载记·第十七章【登录】

《晋书》 > 载记 > 《载记·第十七章》 > 拼音版

姚(yáo )兴(xìng ),字(zì )子(zǐ )略(luè ),苌(cháng )之(zhī )长(zhǎng )子(zǐ )也(yě )。苻(fú )坚(jiān )时(shí )为(wéi )太(tài )子(zǐ )舍(shě )人(rén )。苌(cháng )之(zhī )在(zài )马(mǎ )牧(mù ),兴(xìng )自(zì )长(zhǎng )安(ān )冒(mào )难(nán )奔(bēn )苌(cháng ),苌(cháng )立(lì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。苌(cháng )出(chū )征(zhēng )讨(tǎo ),常(cháng )留(liú )统(tǒng )后(hòu )事(shì )。及(jí )镇(zhèn )长(zhǎng )安(ān ),甚(shèn )有(yǒu )威(wēi )惠(huì )。与(yǔ )其(qí )中(zhōng )舍(shě )人(rén )梁(liáng )喜(xǐ )、洗(xǐ )马(mǎ )范(fàn )勖(xù )等(děng )讲(jiǎng )论(lùn )经(jīng )籍(jí ),不(bú )以(yǐ )兵(bīng )难(nán )废(fèi )业(yè ),时(shí )人(rén )咸(xián )化(huà )之(zhī )。

苌(cháng )死(sǐ ),兴(xìng )秘(mì )不(bú )发(fā )丧(sàng ),以(yǐ )其(qí )叔(shū )父(fù )绪(xù )镇(zhèn )安(ān )定(dìng ),硕(shuò )德(dé )镇(zhèn )阴(yīn )密(mì ),弟(dì )崇(chóng )守(shǒu )长(zhǎng )安(ān )。硕(shuò )德(dé )将(jiāng )佐(zuǒ )言(yán )于(yú )硕(shuò )德(dé )曰(yuē ):“公(gōng )威(wēi )名(míng )宿(xiǔ )重(zhòng ),部(bù )曲(qǔ )最(zuì )强(qiáng ),今(jīn )丧(sàng )代(dài )之(zhī )际(jì ),朝(cháo )廷(tíng )必(bì )相(xiàng )猜(cāi )忌(jì ),非(fēi )永(yǒng )安(ān )之(zhī )道(dào )也(yě )。宜(yí )奔(bēn )秦(qín )州(zhōu ),观(guān )望(wàng )事(shì )势(shì )。”硕(shuò )德(dé )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )志(zhì )度(dù )宽(kuān )明(míng ),必(bì )无(wú )疑(yí )阻(zǔ )。今(jīn )苻(fú )登(dēng )未(wèi )灭(miè )而(ér )自(zì )寻(xún )干(gàn )戈(gē ),所(suǒ )谓(wèi )追(zhuī )二(èr )袁(yuán )之(zhī )踪(zōng ),授(shòu )首(shǒu )与(yǔ )人(rén )。吾(wú )死(sǐ )而(ér )已(yǐ ),终(zhōng )不(bú )若(ruò )斯(sī )。”及(jí )至(zhì ),兴(xìng )优(yōu )礼(lǐ )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。

兴(xìng )自(zì )称(chēng )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),以(yǐ )尹(yǐn )纬(wěi )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ ),狄(dí )伯(bó )支(zhī )为(wéi )司(sī )马(mǎ ),率(lǜ )众(zhòng )伐(fá )苻(fú )登(dēng )。咸(xián )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )刘(liú )忌(jì )奴(nú )据(jù )避(bì )世(shì )堡(bǎo )以(yǐ )叛(pàn ),兴(xìng )袭(xí )忌(jì )奴(nú ),擒(qín )之(zhī )。苻(fú )登(dēng )自(zì )六(liù )陌(mò )向(xiàng )废(fèi )桥(qiáo ),始(shǐ )平(píng )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )详(xiáng )据(jù )马(mǎ )嵬(wéi )堡(bǎo )以(yǐ )距(jù )登(dēng )。登(dēng )众(zhòng )甚(shèn )盛(shèng ),兴(xìng )虑(lǜ )详(xiáng )不(bú )能(néng )遏(è ),乃(nǎi )自(zì )将(jiāng )精(jīng )骑(qí )以(yǐ )迫(pò )登(dēng ),遣(qiǎn )尹(yǐn )纬(wěi )领(lǐng )步(bù )卒(zú )赴(fù )详(xiáng )。纬(wěi )用(yòng )详(xiáng )计(jì ),据(jù )废(fèi )桥(qiáo )以(yǐ )抗(kàng )登(dēng )。登(dēng )因(yīn )急(jí )攻(gōng )纬(wěi ),纬(wěi )将(jiāng )出(chū )战(zhàn ),兴(xìng )驰(chí )遣(qiǎn )狄(dí )伯(bó )支(zhī )谓(wèi )纬(wěi )曰(yuē ):“兵(bīng )法(fǎ )不(bú )战(zhàn )而(ér )制(zhì )人(rén )者(zhě ),盖(gài )为(wéi )此(cǐ )也(yě )。苻(fú )登(dēng )穷(qióng )寇(kòu ),宜(yí )持(chí )重(zhòng ),不(bú )可(kě )轻(qīng )战(zhàn )。”纬(wěi )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )登(dēng )遐(xiá ),人(rén )情(qíng )扰(rǎo )惧(jù ),今(jīn )不(bú )因(yīn )思(sī )奋(fèn )之(zhī )力(lì ),枭(xiāo )殄(tiǎn )逆(nì )竖(shù ),大(dà )事(shì )去(qù )矣(yǐ )。纬(wěi )敢(gǎn )以(yǐ )死(sǐ )争(zhēng )。”遂(suí )与(yǔ )登(dēng )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī ),登(dēng )众(zhòng )渴(kě )死(sǐ )者(zhě )十(shí )二(èr )三(sān ),其(qí )夜(yè )大(dà )溃(kuì ),登(dēng )奔(bēn )雍(yōng )。兴(xìng )乃(nǎi )发(fā )丧(sàng )行(háng )服(fú )。太(tài )元(yuán )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),僭(jiàn )即(jí )帝(dì )位(wèi )于(yú )槐(huái )里(lǐ ),大(dà )赦(shè )境(jìng )内(nèi ),改(gǎi )元(yuán )曰(yuē )皇(huáng )初(chū ),遂(suí )如(rú )安(ān )定(dìng )。

先(xiān )是(shì ),苻(fú )登(dēng )使(shǐ )弟(dì )广(guǎng )守(shǒu )雍(yōng ),子(zǐ )崇(chóng )屯(tún )胡(hú )空(kōng )堡(bǎo ),闻(wén )登(dēng )败(bài ),各(gè )弃(qì )守(shǒu )走(zǒu )。登(dēng )无(wú )所(suǒ )投(tóu )据(jù ),遂(suí )奔(bēn )平(píng )凉(liáng ),率(lǜ )其(qí )余(yú )众(zhòng )入(rù )马(mǎ )毛(máo )山(shān )。兴(xìng )自(zì )安(ān )定(dìng )如(rú )泾(jīng )阳(yáng ),与(yǔ )登(dēng )战(zhàn )于(yú )山(shān )南(nán ),斩(zhǎn )登(dēng )。散(sàn )其(qí )部(bù )众(zhòng ),归(guī )复(fù )农(nóng )业(yè )。徙(xǐ )阴(yīn )密(mì )三(sān )万(wàn )户(hù )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),分(fèn )大(dà )营(yíng )户(hù )为(wéi )四(sì ),置(zhì )四(sì )军(jūn )以(yǐ )领(lǐng )之(zhī )。

安(ān )南(nán )强(qiáng )熙(xī )、镇(zhèn )远(yuǎn )杨(yáng )多(duō )叛(pàn ),推(tuī )窦(dòu )冲(chōng )为(wéi )盟(méng )主(zhǔ ),所(suǒ )在(zài )扰(rǎo )乱(luàn )。兴(xìng )率(lǜ )诸(zhū )将(jiāng )讨(tǎo )之(zhī ),军(jūn )次(cì )武(wǔ )功(gōng ),多(duō )兄(xiōng )子(zǐ )良(liáng )国(guó )杀(shā )多(duō )而(ér )降(jiàng )。冲(chōng )弟(dì )彰(zhāng )武(wǔ )与(yǔ )冲(chōng )离(lí )贰(èr ),冲(chōng )奔(bēn )强(qiáng )熙(xī )。熙(xī )闻(wén )兴(xìng )将(jiāng )至(zhì ),率(lǜ )户(hù )二(èr )千(qiān )奔(bēn )秦(qín )州(zhōu )。窦(dòu )冲(chōng )走(zǒu )汧(qiān )川(chuān ),汧(qiān )川(chuān )氐(dī )仇(chóu )高(gāo )执(zhí )送(sòng )之(zhī )。冲(chōng )从(cóng )弟(dì )统(tǒng )率(lǜ )其(qí )众(zhòng )降(jiàng )于(yú )兴(xìng )。

封(fēng )征(zhēng )虏(lǔ )绪(xù )为(wéi )晋(jìn )王(wáng ),征(zhēng )西(xī )硕(shuò )德(dé )为(wéi )陇(lǒng )西(xī )王(wáng ),征(zhēng )南(nán )靖(jìng )等(děng )及(jí )功(gōng )臣(chén )尹(yǐn )纬(wěi )、齐(qí )难(nán )、杨(yáng )佛(fó )嵩(sōng )等(děng )并(bìng )为(wéi )公(gōng )侯(hóu ),其(qí )余(yú )封(fēng )爵(jué )各(gè )有(yǒu )差(chà )。

鲜(xiān )卑(bēi )薛(xuē )勃(bó )于(yú )贰(èr )城(chéng )为(wéi )魏(wèi )军(jūn )所(suǒ )伐(fá ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )救(jiù ),使(shǐ )姚(yáo )崇(chóng )赴(fù )救(jiù )。魏(wèi )师(shī )既(jì )还(hái ),薛(xuē )勃(bó )复(fù )叛(pàn ),崇(chóng )伐(fá )而(ér )执(zhí )之(zhī ),大(dà )收(shōu )其(qí )士(shì )马(mǎ )而(ér )还(hái )。

兴(xìng )追(zhuī )尊(zūn )其(qí )庶(shù )母(mǔ )孙(sūn )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),配(pèi )飨(xiǎng )太(tài )庙(miào )。

杨(yáng )盛(shèng )保(bǎo )仇(chóu )池(chí ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )命(mìng ),拜(bài )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、镇(zhèn )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、仇(chóu )池(chí )公(gōng )。鲜(xiān )卑(bēi )越(yuè )质(zhì )诘(jié )归(guī )率(lǜ )户(hù )二(èr )万(wàn )叛(pàn )乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī ),降(jiàng )于(yú )兴(xìng ),兴(xìng )处(chù )之(zhī )于(yú )成(chéng )纪(jì ),拜(bài )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、平(píng )襄(xiāng )公(gōng )。

姚(yáo )硕(shuò )德(dé )讨(tǎo )平(píng )凉(liáng )胡(hú )金(jīn )豹(bào )于(yú )洛(luò )城(chéng ),克(kè )之(zhī )。初(chū ),上(shàng )邽(guī )姜(jiāng )乳(rǔ )据(jù )本(běn )县(xiàn )以(yǐ )叛(pàn ),自(zì )称(chēng )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。硕(shuò )德(dé )进(jìn )讨(tǎo )之(zhī ),乳(rǔ )率(lǜ )众(zhòng )降(jiàng )。以(yǐ )硕(shuò )德(dé )为(wéi )秦(qín )州(zhōu )牧(mù ),领(lǐng )护(hù )东(dōng )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi ),镇(zhèn )上(shàng )邽(guī )。征(zhēng )乳(rǔ )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。强(qiáng )熙(xī )及(jí )略(luè )阳(yáng )豪(háo )族(zú )权(quán )干(gàn )城(chéng )率(lǜ )众(zhòng )三(sān )万(wàn )围(wéi )上(shàng )邽(guī ),硕(shuò )德(dé )击(jī )破(pò )之(zhī )。熙(xī )南(nán )奔(bēn )仇(chóu )池(chí ),遂(suí )假(jiǎ )道(dào )归(guī )晋(jìn )。硕(shuò )德(dé )西(xī )讨(tǎo )干(gàn )城(chéng ),干(gàn )城(chéng )降(jiàng )。

兴(xìng )令(lìng )郡(jùn )国(guó )各(gè )岁(suì )贡(gòng )清(qīng )行(háng )孝(xiào )廉(lián )一(yī )人(rén )。

慕(mù )容(róng )永(yǒng )既(jì )为(wéi )慕(mù )容(róng )垂(chuí )所(suǒ )灭(miè ),河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu )柳(liǔ )恭(gōng )等(děng )各(gè )阻(zǔ )兵(bīng )自(zì )守(shǒu ),兴(xìng )遣(qiǎn )姚(yáo )绪(xù )讨(tǎo )之(zhī )。恭(gōng )等(děng )依(yī )河(hé )距(jù )守(shǒu ),绪(xù )不(bú )得(dé )济(jì )。镇(zhèn )东(dōng )薛(xuē )强(qiáng )先(xiān )据(jù )杨(yáng )氏(shì )壁(bì ),引(yǐn )绪(xù )从(cóng )龙(lóng )门(mén )济(jì )河(hé ),遂(suí )入(rù )蒲(pú )坂(bǎn )。恭(gōng )势(shì )屈(qū ),请(qǐng )降(jiàng )。徙(xǐ )新(xīn )平(píng )、安(ān )定(dìng )新(xīn )户(hù )六(liù )千(qiān )于(yú )蒲(pú )坂(bǎn )。

兴(xìng )母(mǔ )虵(yě )氏(shì )死(sǐ ),兴(xìng )哀(āi )毁(huǐ )过(guò )礼(lǐ ),不(bú )亲(qīn )庶(shù )政(zhèng )。群(qún )臣(chén )议(yì )请(qǐng )依(yī )汉(hàn )、魏(wèi )故(gù )事(shì ),既(jì )葬(zàng )即(jí )吉(jí )。兴(xìng )尚(shàng )书(shū )郎(láng )李(lǐ )嵩(sōng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē )“三(sān )王(wáng )异(yì )制(zhì ),五(wǔ )帝(dì )殊(shū )礼(lǐ )。孝(xiào )治(zhì )天(tiān )下(xià ),先(xiān )王(wáng )之(zhī )高(gāo )事(shì )也(yě ),宜(yí )遵(zūn )圣(shèng )性(xìng ),以(yǐ )光(guāng )道(dào )训(xùn )。既(jì )葬(zàng )之(zhī )后(hòu ),应(yīng )素(sù )服(fú )临(lín )朝(cháo ),率(lǜ )先(xiān )天(tiān )下(xià ),仁(rén )孝(xiào )之(zhī )举(jǔ )也(yě )。”尹(yǐn )纬(wěi )驳(bó )曰(yuē ):“帝(dì )王(wáng )丧(sàng )制(zhì ),汉(hàn )、魏(wèi )为(wéi )准(zhǔn )。嵩(sōng )矫(jiǎo )常(cháng )越(yuè )礼(lǐ ),愆(qiān )于(yú )轨(guǐ )度(dù ),请(qǐng )付(fù )有(yǒu )司(sī ),以(yǐ )专(zhuān )擅(shàn )论(lùn )。既(jì )葬(zàng )即(jí )吉(jí ),乞(qǐ )依(yī )前(qián )议(yì )。”兴(xìng )曰(yuē ):“嵩(sōng )忠(zhōng )臣(chén )孝(xiào )子(zǐ ),有(yǒu )何(hé )咎(jiù )乎(hū )?尹(yǐn )仆(pú )射(shè )弃(qì )先(xiān )王(wáng )之(zhī )典(diǎn ),而(ér )欲(yù )遵(zūn )汉(hàn )、魏(wèi )之(zhī )权(quán )制(zhì ),岂(qǐ )所(suǒ )望(wàng )于(yú )朝(cháo )贤(xián )哉(zāi )!其(qí )一(yī )依(yī )嵩(sōng )议(yì )。”

鲜(xiān )卑(bēi )薛(xuē )勃(bó )叛(pàn )奔(bēn )岭(lǐng )北(běi ),上(shàng )郡(jùn )、贰(èr )川(chuān )杂(zá )胡(hú )皆(jiē )应(yīng )之(zhī ),遂(suí )围(wéi )安(ān )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )详(xiáng )于(yú )金(jīn )城(chéng )。遣(qiǎn )姚(yáo )崇(chóng )、尹(yǐn )纬(wěi )讨(tǎo )之(zhī )。勃(bó )自(zì )三(sān )交(jiāo )趣(qù )金(jīn )城(chéng ),崇(chóng )列(liè )营(yíng )掎(jǐ )之(zhī ),而(ér )租(zū )运(yùn )不(bú )继(jì ),三(sān )军(jūn )大(dà )饥(jī )。纬(wěi )言(yán )于(yú )崇(chóng )曰(yuē ):“辅(fǔ )国(guó )弥(mí )姐(jiě )高(gāo )地(dì )、建(jiàn )节(jiē )杜(dù )成(chéng )等(děng )皆(jiē )诸(zhū )部(bù )之(zhī )豪(háo ),位(wèi )班(bān )三(sān )品(pǐn ),督(dū )运(yùn )稽(jī )留(liú ),令(lìng )三(sān )军(jūn )乏(fá )绝(jué ),宜(yí )明(míng )置(zhì )刑(xíng )书(shū ),以(yǐ )惩(chéng )不(bú )肃(sù )。”遂(suí )斩(zhǎn )之(zhī )。诸(zhū )部(bù )大(dà )震(zhèn ),租(zū )入(rù )者(zhě )五(wǔ )十(shí )余(yú )万(wàn )。兴(xìng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )亲(qīn )讨(tǎo )之(zhī ),勃(bó )惧(jù ),弃(qì )其(qí )众(zhòng )奔(bēn )于(yú )高(gāo )平(píng )公(gōng )没(méi )奕(yì )于(yú ),于(yú )执(zhí )而(ér )送(sòng )之(zhī )。

泫(xuàn )氏(shì )男(nán )姚(yáo )买(mǎi )得(dé )欲(yù )因(yīn )兴(xìng )葬(zàng )母(mǔ )虵(yě )氏(shì )杀(shā )兴(xìng ),会(huì )有(yǒu )告(gào )之(zhī )者(zhě ),兴(xìng )未(wèi )之(zhī )信(xìn ),遣(qiǎn )李(lǐ )嵩(sōng )诈(zhà )往(wǎng )。买(mǎi )得(dé )具(jù )以(yǐ )告(gào )嵩(sōng ),嵩(sōng )还(hái ),以(yǐ )闻(wén ),兴(xìng )乃(nǎi )赐(cì )买(mǎi )得(dé )死(sǐ ),诛(zhū )其(qí )党(dǎng )与(yǔ )。

兴(xìng )下(xià )书(shū )禁(jìn )百(bǎi )姓(xìng )造(zào )锦(jǐn )绣(xiù )及(jí )淫(yín )祀(sì )。

兴(xìng )率(lǜ )众(zhòng )寇(kòu )湖(hú )城(chéng ),晋(jìn )弘(hóng )农(nóng )太(tài )守(shǒu )陶(táo )仲(zhòng )山(shān )、华(huá )山(shān )太(tài )守(shǒu )董(dǒng )迈(mài )皆(jiē )降(jiàng )于(yú )兴(xìng )。遂(suí )如(rú )陕(shǎn )城(chéng ),进(jìn )寇(kòu )上(shàng )洛(luò ),陷(xiàn )之(zhī )。遣(qiǎn )姚(yáo )崇(chóng )寇(kòu )洛(luò )阳(yáng ),晋(jìn )河(hé )南(nán )太(tài )守(shǒu )夏(xià )侯(hóu )宗(zōng )之(zhī )固(gù )守(shǒu )金(jīn )墉(yōng ),崇(chóng )攻(gōng )之(zhī )不(bú )克(kè ),乃(nǎi )陷(xiàn )柏(bǎi )谷(gǔ ),徙(xǐ )流(liú )人(rén )西(xī )河(hé )严(yán )彦(yàn )、河(hé )东(dōng )裴(péi )岐(qí )、韩(hán )袭(xí )等(děng )二(èr )万(wàn )余(yú )户(hù )而(ér )还(hái )。

兴(xìng )下(xià )书(shū ),令(lìng )士(shì )卒(zú )战(zhàn )亡(wáng )者(zhě )守(shǒu )宰(zǎi )所(suǒ )在(zài )埋(mái )藏(cáng )之(zhī ),求(qiú )其(qí )近(jìn )亲(qīn )为(wéi )之(zhī )立(lì )后(hòu )。

武(wǔ )都(dōu )氐(dī )屠(tú )飞(fēi )、啖(dàn )铁(tiě )等(děng )杀(shā )陇(lǒng )东(dōng )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )回(huí ),略(luè )三(sān )千(qiān )余(yú )家(jiā ),据(jù )方(fāng )山(shān )以(yǐ )叛(pàn )。兴(xìng )遣(qiǎn )姚(yáo )绍(shào )等(děng )讨(tǎo )之(zhī ),斩(zhǎn )飞(fēi )、铁(tiě )。遣(qiǎn )狄(dí )伯(bó )支(zhī )迎(yíng )流(liú )人(rén )曹(cáo )会(huì )、牛(niú )寿(shòu )万(wàn )余(yú )户(hù )于(yú )汉(hàn )中(zhōng )。

兴(xìng )留(liú )心(xīn )政(zhèng )事(shì ),苞(bāo )容(róng )广(guǎng )纳(nà ),一(yī )言(yán )之(zhī )善(shàn ),咸(xián )见(jiàn )礼(lǐ )异(yì )。京(jīng )兆(zhào )杜(dù )瑾(jǐn )、冯(féng )翊(yì )吉(jí )默(mò )、始(shǐ )平(píng )周(zhōu )宝(bǎo )等(děng )上(shàng )陈(chén )时(shí )事(shì ),皆(jiē )擢(zhuó )处(chù )美(měi )官(guān )。天(tiān )水(shuǐ )姜(jiāng )龛(kān )、东(dōng )平(píng )淳(chún )于(yú )岐(qí )、冯(féng )翊(yì )郭(guō )高(gāo )等(děng )皆(jiē )耆(qí )儒(rú )硕(shuò )德(dé ),经(jīng )明(míng )行(háng )修(xiū ),各(gè )门(mén )徒(tú )数(shù )百(bǎi ),教(jiāo )授(shòu )长(zhǎng )安(ān ),诸(zhū )生(shēng )自(zì )远(yuǎn )而(ér )至(zhì )者(zhě )万(wàn )数(shù )千(qiān )人(rén )。兴(xìng )每(měi )于(yú )听(tīng )政(zhèng )之(zhī )暇(xiá ),引(yǐn )龛(kān )等(děng )于(yú )东(dōng )堂(táng ),讲(jiǎng )论(lùn )道(dào )艺(yì ),错(cuò )综(zōng )名(míng )理(lǐ )。凉(liáng )州(zhōu )胡(hú )辩(biàn ),苻(fú )坚(jiān )之(zhī )末(mò ),东(dōng )徙(xǐ )洛(luò )阳(yáng ),讲(jiǎng )授(shòu )弟(dì )子(zǐ )千(qiān )有(yǒu )余(yú )人(rén ),关(guān )中(zhōng )后(hòu )进(jìn )多(duō )赴(fù )之(zhī )请(qǐng )业(yè )。兴(xìng )敕(chì )关(guān )尉(wèi )曰(yuē ):“诸(zhū )生(shēng )谘(zī )访(fǎng )道(dào )艺(yì ),修(xiū )己(jǐ )厉(lì )身(shēn ),往(wǎng )来(lái )出(chū )入(rù ),勿(wù )拘(jū )常(cháng )限(xiàn )。”于(yú )是(shì )学(xué )者(zhě )咸(xián )劝(quàn ),儒(rú )风(fēng )盛(shèng )焉(yān )。给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )古(gǔ )成(chéng )诜(shēn )、中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )王(wáng )尚(shàng )、尚(shàng )书(shū )郎(láng )马(mǎ )岱(dài )等(děng ),以(yǐ )文(wén )章(zhāng )雅(yǎ )正(zhèng ),参(cān )管(guǎn )机(jī )密(mì )。诜(shēn )风(fēng )韵(yùn )秀(xiù )举(jǔ ),确(què )然(rán )不(bú )群(qún ),每(měi )以(yǐ )天(tiān )下(xià )是(shì )非(fēi )为(wéi )己(jǐ )任(rèn )。时(shí )京(jīng )兆(zhào )韦(wéi )高(gāo )慕(mù )阮(ruǎn )籍(jí )之(zhī )为(wéi )人(rén ),居(jū )母(mǔ )丧(sàng ),弹(dàn )琴(qín )饮(yǐn )酒(jiǔ )。诜(shēn )闻(wén )而(ér )泣(qì )曰(yuē ):“吾(wú )当(dāng )私(sī )刃(rèn )斩(zhǎn )之(zhī ),以(yǐ )崇(chóng )风(fēng )教(jiāo )。”遂(suí )持(chí )剑(jiàn )求(qiú )高(gāo )。高(gāo )惧(jù ),逃(táo )匿(nì ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )敢(gǎn )见(jiàn )诜(shēn )。

兴(xìng )遣(qiǎn )将(jiāng )镇(zhèn )东(dōng )杨(yáng )佛(fó )嵩(sōng )攻(gōng )陷(xiàn )洛(luò )阳(yáng )。

班(bān )命(mìng )郡(jùn )国(guó ),百(bǎi )姓(xìng )因(yīn )荒(huāng )自(zì )卖(mài )为(wéi )奴(nú )婢(bì )者(zhě ),悉(xī )免(miǎn )为(wéi )良(liáng )人(rén )。兴(xìng )以(yǐ )日(rì )月(yuè )薄(báo )蚀(shí ),灾(zāi )眚(shěng )屡(lǚ )见(jiàn ),降(jiàng )号(hào )称(chēng )王(wáng ),下(xià )书(shū )令(lìng )群(qún )公(gōng )卿(qīng )士(shì )将(jiāng )牧(mù )守(shǒu )宰(zǎi )各(gè )降(jiàng )一(yī )等(děng )。于(yú )是(shì )其(qí )太(tài )尉(wèi )赵(zhào )公(gōng )旻(mín )等(děng )五(wǔ )十(shí )三(sān )人(rén )上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“伏(fú )惟(wéi )陛(bì )下(xià )勋(xūn )格(gé )皇(huáng )天(tiān ),功(gōng )济(jì )四(sì )海(hǎi ),威(wēi )灵(líng )振(zhèn )于(yú )殊(shū )域(yù ),声(shēng )教(jiāo )暨(jì )于(yú )遐(xiá )方(fāng ),虽(suī )成(chéng )汤(tāng )之(zhī )隆(lóng )殷(yīn )基(jī ),武(wǔ )王(wáng )之(zhī )崇(chóng )周(zhōu )业(yè ),未(wèi )足(zú )比(bǐ )喻(yù )。方(fāng )当(dāng )廓(kuò )靖(jìng )江(jiāng )、吴(wú ),告(gào )成(chéng )中(zhōng )岳(yuè ),岂(qǐ )宜(yí )过(guò )垂(chuí )冲(chōng )损(sǔn ),违(wéi )皇(huáng )天(tiān )之(zhī )眷(juàn )命(mìng )乎(hū )!”兴(xìng )曰(yuē ):“殷(yīn )汤(tāng )、夏(xià )禹(yǔ )德(dé )冠(guàn )百(bǎi )王(wáng ),然(rán )犹(yóu )顺(shùn )守(shǒu )谦(qiān )冲(chōng ),未(wèi )居(jū )崇(chóng )极(jí ),况(kuàng )朕(zhèn )寡(guǎ )昧(mèi ),安(ān )可(kě )以(yǐ )处(chù )之(zhī )哉(zāi )!”乃(nǎi )遣(qiǎn )旻(mín )告(gào )于(yú )社(shè )稷(jì )宗(zōng )庙(miào ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )弘(hóng )始(shǐ )。赐(cì )孤(gū )独(dú )鳏(guān )寡(guǎ )栗(lì )帛(bó )有(yǒu )差(chà ),年(nián )七(qī )十(shí )已(yǐ )上(shàng )加(jiā )衣(yī )杖(zhàng )。始(shǐ )平(píng )太(tài )守(shǒu )周(zhōu )班(bān )、槐(huái )里(lǐ )令(lìng )李(lǐ )青(qīng )彡(sān )皆(jiē )以(yǐ )黩(dú )货(huò )诛(zhū ),于(yú )是(shì )郡(jùn )国(guó )肃(sù )然(rán )矣(yǐ )。洛(luò )阳(yáng )既(jì )陷(xiàn ),自(zì )淮(huái )、汉(hàn )已(yǐ )北(běi )诸(zhū )城(chéng ),多(duō )请(qǐng )降(jiàng )送(sòng )任(rèn )。

兴(xìng )下(xià )书(shū )听(tīng )祖(zǔ )父(fù )母(mǔ )昆(kūn )弟(dì )得(dé )相(xiàng )容(róng )隐(yǐn )。姚(yáo )绪(xù )、姚(yáo )硕(shuò )德(dé )以(yǐ )兴(xìng )降(jiàng )号(hào ),固(gù )让(ràng )王(wáng )爵(jué ),兴(xìng )弗(fú )许(xǔ )。

京(jīng )兆(zhào )韦(wéi )华(huá )、谯(qiáo )郡(jùn )夏(xià )侯(hóu )轨(guǐ )、始(shǐ )平(píng )庞(páng )眺(tiào )等(děng )率(lǜ )襄(xiāng )阳(yáng )流(liú )人(rén )一(yī )万(wàn )叛(pàn )晋(jìn ),奔(bēn )于(yú )兴(xìng )。兴(xìng )引(yǐn )见(jiàn )东(dōng )堂(táng ),谓(wèi )华(huá )曰(yuē ):“晋(jìn )自(zì )南(nán )迁(qiān ),承(chéng )平(píng )已(yǐ )久(jiǔ ),今(jīn )政(zhèng )化(huà )风(fēng )俗(sú )何(hé )如(rú )?”华(huá )曰(yuē ):“晋(jìn )主(zhǔ )虽(suī )有(yǒu )南(nán )面(miàn )之(zhī )尊(zūn ),无(wú )总(zǒng )御(yù )之(zhī )实(shí ),宰(zǎi )辅(fǔ )执(zhí )政(zhèng ),政(zhèng )出(chū )多(duō )门(mén ),权(quán )去(qù )公(gōng )家(jiā ),遂(suí )成(chéng )习(xí )俗(sú ),刑(xíng )网(wǎng )峻(jùn )急(jí ),风(fēng )俗(sú )奢(shē )宕(dàng )。自(zì )桓(huán )温(wēn )、谢(xiè )安(ān )已(yǐ )后(hòu ),未(wèi )见(jiàn )宽(kuān )猛(měng )之(zhī )中(zhōng )。”兴(xìng )大(dà )悦(yuè ),拜(bài )华(huá )中(zhōng )书(shū )令(lìng )。

兴(xìng )如(rú )河(hé )东(dōng )。时(shí )姚(yáo )绪(xù )镇(zhèn )河(hé )东(dōng ),兴(xìng )待(dài )以(yǐ )家(jiā )人(rén )之(zhī )礼(lǐ )。下(xià )书(shū )封(fēng )其(qí )先(xiān )朝(cháo )旧(jiù )臣(chén )姚(yáo )驴(lǘ )硙(wèi )、赵(zhào )恶(è )地(dì )、王(wáng )平(píng )、马(mǎ )万(wàn )载(zǎi )、黄(huáng )世(shì )等(děng )子(zǐ )为(wéi )五(wǔ )等(děng )子(zǐ )男(nán )。命(mìng )百(bǎi )僚(liáo )举(jǔ )殊(shū )才(cái )异(yì )行(háng )之(zhī )士(shì ),刑(xíng )政(zhèng )有(yǒu )不(bú )便(biàn )于(yú )时(shí )者(zhě ),皆(jiē )除(chú )之(zhī )。兵(bīng )部(bù )郎(láng )金(jīn )城(chéng )边(biān )熙(xī )上(shàng )陈(chén )军(jūn )令(lìng )烦(fán )苛(kē ),宜(yí )遵(zūn )简(jiǎn )约(yuē )。兴(xìng )览(lǎn )而(ér )善(shàn )之(zhī ),乃(nǎi )依(yī )孙(sūn )吴(wú )誓(shì )众(zhòng )之(zhī )法(fǎ )以(yǐ )损(sǔn )益(yì )之(zhī )。兴(xìng )立(lì )律(lǜ )学(xué )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),召(zhào )郡(jùn )县(xiàn )散(sàn )吏(lì )以(yǐ )授(shòu )之(zhī )。其(qí )通(tōng )明(míng )者(zhě )还(hái )之(zhī )郡(jùn )县(xiàn ),论(lùn )决(jué )刑(xíng )狱(yù )。若(ruò )州(zhōu )郡(jùn )县(xiàn )所(suǒ )不(bú )能(néng )决(jué )者(zhě ),谳(yàn )之(zhī )廷(tíng )尉(wèi )。兴(xìng )常(cháng )临(lín )谘(zī )议(yì )堂(táng )听(tīng )断(duàn )疑(yí )狱(yù ),于(yú )时(shí )号(hào )无(wú )冤(yuān )滞(zhì )。

姚(yáo )绪(xù )、姚(yáo )硕(shuò )德(dé )固(gù )让(ràng )王(wáng )爵(jué ),许(xǔ )之(zhī )。绪(xù )、硕(shuò )德(dé )威(wēi )权(quán )日(rì )盛(shèng ),兴(xìng )恐(kǒng )奸(jiān )佞(nìng )小(xiǎo )人(rén )沮(jǔ )惑(huò )之(zhī ),乃(nǎi )简(jiǎn )清(qīng )正(zhèng )君(jūn )子(zǐ )为(wéi )之(zhī )辅(fǔ )佐(zuǒ )。

兴(xìng )以(yǐ )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )郭(guō )抚(fǔ )、扶(fú )风(fēng )太(tài )守(shǒu )强(qiáng )超(chāo )、长(zhǎng )安(ān )令(lìng )鱼(yú )佩(pèi )、槐(huái )里(lǐ )令(lìng )彭(péng )明(míng )、仓(cāng )部(bù )郎(láng )王(wáng )年(nián )等(děng )清(qīng )勤(qín )贞(zhēn )白(bái ),下(xià )书(shū )褒(bāo )美(měi ),增(zēng )抚(fǔ )邑(yì )一(yī )百(bǎi )户(hù ),赐(cì )超(chāo )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu ),佩(pèi )等(děng )进(jìn )位(wèi )一(yī )级(jí )。

使(shǐ )硕(shuò )德(dé )率(lǜ )陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )伐(fá )乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī ),兴(xìng )潜(qián )军(jūn )赴(fù )之(zhī ),乾(qián )归(guī )败(bài )走(zǒu ),降(jiàng )其(qí )部(bù )众(zhòng )三(sān )万(wàn )六(liù )千(qiān ),收(shōu )铠(kǎi )马(mǎ )六(liù )万(wàn )匹(pǐ )。军(jūn )无(wú )私(sī )掠(luě ),百(bǎi )姓(xìng )怀(huái )之(zhī )。兴(xìng )进(jìn )如(rú )枹(bāo )罕(hǎn ),班(bān )赐(cì )王(wáng )公(gōng )以(yǐ )下(xià ),遍(biàn )于(yú )卒(zú )伍(wǔ )。

兴(xìng )之(zhī )西(xī )也(yě ),没(méi )奕(yì )于(yú )密(mì )欲(yù )乘(chéng )虚(xū )袭(xí )安(ān )定(dìng ),长(zhǎng )史(shǐ )皇(huáng )甫(fǔ )序(xù )切(qiē )谏(jiàn )乃(nǎi )止(zhǐ )。于(yú )自(zì )恨(hèn )失(shī )言(yán ),阴(yīn )欲(yù )杀(shā )序(xù )。

乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )以(yǐ )穷(qióng )蹙(cù )来(lái )降(jiàng ),拜(bài )镇(zhèn )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、归(guī )义(yì )侯(hóu ),复(fù )以(yǐ )其(qí )部(bù )众(zhòng )配(pèi )之(zhī )。

兴(xìng )下(xià )书(shū ),将(jiāng )帅(shuài )遭(zāo )大(dà )丧(sàng ),非(fēi )在(zài )疆(jiāng )埸(yì )险(xiǎn )要(yào )之(zhī )所(suǒ ),皆(jiē )听(tīng )奔(bēn )赴(fù ),及(jí )期(qī ),乃(nǎi )从(cóng )王(wáng )役(yì )。临(lín )戎(róng )遭(zāo )丧(sàng ),听(tīng )假(jiǎ )百(bǎi )日(rì )。若(ruò )身(shēn )为(wéi )边(biān )将(jiāng ),家(jiā )有(yǒu )大(dà )变(biàn ),交(jiāo )代(dài )未(wèi )至(zhì ),敢(gǎn )辄(zhé )去(qù )者(zhě ),以(yǐ )擅(shàn )去(qù )官(guān )罪(zuì )罪(zuì )之(zhī )。遣(qiǎn )晋(jìn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )嵩(sōng )等(děng )二(èr )百(bǎi )三(sān )十(shí )七(qī )人(rén )归(guī )于(yú )建(jiàn )鄴(yè )。

魏(wèi )人(rén )袭(xí )没(méi )奕(yì )于(yú ),于(yú )弃(qì )其(qí )部(bù )众(zhòng ),率(lǜ )数(shù )千(qiān )骑(qí )与(yǔ )赫(hè )连(lián )勃(bó )勃(bó )奔(bēn )于(yú )秦(qín )州(zhōu )。魏(wèi )军(jūn )进(jìn )次(cì )瓦(wǎ )亭(tíng ),长(zhǎng )安(ān )大(dà )震(zhèn ),诸(zhū )城(chéng )闭(bì )门(mén )固(gù )守(shǒu )。魏(wèi )平(píng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )贰(èr )尘(chén )入(rù )侵(qīn )河(hé )东(dōng )。兴(xìng )于(yú )是(shì )练(liàn )兵(bīng )讲(jiǎng )武(wǔ ),大(dà )阅(yuè )于(yú )城(chéng )西(xī ),于(yú )勇(yǒng )壮(zhuàng )异(yì )者(zhě )召(zhào )入(rù )殿(diàn )中(zhōng )。引(yǐn )见(jiàn )群(qún )臣(chén )于(yú )东(dōng )堂(táng ),大(dà )议(yì )伐(fá )魏(wèi )。群(qún )臣(chén )咸(xián )谏(jiàn )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),兴(xìng )不(bú )从(cóng )。司(sī )隶(lì )姚(yáo )显(xiǎn )进(jìn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )天(tiān )下(xià )之(zhī )镇(zhèn ),不(bú )宜(yí )亲(qīn )行(háng ),可(kě )使(shǐ )诸(zhū )将(jiāng )分(fèn )讨(tǎo ),授(shòu )以(yǐ )庙(miào )胜(shèng )之(zhī )策(cè )。”兴(xìng )曰(yuē ):“王(wáng )者(zhě )正(zhèng )以(yǐ )廓(kuò )土(tǔ )靖(jìng )乱(luàn )为(wéi )务(wù ),吾(wú )焉(yān )得(dé )而(ér )辞(cí )之(zhī )!”

兴(xìng )立(lì )其(qí )子(zǐ )泓(hóng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),大(dà )赦(shè )境(jìng )内(nèi ),赐(cì )男(nán )子(zǐ )为(wéi )父(fù )后(hòu )者(zhě )爵(jué )一(yī )级(jí )。

遣(qiǎn )姚(yáo )平(píng )、狄(dí )伯(bó )支(zhī )等(děng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )四(sì )万(wàn )伐(fá )魏(wèi ),姚(yáo )硕(shuò )德(dé )、姚(yáo )穆(mù )率(lǜ )步(bù )骑(qí )六(liù )万(wàn )伐(fá )吕(lǚ )隆(lóng )。平(píng )等(děng )军(jūn )次(cì )河(hé )东(dōng ),兴(xìng )遣(qiǎn )其(qí )光(guāng )远(yuǎn )党(dǎng )娥(é )、立(lì )节(jiē )雷(léi )星(xīng )、建(jiàn )忠(zhōng )王(wáng )多(duō )等(děng )率(lǜ )杏(xìng )城(chéng )及(jí )岭(lǐng )北(běi )突(tū )骑(qí )自(zì )和(hé )宁(níng )赴(fù )援(yuán ),越(yuè )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )唐(táng )小(xiǎo )方(fāng )、积(jī )弩(nǔ )姚(yáo )良(liáng )国(guó )率(lǜ )关(guān )中(zhōng )劲(jìn )卒(zú )为(wéi )平(píng )后(hòu )继(jì ),姚(yáo )绪(xù )统(tǒng )河(hé )东(dōng )见(jiàn )兵(bīng )为(wéi )前(qián )军(jūn )节(jiē )度(dù ),姚(yáo )绍(shào )率(lǜ )洛(luò )东(dōng )之(zhī )兵(bīng ),姚(yáo )详(xiáng )率(lǜ )朔(shuò )方(fāng )见(jiàn )骑(qí ),并(bìng )集(jí )平(píng )望(wàng ),以(yǐ )会(huì )于(yú )兴(xìng )。使(shǐ )没(méi )奕(yì )于(yú )权(quán )镇(zhèn )上(shàng )邽(guī ),中(zhōng )军(jūn )、广(guǎng )陵(líng )公(gōng )敛(liǎn )权(quán )镇(zhèn )洛(luò )阳(yáng ),姚(yáo )显(xiǎn )及(jí )尚(shàng )书(shū )令(lìng )姚(yáo )晃(huǎng )辅(fǔ )其(qí )太(tài )子(zǐ )泓(hóng ),入(rù )直(zhí )西(xī )宫(gōng )。

硕(shuò )德(dé )至(zhì )姑(gū )臧(zāng ),大(dà )败(bài )吕(lǚ )隆(lóng )之(zhī )众(zhòng ),俘(fú )斩(zhǎn )一(yī )万(wàn )。隆(lóng )将(jiāng )吕(lǚ )他(tā )等(děng )率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān ),以(yǐ )东(dōng )苑(yuàn )来(lái )降(jiàng )。先(xiān )是(shì ),秃(tū )发(fā )利(lì )鹿(lù )孤(gū )据(jù )西(xī )平(píng ),沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn )据(jù )张(zhāng )掖(yè ),李(lǐ )玄(xuán )盛(shèng )据(jù )敦(dūn )煌(huáng ),与(yǔ )吕(lǚ )隆(lóng )相(xiàng )持(chí )。至(zhì )是(shì ),皆(jiē )遣(qiǎn )使(shǐ )降(jiàng )。

兴(xìng )率(lǜ )戎(róng )卒(zú )四(sì )万(wàn )七(qī )千(qiān ),自(zì )长(zhǎng )安(ān )赴(fù )姚(yáo )平(píng )。平(píng )攻(gōng )魏(wèi )乾(qián )城(chéng ),陷(xiàn )之(zhī ),逐(zhú )据(jù )柴(chái )壁(bì )。魏(wèi )军(jūn )大(dà )至(zhì ),攻(gōng )平(píng ),截(jié )汾(fén )水(shuǐ )以(yǐ )守(shǒu )之(zhī )。兴(xìng )至(zhì )蒲(pú )坂(bǎn ),惮(dàn )而(ér )不(bú )进(jìn )。

时(shí )硕(shuò )德(dé )攻(gōng )吕(lǚ )隆(lóng ),抚(fǔ )纳(nà )夷(yí )夏(xià ),分(fèn )置(zhì )守(shǒu )宰(zǎi ),节(jiē )粮(liáng )积(jī )粟(sù ),为(wéi )持(chí )久(jiǔ )之(zhī )计(jì )。隆(lóng )惧(jù ),遂(suí )降(jiàng )。硕(shuò )德(dé )军(jūn )令(lìng )齐(qí )整(zhěng ),秋(qiū )毫(háo )无(wú )犯(fàn ),祭(jì )先(xiān )贤(xián ),礼(lǐ )儒(rú )哲(zhé ),西(xī )土(tǔ )悦(yuè )之(zhī )。

姚(yáo )平(píng )粮(liáng )竭(jié )矢(shǐ )尽(jìn ),将(jiāng )麾(huī )下(xià )三(sān )十(shí )骑(qí )赴(fù )汾(fén )水(shuǐ )而(ér )死(sǐ ),狄(dí )伯(bó )支(zhī )等(děng )十(shí )将(jiāng )四(sì )万(wàn )余(yú )人(rén ),皆(jiē )为(wéi )魏(wèi )所(suǒ )擒(qín )。兴(xìng )下(xià )书(shū ),军(jūn )士(shì )战(zhàn )没(méi )者(zhě ),皆(jiē )厚(hòu )加(jiā )褒(bāo )赠(zèng )。魏(wèi )军(jūn )乘(chéng )胜(shèng )进(jìn )攻(gōng )蒲(pú )坂(bǎn ),姚(yáo )绪(xù )固(gù )守(shǒu )不(bú )战(zhàn ),魏(wèi )乃(nǎi )引(yǐn )还(hái )。

兴(xìng )徙(xǐ )河(hé )西(xī )豪(háo )右(yòu )万(wàn )余(yú )户(hù )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。

晋(jìn )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )袁(yuán )虔(qián )之(zhī )、宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )寿(shòu )、冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )高(gāo )长(zhǎng )庆(qìng )、龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )郭(guō )恭(gōng )等(děng )贰(èr )于(yú )桓(huán )玄(xuán ),惧(jù )而(ér )奔(bēn )兴(xìng )。兴(xìng )临(lín )东(dōng )堂(táng )引(yǐn )见(jiàn ),谓(wèi )虔(qián )之(zhī )等(děng )曰(yuē ):“桓(huán )玄(xuán )虽(suī )名(míng )晋(jìn )臣(chén ),其(qí )实(shí )晋(jìn )贼(zéi ),其(qí )才(cái )度(dù )定(dìng )何(hé )如(rú )父(fù )也(yě )?能(néng )办(bàn )成(chéng )大(dà )事(shì )以(yǐ )不(bú )?”虔(qián )之(zhī )曰(yuē ):“玄(xuán )籍(jí )世(shì )资(zī ),雄(xióng )据(jù )荆(jīng )、楚(chǔ ),属(shǔ )晋(jìn )朝(cháo )失(shī )政(zhèng ),遂(suí )偷(tōu )窃(qiè )宰(zǎi )衡(héng )。安(ān )忍(rěn )无(wú )亲(qīn ),多(duō )忌(jì )好(hǎo )杀(shā ),位(wèi )不(bú )才(cái )授(shòu ),爵(jué )以(yǐ )爱(ài )加(jiā ),无(wú )公(gōng )平(píng )之(zhī )度(dù ),不(bú )如(rú )其(qí )父(fù )远(yuǎn )矣(yǐ )。今(jīn )既(jì )握(wò )朝(cháo )权(quán ),必(bì )行(háng )篡(cuàn )夺(duó ),既(jì )非(fēi )命(mìng )世(shì )之(zhī )才(cái ),正(zhèng )可(kě )为(wéi )他(tā )人(rén )驱(qū )除(chú )耳(ěr )。此(cǐ )天(tiān )以(yǐ )机(jī )便(biàn )授(shòu )之(zhī )陛(bì )下(xià ),愿(yuàn )速(sù )加(jiā )经(jīng )略(luè ),廓(kuò )清(qīng )吴(wú )、楚(chǔ )。”兴(xìng )大(dà )悦(yuè ),以(yǐ )虔(qián )之(zhī )为(wéi )大(dà )司(sī )农(nóng ),余(yú )皆(jiē )有(yǒu )拜(bài )授(shòu )。虔(qián )之(zhī )固(gù )让(ràng ),请(qǐng )疆(jiāng )埸(yì )自(zì )效(xiào ),改(gǎi )授(shòu )假(jiǎ )节(jiē )、宁(níng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

兴(xìng )立(lì )其(qí )昭(zhāo )仪(yí )张(zhāng )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),封(fēng )子(zǐ )懿(yì )、弼(bì )、洸(guāng )、宣(xuān )、谌(chén )、愔(yīn )、璞(pú )、质(zhì )、逵(kuí )、裕(yù )、国(guó )兒(ér )皆(jiē )为(wéi )公(gōng )。遣(qiǎn )其(qí )兼(jiān )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )梁(liáng )斐(fěi ),以(yǐ )新(xīn )平(píng )张(zhāng )构(gòu )为(wéi )副(fù ),拜(bài )秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、广(guǎng )武(wǔ )公(gōng ),沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn )镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、沙(shā )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、西(xī )海(hǎi )侯(hóu ),李(lǐ )玄(xuán )盛(shèng )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、高(gāo )昌(chāng )侯(hóu )。

兴(xìng )遣(qiǎn )镇(zhèn )远(yuǎn )赵(zhào )曜(yào )率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn )西(xī )屯(tún )金(jīn )城(chéng ),建(jiàn )节(jiē )王(wáng )松(sōng )忿(fèn )率(lǜ )骑(qí )助(zhù )吕(lǚ )隆(lóng )等(děng )守(shǒu )姑(gū )臧(zāng )。松(sōng )忿(fèn )至(zhì )魏(wèi )安(ān ),为(wéi )傉(nù )檀(tán )弟(dì )文(wén )真(zhēn )所(suǒ )围(wéi ),众(zhòng )溃(kuì ),执(zhí )松(sōng )忿(fèn ),送(sòng )于(yú )傉(nù )檀(tán )。傉(nù )檀(tán )大(dà )怒(nù ),送(sòng )松(sōng )忿(fèn )还(hái )长(zhǎng )安(ān ),归(guī )罪(zuì )文(wén )真(zhēn ),深(shēn )自(zì )陈(chén )谢(xiè )。

兴(xìng )下(xià )书(shū ),录(lù )马(mǎ )嵬(wéi )战(zhàn )时(shí )将(jiāng )吏(lì ),尽(jìn )擢(zhuó )叙(xù )之(zhī ),其(qí )堡(bǎo )户(hù )给(gěi )复(fù )二(èr )十(shí )年(nián )。

兴(xìng )性(xìng )俭(jiǎn )约(yuē ),车(chē )马(mǎ )无(wú )金(jīn )玉(yù )之(zhī )饰(shì ),自(zì )下(xià )化(huà )之(zhī ),莫(mò )不(bú )敦(dūn )尚(shàng )清(qīng )素(sù )。然(rán )好(hǎo )游(yóu )田(tián ),颇(pō )损(sǔn )农(nóng )要(yào )。京(jīng )兆(zhào )杜(dù )挻(yán )以(yǐ )仆(pú )射(shè )齐(qí )难(nán )无(wú )匡(kuāng )辅(fǔ )之(zhī )益(yì ),著(zhe )《丰(fēng )草(cǎo )诗(shī )》以(yǐ )箴(zhēn )之(zhī ),冯(féng )翊(yì )相(xiàng )云(yún )作(zuò )《德(dé )猎(liè )赋(fù )》以(yǐ )讽(fěng )焉(yān )。兴(xìng )皆(jiē )览(lǎn )而(ér )善(shàn )之(zhī ),赐(cì )以(yǐ )金(jīn )帛(bó ),然(rán )终(zhōng )弗(fú )能(néng )改(gǎi )。

晋(jìn )顺(shùn )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )彭(péng )泉(quán )以(yǐ )郡(jùn )降(jiàng )兴(xìng ),兴(xìng )遣(qiǎn )杨(yáng )佛(fó )嵩(sōng )率(lǜ )骑(qí )五(wǔ )千(qiān ),与(yǔ )其(qí )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )赵(zhào )曜(yào )迎(yíng )之(zhī ),遂(suí )寇(kòu )陷(xiàn )南(nán )乡(xiāng ),擒(qín )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )嵩(sōng ),略(luè )地(dì )至(zhì )于(yú )梁(liáng )国(guó )而(ér )归(guī )。又(yòu )遣(qiǎn )其(qí )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )席(xí )确(què )诣(yì )凉(liáng )州(zhōu ),征(zhēng )吕(lǚ )隆(lóng )弟(dì )超(chāo )入(rù )侍(shì ),隆(lóng )遣(qiǎn )之(zhī )。吕(lǚ )隆(lóng )惧(jù )秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )之(zhī )逼(bī ),表(biǎo )请(qǐng )内(nèi )徙(xǐ )。兴(xìng )遣(qiǎn )齐(qí )难(nán )及(jí )镇(zhèn )西(xī )姚(yáo )诘(jié )、镇(zhèn )远(yuǎn )乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )、镇(zhèn )远(yuǎn )赵(zhào )曜(yào )等(děng )步(bù )骑(qí )四(sì )万(wàn ),迎(yíng )隆(lóng )于(yú )河(hé )西(xī )。难(nán )至(zhì )姑(gū )臧(zāng ),以(yǐ )其(qí )司(sī )马(mǎ )王(wáng )尚(shàng )行(háng )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),配(pèi )兵(bīng )三(sān )千(qiān )镇(zhèn )姑(gū )臧(zāng ),以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )阎(yán )松(sōng )为(wéi )仓(cāng )松(sōng )太(tài )守(shǒu ),郭(guō )将(jiāng )为(wéi )番(fān )禾(hé )太(tài )守(shǒu ),分(fèn )戍(shù )二(èr )城(chéng ),徙(xǐ )隆(lóng )及(jí )其(qí )宗(zōng )室(shì )僚(liáo )属(shǔ )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn )遣(qiǎn )弟(dì )如(rú )子(zǐ )贡(gòng )其(qí )方(fāng )物(wù )。王(wáng )尚(shàng )绥(suí )抚(fǔ )遗(yí )黎(lí ),导(dǎo )以(yǐ )信(xìn )义(yì ),百(bǎi )姓(xìng )怀(huái )其(qí )惠(huì )化(huà ),翕(xī )然(rán )归(guī )之(zhī )。北(běi )部(bù )鲜(xiān )卑(bēi )并(bìng )遣(qiǎn )使(shǐ )贡(gòng )款(kuǎn )。

桓(huán )玄(xuán )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )聘(pìn ),请(qǐng )辛(xīn )恭(gōng )靖(jìng )、何(hé )澹(dàn )之(zhī )。兴(xìng )留(liú )恭(gōng )靖(jìng )而(ér )遣(qiǎn )澹(dàn )之(zhī ),谓(wèi )曰(yuē ):“桓(huán )玄(xuán )不(bú )推(tuī )计(jì )历(lì )运(yùn ),将(jiāng )图(tú )篡(cuàn )逆(nì ),天(tiān )未(wèi )忘(wàng )晋(jìn ),必(bì )将(jiāng )有(yǒu )义(yì )举(jǔ ),以(yǐ )吾(wú )观(guān )之(zhī ),终(zhōng )当(dāng )倾(qīng )覆(fù )。卿(qīng )今(jīn )驰(chí )往(wǎng ),必(bì )逢(féng )其(qí )败(bài ),相(xiàng )见(jiàn )之(zhī )期(qī ),迟(chí )不(bú )云(yún )远(yuǎn )。”初(chū ),恭(gōng )靖(jìng )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),引(yǐn )见(jiàn )兴(xìng )而(ér )不(bú )拜(bài ),兴(xìng )曰(yuē ):“朕(zhèn )将(jiāng )任(rèn )卿(qīng )以(yǐ )东(dōng )南(nán )之(zhī )事(shì )。”靖(jìng )曰(yuē ):“我(wǒ )宁(níng )为(wéi )国(guó )家(jiā )鬼(guǐ ),不(bú )为(wéi )羌(qiāng )贼(zéi )臣(chén )。”兴(xìng )怒(nù ),幽(yōu )之(zhī )别(bié )室(shì )。至(zhì )是(shì ),恭(gōng )靖(jìng )亦(yì )逾(yú )墙(qiáng )遁(dùn )归(guī )。

兴(xìng )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )、姚(yáo )敛(liǎn )成(chéng )、姚(yáo )寿(shòu )都(dōu )等(děng )率(lǜ )众(zhòng )三(sān )万(wàn ),伐(fá )杨(yáng )盛(shèng )于(yú )仇(chóu )池(chí )。寿(shòu )都(dōu )等(děng )入(rù )自(zì )宕(dàng )昌(chāng ),敛(liǎn )成(chéng )从(cóng )下(xià )辩(biàn )而(ér )进(jìn )。盛(shèng )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )寿(shòu )距(jù )成(chéng ),从(cóng )子(zǐ )斌(bīn )距(jù )都(dōu )。都(dōu )逆(nì )击(jī )擒(qín )之(zhī ),尽(jìn )俘(fú )其(qí )众(zhòng )。杨(yáng )寿(shòu )等(děng )惧(jù ),率(lǜ )众(zhòng )请(qǐng )降(jiàng )。硕(shuò )德(dé )还(hái )师(shī )。

晋(jìn )汝(rǔ )南(nán )太(tài )守(shǒu )赵(zhào )策(cè )委(wěi )守(shǒu )奔(bēn )于(yú )兴(xìng )。

兴(xìng )如(rú )赵(zhào )逍(xiāo )园(yuán ),引(yǐn )诸(zhū )沙(shā )门(mén )于(yú )澄(chéng )玄(xuán )堂(táng )听(tīng )鸠(jiū )摩(mó )罗(luó )什(shí )演(yǎn )说(shuō )佛(fó )经(jīng )。罗(luó )什(shí )通(tōng )辩(biàn )夏(xià )言(yán ),寻(xún )览(lǎn )旧(jiù )经(jīng ),多(duō )有(yǒu )乘(chéng )谬(miù ),不(bú )与(yǔ )胡(hú )本(běn )相(xiàng )应(yīng )。兴(xìng )与(yǔ )罗(luó )什(shí )及(jí )沙(shā )门(mén )僧(sēng )略(luè )、僧(sēng )迁(qiān )、道(dào )树(shù )、僧(sēng )睿(ruì )、道(dào )坦(tǎn )、僧(sēng )肇(zhào )、昙(tán )顺(shùn )等(děng )八(bā )百(bǎi )余(yú )人(rén ),更(gèng )出(chū )大(dà )品(pǐn ),罗(luó )什(shí )持(chí )胡(hú )本(běn ),兴(xìng )执(zhí )旧(jiù )经(jīng ),以(yǐ )相(xiàng )考(kǎo )校(xiào ),其(qí )新(xīn )文(wén )异(yì )旧(jiù )者(zhě )皆(jiē )会(huì )于(yú )理(lǐ )义(yì )。续(xù )出(chū )诸(zhū )经(jīng )并(bìng )诸(zhū )论(lùn )三(sān )百(bǎi )余(yú )卷(juàn )。今(jīn )之(zhī )新(xīn )经(jīng )皆(jiē )罗(luó )什(shí )所(suǒ )译(yì )。兴(xìng )既(jì )托(tuō )意(yì )于(yú )佛(fó )道(dào ),公(gōng )卿(qīng )已(yǐ )下(xià )莫(mò )不(bú )钦(qīn )附(fù ),沙(shā )门(mén )自(zì )远(yuǎn )而(ér )至(zhì )者(zhě )五(wǔ )千(qiān )余(yú )人(rén )。起(qǐ )浮(fú )图(tú )于(yú )永(yǒng )贵(guì )里(lǐ ),立(lì )波(bō )若(ruò )台(tái )于(yú )中(zhōng )宫(gōng ),沙(shā )门(mén )坐(zuò )禅(chán )者(zhě )恆(héng )有(yǒu )千(qiān )数(shù )。州(zhōu )郡(jùn )化(huà )之(zhī ),事(shì )佛(fó )者(zhě )十(shí )室(shì )而(ér )九(jiǔ )矣(yǐ )。

使(shǐ )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )及(jí )冠(guàn )军(jūn )徐(xú )洛(luò )生(shēng )等(děng )伐(fá )仇(chóu )池(chí ),又(yòu )遣(qiǎn )建(jiàn )武(wǔ )赵(zhào )琨(kūn )自(zì )宕(dàng )昌(chāng )而(ér )进(jìn ),遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )敛(liǎn )俱(jù )寇(kòu )汉(hàn )中(zhōng )。

时(shí )刘(liú )裕(yù )诛(zhū )桓(huán )玄(xuán ),迎(yíng )复(fù )安(ān )帝(dì ),玄(xuán )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、新(xīn )安(ān )王(wáng )桓(huán )谦(qiān ),临(lín )原(yuán )王(wáng )桓(huán )怡(yí ),雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )蔚(wèi ),左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )谧(mì ),中(zhōng )书(shū )令(lìng )桓(huán )胤(yìn ),将(jiāng )军(jūn )何(hé )澹(dàn )之(zhī )等(děng )奔(bēn )于(yú )兴(xìng )。刘(liú )裕(yù )遣(qiǎn )大(dà )参(cān )军(jūn )衡(héng )凯(kǎi )之(zhī )诣(yì )姚(yáo )显(xiǎn ),请(qǐng )通(tōng )和(hé ),显(xiǎn )遣(qiǎn )吉(jí )默(mò )报(bào )之(zhī ),自(zì )是(shì )聘(pìn )使(shǐ )不(bú )绝(jué )。晋(jìn )求(qiú )南(nán )乡(xiāng )诸(zhū )郡(jùn ),兴(xìng )许(xǔ )之(zhī )。群(qún )臣(chén )咸(xián )谏(jiàn )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),兴(xìng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )之(zhī )善(shàn )一(yī )也(yě ),刘(liú )裕(yù )拔(bá )萃(cuì )起(qǐ )微(wēi ),匡(kuāng )辅(fǔ )晋(jìn )室(shì ),吾(wú )何(hé )惜(xī )数(shù )郡(jùn )而(ér )不(bú )成(chéng )其(qí )美(měi )乎(hū )!”遂(suí )割(gē )南(nán )乡(xiāng )、顺(shùn )阳(yáng )、新(xīn )野(yě )、舞(wǔ )阴(yīn )等(děng )十(shí )二(èr )郡(jùn )归(guī )于(yú )晋(jìn )。

姚(yáo )硕(shuò )德(dé )等(děng )频(pín )败(bài )杨(yáng )盛(shèng ),盛(shèng )惧(jù ),请(qǐng )降(jiàng ),遣(qiǎn )子(zǐ )难(nán )当(dāng )及(jí )僚(liáo )佐(zuǒ )子(zǐ )弟(dì )数(shù )十(shí )人(rén )为(wéi )质(zhì ),硕(shuò )德(dé )等(děng )引(yǐn )还(hái )。署(shǔ )盛(shèng )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、都(dōu )督(dū )益(yì )、宁(níng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )、益(yì )州(zhōu )牧(mù )、武(wǔ )都(dōu )侯(hóu )。敛(liǎn )俱(jù )陷(xiàn )城(chéng )固(gù ),徙(xǐ )汉(hàn )中(zhōng )流(liú )人(rén )郭(guō )陶(táo )等(děng )三(sān )千(qiān )余(yú )家(jiā )于(yú )关(guān )中(zhōng )。

兴(xìng )班(bān )告(gào )境(jìng )内(nèi )及(jí )在(zài )朝(cháo )文(wén )武(wǔ ),立(lì )名(míng )不(bú )得(dé )犯(fàn )叔(shū )父(fù )绪(xù )及(jí )硕(shuò )德(dé )之(zhī )名(míng ),以(yǐ )彰(zhāng )殊(shū )礼(lǐ )。兴(xìng )谦(qiān )恭(gōng )孝(xiào )友(yǒu ),每(měi )见(jiàn )绪(xù )及(jí )硕(shuò )德(dé ),如(rú )家(jiā )人(rén )之(zhī )礼(lǐ ),整(zhěng )服(fú )倾(qīng )悚(sǒng ),言(yán )则(zé )称(chēng )字(zì ),车(chē )马(mǎ )服(fú )玩(wán ),必(bì )先(xiān )二(èr )叔(shū ),然(rán )后(hòu )服(fú )其(qí )次(cì )者(zhě ),朝(cháo )廷(tíng )大(dà )政(zhèng ),必(bì )谘(zī )之(zhī )而(ér )后(hòu )行(háng )。

太(tài )史(shǐ )令(lìng )郭(guō )黁(nun )言(yán )于(yú )兴(xìng )曰(yuē ):“戌(xū )亥(hài )之(zhī )岁(suì ),当(dāng )有(yǒu )孤(gū )寇(kòu )起(qǐ )于(yú )西(xī )北(běi ),宜(yí )慎(shèn )其(qí )锋(fēng )。起(qǐ )兵(bīng )如(rú )流(liú )沙(shā ),死(sǐ )者(zhě )如(rú )乱(luàn )麻(má ),戎(róng )马(mǎ )悠(yōu )悠(yōu )会(huì )陇(lǒng )头(tóu ),鲜(xiān )卑(bēi )、乌(wū )丸(wán )居(jū )不(bú )安(ān ),国(guó )朝(cháo )疲(pí )于(yú )奔(bēn )命(mìng )矣(yǐ )。”时(shí )所(suǒ )在(zài )有(yǒu )泉(quán )水(shuǐ )涌(yǒng )出(chū ),传(chuán )云(yún )饮(yǐn )则(zé )愈(yù )病(bìng ),后(hòu )多(duō )无(wú )验(yàn )。屡(lǚ )有(yǒu )妖(yāo )人(rén )自(zì )称(chēng )神(shén )女(nǚ ),戮(lù )之(zhī )乃(nǎi )止(zhǐ )。

兴(xìng )大(dà )阅(yuè ),自(zì )杜(dù )邮(yóu )至(zhì )于(yú )羊(yáng )牧(mù )。兴(xìng )以(yǐ )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )来(lái )朝(cháo ),大(dà )赦(shè )其(qí )境(jìng )内(nèi )。及(jí )硕(shuò )德(dé )归(guī )于(yú )秦(qín )州(zhōu ),兴(xìng )送(sòng )之(zhī ),及(jí )雍(yōng )乃(nǎi )还(hái )。

秃(tū )发(fā )傉(nù )檀(tán )献(xiàn )兴(xìng )马(mǎ )三(sān )千(qiān )匹(pǐ ),羊(yáng )三(sān )万(wàn )头(tóu )。兴(xìng )以(yǐ )为(wéi )忠(zhōng )于(yú )己(jǐ ),乃(nǎi )署(shǔ )傉(nù )檀(tán )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),征(zhēng )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )尚(shàng )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。凉(liáng )州(zhōu )人(rén )申(shēn )屠(tú )英(yīng )等(děng )二(èr )百(bǎi )余(yú )人(rén ),遣(qiǎn )主(zhǔ )簿(bù )胡(hú )威(wēi )诣(yì )兴(xìng ),请(qǐng )留(liú )尚(shàng ),兴(xìng )弗(fú )许(xǔ )。引(yǐn )威(wēi )见(jiàn )之(zhī ),威(wēi )流(liú )涕(tì )谓(wèi )兴(xìng )曰(yuē ):“臣(chén )州(zhōu )奉(fèng )国(guó )五(wǔ )年(nián ),王(wáng )威(wēi )不(bú )接(jiē ),衔(xián )胆(dǎn )栖(qī )冰(bīng )、孤(gū )城(chéng )独(dú )守(shǒu )者(zhě ),仰(yǎng )恃(shì )陛(bì )下(xià )威(wēi )灵(líng ),俯(fǔ )杖(zhàng )良(liáng )牧(mù )惠(huì )化(huà )。忽(hū )违(wéi )天(tiān )人(rén )之(zhī )心(xīn ),以(yǐ )华(huá )土(tǔ )资(zī )狄(dí )。若(ruò )亻(dān )辱(rǔ )檀(tán )才(cái )望(wàng )应(yīng )代(dài ),臣(chén )岂(qǐ )敢(gǎn )言(yán )。窃(qiè )闻(wén )乃(nǎi )以(yǐ )臣(chén )等(děng )贸(mào )马(mǎ )三(sān )千(qiān )匹(pǐ ),羊(yáng )三(sān )万(wàn )口(kǒu ),如(rú )所(suǒ )传(chuán )实(shí )者(zhě ),是(shì )为(wéi )弃(qì )人(rén )贵(guì )畜(chù )。苟(gǒu )以(yǐ )马(mǎ )供(gòng )军(jūn )国(guó ),直(zhí )烦(fán )尚(shàng )书(shū )一(yī )符(fú ),三(sān )千(qiān )余(yú )家(jiā )户(hù )输(shū )一(yī )匹(pǐ ),朝(cháo )下(xià )夕(xī )办(bàn ),何(hé )故(gù )以(yǐ )一(yī )方(fāng )委(wěi )此(cǐ )奸(jiān )胡(hú )!昔(xī )汉(hàn )武(wǔ )倾(qīng )天(tiān )下(xià )之(zhī )资(zī ),开(kāi )建(jiàn )河(hé )西(xī ),隔(gé )绝(jué )诸(zhū )戎(róng ),断(duàn )匈(xiōng )奴(nú )右(yòu )臂(bì ),所(suǒ )以(yǐ )终(zhōng )能(néng )屠(tú )大(dà )宛(wǎn )王(wáng )毋(wú )寡(guǎ )。今(jīn )陛(bì )下(xià )方(fāng )布(bù )政(zhèng )玉(yù )门(mén ),流(liú )化(huà )西(xī )域(yù ),奈(nài )何(hé )以(yǐ )五(wǔ )郡(jùn )之(zhī )地(dì )资(zī )之(zhī )犭(fǎn )严(yán )狁(yǔn ),忠(zhōng )诚(chéng )华(huá )族(zú )弃(qì )之(zhī )虐(nuè )虏(lǔ )!非(fēi )但(dàn )臣(chén )州(zhōu )里(lǐ )涂(tú )炭(tàn ),惧(jù )方(fāng )为(wéi )圣(shèng )朝(cháo )旰(gàn )食(shí )之(zhī )忧(yōu )。”兴(xìng )乃(nǎi )遣(qiǎn )西(xī )平(píng )人(rén )车(chē )普(pǔ )驰(chí )止(zhǐ )王(wáng )尚(shàng ),又(yòu )遣(qiǎn )使(shǐ )喻(yù )傉(nù )檀(tán )。会(huì )傉(nù )檀(tán )已(yǐ )至(zhì )姑(gū )臧(zāng ),普(pǔ )以(yǐ )状(zhuàng )先(xiān )告(gào )之(zhī )。傉(nù )檀(tán )惧(jù ),胁(xié )遣(qiǎn )王(wáng )尚(shàng ),遂(suí )入(rù )姑(gū )臧(zāng )。

尚(shàng )既(jì )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),坐(zuò )匿(nì )吕(lǚ )氏(shì )宫(gōng )人(rén ),擅(shàn )杀(shā )逃(táo )人(rén )薄(báo )禾(hé )等(děng ),禁(jìn )止(zhǐ )南(nán )台(tái )。凉(liáng )州(zhōu )别(bié )驾(jià )宗(zōng )敞(chǎng )、治(zhì )中(zhōng )张(zhāng )穆(mù )、主(zhǔ )簿(bù )边(biān )宪(xiàn )、胡(hú )威(wēi )等(děng )上(shàng )疏(shū )理(lǐ )尚(shàng )曰(yuē ):

臣(chén )州(zhōu )荒(huāng )裔(yì ),邻(lín )带(dài )寇(kòu )仇(chóu ),居(jū )泰(tài )无(wú )垂(chuí )拱(gǒng )之(zhī )安(ān ),运(yùn )否(fǒu )离(lí )倾(qīng )覆(fù )之(zhī )难(nán )。自(zì )张(zhāng )氏(shì )颓(tuí )基(jī ),德(dé )风(fēng )绝(jué )而(ér )莫(mò )扇(shàn );吕(lǚ )数(shù )将(jiāng )终(zhōng ),枭(xiāo )鹗(è )以(yǐ )之(zhī )翻(fān )翔(xiáng )。群(qún )生(shēng )婴(yīng )罔(wǎng )极(jí )之(zhī )痛(tòng ),西(xī )夏(xià )有(yǒu )焚(fén )如(rú )之(zhī )祸(huò )。幸(xìng )皇(huáng )鉴(jiàn )降(jiàng )眷(juàn ),纯(chún )风(fēng )远(yuǎn )被(bèi )。刺(cì )史(shǐ )王(wáng )尚(shàng )受(shòu )任(rèn )垂(chuí )灭(miè )之(zhī )州(zhōu ),策(cè )成(chéng )难(nán )全(quán )之(zhī )际(jì ),轻(qīng )身(shēn )率(lǜ )下(xià ),躬(gōng )俭(jiǎn )节(jiē )用(yòng ),劳(láo )逸(yì )丰(fēng )约(yuē ),与(yǔ )众(zhòng )同(tóng )之(zhī ),劝(quàn )课(kè )农(nóng )桑(sāng ),时(shí )无(wú )废(fèi )业(yè )。然(rán )后(hòu )振(zhèn )王(wáng )威(wēi )以(yǐ )扫(sǎo )不(bú )庭(tíng ),回(huí )天(tiān )波(bō )以(yǐ )荡(dàng )氛(fēn )秽(huì )。则(zé )群(qún )逆(nì )冰(bīng )摧(cuī ),不(bú )俟(sì )硃(zhū )阳(yáng )之(zhī )曜(yào );若(ruò )秋(qiū )霜(shuāng )陨(yǔn )箨(tuò ),岂(qǐ )待(dài )劲(jìn )风(fēng )之(zhī )威(wēi )。何(hé )定(dìng )远(yuǎn )之(zhī )足(zú )高(gāo ),营(yíng )平(píng )之(zhī )独(dú )美(měi )!经(jīng )始(shǐ )甫(fǔ )尔(ěr ),会(huì )朝(cháo )算(suàn )改(gǎi )授(shòu ),使(shǐ )希(xī )世(shì )之(zhī )功(gōng )不(bú )终(zhōng )于(yú )必(bì )成(chéng ),易(yì )失(shī )之(zhī )机(jī )践(jiàn )之(zhī )而(ér )莫(mò )展(zhǎn )。当(dāng )其(qí )时(shí )而(ér )明(míng )其(qí )事(shì )者(zhě ),谁(shuí )不(bú )慨(kǎi )然(rán )!

既(jì )远(yuǎn )役(yì )遐(xiá )方(fāng ),劬(qú )劳(láo )于(yú )外(wài ),虽(suī )效(xiào )未(wèi )酬(chóu )恩(ēn ),而(ér )在(zài )公(gōng )无(wú )阙(què )。自(zì )至(zhì )京(jīng )师(shī ),二(èr )旬(xún )于(yú )今(jīn ),出(chū )车(chē )之(zhī )命(mìng )莫(mò )逮(dǎi ),萋(qī )斐(fěi )之(zhī )责(zé )惟(wéi )深(shēn )。以(yǐ )取(qǔ )吕(lǚ )氏(shì )宫(gōng )人(rén )裴(péi )氏(shì )及(jí )杀(shā )逃(táo )人(rén )薄(báo )禾(hé )等(děng )为(wéi )南(nán )台(tái )所(suǒ )禁(jìn ),天(tiān )鉴(jiàn )玄(xuán )镜(jìng ),暂(zàn )免(miǎn )囵(lún )圄(yǔ ),讥(jī )绳(shéng )之(zhī )文(wén ),未(wèi )离(lí )简(jiǎn )墨(mò )。裴(péi )氏(shì )年(nián )垂(chuí )知(zhī )命(mìng ),首(shǒu )发(fā )二(èr )毛(máo ),嫠(lí )居(jū )本(běn )家(jiā ),不(bú )在(zài )尚(shàng )室(shì ),年(nián )迈(mài )姿(zī )陋(lòu ),何(hé )用(yòng )送(sòng )为(wéi )!边(biān )籓(bān )耍(shuǎ )捍(hàn ),众(zhòng )力(lì )是(shì )寄(jì ),禾(hé )等(děng )私(sī )逃(táo ),罪(zuì )应(yīng )宪(xiàn )墨(mò ),以(yǐ )杀(shā )止(zhǐ )杀(shā ),安(ān )边(biān )之(zhī )义(yì )也(yě )。假(jiǎ )若(ruò )以(yǐ )不(bú )送(sòng )裴(péi )氏(shì )为(wéi )罪(zuì )者(zhě ),正(zhèng )阙(què )奚(xī )官(guān )之(zhī )一(yī )女(nǚ )子(zǐ )耳(ěr )。论(lùn )勋(xūn )则(zé )功(gōng )重(zhòng ),言(yán )瑕(xiá )则(zé )过(guò )微(wēi )。而(ér )执(zhí )宪(xiàn )吹(chuī )毛(máo )求(qiú )疵(cī ),忘(wàng )劳(láo )记(jì )过(guò ),斯(sī )先(xiān )哲(zhé )所(suǒ )以(yǐ )泣(qì )血(xuè )于(yú )当(dāng )年(nián ),微(wēi )臣(chén )所(suǒ )以(yǐ )仰(yǎng )天(tiān )而(ér )洒(sǎ )泪(lèi )。

且(qiě )尚(shàng )之(zhī )奉(fèng )国(guó ),历(lì )事(shì )二(èr )朝(cháo ),能(néng )否(fǒu )效(xiào )于(yú )既(jì )往(wǎng ),优(yōu )劣(liè )简(jiǎn )在(zài )圣(shèng )心(xīn ),就(jiù )有(yǒu )微(wēi )过(guò ),功(gōng )足(zú )相(xiàng )补(bǔ ),宜(yí )弘(hóng )罔(wǎng )极(jí )之(zhī )施(shī ),以(yǐ )彰(zhāng )覆(fù )载(zǎi )之(zhī )恩(ēn )。

臣(chén )等(děng )生(shēng )自(zì )西(xī )州(zhōu ),无(wú )翰(hàn )飞(fēi )之(zhī )翼(yì ),久(jiǔ )沈(shěn )伪(wěi )政(zhèng ),绝(jué )进(jìn )趣(qù )之(zhī )途(tú )。及(jí )皇(huáng )化(huà )既(jì )沾(zhān ),投(tóu )竿(gān )之(zhī )心(xīn )冥(míng )发(fā ),遂(suí )策(cè )名(míng )委(wěi )质(zhì ),位(wèi )忝(tiǎn )吏(lì )端(duān )。主(zhǔ )辱(rǔ )臣(chén )忧(yōu ),故(gù )重(zhòng )茧(jiǎn )披(pī )款(kuǎn ),惟(wéi )陛(bì )下(xià )亮(liàng )之(zhī )。

兴(xìng )览(lǎn )之(zhī )大(dà )悦(yuè ),谓(wèi )其(qí )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )姚(yáo )文(wén )祖(zǔ )曰(yuē ):“卿(qīng )知(zhī )宗(zōng )敞(chǎng )乎(hū )?”文(wén )祖(zǔ )曰(yuē ):“与(yǔ )臣(chén )州(zhōu )里(lǐ ),西(xī )方(fāng )之(zhī )英(yīng )隽(jùn )。”兴(xìng )曰(yuē ):“有(yǒu )表(biǎo )理(lǐ )王(wáng )尚(shàng ),文(wén )义(yì )甚(shèn )佳(jiā ),当(dāng )王(wáng )尚(shàng )研(yán )思(sī )耳(ěr )。”文(wén )祖(zǔ )曰(yuē ):“尚(shàng )在(zài )南(nán )台(tái ),禁(jìn )止(zhǐ )不(bú )与(yǔ )宾(bīn )客(kè )交(jiāo )通(tōng ),敞(chǎng )寓(yù )于(yú )杨(yáng )桓(huán ),非(fēi )尚(shàng )明(míng )矣(yǐ )。”兴(xìng )曰(yuē ):“若(ruò )尔(ěr ),桓(huán )为(wéi )措(cuò )思(sī )乎(hū )?”文(wén )祖(zǔ )曰(yuē ):“西(xī )方(fāng )评(píng )敞(chǎng )甚(shèn )重(zhòng ),优(yōu )于(yú )杨(yáng )桓(huán )。敞(chǎng )昔(xī )与(yǔ )吕(lǚ )超(chāo )周(zhōu )旋(xuán ),陛(bì )下(xià )试(shì )可(kě )问(wèn )之(zhī )。”兴(xìng )因(yīn )谓(wèi )超(chāo )曰(yuē ):“宗(zōng )敞(chǎng )文(wén )才(cái )何(hé )如(rú )?可(kě )是(shì )谁(shuí )辈(bèi )?”超(chāo )曰(yuē ):“敞(chǎng )在(zài )西(xī )土(tǔ ),时(shí )论(lùn )甚(shèn )美(měi ),方(fāng )敞(chǎng )魏(wèi )之(zhī )陈(chén )、徐(xú ),晋(jìn )之(zhī )潘(pān )、陆(lù )。”即(jí )以(yǐ )表(biǎo )示(shì )超(chāo )曰(yuē ):“凉(liáng )州(zhōu )小(xiǎo )地(dì ),宁(níng )有(yǒu )此(cǐ )才(cái )乎(hū )?”超(chāo )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )敞(chǎng )余(yú )文(wén )比(bǐ )之(zhī ),未(wèi )足(zú )称(chēng )多(duō )。琳(lín )琅(láng )出(chū )于(yú )昆(kūn )岭(lǐng ),明(míng )珠(zhū )生(shēng )于(yú )海(hǎi )滨(bīn ),若(ruò )必(bì )以(yǐ )地(dì )求(qiú )人(rén ),则(zé )文(wén )命(mìng )大(dà )夏(xià )之(zhī )弃(qì )夫(fū ),姬(jī )昌(chāng )东(dōng )夷(yí )之(zhī )摈(bìn )士(shì )。但(dàn )当(dāng )问(wèn )其(qí )文(wén )彩(cǎi )何(hé )如(rú ),不(bú )可(kě )以(yǐ )区(qū )宇(yǔ )格(gé )物(wù )。”兴(xìng )悦(yuè ),赦(shè )尚(shàng )之(zhī )罪(zuì ),以(yǐ )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。

阅读:22252

打赏捐助〔Donate〕>>>

《载记·第十七章》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库