神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁三年(辽咸雍六年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪六十七 > 《神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁三年(辽咸雍六年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )千(qiān )鹅(é )泺(luò )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),录(lù )唐(táng )李(lǐ )氏(shì )、周(zhōu )柴(chái )氏(shì )后(hòu )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),诏(zhào ):“诸(zhū )路(lù )常(cháng )平(píng )、广(guǎng )仓(cāng )给(gěi )散(sàn )青(qīng )苗(miáo )钱(qián ),本(běn )为(wéi )惠(huì )恤(xù )贫(pín )乏(fá ),今(jīn )虑(lǜ )官(guān )吏(lì )不(bú )体(tǐ )此(cǐ )意(yì ),均(jūn )配(pèi )抑(yì )勒(lè ),翻(fān )成(chéng )骚(sāo )扰(rǎo )。其(qí )令(lìng )诸(zhū )路(lù )提(tí )点(diǎn )刑(xíng )狱(yù )官(guān )体(tǐ )量(liàng )觉(jiào )察(chá ),违(wéi )者(zhě )立(lì )以(yǐ )名(míng )闻(wén ),敢(gǎn )沮(jǔ )遏(è )者(zhě )亦(yì )如(rú )之(zhī )。”

先(xiān )是(shì )知(zhī )通(tōng )进(jìn )银(yín )台(tái )司(sī )范(fàn )镇(zhèn )言(yán ):“青(qīng )苗(miáo )钱(qián )者(zhě ),唐(táng )衰(shuāi )乱(luàn )之(zhī )世(shì )所(suǒ )为(wéi )。苗(miáo )青(qīng )在(zài )田(tián ),先(xiān )估(gū )其(qí )直(zhí ),收(shōu )敛(liǎn )未(wèi )毕(bì ),已(yǐ )趣(qù )其(qí )偿(cháng ),是(shì )盗(dào )跖(zhí )之(zhī )法(fǎ )也(yě )。”右(yòu )正(zhèng )言(yán )李(lǐ )常(cháng )、孙(sūn )觉(jiào )亦(yì )言(yán ):“王(wáng )广(guǎng )渊(yuān )在(zài )河(hé )北(běi ),第(dì )一(yī )等(děng )给(gěi )十(shí )五(wǔ )贯(guàn ),第(dì )二(èr )等(děng )十(shí )贯(guàn ),第(dì )三(sān )等(děng )五(wǔ )贯(guàn ),第(dì )四(sì )等(děng )一(yī )贯(guàn )五(wǔ )百(bǎi ),第(dì )五(wǔ )等(děng )一(yī )贯(guàn )。民(mín )间(jiān )喧(xuān )然(rán )不(bú )以(yǐ )为(wéi )便(biàn ),而(ér )广(guǎng )入(rù )奏(zòu ),称(chēng )民(mín )间(jiān )欢(huān )呼(hū )歌(gē )舞(wǔ ),歌(gē )颂(sòng )圣(shèng )德(dé )。”言(yán )者(zhě )既(jì )交(jiāo )攻(gōng )之(zhī ),朝(cháo )廷(tíng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),乃(nǎi )降(jiàng )是(shì )诏(zhào )。

戊(wù )午(wǔ ),判(pàn )尚(shàng )书(shū )都(dōu )省(shěng )张(zhāng )方(fāng )平(píng )出(chū )知(zhī )陈(chén )州(zhōu )。初(chū ),方(fāng )平(píng )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),帝(dì )欲(yù )用(yòng )王(wáng )安(ān )石(shí ),方(fāng )平(píng )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),寻(xún )以(yǐ )父(fù )忧(yōu )去(qù )。服(fú )阕(què ),以(yǐ )观(guān )文(wén )殿(diàn )学(xué )士(shì )判(pàn )尚(shàng )书(shū )都(dōu )省(shěng );安(ān )石(shí )言(yán )留(liú )之(zhī )不(bú )便(biàn ),遂(suí )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。及(jí )陛(bì )辞(cí ),极(jí )论(lùn )新(xīn )法(fǎ )之(zhī )害(hài ),帝(dì )为(wéi )之(zhī )怃(wǔ )然(rán )。未(wèi )几(jǐ ),召(zhào )为(wéi )宣(xuān )徽(huī )北(běi )院(yuàn )使(shǐ ),留(liú )京(jīng )师(shī )。安(ān )石(shí )深(shēn )祖(zǔ )之(zhī ),方(fāng )平(píng )亦(yì )力(lì )求(qiú )去(qù ),乃(nǎi )复(fù )出(chū )判(pàn )应(yīng )天(tiān )府(fǔ )。

二(èr )月(yuè ),壬(rén )戌(xū )朔(shuò ),河(hé )北(běi )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )韩(hán )琦(qí )言(yán ):“臣(chén )准(zhǔn )青(qīng )苗(miáo )诏(zhào )书(shū ),务(wù )在(zài )优(yōu )民(mín ),不(bú )使(shǐ )兼(jiān )并(bìng )者(zhě )乘(chéng )其(qí )急(jí )以(yǐ )邀(yāo )倍(bèi )息(xī ),而(ér )公(gōng )家(jiā )无(wú )所(suǒ )利(lì )其(qí )入(rù )。今(jīn )每(měi )借(jiè )一(yī )千(qiān ),令(lìng )纳(nà )一(yī )千(qiān )三(sān )百(bǎi ),则(zé )是(shì )官(guān )自(zì )放(fàng )钱(qián )取(qǔ )息(xī ),与(yǔ )初(chū )时(shí )抑(yì )兼(jiān )并(bìng )、济(jì )困(kùn )乏(fá )之(zhī )意(yì ),绝(jué )相(xiàng )违(wéi )戾(lì ),欲(yù )民(mín )信(xìn )服(fú ),不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。又(yòu ),乡(xiāng )村(cūn )每(měi )保(bǎo )须(xū )有(yǒu )物(wù )力(lì )人(rén )为(wéi )甲(jiǎ )头(tóu ),虽(suī )云(yún )不(bú )得(dé )抑(yì )勒(lè ),而(ér )上(shàng )户(hù )必(bì )不(bú )愿(yuàn )请(qǐng ),下(xià )户(hù )虽(suī )或(huò )愿(yuàn )请(qǐng ),必(bì )难(nán )催(cuī )纳(nà ),将(jiāng )来(lái )决(jué )有(yǒu )行(háng )刑(xíng )督(dū )责(zé )、同(tóng )保(bǎo )均(jūn )陪(péi )之(zhī )患(huàn )。陛(bì )下(xià )励(lì )精(jīng )求(qiú )治(zhì ),若(ruò )但(dàn )躬(gōng )行(háng )节(jiē )俭(jiǎn )以(yǐ )先(xiān )天(tiān )下(xià ),自(zì )然(rán )国(guó )用(yòng )不(bú )乏(fá ),何(hé )必(bì )使(shǐ )兴(xìng )利(lì )之(zhī )臣(chén ),纷(fēn )纷(fēn )四(sì )出(chū ),以(yǐ )致(zhì )远(yuǎn )迩(ěr )之(zhī )疑(yí )哉(zāi )!乞(qǐ )尽(jìn )罢(bà )诸(zhū )路(lù )提(tí )举(jǔ )官(guān ),依(yī )常(cháng )平(píng )旧(jiù )法(fǎ )施(shī )行(háng )。”癸(guǐ )亥(hài ),帝(dì )袖(xiù )出(chū )琦(qí )奏(zòu ),示(shì )执(zhí )政(zhèng )曰(yuē ):“琦(qí )真(zhēn )忠(zhōng )臣(chén ),虽(suī )在(zài )外(wài ),不(bú )忘(wàng )王(wáng )室(shì )。朕(zhèn )始(shǐ )谓(wèi )可(kě )以(yǐ )利(lì )民(mín ),不(bú )意(yì )乃(nǎi )害(hài )民(mín )如(rú )此(cǐ )!且(qiě )坊(fāng )郭(guō )安(ān )得(dé )青(qīng )苗(miáo ),而(ér )亦(yì )强(qiáng )与(yǔ )之(zhī )乎(hū )!”王(wáng )安(ān )石(shí )勃(bó )然(rán )进(jìn )曰(yuē ):“苟(gǒu )从(cóng )其(qí )欲(yù ),虽(suī )坊(fāng )郭(guō )何(hé )害(hài )!”因(yīn )难(nán )琦(qí )奏(zòu )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )修(xiū )常(cháng )平(píng )法(fǎ )以(yǐ )助(zhù )民(mín ),至(zhì )于(yú )收(shōu )息(xī ),亦(yì )周(zhōu )公(gōng )遗(yí )法(fǎ )也(yě )。如(rú )桑(sāng )弘(hóng )羊(yáng )笼(lóng )天(tiān )在(zài )下(xià )货(huò )财(cái )以(yǐ )奉(fèng )人(rén )主(zhǔ )私(sī )用(yòng ),乃(nǎi )可(kě )谓(wèi )兴(xìng )利(lì )之(zhī )臣(chén )。今(jīn )抑(yì )兼(jiān )并(bìng ),振(zhèn )贫(pín )弱(ruò ),置(zhì )官(guān )理(lǐ )财(cái ),非(fēi )以(yǐ )佐(zuǒ )私(sī )欲(yù ),安(ān )可(kě )谓(wèi )兴(xìng )利(lì )之(zhī )臣(chén )乎(hū )?”曾(céng )公(gōng )亮(liàng )、陈(chén )升(shēng )之(zhī )皆(jiē )言(yán )坊(fāng )郭(guō )不(bú )当(dāng )俵(biào )钱(qián ),与(yǔ )安(ān )石(shí )论(lùn )难(nán ),久(jiǔ )之(zhī )而(ér )罢(bà )。帝(dì )终(zhōng )始(shǐ )以(yǐ )琦(qí )说(shuō )为(wéi )疑(yí ),安(ān )石(shí )遂(suí )称(chēng )疾(jí )不(bú )出(chū )。

丙(bǐng )寅(yín ),以(yǐ )兵(bīng )部(bù )员(yuán )外(wài )郎(láng )傅(fù )尧(yáo )俞(yú )同(tóng )判(pàn )流(liú )内(nèi )铨(quán )。尧(yáo )俞(yú )始(shǐ )除(chú )丧(sàng ),至(zhì )京(jīng )师(shī ),王(wáng )安(ān )石(shí )数(shù )召(zhào )之(zhī )。既(jì )见(jiàn ),语(yǔ )及(jí )新(xīn )法(fǎ ),安(ān )石(shí )谓(wèi )尧(yáo )俞(yú )曰(yuē ):“方(fāng )今(jīn )纷(fēn )纷(fēn ),迟(chí )君(jūn )来(lái )久(jiǔ )矣(yǐ ),将(jiāng )以(yǐ )待(dài )制(zhì )、谏(jiàn )院(yuàn )还(hái )君(jūn )。”尧(yáo )俞(yú )曰(yuē ):“新(xīn )法(fǎ )世(shì )不(bú )以(yǐ )为(wéi )便(biàn )。诚(chéng )如(rú )是(shì ),当(dāng )极(jí )论(lùn )之(zhī )。平(píng )生(shēng )未(wèi )尝(cháng )欺(qī )人(rén ),敢(gǎn )以(yǐ )实(shí )告(gào )。”安(ān )石(shí )不(bú )悦(yuè ),遂(suí )有(yǒu )此(cǐ )命(mìng )。

王(wáng )安(ān )石(shí )称(chēng )疾(jí ),求(qiú )分(fèn )司(sī ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )司(sī )马(mǎ )光(guāng )为(wéi )批(pī )答(dá )曰(yuē ):“今(jīn )士(shì )夫(fū )沸(fèi )腾(téng ),黎(lí )民(mín )骚(sāo )动(dòng ),乃(nǎi )欲(yù )委(wěi )还(hái )事(shì )任(rèn ),退(tuì )取(qǔ )便(biàn )安(ān )。卿(qīng )之(zhī )私(sī )谋(móu ),固(gù )为(wéi )无(wú )憾(hàn ),朕(zhèn )之(zhī )所(suǒ )望(wàng ),将(jiāng )以(yǐ )委(wěi )谁(shuí )!”安(ān )石(shí )大(dà )怒(nù ),即(jí )抗(kàng )章(zhāng )自(zì )辩(biàn )。帝(dì )封(fēng )还(hái )其(qí )章(zhāng ),手(shǒu )札(zhá )慰(wèi )安(ān )石(shí )曰(yuē ):“诏(zhào )中(zhōng )二(èr )语(yǔ ),失(shī )于(yú )详(xiáng )阅(yuè ),今(jīn )览(lǎn )之(zhī )甚(shèn )愧(kuì )。”且(qiě )命(mìng )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )谕(yù )旨(zhǐ )。安(ān )石(shí )固(gù )请(qǐng )罢(bà ),帝(dì )固(gù )留(liú )之(zhī )。

甲(jiǎ )戌(xū ),以(yǐ )河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )瞎(xiā )欺(qī )丁(dīng )术(shù )征(zhēng )为(wéi )紫(zǐ )金(jīn )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )、检(jiǎn )校(xiào )刑(xíng )部(bù )尚(shàng )书(shū )。

帝(dì )欲(yù )大(dà )用(yòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng ),访(fǎng )之(zhī )王(wáng )安(ān )石(shí ),安(ān )石(shí )曰(yuē ):“光(guāng )外(wài )托(tuō )劘(mó )上(shàng )之(zhī )名(míng ),内(nèi )怀(huái )附(fù )下(xià )之(zhī )实(shí ),所(suǒ )言(yán )尽(jìn )害(hài )政(zhèng )之(zhī )事(shì ),所(suǒ )与(yǔ )尽(jìn )害(hài )政(zhèng )之(zhī )人(rén ),而(ér )欲(yù )置(zhì )之(zhī )左(zuǒ )右(yòu ),使(shǐ )预(yù )国(guó )政(zhèng ),是(shì )为(wéi )异(yì )论(lùn )者(zhě )立(lì )赤(chì )帜(zhì )也(yě )。及(jí )安(ān )石(shí )在(zài )告(gào ),帝(dì )乃(nǎi )以(yǐ )光(guāng )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )。光(guāng )上(shàng )疏(shū )力(lì )辞(cí )。且(qiě )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )诚(chéng )能(néng )罢(bà )制(zhì )置(zhì )条(tiáo )例(lì )司(sī ),追(zhuī )还(hái )提(tí )举(jǔ )官(guān ),不(bú )行(háng )青(qīng )苗(miáo )、助(zhù )役(yì )等(děng )法(fǎ ),虽(suī )不(bú )用(yòng )臣(chén ),臣(chén )受(shòu )赐(cì )多(duō )矣(yǐ )。”

壬(rén )午(wǔ ),王(wáng )安(ān )石(shí )出(chū )视(shì )事(shì ),诏(zhào )以(yǐ )韩(hán )琦(qí )奏(zòu )付(fù )条(tiáo )例(lì )司(sī )疏(shū )驳(bó )。安(ān )石(shí )之(zhī )在(zài )告(gào )也(yě ),帝(dì )谕(yù )执(zhí )政(zhèng )罢(bà )青(qīng )苗(miáo )法(fǎ ),曾(céng )公(gōng )亮(liàng )、陈(chén )升(shēng )之(zhī )欲(yù )即(jí )奉(fèng )诏(zhào ),赵(zhào )抃(biàn )独(dú )欲(yù )俟(sì )安(ān )石(shí )出(chū ),令(lìng )自(zì )罢(bà )之(zhī )。安(ān )石(shí )既(jì )视(shì )事(shì ),持(chí )之(zhī )益(yì )坚(jiān ),人(rén )言(yán )不(bú )能(néng )入(rù )矣(yǐ )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),韩(hán )琦(qí )以(yǐ )论(lùn )青(qīng )苗(miáo )不(bú )见(jiàn )听(tīng ),上(shàng )疏(shū )请(qǐng )解(jiě )河(hé )北(běi )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ ),止(zhǐ )领(lǐng )大(dà )名(míng )府(fǔ )一(yī )路(lù );王(wáng )安(ān )石(shí )欲(yù )沮(jǔ )琦(qí ),即(jí )从(cóng )之(zhī )。

司(sī )马(mǎ )光(guāng )力(lì )辞(cí )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )之(zhī )命(mìng ),章(zhāng )凡(fán )九(jiǔ )上(shàng )。帝(dì )使(shǐ )谓(wèi )曰(yuē ):“枢(shū )密(mì ),兵(bīng )事(shì )也(yě )。官(guān )各(gè )有(yǒu )职(zhí ),不(bú )当(dāng )以(yǐ )它(tā )事(shì )为(wéi )辞(cí )。”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )未(wèi )受(shòu )命(mìng ),则(zé )犹(yóu )侍(shì )从(cóng )也(yě ),于(yú )事(shì )无(wú )不(bú )可(kě )言(yán )者(zhě )。”会(huì )王(wáng )安(ān )石(shí )出(chū )视(shì )事(shì ),遂(suí )诏(zhào )收(shōu )珲(huī )敕(chì )诰(gào )。

是(shì )月(yuè ),命(mìng )张(zhāng )茂(mào )则(zé )、张(zhāng )巩(gǒng )相(xiàng )度(dù )澶(chán )、滑(huá )州(zhōu )以(yǐ )下(xià )至(zhì )东(dōng )流(liú )河(hé )势(shì )堤(dī )防(fáng )利(lì )害(hài ),时(shí )方(fāng )浚(xùn )御(yù )河(hé ),韩(hán )琦(qí )言(yán ):“事(shì )有(yǒu )缓(huǎn )急(jí ),工(gōng )有(yǒu )先(xiān )后(hòu )。今(jīn )御(yù )河(hé )漕(cáo )运(yùn )通(tōng )驶(shǐ ),未(wèi )至(zhì )有(yǒu )害(hài ),不(bú )宜(yí )减(jiǎn )大(dà )河(hé )之(zhī )役(yì )。”乃(nǎi )诏(zhào )辍(chuò )夫(fū )卒(zú )三(sān )万(wàn )三(sān )千(qiān ),专(zhuān )治(zhì )东(dōng )流(liú )。

三(sān )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )移(yí )书(shū )王(wáng )安(ān )石(shí ),请(qǐng )罢(bà )条(tiáo )例(lì )司(sī )及(jí )常(cháng )平(píng )使(shǐ )者(zhě )。开(kāi )谕(yù )苦(kǔ )切(qiē ),犹(yóu )冀(jì )安(ān )石(shí )之(zhī )悟(wù )而(ér )改(gǎi )也(yě )。且(qiě )曰(yuē ):“忠(zhōng )信(xìn )之(zhī )士(shì ),于(yú )公(gōng )当(dāng )路(lù )时(shí ),虽(suī )龃(jǔ )龉(yǔ )可(kě )憎(zēng ),后(hòu )必(bì )徐(xú )得(dé )其(qí )力(lì );谄(chǎn )谀(yú )之(zhī )人(rén ),于(yú )今(jīn )诚(chéng )有(yǒu )顺(shùn )适(shì )之(zhī )快(kuài ),一(yī )旦(dàn )失(shī )势(shì ),必(bì )有(yǒu )卖(mài )公(gōng )以(yǐ )自(zì )售(shòu )者(zhě )。”光(guāng )意(yì )盖(gài )指(zhǐ )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )也(yě )。书(shū )凡(fán )三(sān )往(wǎng )反(fǎn ),安(ān )石(shí )答(dá )书(shū ),但(dàn )言(yán )道(dào )不(bú )同(tóng )而(ér )已(yǐ )。条(tiáo )例(lì )司(sī )疏(shū )驳(bó )韩(hán )琦(qí )所(suǒ )言(yán ),王(wáng )安(ān )石(shí )令(lìng )曾(céng )布(bù )为(wéi )之(zhī );琦(qí )再(zài )辩(biàn )列(liè ),不(bú )报(bào )。

文(wén )彦(yàn )博(bó )亦(yì )言(yán )青(qīng )苗(miáo )之(zhī )害(hài ),帝(dì )曰(yuē ):“吾(wú )遣(qiǎn )二(èr )中(zhōng )使(shǐ )亲(qīn )问(wèn )民(mín )间(jiān ),皆(jiē )云(yún )甚(shèn )便(biàn )。”彦(yàn )博(bó )曰(yuē ):“韩(hán )琦(qí )三(sān )朝(cháo )宰(zǎi )相(xiàng ),不(bú )信(xìn ),而(ér )信(xìn )二(èr )宦(huàn )者(zhě )乎(hū )!”先(xiān )是(shì )安(ān )石(shí )尝(cháng )与(yǔ )入(rù )内(nèi )副(fù )都(dōu )知(zhī )张(zhāng )若(ruò )水(shuǐ )、蓝(lán )元(yuán )震(zhèn )交(jiāo )结(jié ),帝(dì )遣(qiǎn )使(shǐ )潜(qián )察(chá )府(fǔ )界(jiè )俵(biào )钱(qián )事(shì ),适(shì )命(mìng )二(èr )人(rén )。二(èr )人(rén )使(shǐ )还(hái ),极(jí )言(yán )民(mín )情(qíng )深(shēn )愿(yuàn ),无(wú )抑(yì )配(pèi )者(zhě ),故(gù )帝(dì )信(xìn )之(zhī )不(bú )疑(yí )。

先(xiān )是(shì )诏(zhào )举(jǔ )选(xuǎn )人(rén )淹(yān )滞(zhì )者(zhě )与(yǔ )京(jīng )官(guān ),凡(fán )三(sān )十(shí )七(qī )人(rén )。国(guó )子(zǐ )直(zhí )讲(jiǎng )奉(fèng )符(fú )姜(jiāng )潜(qián )在(zài )举(jǔ )中(zhōng ),帝(dì )闻(wén )其(qí )贤(xián ),召(zhào )对(duì )延(yán )和(hé )殿(diàn ),访(fǎng )以(yǐ )治(zhì )道(dào ),对(duì )曰(yuē ):“有(yǒu )《尧(yáo )》、《舜(shùn )》二(èr )典(diǎn )在(zài ),顾(gù )陛(bì )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )致(zhì )之(zhī )者(zhě )如(rú )何(hé )耳(ěr )。”知(zhī )陈(chén )留(liú )县(xiàn ),至(zhì )数(shù )月(yuè ),青(qīng )苗(miáo )令(lìng )下(xià ),潜(qián )出(chū )钱(qián )榜(bǎng )其(qí )令(lìng )于(yú )县(xiàn )门(mén ),已(yǐ )而(ér )徙(xǐ )之(zhī )乡(xiāng )落(luò ),各(gè )三(sān )日(rì ),无(wú )应(yīng )者(zhě ),遂(suí )撤(chè )榜(bǎng )付(fù )吏(lì )曰(yuē ):“民(mín )不(bú )愿(yuàn )矣(yǐ )。”钱(qián )以(yǐ )是(shì )独(dú )得(dé )不(bú )散(sàn )。司(sī )农(nóng )、开(kāi )封(fēng )疑(yí )潜(qián )沮(jǔ )格(gé ),各(gè )使(shǐ )其(qí )属(shǔ )来(lái )验(yàn ),皆(jiē )入(rù )令(lìng )。会(huì )条(tiáo )例(lì )司(sī )劾(hé )祥(xiáng )符(fú )不(bú )散(sàn )青(qīng )苗(miáo )钱(qián ),潜(qián )知(zhī )且(qiě )不(bú )免(miǎn ),移(yí )疾(jí )去(qù )。

己(jǐ )亥(hài ),御(yù )集(jí )英(yīng )殿(diàn )策(cè )试(shì )进(jìn )干(gàn ),罢(bà )诗(shī )、赋(fù )、论(lùn )三(sān )题(tí )。

帝(dì )遣(qiǎn )刘(liú )方(fāng )有(yǒu )谕(yù )司(sī )马(mǎ )光(guāng )以(yǐ )依(yī )旧(jiù )供(gòng )职(zhí )。是(shì )日(rì ),光(guāng )入(rù )对(duì ),曰(yuē ):“臣(chén )自(zì )知(zhī )无(wú )力(lì )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )。朝(cháo )廷(tíng )所(suǒ )行(háng ),皆(jiē )与(yǔ )臣(chén )言(yán )相(xiàng )反(fǎn )。”帝(dì )曰(yuē ):“相(xiàng )反(fǎn )者(zhě )何(hé )事(shì )也(yě )?”光(guāng )曰(yuē ):“臣(chén )言(yán )条(tiáo )例(lì )司(sī )不(bú )当(dāng )置(zhì ),又(yòu )言(yán )不(bú )宜(yí )多(duō )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )外(wài )挠(náo )监(jiān )司(sī ),又(yòu )言(yán )散(sàn )青(qīng )苗(miáo )钱(qián )害(hài )民(mín ),岂(qǐ )非(fēi )相(xiàng )反(fǎn )?”帝(dì )曰(yuē ):“言(yán )者(zhě )皆(jiē )云(yún )法(fǎ )非(fēi )不(bú )善(shàn ),但(dàn )所(suǒ )遣(qiǎn )非(fēi )其(qí )人(rén )耳(ěr )。”光(guāng )曰(yuē ):“以(yǐ )臣(chén )观(guān )之(zhī ),法(fǎ )亦(yì )不(bú )善(shàn )。”帝(dì )曰(yuē ):“元(yuán )敕(chì )不(bú )令(lìng )抑(yì )勒(lè )。”光(guāng )曰(yuē ):“敕(chì )虽(suī )不(bú )令(lìng )抑(yì )勒(lè ),而(ér )所(suǒ )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )皆(jiē )讽(fěng )令(lìng )俵(biào )配(pèi )。如(rú )开(kāi )封(fēng )界(jiè )十(shí )七(qī )县(xiàn ),惟(wéi )陈(chén )留(liú )姜(jiāng )潜(qián )张(zhāng )敕(chì )榜(bǎng )县(xiàn )门(mén ),听(tīng )民(mín )自(zì )来(lái )请(qǐng )则(zé )给(gěi )之(zhī ),卒(zú )无(wú )一(yī )人(rén )来(lái )请(qǐng )。以(yǐ )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),十(shí )六(liù )县(xiàn )恐(kǒng )皆(jiē )不(bú )免(miǎn )抑(yì )勒(lè )也(yě )。”帝(dì )敦(dūn )谕(yù )再(zài )三(sān ),光(guāng )再(zài )拜(bài )固(gù )辞(cí )。

戊(wù )申(shēn ),知(zhī )通(tōng )进(jìn )银(yín )台(tái )司(sī )范(fàn )镇(zhèn )罢(bà )。时(shí )韩(hán )琦(qí )极(jí )论(lùn )新(xīn )法(fǎ )之(zhī )害(hài ),送(sòng )条(tiáo )例(lì )司(sī )疏(shū )驳(bó );李(lǐ )常(cháng )乞(qǐ )罢(bà )青(qīng )苗(miáo )钱(qián ),诏(zhào )令(lìng )分(fèn )析(xī )。镇(zhèn )皆(jiē )封(fēng )还(hái ),诏(zhào )五(wǔ )下(xià ),镇(zhèn )执(zhí )如(rú )初(chū )。司(sī )马(mǎ )光(guāng )辞(cí )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ ),帝(dì )许(xǔ )之(zhī ),镇(zhèn )封(fēng )还(hái )诏(zhào )书(shū ),曰(yuē ):“臣(chén )所(suǒ )陈(chén )大(dà )抵(dǐ )与(yǔ )光(guāng )相(xiàng )类(lèi ),而(ér )光(guāng )追(zhuī )还(hái )新(xīn )命(mìng ),则(zé )臣(chén )亦(yì )合(hé )加(jiā )罪(zuì )责(zé )。”帝(dì )令(lìng )再(zài )送(sòng )镇(zhèn )行(háng )下(xià ),镇(zhèn )又(yòu )封(fēng )还(hái ),曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )自(zì )除(chú )光(guāng )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ ),士(shì )大(dà )夫(fū )交(jiāo )口(kǒu )相(xiàng )庆(qìng ),称(chēng )为(wéi )得(dé )人(rén ),至(zhì )于(yú )坊(fāng )市(shì )细(xì )民(mín ),莫(mò )不(bú )欢(huān )庆(qìng )。今(jīn )一(yī )旦(dàn )追(zhuī )还(hái )诰(gào )敕(chì ),非(fēi )惟(wéi )诏(zhào )命(mìng )反(fǎn )汗(hàn ),实(shí )恐(kǒng )沮(jǔ )光(guāng )谠(dǎng )论(lùn )忠(zhōng )计(jì )。”帝(dì )不(bú )听(tīng ),以(yǐ )诏(zhào )书(shū )直(zhí )付(fù )光(guāng ),不(bú )复(fù )由(yóu )银(yín )台(tái )司(sī )。镇(zhèn )言(yán ):“臣(chén )不(bú )才(cái ),使(shǐ )陛(bì )下(xià )废(fèi )法(fǎ ),有(yǒu )司(sī )失(shī )职(zhí )。”遂(suí )乞(qǐ )解(jiě )银(yín )台(tái )司(sī ),许(xǔ )之(zhī )。

壬(rén )子(zǐ ),御(yù )集(jí )英(yīng )殿(diàn ),赐(cì )进(jìn )士(shì )、明(míng )经(jīng )、诸(zhū )科(kē )叶(yè )祖(zǔ )洽(qià )以(yǐ )下(xià )及(jí )第(dì )、出(chū )身(shēn )、同(tóng )出(chū )身(shēn ),总(zǒng )八(bā )百(bǎi )二(èr )十(shí )九(jiǔ )人(rén )。祖(zǔ )洽(qià )策(cè )言(yán ):“祖(zǔ )宗(zōng )多(duō )因(yīn )循(xún )苟(gǒu )简(jiǎn )之(zhī )政(zhèng ),陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi ),革(gé )而(ér )新(xīn )之(zhī )。”其(qí )意(yì )在(zài )投(tóu )合(hé )也(yě )。考(kǎo )官(guān )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )列(liè )阿(ā )时(shí )者(zhě )在(zài )高(gāo )等(děng ),讦(jié )直(zhí )者(zhě )居(jū )下(xià );刘(liú )分(fèn )攵(fǎn )覆(fù )考(kǎo ),悉(xī )反(fǎn )之(zhī )。李(lǐ )大(dà )临(lín )、苏(sū )轼(shì )编(biān )排(pái )上(shàng )官(guān )均(jūn )第(dì )一(yī ),叶(yè )祖(zǔ )洽(qià )第(dì )二(èr ),陆(lù )佃(diàn )第(dì )五(wǔ )。帝(dì )令(lìng )陈(chén )升(shēng )之(zhī )面(miàn )读(dú )均(jūn )等(děng )策(cè ),擢(zhuó )祖(zǔ )洽(qià )为(wéi )第(dì )一(yī )。祖(zǔ )洽(qià ),邵(shào )武(wǔ )人(rén );佃(diàn ),山(shān )阴(yīn )人(rén )也(yě )。苏(sū )轼(shì )谓(wèi ):“祖(zǔ )洽(qià )诋(dǐ )祖(zǔ )宗(zōng )以(yǐ )媚(mèi )时(shí )君(jūn ),而(ér )魁(kuí )多(duō )士(shì ),何(hé )以(yǐ )正(zhèng )风(fēng )化(huà )!”乃(nǎi )拟(nǐ )进(jìn )士(shì )第(dì )一(yī )篇(piān )献(xiàn )之(zhī )。帝(dì )以(yǐ )示(shì )王(wáng )安(ān )石(shí ),安(ān )石(shí )言(yán ):“轼(shì )才(cái )亦(yì )高(gāo ),但(dàn )所(suǒ )学(xué )不(bú )正(zhèng ),又(yòu )以(yǐ )不(bú )得(dé )逞(chěng )之(zhī )故(gù ),其(qí )言(yán )遂(suí )跌(diē )荡(dàng )至(zhì )此(cǐ )。”数(shù )请(qǐng )黜(chù )之(zhī )。

帝(dì )谓(wèi )王(wáng )安(ān )石(shí )曰(yuē ):“陈(chén )荐(jiàn )言(yán ):‘外(wài )人(rén )云(yún ),今(jīn )朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )变(biàn )不(bú )足(zú )惧(jù ),人(rén )言(yán )不(bú )足(zú )恤(xù ),祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )法(fǎ )不(bú )足(zú )守(shǒu )。昨(zuó )学(xué )士(shì )院(yuàn )进(jìn )试(shì )馆(guǎn )职(zhí )策(cè ),其(qí )问(wèn )意(yì )专(zhuān )指(zhǐ )此(cǐ )三(sān )事(shì )。’”安(ān )石(shí )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )躬(gōng )亲(qīn )庶(shù )政(zhèng ),唯(wéi )恐(kǒng )伤(shāng )民(mín ),惧(jù )天(tiān )变(biàn )也(yě )。陛(bì )下(xià )采(cǎi )纳(nà )人(rén )言(yán ),事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),唯(wéi )是(shì )之(zhī )从(cóng ),岂(qǐ )不(bú )恤(xù )乎(hū )!然(rán )人(rén )言(yán )固(gù )有(yǒu )不(bú )足(zú )恤(xù )者(zhě ),苟(gǒu )当(dāng )于(yú )义(yì )理(lǐ ),何(hé )恤(xù )乎(hū )人(rén )言(yán )!至(zhì )于(yú )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )法(fǎ )不(bú )足(zú )守(shǒu ),则(zé )固(gù )当(dāng )如(rú )此(cǐ )。且(qiě )仁(rén )宗(zōng )在(zài )位(wèi )四(sì )十(shí )年(nián ),凡(fán )数(shù )次(cì )修(xiū )敕(chì ),若(ruò )法(fǎ )一(yī )定(dìng ),子(zǐ )孙(sūn )当(dāng )世(shì )世(shì )守(shǒu )之(zhī ),祖(zǔ )宗(zōng )何(hé )故(gù )屡(lǚ )变(biàn )也(yě )?今(jīn )议(yì )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )法(fǎ )皆(jiē )可(kě )守(shǒu ),然(rán )祖(zǔ )宗(zōng )用(yòng )人(rén )皆(jiē )不(bú )以(yǐ )次(cì )。陛(bì )下(xià )试(shì )如(rú )此(cǐ ),则(zé )彼(bǐ )异(yì )论(lùn )者(zhě )必(bì )更(gèng )纷(fēn )纷(fēn )矣(yǐ )。”

乙(yǐ )卯(mǎo ),诏(zhào )诸(zhū )路(lù )毋(wú )有(yǒu )留(liú )狱(yù )。

丙(bǐng )辰(chén ),立(lì )试(shì )刑(xíng )法(fǎ )及(jí )详(xiáng )刑(xíng )官(guān )。帝(dì )因(yīn )王(wáng )安(ān )石(shí )议(yì )谋(móu )杀(shā )刑(xíng )名(míng ),疑(yí )学(xué )者(zhě )多(duō )不(bú )通(tōng )律(lǜ )意(yì ),遂(suí )立(lì )刑(xíng )法(fǎ )科(kē ),许(xǔ )有(yǒu )官(guān )无(wú )赃(zāng )罪(zuì )者(zhě )试(shì )律(lǜ )令(lìng )、《刑(xíng )统(tǒng )》大(dà )义(yì )、断(duàn )案(àn ),取(qǔ )其(qí )通(tōng )晓(xiǎo )者(zhě ),补(bǔ )刑(xíng )法(fǎ )官(guān )。

右(yòu )正(zhèng )言(yán )、知(zhī )审(shěn )官(guān )院(yuàn )孙(sūn )觉(jiào ),贬(biǎn )知(zhī )广(guǎng )德(dé )军(jūn )。

帝(dì )初(chū )即(jí )位(wèi ),觉(jiào )以(yǐ )言(yán )事(shì )忤(wǔ )帝(dì )意(yì ),罢(bà )去(qù )。王(wáng )安(ān )石(shí )早(zǎo )与(yǔ )觉(jiào )善(shàn ),将(jiāng )援(yuán )以(yǐ )为(wéi )助(zhù ),自(zì )通(tōng )州(zhōu )召(zhào )还(hái ),知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn ),改(gǎi )知(zhī )审(shěn )官(guān )院(yuàn )。时(shí )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )用(yòng )事(shì ),帝(dì )以(yǐ )问(wèn )觉(jiào ),觉(jiào )对(duì )曰(yuē ):“惠(huì )卿(qīng )辩(biàn )而(ér )有(yǒu )才(cái ),特(tè )以(yǐ )为(wéi )利(lì )之(zhī )故(gù ),屈(qū )身(shēn )王(wáng )安(ān )石(shí )。安(ān )石(shí )不(bú )悟(wù ),臣(chén )窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu )。”帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )亦(yì )疑(yí )之(zhī )。”青(qīng )苗(miáo )法(fǎ )行(háng ),议(yì )者(zhě )谓(wèi ):“《周(zhōu )官(guān )》泉(quán )府(fǔ ),民(mín )之(zhī )贷(dài )者(zhě )至(zhì )输(shū )息(xī )二(èr )十(shí )而(ér )五(wǔ ),国(guó )事(shì )之(zhī )财(cái )用(yòng )取(qǔ )具(jù )焉(yān )。”觉(jiào )条(tiáo )奏(zòu )其(qí )妄(wàng )曰(yuē ):“成(chéng )周(zhōu )赊(shē )贷(dài ),特(tè )以(yǐ )备(bèi )民(mín )之(zhī )缓(huǎn )急(jí ),不(bú )可(kě )徒(tú )与(yǔ )也(yě ),故(gù )以(yǐ )国(guó )服(fú )为(wéi )之(zhī )息(xī )。说(shuō )者(zhě )不(bú )明(míng ),郑(zhèng )康(kāng )成(chéng )释(shì )《经(jīng )》,乃(nǎi )引(yǐn )王(wáng )莽(mǎng )计(jì )赢(yíng )受(shòu )息(xī )无(wú )过(guò )岁(suì )什(shí )一(yī )为(wéi )据(jù ),不(bú )应(yīng )周(zhōu )公(gōng )取(qǔ )息(xī )重(zhòng )于(yú )莽(mǎng )时(shí )。况(kuàng )载(zǎi )师(shī )任(rèn )地(dì ),漆(qī )林(lín )之(zhī )征(zhēng )特(tè )重(zhòng ),所(suǒ )以(yǐ )抑(yì )末(mò )作(zuò )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )农(nóng )民(mín )乏(fá )绝(jué ),将(jiāng )补(bǔ )耕(gēng )助(zhù )敛(liǎn ),顾(gù )比(bǐ )末(mò )作(zuò )而(ér )征(zhēng )之(zhī ),可(kě )乎(hū )?国(guó )事(shì )取(qǔ )具(jù ),盖(gài )谓(wèi )泉(quán )府(fǔ )所(suǒ )领(lǐng ),若(ruò )市(shì )之(zhī )不(bú )售(shòu ),货(huò )之(zhī )滞(zhì )于(yú )民(mín )用(yòng ),有(yǒu )买(mǎi )有(yǒu )予(yǔ ),并(bìng )赊(shē )贷(dài )之(zhī )法(fǎ )而(ér )举(jǔ )之(zhī );倘(tǎng )专(zhuān )取(qǔ )具(jù )于(yú )泉(quán )府(fǔ ),则(zé )冢(zhǒng )宰(zǎi )九(jiǔ )赋(fù ),将(jiāng )安(ān )用(yòng )邪(xié )?圣(shèng )世(shì )宜(yí )讲(jiǎng )求(qiú )先(xiān )王(wáng )之(zhī )法(fǎ ),不(bú )当(dāng )取(qǔ )疑(yí )文(wén )虚(xū )说(shuō )以(yǐ )图(tú )治(zhì )。”安(ān )石(shí )览(lǎn )之(zhī ),怒(nù ),始(shǐ )有(yǒu )逐(zhú )觉(jiào )意(yì )。会(huì )曾(céng )公(gōng )亮(liàng )言(yán )畿(jī )县(xiàn )散(sàn )常(cháng )平(píng )钱(qián )有(yǒu )追(zhuī )呼(hū )抑(yì )配(pèi )之(zhī )扰(rǎo ),因(yīn )遣(qiǎn )觉(jiào )行(háng )视(shì )虚(xū )实(shí )。觉(jiào )受(shòu )命(mìng )辞(cí )行(háng ),且(qiě )言(yán ):“入(rù )陈(chén )留(liú )一(yī )县(xiàn ),前(qián )后(hòu )榜(bǎng )令(lìng )请(qǐng )钱(qián ),卒(zú )无(wú )一(yī )人(rén )至(zhì )者(zhě ),故(gù )不(bú )散(sàn )一(yī )钱(qián ),以(yǐ )此(cǐ )见(jiàn )民(mín )实(shí )不(bú )愿(yuàn )与(yǔ )官(guān )中(zhōng )相(xiàng )交(jiāo )。所(suǒ )有(yǒu )体(tǐ )量(liàng ),望(wàng )赐(cì )寝(qǐn )罢(bà )。”遂(suí )坐(zuò )奉(fèng )诏(zhào )反(fǎn )覆(fù )贬(biǎn )。

御(yù )史(shǐ )里(lǐ )行(háng )程(chéng )颢(hào )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“臣(chén )近(jìn )累(lèi )上(shàng )言(yán ),乞(qǐ )罢(bà )预(yù )俵(biào )青(qīng )苗(miáo )钱(qián )利(lì )息(xī )及(jí )汰(tài )去(qù )提(tí )举(jǔ )官(guān )事(shì ),朝(cháo )夕(xī )以(yǐ )觊(jì ),未(wèi )蒙(méng )施(shī )行(háng )。臣(chén )窃(qiè )谓(wèi )明(míng )者(zhě )见(jiàn )于(yú )未(wèi )形(xíng ),智(zhì )者(zhě )防(fáng )于(yú )未(wèi )乱(luàn ),况(kuàng )今(jīn )日(rì )事(shì )理(lǐ ),显(xiǎn )白(bái )易(yì )知(zhī ),若(ruò )不(bú )因(yīn )机(jī )亟(jí )决(jué ),持(chí )之(zhī )愈(yù )坚(jiān ),必(bì )贻(yí )后(hòu )悔(huǐ )。而(ér )近(jìn )日(rì )所(suǒ )闻(wén ),尤(yóu )为(wéi )未(wèi )便(biàn )。伏(fú )见(jiàn )制(zhì )置(zhì )条(tiáo )例(lì )司(sī )疏(shū )驳(bó )大(dà )臣(chén )之(zhī )奏(zòu ),举(jǔ )劾(hé )不(bú )奉(fèng )行(háng )之(zhī )民(mín ),徒(tú )使(shǐ )中(zhōng )外(wài )物(wù )情(qíng ),愈(yù )致(zhì )惊(jīng )骇(hài )。伏(fú )望(wàng )检(jiǎn )会(huì )臣(chén )所(suǒ )上(shàng )言(yán ),早(zǎo )赐(cì )施(shī )行(háng ),则(zé )天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )!”

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),幸(xìng )金(jīn )明(míng )池(chí )观(guān )水(shuǐ )嬉(xī ),宴(yàn )射(shè )琼(qióng )林(lín )苑(yuàn )。

丁(dīng )卯(mǎo ),给(gěi )两(liǎng )浙(zhè )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )度(dù )僧(sēng )牒(dié ),募(mù )民(mín )入(rù )粟(sù )。

戊(wù )辰(chén ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )罢(bà )。时(shí )青(qīng )苗(miáo )法(fǎ )行(háng ),公(gōng )著(zhe )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )有(yǒu )为(wéi )之(zhī )君(jūn ),未(wèi )有(yǒu )失(shī )人(rén )心(xīn )而(ér )能(néng )图(tú )治(zhì ),亦(yì )未(wèi )有(yǒu )胁(xié )之(zhī )以(yǐ )威(wēi ),胜(shèng )之(zhī )以(yǐ )辩(biàn ),而(ér )能(néng )得(dé )人(rén )心(xīn )者(zhě )也(yě )。昔(xī )日(rì )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )贤(xián )者(zhě ),今(jīn )皆(jiē )以(yǐ )此(cǐ )举(jǔ )为(wéi )非(fēi ),岂(qǐ )昔(xī )皆(jiē )贤(xián )而(ér )今(jīn )皆(jiē )不(bú )肖(xiāo )乎(hū )?”王(wáng )安(ān )石(shí )怒(nù )其(qí )深(shēn )切(qiē )。帝(dì )使(shǐ )公(gōng )著(zhe )举(jǔ )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )为(wéi )御(yù )史(shǐ ),公(gōng )著(zhe )言(yán )惠(huì )卿(qīng )奸(jiān )邪(xié )不(bú )可(kě )用(yòng );帝(dì )以(yǐ )语(yǔ )安(ān )石(shí ),安(ān )石(shí )益(yì )怒(nù )。会(huì )韩(hán )琦(qí )论(lùn )青(qīng )苗(miáo )之(zhī )害(hài ),帝(dì )语(yǔ )辅(fǔ )臣(chén )以(yǐ )公(gōng )著(zhe )上(shàng )殿(diàn )言(yán ):“朝(cháo )廷(tíng )摧(cuī )沮(jǔ )韩(hán )琦(qí )太(tài )甚(shèn ),将(jiāng )兴(xìng )晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )甲(jiǎ )以(yǐ )除(chú )君(jūn )侧(cè )之(zhī )恶(è )。”安(ān )石(shí )用(yòng )此(cǐ )为(wéi )公(gōng )著(zhe )罪(zuì ),罢(bà )知(zhī )颍(yǐng )州(zhōu )。公(gōng )著(zhe )实(shí )无(wú )此(cǐ )言(yán ),盖(gài )孙(sūn )觉(jiào )常(cháng )为(wéi )帝(dì )言(yán ):“今(jīn )籓(bān )镇(zhèn )大(dà )臣(chén )如(rú )此(cǐ )论(lùn )列(liè )而(ér )遭(zāo )挫(cuò )折(shé ),而(ér )当(dāng )唐(táng )末(mò )、五(wǔ )代(dài )之(zhī )际(jì ),必(bì )有(yǒu )兴(xìng )晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )甲(jiǎ )以(yǐ )除(chú )君(jūn )侧(cè )之(zhī )恶(è )者(zhě )矣(yǐ )。”帝(dì )误(wù )记(jì )以(yǐ )为(wéi )公(gōng )著(zhe )也(yě )。

己(jǐ )卯(mǎo ),参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )赵(zhào )抃(biàn )罢(bà )。抃(biàn )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )事(shì )有(yǒu )轻(qīng )重(zhòng ),体(tǐ )有(yǒu )大(dà )小(xiǎo )。财(cái )利(lì )于(yú )事(shì )为(wéi )轻(qīng ),而(ér )民(mín )心(xīn )得(dé )失(shī )为(wéi )重(zhòng );青(qīng )苗(miáo )使(shǐ )者(zhě )于(yú )体(tǐ )为(wéi )小(xiǎo ),而(ér )禁(jìn )近(jìn )耳(ěr )目(mù )之(zhī )臣(chén )用(yòng )舍(shě )为(wéi )大(dà )。今(jīn )去(qù )重(zhòng )而(ér )取(qǔ )轻(qīng ),失(shī )大(dà )而(ér )得(dé )小(xiǎo ),惧(jù )非(fēi )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )之(zhī )福(fú )也(yě )。”遂(suí )出(chū )知(zhī )杭(háng )州(zhōu )。

以(yǐ )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )韩(hán )绛(jiàng )兼(jiān )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。侍(shì )御(yù )史(shǐ )陈(chén )襄(xiāng )言(yán ):“王(wáng )安(ān )石(shí )参(cān )预(yù )大(dà )政(zhèng ),首(shǒu )为(wéi )兴(xìng )利(lì )之(zhī )谋(móu ),先(xiān )与(yǔ )陈(chén )升(shēng )之(zhī )同(tóng )领(lǐng )条(tiáo )例(lì )司(sī ),未(wèi )几(jǐ ),升(shēng )之(zhī )用(yòng )为(wéi )相(xiàng )而(ér )绛(jiàng )继(jì )之(zhī ),曾(céng )未(wèi )数(shù )月(yuè ),遂(suí )预(yù )政(zhèng )事(shì )。是(shì )中(zhōng )书(shū )大(dà )臣(chén )皆(jiē )以(yǐ )利(lì )进(jìn )。乞(qǐ )罢(bà )绛(jiàng )新(xīn )命(mìng ),而(ér )求(qiú )道(dào )德(dé )经(jīng )术(shù )之(zhī )贤(xián )以(yǐ )处(chù )之(zhī )。”不(bú )报(bào )。

以(yǐ )前(qián )秀(xiù )州(zhōu )军(jūn )事(shì )判(pàn )官(guān )李(lǐ )定(dìng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )允(yǔn )、监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )里(lǐ )行(háng )。定(dìng ),扬(yáng )州(zhōu )人(rén )也(yě ),少(shǎo )受(shòu )学(xué )于(yú )王(wáng )安(ān )石(shí ),孙(sūn )觉(jiào )荐(jiàn )之(zhī )朝(cháo )。初(chū )至(zhì )京(jīng )师(shī ),谒(yè )谏(jiàn )官(guān )李(lǐ )常(cháng ),常(cháng )问(wèn )曰(yuē ):“君(jūn )从(cóng )南(nán )方(fāng )来(lái ),民(mín )谓(wèi )青(qīng )苗(miáo )法(fǎ )如(rú )何(hé )?”定(dìng )曰(yuē ):“民(mín )便(biàn )之(zhī ),无(wú )不(bú )喜(xǐ )者(zhě )。”常(cháng )曰(yuē ):“举(jǔ )朝(cháo )方(fāng )共(gòng )争(zhēng )是(shì )事(shì ),君(jūn )勿(wù )为(wéi )此(cǐ )言(yán )。”定(dìng )即(jí )往(wǎng )白(bái )安(ān )石(shí ),且(qiě )曰(yuē ):“定(dìng )但(dàn )知(zhī )据(jù )实(shí )而(ér )言(yán ),不(bú )知(zhī )京(jīng )师(shī )乃(nǎi )不(bú )许(xǔ )。”安(ān )石(shí )大(dà )喜(xǐ ),谓(wèi )定(dìng )曰(yuē ):“君(jūn )且(qiě )得(dé )见(jiàn ),盍(hé )为(wéi )上(shàng )道(dào )之(zhī )。”立(lì )荐(jiàn )对(duì ),帝(dì )问(wèn )青(qīng )苗(miáo )事(shì ),具(jù )对(duì )如(rú )曩(nǎng )言(yán )。于(yú )是(shì )诸(zhū )言(yán )新(xīn )法(fǎ )不(bú )便(biàn )者(zhě ),帝(dì )皆(jiē )不(bú )听(tīng )。命(mìng )定(dìng )知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn ),宰(zǎi )相(xiàng )言(yán )前(qián )无(wú )选(xuǎn )人(rén )除(chú )谏(jiàn )官(guān )之(zhī )例(lì ),遂(suí )拜(bài )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )里(lǐ )行(háng )。知(zhī )制(zhì )诰(gào )宋(sòng )敏(mǐn )求(qiú )、苏(sū )颂(sòng )李(lǐ )大(dà )临(lín )言(yán ):“定(dìng )不(bú )由(yóu )铨(quán )考(kǎo ),擢(zhuó )授(shòu )朝(cháo )列(liè ),不(bú )缘(yuán )御(yù )史(shǐ ),荐(jiàn )置(zhì )宪(xiàn )台(tái )。虽(suī )朝(cháo )廷(tíng )急(jí )于(yú )用(yòng )才(cái ),度(dù )越(yuè )常(cháng )格(gé ),然(rán )堕(duò )紊(wěn )法(fǎ )制(zhì ),所(suǒ )益(yì )者(zhě )小(xiǎo ),所(suǒ )损(sǔn )者(zhě )大(dà )。”封(fēng )还(hái )制(zhì )书(shū )。诏(zhào )谕(yù )数(shù )四(sì ),敏(mǐn )求(qiú )等(děng )执(zhí )奏(zòu )不(bú )已(yǐ );并(bìng )坐(zuò )累(lèi )格(gé )诏(zhào )命(mìng ),落(luò )知(zhī )制(zhì )诰(gào ),天(tiān )下(xià )谓(wèi )之(zhī )“熙(xī )宁(níng )三(sān )舍(shě )人(rén )”。未(wèi )几(jǐ ),监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )陈(chén )荐(jiàn )言(yán ):“定(dìng )顷(qǐng )为(wéi )泾(jīng )县(xiàn )主(zhǔ )簿(bù ),闻(wén )母(mǔ )仇(chóu )氏(shì )死(sǐ ),匿(nì )不(bú )为(wéi )服(fú )。”诏(zhào )下(xià )江(jiāng )东(dōng )、淮(huái )、浙(zhè )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )问(wèn )状(zhuàng ),奏(zòu )云(yún ):“定(dìng )尝(cháng )以(yǐ )父(fù )年(nián )老(lǎo ),求(qiú )归(guī )侍(shì )养(yǎng ),不(bú )云(yún )持(chí )所(suǒ )生(shēng )母(mǔ )服(fú )。”定(dìng )自(zì )辩(biàn ),言(yán )实(shí )不(bú )知(zhī )为(wéi )仇(chóu )所(suǒ )生(shēng ),故(gù )疑(yí )不(bú )敢(gǎn )服(fú ),而(ér )以(yǐ )侍(shì )养(yǎng )解(jiě )官(guān )。曾(céng )公(gōng )亮(liàng )谓(wèi )定(dìng )当(dāng )追(zhuī )行(háng )服(fú ),安(ān )石(shí )力(lì )主(zhǔ )之(zhī ),罢(bà )荐(jiàn )御(yù )史(shǐ ),而(ér )改(gǎi )定(dìng )为(wéi )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn )说(shuō )书(shū )。监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )林(lín )旦(dàn )、薛(xuē )昌(chāng )朝(cháo )、范(fàn )育(yù ),复(fù )言(yán )定(dìng )不(bú )孝(xiào )之(zhī )人(rén ),不(bú )宜(yí )居(jū )劝(quàn )讲(jiǎng )之(zhī )地(dì ),并(bìng )论(lùn )安(ān )石(shí )罪(zuì )。安(ān )石(shí )又(yòu )白(bái )罢(bà )三(sān )人(rén )。定(dìng )亦(yì )不(bú )自(zì )安(ān ),求(qiú )解(jiě )职(zhí ),乃(nǎi )以(yǐ )集(jí )贤(xián )校(xiào )理(lǐ )、检(jiǎn )正(zhèng )中(zhōng )书(shū )吏(lì )房(fáng )公(gōng )事(shì )。

监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )里(lǐ )行(háng )程(chéng )颢(hào ),每(měi )进(jìn )见(jiàn ),必(bì )陈(chén )君(jūn )道(dào )以(yǐ )至(zhì )诚(chéng )仁(rén )爱(ài )为(wéi )本(běn ),未(wèi )尝(cháng )及(jí )功(gōng )利(lì )。王(wáng )安(ān )石(shí )之(zhī )说(shuō )既(jì )行(háng ),颢(hào )意(yì )多(duō )不(bú )合(hé ),事(shì )出(chū )必(bì )论(lùn )列(liè ),数(shù )月(yuè )之(zhī )间(jiān ),章(zhāng )疏(shū )十(shí )上(shàng )。尤(yóu )极(jí )论(lùn )者(zhě ):辅(fǔ )臣(chén )不(bú )同(tóng )心(xīn ),小(xiǎo )臣(chén )与(yǔ )大(dà )计(jì ),公(gōng )论(lùn )不(bú )行(háng ),青(qīng )苗(miáo )取(qǔ )息(xī ),诸(zhū )路(lù )提(tí )举(jǔ )官(guān )多(duō )非(fēi )其(qí )人(rén ),京(jīng )东(dōng )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )剥(bāo )民(mín )希(xī )宠(chǒng ),兴(xìng )利(lì )之(zhī )臣(chén )日(rì )进(jìn ),尚(shàng )德(dé )之(zhī )风(fēng )浸(jìn )衰(shuāi ),凡(fán )十(shí )馀(yú )事(shì )。以(yǐ )言(yán )不(bú )用(yòng ),求(qiú )去(qù )。帝(dì )令(lìng )颢(hào )诣(yì )中(zhōng )书(shū )议(yì ),安(ān )石(shí )方(fāng )怒(nù )言(yán )者(zhě ),厉(lì )色(sè )待(dài )之(zhī ),颢(hào )徐(xú )言(yán )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )事(shì )非(fēi )一(yī )家(jiā )私(sī )议(yì ),愿(yuàn )平(píng )气(qì )以(yǐ )听(tīng )之(zhī )。”安(ān )石(shí )为(wéi )之(zhī )愧(kuì )屈(qū )。乃(nǎi )出(chū )颢(hào )为(wéi )京(jīng )西(xī )路(lù )同(tóng )提(tí )点(diǎn )刑(xíng )狱(yù )。颢(hào )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“台(tái )谏(jiàn )之(zhī )任(rèn ),朝(cháo )廷(tíng )纲(gāng )纪(jì )所(suǒ )凭(píng ),使(shǐ )不(bú )以(yǐ )言(yán )之(zhī )是(shì )非(fēi ),皆(jiē )得(dé )进(jìn )职(zhí )而(ér )去(qù ),臣(chén )恐(kǒng )纲(gāng )纪(jì )自(zì )此(cǐ )废(fèi )弛(chí )。臣(chén )虽(suī )无(wú )状(zhuàng ),敢(gǎn )以(yǐ )死(sǐ )请(qǐng )。”乃(nǎi )改(gǎi )佥(qiān )书(shū )镇(zhèn )宁(níng )军(jūn )节(jiē )度(dù )判(pàn )官(guān )。

壬(rén )午(wǔ ),右(yòu )正(zhèng )言(yán ),知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )李(lǐ )常(cháng )罢(bà )。初(chū ),王(wáng )安(ān )石(shí )与(yǔ )常(cháng )善(shàn ),以(yǐ )为(wéi )三(sān )司(sī )条(tiáo )例(lì )检(jiǎn )详(xiáng )官(guān ),改(gǎi )右(yòu )正(zhèng )言(yán )、知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )。安(ān )石(shí )立(lì )新(xīn )法(fǎ ),常(cháng )预(yù )议(yì ),不(bú )欲(yù )青(qīng )苗(miáo )取(qǔ )息(xī ),至(zhì )是(shì )疏(shū )言(yán ):“条(tiáo )例(lì )司(sī )始(shǐ )建(jiàn ),已(yǐ )致(zhì )中(zhōng )外(wài )之(zhī )议(yì )。至(zhì )于(yú )均(jūn )输(shū )、青(qīng )苗(miáo ),敛(liǎn )散(sàn )取(qǔ )息(xī ),傅(fù )会(huì )经(jīng )义(yì ),人(rén )且(qiě )大(dà )骇(hài ),何(hé )异(yì )王(wáng )莽(mǎng )猥(wěi )析(xī )《周(zhōu )官(guān )》片(piàn )言(yán )以(yǐ )流(liú )毒(dú )天(tiān )下(xià )!”安(ān )石(shí )见(jiàn )之(zhī ),遣(qiǎn )所(suǒ )亲(qīn )密(mì )谕(yù )意(yì ),常(cháng )不(bú )为(wéi )止(zhǐ ),又(yòu )言(yán ):“州(zhōu )县(xiàn )散(sàn )常(cháng )平(píng )钱(qián ),实(shí )不(bú )出(chū )本(běn ),勒(lè )民(mín )出(chū )息(xī )。”帝(dì )诘(jié )安(ān )石(shí ),安(ān )石(shí )请(qǐng )令(lìng )常(cháng )具(jù )官(guān )吏(lì )主(zhǔ )名(míng ),常(cháng )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )谏(jiàn )官(guān )体(tǐ );遂(suí )落(luò )职(zhí ),通(tōng )判(pàn )滑(huá )州(zhōu )。

贬(biǎn )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )里(lǐ )行(háng )张(zhāng )戬(jiǎn )知(zhī )公(gōng )安(ān )县(xiàn ),王(wáng )子(zǐ )韶(sháo )知(zhī )上(shàng )元(yuán )县(xiàn )。

戬(jiǎn )上(shàng )疏(shū )论(lùn )王(wáng )安(ān )石(shí )变(biàn )法(fǎ )非(fēi )是(shì ),乞(qǐ )罢(bà )条(tiáo )例(lì )司(sī )及(jí )追(zhuī )还(hái )提(tí )举(jǔ )常(cháng )平(píng )使(shǐ )者(zhě ),并(bìng )劾(hé )曾(céng )公(gōng )亮(liàng )、陈(chén )升(shēng )之(zhī )、赵(zhào )抃(biàn )依(yī )违(wéi )不(bú )能(néng )救(jiù )正(zhèng )。及(jí )韩(hán )绛(jiàng )代(dài )升(shēng )之(zhī )领(lǐng )条(tiáo )例(lì )司(sī ),戬(jiǎn )言(yán ):“绛(jiàng )左(zuǒ )右(yòu )徇(xùn )从(cóng )安(ān )石(shí ),与(yǔ )为(wéi )死(sǐ )党(dǎng ),遂(suí )参(cān )政(zhèng )柄(bǐng )。李(lǐ )定(dìng )邪(xié )谄(chǎn ),自(zì )幕(mù )官(guān )擢(zhuó )台(tái )职(zhí )。陛(bì )下(xià )惟(wéi )安(ān )石(shí )是(shì )信(xìn ),今(jīn )辅(fǔ )以(yǐ )绛(jiàng )之(zhī )诡(guǐ )随(suí ),台(tái )臣(chén )又(yòu )用(yòng )李(lǐ )定(dìng )辈(bèi ),继(jì )续(xù )而(ér )来(lái ),芽(yá )蘖(niè )渐(jiàn )盛(shèng )。吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )刻(kè )薄(báo )辩(biàn )给(gěi ),假(jiǎ )经(jīng )术(shù )以(yǐ )文(wén )饰(shì )奸(jiān )言(yán ),附(fù )会(huì )安(ān )石(shí ),惑(huò )误(wù )圣(shèng )听(tīng ),不(bú )宜(yí )劝(quàn )讲(jiǎng )君(jūn )侧(cè )。”章(zhāng )数(shù )十(shí )上(shàng )。最(zuì )后(hòu )言(yán ):“今(jīn )大(dà )恶(è )未(wèi )去(qù ),横(héng )敛(liǎn )未(wèi )除(chú ),不(bú )正(zhèng )之(zhī )司(sī )尚(shàng )存(cún ),无(wú )名(míng )之(zhī )使(shǐ )方(fāng )扰(rǎo ),臣(chén )自(zì )今(jīn )更(gèng )不(bú )敢(gǎn )赴(fù )台(tái )供(gòng )职(zhí )。”又(yòu )诣(yì )中(zhōng )书(shū )争(zhēng )之(zhī ),声(shēng )色(sè )甚(shèn )厉(lì )。曾(céng )公(gōng )亮(liàng )俛(miǎn )首(shǒu )不(bú )答(dá ),王(wáng )安(ān )石(shí )以(yǐ )扇(shàn )掩(yǎn )面(miàn )而(ér )笑(xiào ),戬(jiǎn )怒(nù )曰(yuē ):“戬(jiǎn )之(zhī )狂(kuáng )直(zhí ),宜(yí )为(wéi )公(gōng )笑(xiào ),然(rán )天(tiān )下(xià )之(zhī )笑(xiào )公(gōng )者(zhě )不(bú )少(shǎo )矣(yǐ )!”陈(chén )升(shēng )之(zhī )从(cóng )旁(páng )解(jiě )之(zhī ),戬(jiǎn )顾(gù )曰(yuē ):“公(gōng )亦(yì )不(bú )得(dé )为(wéi )无(wú )罪(zuì )。”升(shēng )之(zhī )有(yǒu )愧(kuì )色(sè )。戬(jiǎn )寻(xún )被(bèi )贬(biǎn ),后(hòu )徙(xǐ )监(jiān )司(sī )竹(zhú )监(jiān ),至(zhì ),举(jǔ )家(jiā )不(bú )食(shí )笋(sǔn )。

子(zǐ )韶(sháo )初(chū )附(fù )安(ān )石(shí ),按(àn )苗(miáo )振(zhèn )之(zhī )狱(yù ),陷(xiàn )祖(zǔ )无(wú )择(zé )于(yú )罪(zuì );至(zhì )是(shì )论(lùn )新(xīn )法(fǎ )不(bú )便(biàn ),乞(qǐ )召(zhào )还(hái )孙(sūn )觉(jiào )、吕(lǚ )公(gōng )著(zhe ),故(gù )与(yǔ )戬(jiǎn )同(tóng )贬(biǎn )。

初(chū ),戬(jiǎn )兄(xiōng )载(zǎi )出(chū )按(àn )振(zhèn )狱(yù ),及(jí )还(hái )朝(cháo ),会(huì )戬(jiǎn )以(yǐ )言(yán )得(dé )罪(zuì ),载(zǎi )乃(nǎi )谒(yè )告(gào )西(xī )归(guī ),屏(píng )居(jū )终(zhōng )南(nán )山(shān )下(xià ),敝(bì )衣(yī )蔬(shū )食(shí ),专(zhuān )意(yì )学(xué )问(wèn )。

癸(guǐ )未(wèi ),侍(shì )御(yù )史(shǐ )知(zhī )杂(zá )事(shì )陈(chén )襄(xiāng ),罢(bà )为(wéi )同(tóng )修(xiū )起(qǐ )居(jū )注(zhù )。襄(xiāng )论(lùn )青(qīng )苗(miáo )法(fǎ )不(bú )便(biàn ),乞(qǐ )贬(biǎn )斥(chì )王(wáng )安(ān )石(shí )、吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )以(yǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià );又(yòu )乞(qǐ )罢(bà )韩(hán )绛(jiàng )政(zhèng )府(fǔ ),以(yǐ )杜(dù )大(dà )臣(chén )争(zhēng )利(lì )而(ér )进(jìn )者(zhě );且(qiě )言(yán )韩(hán )维(wéi )不(bú )当(dāng )为(wéi )中(zhōng )丞(chéng ),刘(liú )述(shù )、范(fàn )纯(chún )仁(rén )等(děng )无(wú )罪(zuì ),宜(yí )复(fù )官(guān );皆(jiē )不(bú )听(tīng )。会(huì )召(zhào )试(shì )知(zhī )制(zhì )诰(gào ),襄(xiāng )以(yǐ )言(yán )不(bú )行(háng ),辞(cí )不(bú )肯(kěn )试(shì ),愿(yuàn )补(bǔ )外(wài ),帝(dì )惜(xī )其(qí )去(qù ),留(liú )修(xiū )起(qǐ )居(jū )注(zhù )。

以(yǐ )淮(huái )南(nán )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )谢(xiè )景(jǐng )温(wēn )为(wéi )工(gōng )部(bù )郎(láng )中(zhōng )兼(jiān )侍(shì )御(yù )史(shǐ )知(zhī )杂(zá )事(shì )。王(wáng )安(ān )石(shí )屏(píng )异(yì )己(jǐ )者(zhě ),数(shù )月(yuè )之(zhī )间(jiān ),台(tái )谏(jiàn )一(yī )空(kōng )。景(jǐng )温(wēn )雅(yǎ )善(shàn )安(ān )石(shí ),又(yòu )与(yǔ )安(ān )石(shí )弟(dì )安(ān )国(guó )通(tōng )姻(yīn )。先(xiān )是(shì )安(ān )石(shí )独(dú )对(duì ),曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )知(zhī )今(jīn )日(rì )所(suǒ )以(yǐ )纷(fēn )纷(fēn )否(fǒu )?”帝(dì )曰(yuē ):“此(cǐ )由(yóu )朕(zhèn )置(zhì )台(tái )谏(jiàn )非(fēi )其(qí )人(rén )。”安(ān )石(shí )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )遇(yù )群(qún )臣(chén )无(wú )术(shù )数(shù ),失(shī )事(shì )机(jī ),别(bié )置(zhì )台(tái )谏(jiàn )官(guān ),恐(kǒng )但(dàn )如(rú )今(jīn )日(rì )措(cuò )置(zhì ),亦(yì )未(wèi )能(néng )免(miǎn )其(qí )纷(fēn )纷(fēn )也(yě )。”于(yú )是(shì )专(zhuān )用(yòng )景(jǐng )温(wēn )。

甲(jiǎ )申(shēn ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )司(sī )马(mǎ )光(guāng )读(dú )《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )》至(zhì )贾(jiǎ )山(shān )上(shàng )疏(shū ),因(yīn )言(yán )从(cóng )谏(jiàn )之(zhī )美(měi )、拒(jù )谏(jiàn )之(zhī )祸(huò )。帝(dì )曰(yuē ):“舜(shùn )塈(xì )谗(chán )说(shuō )殄(tiǎn )行(háng )。若(ruò )台(tái )谏(jiàn )为(wéi )谗(chán ),安(ān )得(dé )不(bú )黜(chù )!”及(jí )退(tuì ),帝(dì )留(liú )光(guāng ),谓(wèi )曰(yuē ):“吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )言(yán )籓(bān )镇(zhèn )欲(yù )兴(xìng )晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )甲(jiǎ ),岂(qǐ )非(fēi )谗(chán )说(shuō )殄(tiǎn )行(háng )?”光(guāng )曰(yuē ):“公(gōng )著(zhe )平(píng )居(jū )与(yǔ )侪(chái )辈(bèi )言(yán ),犹(yóu )三(sān )思(sī )而(ér )发(fā ),何(hé )上(shàng )前(qián )轻(qīng )发(fā )乃(nǎi )尔(ěr )?外(wài )人(rén )多(duō )疑(yí )其(qí )不(bú )然(rán )。”帝(dì )曰(yuē ):“今(jīn )天(tiān )下(xià )汹(xiōng )汹(xiōng )者(zhě ),孙(sūn )叔(shū )敖(áo )所(suǒ )谓(wèi )国(guó )之(zhī )有(yǒu )是(shì ),众(zhòng )之(zhī )所(suǒ )恶(è )也(yě )。”光(guāng )曰(yuē ):“然(rán )陛(bì )下(xià )当(dāng )察(chá )其(qí )是(shì )非(fēi )。今(jīn )条(tiáo )例(lì )司(sī )所(suǒ )为(wéi ),独(dú )王(wáng )安(ān )石(shí )、韩(hán )绛(jiàng )、吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )以(yǐ )为(wéi )是(shì )耳(ěr ),陛(bì )下(xià )岂(qǐ )能(néng )独(dú )与(yǔ )此(cǐ )三(sān )人(rén )共(gòng )为(wéi )天(tiān )下(xià )邪(xié )?”光(guāng )又(yòu )读(dú )至(zhì )张(zhāng )释(shì )之(zhī )论(lùn )啬(sè )夫(fū )利(lì )口(kǒu ),曰(yuē ):“孔(kǒng )子(zǐ )称(chēng )恶(è )利(lì )口(kǒu )之(zhī )覆(fù )邦(bāng )家(jiā )者(zhě )。夫(fū )利(lì )口(kǒu )何(hé )至(zhì )覆(fù )邦(bāng )家(jiā )?盖(gài )其(qí )人(rén )能(néng )以(yǐ )是(shì )为(wéi )非(fēi ),以(yǐ )非(fēi )为(wéi )是(shì ),以(yǐ )贤(xián )为(wéi )不(bú )肖(xiāo ),以(yǐ )不(bú )肖(xiāo )为(wéi )贤(xián )。人(rén )主(zhǔ )信(xìn )用(yòng )其(qí )言(yán ),则(zé )邦(bāng )家(jiā )之(zhī )覆(fù ),诚(chéng )不(bú )难(nán )矣(yǐ )。”时(shí )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )在(zài )坐(zuò ),光(guāng )所(suǒ )论(lùn ),专(zhuān )指(zhǐ )惠(huì )卿(qīng )也(yě )。

先(xiān )是(shì )辽(liáo )西(xī )北(běi )路(lù )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ )耶(yē )律(lǜ )萨(sà )沙(shā )讨(tǎo )蕃(fān )部(bù )之(zhī )违(wéi )命(mìng )者(zhě ),是(shì )月(yuè ),以(yǐ )准(zhǔn )布(bù )部(bù )长(zhǎng )至(zhì )行(háng )在(zài )。蕃(fān )使(shǐ )中(zhōng )有(yǒu )能(néng )跃(yuè )驼(tuó )峰(fēng )而(ér )上(shàng )者(zhě ),以(yǐ )儇(xuān )捷(jié )称(chēng )相(xiàng )诧(chà )。萨(sà )沙(shā )问(wèn )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“谁(shuí )能(néng )此(cǐ )?”禁(jìn )军(jūn )萧(xiāo )和(hé )克(kè )被(bèi )重(zhòng )铠(kǎi )而(ér )出(chū ),手(shǒu )不(bú )及(jí )峰(fēng )一(yī ),跃(yuè )而(ér )上(shàng ),蕃(fān )使(shǐ )大(dà )骇(hài )。萨(sà )沙(shā )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī )。辽(liáo )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),召(zhào )为(wéi )护(hù )卫(wèi )。

五(wǔ )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì ),诏(zhào )并(bìng )边(biān )州(zhōu )军(jūn )毋(wú )给(gěi )青(qīng )苗(miáo )钱(qián )。

太(tài )白(bái )昼(zhòu )见(jiàn )。

壬(rén )寅(yín ),命(mìng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )详(xiáng )定(dìng )转(zhuǎn )对(duì )封(fēng )事(shì )。

甲(jiǎ )辰(chén ),诏(zhào ):“近(jìn )设(shè )制(zhì )置(zhì )三(sān )司(sī )条(tiáo )例(lì )司(sī ),本(běn )以(yǐ )均(jūn )通(tōng )天(tiān )下(xià )财(cái )利(lì );今(jīn )大(dà )端(duān )已(yǐ )举(jǔ ),惟(wéi )在(zài )悉(xī )力(lì )应(yīng )接(jiē )以(yǐ )趣(qù )成(chéng )效(xiào ),其(qí )罢(bà )归(guī )中(zhōng )书(shū )。”先(xiān )是(shì )文(wén )彦(yàn )博(bó )等(děng )皆(jiē )请(qǐng )罢(bà )条(tiáo )例(lì )司(sī )。帝(dì )谓(wèi )彦(yàn )博(bó )曰(yuē ):“俟(sì )群(qún )臣(chén )稍(shāo )息(xī ),当(dāng )罢(bà )之(zhī )。”盖(gài )恐(kǒng )伤(shāng )安(ān )石(shí )意(yì )也(yě )。

辽(liáo )主(zhǔ )清(qīng )暑(shǔ )特(tè )古(gǔ )里(lǐ )。

壬(rén )子(zǐ ),诏(zhào )罢(bà )入(rù )閤(gě )议(yì )。

王(wáng )珪(guī )等(děng )言(yán ):“入(rù )閤(gě )者(zhě ),乃(nǎi )唐(táng )只(zhī )日(rì )紫(zǐ )宸(chén )殿(diàn )受(shòu )常(cháng )朝(cháo )之(zhī )仪(yí )也(yě ),非(fēi )为(wéi )盛(shèng )礼(lǐ ),不(bú )可(kě )遵(zūn )行(háng )。”故(gù )罢(bà )之(zhī )。

甲(jiǎ )寅(yín ),辽(liáo )设(shè )贤(xián )良(liáng )科(kē )。诏(zhào )应(yīng )是(shì )科(kē )者(zhě ),先(xiān )以(yǐ )所(suǒ )业(yè )十(shí )万(wàn )言(yán )进(jìn )。

旧(jiù )制(zhì ),文(wén )臣(chén )京(jīng )朝(cháo )官(guān ),审(shěn )官(guān )院(yuàn )主(zhǔ )之(zhī );武(wǔ )臣(chén )内(nèi )殿(diàn )崇(chóng )班(bān )至(zhì )诸(zhū )司(sī )使(shǐ ),枢(shū )密(mì )院(yuàn )主(zhǔ )之(zhī ),供(gòng )奉(fèng )以(yǐ )下(xià ),三(sān )班(bān )院(yuàn )主(zhǔ )之(zhī )。丁(dīng )巳(sì ),诏(zhào ):“枢(shū )辅(fǔ )不(bú )当(dāng )亲(qīn )有(yǒu )司(sī )之(zhī )事(shì ),其(qí )以(yǐ )审(shěn )官(guān )为(wéi )东(dōng )院(yuàn );别(bié )置(zhì )西(xī )守(shǒu ),专(zhuān )领(lǐng )閤(gě )门(mén )祇(qí )候(hòu )以(yǐ )上(shàng )诸(zhū )司(sī )使(shǐ )磨(mó )勘(kān )、常(cháng )程(chéng )差(chà )遣(qiǎn )。”

是(shì )月(yuè ),夏(xià )人(rén )号(hào )十(shí )万(wàn ),筑(zhù )闹(nào )讹(é )堡(bǎo ),知(zhī )庆(qìng )州(zhōu )李(lǐ )复(fù )圭(guī )合(hé )蕃(fān )、汉(hàn )兵(bīng )才(cái )三(sān )千(qiān ),遣(qiǎn )偏(piān )将(jiāng )李(lǐ )信(xìn )、刘(liú )甫(fǔ )、种(zhǒng )咏(yǒng )等(děng )出(chū )战(zhàn )。信(xìn )等(děng )诉(sù )众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí ),复(fù )圭(guī )威(wēi )以(yǐ )节(jiē )制(zhì ),亲(qīn )画(huà )阵(zhèn )图(tú )方(fāng )略(luè )授(shòu )之(zhī );兵(bīng )进(jìn ),遂(suí )大(dà )败(bài )。复(fù )圭(guī )惧(jù ),欲(yù )自(zì )解(jiě ),即(jí )执(zhí )信(xìn )等(děng )而(ér )取(qǔ )其(qí )图(tú )略(luè ),命(mìng )州(zhōu )官(guān )李(lǐ )昭(zhāo )用(yòng )劾(hé )以(yǐ )故(gù )违(wéi )节(jiē )制(zhì )。咏(yǒng )庾(yǔ )死(sǐ )狱(yù ),斩(zhǎn )信(xìn )、甫(fǔ ),配(pèi )流(liú )郭(guō )贵(guì )。复(fù )出(chū )兵(bīng )邛(qióng )州(zhōu )堡(bǎo ),夜(yè )入(rù )栏(lán )浪(làng )市(shì ),掠(luě )老(lǎo )幼(yòu )数(shù )百(bǎi );又(yòu )袭(xí )金(jīn )汤(tāng ),而(ér )夏(xià )人(rén )已(yǐ )去(qù ),惟(wéi )杀(shā )其(qí )老(lǎo )幼(yòu )一(yī )二(èr )百(bǎi )人(rén ),以(yǐ )功(gōng )告(gào )捷(jié ),而(ér )边(biān )衅(xìn )大(dà )起(qǐ )矣(yǐ )。

六(liù )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),以(yǐ )前(qián )知(zhī )广(guǎng )德(dé )军(jūn )硃(zhū )寿(shòu )昌(chāng )通(tōng )判(pàn )河(hé )中(zhōng )府(fǔ )。寿(shòu )昌(chāng ),天(tiān )长(zhǎng )人(rén ),父(fù )巽(xùn ),守(shǒu )京(jīng )兆(zhào )时(shí ),妾(qiè )刘(liú )有(yǒu )娠(shēn )而(ér )出(chū ),生(shēng )在(zài )行(háng )昌(chāng ),数(shù )岁(suì ),乃(nǎi )还(hái )父(fù )家(jiā ),母(mǔ )子(zǐ )不(bú )相(xiàng )闻(wén )者(zhě )五(wǔ )十(shí )年(nián )。寿(shòu )昌(chāng )行(háng )四(sì )方(fāng ),求(qiú )之(zhī )不(bú )得(dé )。熙(xī )宁(níng )初(chū ),与(yǔ )家(jiā )人(rén )诀(jué ),弃(qì )官(guān )入(rù )秦(qín ),誓(shì )不(bú )见(jiàn )母(mǔ )不(bú )还(hái )。行(háng )次(cì )同(tóng )州(zhōu ),得(dé )焉(yān ),刘(liú )时(shí )年(nián )七(qī )十(shí )馀(yú )矣(yǐ )。知(zhī )永(yǒng )兴(xìng )军(jūn )钱(qián )明(míng )逸(yì )以(yǐ )其(qí )事(shì )闻(wén ),诏(zhào )寿(shòu )昌(chāng )赴(fù )阙(què )。时(shí )言(yán )者(zhě )共(gòng )攻(gōng )李(lǐ )定(dìng )不(bú )服(fú )母(mǔ )丧(sàng ),王(wáng )安(ān )石(shí )力(lì )主(zhǔ )定(dìng ),因(yīn )忌(jì )寿(shòu )昌(chāng ),但(dàn )付(fù )审(shěn )官(guān )院(yuàn )授(shòu )通(tōng )判(pàn )。居(jū )数(shù )岁(suì ),其(qí )母(mǔ )卒(zú ),寿(shòu )昌(chāng )哭(kū )泣(qì )几(jǐ )丧(sàng )明(míng ),士(shì )大(dà )夫(fū )多(duō )以(yǐ )歌(gē )诗(shī )美(měi )之(zhī ),苏(sū )轼(shì )为(wéi )作(zuò )序(xù ),且(qiě )激(jī )世(shì )人(rén )之(zhī )不(bú )孝(xiào )者(zhě )。李(lǐ )定(dìng )见(jiàn )而(ér )衔(xián )之(zhī )。

东(dōng )上(shàng )閤(gě )门(mén )使(shǐ )、枢(shū )密(mì )都(dōu )承(chéng )旨(zhǐ )李(lǐ )评(píng ),喜(xǐ )论(lùn )事(shì ),又(yòu )尝(cháng )言(yán )助(zhù )役(yì )法(fǎ )不(bú )可(kě )行(háng ),王(wáng )安(ān )石(shí )尤(yóu )恶(è )之(zhī )。初(chū ),紫(zǐ )宸(chén )上(shàng )寿(shòu ),旧(jiù )仪(yí )但(dàn )言(yán )枢(shū )密(mì )、宣(xuān )徽(huī )、三(sān )司(sī )副(fù )使(shǐ )不(bú )坐(zuò ),而(ér )故(gù )事(shì ),亲(qīn )王(wáng )、皇(huáng )亲(qīn )并(bìng )坐(zuò ),惟(wéi )集(jí )英(yīng )大(dà )宴(yàn ),乃(nǎi )有(yǒu )亲(qīn )王(wáng )、驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )不(bú )坐(zuò )之(zhī )仪(yí )。时(shí )评(píng )定(dìng )新(xīn )仪(yí ),初(chū )无(wú )改(gǎi )易(yì ),而(ér )遽(jù )劾(hé )閤(gě )门(mén )内(nèi )不(bú )当(dāng )令(lìng )亲(qīn )王(wáng )、皇(huáng )亲(qīn )、驸(fù )马(mǎ )于(yú )紫(zǐ )宸(chén )预(yù )坐(zuò ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )遵(zūn )新(xīn )制(zhì ),贾(jiǎ )佑(yòu )、马(mǎ )仲(zhòng )良(liáng )皆(jiē )坐(zuò )免(miǎn )官(guān )。王(wáng )安(ān )石(shí )奏(zòu ):“评(píng )所(suǒ )定(dìng )自(zì )不(bú )明(míng ),而(ér )辄(zhé )妄(wàng )劾(hé )閤(gě )门(mén )官(guān )吏(lì ),当(dāng )罪(zuì )评(píng )。”帝(dì )曰(yuē ):“评(píng )固(gù )有(yǒu )罪(zuì ),然(rán )亦(yì )未(wèi )可(kě )专(zhuān )罪(zuì )评(píng )也(yě )。”安(ān )石(shí )遂(suí )留(liú )自(zì ),乞(qǐ )东(dōng )南(nán )一(yī )郡(jùn ),帝(dì )不(bú )许(xǔ )。安(ān )石(shí )恶(è )评(píng ),必(bì )欲(yù )去(qù )之(zhī )。丁(dīng )卯(mǎo ),入(rù )对(duì ),辩(biàn )其(qí )上(shàng )寿(shòu )新(xīn )仪(yí )不(bú )可(kě )用(yòng ),且(qiě )具(jù )言(yán )评(píng )欺(qī )罔(wǎng )之(zhī )状(zhuàng ),乞(qǐ )推(tuī )鞫(jū );帝(dì )令(lìng )送(sòng )宣(xuān )徽(huī )院(yuàn )取(qǔ )勘(kān ),亦(yì )不(bú )遽(jù )罪(zuì )评(píng )。己(jǐ )巳(sì ),安(ān )石(shí )谒(yè )告(gào ),请(qǐng )解(jiě )机(jī )务(wù )。帝(dì )怪(guài )安(ān )石(shí )求(qiú )去(qù ),曰(yuē ):“得(dé )非(fēi )为(wéi )李(lǐ )评(píng )事(shì )乎(hū )?朕(zhèn )与(yǔ )卿(qīng )相(xiàng )知(zhī ),近(jìn )世(shì )以(yǐ )来(lái )所(suǒ )未(wèi )有(yǒu )。所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )君(jūn )臣(chén )者(zhě ),形(xíng )而(ér )已(yǐ ),形(xíng )固(gù )不(bú )足(zú )累(lèi )卿(qīng );然(rán )君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì ),固(gù )重(zhòng )于(yú )朋(péng )友(yǒu )。若(ruò )朋(péng )友(yǒu )与(yǔ )卿(qīng )要(yào )约(yuē )勤(qín )勤(qín )如(rú )此(cǐ ),亦(yì )宜(yí )少(shǎo )屈(qū );朕(zhèn )既(jì )与(yǔ )卿(qīng )为(wéi )君(jūn )臣(chén ),安(ān )得(dé )不(bú )为(wéi )朕(zhèn )少(shǎo )屈(qū )!”安(ān )石(shí )欲(yù )退(tuì ),帝(dì )又(yòu )固(gù )留(liú ),约(yuē )令(lìng )入(rù )中(zhōng )书(shū )。安(ān )石(shí )复(fù )具(jù )奏(zòu ),而(ér )閤(gě )门(mén )言(yán ):“有(yǒu )旨(zhǐ ),不(bú )许(xǔ )收(shōu )接(jiē )。”安(ān )石(shí )乃(nǎi )奉(fèng )诏(zhào )。

司(sī )马(mǎ )光(guāng )乞(qǐ )差(chà )前(qián )知(zhī )龙(lóng )水(shuǐ )县(xiàn )范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )同(tóng )修(xiū )《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )》,许(xǔ )之(zhī )。祖(zǔ )禹(yǔ ),镇(zhèn )从(cóng )孙(sūn )也(yě )。

戊(wù )寅(yín ),诏(zhào )修(xiū )武(wǔ )成(chéng )王(wáng )庙(miào )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),辽(liáo )以(yǐ )特(tè )里(lǐ )衮(gǔn )耶(yē )律(lǜ )白(bái )为(wéi )中(zhōng )京(jīng )留(liú )守(shǒu )。

丙(bǐng )戌(xū ),知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )胡(hú )宗(zōng )愈(yù )罢(bà )。

王(wáng )安(ān )石(shí )议(yì )分(fèn )审(shěn )官(guān )为(wéi )东(dōng )、西(xī )院(yuàn ),东(dōng )主(zhǔ )文(wén ),西(xī )主(zhǔ )武(wǔ ),以(yǐ )夺(duó )枢(shū )密(mì )之(zhī )权(quán ),且(qiě )沮(jǔ )文(wén )彦(yàn )博(bó )也(yě )。彦(yàn )博(bó )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“若(ruò )是(shì ),则(zé )臣(chén )无(wú )由(yóu )与(yǔ )武(wǔ )臣(chén )相(xiàng )接(jiē ),何(hé )由(yóu )知(zhī )其(qí )才(cái )而(ér )委(wěi )令(lìng )之(zhī )哉(zāi )!”帝(dì )不(bú )听(tīng )。宗(zōng )愈(yù )亦(yì )力(lì )言(yán )其(qí )不(bú )可(kě ),且(qiě )言(yán )李(lǐ )定(dìng )匿(nì )丧(sàng )不(bú )孝(xiào )。帝(dì )恶(è )之(zhī ),手(shǒu )诏(zhào ):“宗(zōng )愈(yù )潜(qián )伏(fú )奸(jiān )意(yì ),中(zhōng )伤(shāng )善(shàn )良(liáng ),贬(biǎn )通(tōng )判(pàn )真(zhēn )州(zhōu )。”宗(zōng )愈(yù ),宿(xiǔ )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

是(shì )月(yuè ),辽(liáo )主(zhǔ )御(yù )永(yǒng )安(ān )殿(diàn ),放(fàng )进(jìn )士(shì )赵(zhào )廷(tíng )睦(mù )等(děng )百(bǎi )三(sān )十(shí )八(bā )人(rén )。

阅读:25006

打赏捐助〔Donate〕>>>

《神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁三年(辽咸雍六年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库