián ),可(kě )立(lì )为(wéi )王(wáng ),益(yì )树(shù )党(dǎng )。”项(xiàng )梁(liáng )使(shǐ )良(liáng )求(qiú )韩(hán )成(chéng ),立(lì )以(yǐ )为(wéi )韩(hán )王(wáng ),以(yǐ )良(liáng )为(wéi )司(sī )徒(tú ),与(yǔ )韩(hán )王(wáng )将(jiāng )千(qiān )馀(yú )人(rén )西(xī )略(luè )韩(hán )地(dì ),得(dé )数(shù )城(chéng ),秦(qín )辄(zhé )复(fù )取(qǔ )之(zhī );往(wǎng )来(lái )为(wéi )游(yóu )兵(bīng )颍(yǐng )川(chuān )。

章(zhāng )邯(hán )已(yǐ )破(pò )陈(chén )王(wáng ),乃(nǎi )进(jìn )兵(bīng )击(jī )魏(wèi )王(wáng )于(yú )临(lín )济(jì )。魏(wèi )王(wáng )使(shǐ )周(zhōu )市(shì )出(chū ),请(qǐng )救(jiù )于(yú )齐(qí )、楚(chǔ )。齐(qí )王(wáng )儋(dān )及(jí )楚(chǔ )将(jiāng )项(xiàng )它(tā )皆(jiē )将(jiāng )兵(bīng )随(suí )市(shì )救(jiù )魏(wèi )。章(zhāng )邯(hán )夜(yè )衔(xián )枚(méi )击(jī ),大(dà )破(pò )齐(qí )、楚(chǔ )军(jūn )于(yú )临(lín )济(jì )下(xià ),杀(shā )齐(qí )王(wáng )及(jí )周(zhōu )市(shì )。魏(wèi )王(wáng )咎(jiù )为(wéi )其(qí )民(mín )约(yuē )降(jiàng ),约(yuē )定(dìng ),自(zì )烧(shāo )杀(shā )。其(qí )弟(dì )豹(bào )亡(wáng )走(zǒu )楚(chǔ ),楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )予(yǔ )魏(wèi )豹(bào )数(shù )千(qiān )人(rén ),复(fù )徇(xùn )魏(wèi )地(dì )。齐(qí )田(tián )荣(róng )收(shōu )其(qí )兄(xiōng )儋(dān )馀(yú )兵(bīng ),东(dōng )走(zǒu )东(dōng )阿(ā ),章(zhāng )邯(hán )追(zhuī )围(wéi )之(zhī )。齐(qí )人(rén )闻(wén )齐(qí )王(wáng )儋(dān )死(sǐ ),乃(nǎi )立(lì )故(gù )齐(qí )王(wáng )建(jiàn )之(zhī )弟(dì )假(jiǎ )为(wéi )王(wáng ),田(tián )角(jiǎo )为(wéi )相(xiàng ),角(jiǎo )弟(dì )间(jiān )为(wéi )将(jiāng ),以(yǐ )距(jù )诸(zhū )侯(hóu )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),大(dà )霖(lín )雨(yǔ )。武(wǔ )信(xìn )君(jūn )引(yǐn )兵(bīng )攻(gōng )亢(kàng )父(fù ),闻(wén )田(tián )荣(róng )之(zhī )急(jí ),乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )击(jī )破(pò )章(zhāng )邯(hán )军(jūn )东(dōng )阿(ā )下(xià ),章(zhāng )邯(hán )走(zǒu )而(ér )西(xī )。田(tián )荣(róng )引(yǐn )兵(bīng )东(dōng )归(guī )齐(qí )。武(wǔ )信(xìn )君(jūn )独(dú )追(zhuī )北(běi ),使(shǐ )项(xiàng )羽(yǔ )、沛(pèi )公(gōng )别(bié )攻(gōng )城(chéng )阳(yáng ),屠(tú )之(zhī )。楚(chǔ )军(jūn )军(jūn )濮(pú )阳(yáng )东(dōng ),复(fù )与(yǔ )章(zhāng )邯(hán )战(zhàn ),又(yòu )破(pò )之(zhī )。章(zhāng )邯(hán )复(fù )振(zhèn ),守(shǒu )濮(pú )阳(yáng ),环(huán )水(shuǐ )。沛(pèi )公(gōng )、项(xiàng )羽(yǔ )去(qù ),攻(gōng )定(dìng )陶(táo )。

八(bā )月(yuè ),田(tián )荣(róng )击(jī )逐(zhú )齐(qí )王(wáng )假(jiǎ ),假(jiǎ )亡(wáng )走(zǒu )楚(chǔ ),田(tián )角(jiǎo )亡(wáng )走(zǒu )赵(zhào )。田(tián )间(jiān )前(qián )救(jiù )赵(zhào ),因(yīn )留(liú )不(bú )敢(gǎn )归(guī )。田(tián )荣(róng )乃(nǎi )立(lì )儋(dān )子(zǐ )市(shì )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),荣(róng )相(xiàng )之(zhī ),田(tián )横(héng )为(wéi )将(jiāng ),平(píng )齐(qí )地(dì )。章(zhāng )邯(hán )兵(bīng )益(yì )盛(shèng ),项(xiàng )梁(liáng )数(shù )使(shǐ )使(shǐ )告(gào )齐(qí )、赵(zhào )发(fā )兵(bīng )共(gòng )击(jī )章(zhāng )邯(hán )。田(tián )荣(róng )曰(yuē ):“楚(chǔ )杀(shā )田(tián )假(jiǎ ),赵(zhào )杀(shā )角(jiǎo )、间(jiān ),乃(nǎi )出(chū )兵(bīng )。”楚(chǔ )、赵(zhào )不(bú )许(xǔ )。田(tián )荣(róng )怒(nù ),终(zhōng )不(bú )肯(kěn )出(chū )兵(bīng )。郎(láng )中(zhōng )令(lìng )赵(zhào )高(gāo )恃(shì )恩(ēn )专(zhuān )恣(zì ),以(yǐ )私(sī )怨(yuàn )诛(zhū )杀(shā )人(rén )众(zhòng )多(duō ),恐(kǒng )大(dà )臣(chén )入(rù )朝(cháo )奏(zòu )事(shì )言(yán )之(zhī ),乃(nǎi )说(shuō )二(èr )世(shì )曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )贵(guì )者(zhě ),但(dàn )以(yǐ )闻(wén )声(shēng ),群(qún )臣(chén )莫(mò )得(dé )见(jiàn )其(qí )面(miàn )故(gù )也(yě )。且(qiě )陛(bì )下(xià )富(fù )于(yú )春(chūn )秋(qiū ),未(wèi )必(bì )尽(jìn )通(tōng )诸(zhū )事(shì )。今(jīn )坐(zuò )朝(cháo )廷(tíng ),谴(qiǎn )举(jǔ )有(yǒu )不(bú )当(dāng )者(zhě ),则(zé )见(jiàn )短(duǎn )于(yú )大(dà )臣(chén ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )示(shì )神(shén )明(míng )于(yú )天(tiān )下(xià )也(yě )。陛(bì )下(xià )不(bú )如(rú )深(shēn )拱(gǒng )禁(jìn )中(zhōng ),与(yǔ )臣(chén )及(jí )侍(shì )中(zhōng )习(xí )法(fǎ )者(zhě )待(dài )事(shì ),事(shì )来(lái )有(yǒu )以(yǐ )揆(kuí )之(zhī )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )大(dà )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )奏(zòu )疑(yí )事(shì ),天(tiān )下(xià )称(chēng )圣(shèng )主(zhǔ )矣(yǐ )。”二(èr )世(shì )用(yòng )其(qí )计(jì ),乃(nǎi )不(bú )坐(zuò )朝(cháo )廷(tíng )见(jiàn )大(dà )臣(chén ),常(cháng )居(jū )禁(jìn )中(zhōng )。赵(zhào )高(gāo )侍(shì )中(zhōng )用(yòng )事(shì ),事(shì )皆(jiē )决(jué )于(yú )赵(zhào )高(gāo )。

高(gāo )闻(wén )李(lǐ )斯(sī )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),乃(nǎi )见(jiàn )丞(chéng )相(xiàng )曰(yuē ):“关(guān )东(dōng )群(qún )盗(dào )多(duō ),今(jīn )上(shàng )急(jí ),益(yì )发(fā )繇(yáo ),治(zhì )阿(ā )房(fáng )宫(gōng ),聚(jù )狗(gǒu )马(mǎ )无(wú )用(yòng )之(zhī )物(wù )。臣(chén )欲(yù )谏(jiàn ),为(wéi )位(wèi )贱(jiàn ),此(cǐ )真(zhēn )君(jūn )侯(hóu )之(zhī )事(shì )。君(jūn )何(hé )不(bú )谏(jiàn )?”李(lǐ )斯(sī )曰(yuē ):“固(gù )也(yě ),吾(wú )欲(yù )言(yán )之(zhī )久(jiǔ )矣(yǐ )。今(jīn )时(shí )上(shàng )不(bú )坐(zuò )朝(cháo )廷(tíng ),常(cháng )居(jū )深(shēn )宫(gōng )。吾(wú )所(suǒ )言(yán )者(zhě ),不(bú )可(kě )传(chuán )也(yě )。欲(yù )见(jiàn ),无(wú )闲(xián )。”赵(zhào )高(gāo )曰(yuē ):“君(jūn )诚(chéng )能(néng )谏(jiàn ),请(qǐng )为(wéi )君(jūn )侯(hóu )上(shàng )闲(xián ),语(yǔ )君(jūn )。”于(yú )是(shì )赵(zhào )高(gāo )待(dài )二(èr )世(shì )方(fāng )燕(yàn )乐(lè ),妇(fù )女(nǚ )居(jū )前(qián ),使(shǐ )人(rén )告(gào )丞(chéng )相(xiàng ):“上(shàng )方(fāng )闲(xián ),可(kě )奏(zòu )事(shì )。”丞(chéng )相(xiàng )至(zhì )宫(gōng )门(mén )上(shàng )谒(yè )。如(rú )此(cǐ )者(zhě )三(sān )。二(èr )世(shì )怒(nù )曰(yuē ):“吾(wú )常(cháng )多(duō )闲(xián )日(rì ),丞(chéng )相(xiàng )不(bú )来(lái );吾(wú )方(fāng )燕(yàn )私(sī ),丞(chéng )相(xiàng )辄(zhé )来(lái )请(qǐng )事(shì )!丞(chéng )相(xiàng )岂(qǐ )少(shǎo )我(wǒ )哉(zāi ),且(qiě )固(gù )我(wǒ )哉(zāi )?”赵(zhào )高(gāo )因(yīn )曰(yuē ):“夫(fū )沙(shā )丘(qiū )之(zhī )谋(móu ),丞(chéng )相(xiàng )与(yǔ )焉(yān )。今(jīn )陛(bì )下(xià )已(yǐ )立(lì )为(wéi )帝(dì ),而(ér )丞(chéng )贵(guì )不(bú )益(yì ),此(cǐ )其(qí )意(yì )亦(yì )望(wàng )裂(liè )地(dì )而(ér )王(wáng )矣(yǐ )。且(qiě )陛(bì )下(xià )不(bú )问(wèn )臣(chén ),臣(chén )不(bú )敢(gǎn )言(yán )。丞(chéng )相(xiàng )长(zhǎng )男(nán )李(lǐ )由(yóu )为(wéi )三(sān )川(chuān )守(shǒu ),楚(chǔ )盗(dào )陈(chén )胜(shèng )等(děng )皆(jiē )丞(chéng )相(xiàng )傍(bàng )县(xiàn )之(zhī )子(zǐ ),以(yǐ )故(gù )楚(chǔ )盗(dào )公(gōng )行(háng ),过(guò )三(sān )川(chuān )城(chéng ),守(shǒu )不(bú )肯(kěn )击(jī )。高(gāo )闻(wén )其(qí )文(wén )书(shū )相(xiàng )往(wǎng )来(lái ),未(wèi )得(dé )其(qí )审(shěn ),故(gù )未(wèi )敢(gǎn )以(yǐ )闻(wén )。且(qiě )丞(chéng )相(xiàng )居(jū )外(wài ),权(quán )重(zhòng )于(yú )陛(bì )下(xià )。”二(èr )世(shì )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),欲(yù )案(àn )丞(chéng )相(xiàng ),恐(kǒng )其(qí )不(bú )审(shěn ),乃(nǎi )先(xiān )使(shǐ )人(rén )按(àn )验(yàn )三(sān )川(chuān )守(shǒu )与(yǔ )盗(dào )通(tōng )状(zhuàng )。

李(lǐ )斯(sī )闻(wén )之(zhī ),因(yīn )上(shàng )书(shū )言(yán )赵(zhào )高(gāo )之(zhī )短(duǎn )曰(yuē ):“高(gāo )擅(shàn )利(lì )擅(shàn )害(hài ),与(yǔ )陛(bì )下(xià )无(wú )异(yì )。昔(xī )田(tián )常(cháng )相(xiàng )齐(qí )简(jiǎn )公(gōng ),窃(qiè )其(qí )恩(ēn )威(wēi ),下(xià )得(dé )百(bǎi )姓(xìng ),上(shàng )得(dé )群(qún )臣(chén ),卒(zú )弑(shì )齐(qí )简(jiǎn )公(gōng )而(ér )取(qǔ )齐(qí )国(guó ),此(cǐ )天(tiān )下(xià )所(suǒ )明(míng )知(zhī )也(yě )。今(jīn )高(gāo )有(yǒu )邪(xié )佚(yì )之(zhī )志(zhì ),危(wēi )反(fǎn )之(zhī )行(háng ),私(sī )家(jiā )之(zhī )富(fù ),若(ruò )田(tián )氏(shì )之(zhī )于(yú )齐(qí )矣(yǐ ),而(ér )又(yòu )贪(tān )欲(yù )无(wú )厌(yàn ),求(qiú )利(lì )不(bú )止(zhǐ ),列(liè )势(shì )次(cì )主(zhǔ ),其(qí )欲(yù )无(wú )穷(qióng ),劫(jié )陛(bì )下(xià )之(zhī )威(wēi )信(xìn ),其(qí )志(zhì )若(ruò )韩(hán )玘(qǐ )为(wéi )韩(hán )安(ān )相(xiàng )也(yě )。陛(bì )下(xià )不(bú )图(tú ),臣(chén )恐(kǒng )其(qí )必(bì )为(wéi )变(biàn )也(yě )。”二(èr )世(shì )曰(yuē ):“何(hé )哉(zāi )!夫(fū )高(gāo ),故(gù )宦(huàn )人(rén )也(yě ),然(rán )不(bú )为(wéi )安(ān )肆(sì )志(zhì ),不(bú )以(yǐ )危(wēi )易(yì )心(xīn ),洁(jié )行(háng )修(xiū )善(shàn ),自(zì )使(shǐ )至(zhì )此(cǐ ),以(yǐ )忠(zhōng )得(dé )进(jìn ),以(yǐ )信(xìn )守(shǒu )位(wèi ),朕(zhèn )实(shí )贤(xián )之(zhī )。而(ér )君(jūn )疑(yí )之(zhī ),何(hé )也(yě )?且(qiě )朕(zhèn )非(fēi )属(shǔ )赵(zhào )君(jūn ),当(dāng )谁(shuí )任(rèn )哉(zāi )!且(qiě )赵(zhào )君(jūn )为(wéi )人(rén ),精(jīng )廉(lián )强(qiáng )力(lì ),下(xià )知(zhī )人(rén )情(qíng ),上(shàng )能(néng )适(shì )朕(zhèn ),君(jūn )其(qí )勿(wù )疑(yí )!”二(èr )世(shì )雅(yǎ )爱(ài )信(xìn )高(gāo ),恐(kǒng )李(lǐ )斯(sī )杀(shā )之(zhī ),乃(nǎi )私(sī )告(gào )赵(zhào )高(gāo )。高(gāo )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )所(suǒ )患(huàn )者(zhě )独(dú )高(gāo ),高(gāo )已(yǐ )死(sǐ ),丞(chéng )相(xiàng )即(jí )欲(yù )为(wéi )田(tián )常(cháng )所(suǒ )为(wéi )。”

是(shì )时(shí ),盗(dào )贼(zéi )益(yì )多(duō ),而(ér )关(guān )中(zhōng )卒(zú )发(fā )东(dōng )击(jī )盗(dào )者(zhě )无(wú )已(yǐ )。右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )冯(féng )去(qù )疾(jí )、左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )李(lǐ )斯(sī )、将(jiāng )军(jūn )冯(féng )劫(jié )进(jìn )谏(jiàn )曰(yuē ):“关(guān )东(dōng )群(qún )盗(dào )并(bìng )起(qǐ ),秦(qín )发(fā )兵(bīng )追(zhuī )击(jī ),所(suǒ )杀(shā )亡(wáng )甚(shèn )众(zhòng ),然(rán )犹(yóu )不(bú )止(zhǐ )。盗(dào )多(duō ),皆(jiē )以(yǐ )戍(shù )、漕(cáo )、转(zhuǎn )、作(zuò )事(shì )苦(kǔ ),税(shuì )赋(fù )大(dà )也(yě )。请(qǐng )且(qiě )止(zhǐ )阿(ā )房(fáng )宫(gōng )作(zuò )者(zhě ),减(jiǎn )省(shěng )四(sì )边(biān )戍(shù )、转(zhuǎn )。”二(èr )世(shì )曰(yuē ):“凡(fán )所(suǒ )为(wéi )贵(guì )有(yǒu )天(tiān )下(xià )者(zhě ),得(dé )肆(sì )意(yì )极(jí )欲(yù ),主(zhǔ )重(zhòng )明(míng )法(fǎ ),下(xià )不(bú )敢(gǎn )为(wéi )非(fēi ),以(yǐ )制(zhì )御(yù )海(hǎi )内(nèi )矣(yǐ )。夫(fū )虞(yú )、夏(xià )之(zhī )主(zhǔ ),贵(guì )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),亲(qīn )处(chù )穷(qióng )苦(kǔ )之(zhī )实(shí )以(yǐ )徇(xùn )百(bǎi )姓(xìng ),尚(shàng )何(hé )于(yú )法(fǎ )!且(qiě )先(xiān )帝(dì )起(qǐ )诸(zhū )侯(hóu ),兼(jiān )天(tiān )下(xià ),天(tiān )下(xià )已(yǐ )定(dìng ),外(wài )攘(rǎng )四(sì )夷(yí )以(yǐ )安(ān )边(biān )境(jìng ),作(zuò )宫(gōng )室(shì )以(yǐ )章(zhāng )得(dé )意(yì ),而(ér )君(jūn )观(guān )先(xiān )帝(dì )功(gōng )业(yè )有(yǒu )绪(xù )。今(jīn )朕(zhèn )即(jí )位(wèi ),二(èr )年(nián )之(zhī )间(jiān ),群(qún )盗(dào )并(bìng )起(qǐ ),君(jūn )不(bú )能(néng )禁(jìn ),又(yòu )欲(yù )罢(bà )先(xiān )帝(dì )之(zhī )所(suǒ )为(wéi ),是(shì )上(shàng )无(wú )以(yǐ )报(bào )先(xiān )帝(dì ),次(cì )不(bú )为(wéi )朕(zhèn )尽(jìn )忠(zhōng )力(lì ),何(hé )以(yǐ )在(zài )位(wèi )!”下(xià )去(qù )疾(jí )、斯(sī )、劫(jié )吏(lì ),案(àn )责(zé )他(tā )罪(zuì )。去(qù )疾(jí )、劫(jié )自(zì )杀(shā ),独(dú )李(lǐ )斯(sī )就(jiù )狱(yù )。二(èr )世(shì )以(yǐ )属(shǔ )赵(zhào )高(gāo )治(zhì )之(zhī ),责(zé )斯(sī )与(yǔ )子(zǐ )由(yóu )谋(móu )反(fǎn )状(zhuàng ),皆(jiē )收(shōu )捕(bǔ )宗(zōng )族(zú )、宾(bīn )客(kè )。赵(zhào )高(gāo )治(zhì )斯(sī ),榜(bǎng )掠(luě )千(qiān )馀(yú ),不(bú )胜(shèng )痛(tòng ),自(zì )诬(wū )服(fú )。

斯(sī )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )死(sǐ )者(zhě ),自(zì )负(fù )其(qí )辩(biàn ),有(yǒu )功(gōng ),实(shí )无(wú )反(fǎn )心(xīn ),欲(yù )上(shàng )书(shū )自(zì )陈(chén ),幸(xìng )二(èr )世(shì )寤(wù )而(ér )赦(shè )之(zhī )。乃(nǎi )从(cóng )狱(yù )中(zhōng )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“臣(chén )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )治(zhì )民(mín ),三(sān )十(shí )馀(yú )年(nián )矣(yǐ )。逮(dǎi )秦(qín )地(dì )之(zhī )狭(xiá )隘(ài ),不(bú )过(guò )千(qiān )里(lǐ ),兵(bīng )数(shù )十(shí )万(wàn )。臣(chén )尽(jìn )薄(báo )材(cái ),阴(yīn )行(háng )谋(móu )臣(chén ),资(zī )之(zhī )金(jīn )玉(yù ),使(shǐ )游(yóu )说(shuō )诸(zhū )侯(hóu );阴(yīn )修(xiū )甲(jiǎ )兵(bīng ),饬(chì )政(zhèng )教(jiāo ),官(guān )斗(dòu )士(shì ),尊(zūn )功(gōng )臣(chén );故(gù )终(zhōng )以(yǐ )胁(xié )韩(hán ),弱(ruò )魏(wèi ),破(pò )燕(yàn )、赵(zhào ),夷(yí )齐(qí )、楚(chǔ ),卒(zú )兼(jiān )六(liù )国(guó ),虏(lǔ )其(qí )王(wáng ),立(lì )秦(qín )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )。又(yòu )北(běi )逐(zhú )胡(hú )、貉(mò ),南(nán )定(dìng )北(běi )越(yuè ),以(yǐ )见(jiàn )秦(qín )之(zhī )强(qiáng )。更(gèng )克(kè )画(huà ),平(píng )斗(dòu )斛(hú )、度(dù )量(liàng ),文(wén )章(zhāng )布(bù )之(zhī )天(tiān )下(xià ),以(yǐ )树(shù )秦(qín )之(zhī )名(míng )。此(cǐ )皆(jiē )臣(chén )之(zhī )罪(zuì )也(yě ),臣(chén )当(dāng )死(sǐ )久(jiǔ )矣(yǐ )!上(shàng )幸(xìng )尽(jìn )其(qí )能(néng )力(lì ),乃(nǎi )得(dé )至(zhì )今(jīn )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )察(chá )之(zhī )!”书(shū )上(shàng ),赵(zhào )高(gāo )使(shǐ )吏(lì )弃(qì )去(qù )不(bú )奏(zòu ),曰(yuē ):“囚(qiú )安(ān )得(dé )上(shàng )书(shū )!”

赵(zhào )高(gāo )使(shǐ )其(qí )客(kè )十(shí )馀(yú )辈(bèi )诈(zhà )为(wéi )御(yù )史(shǐ )、谒(yè )者(zhě )、侍(shì )中(zhōng ),更(gèng )往(wǎng )覆(fù )讯(xùn )斯(sī ),斯(sī )更(gèng )以(yǐ )其(qí )实(shí )对(duì ),辄(zhé )使(shǐ )人(rén )复(fù )榜(bǎng )之(zhī )。后(hòu )二(èr )世(shì )使(shǐ )人(rén )验(yàn )斯(sī ),斯(sī )以(yǐ )为(wéi )如(rú )前(qián ),终(zhōng )不(bú )更(gèng )言(yán )。辞(cí )服(fú ),奏(zòu )当(dāng )上(shàng )。二(èr )世(shì )喜(xǐ )曰(yuē ):“微(wēi )赵(zhào )君(jūn ),几(jǐ )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )所(suǒ )卖(mài )!”及(jí )二(èr )世(shì )所(suǒ )使(shǐ )案(àn )三(sān )川(chuān )守(shǒu )由(yóu )者(zhě )至(zhì ),则(zé )楚(chǔ )兵(bīng )已(yǐ )击(jī )杀(shā )之(zhī )。使(shǐ )者(zhě )来(lái ),会(huì )职(zhí )责(zé )相(xiàng )下(xià )吏(lì ),高(gāo )皆(jiē )妄(wàng )为(wéi )反(fǎn )辞(cí )以(yǐ )相(xiàng )傅(fù )会(huì ),遂(suí )具(jù )斯(sī )五(wǔ )刑(xíng ),论(lùn )腰(yāo )斩(zhǎn )咸(xián )阳(yáng )市(shì )。斯(sī )出(chū )狱(yù ),与(yǔ )其(qí )中(zhōng )子(zǐ )俱(jù )执(zhí )。顾(gù )谓(wèi )其(qí )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )与(yǔ )若(ruò )复(fù )牵(qiān )黄(huáng )犬(quǎn ),俱(jù )出(chū )上(shàng )蔡(cài )东(dōng )门(mén )逐(zhú )狡(jiǎo )兔(tù ),岂(qǐ )可(kě )得(dé )乎(hū )!”遂(suí )父(fù )子(zǐ )相(xiàng )哭(kū ),而(ér )夷(yí )三(sān )族(zú )。二(èr )世(shì )乃(nǎi )以(yǐ )赵(zhào )高(gāo )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo )皆(jiē )决(jué )焉(yān )。

项(xiàng )梁(liáng )已(yǐ )破(pò )章(zhāng )邯(hán )于(yú )东(dōng )阿(ā ),引(yǐn )兵(bīng )西(xī ),北(běi )至(zhì )定(dìng )陶(táo ),再(zài )破(pò )秦(qín )军(jūn )。项(xiàng )羽(yǔ )、沛(pèi )公(gōng )又(yòu )与(yǔ )秦(qín )军(jūn )战(zhàn )于(yú )雍(yōng )丘(qiū ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )李(lǐ )由(yóu )。项(xiàng )梁(liáng )益(yì )轻(qīng )秦(qín ),有(yǒu )骄(jiāo )色(sè )。宋(sòng )义(yì )谏(jiàn )曰(yuē ):“战(zhàn )胜(shèng )而(ér )将(jiāng )骄(jiāo )卒(zú )惰(duò )者(zhě ),败(bài )。今(jīn )卒(zú )少(shǎo )惰(duò )矣(yǐ ),秦(qín )兵(bīng )日(rì )益(yì ),臣(chén )为(wéi )君(jūn )畏(wèi )之(zhī )。”项(xiàng )梁(liáng )弗(fú )听(tīng )。馀(yú )乃(nǎi )使(shǐ )宋(sòng )义(yì )使(shǐ )于(yú )齐(qí ),道(dào )遇(yù )齐(qí )使(shǐ )者(zhě )高(gāo )陵(líng )君(jūn )显(xiǎn ),曰(yuē ):“公(gōng )将(jiāng )见(jiàn )武(wǔ )信(xìn )君(jūn )乎(hū )?”曰(yuē ):“然(rán )。”曰(yuē ):“臣(chén )论(lùn )武(wǔ )信(xìn )君(jūn )军(jūn )必(bì )败(bài )。公(gōng )徐(xú )行(háng )即(jí )免(miǎn )死(sǐ ),疾(jí )行(háng )则(zé )及(jí )祸(huò )。”二(èr )世(shì )悉(xī )起(qǐ )兵(bīng )益(yì )章(zhāng )邯(hán )击(jī )楚(chǔ )军(jūn ),大(dà )破(pò )之(zhī )定(dìng )陶(táo ),项(xiàng )梁(liáng )死(sǐ )。

时(shí )连(lián )雨(yǔ ),自(zì )七(qī )月(yuè )至(zhì )九(jiǔ )月(yuè )。项(xiàng )羽(yǔ )、沛(pèi )公(gōng )攻(gōng )外(wài )黄(huáng )未(wèi )下(xià ),去(qù ),攻(gōng )陈(chén )留(liú )。闻(wén )武(wǔ )信(xìn )君(jūn )死(sǐ ),士(shì )卒(zú )恐(kǒng ),乃(nǎi )与(yǔ )将(jiāng )军(jūn )吕(lǚ )臣(chén )引(yǐn )兵(bīng )而(ér )东(dōng ),徙(xǐ )怀(huái )王(wáng )自(zì )盱(xū )眙(yí )都(dōu )彭(péng )城(chéng )。吕(lǚ )臣(chén )军(jūn )彭(péng )城(chéng )东(dōng ),项(xiàng )羽(yǔ )军(jūn )彭(péng )城(chéng )西(xī ),沛(pèi )公(gōng )军(jūn )砀(dàng )。

魏(wèi )豹(bào )下(xià )魏(wèi )二(èr )十(shí )馀(yú )城(chéng ),楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )立(lì )豹(bào )为(wéi )魏(wèi )王(wáng )。

后(hòu )九(jiǔ )月(yuè ),楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )并(bìng )吕(lǚ )臣(chén )、项(xiàng )羽(yǔ )军(jūn ),自(zì )将(jiāng )之(zhī );以(yǐ )沛(pèi )公(gōng )为(wéi )砀(dàng )郡(jùn )长(zhǎng ),封(fēng )武(wǔ )安(ān )侯(hóu ),将(jiāng )砀(dàng )郡(jùn )兵(bīng );封(fēng )项(xiàng )羽(yǔ )为(wéi )长(zhǎng )安(ān )侯(hóu ),号(hào )为(wéi )鲁(lǔ )公(gōng );吕(lǚ )臣(chén )为(wéi )司(sī )徒(tú ),其(qí )父(fù )吕(lǚ )青(qīng )为(wéi )令(lìng )尹(yǐn )。

章(zhāng )邯(hán )已(yǐ )破(pò )项(xiàng )梁(liáng ),以(yǐ )为(wéi )楚(chǔ )地(dì )兵(bīng )不(bú )足(zú )忧(yōu ),乃(nǎi )渡(dù )河(hé ),北(běi )击(jī )赵(zhào ),大(dà )破(pò )之(zhī )。引(yǐn )兵(bīng )至(zhì )邯(hán )郸(dān ),皆(jiē )徙(xǐ )其(qí )民(mín )河(hé )内(nèi ),夷(yí )其(qí )城(chéng )郭(guō )。张(zhāng )耳(ěr )与(yǔ )赵(zhào )王(wáng )歇(xiē )走(zǒu )入(rù )巨(jù )鹿(lù )城(chéng ),王(wáng )离(lí )围(wéi )之(zhī )。陈(chén )馀(yú )北(běi )收(shōu )常(cháng )山(shān )兵(bīng ),得(dé )数(shù )万(wàn )人(rén ),军(jūn )巨(jù )鹿(lù )北(běi )。章(zhāng )邯(hán )军(jūn )巨(jù )鹿(lù )南(nán )棘(jí )原(yuán )。赵(zhào )数(shù )请(qǐng )救(jiù )于(yú )楚(chǔ )。

高(gāo )陵(líng )君(jūn )显(xiǎn )在(zài )楚(chǔ ),见(jiàn )楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“宋(sòng )义(yì )论(lùn )武(wǔ )信(xìn )君(jūn )之(zhī )军(jūn )必(bì )败(bài ),居(jū )数(shù )日(rì ),军(jūn )果(guǒ )败(bài )。兵(bīng )未(wèi )战(zhàn )而(ér )先(xiān )见(jiàn )败(bài )征(zhēng ),此(cǐ )可(kě )谓(wèi )知(zhī )兵(bīng )矣(yǐ )。”王(wáng )召(zhào )宋(sòng )义(yì )与(yǔ )计(jì )事(shì )而(ér )大(dà )说(shuō )之(zhī ),因(yīn )置(zhì )以(yǐ )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )。项(xiàng )羽(yǔ )为(wéi )次(cì )将(jiāng ),范(fàn )增(zēng )为(wéi )末(mò )将(jiāng ),以(yǐ )救(jiù )赵(zhào )。诸(zhū )别(bié )将(jiāng )皆(jiē )属(shǔ )宋(sòng )义(yì ),号(hào )为(wéi )“卿(qīng )子(zǐ )冠(guàn )军(jūn )”。

初(chū ),楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )约(yuē ):“先(xiān )入(rù )定(dìng )关(guān )中(zhōng )者(zhě )王(wáng )之(zhī )。”当(dāng )是(shì )时(shí ),秦(qín )兵(bīng )强(qiáng ),常(cháng )乘(chéng )胜(shèng )逐(zhú )北(běi ),诸(zhū )将(jiāng )莫(mò )利(lì )先(xiān )入(rù )关(guān )。独(dú )项(xiàng )羽(yǔ )怨(yuàn )秦(qín )之(zhī )杀(shā )项(xiàng )梁(liáng ),奋(fèn )势(shì )愿(yuàn )与(yǔ )沛(pèi )公(gōng )西(xī )入(rù )关(guān )。怀(huái )王(wáng )诸(zhū )老(lǎo )将(jiāng )皆(jiē )曰(yuē ):“项(xiàng )羽(yǔ )为(wéi )人(rén ),慓(piào )悍(hàn )猾(huá )贼(zéi ),尝(cháng )攻(gōng )襄(xiāng )城(chéng ),襄(xiāng )城(chéng )无(wú )遗(yí )类(lèi ),皆(jiē )坑(kēng )之(zhī ),诸(zhū )所(suǒ )过(guò )无(wú )不(bú )残(cán )灭(miè )。且(qiě )楚(chǔ )数(shù )进(jìn )取(qǔ ),前(qián )陈(chén )王(wáng )、项(xiàng )梁(liáng )皆(jiē )败(bài ),不(bú )如(rú )更(gèng )遣(qiǎn )长(zhǎng )者(zhě ),扶(fú )义(yì )而(ér )西(xī ),告(gào )谕(yù )秦(qín )父(fù )兄(xiōng )。秦(qín )父(fù )兄(xiōng )苦(kǔ )其(qí )主(zhǔ )久(jiǔ )矣(yǐ ),今(jīn )诚(chéng )得(dé )长(zhǎng )者(zhě )往(wǎng ),无(wú )侵(qīn )暴(bào ),宜(yí )可(kě )下(xià )。项(xiàng )羽(yǔ )不(bú )可(kě )遣(qiǎn ),独(dú )沛(pèi )公(gōng )素(sù )宽(kuān )大(dà )长(zhǎng )者(zhě ),可(kě )遣(qiǎn )。”怀(huái )王(wáng )乃(nǎi )不(bú )许(xǔ )项(xiàng )羽(yǔ ),而(ér )遣(qiǎn )沛(pèi )公(gōng )西(xī )略(luè )地(dì ),收(shōu )陈(chén )王(wáng )、项(xiàng )梁(liáng )散(sàn )卒(zú )以(yǐ )伐(fá )秦(qín )。

沛(pèi )公(gōng )道(dào )砀(dàng ),至(zhì )阳(yáng )城(chéng )与(yǔ )杠(gàng )里(lǐ ),攻(gōng )秦(qín )壁(bì ),破(pò )其(qí )二(èr )军(jūn )。

二(èr )世(shì )皇(huáng )帝(dì )下(xià )三(sān )年(nián )(甲(jiǎ )午(wǔ ),前(qián )二(èr )零(líng )七(qī )年(nián ))

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),齐(qí )将(jiāng )田(tián )都(dōu )畔(pàn )田(tián )荣(róng ),助(zhù )楚(chǔ )救(jiù )赵(zhào )。

沛(pèi )公(gōng )攻(gōng )破(pò )东(dōng )郡(jùn )尉(wèi )于(yú )成(chéng )武(wǔ )。

宋(sòng )义(yì )行(háng )至(zhì )安(ān )阳(yáng ),留(liú )四(sì )十(shí )六(liù )日(rì )不(bú )进(jìn )。项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“秦(qín )围(wéi )赵(zhào )急(jí ),宜(yí )疾(jí )引(yǐn )兵(bīng )渡(dù )河(hé );楚(chǔ )击(jī )其(qí )外(wài ),赵(zhào )应(yīng )其(qí )内(nèi ),破(pò )秦(qín )军(jūn )必(bì )矣(yǐ )。”宋(sòng )义(yì )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。夫(fū )搏(bó )牛(niú )之(zhī )虻(méng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )破(pò )虮(jǐ )虱(shī )。今(jīn )秦(qín )攻(gōng )赵(zhào ),战(zhàn )胜(shèng )则(zé )兵(bīng )疲(pí ),我(wǒ )承(chéng )其(qí )敝(bì );不(bú )胜(shèng ),则(zé )我(wǒ )引(yǐn )兵(bīng )鼓(gǔ )行(háng )而(ér )西(xī ),必(bì )举(jǔ )秦(qín )矣(yǐ )。故(gù )不(bú )如(rú )先(xiān )斗(dòu )秦(qín )、赵(zhào )。夫(fū )被(bèi )坚(jiān )执(zhí )锐(ruì ),义(yì )不(bú )如(rú )公(gōng );坐(zuò )运(yùn )筹(chóu )策(cè ),公(gōng )不(bú )如(rú )义(yì )。”因(yīn )下(xià )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )曰(yuē ):“有(yǒu )猛(měng )如(rú )虎(hǔ ),狠(hěn )如(rú )羊(yáng ),贪(tān )如(rú )狼(láng ),强(qiáng )不(bú )可(kě )使(shǐ )者(zhě ),皆(jiē )斩(zhǎn )之(zhī )!”乃(nǎi )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )宋(sòng )襄(xiāng )相(xiàng )齐(qí ),身(shēn )送(sòng )之(zhī )至(zhì )无(wú )盐(yán ),饮(yǐn )酒(jiǔ )高(gāo )会(huì )。天(tiān )寒(hán ),大(dà )雨(yǔ ),士(shì )卒(zú )冻(dòng )饥(jī )。项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“将(jiāng )戮(lù )力(lì )而(ér )攻(gōng )秦(qín ),久(jiǔ )留(liú )不(bú )行(háng )。今(jīn )岁(suì )饥(jī )民(mín )贫(pín ),士(shì )卒(zú )食(shí )半(bàn )菽(shū ),军(jūn )无(wú )见(jiàn )粮(liáng ),乃(nǎi )饮(yǐn )酒(jiǔ )高(gāo )会(huì );不(bú )引(yǐn )兵(bīng )渡(dù )河(hé ),因(yīn )赵(zhào )食(shí ),与(yǔ )赵(zhào )并(bìng )力(lì )攻(gōng )秦(qín ),乃(nǎi )曰(yuē )‘承(chéng )其(qí )敝(bì )’。夫(fū )以(yǐ )秦(qín )之(zhī )强(qiáng ),攻(gōng )新(xīn )造(zào )之(zhī )赵(zhào ),其(qí )势(shì )必(bì )举(jǔ )。赵(zhào )举(jǔ )秦(qín )强(qiáng ),何(hé )敝(bì )之(zhī )承(chéng )!且(qiě )国(guó )兵(bīng )新(xīn )破(pò ),王(wáng )坐(zuò )不(bú )安(ān )席(xí ),扫(sǎo )境(jìng )内(nèi )而(ér )专(zhuān )属(shǔ )于(yú )将(jiāng )军(jūn ),国(guó )家(jiā )安(ān )危(wēi ),在(zài )此(cǐ )一(yī )举(jǔ )。今(jīn )不(bú )恤(xù )士(shì )卒(zú )而(ér )徇(xùn )其(qí )私(sī ),非(fēi )社(shè )稷(jì )之(zhī )臣(chén )也(yě )!”

十(shí )一(yī )月(yuè ),项(xiàng )羽(yǔ )晨(chén )朝(cháo )将(jiāng )军(jūn )宋(sòng )义(yì ),即(jí )其(qí )帐(zhàng )中(zhōng )斩(zhǎn )宋(sòng )义(yì )头(tóu )。出(chū )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )曰(yuē ):“宋(sòng )义(yì )与(yǔ )齐(qí )谋(móu )反(fǎn )楚(chǔ ),楚(chǔ )王(wáng )阴(yīn )令(lìng )籍(jí )诛(zhū )之(zhī )!”当(dāng )是(shì )时(shí ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )慑(shè )服(fú ),莫(mò )敢(gǎn )枝(zhī )梧(wú ),皆(jiē )曰(yuē ):“首(shǒu )立(lì )楚(chǔ )者(zhě ),将(jiāng )军(jūn )家(jiā )也(yě ),今(jīn )将(jiāng )军(jūn )诛(zhū )乱(luàn )。”乃(nǎi )相(xiàng )与(yǔ )共(gòng )立(lì )羽(yǔ )为(wéi )假(jiǎ )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )。使(shǐ )人(rén )追(zhuī )宋(sòng )义(yì )子(zǐ ),及(jí )之(zhī )齐(qí ),杀(shā )之(zhī )。使(shǐ )桓(huán )楚(chǔ )报(bào )命(mìng )于(yú )怀(huái )王(wáng )。怀(huái )王(wáng )因(yīn )使(shǐ )羽(yǔ )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),沛(pèi )公(gōng )引(yǐn )兵(bīng )至(zhì )栗(lì ),遇(yù )刚(gāng )武(wǔ )侯(hóu ),夺(duó )其(qí )军(jūn )四(sì )千(qiān )馀(yú )人(rén ),并(bìng )之(zhī );与(yǔ )魏(wèi )将(jiāng )皇(huáng )欣(xīn )、武(wǔ )满(mǎn )军(jūn )合(hé )攻(gōng )秦(qín )军(jūn ),破(pò )之(zhī )。

故(gù )齐(qí )王(wáng )建(jiàn )孙(sūn )安(ān )下(xià )济(jì )北(běi ),从(cóng )项(xiàng )羽(yǔ )救(jiù )赵(zhào )。

章(zhāng )邯(hán )筑(zhù )甬(yǒng )道(dào )属(shǔ )河(hé ),饷(xiǎng )王(wáng )离(lí )。王(wáng )离(lí )兵(bīng )食(shí )多(duō ),急(jí )攻(gōng )巨(jù )鹿(lù )。巨(jù )鹿(lù )城(chéng )中(zhōng )食(shí )尽(jìn )、兵(bīng )少(shǎo ),张(zhāng )耳(ěr )数(shù )使(shǐ )人(rén )召(zhào )前(qián )陈(chén )馀(yú )。陈(chén )馀(yú )度(dù )兵(bīng )少(shǎo ),不(bú )敌(dí )秦(qín ),不(bú )敢(gǎn )前(qián )。数(shù )月(yuè ),张(zhāng )耳(ěr )大(dà )怒(nù ),怨(yuàn )陈(chén )馀(yú ),使(shǐ )张(zhāng )黡(yǎn )、陈(chén )泽(zé )往(wǎng )让(ràng )陈(chén )馀(yú )曰(yuē ):“始(shǐ )吾(wú )与(yǔ )公(gōng )为(wéi )刎(wěn )颈(jǐng )交(jiāo ),今(jīn )王(wáng )与(yǔ )耳(ěr )旦(dàn )暮(mù )且(qiě )死(sǐ ),而(ér )公(gōng )拥(yōng )兵(bīng )数(shù )万(wàn ),不(bú )肯(kěn )相(xiàng )救(jiù ),安(ān )在(zài )其(qí )相(xiàng )为(wéi )死(sǐ )!苟(gǒu )必(bì )信(xìn ),胡(hú )不(bú )赴(fù )秦(qín )军(jūn )俱(jù )死(sǐ ),且(qiě )有(yǒu )十(shí )一(yī )二(èr )相(xiàng )全(quán )。”陈(chén )馀(yú )曰(yuē ):“吾(wú )度(dù )前(qián )终(zhōng )不(bú )能(néng )救(jiù )赵(zhào ),徒(tú )尽(jìn )亡(wáng )军(jūn )。且(qiě )馀(yú )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )俱(jù )死(sǐ ),欲(yù )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )、张(zhāng )君(jūn )报(bào )秦(qín )。今(jīn )必(bì )俱(jù )死(sǐ ),如(rú )以(yǐ )肉(ròu )委(wěi )饿(è )虎(hǔ ),何(hé )益(yì )!”张(zhāng )黡(yǎn )、陈(chén )泽(zé )要(yào )以(yǐ )俱(jù )死(sǐ ),乃(nǎi )使(shǐ )黡(yǎn )、泽(zé )将(jiāng )五(wǔ )千(qiān )人(rén )先(xiān )尝(cháng )秦(qín )军(jūn ),至(zhì ),皆(jiē )没(méi )。当(dāng )是(shì )时(shí ),齐(qí )师(shī )、燕(yàn )师(shī )皆(jiē )来(lái )救(jiù )赵(zhào ),张(zhāng )敖(áo )亦(yì )北(běi )收(shōu )代(dài )兵(bīng ),得(dé )万(wàn )馀(yú )人(rén ),来(lái ),皆(jiē )壁(bì )馀(yú )旁(páng ),未(wèi )敢(gǎn )击(jī )秦(qín )。

项(xiàng )羽(yǔ )已(yǐ )杀(shā )卿(qīng )子(zǐ )冠(guàn )军(jūn ),威(wēi )震(zhèn )楚(chǔ )国(guó ),乃(nǎi )遣(qiǎn )当(dāng )阳(yáng )君(jūn )、薄(báo )将(jiāng )军(jūn )将(jiāng )卒(zú )二(èr )万(wàn )渡(dù )河(hé )救(jiù )巨(jù )鹿(lù )。战(zhàn )少(shǎo )利(lì ),绝(jué )章(zhāng )邯(hán )甬(yǒng )道(dào ),王(wáng )离(lí )军(jūn )乏(fá )食(shí )。陈(chén )馀(yú )复(fù )请(qǐng )兵(bīng )。项(xiàng )羽(yǔ )乃(nǎi )悉(xī )引(yǐn )兵(bīng )渡(dù )河(hé ),皆(jiē )沈(shěn )船(chuán ),破(pò )釜(fǔ )、甑(zèng ),烧(shāo )庐(lú )舍(shě ),持(chí )三(sān )日(rì )粮(liáng ),以(yǐ )示(shì )士(shì )卒(zú )必(bì )死(sǐ ),无(wú )一(yī )还(hái )心(xīn )。于(yú )是(shì )至(zhì )则(zé )围(wéi )王(wáng )离(lí ),与(yǔ )秦(qín )军(jūn )遇(yù ),九(jiǔ )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī ),章(zhāng )邯(hán )引(yǐn )兵(bīng )却(què )。诸(zhū )侯(hóu )兵(bīng )乃(nǎi )敢(gǎn )进(jìn )击(jī )秦(qín )军(jūn ),遂(suí )杀(shā )苏(sū )角(jiǎo ),虏(lǔ )王(wáng )离(lí );涉(shè )间(jiān )不(bú )降(jiàng ),自(zì )烧(shāo )杀(shā )。当(dāng )是(shì )时(shí ),楚(chǔ )兵(bīng )冠(guàn )诸(zhū )侯(hóu )军(jūn )。救(jiù )巨(jù )鹿(lù )者(zhě )十(shí )馀(yú )壁(bì ),莫(mò )敢(gǎn )纵(zòng )兵(bīng )。及(jí )楚(chǔ )击(jī )秦(qín ),诸(zhū )侯(hóu )将(jiāng )皆(jiē )从(cóng )壁(bì )上(shàng )观(guān )。楚(chǔ )战(zhàn )士(shì )无(wú )不(bú )一(yī )当(dāng )十(shí ),呼(hū )声(shēng )动(dòng )天(tiān )地(dì ),诸(zhū )侯(hóu )军(jūn )无(wú )不(bú )人(rén )人(rén )惴(zhuì )恐(kǒng )。于(yú )是(shì )已(yǐ )破(pò )秦(qín )军(jūn ),项(xiàng )羽(yǔ )召(zhào )见(jiàn )诸(zhū )侯(hóu )将(jiāng )。诸(zhū )侯(hóu )将(jiāng )入(rù )辕(yuán )门(mén ),无(wú )不(bú )膝(xī )行(háng )而(ér )前(qián ),莫(mò )敢(gǎn )仰(yǎng )视(shì )。项(xiàng )羽(yǔ )由(yóu )是(shì )始(shǐ )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )。诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )属(shǔ )焉(yān )。

于(yú )是(shì )赵(zhào )王(wáng )歇(xiē )及(jí )张(zhāng )耳(ěr )乃(nǎi )得(dé )出(chū )巨(jù )鹿(lù )城(chéng )谢(xiè )诸(zhū )侯(hóu )。张(zhāng )耳(ěr )与(yǔ )陈(chén )馀(yú )相(xiàng )见(jiàn ),责(zé )让(ràng )陈(chén )馀(yú )以(yǐ )不(bú )肯(kěn )救(jiù )赵(zhào );及(jí )问(wèn )张(zhāng )黡(yǎn )、陈(chén )泽(zé )所(suǒ )在(zài ),疑(yí )陈(chén )馀(yú )杀(shā )之(zhī ),数(shù )以(yǐ )问(wèn )馀(yú )。馀(yú )怒(nù )曰(yuē ):“不(bú )意(yì )君(jūn )之(zhī )望(wàng )臣(chén )深(shēn )也(yě )!岂(qǐ )以(yǐ )臣(chén )为(wéi )重(zhòng )去(qù )将(jiāng )印(yìn )哉(zāi )?”乃(nǎi )脱(tuō )解(jiě )印(yìn )绶(shòu ),推(tuī )予(yǔ )张(zhāng )耳(ěr ),张(zhāng )耳(ěr )亦(yì )愕(è )不(bú )受(shòu )。陈(chén )馀(yú )起(qǐ )如(rú )厕(cè )。客(kè )有(yǒu )说(shuō )张(zhāng )耳(ěr )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )‘天(tiān )与(yǔ )不(bú )取(qǔ ),反(fǎn )受(shòu )其(qí )咎(jiù )。’今(jīn )陈(chén )将(jiāng )军(jūn )与(yǔ )君(jūn )印(yìn ),君(jūn )不(bú )受(shòu ),反(fǎn )天(tiān )不(bú )祥(xiáng ),急(jí )取(qǔ )之(zhī )!”张(zhāng )耳(ěr )乃(nǎi )佩(pèi )其(qí )印(yìn ),收(shōu )其(qí )麾(huī )下(xià )。而(ér )陈(chén )馀(yú )还(hái ),亦(yì )望(wàng )张(zhāng )耳(ěr )不(bú )让(ràng ),遂(suí )趋(qū )出(chū ),独(dú )与(yǔ )麾(huī )下(xià )所(suǒ )善(shàn )数(shù )百(bǎi )人(rén )之(zhī )河(hé )上(shàng )泽(zé )中(zhōng )渔(yú )猎(liè )。赵(zhào )王(wáng )歇(xiē )还(hái )信(xìn )都(dōu )。

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),沛(pèi )公(gōng )北(běi )击(jī )昌(chāng )邑(yì ),遇(yù )彭(péng )越(yuè ),彭(péng )越(yuè )以(yǐ )其(qí )兵(bīng )从(cóng )沛(pèi )公(gōng )。越(yuè ),昌(chāng )邑(yì )人(rén ),常(cháng )渔(yú )巨(jù )野(yě )泽(zé )中(zhōng ),为(wéi )群(qún )盗(dào )。陈(chén )胜(shèng )、项(xiàng )梁(liáng )之(zhī )起(qǐ ),泽(zé )间(jiān )少(shǎo )年(nián )相(xiàng )聚(jù )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),往(wǎng )从(cóng )彭(péng )越(yuè )曰(yuē ):“请(qǐng )仲(zhòng )为(wéi )长(zhǎng )。”越(yuè )谢(xiè )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )愿(yuàn )也(yě )。”少(shǎo )年(nián )强(qiáng )请(qǐng ),乃(nǎi )许(xǔ ),与(yǔ )期(qī )旦(dàn )日(rì )日(rì )出(chū )会(huì ),后(hòu )期(qī )者(zhě )斩(zhǎn )。旦(dàn )日(rì )日(rì )出(chū ),十(shí )馀(yú )人(rén )后(hòu ),后(hòu )者(zhě )至(zhì )日(rì )中(zhōng )。于(yú )是(shì )越(yuè )谢(xiè )曰(yuē ):“臣(chén )老(lǎo ),诸(zhū )君(jūn )强(qiáng )以(yǐ )为(wéi )长(zhǎng )。今(jīn )期(qī )而(ér )多(duō )后(hòu ),不(bú )可(kě )尽(jìn )诛(zhū ),诛(zhū )最(zuì )后(hòu )者(zhě )一(yī )人(rén )。”令(lìng )校(xiào )长(zhǎng )斩(zhǎn )之(zhī )。皆(jiē )笑(xiào )曰(yuē ):“何(hé )至(zhì )于(yú )是(shì )!请(qǐng )后(hòu )不(bú )敢(gǎn )。”于(yú )是(shì )越(yuè )引(yǐn )一(yī )人(rén )斩(zhǎn )之(zhī ),设(shè )坛(tán )祭(jì ),令(lìng )徒(tú )属(shǔ ),徒(tú )属(shǔ )皆(jiē )大(dà )惊(jīng ),莫(mò )敢(gǎn )仰(yǎng )视(shì )。乃(nǎi )略(luè )地(dì ),收(shōu )诸(zhū )侯(hóu )散(sàn )卒(zú ),得(dé )千(qiān )馀(yú )人(rén ),遂(suí )助(zhù )沛(pèi )公(gōng )攻(gōng )昌(chāng )邑(yì )。

昌(chāng )邑(yì )未(wèi )下(xià ),沛(pèi )公(gōng )引(yǐn )兵(bīng )西(xī )过(guò )高(gāo )阳(yáng )。高(gāo )阳(yáng )人(rén )郦(lì )食(shí )其(qí ),家(jiā )贫(pín )落(luò )魄(pò ),为(wéi )里(lǐ )监(jiān )门(mén ),沛(pèi )公(gōng )麾(huī )下(xià )骑(qí )士(shì )适(shì )食(shí )其(qí )里(lǐ )中(zhōng )人(rén ),食(shí )其(qí )见(jiàn ),谓(wèi )曰(yuē ):“诸(zhū )侯(hóu )将(jiāng )过(guò )高(gāo )阳(yáng )者(zhě )数(shù )十(shí )人(rén ),吾(wú )问(wèn )其(qí )将(jiāng )皆(jiē )握(wò )龊(chuò ),好(hǎo )苛(kē )礼(lǐ ),自(zì )用(yòng ),不(bú )能(néng )听(tīng )大(dà )度(dù )之(zhī )言(yán )。吾(wú )闻(wén )沛(pèi )公(gōng )慢(màn )而(ér )易(yì )人(rén ),多(duō )大(dà )略(luè ),此(cǐ )真(zhēn )吾(wú )所(suǒ )愿(yuàn )从(cóng )游(yóu ),莫(mò )为(wéi )我(wǒ )先(xiān )。若(ruò )见(jiàn )沛(pèi )公(gōng ),谓(wèi )曰(yuē ):‘臣(chén )里(lǐ )中(zhōng )有(yǒu )郦(lì )生(shēng ),六(liù )十(shí )馀(yú ),长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ ),人(rén )皆(jiē )谓(wèi )之(zhī )狂(kuáng )生(shēng )。生(shēng )自(zì )谓(wèi )“我(wǒ )非(fēi )狂(kuáng )生(shēng )”。’”骑(qí )士(shì )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )不(bú )好(hǎo )儒(rú ),诸(zhū )客(kè )冠(guàn )儒(rú )冠(guàn )来(lái )者(zhě ),沛(pèi )公(gōng )辄(zhé )解(jiě )其(qí )冠(guàn ),溲(sōu )溺(nì )其(qí )中(zhōng ),与(yǔ )人(rén )言(yán ),常(cháng )大(dà )骂(mà ),未(wèi )可(kě )以(yǐ )儒(rú )生(shēng )说(shuō )也(yě )。”郦(lì )生(shēng )曰(yuē ):“第(dì )言(yán )之(zhī )。”骑(qí )士(shì )从(cóng )容(róng )言(yán ),如(rú )郦(lì )生(shēng )所(suǒ )诫(jiè )者(zhě )。

沛(pèi )公(gōng )至(zhì )高(gāo )阳(yáng )传(chuán )舍(shě ),使(shǐ )人(rén )召(zhào )郦(lì )生(shēng )。郦(lì )生(shēng )至(zhì ),入(rù )谒(yè )。沛(pèi )公(gōng )方(fāng )倨(jù )床(chuáng )使(shǐ )两(liǎng )女(nǚ )子(zǐ )洗(xǐ )足(zú ),而(ér )见(jiàn )郦(lì )生(shēng )。郦(lì )生(shēng )入(rù ),则(zé )长(zhǎng )揖(yī )不(bú )拜(bài ),曰(yuē ):“足(zú )下(xià )欲(yù )助(zhù )秦(qín )攻(gōng )诸(zhū )侯(hóu )乎(hū )?且(qiě )欲(yù )率(lǜ )诸(zhū )侯(hóu )破(pò )秦(qín )也(yě )?”沛(pèi )公(gōng )骂(mà )曰(yuē ):“竖(shù )儒(rú )!天(tiān )下(xià )同(tóng )苦(kǔ )秦(qín )久(jiǔ )矣(yǐ ),故(gù )诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )率(lǜ )而(ér )攻(gōng )秦(qín ),何(hé )谓(wèi )助(zhù )秦(qín )攻(gōng )诸(zhū )侯(hóu )乎(hū )!”郦(lì )生(shēng )曰(yuē ):“必(bì )聚(jù )徒(tú )合(hé )义(yì )兵(bīng )诛(zhū )无(wú )道(dào )秦(qín ),不(bú )宜(yí )倨(jù )见(jiàn )长(zhǎng )者(zhě )!”于(yú )是(shì )沛(pèi )公(gōng )辍(chuò )洗(xǐ ),起(qǐ ),摄(shè )衣(yī ),延(yán )郦(lì )生(shēng )上(shàng )坐(zuò ),谢(xiè )之(zhī )。郦(lì )生(shēng )因(yīn )言(yán )六(liù )国(guó )从(cóng )横(héng )时(shí )。沛(pèi )公(gōng )喜(xǐ ),赐(cì )郦(lì )生(shēng )食(shí ),问(wèn )曰(yuē ):“计(jì )将(jiāng )安(ān )出(chū )?”郦(lì )生(shēng )曰(yuē ):“足(zú )下(xià )起(qǐ )纠(jiū )合(hé )之(zhī )众(zhòng ),收(shōu )散(sàn )乱(luàn )之(zhī )兵(bīng ),不(bú )满(mǎn )万(wàn )人(rén );欲(yù )以(yǐ )径(jìng )入(rù )强(qiáng )秦(qín ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )探(tàn )虎(hǔ )口(kǒu )者(zhě )也(yě )。夫(fū )陈(chén )留(liú ),天(tiān )下(xià )之(zhī )冲(chōng ),四(sì )通(tōng )五(wǔ )达(dá )之(zhī )郊(jiāo )也(yě ),今(jīn )其(qí )城(chéng )中(zhōng )又(yòu )多(duō )积(jī )粟(sù )。臣(chén )善(shàn )其(qí )令(lìng ),请(qǐng )得(dé )使(shǐ )之(zhī )令(lìng )下(xià )足(zú )下(xià )。即(jí )不(bú )听(tīng ),足(zú )下(xià )引(yǐn )兵(bīng )攻(gōng )之(zhī ),臣(chén )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。”于(yú )是(shì )遣(qiǎn )郦(lì )生(shēng )行(háng ),沛(pèi )公(gōng )引(yǐn )兵(bīng )随(suí )之(zhī ),遂(suí )下(xià )陈(chén )留(liú )。号(hào )郦(lì )食(shí )其(qí )为(wéi )广(guǎng )野(yě )君(jūn )。郦(lì )生(shēng )言(yán )其(qí )弟(dì )商(shāng )。时(shí )商(shāng )聚(jù )少(shǎo )年(nián )得(dé )四(sì )千(qiān )人(rén ),来(lái )属(shǔ )沛(pèi )公(gōng ),沛(pèi )公(gōng )以(yǐ )为(wéi )将(jiāng ),将(jiāng )陈(chén )留(liú )兵(bīng )以(yǐ )从(cóng ),郦(lì )生(shēng )常(cháng )为(wéi )说(shuō )客(kè ),使(shǐ )诸(zhū )侯(hóu )。

三(sān )月(yuè ),沛(pèi )公(gōng )攻(gōng )开(kāi )封(fēng ),未(wèi )拔(bá )。西(xī )与(yǔ )秦(qín )将(jiāng )杨(yáng )熊(xióng )会(huì )战(zhàn )白(bái )马(mǎ ),又(yòu )战(zhàn )曲(qǔ )遇(yù )东(dōng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。杨(yáng )熊(xióng )走(zǒu )之(zhī )荥(yíng )阳(yáng ),二(èr )世(shì )使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )斩(zhǎn )之(zhī )以(yǐ )徇(xùn )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),沛(pèi )公(gōng )南(nán )攻(gōng )颍(yǐng )川(chuān ),屠(tú )之(zhī )。因(yīn )张(zhāng )良(liáng ),遂(suí )略(luè )韩(hán )地(dì )。时(shí )赵(zhào )别(bié )将(jiāng )司(sī )马(mǎ )卬(áng )方(fāng )欲(yù )渡(dù )河(hé )入(rù )关(guān )。沛(pèi )公(gōng )乃(nǎi )北(běi )攻(gōng )平(píng )阴(yīn ),绝(jué )河(hé )津(jīn )南(nán ),战(zhàn )洛(luò )阳(yáng )东(dōng )。军(jūn )不(bú )利(lì ),南(nán )出(chū )轘(huán )辕(yuán )。张(zhāng )良(liáng )引(yǐn )兵(bīng )从(cóng )沛(pèi )公(gōng )。沛(pèi )公(gōng )令(lìng )韩(hán )王(wáng )成(chéng )留(liú )守(shǒu )阳(yáng )翟(zhái ),与(yǔ )良(liáng )俱(jù )南(nán )。

六(liù )月(yuè ),与(yǔ )南(nán )阳(yáng )守(shǒu )齮(yǐ )战(zhàn )犨(chōu )东(dōng ),破(pò )之(zhī ),略(luè )南(nán )阳(yáng )郡(jùn );南(nán )阳(yáng )守(shǒu )走(zǒu )保(bǎo )城(chéng ),守(shǒu )宛(wǎn )。沛(pèi )公(gōng )引(yǐn )兵(bīng )过(guò )宛(wǎn ),西(xī )。张(zhāng )良(liáng )谏(jiàn )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )虽(suī )欲(yù )急(jí )入(rù )关(guān ),秦(qín )兵(bīng )尚(shàng )众(zhòng ),距(jù )险(xiǎn )。今(jīn )不(bú )下(xià )宛(wǎn ),宛(wǎn )从(cóng )后(hòu )击(jī ),强(qiáng )秦(qín )在(zài )前(qián ),此(cǐ )危(wēi )道(dào )也(yě )。”于(yú )是(shì )沛(pèi )公(gōng )乃(nǎi )夜(yè )引(yǐn )军(jūn )从(cóng )他(tā )道(dào )还(hái ),偃(yǎn )旗(qí )帜(zhì ),迟(chí )明(míng ),围(wéi )宛(wǎn )城(chéng )三(sān )匝(zā )。南(nán )阳(yáng )守(shǒu )欲(yù )自(zì )刭(jǐng ),共(gòng )舍(shě )人(rén )陈(chén )恢(huī )曰(yuē ):“死(sǐ )未(wèi )晚(wǎn )也(yě )。”乃(nǎi )逾(yú )城(chéng )见(jiàn )沛(pèi )公(gōng )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )足(zú )下(xià )约(yuē )先(xiān )入(rù )咸(xián )阳(yáng )者(zhě )王(wáng )之(zhī )。今(jīn )足(zú )下(xià )留(liú )守(shǒu )宛(wǎn ),宛(wǎn )郡(jùn )县(xiàn )连(lián )城(chéng )数(shù )十(shí ),其(qí )吏(lì )民(mín )自(zì )以(yǐ )为(wéi )降(jiàng )必(bì )死(sǐ ),故(gù )皆(jiē )坚(jiān )守(shǒu )乘(chéng )城(chéng )。今(jīn )足(zú )下(xià )尽(jìn )日(rì )上(shàng )攻(gōng ),士(shì )死(sǐ )伤(shāng )者(zhě )必(bì )多(duō )。引(yǐn )兵(bīng )去(qù )宛(wǎn ),宛(wǎn )必(bì )随(suí )足(zú )下(xià )后(hòu )。足(zú )下(xià )前(qián )则(zé )失(shī )咸(xián )阳(yáng )之(zhī )约(yuē ),后(hòu )有(yǒu )强(qiáng )宛(wǎn )之(zhī )患(huàn )。为(wéi )足(zú )下(xià )计(jì ),莫(mò )若(ruò )约(yuē )降(jiàng ),封(fēng )其(qí )守(shǒu );因(yīn )使(shǐ )止(zhǐ )守(shǒu ),引(yǐn )其(qí )甲(jiǎ )卒(zú )与(yǔ )之(zhī )西(xī )。诸(zhū )城(chéng )未(wèi )下(xià )者(zhě ),闻(wén )声(shēng )争(zhēng )开(kāi )门(mén )而(ér )待(dài )足(zú )下(xià ),足(zú )下(xià )通(tōng )行(háng )无(wú )所(suǒ )累(lèi )。”沛(pèi )公(gōng )曰(yuē ):“善(shàn )!”秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),南(nán )阳(yáng )守(shǒu )齮(yǐ )降(jiàng ),封(fēng )为(wéi )殷(yīn )侯(hóu ),封(fēng )陈(chén )恢(huī )千(qiān )户(hù )。引(yǐn )兵(bīng )西(xī ),无(wú )不(bú )下(xià )者(zhě )。至(zhì )丹(dān )水(shuǐ ),高(gāo )武(wǔ )侯(hóu )鳃(sāi )、襄(xiāng )侯(hóu )王(wáng )陵(líng )降(jiàng )。还(hái )攻(gōng )胡(hú )阳(yáng ),遇(yù )番(fān )君(jūn )别(bié )将(jiāng )梅(méi )鋗(juān ),与(yǔ )偕(xié )攻(gōng )析(xī )、郦(lì ),皆(jiē )降(jiàng )。所(suǒ )过(guò )亡(wáng )得(dé )卤(lǔ )掠(luě ),秦(qín )民(mín )皆(jiē )喜(xǐ )。

王(wáng )离(lí )军(jūn )既(jì )没(méi ),章(zhāng )邯(hán )军(jūn )棘(jí )原(yuán ),项(xiàng )羽(yǔ )军(jūn )漳(zhāng )南(nán ),相(xiàng )持(chí )未(wèi )战(zhàn )。秦(qín )军(jūn )数(shù )却(què ),二(èr )世(shì )使(shǐ )人(rén )让(ràng )章(zhāng )邯(hán )。章(zhāng )邯(hán )恐(kǒng ),使(shǐ )长(zhǎng )史(shǐ )欣(xīn )请(qǐng )事(shì )。至(zhì )咸(xián )阳(yáng ),留(liú )司(sī )马(mǎ )门(mén )三(sān )日(rì ),赵(zhào )高(gāo )不(bú )见(jiàn ),有(yǒu )不(bú )信(xìn )之(zhī )心(xīn )。长(zhǎng )史(shǐ )欣(xīn )恐(kǒng ),还(hái )走(zǒu )其(qí )军(jūn ),不(bú )敢(gǎn )出(chū )故(gù )道(dào )。赵(zhào )高(gāo )果(guǒ )使(shǐ )人(rén )追(zhuī )之(zhī ),不(bú )及(jí )。欣(xīn )至(zhì )军(jūn ),报(bào )曰(yuē ):“赵(zhào )高(gāo )用(yòng )事(shì )于(yú )中(zhōng ),下(xià )无(wú )可(kě )为(wéi )者(zhě )。今(jīn )战(zhàn )能(néng )胜(shèng ),高(gāo )必(bì )疾(jí )妒(dù )吾(wú )功(gōng ),不(bú )能(néng )胜(shèng ),不(bú )免(miǎn )于(yú )死(sǐ )。愿(yuàn )将(jiāng )军(jūn )孰(shú )计(jì )之(zhī )!”陈(chén )馀(yú )亦(yì )遗(yí )章(zhāng )邯(hán )书(shū )曰(yuē ):“白(bái )起(qǐ )为(wéi )秦(qín )将(jiāng ),南(nán )征(zhēng )鄢(yān )郢(yǐng ),北(běi )坑(kēng )马(mǎ )服(fú ),攻(gōng )城(chéng )略(luè )地(dì ),不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì ),而(ér )竟(jìng )赐(cì )死(sǐ )。蒙(méng )恬(tián )为(wéi )秦(qín )将(jiāng ),北(běi )逐(zhú )戎(róng )人(rén ),开(kāi )榆(yú )中(zhōng )地(dì )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),竟(jìng )斩(zhǎn )阳(yáng )周(zhōu )。何(hé )者(zhě )?功(gōng )多(duō ),秦(qín )不(bú )能(néng )尽(jìn )封(fēng ),因(yīn )以(yǐ )法(fǎ )诛(zhū )之(zhī )。今(jīn )将(jiāng )军(jūn )为(wéi )秦(qín )将(jiāng )三(sān )岁(suì )矣(yǐ ),所(suǒ )亡(wáng )失(shī )以(yǐ )十(shí )万(wàn )数(shù ),而(ér )诸(zhū )侯(hóu )并(bìng )起(qǐ )滋(zī )益(yì )多(duō )。彼(bǐ )赵(zhào )高(gāo )素(sù )谀(yú )日(rì )久(jiǔ ),今(jīn )事(shì )急(jí ),亦(yì )恐(kǒng )二(èr )世(shì )诛(zhū )之(zhī ),故(gù )欲(yù )以(yǐ )法(fǎ )诛(zhū )将(jiāng )军(jūn )以(yǐ )塞(sāi )责(zé ),使(shǐ )人(rén )更(gèng )代(dài )将(jiāng )军(jūn )以(yǐ )脱(tuō )其(qí )祸(huò )。夫(fū )将(jiāng )军(jūn )居(jū )外(wài )久(jiǔ ),多(duō )内(nèi )郤(qiè ),有(yǒu )功(gōng )亦(yì )诛(zhū ),无(wú )功(gōng )亦(yì )诛(zhū )。且(qiě )天(tiān )之(zhī )亡(wáng )秦(qín ),无(wú )愚(yú )智(zhì )皆(jiē )知(zhī )之(zhī )。今(jīn )将(jiāng )军(jūn )内(nèi )不(bú )能(néng )直(zhí )谏(jiàn ),外(wài )为(wéi )亡(wáng )国(guó )将(jiāng ),孤(gū )特(tè )独(dú )立(lì )而(ér )欲(yù )常(cháng )存(cún ),岂(qǐ )不(bú )哀(āi )哉(zāi )!将(jiāng )军(jūn )何(hé )不(bú )还(hái )兵(bīng )与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )为(wéi )从(cóng ),约(yuē )共(gòng )攻(gōng )秦(qín ),分(fèn )王(wáng )其(qí )地(dì ),南(nán )面(miàn )称(chēng )孤(gū )!此(cǐ )孰(shú )与(yǔ )身(shēn )伏(fú )鈇(fū )质(zhì )、妻(qī )子(zǐ )为(wéi )戮(lù )乎(hū )?”

章(zhāng )邯(hán )狐(hú )疑(yí ),阴(yīn )使(shǐ )候(hòu )始(shǐ )成(chéng )使(shǐ )项(xiàng )羽(yǔ ),欲(yù )约(yuē )。约(yuē )未(wèi )成(chéng ),项(xiàng )羽(yǔ )使(shǐ )蒲(pú )将(jiāng )日(rì )夜(yè )引(yǐn )兵(bīng )度(dù )三(sān )户(hù ),军(jūn )漳(zhāng )南(nán ),与(yǔ )秦(qín )军(jūn )战(zhàn ),再(zài )破(pò )之(zhī )。项(xiàng )羽(yǔ )悉(xī )引(yǐn )兵(bīng )击(jī )秦(qín )军(jūn )汙(yú )水(shuǐ )上(shàng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。章(zhāng )邯(hán )使(shǐ )人(rén )见(jiàn )项(xiàng )羽(yǔ ),欲(yù )约(yuē )。项(xiàng )羽(yǔ )召(zhào )军(jūn )吏(lì )谋(móu )曰(yuē ):“粮(liáng )少(shǎo ),欲(yù )听(tīng )其(qí )约(yuē )。”军(jūn )吏(lì )皆(jiē )曰(yuē ):“善(shàn )。”项(xiàng )羽(yǔ )乃(nǎi )与(yǔ )期(qī )洹(huán )水(shuǐ )殷(yīn )虚(xū )上(shàng )。已(yǐ )盟(méng ),章(zhāng )邯(hán )见(jiàn )项(xiàng )羽(yǔ )而(ér )流(liú )涕(tì ),为(wéi )言(yán )赵(zhào )高(gāo )。项(xiàng )羽(yǔ )乃(nǎi )立(lì )章(zhāng )邯(hán )为(wéi )雍(yōng )王(wáng ),置(zhì )楚(chǔ )军(jūn )中(zhōng ),使(shǐ )长(zhǎng )史(shǐ )欣(xīn )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn ),将(jiāng )秦(qín )军(jūn )为(wéi )前(qián )行(háng )。

瑕(xiá )丘(qiū )申(shēn )阳(yáng )下(xià )河(hé )南(nán ),引(yǐn )兵(bīng )从(cóng )项(xiàng )羽(yǔ )。

初(chū ),中(zhōng )丞(chéng )相(xiàng )赵(zhào )高(gāo )欲(yù )专(zhuān )秦(qín )权(quán ),恐(kǒng )群(qún )臣(chén )不(bú )听(tīng ),乃(nǎi )先(xiān )设(shè )验(yàn ),持(chí )鹿(lù )献(xiàn )于(yú )二(èr )世(shì )曰(yuē ):“马(mǎ )也(yě )。”二(èr )世(shì )笑(xiào )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )误(wù )邪(xié ),谓(wèi )鹿(lù )为(wéi )马(mǎ )!”问(wèn )左(zuǒ )右(yòu ),左(zuǒ )右(yòu )或(huò )默(mò ),或(huò )言(yán )马(mǎ )以(yǐ )阿(ā )顺(shùn )赵(zhào )高(gāo ),或(huò )言(yán )鹿(lù )者(zhě )。高(gāo )因(yīn )阴(yīn )中(zhōng )诸(zhū )言(yán )鹿(lù )者(zhě )以(yǐ )法(fǎ )。后(hòu )群(qún )臣(chén )皆(jiē )畏(wèi )高(gāo ),莫(mò )敢(gǎn )言(yán )其(qí )过(guò )。高(gāo )前(qián )数(shù )言(yán )“关(guān )东(dōng )盗(dào )无(wú )能(néng )为(wéi )也(yě )”,及(jí )项(xiàng )羽(yǔ )虏(lǔ )王(wáng )离(lí )等(děng ),而(ér )章(zhāng )邯(hán )等(děng )军(jūn )数(shù )败(bài ),上(shàng )书(shū )请(qǐng )益(yì )助(zhù )。自(zì )关(guān )以(yǐ )东(dōng ),大(dà )抵(dǐ )尽(jìn )畔(pàn )秦(qín )吏(lì ),应(yīng )诸(zhū )侯(hóu ),诸(zhū )侯(hóu )咸(xián )率(lǜ )其(qí )众(zhòng )西(xī )乡(xiāng )。八(bā )月(yuè ),沛(pèi )公(gōng )将(jiāng )数(shù )万(wàn )人(rén )攻(gōng )武(wǔ )关(guān ),屠(tú )之(zhī )。高(gāo )恐(kǒng )二(èr )世(shì )怒(nù ),诛(zhū )及(jí )其(qí )身(shēn ),乃(nǎi )谢(xiè )病(bìng ),不(bú )朝(cháo )见(jiàn )。

二(èr )世(shì )梦(mèng )白(bái )虎(hǔ )啮(niè )其(qí )左(zuǒ )骖(cān )马(mǎ ),杀(shā )之(zhī ),心(xīn )不(bú )乐(lè ),怪(guài )问(wèn )占(zhàn )梦(mèng )。卜(bo )曰(yuē ):“泾(jīng )水(shuǐ )为(wéi )祟(suì )。”二(èr )世(shì )乃(nǎi )斋(zhāi )于(yú )望(wàng )夷(yí )宫(gōng ),欲(yù )祠(cí )泾(jīng )水(shuǐ ),沈(shěn )四(sì )白(bái )马(mǎ )。使(shǐ )使(shǐ )责(zé )让(ràng )高(gāo )以(yǐ )盗(dào )贼(zéi )事(shì )。高(gāo )惧(jù ),乃(nǎi )阴(yīn )与(yǔ )其(qí )婿(xù )咸(xián )阳(yáng )令(lìng )阎(yán )乐(lè )及(jí )弟(dì )赵(zhào )成(chéng )谋(móu )曰(yuē ):“上(shàng )不(bú )听(tīng )谏(jiàn )。今(jīn )事(shì )急(jí ),欲(yù )归(guī )祸(huò )于(yú )吾(wú )。吾(wú )欲(yù )易(yì )置(zhì )上(shàng ),更(gèng )立(lì )子(zǐ )婴(yīng )。子(zǐ )婴(yīng )仁(rén )俭(jiǎn ),百(bǎi )姓(xìng )皆(jiē )载(zǎi )其(qí )言(yán )。”乃(nǎi )使(shǐ )郎(láng )中(zhōng )令(lìng )为(wéi )内(nèi )应(yīng ),诈(zhà )为(wéi )有(yǒu )大(dà )贼(zéi ),令(lìng )乐(lè )召(zhào )吏(lì )发(fā )兵(bīng )追(zhuī ),劫(jié )乐(lè )母(mǔ )置(zhì )高(gāo )舍(shě )。遣(qiǎn )乐(lè )将(jiāng )吏(lì )卒(zú )千(qiān )馀(yú )人(rén )至(zhì )望(wàng )夷(yí )宫(gōng )殿(diàn )门(mén ),缚(fù )卫(wèi )令(lìng )仆(pú )射(shè ),曰(yuē ):“贼(zéi )入(rù )此(cǐ ),何(hé )不(bú )止(zhǐ )?”卫(wèi )令(lìng )曰(yuē ):“周(zhōu )庐(lú )设(shè )卒(zú )甚(shèn )谨(jǐn ),安(ān )得(dé )贼(zéi )敢(gǎn )入(rù )宫(gōng )!”乐(lè )遂(suí )斩(zhǎn )卫(wèi )令(lìng ),直(zhí )将(jiāng )吏(lì )入(rù ),行(háng )射(shè )郎(láng )、宦(huàn )者(zhě )。郎(láng )、宦(huàn )者(zhě )大(dà )惊(jīng ),或(huò )走(zǒu ),或(huò )格(gé )。格(gé )者(zhě )辄(zhé )死(sǐ ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )十(shí )人(rén )。郎(láng )中(zhōng )令(lìng )与(yǔ )乐(lè )俱(jù )入(rù ),射(shè )上(shàng )幄(wò )坐(zuò )帏(wéi )。二(èr )世(shì )怒(nù ),召(zhào )左(zuǒ )右(yòu ),左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )惶(huáng )扰(rǎo )不(bú )斗(dòu )。旁(páng )有(yǒu )宦(huàn )者(zhě )一(yī )人(rén )侍(shì ),不(bú )敢(gǎn )去(qù )。二(èr )世(shì )入(rù )内(nèi ),谓(wèi )曰(yuē ):“公(gōng )何(hé )不(bú )早(zǎo )告(gào )我(wǒ ),乃(nǎi )至(zhì )于(yú )此(cǐ )!”宦(huàn )者(zhě )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )敢(gǎn )言(yán ),故(gù )得(dé )全(quán )。使(shǐ )臣(chén )早(zǎo )言(yán ),皆(jiē )已(yǐ )诛(zhū ),安(ān )得(dé )至(zhì )今(jīn )!”阎(yán )乐(lè )前(qián )即(jí )二(èr )世(shì ),数(shù )曰(yuē ):“足(zú )下(xià )骄(jiāo )恣(zì ),诛(zhū )杀(shā )无(wú )道(dào ),天(tiān )下(xià )共(gòng )畔(pàn )足(zú )下(xià )。足(zú )下(xià )其(qí )自(zì )为(wéi )计(jì )!”二(èr )世(shì )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )可(kě )得(dé )见(jiàn )否(fǒu )?”乐(lè )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )!”二(èr )世(shì )曰(yuē ):“吾(wú )愿(yuàn )得(dé )一(yī )郡(jùn )为(wéi )王(wáng )。”弗(fú )许(xǔ )。又(yòu )曰(yuē ):“愿(yuàn )为(wéi )万(wàn )户(hù )侯(hóu )。”弗(fú )许(xǔ )。曰(yuē ):“愿(yuàn )与(yǔ )妻(qī )子(zǐ )为(wéi )黔(qián )首(shǒu ),比(bǐ )诸(zhū )公(gōng )子(zǐ )。”阎(yán )乐(lè )曰(yuē ):“臣(chén )受(shòu )命(mìng )于(yú )丞(chéng )相(xiàng ),为(wéi )天(tiān )下(xià )诛(zhū )足(zú )下(xià )。足(zú )下(xià )虽(suī )多(duō )言(yán ),臣(chén )不(bú )敢(gǎn )报(bào )!”麾(huī )其(qí )兵(bīng )进(jìn )。二(èr )世(shì )自(zì )杀(shā )。阎(yán )乐(lè )归(guī )报(bào )赵(zhào )高(gāo )。赵(zhào )高(gāo )乃(nǎi )悉(xī )召(zhào )诸(zhū )大(dà )臣(chén )、公(gōng )子(zǐ ),告(gào )以(yǐ )诛(zhū )二(èr )世(shì )之(zhī )状(zhuàng ),曰(yuē ):“秦(qín )故(gù )王(wáng )国(guó ),始(shǐ )皇(huáng )君(jūn )天(tiān )下(xià ),故(gù )称(chēng )帝(dì )。今(jīn )六(liù )国(guó )复(fù )自(zì )立(lì ),秦(qín )地(dì )益(yì )小(xiǎo ),乃(nǎi )以(yǐ )空(kōng )名(míng )为(wéi )帝(dì ),不(bú )可(kě )。宜(yí )为(wéi )王(wáng )如(rú )故(gù ),便(biàn )。”乃(nǎi )立(lì )子(zǐ )婴(yīng )为(wéi )秦(qín )王(wáng )。以(yǐ )黔(qián )首(shǒu )葬(zàng )二(èr )世(shì )社(shè )南(nán )宜(yí )春(chūn )苑(yuàn )中(zhōng )。

九(jiǔ )月(yuè ),赵(zhào )高(gāo )令(lìng )子(zǐ )婴(yīng )斋(zhāi )戒(jiè ),当(dāng )庙(miào )见(jiàn ),受(shòu )玉(yù )玺(xǐ )。斋(zhāi )五(wǔ )日(rì )。子(zǐ )婴(yīng )与(yǔ )其(qí )子(zǐ )二(èr )人(rén )谋(móu )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )高(gāo )杀(shā )二(èr )世(shì )望(wàng )夷(yí )宫(gōng ),恐(kǒng )群(qún )臣(chén )诛(zhū )之(zhī ),乃(nǎi )佯(yáng )以(yǐ )义(yì )立(lì )我(wǒ )。我(wǒ )闻(wén )赵(zhào )高(gāo )乃(nǎi )与(yǔ )楚(chǔ )约(yuē ),灭(miè )秦(qín )宗(zōng )室(shì )而(ér )分(fèn )王(wáng )关(guān )中(zhōng )。今(jīn )使(shǐ )我(wǒ )斋(zhāi )、见(jiàn )庙(miào ),此(cǐ )欲(yù )因(yīn )庙(miào )中(zhōng )杀(shā )我(wǒ )。我(wǒ )称(chēng )病(bìng )不(bú )行(háng ),丞(chéng )相(xiàng )必(bì )自(zì )来(lái ),来(lái )则(zé )杀(shā )之(zhī )。”高(gāo )使(shǐ )人(rén )请(qǐng )子(zǐ )婴(yīng )数(shù )辈(bèi ),子(zǐ )婴(yīng )不(bú )行(háng )。高(gāo )果(guǒ )自(zì )往(wǎng ),曰(yuē ):“宗(zōng )庙(miào )重(zhòng )事(shì ),王(wáng )奈(nài )何(hé )不(bú )行(háng )?”子(zǐ )婴(yīng )遂(suí )刺(cì )杀(shā )高(gāo )于(yú )斋(zhāi )宫(gōng ),三(sān )族(zú )高(gāo )家(jiā )以(yǐ )徇(xùn )。

遣(qiǎn )将(jiāng )兵(bīng )距(jù )峣(yáo )关(guān ),沛(pèi )公(gōng )欲(yù )击(jī )之(zhī )。张(zhāng )良(liáng )曰(yuē ):“秦(qín )兵(bīng )尚(shàng )强(qiáng ),未(wèi )可(kě )轻(qīng )。愿(yuàn )先(xiān )遣(qiǎn )人(rén )益(yì )张(zhāng )旗(qí )帜(zhì )于(yú )山(shān )上(shàng )为(wéi )疑(yí )兵(bīng ),使(shǐ )郦(lì )食(shí )其(qí )、陆(lù )贾(jiǎ )往(wǎng )说(shuō )秦(qín )将(jiāng ),啖(dàn )以(yǐ )利(lì )。”秦(qín )将(jiāng )果(guǒ )欲(yù )连(lián )和(hé ),沛(pèi )公(gōng )欲(yù )许(xǔ )之(zhī )。张(zhāng )良(liáng )曰(yuē ):“此(cǐ )独(dú )其(qí )将(jiāng )欲(yù )叛(pàn ),恐(kǒng )其(qí )士(shì )卒(zú )不(bú )从(cóng );不(bú )如(rú )因(yīn )其(qí )懈(xiè )怠(dài )击(jī )之(zhī )。”沛(pèi )公(gōng )引(yǐn )兵(bīng )绕(rào )峣(yáo )关(guān ),逾(yú )蒉(kuì )山(shān ),击(jī )秦(qín )军(jūn ),大(dà )破(pò )之(zhī )蓝(lán )田(tián )南(nán )。遂(suí )至(zhì )蓝(lán )田(tián ),又(yòu )战(zhàn )其(qí )北(běi ),秦(qín )兵(bīng )大(dà )败(bài )。

阅读:26895

打赏捐助〔Donate〕>>>

《秦纪三》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库