钦宗恭文顺德仁孝皇帝靖康元年(金天会四年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪九十六 > 《钦宗恭文顺德仁孝皇帝靖康元年(金天会四年)》 > 拼音版

正(zhèng )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo )朔(shuò ),受(shòu )群(qún )臣(chén )朝(cháo )贺(hè ),退(tuì ),诣(yì )龙(lóng )德(dé )宫(gōng ),贺(hè )道(dào )君(jūn )皇(huáng )帝(dì )。诏(zhào )中(zhōng )外(wài )臣(chén )庶(shù )实(shí )封(fēng )言(yán )得(dé )失(shī )。

金(jīn )监(jiān )军(jūn )宗(zōng )望(wàng )使(shǐ )奏(zòu )于(yú )金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“自(zì )郭(guō )药(yào )师(shī )降(jiàng ),益(yì )知(zhī )宋(sòng )之(zhī )虚(xū )实(shí ),请(qǐng )以(yǐ )为(wéi )燕(yàn )京(jīng )留(liú )守(shǒu )。及(jí )董(dǒng )才(cái )降(jiàng ),益(yì )知(zhī )宋(sòng )之(zhī )地(dì )里(lǐ ),请(qǐng )任(rèn )以(yǐ )军(jūn )事(shì )。”金(jīn )主(zhǔ )俱(jù )赐(cì )姓(xìng )完(wán )彦(yàn )氏(shì ),皆(jiē )给(gěi )以(yǐ )金(jīn )牌(pái )。

戊(wù )辰(chén ),金(jīn )宗(zōng )弼(bì )取(qǔ )汤(tāng )阴(yīn ),攻(gōng )浚(xùn )州(zhōu )。内(nèi )侍(shì )梁(liáng )方(fāng )平(píng )领(lǐng )兵(bīng )在(zài )黄(huáng )河(hé )北(běi )岸(àn ),敌(dí )骑(qí )奄(yǎn )至(zhì ),仓(cāng )卒(zú )奔(bēn )溃(kuì )。时(shí )南(nán )岸(àn )守(shǒu )桥(qiáo )者(zhě )望(wàng )见(jiàn )金(jīn )人(rén )旗(qí )帜(zhì ),烧(shāo )断(duàn )桥(qiáo )缆(lǎn ),陷(xiàn )没(méi )凡(fán )数(shù )千(qiān )人(rén ),金(jīn )兵(bīng )因(yīn )得(dé )不(bú )济(jì )。方(fāng )平(píng )既(jì )遁(dùn ),何(hé )灌(guàn )军(jūn )亦(yì )望(wàng )风(fēng )溃(kuì )散(sàn ),守(shǒu )兵(bīng )在(zài )河(hé )南(nán )者(zhě )无(wú )一(yī )人(rén )。

初(chū ),金(jīn )人(rén )至(zhì )邯(hán )郸(dān ),遣(qiǎn )郭(guō )药(yào )师(shī )为(wéi )前(qián )驱(qū ),付(fù )以(yǐ )千(qiān )骑(qí ),药(yào )师(shī )求(qiú )益(yì ),复(fù )以(yǐ )千(qiān )骑(qí )与(yǔ )之(zhī )。药(yào )师(shī )疾(jí )驰(chí )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),质(zhì )明(míng ),遂(suí )至(zhì )浚(xùn ),具(jù )言(yán )州(zhōu )县(xiàn )无(wú )备(bèi )。其(qí )后(hòu )金(jīn )人(rén )邀(yāo )取(qǔ )金(jīn )缯(zēng )、暴(bào )掠(luě )宫(gōng )禁(jìn )事(shì ),皆(jiē )药(yào )师(shī )导(dǎo )之(zhī )也(yě )。

己(jǐ )巳(sì ),下(xià )诏(zhào )亲(qīn )征(zhēng ),令(lìng )有(yǒu )司(sī )并(bìng )依(yī )真(zhēn )宗(zōng )幸(xìng )澶(chán )渊(yuān )故(gù )事(shì )。命(mìng )吴(wú )敏(mǐn )为(wéi )亲(qīn )征(zhēng )行(háng )营(yíng )副(fù )使(shǐ ),许(xǔ )便(biàn )宜(yí )从(cóng )事(shì );兵(bīng )部(bù )侍(shì )郎(láng )李(lǐ )纲(gāng )、知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )聂(niè )山(shān )为(wéi )参(cān )谋(móu )官(guān ),团(tuán )结(jié )兵(bīng )马(mǎ )于(yú )殿(diàn )前(qián )司(sī )。

诏(zhào )“自(zì )今(jīn )除(chú )授(shòu )黜(chù )陟(zhì )及(jí )恩(ēn )数(shù )等(děng )事(shì ),并(bìng )参(cān )酌(zhuó )祖(zǔ )宗(zōng )旧(jiù )制(zhì )。”罢(bà )内(nèi )外(wài )官(guān )司(sī )局(jú )所(suǒ )一(yī )百(bǎi )五(wǔ )处(chù )。

以(yǐ )吴(wú )敏(mǐn )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )李(lǐ )棁(tuō )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

是(shì )日(rì ),闻(wén )浚(xùn )州(zhōu )不(bú )守(shǒu ),夜(yè )漏(lòu )二(èr )鼓(gǔ ),道(dào )君(jūn )车(chē )驾(jià )东(dōng )幸(xìng ),出(chū )通(tōng )津(jīn )门(mén )。

硃(zhū )勔(miǎn )放(fàng )归(guī )田(tián )里(lǐ )。责(zé )王(wáng )黼(fǔ )为(wéi )崇(chóng )信(xìn )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),永(yǒng )州(zhōu )安(ān )置(zhì )。赐(cì )李(lǐ )彦(yàn )死(sǐ ),仍(réng )藉(jiè )其(qí )家(jiā )赀(zī )。

庚(gēng )午(wǔ ),以(yǐ )兵(bīng )部(bù )侍(shì )郎(láng )李(lǐ )纲(gāng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )、东(dōng )京(jīng )留(liú )守(shǒu ),同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )李(lǐ )棁(tuō )副(fù )之(zhī ),聂(niè )山(shān )为(wéi )随(suí )军(jūn )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )。

时(shí )从(cóng )官(guān )以(yǐ )边(biān )事(shì )求(qiú )见(jiàn )者(zhě ),皆(jiē )非(fēi )时(shí )赐(cì )对(duì )。纲(gāng )侍(shì )班(bān )延(yán )和(hé )殿(diàn )中(zhōng ),适(shì )宰(zǎi )执(zhí )奏(zòu )事(shì ),议(yì )欲(yù )奉(fèng )銮(luán )舆(yú )出(chū )狩(shòu )襄(xiāng )、邓(dèng )。纲(gāng )语(yǔ )知(zhī )东(dōng )上(shàng )閤(gě )门(mén )事(shì )硃(zhū )孝(xiào )庄(zhuāng )曰(yuē ):“有(yǒu )急(jí )切(qiē )公(gōng )事(shì ),欲(yù )与(yǔ )宰(zǎi )执(zhí )廷(tíng )辨(biàn )。”孝(xiào )庄(zhuāng )曰(yuē ):“旧(jiù )例(lì )未(wèi )有(yǒu )宰(zǎi )执(zhí )未(wèi )退(tuì )而(ér )从(cóng )官(guān )求(qiú )对(duì )者(zhě )。”纲(gāng )曰(yuē ):“此(cǐ )何(hé )时(shí ),而(ér )用(yòng )例(lì )也(yě )!”孝(xiào )庄(zhuāng )即(jí )具(jù )奏(zòu )。诏(zhào )引(yǐn )纲(gāng )立(lì )于(yú )执(zhí )政(zhèng )之(zhī )末(mò ),因(yīn )启(qǐ )奏(zòu )曰(yuē ):“闻(wén )诸(zhū )道(dào )路(lù ),宰(zǎi )执(zhí )欲(yù )奉(fèng )陛(bì )下(xià )出(chū )狩(shòu )避(bì )敌(dí ),果(guǒ )有(yǒu )之(zhī ),宗(zōng )社(shè )危(wēi )矣(yǐ )。且(qiě )道(dào )君(jūn )皇(huáng )帝(dì )以(yǐ )宗(zōng )社(shè )之(zhī )故(gù )传(chuán )位(wèi )陛(bì )下(xià ),今(jīn )舍(shě )之(zhī )而(ér )去(qù ),可(kě )乎(hū )?”帝(dì )默(mò )然(rán )。白(bái )时(shí )中(zhōng )曰(yuē ):“都(dōu )城(chéng )岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )守(shǒu )?”纲(gāng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )城(chéng )池(chí ),岂(qǐ )复(fù )有(yǒu )如(rú )都(dōu )城(chéng )者(zhě )?且(qiě )宗(zōng )庙(miào )、社(shè )稷(jì )、百(bǎi )官(guān )、万(wàn )民(mín )所(suǒ )在(zài ),舍(shě )此(cǐ )欲(yù )何(hé )之(zhī )?若(ruò )能(néng )率(lǜ )励(lì )将(jiāng )士(shì ),慰(wèi )安(ān )民(mín )心(xīn ),岂(qǐ )有(yǒu )不(bú )可(kě )守(shǒu )之(zhī )理(lǐ )!”时(shí )内(nèi )侍(shì )陈(chén )良(liáng )弼(bì )领(lǐng )京(jīng )城(chéng )所(suǒ ),自(zì )内(nèi )殿(diàn )出(chū )奏(zòu )曰(yuē ):“京(jīng )城(chéng )楼(lóu )橹(lǔ )创(chuàng )修(xiū ),百(bǎi )未(wèi )及(jí )一(yī )二(èr )。又(yòu ),城(chéng )东(dōng )樊(fán )家(jiā )冈(gāng )一(yī )带(dài ),濠(háo )河(hé )浅(qiǎn )狭(xiá ),决(jué )难(nán )保(bǎo )守(shǒu ),愿(yuàn )详(xiáng )议(yì )之(zhī )。”帝(dì )顾(gù )纲(gāng )曰(yuē ):“卿(qīng )可(kě )同(tóng )蔡(cài )懋(mào )、良(liáng )弼(bì )往(wǎng )观(guān ),朕(zhèn )于(yú )此(cǐ )候(hòu )卿(qīng )。”纲(gāng )诣(yì )东(dōng )壁(bì )观(guān )城(chéng )濠(háo ),回(huí )奏(zòu )延(yán )和(hé )殿(diàn ),帝(dì )顾(gù )问(wèn ):“如(rú )何(hé )?”纲(gāng )曰(yuē ):“城(chéng )坚(jiān )且(qiě )高(gāo )。楼(lóu )橹(lǔ )诚(chéng )未(wèi )备(bèi ),然(rán )所(suǒ )以(yǐ )守(shǒu )不(bú )在(zài )此(cǐ )。濠(háo )河(hé )唯(wéi )樊(fán )家(jiā )冈(gāng )一(yī )带(dài ),以(yǐ )禁(jìn )地(dì )不(bú )许(xǔ )开(kāi )之(zhī ),诚(chéng )为(wéi )浅(qiǎn )狭(xiá ),然(rán )可(kě )以(yǐ )精(jīng )兵(bīng )强(qiáng )弩(nǔ )据(jù )也(yě )。”帝(dì )顾(gù )大(dà )臣(chén )曰(yuē ):“策(cè )将(jiāng )安(ān )出(chū )?”皆(jiē )默(mò )然(rán )。纲(gāng )进(jìn )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )之(zhī )计(jì ),莫(mò )如(rú )整(zhěng )厉(lì )士(shì )马(mǎ ),声(shēng )言(yán )出(chū )战(zhàn ),固(gù )结(jié )民(mín )心(xīn ),相(xiàng )与(yǔ )坚(jiān )守(shǒu ),以(yǐ )待(dài )勤(qín )王(wáng )之(zhī )师(shī )。”帝(dì )曰(yuē ):“谁(shuí )可(kě )将(jiāng )者(zhě )?”纲(gāng )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )平(píng )日(rì )以(yǐ )高(gāo )爵(jué )厚(hòu )禄(lù )富(fù )养(yǎng )大(dà )臣(chén ),盖(gài )将(jiāng )用(yòng )之(zhī )于(yú )有(yǒu )事(shì )之(zhī )日(rì )。今(jīn )白(bái )时(shí )中(zhōng )、李(lǐ )邦(bāng )彦(yàn )等(děng ),虽(suī )书(shū )生(shēng )未(wèi )必(bì )知(zhī )兵(bīng ),然(rán )藉(jiè )其(qí )位(wèi )号(hào ),抚(fǔ )驭(yù )将(jiāng )士(shì )以(yǐ )抗(kàng )敌(dí )锋(fēng ),乃(nǎi )其(qí )职(zhí )也(yě )。”时(shí )中(zhōng )厉(lì )声(shēng )曰(yuē ):“李(lǐ )纲(gāng )莫(mò )能(néng )出(chū )战(zhàn )否(fǒu )?”纲(gāng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )不(bú )以(yǐ )臣(chén )为(wéi )懦(nuò ),傥(tǎng )使(shǐ )治(zhì )军(jūn ),愿(yuàn )以(yǐ )死(sǐ )报(bào );第(dì )人(rén )微(wēi )官(guān )卑(bēi ),恐(kǒng )不(bú )足(zú )以(yǐ )镇(zhèn )服(fú )士(shì )卒(zú )。”帝(dì )问(wèn )执(zhí )政(zhèng )有(yǒu )何(hé )阙(què ),赵(zhào )野(yě )以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )对(duì ),时(shí )宇(yǔ )文(wén )粹(cuì )中(zhōng )扈(hù )从(cóng )东(dōng )幸(xìng )故(gù )也(yě );帝(dì )即(jí )命(mìng )除(chú )纲(gāng )右(yòu )丞(chéng )。时(shí )宰(zǎi )执(zhí )犹(yóu )守(shǒu )避(bì )敌(dí )之(zhī )议(yì ),纲(gāng )曰(yuē ):“臣(chén )今(jīn )正(zhèng )谢(xiè ),犹(yóu )服(fú )绿(lǜ ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )示(shì )中(zhōng )外(wài )。”即(jí )时(shí )赐(cì )袍(páo )带(dài )并(bìng )笏(hù ),纲(gāng )服(fú )之(zhī )以(yǐ )谢(xiè ),且(qiě )言(yán ):“方(fāng )时(shí )艰(jiān )难(nán ),臣(chén )不(bú )敢(gǎn )辞(cí )。”帝(dì )入(rù ),进(jìn )膳(shàn ),赐(cì )宰(zǎi )执(zhí )食(shí )于(yú )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn )门(mén )外(wài )庑(wǔ ),再(zài )召(zhào )对(duì )于(yú )福(fú )宁(níng )殿(diàn ),去(qù )留(liú )之(zhī )计(jì )犹(yóu )未(wèi )决(jué )也(yě )。乃(nǎi )命(mìng )纲(gāng )、棁(tuō )为(wéi )留(liú )守(shǒu )。纲(gāng )力(lì )陈(chén )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )可(kě )去(qù )之(zhī )意(yì ),且(qiě )言(yán ):“唐(táng )明(míng )皇(huáng )闻(wén )潼(tóng )关(guān )失(shī )守(shǒu ),即(jí )时(shí )幸(xìng )蜀(shǔ ),宗(zōng )社(shè )朝(cháo )廷(tíng ),碎(suì )于(yú )贼(zéi )手(shǒu ),累(lèi )年(nián )后(hòu )仅(jǐn )能(néng )复(fù )之(zhī ),范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )谓(wèi )其(qí )失(shī )在(zài )于(yú )不(bú )能(néng )坚(jiān )守(shǒu )以(yǐ )待(dài )勤(qín )王(wáng )之(zhī )师(shī )。今(jīn )陛(bì )下(xià )初(chū )即(jí )大(dà )位(wèi ),中(zhōng )外(wài )欣(xīn )戴(dài ),四(sì )方(fāng )之(zhī )兵(bīng ),不(bú )日(rì )云(yún )集(jí ),敌(dí )骑(qí )必(bì )不(bú )能(néng )久(jiǔ )留(liú )。舍(shě )此(cǐ )而(ér )去(qù ),如(rú )龙(lóng )脱(tuō )于(yú )渊(yuān ),车(chē )驾(jià )朝(cháo )发(fā )而(ér )都(dōu )城(chéng )夕(xī )乱(luàn ),虽(suī )臣(chén )等(děng )留(liú )守(shǒu ),何(hé )补(bǔ )于(yú )事(shì )!宗(zōng )庙(miào )朝(cháo )廷(tíng ),且(qiě )将(jiāng )丘(qiū )墟(xū ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )审(shěn )思(sī )之(zhī )。”帝(dì )意(yì )颇(pō )回(huí ),而(ér )内(nèi )侍(shì )王(wáng )孝(xiào )竭(jié )从(cóng )旁(páng )奏(zòu )曰(yuē ):“中(zhōng )宫(gōng )、国(guó )公(gōng )已(yǐ )行(háng ),陛(bì )下(xià )岂(qǐ )可(kě )留(liú )此(cǐ )!”帝(dì )色(sè )变(biàn ),降(jiàng )榻(tà )曰(yuē ):“卿(qīng )等(děng )毋(wú )执(zhí ),朕(zhèn )将(jiāng )亲(qīn )往(wǎng )陕(shǎn )西(xī ),起(qǐ )兵(bīng )以(yǐ )复(fù )都(dōu )城(chéng ),决(jué )不(bú )可(kě )留(liú )此(cǐ )!”纲(gāng )泣(qì )拜(bài )俯(fǔ )伏(fú ),以(yǐ )死(sǐ )请(qǐng )。会(huì )燕(yàn )、越(yuè )二(èr )王(wáng )至(zhì ),亦(yì )以(yǐ )固(gù )守(shǒu )为(wéi )然(rán ),帝(dì )意(yì )稍(shāo )定(dìng ),即(jí )取(qǔ )纸(zhǐ ),书(shū )“可(kě )回(huí )”二(èr )字(zì ),用(yòng )宝(bǎo ),俾(bǐ )中(zhōng )使(shǐ )追(zhuī )还(hái )中(zhōng )宫(gōng )、国(guó )公(gōng )。顾(gù )谓(wèi )纲(gāng )曰(yuē ):“朕(zhèn )今(jīn )为(wéi )卿(qīng )留(liú ),治(zhì )兵(bīng )御(yù )寇(kòu ),专(zhuān )以(yǐ )委(wěi )卿(qīng )。”纲(gāng )受(shòu )命(mìng ),与(yǔ )棁(tuō )同(tóng )出(chū ),宿(xiǔ )于(yú )尚(shàng )书(shū )省(shěng )。中(zhōng )夜(yè ),帝(dì )复(fù )遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )谕(yù )宰(zǎi )执(zhí ),欲(yù )诘(jié )旦(dàn )决(jué )行(háng )。质(zhì )明(míng ),纲(gāng )入(rù )朝(cháo ),见(jiàn )禁(jìn )卫(wèi )擐(huàn )甲(jiǎ ),乘(chéng )舆(yú )服(fú )御(yù ),皆(jiē )已(yǐ )陈(chén )列(liè ),六(liù )宫(gōng )襆(pú )被(bèi )将(jiāng )升(shēng )车(chē )。纲(gāng )厉(lì )声(shēng )谓(wèi )禁(jìn )卫(wèi )曰(yuē ):“尔(ěr )等(děng )愿(yuàn )以(yǐ )死(sǐ )守(shǒu )宗(zōng )社(shè )乎(hū )?愿(yuàn )扈(hù )从(cóng )以(yǐ )巡(xún )幸(xìng )乎(hū )?”皆(jiē )呼(hū )曰(yuē ):“愿(yuàn )以(yǐ )死(sǐ )守(shǒu )!”纲(gāng )出(chū ),与(yǔ )殿(diàn )帅(shuài )王(wáng )宗(zōng )濋(chǔ )等(děng )入(rù )见(jiàn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )已(yǐ )许(xǔ )臣(chén )留(liú ),今(jīn )复(fù )戒(jiè )行(háng ),何(hé )也(yě )?六(liù )军(jūn )之(zhī )父(fù )母(mǔ )妻(qī )子(zǐ ),皆(jiē )在(zài )都(dōu )城(chéng ),岂(qǐ )肯(kěn )舍(shě )去(qù ),万(wàn )一(yī )中(zhōng )道(dào )散(sàn )归(guī ),陛(bì )下(xià )孰(shú )与(yǔ )为(wéi )卫(wèi )?且(qiě )敌(dí )骑(qí )已(yǐ )逼(bī ),彼(bǐ )知(zhī )乘(chéng )舆(yú )之(zhī )去(qù )未(wèi )远(yuǎn ),以(yǐ )健(jiàn )马(mǎ )疾(jí )追(zhuī ),何(hé )以(yǐ )御(yù )之(zhī )?”帝(dì )感(gǎn )悟(wù ),始(shǐ )命(mìng )辍(chuò )行(háng )。纲(gāng )传(chuán )旨(zhǐ )语(yǔ )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“上(shàng )意(yì )已(yǐ )定(dìng ),敢(gǎn )复(fù )有(yǒu )言(yán )去(qù )者(zhě )斩(zhǎn )!”因(yīn )出(chū )传(chuán )旨(zhǐ ),禁(jìn )卫(wèi )皆(jiē )拜(bài )伏(fú )呼(hū )万(wàn )岁(suì )。

辛(xīn )未(wèi ),御(yù )宣(xuān )德(dé )门(mén ),百(bǎi )官(guān )将(jiāng )士(shì )班(bān )楼(lóu )前(qián )起(qǐ )居(jū )。帝(dì )降(jiàng )辇(niǎn )劳(láo )问(wèn )将(jiāng )士(shì ),命(mìng )李(lǐ )纲(gāng )、吴(wú )敏(mǐn )叙(xù )金(jīn )人(rén )渝(yú )盟(méng ),欲(yù )危(wēi )宗(zōng )社(shè ),决(jué )策(cè )固(gù )守(shǒu ),各(gè )令(lìng )勉(miǎn )厉(lì )之(zhī )意(yì ),俾(bǐ )閤(gě )门(mén )官(guān )宣(xuān )谕(yù )六(liù )军(jūn ),将(jiāng )士(shì )皆(jiē )感(gǎn )泣(qì )流(liú )涕(tì ),于(yú )是(shì )固(gù )守(shǒu )之(zhī )议(yì )始(shǐ )决(jué )。赐(cì )诸(zhū )军(jūn )班(bān )直(zhí )缗(mín )钱(qián )有(yǒu )差(chà )。命(mìng )纲(gāng )为(wéi )亲(qīn )征(zhēng )行(háng )营(yíng )使(shǐ ),侍(shì )卫(wèi )亲(qīn )军(jūn )马(mǎ )军(jūn )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )曹(cáo )曚(méng )副(fù )之(zhī ),置(zhì )司(sī )于(yú )大(dà )晟(shèng )府(fǔ ),辟(pì )置(zhì )官(guān )属(shǔ ),赐(cì )银(yín )钱(qián )各(gè )百(bǎi )万(wàn ),朝(cháo )议(yì )、武(wǔ )功(gōng )大(dà )夫(fū )以(yǐ )下(xià )及(jí )将(jiāng )校(xiào )官(guān )诰(gào )宣(xuān )贴(tiē )三(sān )千(qiān )道(dào ),许(xǔ )便(biàn )宜(yí )从(cóng )事(shì )。

太(tài )宰(zǎi )兼(jiān )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )白(bái )时(shí )中(zhōng )罢(bà ),以(yǐ )李(lǐ )邦(bāng )彦(yàn )为(wéi )太(tài )宰(zǎi )兼(jiān )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng ),张(zhāng )邦(bāng )昌(chāng )为(wéi )少(shǎo )宰(zǎi )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng ),赵(zhào )野(yě )为(wéi )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )承(chéng )旨(zhǐ )王(wáng )孝(xiào )迪(dí )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng ),同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )蔡(cài )懋(mào )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )。

壬(rén )申(shēn ),金(jīn )人(rén )渡(dù )河(hé )。

遣(qiǎn )使(shǐ )督(dū )诸(zhū )路(lù )勤(qín )王(wáng )兵(bīng )入(rù )援(yuán )。

太(tài )学(xué )生(shēng )陈(chén )东(dōng )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“臣(chén )窃(qiè )知(zhī )上(shàng )皇(huáng )已(yǐ )幸(xìng )亳(bó )社(shè ),蔡(cài )京(jīng )、硃(zhū )勔(miǎn )父(fù )子(zǐ )及(jí )童(tóng )贯(guàn )等(děng )统(tǒng )兵(bīng )二(èr )万(wàn )从(cóng )行(háng )。臣(chén )深(shēn )虑(lǜ )此(cǐ )数(shù )贼(zéi )遂(suí )引(yǐn )上(shàng )皇(huáng )迤(yǐ )逦(lǐ )南(nán )渡(dù ),万(wàn )一(yī )变(biàn )生(shēng ),实(shí )可(kě )寒(hán )心(xīn )。盖(gài )东(dōng )南(nán )之(zhī )地(dì ),沃(wò )壤(rǎng )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),其(qí )监(jiān )司(sī )、州(zhōu )县(xiàn )官(guān ),率(lǜ )皆(jiē )数(shù )贼(zéi )门(mén )生(shēng ),一(yī )时(shí )奸(jiān )雄(xióng )豪(háo )强(qiáng )及(jí )市(shì )井(jǐng )恶(è )少(shǎo ),无(wú )不(bú )附(fù )之(zhī )。近(jìn )除(chú )发(fā )运(yùn )使(shǐ )宋(sòng )奂(huàn ),是(shì )京(jīng )子(zǐ )攸(yōu )妻(qī )党(dǎng );贯(guàn )昨(zuó )讨(tǎo )方(fāng )寇(kòu ),市(shì )恩(ēn )亦(yì )众(zhòng ),兼(jiān )闻(wén )私(sī )养(yǎng )死(sǐ )士(shì ),自(zì )为(wéi )之(zhī )备(bèi )。臣(chén )窃(qiè )恐(kǒng )数(shù )贼(zéi )南(nán )渡(dù )之(zhī )后(hòu ),假(jiǎ )上(shàng )皇(huáng )之(zhī )威(wēi ),振(zhèn )臂(bì )一(yī )呼(hū ),群(qún )恶(è )响(xiǎng )应(yīng ),离(lí )间(jiān )陛(bì )下(xià )父(fù )子(zǐ ),事(shì )必(bì )有(yǒu )至(zhì )难(nán )言(yán )者(zhě )。望(wàng )速(sù )追(zhuī )数(shù )贼(zéi ),悉(xī )正(zhèng )典(diǎn )刑(xíng );别(bié )选(xuǎn )忠(zhōng )信(xìn )可(kě )委(wěi )之(zhī )人(rén ),扈(hù )从(cóng )上(shàng )皇(huáng )如(rú )亳(bó ),庶(shù )全(quán )陛(bì )下(xià )父(fù )子(zǐ )之(zhī )恩(ēn )以(yǐ )安(ān )宗(zōng )庙(miào )。”帝(dì )然(rán )之(zhī )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),金(jīn )宗(zōng )望(wàng )军(jūn )至(zhì )京(jīng )城(chéng )西(xī )北(běi ),屯(tún )牟(móu )驼(tuó )冈(gāng )。天(tiān )驷(sì )监(jiān )刍(chú )豆(dòu )山(shān )积(jī ),异(yì )时(shí )郭(guō )药(yào )师(shī )来(lái )朝(cháo ),得(dé )旨(zhǐ )打(dǎ )球(qiú )于(yú )其(qí )间(jiān ),金(jīn )人(rén )兵(bīng )至(zhì ),径(jìng )趣(qù )其(qí )所(suǒ ),药(yào )师(shī )导(dǎo )之(zhī )也(yě )。自(zì )金(jīn )骑(qí )叩(kòu )河(hé ),梁(liáng )方(fāng )平(píng )焚(fén )桥(qiáo )而(ér )遁(dùn ),金(jīn )人(rén )不(bú )得(dé )遽(jù )渡(dù ),取(qǔ )小(xiǎo )舟(zhōu )能(néng )容(róng )数(shù )人(rén )者(zhě )以(yǐ )济(jì ),凡(fán )五(wǔ )日(rì ),骑(qí )兵(bīng )方(fāng )绝(jué ),步(bù )兵(bīng )犹(yóu )未(wèi )集(jí )也(yě );旋(xuán )济(jì )旋(xuán )行(háng ),无(wú )复(fù )队(duì )伍(wǔ )。既(jì )据(jù )牟(móu )驼(tuó )冈(gāng ),获(huò )马(mǎ )二(èr )万(wàn )匹(pǐ ),笑(xiào )谓(wèi )沈(shěn )琯(gùn )曰(yuē ):“南(nán )朝(cháo )可(kě )谓(wèi )无(wú )人(rén ),若(ruò )以(yǐ )一(yī )二(èr )千(qiān )人(rén )宁(níng )河(hé ),我(wǒ )辈(bèi )岂(qǐ )得(dé )渡(dù )哉(zāi )?”

是(shì )日(rì ),金(jīn )人(rén )攻(gōng )宣(xuān )泽(zé )门(mén ),以(yǐ )火(huǒ )船(chuán )数(shù )十(shí )顺(shùn )流(liú )而(ér )下(xià )。李(lǐ )纲(gāng )临(lín )城(chéng ),募(mù )敢(gǎn )死(sǐ )士(shì )二(èr )千(qiān )人(rén ),死(sǐ )布(bù )拐(guǎi )子(zǐ )城(chéng )下(xià ),火(huǒ )船(chuán )至(zhì ),摘(zhāi )以(yǐ )长(zhǎng )钩(gōu ),投(tóu )石(shí )碎(suì )之(zhī );又(yòu )于(yú )中(zhōng )流(liú )排(pái )置(zhì )杈(chā )木(mù ),及(jí )运(yùn )蔡(cài )京(jīng )家(jiā )山(shān )石(shí )叠(dié )门(mén )道(dào )间(jiān ),就(jiù )水(shuǐ )中(zhōng )斩(zhǎn )获(huò )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),迨(dài )旦(dàn )始(shǐ )定(dìng )。

自(zì )帝(dì )御(yù )楼(lóu )之(zhī )后(hòu ),方(fāng )治(zhì )都(dōu )城(chéng )四(sì )壁(bì )守(shǒu )具(jù ),以(yǐ )百(bǎi )步(bù )法(fǎ )分(fèn )兵(bīng )备(bèi )御(yù ),每(měi )壁(bì )用(yòng )正(zhèng )兵(bīng )万(wàn )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén ),而(ér )保(bǎo )甲(jiǎ )、居(jū )民(mín )、厢(xiāng )军(jūn )之(zhī )属(shǔ )不(bú )与(yǔ )焉(yān )。修(xiū )楼(lóu )橹(lǔ ),挂(guà )氈(zhān )幕(mù ),安(ān )砲(pào )座(zuò ),设(shè )弩(nǔ )床(chuáng ),运(yùn )砖(zhuān )石(shí ),施(shī )燎(liáo )炬(jù ),垂(chuí )櫑(léi )木(mù ),备(bèi )火(huǒ )油(yóu ),凡(fán )防(fáng )守(shǒu )之(zhī )具(jù )毕(bì )备(bèi )。四(sì )壁(bì )各(gè )以(yǐ )从(cóng )官(guān )、宗(zōng )室(shì )、武(wǔ )臣(chén )为(wéi )提(tí )举(jǔ )官(guān ),诸(zhū )门(mén )皆(jiē )以(yǐ )中(zhōng )贵(guì )大(dà )小(xiǎo )使(shǐ )臣(chén )分(fèn )地(dì )而(ér )守(shǒu )。又(yòu )团(tuán )结(jié )马(mǎ )步(bù )军(jūn )四(sì )万(wàn )人(rén )为(wéi )前(qián )后(hòu )左(zuǒ )右(yòu )军(jūn ),中(zhōng )军(jūn )八(bā )千(qiān )人(rén ),有(yǒu )统(tǒng )制(zhì )、统(tǒng )领(lǐng )、将(jiāng )领(lǐng )、队(duì )将(jiāng )等(děng ),日(rì )肄(yì )习(xí )之(zhī )。以(yǐ )前(qián )军(jūn )居(jū )通(tōng )津(jīn )门(mén )外(wài ),护(hù )延(yán )丰(fēng )仓(cāng ),仓(cāng )有(yǒu )豆(dòu )粟(sù )四(sì )十(shí )馀(yú )万(wàn )石(shí ),其(qí )后(hòu )勤(qín )王(wáng )之(zhī )师(shī )集(jí )城(chéng )外(wài )者(zhě ),赖(lài )之(zhī )以(yǐ )济(jì )。后(hòu )军(jūn )居(jū )朝(cháo )阳(yáng )门(mén ),占(zhàn )樊(fán )家(jiā )冈(gāng ),使(shǐ )金(jīn )骑(qí )不(bú )敢(gǎn )近(jìn )。而(ér )左(zuǒ )、右(yòu )、中(zhōng )军(jūn )居(jū )城(chéng )中(zhōng )以(yǐ )备(bèi )缓(huǎn )急(jí )。自(zì )五(wǔ )日(rì )至(zhì )八(bā )日(rì ),治(zhì )战(zhàn )守(shǒu )之(zhī )具(jù )粗(cū )毕(bì ),而(ér )敌(dí )兵(bīng )抵(dǐ )城(chéng )下(xià )矣(yǐ )。

以(yǐ )驾(jià )部(bù )员(yuán )外(wài )郎(láng )郑(zhèng )望(wàng )之(zhī )充(chōng )军(jūn )前(qián )计(jì )议(yì )使(shǐ ),亲(qīn )卫(wèi )大(dà )夫(fū )高(gāo )世(shì )则(zé )副(fù )之(zhī )。望(wàng )之(zhī )奉(fèng )命(mìng )即(jí )行(háng ),少(shǎo )顷(qǐng ),金(jīn )亦(yì )遣(qiǎn )吴(wú )孝(xiào )民(mín )来(lái ),举(jǔ )鞭(biān )与(yǔ )望(wàng )之(zhī )遥(yáo )相(xiàng )揖(yī ),约(yuē )孝(xiào )民(mín )至(zhì )城(chéng )西(xī )相(xiàng )见(jiàn )。是(shì )夜(yè ),望(wàng )之(zhī )等(děng )缒(zhuì )城(chéng )下(xià ),入(rù )何(hé )灌(guàn )帐(zhàng )中(zhōng )。孝(xiào )民(mín )亦(yì )至(zhì ),言(yán )欲(yù )割(gē )大(dà )河(hé )为(wéi )界(jiè ),副(fù )以(yǐ )犒(kào )军(jūn )金(jīn )帛(bó )。望(wàng )之(zhī )与(yǔ )辩(biàn )论(lùn )之(zhī )久(jiǔ ),孝(xiào )民(mín )不(bú )答(dá ),遂(suí )与(yǔ )望(wàng )之(zhī )俱(jù )来(lái )。

甲(jiǎ )戌(xū ),望(wàng )之(zhī )入(rù )奏(zòu )使(shǐ )事(shì ),退(tuì ),引(yǐn )见(jiàn )金(jīn )使(shǐ )孝(xiào )民(mín ),言(yán )愿(yuàn )遣(qiǎn )亲(qīn )王(wáng )、宰(zǎi )相(xiàng )到(dào )军(jūn )前(qián )议(yì )和(hé ),帝(dì )顾(gù )宰(zǎi )执(zhí ),未(wèi )有(yǒu )对(duì )者(zhě )。李(lǐ )纲(gāng )请(qǐng )行(háng ),帝(dì )不(bú )许(xǔ ),命(mìng )李(lǐ )棁(tuō )奉(fèng )使(shǐ ),望(wàng )之(zhī )、世(shì )则(zé )副(fù )之(zhī )。宰(zǎi )执(zhí )退(tuì ),纲(gāng )独(dú )留(liú ),问(wèn )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )遣(qiǎn )之(zhī )旨(zhǐ )。帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )性(xìng )刚(gāng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )往(wǎng )。”纲(gāng )对(duì )曰(yuē ):“敌(dí )气(qì )太(tài )锐(ruì ),吾(wú )大(dà )兵(bīng )未(wèi )集(jí ),固(gù )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )和(hé )。然(rán )所(suǒ )以(yǐ )和(hé )者(zhě )得(dé )策(cè ),则(zé )中(zhōng )国(guó )之(zhī )势(shì )遂(suí )安(ān );不(bú )然(rán ),祸(huò )患(huàn )未(wèi )已(yǐ )。宗(zōng )社(shè )安(ān )危(wēi ),在(zài )此(cǐ )一(yī )举(jǔ )。李(lǐ )棁(tuō )柔(róu )懦(nuò ),恐(kǒng )误(wù )国(guó )事(shì )。”因(yīn )言(yán ):“敌(dí )人(rén )贪(tān )婪(lán )无(wú )厌(yàn ),又(yòu )有(yǒu )燕(yàn )人(rén )狡(jiǎo )狯(kuài )以(yǐ )为(wéi )之(zhī )谋(móu ),必(bì )且(qiě )张(zhāng )大(dà )声(shēng )势(shì ),过(guò )有(yǒu )邀(yāo )求(qiú )。如(rú )朝(cháo )廷(tíng )不(bú )为(wéi )之(zhī )动(dòng ),措(cuò )置(zhì )合(hé )宜(yí ),彼(bǐ )当(dāng )戢(jí )敛(liǎn )而(ér )退(tuì )。若(ruò )朝(cháo )廷(tíng )震(zhèn )惧(jù ),一(yī )切(qiē )与(yǔ )之(zhī ),彼(bǐ )知(zhī )中(zhōng )国(guó )无(wú )人(rén ),益(yì )肆(sì )凯(kǎi )觎(yú ),忧(yōu )未(wèi )已(yǐ )也(yě )。”

纲(gāng )既(jì )退(tuì ),棁(tuō )与(yǔ )望(wàng )之(zhī )再(zài )对(duì ),帝(dì )许(xǔ )增(zēng )岁(suì )币(bì )三(sān )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn )两(liǎng ),免(miǎn )割(gē )地(dì )。次(cì )论(lùn )及(jí )犒(kào )军(jūn ),许(xǔ )银(yín )三(sān )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn )两(liǎng )。又(yòu )命(mìng )棁(tuō )押(yā )金(jīn )一(yī )万(wàn )两(liǎng )及(jí )酒(jiǔ )果(guǒ )赐(cì )宗(zōng )望(wàng )。

使(shǐ )人(rén )至(zhì ),宗(zōng )望(wàng )南(nán )向(xiàng )坐(zuò )见(jiàn )之(zhī ),遣(qiǎn )燕(yàn )人(rén )王(wáng )汭(tūn )等(děng )传(chuán )道(dào )语(yǔ )言(yán ),谓(wèi ):“都(dōu )城(chéng )破(pò )在(zài )顷(qǐng )刻(kè ),所(suǒ )以(yǐ )敛(liǎn )兵(bīng )不(bú )攻(gōng )者(zhě ),为(wéi )赵(zhào )氏(shì )宗(zōng )社(shè )也(yě )。议(yì )和(hé )所(suǒ )须(xū )犒(kào )师(shī )金(jīn )银(yín )绢(juàn )采(cǎi )各(gè )以(yǐ )千(qiān )万(wàn )计(jì ),马(mǎ )驼(tuó )驴(lǘ )骡(luó )之(zhī )属(shǔ )各(gè )以(yǐ )万(wàn )计(jì )。尊(zūn )其(qí )国(guó )主(zhǔ )为(wéi )伯(bó )父(fù ),凡(fán )燕(yàn )、云(yún )之(zhī )人(rén )在(zài )汉(hàn )者(zhě )悉(xī )归(guī )之(zhī )。割(gē )太(tài )原(yuán )、中(zhōng )山(shān )、河(hé )间(jiān )三(sān )镇(zhèn )之(zhī )地(dì ),又(yòu )以(yǐ )亲(qīn )王(wáng )、宰(zǎi )相(xiàng )为(wéi )质(zhì )。”棁(tuō )等(děng )不(bú )敢(gǎn )有(yǒu )言(yán ),第(dì )曰(yuē ):“有(yǒu )皇(huáng )帝(dì )赐(cì )到(dào )金(jīn )万(wàn )两(liǎng )及(jí )酒(jiǔ )果(guǒ )。”宗(zōng )望(wàng )令(lìng )吴(wú )孝(xiào )民(mín )受(shòu )之(zhī )。夜(yè ),宿(xiǔ )孳(zī )生(shēng )监(jiān ),金(jīn )人(rén )遣(qiǎn )萧(xiāo )三(sān )宝(bǎo )努(nǔ )等(děng )来(lái )言(yán ):“南(nán )朝(cháo )多(duō )失(shī )信(xìn ),须(xū )一(yī )亲(qīn )王(wáng )为(wéi )质(zhì );割(gē )地(dì )必(bì )以(yǐ )河(hé )为(wéi )界(jiè )。”望(wàng )之(zhī )但(dàn )许(xǔ )增(zēng )岁(suì )币(bì )三(sān )百(bǎi )万(wàn ),三(sān )宝(bǎo )努(nǔ )不(bú )悦(yuè )而(ér )退(tuì )。

是(shì )日(rì ),金(jīn )人(rén )移(yí )壁(bì )开(kāi )远(yuǎn )门(mén )。

以(yǐ )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )唐(táng )恪(kè )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

乙(yǐ )亥(hài ),李(lǐ )纲(gāng )方(fāng )入(rù )对(duì ),外(wài )报(bào )敌(dí )攻(gōng )通(tōng )天(tiān )、景(jǐng )阳(yáng )门(mén )一(yī )带(dài )甚(shèn )急(jí )。帝(dì )命(mìng )纲(gāng )督(dū )将(jiāng )士(shì )捍(hàn )御(yù ),纲(gāng )请(qǐng )禁(jìn )卫(wèi )班(bān )直(zhí )善(shàn )射(shè )者(zhě )千(qiān )人(rén )以(yǐ )从(cóng )。敌(dí )方(fāng )渡(dù )壕(háo ),以(yǐ )云(yún )梯(tī )攻(gōng )城(chéng ),班(bān )直(zhí )乘(chéng )城(chéng )射(shè )之(zhī ),皆(jiē )应(yīng )弦(xián )而(ér )倒(dǎo ),将(jiāng )士(shì )无(wú )不(bú )贾(jiǎ )勇(yǒng ),近(jìn )者(zhě )以(yǐ )手(shǒu )砲(pào )、檑(léi )木(mù )击(jī )之(zhī ),远(yuǎn )者(zhě )以(yǐ )神(shén )臂(bì )弓(gōng )射(shè )之(zhī ),又(yòu )远(yuǎn )者(zhě )以(yǐ )床(chuáng )子(zǐ )弩(nǔ )坐(zuò )砲(pào )及(jí )之(zhī )。而(ér )金(jīn )人(rén )有(yǒu )乘(chéng )筏(fá )渡(dù )壕(háo )而(ér )溺(nì )者(zhě ),有(yǒu )登(dēng )梯(tī )而(ér )坠(zhuì )者(zhě ),有(yǒu )中(zhōng )矢(shǐ )石(shí )而(ér )踣(bó )者(zhě ),纷(fēn )纷(fēn )甚(shèn )众(zhòng )。又(yòu )募(mù )壮(zhuàng )士(shì )数(shù )百(bǎi )人(rén )缒(zhuì )城(chéng )而(ér )下(xià ),烧(shāo )云(yún )梯(tī )数(shù )十(shí )座(zuò ),斩(zhǎn )获(huò )酋(qiú )首(shǒu )数(shù )十(shí )级(jí )。敌(dí )又(yòu )攻(gōng )陈(chén )桥(qiáo )、封(fēng )丘(qiū )、卫(wèi )州(zhōu )等(děng )门(mén ),矢(shǐ )集(jí )城(chéng )上(shàng )如(rú )胃(wèi )毛(máo ),纲(gāng )登(dēng )城(chéng )督(dū )战(zhàn ),帝(dì )遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )劳(láo )问(wèn ),手(shǒu )札(zhá )褒(bāo )谕(yù ),给(gěi )内(nèi )库(kù )酒(jiǔ )、银(yín )碗(wǎn )、采(cǎi )绢(juàn )等(děng )以(yǐ )颁(bān )将(jiāng )士(shì ),人(rén )皆(jiē )欢(huān )呼(hū )。自(zì )卯(mǎo )至(zhì )未(wèi )、申(shēn )间(jiān ),杀(shā )获(huò )凡(fán )数(shù )千(qiān ),乃(nǎi )退(tuì )。武(wǔ )泰(tài )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )何(hé )灌(guàn )死(sǐ )之(zhī )。

金(jīn )游(yóu )骑(qí )四(sì )出(chū ),抄(chāo )掠(luě )畿(jī )县(xiàn ),唯(wéi )东(dōng )明(míng )、太(tài )康(kāng )、壅(yōng )丘(qiū )、扶(fú )沟(gōu )、鄢(yān )陵(líng )仅(jǐn )存(cún )。金(jīn )人(rén )耻(chǐ )小(xiǎo )邑(yì )不(bú )破(pò ),再(zài )益(yì )骑(qí )三(sān )千(qiān ),急(jí )攻(gōng )东(dōng )明(míng ),京(jīng )东(dōng )将(jiāng )董(dǒng )有(yǒu )邻(lín )率(lǜ )众(zhòng )拒(jù )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )十(shí )馀(yú )级(jí )。

郑(zhèng )望(wàng )之(zhī )等(děng )在(zài )金(jīn )营(yíng ),宗(zōng )望(wàng )约(yuē )见(jiàn )之(zhī ),引(yǐn )李(lǐ )鄴(yè )、沈(shěn )琯(gùn )于(yú )其(qí )坐(zuò )后(hòu ),需(xū )金(jīn )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn )两(liǎng ),银(yín )五(wǔ )千(qiān )万(wàn )两(liǎng ),牛(niú )马(mǎ )万(wàn )匹(pǐ ),表(biǎo )缎(duàn )百(bǎi )万(wàn )匹(pǐ ),割(gē )太(tài )原(yuán )、中(zhōng )山(shān )、河(hé )间(jiān )三(sān )镇(zhèn )地(dì ),并(bìng )宰(zǎi )相(xiàng )、亲(qīn )王(wáng )为(wéi )质(zhì )。出(chū )玉(yù )带(dài )、玉(yù )篦(bì )刀(dāo )、名(míng )马(mǎ )各(gè )一(yī ),遣(qiǎn )萧(xiāo )三(sān )宝(bǎo )努(nǔ )、耶(yē )律(lǜ )忠(zhōng )、王(wáng )汭(tūn )来(lái )献(xiàn ),夜(yè ),到(dào )驿(yì )。棁(tuō )、望(wàng )之(zhī )入(rù )对(duì )福(fú )宁(níng )殿(diàn ),具(jù )奏(zòu )所(suǒ )言(yán ),帝(dì )令(lìng )与(yǔ )大(dà )臣(chén )言(yán )之(zhī )。

是(shì )日(rì ),燕(yàn )山(shān )都(dōu )监(jiān )武(wǔ )汉(hàn )英(yīng )、知(zhī )信(xìn )德(dé )府(fǔ )杨(yáng )信(xìn )功(gōng )及(jí )李(lǐ )鄴(yè )、沈(shěn )琯(gùn )等(děng )并(bìng )归(guī )自(zì )敌(dí )营(yíng )。

丙(bǐng )子(zǐ ),避(bì )正(zhèng )殿(diàn ),减(jiǎn )常(cháng )膳(shàn )。

诏(zhào )括(kuò )借(jiè )私(sī )家(jiā )金(jīn )银(yín ),有(yǒu )敢(gǎn )隐(yǐn )庇(bì )转(zhuǎn )藏(cáng )者(zhě ),并(bìng )行(háng )军(jūn )法(fǎ );倡(chàng )优(yōu )则(zé )籍(jí )其(qí )财(cái )。得(dé )金(jīn )二(èr )十(shí )万(wàn )两(liǎng ),银(yín )四(sì )百(bǎi )万(wàn )两(liǎng ),而(ér )民(mín )间(jiān )已(yǐ )空(kōng )。

中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“中(zhōng )山(shān )、太(tài )原(yuán )、河(hé )间(jiān )府(fǔ )并(bìng )属(shǔ )县(xiàn )及(jí )以(yǐ )北(běi )州(zhōu )军(jūn ),已(yǐ )于(yú )誓(shì )书(shū )议(yì )定(dìng )交(jiāo )割(gē ),如(rú )有(yǒu )不(bú )肯(kěn )听(tīng )从(cóng )之(zhī )处(chù ),即(jí )将(jiāng )所(suǒ )毘(pí )州(zhōu )府(fǔ )令(lìng )归(guī )金(jīn )国(guó )。”从(cóng )之(zhī ),命(mìng )降(jiàng )诏(zhào )三(sān )镇(zhèn )。

时(shí )肃(sù )王(wáng )枢(shū )及(jí )康(kāng )王(wáng )构(gòu )居(jū )京(jīng )师(shī ),帝(dì )退(tuì )朝(cháo ),康(kāng )王(wáng )入(rù ),毅(yì )然(rán )请(qǐng )行(háng ),曰(yuē ):“敌(dí )必(bì )欲(yù )亲(qīn )王(wáng )出(chū )质(zhì ),臣(chén )为(wéi )宗(zōng )社(shè )大(dà )计(jì ),岂(qǐ )应(yīng )辞(cí )避(bì )!”即(jí )以(yǐ )为(wéi )军(jūn )前(qián )计(jì )议(yì )使(shǐ ),张(zhāng )邦(bāng )昌(chāng )、高(gāo )世(shì )则(zé )副(fù )之(zhī )。诏(zhào )称(chēng )金(jīn )国(guó )加(jiā )大(dà )字(zì ),命(mìng )引(yǐn )康(kāng )王(wáng )诣(yì )殿(diàn )阁(gé ),见(jiàn )宰(zǎi )执(zhí )。李(lǐ )棁(tuō )曰(yuē ):“大(dà )金(jīn )恐(kǒng )南(nán )朝(cháo )失(shī )信(xìn ),故(gù )欲(yù )亲(qīn )王(wáng )送(sòng )至(zhì )河(hé )耳(ěr )。”王(wáng )正(zhèng )色(sè )曰(yuē );“国(guó )家(jiā )有(yǒu )急(jí ),死(sǐ )亦(yì )何(hé )避(bì )!”闻(wén )者(zhě )悚(sǒng )然(rán )。

丁(dīng )丑(chǒu ),宰(zǎi )执(zhí )进(jìn )呈(chéng )金(jīn )人(rén )所(suǒ )须(xū )之(zhī )目(mù ),李(lǐ )纲(gāng )力(lì )争(zhēng ),谓(wèi ):“犒(kào )师(shī )金(jīn )币(bì ),其(qí )数(shù )太(tài )多(duō ),虽(suī )竭(jié )天(tiān )下(xià )之(zhī )财(cái )且(qiě )不(bú )足(zú ),况(kuàng )都(dōu )城(chéng )乎(hū )?太(tài )原(yuán )、河(hé )间(jiān )、中(zhōng )山(shān ),国(guó )家(jiā )屏(píng )蔽(bì ),号(hào )为(wéi )三(sān )镇(zhèn ),其(qí )实(shí )十(shí )馀(yú )郡(jùn )地(dì )塘(táng )泺(luò )险(xiǎn )阻(zǔ )皆(jiē )在(zài )焉(yān ),割(gē )之(zhī )何(hé )以(yǐ )立(lì )国(guó )!又(yòu )保(bǎo )塞(sāi ),翼(yì )祖(zǔ )、顺(shùn )祖(zǔ )、僖(xī )祖(zǔ )陵(líng )寝(qǐn )所(suǒ )在(zài ),子(zǐ )孙(sūn )奈(nài )何(hé )与(yǔ )人(rén )!至(zhì )于(yú )遣(qiǎn )使(shǐ ),宰(zǎi )相(xiàng )当(dāng )往(wǎng ),亲(qīn )王(wáng )不(bú )当(dāng )往(wǎng )。今(jīn )日(rì )之(zhī )计(jì ),莫(mò )若(ruò )择(zé )使(shǐ )姑(gū )与(yǔ )之(zhī )议(yì )所(suǒ )以(yǐ )可(kě )不(bú )可(kě )者(zhě ),金(jīn )币(bì )之(zhī )数(shù ),令(lìng )有(yǒu )司(sī )会(huì )计(jì )。少(shǎo )迟(chí )数(shù )日(rì ),大(dà )兵(bīng )四(sì )集(jí ),彼(bǐ )以(yǐ )孤(gū )军(jūn )深(shēn )入(rù )重(zhòng )地(dì ),势(shì )不(bú )能(néng )久(jiǔ )留(liú ),必(bì )求(qiú )速(sù )归(guī ),然(rán )后(hòu )与(yǔ )之(zhī )盟(méng ),则(zé )不(bú )敢(gǎn )轻(qīng )中(zhōng )国(guó ),而(ér )和(hé )可(kě )久(jiǔ )也(yě )。”宰(zǎi )执(zhí )议(yì )不(bú )合(hé ),纲(gāng )因(yīn )求(qiú )去(qù ),帝(dì )慰(wèi )谕(yù )曰(yuē ):“卿(qīng )第(dì )出(chū )治(zhì )兵(bīng ),益(yì )固(gù )城(chéng )守(shǒu ),此(cǐ )事(shì )当(dāng )徐(xú )议(yì )之(zhī )。”纲(gāng )复(fù )曰(yuē ):“金(jīn )人(rén )所(suǒ )须(xū ),宰(zǎi )执(zhí )欲(yù )一(yī )切(qiē )许(xǔ )之(zhī ),不(bú )过(guò )欲(yù )脱(tuō )一(yī )时(shí )之(zhī )祸(huò ),它(tā )日(rì )付(fù )之(zhī )何(hé )人(rén )?陛(bì )下(xià )愿(yuàn )更(gèng )审(shěn )处(chù ),恐(kǒng )后(hòu )悔(huǐ )无(wú )及(jí )。”帝(dì )不(bú )听(tīng ),即(jí )以(yǐ )誓(shì )书(shū )授(shòu )李(lǐ )鄴(yè )往(wǎng )。纲(gāng )尚(shàng )留(liú )三(sān )镇(zhèn )诏(zhào )书(shū )不(bú )遣(qiǎn ),冀(jì )少(shǎo )迟(chí )延(yán ),以(yǐ )俟(sì )勤(qín )王(wáng )兵(bīng )集(jí ),徐(xú )为(wéi )后(hòu )图(tú )也(yě )。

庚(gēng )辰(chén ),张(zhāng )邦(bāng )昌(chāng )从(cóng )康(kāng )王(wáng )诣(yì )金(jīn )营(yíng ),自(zì )午(wǔ )至(zhì )夜(yè )分(fèn )始(shǐ )达(dá )。

时(shí )勤(qín )王(wáng )之(zhī )师(shī )踵(zhǒng )至(zhì ),日(rì )或(huò )数(shù )万(wàn )人(rén ),四(sì )壁(bì )各(gè )置(zhì )统(tǒng )制(zhì )官(guān )纠(jiū )集(jí ),给(gěi )刍(chú )粮(liáng ),授(shòu )器(qì )甲(jiǎ ),立(lì )营(yíng )寨(zhài ),团(tuán )队(duì )伍(wǔ ),皆(jiē )行(háng )营(yíng )司(sī )主(zhǔ )之(zhī )。

辛(xīn )巳(sì ),道(dào )君(jūn )幸(xìng )镇(zhèn )江(jiāng )。

以(yǐ )兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū )路(lù )允(yǔn )迪(dí )佥(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

金(jīn )人(rén )破(pò )阳(yáng )武(wǔ )县(xiàn ),知(zhī )县(xiàn )蒋(jiǎng )兴(xìng )祖(zǔ )死(sǐ )之(zhī )。兴(xìng )祖(zǔ ),宜(yí )兴(xìng )人(rén )也(yě )。

壬(rén )午(wǔ ),大(dà )风(fēng )走(zǒu )石(shí ),竟(jìng )日(rì )乃(nǎi )止(zhǐ )。

统(tǒng )制(zhì )官(guān )马(mǎ )忠(zhōng )以(yǐ )京(jīng )西(xī )募(mù )兵(bīng )至(zhì ),遇(yù )金(jīn )人(rén )于(yú )顺(shùn )天(tiān )门(mén )外(wài ),乘(chéng )势(shì )击(jī )之(zhī ),杀(shā )获(huò )甚(shèn )众(zhòng )。范(fàn )琼(qióng )将(jiāng )万(wàn )骑(qí )自(zì )京(jīng )东(dōng )来(lái ),营(yíng )于(yú )马(mǎ )监(jiān )之(zhī )侧(cè ),王(wáng )师(shī )稍(shāo )振(zhèn )。

初(chū ),勤(qín )王(wáng )兵(bīng )未(wèi )集(jí ),金(jīn )人(rén )气(qì )骄(jiāo )甚(shèn ),横(héng )行(háng )诸(zhū )邑(yì ),旁(páng )若(ruò )无(wú )人(rén )。至(zhì )是(shì )始(shǐ )惧(jù ),游(yóu )骑(qí )不(bú )敢(gǎn )旁(páng )出(chū )。自(zì )京(jīng )城(chéng )以(yǐ )南(nán ),民(mín )稍(shāo )奠(diàn )居(jū )矣(yǐ )。

甲(jiǎ )申(shēn ),省(shěng )廉(lián )访(fǎng )使(shǐ )者(zhě )官(guān ),罢(bà )钞(chāo )旁(páng )定(dìng )贴(tiē )钱(qián )及(jí )诸(zhū )州(zhōu )免(miǎn )行(háng )钱(qián ),以(yǐ )诸(zhū )路(lù )赡(shàn )学(xué )户(hù )绝(jué )田(tián )产(chǎn )归(guī )常(cháng )平(píng )司(sī )。

丁(dīng )亥(hài ),河(hé )北(běi )、河(hé )东(dōng )路(lù )制(zhì )置(zhì )使(shǐ )种(zhǒng )师(shī )道(dào ),武(wǔ )安(ān )军(jūn )承(chéng )宣(xuān )使(shǐ )姚(yáo )平(píng )仲(zhòng ),以(yǐ )泾(jīng )原(yuán )、秦(qín )凤(fèng )兵(bīng )至(zhì )。

初(chū ),师(shī )道(dào )被(bèi )诏(zhào )勤(qín )王(wáng ),闻(wén )命(mìng )即(jí )行(háng ),过(guò )姚(yáo )平(píng )仲(zhòng ),有(yǒu )步(bù )骑(qí )七(qī )千(qiān )与(yǔ )之(zhī )俱(jù )。比(bǐ )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),闻(wén )宗(zōng )望(wàng )已(yǐ )屯(tún )京(jīng )城(chéng )下(xià ),或(huò )言(yán )敌(dí )势(shì )方(fāng )锐(ruì ),愿(yuàn )少(shǎo )驻(zhù )汜(sì )水(shuǐ )以(yǐ )谋(móu )万(wàn )全(quán )。师(shī )道(dào )曰(yuē ):“吾(wú )兵(bīng )少(shǎo ),若(ruò )迟(chí )回(huí )不(bú )进(jìn ),形(xíng )见(jiàn )情(qíng )露(lù ),只(zhī )取(qǔ )辱(rǔ )耳(ěr )。今(jīn )鼓(gǔ )行(háng )而(ér )前(qián ),彼(bǐ )安(ān )能(néng )测(cè )我(wǒ )虚(xū )实(shí )。都(dōu )人(rén )知(zhī )吾(wú )来(lái ),士(shì )气(qì )自(zì )振(zhèn ),何(hé )忧(yōu )敌(dí )哉(zāi )”!”揭(jiē )榜(bǎng )沿(yán )道(dào ),言(yán )种(zhǒng )少(shǎo )保(bǎo )领(lǐng )西(xī )兵(bīng )百(bǎi )万(wàn )来(lái ),遂(suí )趋(qū )汴(biàn )水(shuǐ )南(nán ),径(jìng )逼(bī )金(jīn )营(yíng )。金(jīn )人(rén )惧(jù ),徙(xǐ )砦(zhài )稍(shāo )北(běi ),敛(liǎn )游(yóu )骑(qí ),但(dàn )守(shǒu )牟(móu )驼(tuó )冈(gāng ),增(zēng )垒(lěi )自(zì )卫(wèi )。

时(shí )师(shī )道(dào )年(nián )高(gāo ),天(tiān )下(xià )称(chēng )为(wéi )老(lǎo )种(zhǒng )。帝(dì )闻(wén )其(qí )至(zhì ),喜(xǐ )甚(shèn ),开(kāi )安(ān )上(shàng )门(mén ),命(mìng )李(lǐ )纲(gāng )迎(yíng )劳(láo )。时(shí )已(yǐ )议(yì )和(hé ),入(rù )见(jiàn ),帝(dì )问(wèn )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì ),卿(qīng )意(yì )如(rú )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“金(jīn )人(rén )不(bú )知(zhī )兵(bīng ),岂(qǐ )有(yǒu )孤(gū )军(jūn )深(shēn )入(rù )人(rén )境(jìng )而(ér )能(néng )善(shàn )归(guī )乎(hū )!”帝(dì )曰(yuē );“业(yè )已(yǐ )讲(jiǎng )和(hé )矣(yǐ )。”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )军(jūn )旅(lǚ )之(zhī )事(shì )事(shì )陛(bì )下(xià ),馀(yú )非(fēi )所(suǒ )敢(gǎn )知(zhī )也(yě )。”

李(lǐ )纲(gāng )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“勤(qín )王(wáng )之(zhī )师(shī )渐(jiàn )集(jí ),兵(bīng )家(jiā )忌(jì )分(fèn ),非(fēi )节(jiē )制(zhì )归(guī )一(yī )不(bú )能(néng )济(jì ),愿(yuàn )敕(chì )师(shī )道(dào )、平(píng )仲(zhòng )两(liǎng )将(jiāng )听(tīng )臣(chén )节(jiē )制(zhì )。”帝(dì )不(bú )听(tīng ),曰(yuē ):“师(shī )道(dào )老(lǎo )而(ér )知(zhī )兵(bīng ),且(qiě )职(zhí )位(wèi )已(yǐ )高(gāo ),与(yǔ )卿(qīng )同(tóng )官(guān ),替(tì )曹(cáo )矇(měng )可(kě )也(yě )。”于(yú )是(shì )别(bié )置(zhì )宣(xuān )抚(fǔ )使(shǐ ),令(lìng )师(shī )道(dào )为(wéi )之(zhī ),以(yǐ )平(píng )仲(zhòng )为(wéi )都(dōu )统(tǒng )制(zhì )。应(yīng )四(sì )方(fāng )勤(qín )王(wáng )兵(bīng ),并(bìng )隶(lì )宣(xuān )抚(fǔ )司(sī ),又(yòu )拨(bō )前(qián )后(hòu )军(jūn )之(zhī )在(zài )城(chéng )者(zhě )属(shǔ )之(zhī ),而(ér )行(háng )营(yíng )司(sī )所(suǒ )统(tǒng )者(zhě ),独(dú )左(zuǒ )、右(yòu )、中(zhōng )军(jūn )而(ér )已(yǐ )。帝(dì )屡(lǚ )申(shēn )饬(chì )两(liǎng )司(sī )不(bú )得(dé )侵(qīn )紊(wěn ),而(ér )节(jiē )制(zhì )既(jì )分(fèn ),不(bú )相(xiàng )统(tǒng )壹(yī ),宣(xuān )抚(fǔ )司(sī )所(suǒ )欲(yù )行(háng )者(zhě ),往(wǎng )往(wǎng )托(tuō )以(yǐ )机(jī )密(mì ),不(bú )复(fù )关(guān )报(bào ),自(zì )是(shì )权(quán )始(shǐ )分(fèn )。

辛(xīn )卯(mǎo ),开(kāi )封(fēng )府(fǔ )言(yán ):“故(gù )太(tài )傅(fù )王(wáng )黼(fǔ ),行(háng )至(zhì )雍(yōng )丘(qiū )县(xiàn )南(nán )二(èr )十(shí )里(lǐ )辅(fǔ )固(gù )村(cūn ),为(wéi )盗(dào )所(suǒ )杀(shā ),百(bǎi )姓(xìng )遂(suí )谓(wèi )之(zhī )负(fù )国(guó )村(cūn )。”诏(zhào )籍(jí )其(qí )赀(zī )。小(xiǎo )人(rén )乘(chéng )隙(xì )争(zhēng )入(rù )黼(fǔ )第(dì ),掠(luě )取(qǔ )绢(juàn )七(qī )千(qiān )馀(yú )匹(pǐ ),钱(qián )三(sān )十(shí )馀(yú )万(wàn )缗(mín ),四(sì )壁(bì )荡(dàng )然(rán )。

先(xiān )是(shì )吴(wú )敏(mǐn )、李(lǐ )纲(gāng )请(qǐng )诛(zhū )黼(fǔ ),事(shì )下(xià )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )聂(niè )山(shān ),山(shān )方(fāng )挟(jiā )宿(xiǔ )怨(yuàn ),遣(qiǎn )武(wǔ )士(shì )戕(qiāng )之(zhī )民(mín )家(jiā )。帝(dì )以(yǐ )初(chū )即(jí )位(wèi ),难(nán )于(yú )诛(zhū )大(dà )臣(chén ),托(tuō )言(yán )盗(dào )杀(shā )之(zhī )。议(yì )者(zhě )以(yǐ )不(bú )正(zhèng )天(tiān )讨(tǎo )为(wéi )失(shī )刑(xíng )云(yún )。

癸(guǐ )亥(hài ),大(dà )雾(wù )四(sì )塞(sāi )。

李(lǐ )纲(gāng )、李(lǐ )邦(bāng )彦(yàn )、吴(wú )敏(mǐn )、种(zhǒng )师(shī )道(dào )、姚(yáo )平(píng )仲(zhòng )、折(shé )彦(yàn )质(zhì )同(tóng )对(duì )于(yú )福(fú )宁(níng )殿(diàn ),议(yì )所(suǒ )以(yǐ )用(yòng )兵(bīng )者(zhě )。纲(gāng )奏(zòu )曰(yuē ):“金(jīn )人(rén )张(zhāng )大(dà )其(qí )势(shì ),然(rán )兵(bīng )实(shí )不(bú )过(guò )六(liù )万(wàn ),又(yòu )大(dà )半(bàn )皆(jiē )奚(xī )、契(qì )丹(dān )、渤(bó )海(hǎi )部(bù )落(luò )。吾(wú )勤(qín )王(wáng )之(zhī )师(shī )集(jí )城(chéng )下(xià )者(zhě )二(èr )十(shí )馀(yú )万(wàn ),固(gù )已(yǐ )数(shù )倍(bèi )之(zhī )矣(yǐ )。彼(bǐ )以(yǐ )孤(gū )军(jūn )入(rù )重(zhòng )地(dì ),犹(yóu )虎(hǔ )豹(bào )自(zì )投(tóu )槛(kǎn )阱(jǐng )中(zhōng ),当(dāng )以(yǐ )计(jì )取(qǔ )之(zhī ),不(bú )可(kě )与(yǔ )角(jiǎo )一(yī )旦(dàn )之(zhī )力(lì )。为(wéi )今(jīn )之(zhī )策(cè ),莫(mò )若(ruò )扼(è )关(guān )津(jīn ),绝(jué )粮(liáng )道(dào ),禁(jìn )抄(chāo )掠(luě ),分(fèn )兵(bīng )以(yǐ )复(fù )畿(jī )北(běi )郡(jùn )邑(yì ),俟(sì )彼(bǐ )游(yóu )骑(qí )出(chū )则(zé )击(jī )之(zhī ),。以(yǐ )重(zhòng )兵(bīng )临(lín )敌(dí )营(yíng ),坚(jiān )壁(bì )勿(wù )战(zhàn ),如(rú )周(zhōu )亚(yà )夫(fū )所(suǒ )以(yǐ )困(kùn )七(qī )国(guó )者(zhě ),待(dài )其(qí )粮(liáng )尽(jìn )力(lì )疲(pí ),然(rán )后(hòu )以(yǐ )将(jiāng )帅(shuài )檄(xí )取(qǔ )誓(shì )书(shū ),复(fù )三(sān )镇(zhèn ),纵(zòng )其(qí )北(běi )归(guī ),中(zhōng )渡(dù )而(ér )后(hòu )击(jī )之(zhī ),此(cǐ )必(bì )胜(shèng )之(zhī )计(jì )也(yě )。”帝(dì )然(rán )之(zhī )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),太(tài )学(xué )生(shēng )陈(chén )东(dōng )言(yán ):“昨(zuó )闻(wén )道(dào )路(lù )之(zhī )言(yán )曰(yuē ):高(gāo )杰(jié )近(jìn )收(shōu )其(qí )兄(xiōng )俅(qiú )、伸(shēn )等(děng )书(shū ),报(bào )上(shàng )皇(huáng )初(chū )至(zhì )南(nán )京(jīng ),不(bú )欲(yù )前(qián )迈(mài ),复(fù )为(wéi )蔡(cài )京(jīng )、童(tóng )贯(guàn )、硃(zhū )勔(miǎn )等(děng )挟(jiā )之(zhī )而(ér )去(qù )。迨(dài )至(zhì )泗(sì )州(zhōu ),又(yòu )诈(zhà )传(chuán )上(shàng )皇(huáng )御(yù )笔(bǐ ),令(lìng )高(gāo )俅(qiú )守(shǒu )御(yù )浮(fú )桥(qiáo ),不(bú )得(dé )南(nán )来(lái ),遂(suí )挟(jiā )上(shàng )皇(huáng )渡(dù )淮(huái )以(yǐ )趋(qū )江(jiāng )、浙(zhè )。斥(chì )回(huí )随(suí )驾(jià )卫(wèi )士(shì ),至(zhì )于(yú )攀(pān )望(wàng )恸(tòng )哭(kū ),童(tóng )贯(guàn )遂(suí )令(lìng )亲(qīn )兵(bīng )引(yǐn )弓(gōng )射(shè )之(zhī ),卫(wèi )士(shì )中(zhōng )矢(shǐ )而(ér )踣(bó )者(zhě )凡(fán )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。闻(wén )俅(qiú )父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )在(zài )旁(páng ),仅(jǐn )得(dé )一(yī )望(wàng )上(shàng )皇(huáng ),君(jūn )臣(chén )相(xiàng )顾(gù )泣(qì )下(xià ),意(yì )若(ruò )有(yǒu )所(suǒ )言(yán )者(zhě )。而(ér )群(qún )贼(zéi )之(zhī )党(dǎng ),遍(biàn )满(mǎn )东(dōng )南(nán ),皆(jiē )平(píng )时(shí )阴(yīn )结(jié )以(yǐ )为(wéi )备(bèi )者(zhě ),一(yī )旦(dàn )乘(chéng )势(shì )窃(qiè )发(fā ),控(kòng )持(chí )大(dà )江(jiāng )之(zhī )险(xiǎn ),东(dōng )南(nán )郡(jùn )县(xiàn )必(bì )非(fēi )朝(cháo )廷(tíng )有(yǒu ),陛(bì )下(xià )何(hé )为(wéi )尚(shàng )不(bú )忍(rěn )于(yú )此(cǐ )?得(dé )非(fēi )梁(liáng )师(shī )成(chéng )阴(yīn )有(yǒu )营(yíng )谋(móu )而(ér )然(rán )邪(xié )?师(shī )成(chéng )威(wēi )声(shēng )气(qì )焰(yàn ),震(zhèn )灼(zhuó )中(zhōng )外(wài )。国(guó )家(jiā )至(zhì )公(gōng )之(zhī )选(xuǎn ),无(wú )如(rú )科(kē )举(jǔ )之(zhī )取(qǔ )士(shì ),而(ér )师(shī )成(chéng )乃(nǎi )荐(jiàn )其(qí )门(mén )吏(lì )使(shǐ )臣(chén )储(chǔ )宏(hóng ),廷(tíng )试(shì )赐(cì )第(dì ),仍(réng )令(lìng )备(bèi )役(yì )。宣(xuān )和(hé )六(liù )年(nián )春(chūn ),亲(qīn )第(dì )进(jìn )士(shì ),其(qí )中(zhōng )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),皆(jiē )富(fù )商(shāng )豪(háo )子(zǐ ),每(měi )名(míng )所(suǒ )献(xiàn )至(zhì )七(qī )八(bā )千(qiān )缗(mín )。又(yòu )创(chuàng )置(zhì )北(běi )司(sī )以(yǐ )聚(jù )不(bú )急(jí )之(zhī )务(wù ),专(zhuān )领(lǐng )书(shū )艺(yì )局(jú )以(yǐ )进(jìn )市(shì )井(jǐng )游(yóu )手(shǒu )无(wú )赖(lài )之(zhī )辈(bèi )。滥(làn )恩(ēn )横(héng )赐(cì ),糜(mí )费(fèi )百(bǎi )端(duān )。师(shī )成(chéng )之(zhī )恶(è )如(rú )此(cǐ ),而(ér )至(zhì )今(jīn )不(bú )去(qù ),群(qún )贼(zéi )倚(yǐ )为(wéi )奥(ào )援(yuán ),陛(bì )下(xià )虽(suī )欲(yù )大(dà )明(míng )诛(zhū )赏(shǎng ),胡(hú )可(kě )得(dé )哉(zāi )!”

乙(yǐ )未(wèi ),诏(zhào )暴(bào )师(shī )成(chéng )朋(péng )附(fù )王(wáng )黼(fǔ )之(zhī )罪(zuì ),责(zé )授(shòu )彰(zhāng )化(huà )军(jūn )节(jiē )度(dù )副(fù )使(shǐ ),遣(qiǎn )使(shǐ )臣(chén )押(yā )赴(fù )贬(biǎn )所(suǒ );行(háng )至(zhì )八(bā )角(jiǎo )镇(zhèn ),赐(cì )死(sǐ )。

初(chū ),王(wáng )黼(fǔ )尝(cháng )为(wéi )郓(yùn )王(wáng )楷(kǎi )阴(yīn )画(huà )夺(duó )宗(zōng )之(zhī )计(jì ),师(shī )成(chéng )力(lì )保(bǎo )护(hù )太(tài )子(zǐ ),得(dé )不(bú )动(dòng )摇(yáo )。及(jí )道(dào )君(jūn )东(dōng )幸(xìng ),嬖(bì )臣(chén )多(duō )从(cóng )以(yǐ )避(bì )罪(zuì ),师(shī )成(chéng )自(zì )以(yǐ )旧(jiù )恩(ēn )留(liú )京(jīng )师(shī )。至(zhì )是(shì )陈(chén )东(dōng )疏(shū )其(qí )罪(zuì ),布(bù )衣(yī )张(zhāng )炳(bǐng )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),遂(suí )贬(biǎn )死(sǐ )。

帝(dì )以(yǐ )金(jīn )人(rén )索(suǒ )金(jīn )银(yín )数(shù )至(zhì )多(duō ),欲(yù )取(qǔ )禁(jìn )中(zhōng )珠(zhū )玉(yù )以(yǐ )充(chōng )折(shé ),令(lìng )聚(jù )置(zhì )宣(xuān )和(hé )殿(diàn )。是(shì )日(rì ),李(lǐ )棁(tuō )、郑(zhèng )望(wàng )之(zhī )入(rù )对(duì ),命(mìng )阅(yuè )所(suǒ )列(liè )珠(zhū )玉(yù ),悉(xī )津(jīn )至(zhì )金(jīn )营(yíng )。

二(èr )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu )朔(shuò ),李(lǐ )棁(tuō )、郑(zhèng )望(wàng )之(zhī )至(zhì )金(jīn )营(yíng ),金(jīn )人(rén )先(xiān )遣(qiǎn )棁(tuō )归(guī )。是(shì )夜(yè ),宣(xuān )抚(fǔ )司(sī )都(dōu )统(tǒng )制(zhì )姚(yáo )平(píng )仲(zhòng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )万(wàn )人(rén )劫(jié )金(jīn )营(yíng ),以(yǐ )败(bài )还(hái )。

初(chū ),种(zhǒng )师(shī )道(dào )以(yǐ )“三(sān )镇(zhèn )不(bú )可(kě )弃(qì ),城(chéng )下(xià )不(bú )可(kě )战(zhàn )。朝(cháo )廷(tíng )固(gù )坚(jiān )守(shǒu )和(hé )议(yì ),俟(sì )姚(yáo )古(gǔ )来(lái ),兵(bīng )势(shì )益(yì )甚(shèn ),然(rán )后(hòu )使(shǐ )人(rén )往(wǎng )谕(yù )金(jīn )人(rén ),以(yǐ )三(sān )镇(zhèn )系(xì )国(guó )家(jiā )边(biān )要(yào ),决(jué )不(bú )可(kě )割(gē ),宁(níng )以(yǐ )其(qí )赋(fù )入(rù )增(zēng )作(zuò )岁(suì )币(bì ),庶(shù )得(dé )和(hé )好(hǎo )久(jiǔ )远(yuǎn )。如(rú )此(cǐ )三(sān )两(liǎng )返(fǎn ),势(shì )须(xū )逗(dòu )留(liú )半(bàn )月(yuè )。重(zhòng )兵(bīng )密(mì )迩(ěr ),彼(bǐ )必(bì )不(bú )敢(gǎn )远(yuǎn )去(qù )劫(jié )掠(luě )。孳(zī )生(shēng )监(jiān )粮(liáng )草(cǎo )渐(jiàn )竭(jié ),不(bú )免(miǎn )北(běi )还(hái ),俟(sì )其(qí )过(guò )河(hé ),以(yǐ )骑(qí )兵(bīng )尾(wěi )袭(xí )。至(zhì )真(zhēn )定(dìng )、中(zhōng )山(shān )两(liǎng )镇(zhèn ),必(bì )不(bú )肯(kěn )下(xià )。彼(bǐ )腹(fù )背(bèi )受(shòu )敌(dí ),可(kě )以(yǐ )得(dé )志(zhì )。”会(huì )李(lǐ )纲(gāng )主(zhǔ )平(píng )仲(zhòng )之(zhī )谋(móu ),师(shī )道(dào )言(yán )卒(zú )不(bú )用(yòng )。平(píng )仲(zhòng ),古(gǔ )之(zhī )养(yǎng )子(zǐ )也(yě )。帝(dì )以(yǐ )其(qí )骁(xiāo )勇(yǒng ),屡(lǚ )召(zhào )对(duì )内(nèi )殿(diàn ),赐(cì )予(yǔ )甚(shèn )厚(hòu ),许(xǔ )以(yǐ )成(chéng )功(gōng )当(dāng )受(shòu )节(jiē )钺(yuè )。平(píng )仲(zhòng )议(yì )欲(yù )夜(yè )叩(kòu )金(jīn )营(yíng ),生(shēng )擒(qín )宗(zōng )望(wàng ),奉(fèng )康(kāng )王(wáng )以(yǐ )归(guī ),而(ér )其(qí )谋(móu )泄(xiè ),金(jīn )先(xiān )事(shì )设(shè )备(bèi ),故(gù )反(fǎn )为(wéi )所(suǒ )败(bài )。金(jīn )人(rén )以(yǐ )是(shì )责(zé )康(kāng )王(wáng ),张(zhāng )邦(bāng )昌(chāng )恐(kǒng )惧(jù )涕(tì )泣(qì ),王(wáng )不(bú )为(wéi )动(dòng )。

李(lǐ )纲(gāng )会(huì )行(háng )营(yíng )左(zuǒ )右(yòu )军(jūn )将(jiāng )士(shì ),质(zhì )明(míng ),出(chū )景(jǐng )阳(yáng )门(mén ),与(yǔ )金(jīn )人(rén )鏖(áo )战(zhàn )于(yú )幕(mù )天(tiān )坡(pō ),斩(zhǎn )获(huò )甚(shèn )众(zhòng )。复(fù )攻(gōng )中(zhōng )军(jūn ),纲(gāng )亲(qīn )率(lǜ )将(jiāng )士(shì )以(yǐ )神(shén )臂(bì )弓(gōng )射(shè )却(què )之(zhī )。

师(shī )道(dào )复(fù )言(yán ):“劫(jié )寨(zhài )已(yǐ )误(wù ),然(rán )兵(bīng )家(jiā )亦(yì )有(yǒu )出(chū )其(qí )不(bú )意(yì )者(zhě )。今(jīn )夕(xī )再(zài )遣(qiǎn )兵(bīng )分(fèn )道(dào )攻(gōng )之(zhī ),亦(yì )一(yī )奇(qí )也(yě )。如(rú )犹(yóu )不(bú )胜(shèng ),然(rán )后(hòu )每(měi )夕(xī )以(yǐ )数(shù )千(qiān )人(rén )扰(rǎo )之(zhī ),不(bú )十(shí )日(rì ),敌(dí )人(rén )遁(dùn )矣(yǐ )。”李(lǐ )邦(bāng )彦(yàn )等(děng )畏(wèi )懦(nuò )不(bú )能(néng )用(yòng )。

帝(dì )满(mǎn )意(yì )平(píng )仲(zhòng )必(bì )成(chéng )功(gōng ),既(jì )而(ér )失(shī )利(lì ),宰(zǎi )执(zhí )台(tái )谏(jiàn )交(jiāo )言(yán )西(xī )兵(bīng )勤(qín )王(wáng )之(zhī )师(shī )及(jí )亲(qīn )征(zhēng )行(háng )营(yíng )司(sī )兵(bīng )为(wéi )敌(dí )所(suǒ )歼(jiān ),无(wú )复(fù )存(cún )者(zhě ),帝(dì )大(dà )惊(jīng ),有(yǒu )诏(zhào )不(bú )得(dé )进(jìn )兵(bīng )。遂(suí )罢(bà )纲(gāng )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )、亲(qīn )征(zhēng )行(háng )营(yíng )使(shǐ ),以(yǐ )蔡(cài )懋(mào )代(dài )之(zhī )。因(yīn )废(fèi )行(háng )营(yíng )使(shǐ )司(sī ),止(zhǐ )以(yǐ )守(shǒu )御(yù )使(shǐ )总(zǒng )兵(bīng )事(shì ),盖(gài )欲(yù )罪(zuì )纲(gāng )以(yǐ )谢(xiè )敌(dí )也(yě )。

己(jǐ )亥(hài ),李(lǐ )纲(gāng )诣(yì )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn )求(qiú )对(duì ),既(jì )至(zhì )殿(diàn )门(mén ),闻(wén )罢(bà )命(mìng ),乃(nǎi )退(tuì )处(chù )浴(yù )堂(táng )待(dài )罪(zuì )。蔡(cài )懋(mào )会(huì )问(wèn ),行(háng )营(yíng )司(sī )兵(bīng )所(suǒ )失(shī )才(cái )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),而(ér )西(xī )兵(bīng )及(jí )勤(qín )王(wáng )之(zhī )师(shī )折(shé )伤(shāng )千(qiān )馀(yú )人(rén ),馀(yú )并(bìng )如(rú )故(gù )。是(shì )夕(xī ),帝(dì )降(jiàng )亲(qīn )笔(bǐ )劳(láo )纲(gāng ),赐(cì )白(bái )金(jīn )五(wǔ )百(bǎi )两(liǎng ),钱(qián )五(wǔ )十(shí )万(wàn ),且(qiě )令(lìng )吴(wú )敏(mǐn )谕(yù )复(fù )用(yòng )之(zhī )意(yì ),纲(gāng )感(gǎn )泣(qì )以(yǐ )谢(xiè )。

宗(zōng )望(wàng )遣(qiǎn )王(wáng )汭(tūn )来(lái )问(wèn )举(jǔ )兵(bīng )之(zhī )故(gù )。辛(xīn )丑(chǒu ),遣(qiǎn )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )宇(yǔ )文(wén )虚(xū )中(zhōng )、知(zhī )东(dōng )上(shàng )閤(gě )门(mén )事(shì )王(wáng )俅(qiú )使(shǐ )金(jīn )军(jūn )。

时(shí )虚(xū )中(zhōng )闻(wén )京(jīng )师(shī )急(jí ),驰(chí )归(guī ),收(shōu )拾(shí )散(sàn )卒(zú ),得(dé )东(dōng )南(nán )军(jūn )兵(bīng )二(èr )万(wàn )人(rén ),以(yǐ )便(biàn )宜(yí )起(qǐ )李(lǐ )邈(miǎo )领(lǐng )之(zhī ),令(lìng )驻(zhù )汴(biàn )河(hé )。会(huì )姚(yáo )平(píng )仲(zhòng )失(shī )利(lì ),援(yuán )兵(bīng )西(xī )来(lái )者(zhě )皆(jiē )溃(kuì ),虚(xū )中(zhōng )缒(zhuì )而(ér )入(rù )城(chéng )。帝(dì )欲(yù )遣(qiǎn )使(shǐ )辩(biàn )劫(jié )营(yíng )非(fēi )朝(cháo )廷(tíng )意(yì ),且(qiě )将(jiāng )加(jiā )罪(zuì )其(qí )人(rén ),仍(réng )就(jiù )迎(yíng )康(kāng )王(wáng )。大(dà )臣(chén )皆(jiē )不(bú )欲(yù )行(háng ),虚(xū )中(zhōng )承(chéng )命(mìng ),慨(kǎi )然(rán )而(ér )往(wǎng )。

是(shì )日(rì ),太(tài )学(xué )生(shēng )陈(chén )东(dōng )率(lǜ )诸(zhū )生(shēng )数(shù )百(bǎi )人(rén )伏(fú )宣(xuān )德(dé )门(mén )下(xià ),上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“李(lǐ )纲(gāng )奋(fèn )勇(yǒng )不(bú )顾(gù ),以(yǐ )身(shēn )任(rèn )天(tiān )下(xià )之(zhī )重(zhòng ),所(suǒ )谓(wèi )社(shè )稷(jì )之(zhī )臣(chén )也(yě )。李(lǐ )邦(bāng )彦(yàn )、白(bái )时(shí )中(zhōng )、张(zhāng )邦(bāng )昌(chāng )、赵(zhào )野(yě )、王(wáng )孝(xiào )迪(dí )、蔡(cài )懋(mào )、李(lǐ )棁(tuō )之(zhī )徒(tú ),庸(yōng )缪(miù )不(bú )才(cái ),忌(jì )嫉(jí )贤(xián )能(néng ),动(dòng )为(wéi )身(shēn )谋(móu ),不(bú )恤(xù )国(guó )计(jì ),所(suǒ )谓(wèi )社(shè )稷(jì )之(zhī )贼(zéi )也(yě )。陛(bì )下(xià )拔(bá )纲(gāng )为(wéi )执(zhí )政(zhèng ),中(zhōng )外(wài )相(xiàng )庆(qìng );而(ér )邦(bāng )彦(yàn )等(děng )疾(jí )如(rú )仇(chóu )雠(chóu ),恐(kǒng )其(qí )成(chéng )功(gōng ),因(yīn )缘(yuán )沮(jǔ )败(bài ),归(guī )罪(zuì )于(yú )纲(gāng )。夫(fū )一(yī )胜(shèng )一(yī )负(fù ),兵(bīng )家(jiā )常(cháng )势(shì ),岂(qǐ )可(kě )遽(jù )以(yǐ )此(cǐ )倾(qīng )动(dòng )任(rèn )事(shì )之(zhī )臣(chén )!且(qiě )邦(bāng )彦(yàn )等(děng )必(bì )欲(yù )割(gē )地(dì ),曾(céng )不(bú )思(sī )河(hé )北(běi )实(shí )朝(cháo )廷(tíng )根(gēn )本(běn ),无(wú )三(sān )关(guān )、四(sì )镇(zhèn ),是(shì )弃(qì )河(hé )北(běi )也(yě )。弃(qì )河(hé )北(běi ),朝(cháo )廷(tíng )能(néng )复(fù )都(dōu )大(dà )梁(liáng )乎(hū )!又(yòu )不(bú )知(zhī )割(gē )地(dì )之(zhī )后(hòu ),邦(bāng )彦(yàn )等(děng )能(néng )保(bǎo )金(jīn )人(rén )不(bú )复(fù )改(gǎi )盟(méng )否(fǒu )也(yě )?窃(qiè )思(sī )敌(dí )兵(bīng )南(nán )向(xiàng ),大(dà )梁(liáng )不(bú )可(kě )都(dōu ),必(bì )将(jiāng )迁(qiān )而(ér )之(zhī )金(jīn )陵(líng ),则(zé )自(zì )江(jiāng )以(yǐ )北(běi ),非(fēi )朝(cháo )廷(tíng )有(yǒu )。况(kuàng )金(jīn )陵(líng )正(zhèng )虑(lǜ )童(tóng )贯(guàn )、蔡(cài )攸(yōu )、硃(zhū )勔(miǎn )等(děng )往(wǎng )生(shēng )变(biàn )乱(luàn ),虽(suī )欲(yù )迁(qiān )而(ér )都(dōu )之(zhī ),又(yòu )不(bú )可(kě )得(dé ),陛(bì )下(xià )将(jiāng )于(yú )何(hé )地(dì )奠(diàn )宗(zōng )社(shè )邪(xié )?邦(bāng )彦(yàn )等(děng )不(bú )为(wéi )国(guó )家(jiā )长(zhǎng )久(jiǔ )计(jì ),又(yòu )欲(yù )沮(jǔ )纲(gāng )成(chéng )谋(móu )以(yǐ )快(kuài )私(sī )愤(fèn )。罢(bà )命(mìng )一(yī )传(chuán ),兵(bīng )民(mín )骚(sāo )动(dòng ),至(zhì )于(yú )流(liú )涕(tì ),咸(xián )谓(wèi )不(bú )日(rì )为(wéi )敌(dí )擒(qín )矣(yǐ )。罢(bà )纲(gāng )非(fēi )特(tè )堕(duò )邦(bāng )彦(yàn )等(děng )计(jì )中(zhōng ),又(yòu )堕(duò )敌(dí )计(jì )中(zhōng )也(yě )。乞(qǐ )复(fù )用(yòng )纲(gāng )而(ér )斥(chì )邦(bāng )彦(yàn )等(děng ),且(qiě )以(yǐ )阃(kǔn )外(wài )付(fù )种(zhǒng )师(shī )道(dào )。宗(zōng )社(shè )存(cún )亡(wáng ),在(zài )此(cǐ )一(yī )举(jǔ )!”

书(shū )奏(zòu ),军(jūn )民(mín )不(bú )期(qī )而(ér )集(jí )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén )。会(huì )邦(bāng )彦(yàn )退(tuì )朝(cháo ),众(zhòng )数(shù )其(qí )罪(zuì ),嫚(yuān )骂(mà ),且(qiě )欲(yù )殴(ōu )之(zhī ),邦(bāng )彦(yàn )疾(jí )驱(qū )以(yǐ )免(miǎn )。帝(dì )令(lìng )中(zhōng )人(rén )传(chuán )旨(zhǐ ),可(kě )其(qí )奏(zòu )。有(yǒu )欲(yù )散(sàn )者(zhě ),众(zhòng )哄(hǒng )然(rán )曰(yuē ):“安(ān )知(zhī )非(fēi )伪(wěi )邪(xié )?须(xū )见(jiàn )李(lǐ )右(yòu )丞(chéng )、种(zhǒng )宣(xuān )抚(fǔ )复(fù )用(yòng )乃(nǎi )退(tuì )。”吴(wú )敏(mǐn )传(chuán )宣(xuān )云(yún ):“李(lǐ )纲(gāng )用(yòng )兵(bīng )失(shī )利(lì ),不(bú )得(dé )已(yǐ )罢(bà )之(zhī ),俟(sì )金(jīn )人(rén )稍(shāo )退(tuì ),令(lìng )复(fù )职(zhí )。”众(zhòng )犹(yóu )莫(mò )肯(kěn )去(qù ),方(fāng )挝(wō )坏(huài )登(dēng )闻(wén )鼓(gǔ ),喧(xuān )呼(hū )动(dòng )地(dì )。开(kāi )封(fēng )尹(yǐn )王(wáng )时(shí )雍(yōng )至(zhì ),谓(wèi )诸(zhū )生(shēng )曰(yuē ):“胁(xié )天(tiān )子(zǐ )可(kě )乎(hū )?胡(hú )不(bú )退(tuì )?”诸(zhū )生(shēng )应(yīng )之(zhī )曰(yuē ):“以(yǐ )忠(zhōng )义(yì )胁(xié )天(tiān )子(zǐ ),不(bú )愈(yù )于(yú )以(yǐ )奸(jiān )佞(nìng )胁(xié )之(zhī )乎(hū )?”复(fù )欲(yù )前(qián )殴(ōu )之(zhī ),时(shí )雍(yōng )逃(táo )去(qù )。殿(diàn )帅(shuài )王(wáng )宗(zōng )濋(chǔ )恐(kǒng )生(shēng )变(biàn ),奏(zòu )帝(dì )勉(miǎn )从(cóng )之(zhī )。帝(dì )乃(nǎi )遣(qiǎn )耿(gěng )南(nán )仲(zhòng )号(hào )于(yú )众(zhòng )曰(yuē ):“已(yǐ )得(dé )旨(zhǐ )宣(xuān )李(lǐ )纲(gāng )矣(yǐ )。”内(nèi )侍(shì )硃(zhū )拱(gǒng )之(zhī )宣(xuān )纲(gāng )后(hòu )期(qī ),众(zhòng )脔(luán )而(ér )磔(zhé )之(zhī ),并(bìng )杀(shā )内(nèi )侍(shì )数(shù )十(shí )人(rén )。纲(gāng )惶(huáng )惧(jù )入(rù )对(duì ),泣(qì )拜(bài )请(qǐng )死(sǐ )。帝(dì )即(jí )复(fù )纲(gāng )右(yòu )丞(chéng ),充(chōng )京(jīng )城(chéng )四(sì )壁(bì )守(shǒu )御(yù )使(shǐ ),纲(gāng )固(gù )辞(cí ),帝(dì )不(bú )许(xǔ ),俾(bǐ )出(chū )外(wài )宣(xuān )谕(yù ),众(zhòng )又(yòu )愿(yuàn )见(jiàn )种(zhǒng )师(shī )道(dào ),诏(zhào )促(cù )师(shī )道(dào )入(rù )城(chéng )弹(dàn )压(yā )。师(shī )道(dào )乘(chéng )车(chē )而(ér )至(zhì ),众(zhòng )褰(qiān )帘(lián )视(shì )之(zhī )曰(yuē );“果(guǒ )我(wǒ )公(gōng )也(yě )!”始(shǐ )相(xiàng )率(lǜ )声(shēng )喏(nuò )而(ér )散(sàn )。

壬(rén )寅(yín ),追(zhuī )封(fēng )范(fàn )仲(zhòng )淹(yān )魏(wèi )国(guó )公(gōng ),赠(zèng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )太(tài )师(shī ),张(zhāng )商(shāng )英(yīng )太(tài )保(bǎo )。除(chú )元(yuán )祐(yòu )学(xué )术(shù )党(dǎng )籍(jí )之(zhī )禁(jìn )。

废(fèi )苑(yuàn )囿(yòu )宫(gōng )观(guān )可(kě )以(yǐ )与(yǔ )民(mín )者(zhě )。

诏(zhào )诛(zhū )士(shì )民(mín )杀(shā )内(nèi )侍(shì )为(wéi )首(shǒu )者(zhě ),禁(jìn )伏(fú )阙(què )上(shàng )书(shū )。王(wáng )时(shí )雍(yōng )欲(yù )尽(jìn )致(zhì )太(tài )学(xué )诸(zhū )生(shēng )于(yú )狱(yù ),人(rén )人(rén )惴(zhuì )恐(kǒng )。会(huì )朝(cháo )廷(tíng )将(jiāng )用(yòng )杨(yáng )时(shí )为(wéi )祭(jì )酒(jiǔ ),遣(qiǎn )聂(niè )昌(chāng )诣(yì )学(xué )宣(xuān )谕(yù ),然(rán )后(hòu )定(dìng )。昌(chāng ),即(jí )山(shān )也(yě ),帝(dì )尝(cháng )以(yǐ )其(qí )有(yǒu )周(zhōu )昌(chāng )抗(kàng )节(jiē )之(zhī )义(yì ),故(gù )改(gǎi )名(míng )昌(chāng )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )著(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng )沈(shěn )晦(huì )从(cóng )皇(huáng )弟(dì )肃(sù )王(wáng )枢(shū )使(shǐ )金(jīn )军(jūn )。

以(yǐ )徐(xú )处(chù )仁(rén )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng ),宇(yǔ )文(wén )虚(xū )中(zhōng )签(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。蔡(cài )懋(mào )罢(bà )。

乙(yǐ )巳(sì ),康(kāng )王(wáng )及(jí )宇(yǔ )文(wén )虚(xū )中(zhōng )、张(zhāng )邦(bāng )昌(chāng )还(hái )自(zì )金(jīn )营(yíng )。

宗(zōng )望(wàng )欲(yù )退(tuì )师(shī ),遣(qiǎn )韩(hán )光(guāng )裔(yì )来(lái )告(gào )辞(cí )。帝(dì )遣(qiǎn )虚(xū )中(zhōng )赍(jī )李(lǐ )纲(gāng )所(suǒ )留(liú )割(gē )三(sān )镇(zhèn )诏(zhào )书(shū )以(yǐ )往(wǎng )。初(chū ),金(jīn )人(rén )攻(gōng )城(chéng ),蔡(cài )懋(mào )禁(jìn )不(bú )得(dé )辄(zhé )施(shī )矢(shǐ )石(shí ),将(jiāng )士(shì )积(jī )愤(fèn )。及(jí )李(lǐ )纲(gāng )复(fù )用(yòng ),下(xià )令(lìng )能(néng )杀(shā )敌(dí )者(zhě )厚(hòu )赏(shǎng ),众(zhòng )无(wú )不(bú )奋(fèn )跃(yuè ),金(jīn )人(rén )稍(shāo )有(yǒu )惧(jù )心(xīn )。既(jì )得(dé )三(sān )镇(zhèn )诏(zhào )书(shū ),又(yòu )萧(xiāo )王(wáng )为(wéi )质(zhì ),遂(suí )不(bú )俟(sì )金(jīn )币(bì )数(shù )足(zú ),引(yǐn )兵(bīng )北(běi )去(qù )。京(jīng )师(shī )解(jiě )严(yán )。

种(zhǒng )师(shī )道(dào )请(qǐng )乘(chéng )金(jīn )人(rén )半(bàn )济(jì )击(jī )之(zhī ),帝(dì )不(bú )许(xǔ )。师(shī )道(dào )曰(yuē ):“异(yì )日(rì )必(bì )为(wéi )中(zhōng )国(guó )患(huàn )。”御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )吕(lǚ )好(hǎo )问(wèn )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“金(jīn )人(rén )得(dé )志(zhì ),益(yì )轻(qīng )中(zhōng )国(guó ),秋(qiū )冬(dōng )必(bì )倾(qīng )国(guó )复(fù )来(lái ),御(yù )敌(dí )之(zhī )备(bèi ),当(dāng )速(sù )讲(jiǎng )求(qiú )。”不(bú )听(tīng )。

丙(bǐng )午(wǔ ),以(yǐ )康(kāng )王(wáng )构(gòu )为(wéi )太(tài )傅(fù )、静(jìng )江(jiāng )、奉(fèng )宁(níng )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。

省(shěng )明(míng )堂(táng )班(bān )朔(shuò )布(bù )政(zhèng )官(guān )。

丁(dīng )未(wèi ),日(rì )有(yǒu )两(liǎng )珥(ěr )。

戊(wù )申(shēn ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。诏(zhào )谕(yù )士(shì )民(mín ):“自(zì )今(jīn )庶(shù )事(shì )并(bìng )遵(zūn )用(yòng )祖(zǔ )宗(zōng )旧(jiù )制(zhì ),凡(fán )蠹(dù )国(guó )害(hài )民(mín )之(zhī )事(shì ),一(yī )切(qiē )寝(qǐn )罢(bà )。”

遣(qiǎn )王(wáng )俅(qiú )使(shǐ )金(jīn )军(jūn )迎(yíng )肃(sù )王(wáng )。

己(jǐ )本(běn ),罢(bà )宰(zǎi )执(zhí )兼(jiān )神(shén )霄(xiāo )、玉(yù )清(qīng )、万(wàn )寿(shòu )宫(gōng )使(shǐ )。

诏(zhào )用(yòng )祖(zǔ )宗(zōng )故(gù )事(shì ),择(zé )武(wǔ )臣(chén )得(dé )军(jūn )心(xīn )者(zhě )为(wéi )同(tóng )知(zhī )、佥(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn ),边(biān )将(jiāng )有(yǒu )威(wēi )望(wàng )者(zhě )为(wéi )三(sān )衙(yá )。

以(yǐ )金(jīn )人(rén )讲(jiǎng )和(hé ),诏(zhào ):“官(guān )民(mín )昔(xī )尝(cháng )附(fù )金(jīn )而(ér )复(fù )归(guī )本(běn )朝(cháo )者(zhě ),各(gè )还(hái )其(qí )乡(xiāng )国(guó )。”

李(lǐ )纲(gāng )言(yán ):“澶(chán )渊(yuān )之(zhī )役(yì ),虽(suī )与(yǔ )辽(liáo )人(rén )盟(méng )约(yuē ),及(jí )其(qí )退(tuì )也(yě ),犹(yóu )遣(qiǎn )重(zhòng )兵(bīng )护(hù )送(sòng )之(zhī ),盖(gài )恐(kǒng )其(qí )无(wú )所(suǒ )忌(jì )惮(dàn ),肆(sì )行(háng )掳(lǔ )掠(luě )故(gù )也(yě )。金(jīn )人(rén )之(zhī )去(qù )三(sān )日(rì )矣(yǐ ),初(chū )谓(wèi )其(qí )以(yǐ )船(chuán )筏(fá )渡(dù )河(hé ),今(jīn )系(xì )桥(qiáo )济(jì )师(shī ),一(yī )日(rì )而(ér )毕(bì )。盍(hé )遣(qiǎn )大(dà )兵(bīng )用(yòng )澶(chán )渊(yuān )故(gù )事(shì )护(hù )送(sòng )之(zhī )!”帝(dì )可(kě )其(qí )请(qǐng )。于(yú )是(shì )分(fèn )遣(qiǎn )将(jiāng )士(shì ),以(yǐ )卒(zú )万(wàn )馀(yú )数(shù )道(dào )并(bìng )进(jìn ),且(qiě )戒(jiè )诸(zhū )将(jiāng )度(dù )便(biàn )利(lì ),可(kě )击(jī )即(jí )击(jī )之(zhī )。将(jiāng )士(shì )受(shòu )命(mìng ),踊(yǒng )跃(yuè )以(yǐ )行(háng )。而(ér )宰(zǎi )相(xiàng )咎(jiù )纲(gāng )尽(jìn )遣(qiǎn )城(chéng )下(xià )兵(bīng )追(zhuī )敌(dí ),恐(kǒng )仓(cāng )卒(zú )无(wú )措(cuò ),急(jí )征(zhēng )诸(zhū )将(jiāng )。已(yǐ )追(zhuī )及(jí )金(jīn )人(rén )于(yú )邢(xíng )、赵(zhào )间(jiān ),遽(jù )得(dé )还(hái )师(shī )之(zhī )命(mìng ),无(wú )不(bú )扼(è )腕(wàn )。比(bǐ )纲(gāng )力(lì )争(zhēng )复(fù )追(zhuī ),而(ér )将(jiāng )士(shì )解(jiě )体(tǐ )矣(yǐ )。

庚(gēng )戌(xū ),李(lǐ )邦(bāng )彦(yàn )罢(bà )。以(yǐ )张(zhāng )邦(bāng )昌(chāng )为(wéi )太(tài )宰(zǎi )兼(jiān )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng ),吴(wú )敏(mǐn )为(wéi )少(shǎo )宰(zǎi )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng ),李(lǐ )纲(gāng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì ),耿(gěng )南(nán )仲(zhòng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng ),李(lǐ )棁(tuō )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )。

辛(xīn )亥(hài ),诏(zhào ):“监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )言(yán )事(shì ),如(rú )祖(zǔ )宗(zōng )法(fǎ )。”

宇(yǔ )文(wén )粹(cuì )中(zhōng )罢(bà )知(zhī )江(jiāng )宁(níng )府(fǔ )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),种(zhǒng )师(shī )道(dào )罢(bà )为(wéi )中(zhōng )太(tài )一(yī )宫(gōng )使(shǐ )。

中(zhōng )丞(chéng )许(xǔ )翰(hàn )言(yán )师(shī )道(dào )名(míng )将(jiāng ),沈(shěn )毅(yì )有(yǒu )谋(móu ),不(bú )可(kě )使(shǐ )解(jiě )兵(bīng )柄(bǐng )。帝(dì )谓(wèi )其(qí )老(lǎo ),难(nán )用(yòng ),翰(hàn )曰(yuē ):“秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )老(lǎo )王(wáng )翦(jiǎn )而(ér )用(yòng )李(lǐ )信(xìn ),兵(bīng )辱(rǔ )于(yú )楚(chǔ ),汉(hàn )宣(xuān )帝(dì )老(lǎo )赵(zhào )充(chōng )国(guó )而(ér )卒(zú )能(néng )成(chéng )金(jīn )城(chéng )之(zhī )功(gōng )。自(zì )吕(lǚ )望(wàng )以(yǐ )来(lái ),以(yǐ )老(lǎo )将(jiāng )收(shōu )功(gōng )者(zhě ),难(nán )一(yī )二(èr )数(shù )。师(shī )道(dào )智(zhì )力(lì )未(wèi )衰(shuāi ),虽(suī )老(lǎo ),可(kě )用(yòng )也(yě )。”帝(dì )不(bú )纳(nà )。翰(hàn )又(yòu )言(yán ):“金(jīn )人(rén )此(cǐ )去(qù ),存(cún )亡(wáng )所(suǒ )系(xì ),当(dāng )令(lìng )一(yī )大(dà )创(chuàng ),使(shǐ )失(shī )利(lì )去(qù ),则(zé )中(zhōng )原(yuán )可(kě )保(bǎo ),四(sì )夷(yí )可(kě )服(fú )。不(bú )然(rán ),将(jiāng )来(lái )再(zài )举(jǔ ),必(bì )有(yǒu )不(bú )救(jiù )之(zhī )患(huàn )。宜(yí )遣(qiǎn )师(shī )道(dào )邀(yāo )击(jī )之(zhī )。”帝(dì )亦(yì )不(bú )听(tīng )。

始(shǐ ),帝(dì )使(shǐ )翰(hàn )见(jiàn )师(shī )道(dào ),师(shī )道(dào )不(bú )语(yǔ ),翰(hàn )曰(yuē ):“国(guó )家(jiā )有(yǒu )急(jí )诏(zhào ),许(xǔ )来(lái )访(fǎng )所(suǒ )疑(yí ),公(gōng )勿(wù )以(yǐ )书(shū )生(shēng )之(zhī )故(gù )不(bú )肯(kěn )言(yán )。”师(shī )道(dào )乃(nǎi )曰(yuē ):“我(wǒ )众(zhòng )彼(bǐ )寡(guǎ ),但(dàn )分(fèn )兵(bīng )结(jié )营(yíng ),控(kòng )守(shǒu )要(yào )地(dì ),使(shǐ )彼(bǐ )粮(liáng )道(dào )不(bú )通(tōng ),坐(zuò )以(yǐ )持(chí )久(jiǔ ),可(kě )破(pò )也(yě )。”翰(hàn )深(shēn )服(fú )之(zhī )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),泽(zé )州(zhōu )言(yán )金(jīn )宗(zōng )翰(hàn )兵(bīng )次(cì )高(gāo )平(píng )。

初(chū ),宗(zōng )翰(hàn )闻(wén )宗(zōng )望(wàng )议(yì )和(hé ),亦(yì )遣(qiǎn )人(rén )来(lái )索(suǒ )赂(lù ),宰(zǎi )相(xiàng )以(yǐ )勤(qín )王(wáng )兵(bīng )大(dà )至(zhì ),拘(jū )其(qí )使(shǐ )而(ér )不(bú )与(yǔ )。宗(zōng )翰(hàn )怒(nù ),乃(nǎi )分(fèn )兵(bīng )破(pò )忻(xīn )、代(dài ),折(shé )可(kě )求(qiú )以(yǐ )麟(lín )府(fǔ )兵(bīng ),刘(liú )光(guāng )世(shì )以(yǐ )鄜(fū )延(yán )兵(bīng )援(yuán )河(hé )东(dōng ),皆(jiē )为(wéi )所(suǒ )败(bài ),遂(suí )围(wéi )太(tài )原(yuán ),月(yuè )馀(yú )不(bú )能(néng )下(xià )。适(shì )平(píng )阳(yáng )义(yì )军(jūn )叛(pàn )去(qù ),攻(gōng )破(pò )威(wēi )胜(shèng )军(jūn ),遂(suí )引(yǐn )金(jīn )人(rén )入(rù )南(nán )北(běi )关(guān ),破(pò )隆(lóng )德(dé )府(fǔ ),知(zhī )府(fǔ )张(zhāng )确(què )、通(tōng )判(pàn )赵(zhào )伯(bó )臻(zhēn )、司(sī )录(lù )张(zhāng )彦(yàn )遹(yù )死(sǐ )之(zhī )。确(què ),邠(bīn )州(zhōu )宜(yí )禄(lù )人(rén )。初(chū ),道(dào )君(jūn )即(jí )位(wèi ),应(yīng )诏(zhào )上(shàng )书(shū )言(yán )十(shí )事(shì ),乞(qǐ )诛(zhū )大(dà )奸(jiān ),退(tuì )小(xiǎo )人(rén ),进(jìn )贤(xián )能(néng ),开(kāi )禁(jìn )锢(gù ),起(qǐ )老(lǎo )成(chéng ),擢(zhuó )忠(zhōng )鲠(gěng ),息(xī )边(biān )事(shì ),修(xiū )文(wén )德(dé ),广(guǎng )言(yán )路(lù ),容(róng )直(zhí )谏(jiàn )。及(jí )守(shǒu )隆(lóng )德(dé ),闻(wén )金(jīn )人(rén )南(nán )下(xià ),表(biǎo )言(yán ):“河(hé )东(dōng )天(tiān )下(xià )根(gēn )本(běn ),无(wú )河(hé )东(dōng ),岂(qǐ )特(tè )秦(qín )不(bú )可(kě )守(shǒu ),汴(biàn )亦(yì )不(bú )可(kě )都(dōu )矣(yǐ )。若(ruò )得(dé )秦(qín )兵(bīng )十(shí )万(wàn )人(rén ),犹(yóu )足(zú )以(yǐ )抗(kàng )敌(dí )。”书(shū )累(lèi )上(shàng ),不(bú )报(bào )。金(jīn )兵(bīng )至(zhì ),确(què )乘(chéng )城(chéng )固(gù )守(shǒu )。金(jīn )人(rén )知(zhī )城(chéng )中(zhōng )无(wú )备(bèi ),谕(yù )使(shǐ )降(jiàng ),确(què )曰(yuē ):“确(què )守(shǒu )土(tǔ )臣(chén ),当(dāng )以(yǐ )死(sǐ )报(bào )国(guó ),头(tóu )可(kě )断(duàn ),腰(yāo )不(bú )可(kě )屈(qū )也(yě )!”乃(nǎi )战(zhàn )而(ér )死(sǐ )。

金(jīn )人(rén )次(cì )高(gāo )平(píng ),举(jǔ )朝(cháo )震(zhèn )惧(jù )。命(mìng )统(tǒng )制(zhì )官(guān )郝(hǎo )怀(huái )将(jiāng )兵(bīng )一(yī )万(wàn )屯(tún )河(hé )阳(yáng ),扼(è )太(tài )行(háng )、琅(láng )车(chē )之(zhī )险(xiǎn ),以(yǐ )种(zhǒng )师(shī )道(dào )为(wéi )河(hé )北(běi )宣(xuān )抚(fǔ )使(shǐ ),驻(zhù )滑(huá )州(zhōu ),以(yǐ )姚(yáo )古(gǔ )为(wéi )制(zhì )置(zhì )使(shǐ ),总(zǒng )兵(bīng )援(yuán )太(tài )原(yuán ),以(yǐ )种(zhǒng )师(shī )中(zhōng )为(wéi )制(zhì )置(zhì )副(fù )使(shǐ ),援(yuán )中(zhōng )山(shān )、河(hé )间(jiān )诸(zhū )郡(jùn )。

赠(zèng )右(yòu )正(zhèng )言(yán )陈(chén )瓘(guàn )为(wéi )右(yòu )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )。

甲(jiǎ )寅(yín ),侍(shì )御(yù )史(shǐ )孙(sūn )觌(dí )言(yán ):“蔡(cài )京(jīng )四(sì )任(rèn )宰(zǎi )相(xiàng ),前(qián )后(hòu )二(èr )十(shí )年(nián ),挟(jiā )继(jì )志(zhì )述(shù )事(shì )之(zhī )名(míng ),建(jiàn )蠹(dù )国(guó )害(hài )民(mín )之(zhī )政(zhèng ),祖(zǔ )宗(zōng )法(fǎ )度(dù ),废(fèi )移(yí )几(jǐ )尽(jìn )。托(tuō )丰(fēng )亨(hēng )豫(yù )大(dà )之(zhī )说(shuō ),倡(chàng )穷(qióng )奢(shē )极(jí )侈(chǐ )之(zhī )风(fēng ),而(ér )公(gōng )私(sī )蓄(xù )积(jī ),扫(sǎo )荡(dàng )无(wú )馀(yú )。立(lì )御(yù )笔(bǐ )之(zhī )限(xiàn )以(yǐ )阴(yīn )坏(huài )封(fēng )驳(bó )之(zhī )法(fǎ ),置(zhì )曲(qǔ )学(xué )之(zhī )科(kē )以(yǐ )杜(dù )塞(sāi )谏(jiàn )争(zhēng )之(zhī )路(lù )。汲(jí )引(yǐn )群(qún )小(xiǎo ),充(chōng )满(mǎn )要(yào )涂(tú ),禁(jìn )锢(gù )忠(zhōng )良(liáng ),悉(xī )为(wéi )朋(péng )党(dǎng )。闺(guī )门(mén )混(hún )浊(zhuó ),父(fù )子(zǐ )喧(xuān )争(zhēng )。厮(sī )役(yì )官(guān )为(wéi )横(héng )行(háng ),媵(yìng )妾(qiè )封(fēng )为(wéi )大(dà )国(guó )。欺(qī )君(jūn )罔(wǎng )上(shàng ),挟(jiā )数(shù )任(rèn )情(qíng )。书(shū )传(chuán )所(suǒ )记(jì )老(lǎo )奸(jiān )巨(jù )恶(è ),未(wèi )有(yǒu )如(rú )京(jīng )比(bǐ )者(zhě )。上(shàng )皇(huáng )屡(lǚ )因(yīn )人(rén )言(yán ),灼(zhuó )见(jiàn )奸(jiān )状(zhuàng ),凡(fán )四(sì )罢(bà )免(miǎn ),而(ér )凶(xiōng )焰(yàn )益(yì )肆(sì ),复(fù )出(chū )为(wéi )恶(è )。怨(yuàn )气(qì )充(chōng )塞(sāi ),上(shàng )干(gàn )阴(yīn )阳(yáng );人(rén )心(xīn )携(xié )离(lí ),上(shàng )下(xià )解(jiě )体(tǐ )。于(yú )是(shì )敌(dí )人(rén )乘(chéng )虚(xū )鼓(gǔ )行(háng ),如(rú )蹈(dǎo )无(wú )人(rén )之(zhī )境(jìng )。陛(bì )下(xià )赫(hè )然(rán )威(wēi )断(duàn ),贬(biǎn )斥(chì )王(wáng )黼(fǔ )等(děng ),大(dà )正(zhèng )典(diǎn )刑(xíng ),如(rú )京(jīng )之(zhī )恶(è ),岂(qǐ )可(kě )独(dú )贷(dài )!”又(yòu )言(yán ):“方(fāng )王(wáng )师(shī )之(zhī )伐(fá )北(běi )也(yě ),童(tóng )贯(guàn )、蔡(cài )攸(yōu )为(wéi )宣(xuān )抚(fǔ ),提(tí )数(shù )十(shí )万(wàn )之(zhī )师(shī ),挫(cuò )于(yú )残(cán )辽(liáo );淹(yān )留(liú )弥(mí )岁(suì ),卒(zú )买(mǎi )空(kōng )城(chéng ),乃(nǎi )以(yǐ )恢(huī )定(dìng )故(gù )疆(jiāng ),冒(mào )受(shòu )非(fēi )常(cháng )之(zhī )宠(chǒng )。萧(xiāo )后(hòu )纳(nà )款(kuǎn ),其(qí )使(shǐ )韩(hán )昉(fǎng )见(jiàn )贯(guàn )、攸(yōu )于(yú )军(jūn )中(zhōng )卑(bēi )辞(cí )祈(qí )哀(āi ),欲(yù )损(sǔn )岁(suì )币(bì )以(yǐ )复(fù )旧(jiù )好(hǎo ),此(cǐ )安(ān )危(wēi )之(zhī )机(jī )也(yě );乃(nǎi )叱(chì )昉(fǎng )使(shǐ )去(qù ),昉(fǎng )大(dà )呼(hū )于(yú )庭(tíng ),告(gào )以(yǐ )必(bì )败(bài )。今(jīn )数(shù )州(zhōu )之(zhī )地(dì ),悉(xī )非(fēi )我(wǒ )有(yǒu ),而(ér )国(guó )用(yòng )民(mín )力(lì ),从(cóng )而(ér )竭(jié )矣(yǐ )。迨(dài )金(jīn )人(rén )结(jié )好(hǎo ),则(zé )又(yòu )招(zhāo )纳(nà )叛(pàn )亡(wáng ),反(fǎn )复(fù )卖(mài )国(guó ),造(zào )怨(yuàn )结(jié )祸(huò ),使(shǐ )敌(dí )人(rén )因(yīn )以(yǐ )藉(jiè )口(kǒu )。前(qián )年(nián )秋(qiū ),贯(guàn )以(yǐ )重(zhòng )兵(bīng )屯(tún )太(tài )原(yuán ),欲(yù )取(qǔ )云(yún )中(zhōng )之(zhī )地(dì ),卒(zú )无(wú )尺(chǐ )寸(cùn )功(gōng )。去(qù )年(nián )冬(dōng ),贯(guàn )复(fù )出(chū )太(tài )原(yuán ),金(jīn )人(rén )入(rù )塞(sāi ),贯(guàn )实(shí )促(cù )之(zhī )。攸(yōu )见(jiàn )边(biān )报(bào )警(jǐng )急(jí ),贯(guàn )遁(dùn )逃(táo )以(yǐ )还(hái ),漫(màn )不(bú )经(jīng )意(yì ),玩(wán )兵(bīng )纵(zòng )敌(dí ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )此(cǐ )。迨(dài )敌(dí )人(rén )长(zhǎng )驱(qū ),震(zhèn )惊(jīng )都(dōu )邑(yì ),贯(guàn )、攸(yōu )一(yī )旦(dàn )携(xié )金(jīn )帛(bó )尽(jìn )室(shì )远(yuǎn )去(qù ),曾(céng )无(wú )同(tóng )国(guó )休(xiū )戚(qī )之(zhī )意(yì )。贯(guàn )、攸(yōu )之(zhī )罪(zuì ),上(shàng )通(tōng )于(yú )天(tiān )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )早(zǎo )正(zhèng )典(diǎn )刑(xíng ),以(yǐ )为(wéi )乱(luàn )臣(chén )贼(zéi )子(zǐ )之(zhī )戒(jiè )!”诏(zhào ):“责(zé )授(shòu )京(jīng )守(shǒu )秘(mì )书(shū )监(jiān )、分(fèn )司(sī )南(nán )京(jīng ),致(zhì )仕(shì ),河(hé )南(nán )府(fǔ )居(jū )住(zhù );贯(guàn )左(zuǒ )卫(wèi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn ),致(zhì )仕(shì ),池(chí )州(zhōu )居(jū )住(zhù );攸(yōu )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )、提(tí )举(jǔ )亳(bó )州(zhōu )朋(péng )道(dào )宫(gōng )。”

丙(bǐng )辰(chén ),有(yǒu )二(èr )流(liú )星(xīng ),一(yī )出(chū )张(zhāng )宿(xiǔ )入(rù )浊(zhuó )没(méi ),一(yī )出(chū )北(běi )河(hé )入(rù )轸(zhěn )。

辛(xīn )酉(yǒu ),梁(liáng )方(fāng )平(píng )坐(zuò )弃(qì )河(hé )津(jīn )伏(fú )诛(zhū )。

门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )王(wáng )孝(xiào )迪(dí )罢(bà )。

命(mìng )给(gěi )事(shì )中(zhōng )王(wáng )云(yún )等(děng )使(shǐ )金(jīn )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),御(yù )殿(diàn ),复(fù )膳(shàn )。

丙(bǐng )寅(yín ),下(xià )哀(āi )痛(tòng )之(zhī )诏(zhào )于(yú )陕(shǎn )西(xī )、河(hé )东(dōng )。

章(zhāng )贯(guàn )等(děng )从(cóng )道(dào )君(jūn )南(nán )幸(xìng ),闻(wén )都(dōu )城(chéng )受(shòu )围(wéi ),乃(nǎi )止(zhǐ )东(dōng )南(nán )邮(yóu )传(chuán )及(jí )勤(qín )王(wáng )之(zhī )师(shī )。道(dào )路(lù )籍(jí )籍(jí ),言(yán )贯(guàn )等(děng )为(wéi )变(biàn ),朝(cháo )廷(tíng )议(yì )遣(qiǎn )聂(niè )昌(chāng )为(wéi )发(fā )运(yùn )使(shǐ ),往(wǎng )图(tú )之(zhī )。李(lǐ )纲(gāng )曰(yuē ):“使(shǐ )昌(chāng )所(suǒ )图(tú )果(guǒ )成(chéng ),震(zhèn )惊(jīng )太(tài )上(shàng ),此(cǐ )忧(yōu )在(zài )陛(bì )下(xià )。万(wàn )一(yī )不(bú )果(guǒ ),是(shì )数(shù )人(rén )者(zhě ),挟(jiā )太(tài )上(shàng )于(yú )东(dōng )南(nán ),求(qiú )剑(jiàn )南(nán )一(yī )道(dào ),陛(bì )下(xià )将(jiāng )何(hé )以(yǐ )处(chù )之(zhī )?莫(mò )若(ruò )罢(bà )昌(chāng )之(zhī )行(háng ),请(qǐng )于(yú )太(tài )上(shàng ),去(qù )此(cǐ )数(shù )人(rén ),自(zì )可(kě )不(bú )劳(láo )而(ér )定(dìng )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī )。

是(shì )月(yuè ),海(hǎi )滨(bīn )王(wáng )家(jiā )奴(nú )诬(wū )其(qí )主(zhǔ )欲(yù )亡(wáng )去(qù ),金(jīn )主(zhǔ )命(mìng )诛(zhū )其(qí )首(shǒu )恶(è ),馀(yú )悉(xī )杖(zhàng )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo )朔(shuò ),遣(qiǎn )徽(huī )猷(yóu )阁(gé )待(dài )制(zhì )宋(sòng )焕(huàn )奉(fèng )表(biǎo )道(dào )君(jūn )皇(huáng )帝(dì )行(háng )宫(gōng )。

诏(zhào )侍(shì )从(cóng )言(yán )事(shì )。

诏(zhào ):“非(fēi )三(sān )省(shěng )、枢(shū )密(mì )使(shǐ )所(suǒ )奉(fèng )旨(zhǐ ),诸(zhū )司(sī )不(bú )许(xǔ )奉(fèng )行(háng )。”

罢(bà )川(chuān )路(lù )岁(suì )所(suǒ )遣(qiǎn )使(shǐ )。

戊(wù )辰(chén ),李(lǐ )棁(tuō )罢(bà )为(wéi )鸿(hóng )庆(qìng )宫(gōng )使(shǐ )。

己(jǐ )巳(sì ),张(zhāng )邦(bāng )昌(chāng )罢(bà )为(wéi )中(zhōng )太(tài )一(yī )宫(gōng )使(shǐ )。

以(yǐ )徐(xú )处(chù )仁(rén )为(wéi )太(tài )宰(zǎi )兼(jiān )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng ),唐(táng )恪(kè )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )何(hé )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )许(xǔ )翰(hàn )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

帝(dì )尝(cháng )问(wèn )处(chù )仁(rén )割(gē )三(sān )镇(zhèn )是(shì )否(fǒu ),处(chù )仁(rén )言(yán )不(bú )当(dāng )弃(qì ),与(yǔ )吴(wú )敏(mǐn )议(yì )合(hé )。敏(mǐn )荐(jiàn )处(chù )仁(rén )可(kě )相(xiàng ),遂(suí )拜(bài )太(tài )宰(zǎi )。

时(shí )进(jìn )见(jiàn )者(zhě )多(duō )论(lùn )宣(xuān )和(hé )间(jiān )事(shì ),恪(kè )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“革(gé )弊(bì )当(dāng )以(yǐ )渐(jiàn ),宜(yí )择(zé )今(jīn )日(rì )之(zhī )所(suǒ )急(jí )者(zhě )先(xiān )之(zhī )。而(ér )言(yán )者(zhě )不(bú )顾(gù )大(dà )体(tǐ ),至(zhì )毛(máo )举(jǔ )前(qián )事(shì )以(yǐ )快(kuài )一(yī )时(shí )之(zhī )愤(fèn ),岂(qǐ )不(bú )伤(shāng )太(tài )上(shàng )之(zhī )心(xīn )哉(zāi )!京(jīng )、攸(yōu )、贯(guàn )、黼(fǔ )之(zhī )徒(tú ),既(jì )从(cóng )窜(cuàn )斥(chì ),姑(gū )可(kě )已(yǐ )矣(yǐ )。它(tā )日(rì )边(biān )事(shì )既(jì )定(dìng ),然(rán )后(hòu )白(bái )太(tài )上(shàng ),请(qǐng )下(xià )一(yī )诏(zhào ),与(yǔ )天(tiān )下(xià )共(gòng )弃(qì )之(zhī ),谁(shuí )曰(yuē )不(bú )可(kě )!”帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )论(lùn )甚(shèn )善(shàn ),为(wéi )朕(zhèn )作(zuò )诏(zhào )书(shū ),以(yǐ )此(cǐ )意(yì )布(bù )告(gào )在(zài )位(wèi )。”

庚(gēng )午(wǔ ),佥(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )宇(yǔ )文(wén )虚(xū )中(zhōng )罢(bà ),知(zhī )青(qīng )州(zhōu ),以(yǐ )言(yán )者(zhě )劾(hé )其(qí )议(yì )和(hé )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),命(mìng )赵(zhào )野(yě )为(wéi )道(dào )君(jūn )皇(huáng )帝(dì )行(háng )宫(gōng )奉(fèng )迎(yíng )使(shǐ )。

丙(bǐng )子(zǐ ),改(gǎi )撷(xié )景(jǐng )园(yuán )为(wéi )宁(níng )德(dé )宫(gōng )。

录(lù )司(sī )马(mǎ )光(guāng )后(hòu )。

壬(rén )午(wǔ ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )承(chéng )道(dào )君(jūn )皇(huáng )帝(dì )付(fù )托(tuō )之(zhī )重(zhòng ),十(shí )有(yǒu )四(sì )日(rì ),金(jīn )人(rén )之(zhī )师(shī )已(yǐ )及(jí )都(dōu )城(chéng )。大(dà )臣(chén )建(jiàn )言(yán )捐(juān )金(jīn )帛(bó ),割(gē )土(tǔ )地(dì ),可(kě )以(yǐ )纾(shū )祸(huò )。赖(lài )宗(zōng )社(shè )之(zhī )灵(líng ),守(shǒu )备(bèi )弗(fú )缺(quē ),久(jiǔ )乃(nǎi )退(tuì )师(shī )。而(ér )金(jīn )人(rén )要(yào )盟(méng ),终(zhōng )弗(fú )可(kě )保(bǎo )。今(jīn )肃(sù )王(wáng )渡(dù )河(hé )北(běi )去(qù )未(wèi )还(hái ),宗(zōng )翰(hàn )深(shēn )入(rù )南(nán )破(pò )隆(lóng )德(dé ),未(wèi )至(zhì )三(sān )镇(zhèn ),先(xiān )败(bài )元(yuán )约(yuē ),及(jí )所(suǒ )过(guò )残(cán )破(pò )州(zhōu )县(xiàn ),杀(shā )掠(luě )士(shì )女(nǚ )。朕(zhèn )夙(sù )夜(yè )追(zhuī )咎(jiù ),何(hé )痛(tòng )如(rú )之(zhī )!已(yǐ )诏(zhào )元(yuán )主(zhǔ )和(hé )议(yì )李(lǐ )邦(bāng )彦(yàn ),奉(fèng )使(shǐ )许(xǔ )地(dì )李(lǐ )棁(tuō )、李(lǐ )鄴(yè )、郑(zhèng )望(wàng )之(zhī ),悉(xī )行(háng )罢(bà )黜(chù ),又(yòu )诏(zhào )种(zhǒng )师(shī )道(dào )、姚(yáo )古(gǔ )、种(zhǒng )师(shī )中(zhōng )往(wǎng )援(yuán )三(sān )镇(zhèn )。朕(zhèn )唯(wéi )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )地(dì ),尺(chǐ )寸(cùn )不(bú )可(kě )与(yǔ )人(rén ),且(qiě )保(bǎo )塞(sāi )陵(líng )寝(qǐn )所(suǒ )在(zài ),誓(shì )当(dāng )固(gù )守(shǒu ),不(bú )忍(rěn )陷(xiàn )三(sān )镇(zhèn )二(èr )十(shí )州(zhōu )之(zhī )民(mín ),以(yǐ )偷(tōu )顷(qǐng )刻(kè )之(zhī )安(ān )。与(yǔ )民(mín )同(tóng )心(xīn ),永(yǒng )保(bǎo )疆(jiāng )土(tǔ ),播(bō )告(gào )中(zhōng )外(wài ),使(shǐ )知(zhī )朕(zhèn )意(yì ),仍(réng )札(zhá )与(yǔ )三(sān )镇(zhèn )帅(shuài )臣(chén )。”

种(zhǒng )师(shī )中(zhōng )以(yǐ )兵(bīng )渡(dù )河(hé ),上(shàng )言(yán ):“宗(zōng )翰(hàn )在(zài )泽(zé )州(zhōu ),臣(chén )欲(yù )由(yóu )邢(xíng )、相(xiàng )间(jiān )捷(jié )出(chū )上(shàng )党(dǎng ),捣(dǎo )其(qí )不(bú )意(yì ),当(dāng )可(kě )以(yǐ )逞(chěng )。”朝(cháo )廷(tíng )疑(yí )不(bú )用(yòng )。

宗(zōng )望(wàng )攻(gōng )中(zhōng )山(shān )、河(hé )间(jiān ),两(liǎng )镇(zhèn )皆(jiē )固(gù )守(shǒu )不(bú )下(xià )。师(shī )中(zhōng )因(yīn )进(jìn )兵(bīng )以(yǐ )逼(bī )之(zhī ),宗(zōng )望(wàng )遂(suí )北(běi )还(hái )。

癸(guǐ )未(wèi ),遣(qiǎn )李(lǐ )纲(gāng )迎(yíng )道(dào )君(jūn )皇(huáng )帝(dì )于(yú )南(nán )京(jīng ),以(yǐ )徐(xú )处(chù )仁(rén )为(wéi )礼(lǐ )仪(yí )使(shǐ )。

时(shí )用(yòng )事(shì )者(zhě )言(yán )道(dào )君(jūn )将(jiāng )复(fù )辟(pì )于(yú )镇(zhèn )江(jiāng ),人(rén )情(qíng )危(wēi )骇(hài )。既(jì )而(ér )太(tài )上(shàng )皇(huáng )后(hòu )先(xiān )还(hái ),或(huò )谓(wèi )后(hòu )将(jiāng )由(yóu )端(duān )门(mén )入(rù )直(zhí )禁(jìn )中(zhōng ),内(nèi )侍(shì )辈(bèi )颇(pō )劝(quàn )帝(dì )严(yán )备(bèi ),帝(dì )不(bú )从(cóng )。既(jì )而(ér )道(dào )君(jūn )还(hái )至(zhì )南(nán )京(jīng ),以(yǐ )书(shū )问(wèn )改(gǎi )革(gé )政(zhèng )事(shì )之(zhī )故(gù ),且(qiě )召(zhào )吴(wú )敏(mǐn )、李(lǐ )纲(gāng )。或(huò )虑(lǜ )道(dào )君(jūn )意(yì )不(bú )可(kě )测(cè ),纲(gāng )曰(yuē ):“此(cǐ )无(wú )它(tā ),不(bú )过(guò )谷(gǔ )知(zhī )朝(cháo )廷(tíng )事(shì )耳(ěr )。”纲(gāng )诣(yì )行(háng )宫(gōng ),具(jù )道(dào ):“皇(huáng )帝(dì )圣(shèng )孝(xiào )思(sī )慕(mù ),请(qǐng )陛(bì )下(xià )早(zǎo )还(hái )京(jīng )师(shī )。”道(dào )君(jūn )询(xún )近(jìn )日(rì )都(dōu )城(chéng )攻(gōng )围(wéi )守(shǒu )御(yù )次(cì )序(xù ),具(jù )以(yǐ )实(shí )对(duì )。道(dào )君(jūn )曰(yuē ):“敌(dí )退(tuì ),师(shī )方(fāng )在(zài )河(hé ),何(hé )不(bú )邀(yāo )击(jī )?”纲(gāng )曰(yuē ):“以(yǐ )肃(sù )邸(dǐ )在(zài )敌(dí )营(yíng )故(gù )。”道(dào )君(jūn )曰(yuē ):“为(wéi )宗(zōng )社(shè )计(jì ),岂(qǐ )复(fù )论(lùn )此(cǐ )!”因(yīn )及(jí )行(háng )宫(gōng )止(zhǐ )递(dì )角(jiǎo )等(děng )事(shì ),纲(gāng )曰(yuē ):“当(dāng )时(shí )恐(kǒng )金(jīn )人(rén )知(zhī )行(háng )宫(gōng )所(suǒ )在(zài ),非(fēi )有(yǒu )它(tā )也(yě )。”因(yīn )言(yán ):“皇(huáng )帝(dì )每(měi )得(dé )诘(jié )问(wèn )之(zhī )诏(zhào ),辄(zhé )忧(yōu )惧(jù )不(bú )食(shí )。臣(chén )窃(qiè )譬(pì )之(zhī ),家(jiā )长(zhǎng )出(chū )而(ér )强(qiáng )寇(kòu )至(zhì ),子(zǐ )弟(dì )之(zhī )任(rèn )家(jiā )事(shì )者(zhě ),不(bú )得(dé )不(bú )从(cóng )宜(yí )措(cuò )置(zhì )。长(zhǎng )者(zhě )但(dàn )当(dāng )以(yǐ )其(qí )能(néng )保(bǎo )田(tián )园(yuán )大(dà )计(jì )而(ér )慰(wèi )劳(láo )之(zhī ),苟(gǒu )诛(zhū )及(jí )细(xì )故(gù ),则(zé )为(wéi )子(zǐ )弟(dì )者(zhě )何(hé )所(suǒ )逃(táo )其(qí )责(zé )邪(xié )!皇(huáng )帝(dì )传(chuán )位(wèi )之(zhī )初(chū ),适(shì )当(dāng )强(qiáng )敌(dí )来(lái )侵(qīn ),不(bú )得(dé )不(bú )小(xiǎo )有(yǒu )变(biàn )更(gèng )。陛(bì )下(xià )回(huí )銮(luán ),臣(chén )谓(wèi )宜(yí )有(yǒu )以(yǐ )大(dà )慰(wèi )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )心(xīn ),勿(wù )问(wèn )细(xì )故(gù )可(kě )也(yě )。”道(dào )君(jūn )感(gǎn )悟(wù ),出(chū )玉(yù )带(dài )、金(jīn )鱼(yú )、象(xiàng )简(jiǎn )赐(cì )纲(gāng ),且(qiě )曰(yuē ):“卿(qīng )捍(hàn )守(shǒu )宗(zōng )社(shè )有(yǒu )大(dà )功(gōng ),若(ruò )能(néng )调(diào )和(hé )父(fù )子(zǐ )间(jiān ),使(shǐ )无(wú )疑(yí )阻(zǔ ),当(dāng )遂(suí )垂(chuí )名(míng )青(qīng )史(shǐ )。”纲(gāng )还(hái ),具(jù )言(yán )道(dào )君(jūn )意(yì ),帝(dì )始(shǐ )释(shì )然(rán )。

金(jīn )使(shǐ )尼(ní )楚(chǔ )赫(hè )围(wéi )太(tài )原(yuán ),宗(zōng )翰(hàn )还(hái )西(xī )京(jīng )。宗(zōng )望(wàng )罢(bà )常(cháng )胜(shèng )军(jūn ),给(gěi )还(hái )燕(yàn )人(rén )田(tián )业(yè ),命(mìng )将(jiāng )士(shì )分(fèn )屯(tún )安(ān )肃(sù )、雄(xióng )、霸(bà )、广(guǎng )信(xìn )之(zhī )境(jìng )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),迎(yíng )道(dào )君(jūn )皇(huáng )帝(dì )于(yú )宜(yí )春(chūn )苑(yuàn ),太(tài )后(hòu )入(rù )居(jū )宁(níng )德(dé )宫(gōng )。

丙(bǐng )戌(xū ),知(zhī )中(zhōng )山(shān )府(fǔ )詹(zhān )度(dù )为(wéi )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì ),知(zhī )太(tài )原(yuán )府(fǔ )张(zhāng )孝(xiào )纯(chún )、知(zhī )河(hé )间(jiān )府(fǔ )陈(chén )遘(gòu )并(bìng )为(wéi )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì ),知(zhī )泽(zé )州(zhōu )高(gāo )世(shì )由(yóu )直(zhí )龙(lóng )图(tú )阁(gé ),赏(shǎng )城(chéng )守(shǒu )之(zhī )劳(láo )也(yě )。

丁(dīng )亥(hài ),朝(cháo )于(yú )宁(níng )德(dé )宫(gōng )。诏(zhào ):“扈(hù )从(cóng )行(háng )宫(gōng )官(guān )吏(lì ),候(hòu )还(hái )京(jīng )日(rì ),优(yōu )加(jiā )赏(shǎng )典(diǎn );除(chú )有(yǒu )罪(zuì )之(zhī )人(rén ),迫(pò )于(yú )公(gōng )议(yì )已(yǐ )行(háng )遣(qiǎn )外(wài ),馀(yú )令(lìng )台(tái )谏(jiàn )勿(wù )复(fù )用(yòng )前(qián )事(shì )纠(jiū )言(yán )。”

庚(gēng )寅(yín ),姚(yáo )古(gǔ )复(fù )隆(lóng )德(dé )府(fǔ );辛(xīn )卯(mǎo ),复(fù )威(wēi )胜(shèng )军(jūn )。

壬(rén )辰(chén ),有(yǒu )流(liú )星(xīng )出(chū )紫(zǐ )微(wēi )垣(yuán )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),以(yǐ )户(hù )部(bù )侍(shì )郎(láng )钱(qián )盖(gài )为(wéi )陕(shǎn )西(xī )制(zhì )置(zhì )使(shǐ )。

监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )胡(hú )舜(shùn )陟(zhì )言(yán ):“陛(bì )下(xià )践(jiàn )阼(zuò )之(zhī )初(chū ),放(fàng )硃(zhū )勔(miǎn )于(yú )田(tián )里(lǐ ),天(tiān )下(xià )称(chēng )颂(sòng )。然(rán )典(diǎn )刑(xíng )未(wèi )正(zhèng ),士(shì )论(lùn )籍(jí )籍(jí )。”诏(zhào ):“勔(miǎn )安(ān )置(zhì )广(guǎng )南(nán ),籍(jí )没(méi )其(qí )财(cái )产(chǎn )。”

命(mìng )陈(chén )东(dōng )初(chū )品(pǐn )官(guān ),赐(cì )同(tóng )进(jìn )士(shì )出(chū )身(shēn )。东(dōng )辞(cí )不(bú )拜(bài )而(ér )归(guī )。

乙(yǐ )未(wèi ),诏(zhào ):“金(jīn )归(guī )朝(cháo )官(guān )民(mín ),未(wèi )发(fā )遣(qiǎn )者(zhě )止(zhǐ )之(zhī )。”

左(zuǒ )司(sī )谏(jiàn )陈(chén )公(gōng )辅(fǔ )奏(zòu )乞(qǐ )窜(cuàn )逐(zhú )蔡(cài )京(jīng )以(yǐ )慰(wèi )天(tiān )下(xià )公(gōng )议(yì )。制(zhì ):“京(jīng )责(zé )授(shòu )崇(chóng )信(xìn )军(jūn )节(jiē )度(dù )副(fù )使(shǐ ),德(dé )安(ān )府(fǔ )安(ān )置(zhì );子(zǐ )攸(yōu )前(qián )去(qù )省(shěng )侍(shì )。”

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )戌(xū ),夏(xià )人(rén )破(pò )镇(zhèn )威(wēi )城(chéng ),摄(shè )知(zhī )城(chéng )事(shì )硃(zhū )昭(zhāo )阖(hé )门(mén )死(sǐ )之(zhī )。昭(zhāo ),府(fǔ )谷(gǔ )人(rén )也(yě )。

初(chū ),金(jīn )宗(zōng )翰(hàn )遣(qiǎn )使(shǐ )夏(xià )国(guó ),许(xǔ )割(gē )天(tiān )德(dé )、云(yún )内(nèi )、金(jīn )肃(sù )、河(hé )清(qīng )四(sì )军(jūn )及(jí )武(wǔ )州(zhōu )等(děng )八(bā )馆(guǎn )之(zhī )地(dì ),约(yuē )攻(gōng )麟(lín )州(zhōu ),以(yǐ )牵(qiān )河(hé )东(dōng )之(zhī )势(shì )。夏(xià )人(rén )遂(suí )渡(dù )河(hé ),取(qǔ )四(sì )军(jūn )八(bā )馆(guǎn )之(zhī )地(dì ),因(yīn )攻(gōng )镇(zhèn )威(wēi )城(chéng )。昭(zhāo )力(lì )战(zhàn )而(ér )败(bài ),乃(nǎi )尽(jìn )杀(shā )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),纳(nà )尸(shī )井(jǐng )中(zhōng ),复(fù )帅(shuài )士(shì )搏(bó )战(zhàn )死(sǐ ),城(chéng )遂(suí )破(pò )。既(jì )而(ér )金(jīn )将(jiāng )希(xī )尹(yǐn )以(yǐ )数(shù )万(wàn )骑(qí )阳(yáng )为(wéi )出(chū )猎(liè ),奄(yǎn )至(zhì )天(tiān )德(dé ),逼(bī )逐(zhú )夏(xià )人(rén ),悉(xī )夺(duó )有(yǒu )其(qí )地(dì )。夏(xià )人(rén )请(qǐng )和(hé )。金(jīn )人(rén )执(zhí )其(qí )使(shǐ )。

己(jǐ )亥(hài ),道(dào )君(jūn )皇(huáng )帝(dì )至(zhì )自(zì )南(nán )京(jīng ),帝(dì )迎(yíng )于(yú )都(dōu )门(mén )。

道(dào )君(jūn )将(jiāng )至(zhì ),宰(zǎi )执(zhí )进(jìn )迎(yíng )奉(fèng )仪(yí )注(zhù )。耿(gěng )南(nán )仲(zhòng )议(yì )欲(yù )屏(píng )道(dào )君(jūn )左(zuǒ )右(yòu ),车(chē )驾(jià )乃(nǎi )进(jìn )。李(lǐ )纲(gāng )言(yán ):“天(tiān )下(xià )之(zhī )理(lǐ ),诚(chéng )与(yǔ )疑(yí )、明(míng )与(yǔ )暗(àn )而(ér )已(yǐ )。自(zì )诚(chéng )明(míng )推(tuī )之(zhī ),可(kě )至(zhì )于(yú )尧(yáo )、舜(shùn );自(zì )疑(yí )暗(àn )推(tuī )之(zhī ),其(qí )患(huàn )有(yǒu )不(bú )可(kě )胜(shèng )言(yán )者(zhě )。耿(gěng )南(nán )仲(zhòng )不(bú )以(yǐ )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )道(dào )辅(fǔ )陛(bì )下(xià ),乃(nǎi )暗(àn )而(ér )多(duō )疑(yí )。”南(nán )仲(zhòng )怫(fú )然(rán )曰(yuē ):“臣(chén )适(shì )见(jiàn )左(zuǒ )司(sī )谏(jiàn )陈(chén )公(gōng )辅(fǔ ),乃(nǎi )为(wéi )李(lǐ )纲(gāng )结(jié )士(shì )民(mín )伏(fú )阙(què )者(zhě ),乞(qǐ )下(xià )御(yù )史(shǐ )置(zhì )对(duì )。”帝(dì )愕(è )然(rán )。纲(gāng )曰(yuē ):“臣(chén )与(yǔ )南(nán )仲(zhòng )所(suǒ )论(lùn ),国(guó )事(shì )也(yě ),南(nán )仲(zhòng )乃(nǎi )为(wéi )此(cǐ )言(yán )!愿(yuàn )以(yǐ )公(gōng )辅(fǔ )事(shì )下(xià )吏(lì )。”因(yīn )求(qiú )去(qù ),帝(dì )不(bú )允(yǔn )。

壬(rén )寅(yín ),朝(cháo )于(yú )龙(lóng )德(dé )宫(gōng )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),立(lì )长(zhǎng )子(zǐ )谌(chén )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。

以(yǐ )耿(gěng )南(nán )仲(zhòng )为(wéi )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )。

乙(yǐ )巳(sì ),置(zhì )《春(chūn )秋(qiū )》博(bó )士(shì )。

戊(wù )申(shēn ),置(zhì )详(xiáng )议(yì )司(sī )于(yú )尚(shàng )书(shū )省(shěng ),讨(tǎo )论(lùn )祖(zǔ )宗(zōng )法(fǎ )度(dù )。

己(jǐ )酉(yǒu ),乾(qián )龙(lóng )节(jiē ),群(qún )臣(chén )上(shàng )寿(shòu )于(yú )紫(zǐ )宸(chén )殿(diàn )。

庚(gēng )戌(xū ),门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )赵(zhào )野(yě )罢(bà )。

壬(rén )子(zǐ ),知(zhī )应(yīng )天(tiān )府(fǔ )杜(dù )充(chōng )改(gǎi )知(zhī )隆(lóng )德(dé )府(fǔ )。

金(jīn )宗(zōng )望(wàng )遣(qiǎn )贾(jiǎ )霆(tíng )、冉(rǎn )企(qǐ )弓(gōng )与(yǔ )王(wáng )俅(qiú )俱(jù )来(lái )。时(shí )俅(qiú )至(zhì )中(zhōng )山(shān )望(wàng )都(dōu )县(xiàn ),追(zhuī )及(jí )肃(sù )王(wáng )。宗(zōng )望(wàng )以(yǐ )三(sān )镇(zhèn )未(wèi )下(xià ),复(fù )令(lìng )王(wáng )回(huí ),故(gù )遣(qiǎn )霆(tíng )等(děng )来(lái )议(yì )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )开(kāi )经(jīng )筵(yàn )。

封(fēng )太(tài )师(shī )、沂(yí )国(guó )公(gōng )郑(zhèng )绅(shēn )为(wéi )乐(lè )平(píng )郡(jùn )王(wáng )。

御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )陈(chén )过(guò )庭(tíng )言(yán ):“蔡(cài )京(jīng )、王(wáng )黼(fǔ )、童(tóng )贯(guàn ),造(zào )为(wéi )乱(luàn )阶(jiē ),均(jūn )犯(fàn )大(dà )恶(è ),然(rán )窜(cuàn )殛(jí )之(zhī )刑(xíng ),独(dú )加(jiā )于(yú )黼(fǔ ),而(ér )京(jīng )、贯(guàn )止(zhǐ )于(yú )善(shàn )地(dì )安(ān )置(zhì ),罪(zuì )同(tóng )罚(fá )异(yì )。”乃(nǎi )诏(zhào ):“京(jīng )移(yí )衡(héng )州(zhōu )安(ān )置(zhì );贯(guàn )责(zé )授(shòu )昭(zhāo )化(huà )军(jūn )节(jiē )度(dù )副(fù )使(shǐ ),郴(chēn )州(zhōu )安(ān )置(zhì )。”

臣(chén )僚(liáo )又(yòu )言(yán ):“硃(zhū )勔(miǎn )父(fù )子(zǐ ),皆(jiē )衡(héng )州(zhōu )一(yī )处(chù )安(ān )置(zhì ),典(diǎn )刑(xíng )未(wèi )正(zhèng )。”诏(zhào ):“勔(miǎn )移(yí )韶(sháo )州(zhōu )羁(jī )管(guǎn ),子(zǐ )汝(rǔ )贤(xián )、侄(zhí )汝(rǔ )楫(jí )等(děng )并(bìng )各(gè )州(zhōu )居(jū )住(zhù )。”

令(lìng )吏(lì )部(bù )稽(jī )考(kǎo )庶(shù )官(guān ),凡(fán )由(yóu )杨(yáng )戬(jiǎn )、李(lǐ )彦(yàn )之(zhī )公(gōng )田(tián ),王(wáng )黼(fǔ )、硃(zhū )勔(miǎn )之(zhī )应(yīng )奉(fèng ),童(tóng )贯(guàn )西(xī )北(běi )之(zhī )师(shī ),孟(mèng )昌(chāng )龄(líng )河(hé )防(fáng )之(zhī )役(yì ),夔(kuí )、蜀(shǔ )、湖(hú )南(nán )之(zhī )开(kāi )疆(jiāng ),关(guān )陕(shǎn )、河(hé )东(dōng )之(zhī )改(gǎi )币(bì ),及(jí )近(jìn )习(xí )所(suǒ )引(yǐn ),献(xiàn )颂(sòng )可(kě )采(cǎi ),特(tè )赴(fù )殿(diàn )试(shì )之(zhī )流(liú ),所(suǒ )得(dé )爵(jué )赏(shǎng )悉(xī )夺(duó )之(zhī )。

甲(jiǎ )寅(yín ),种(zhǒng )师(shī )道(dào )加(jiā )太(tài )慰(wèi )、同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )、河(hé )北(běi )、河(hé )东(dōng )路(lù )宣(xuān )抚(fǔ )使(shǐ )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),诏(zhào ):“自(zì )今(jīn )假(jiǎ )日(rì )特(tè )坐(zuò ),百(bǎi )司(sī )毋(wú )得(dé )休(xiū )务(wù )。”

丙(bǐng )辰(chén ),诏(zhào ):“有(yǒu )告(gào )奸(jiān )人(rén )妄(wàng )言(yán )金(jīn )人(rén )复(fù )至(zhì )以(yǐ )恐(kǒng )动(dòng )居(jū )民(mín )者(zhě ),赏(shǎng )之(zhī )。”

己(jǐ )未(wèi ),复(fù )以(yǐ )诗(shī )赋(fù )取(qǔ )士(shì ),禁(jìn )用(yòng )《庄(zhuāng )》、《老(lǎo )》及(jí )王(wáng )安(ān )石(shí )《字(zì )说(shuō )》。

户(hù )部(bù )尚(shàng )书(shū )梅(méi )执(zhí )礼(lǐ )、礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )邵(shào )溥(pǔ )、中(zhōng )丞(chéng )吕(lǚ )好(hǎo )问(wèn )、中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )胡(hú )安(ān )国(guó )合(hé )奏(zòu ):“享(xiǎng )言(yán )动(dòng )可(kě )以(yǐ )师(shī )法(fǎ ),器(qì )识(shí )可(kě )以(yǐ )任(rèn )大(dà ),乞(qǐ )擢(zhuó )用(yòng )之(zhī )。”不(bú )报(bào )。

壬(rén )戌(xū ),诏(zhào ):“亲(qīn )擢(zhuó )台(tái )谏(jiàn )官(guān ),宰(zǎi )执(zhí )勿(wù )得(dé )荐(jiàn )举(jǔ ),著(zhe )为(wéi )令(lìng )。”

追(zhuī )政(zhèng )和(hé )以(yǐ )来(lái )道(dào )官(guān )、处(chù )士(shì )、先(xiān )生(shēng )封(fēng )赠(zèng )奏(zòu )补(bǔ )等(děng )敕(chì )书(shū )。

癸(guǐ )亥(hài ),诏(zhào ):“蔡(cài )京(jīng )、童(tóng )贯(guàn )、硃(zhū )勔(miǎn )、蔡(cài )攸(yōu )等(děng ),久(jiǔ )稽(jī )典(diǎn )宪(xiàn ),众(zhòng )议(yì )不(bú )容(róng )。京(jīng )可(kě )移(yí )韶(sháo )州(zhōu ),贯(guàn )移(yí )英(yīng )州(zhōu ),勔(miǎn )移(yí )循(xún )州(zhōu ),攸(yōu )责(zé )授(shòu )节(jiē )度(dù )副(fù )使(shǐ )、永(yǒng )州(zhōu )安(ān )置(zhì ),勔(miǎn )子(zǐ )孙(sūn )分(fèn )送(sòng )湖(hú )南(nán )。”

甲(jiǎ )子(zǐ ),令(lìng )在(zài )京(jīng )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )、在(zài )外(wài )监(jiān )司(sī )、郡(jùn )守(shǒu )及(jí )路(lù )分(fèn )钤(qián )辖(xiá )已(yǐ )上(shàng ),举(jǔ )曾(céng )经(jīng )边(biān )任(rèn )或(huò )有(yǒu )武(wǔ )勇(yǒng )、可(kě )以(yǐ )统(tǒng )众(zhòng )出(chū )战(zhàn )者(zhě ),人(rén )二(èr )员(yuán )。

东(dōng )兵(bīng )正(zhèng )将(jiāng )古(gǔ )沆(hàng )与(yǔ )金(jīn )人(rén )战(zhàn )于(yú )交(jiāo )城(chéng )县(xiàn ),死(sǐ )之(zhī )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),诏(zhào ):“三(sān )衙(yá )并(bìng )诸(zhū )路(lù )帅(shuài )司(sī ),各(gè )举(jǔ )谙(ān )练(liàn )边(biān )事(shì )、智(zhì )勇(yǒng )过(guò )人(rén ),并(bìng )豪(háo )俊(jùn )奇(qí )杰(jié )、众(zhòng )所(suǒ )推(tuī )服(fú )、堪(kān )充(chōng )统(tǒng )制(zhì )将(jiāng )领(lǐng )者(zhě ),各(gè )五(wǔ )名(míng )。”

五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín )朔(shuò ),朝(cháo )于(yú )龙(lóng )德(dé )宫(gōng ),令(lìng )提(tí )举(jǔ )官(guān )日(rì )具(jù )太(tài )上(shàng )皇(huáng )帝(dì )起(qǐ )居(jū )平(píng )安(ān )以(yǐ )闻(wén )。

丁(dīng )卯(mǎo ),诏(zhào )天(tiān )下(xià ):“有(yǒu )能(néng )以(yǐ )财(cái )谷(gǔ )佐(zuǒ )军(jūn )者(zhě ),有(yǒu )司(sī )以(yǐ )名(míng )闻(wén ),推(tuī )恩(ēn )有(yǒu )差(chà )。”

戊(wù )辰(chén ),国(guó )子(zǐ )祭(jì )酒(jiǔ )杨(yáng )时(shí )上(shàng )言(yán ):“蔡(cài )京(jīng )用(yòng )事(shì )二(èr )十(shí )年(nián ),以(yǐ )继(jì )述(shù )神(shén )宗(zōng )为(wéi )名(míng ),实(shí )挟(jiā )王(wáng )安(ān )石(shí )以(yǐ )图(tú )身(shēn )利(lì ),故(gù )推(tuī )尊(zūn )安(ān )石(shí ),加(jiā )以(yǐ )王(wáng )爵(jué ),配(pèi )享(xiǎng )孔(kǒng )子(zǐ )庙(miào )庭(tíng )。今(jīn )日(rì )之(zhī )祸(huò ),实(shí )安(ān )石(shí )有(yǒu )以(yǐ )启(qǐ )之(zhī )。安(ān )石(shí )挟(jiā )管(guǎn )、商(shāng )之(zhī )术(shù ),饰(shì )六(liù )艺(yì )以(yǐ )文(wén )奸(jiān )言(yán ),变(biàn )乱(luàn )祖(zǔ )宗(zōng )法(fǎ )度(dù )。当(dāng )时(shí )司(sī )马(mǎ )光(guāng )已(yǐ )言(yán )其(qí )为(wéi )害(hài )当(dāng )见(jiàn )于(yú )数(shù )十(shí )年(nián )之(zhī )后(hòu ),今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì ),若(ruò )合(hé )符(fú )契(qì )。其(qí )著(zhe )为(wéi )邪(xié )说(shuō ),以(yǐ )涂(tú )学(xué )者(zhě )耳(ěr )目(mù )而(ér )败(bài )坏(huài )其(qí )心(xīn )术(shù )者(zhě ),不(bú )可(kě )缕(lǚ )数(shù )。姑(gū )即(jí )一(yī )二(èr )事(shì )明(míng )之(zhī ):昔(xī )神(shén )宗(zōng )尝(cháng )称(chēng )美(měi )汉(hàn )文(wén )不(bú )作(zuò )露(lù )台(tái ),安(ān )石(shí )乃(nǎi )言(yán ):‘陛(bì )下(xià )若(ruò )能(néng )以(yǐ )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )道(dào )治(zhì )天(tiān )下(xià ),虽(suī )竭(jié )天(tiān )下(xià )以(yǐ )自(zì )奉(fèng )不(bú )为(wéi )过(guò )。’曾(céng )不(bú )知(zhī )尧(yáo )、舜(shùn )茅(máo )茨(cí )、土(tǔ )阶(jiē ),则(zé )竭(jié )天(tiān )下(xià )以(yǐ )自(zì )奉(fèng )者(zhě ),必(bì )非(fēi )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )道(dào )。其(qí )后(hòu )王(wáng )黼(fǔ )、硃(zhū )勔(miǎn )以(yǐ )应(yīng )奉(fèng )花(huā )石(shí )竭(jié )天(tiān )下(xià )之(zhī )力(lì ),实(shí )安(ān )石(shí )自(zì )奉(fèng )之(zhī )说(shuō )启(qǐ )之(zhī )也(yě )。其(qí )释(shì )《凫(fú )鹥(yī )》之(zhī )末(mò )章(zhāng ),则(zé )谓(wèi )‘以(yǐ )道(dào )守(shǒu )成(chéng )者(zhě ),役(yì )使(shǐ )群(qún )众(zhòng ),泰(tài )而(ér )不(bú )为(wéi )骄(jiāo );宰(zǎi )制(zhì )万(wàn )物(wù ),费(fèi )而(ér )不(bú )为(wéi )侈(chǐ )。’《诗(shī )》之(zhī )所(suǒ )言(yán ),正(zhèng )谓(wèi )能(néng )持(chí )盈(yíng ),则(zé )神(shén )祗(zhī )祖(zǔ )考(kǎo )安(ān )乐(lè )之(zhī )而(ér )无(wú )后(hòu )艰(jiān )耳(ěr ),安(ān )石(shí )独(dú )倡(chàng )为(wéi )此(cǐ )说(shuō ),以(yǐ )启(qǐ )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )侈(chǐ )心(xīn )。后(hòu )蔡(cài )京(jīng )辈(bèi )遂(suí )轻(qīng )费(fèi )妄(wàng )用(yòng ),以(yǐ )侈(chǐ )靡(mí )为(wéi )事(shì )。安(ān )石(shí )邪(xié )说(shuō )之(zhī )害(hài )如(rú )此(cǐ ),伏(fú )望(wàng )追(zhuī )夺(duó )王(wáng )爵(jué ),毁(huǐ )去(qù )配(pèi )享(xiǎng )之(zhī )像(xiàng ),使(shǐ )邪(xié )说(shuō )淫(yín )词(cí )不(bú )为(wéi )学(xué )者(zhě )之(zhī )惑(huò )。”疏(shū )奏(zòu ),诏(zhào )罢(bà )安(ān )石(shí )配(pèi )享(xiǎng ),降(jiàng )居(jū )从(cóng )祀(sì )之(zhī )列(liè )。

时(shí )诸(zhū )生(shēng )习(xí )用(yòng )王(wáng )氏(shì )之(zhī )学(xué )以(yǐ )取(qǔ )科(kē )第(dì ),忽(hū )闻(wén )时(shí )言(yán ),目(mù )为(wéi )邪(xié )说(shuō ),群(qún )论(lùn )籍(jí )籍(jí )。于(yú )是(shì )中(zhōng )丞(chéng )陈(chén )过(guò )庭(tíng )、谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )冯(féng )澥(xiè )上(shàng )疏(shū )诋(dǐ )时(shí ),乃(nǎi )罢(bà )时(shí )祭(jì )酒(jiǔ ),诏(zhào )改(gǎi )给(gěi )事(shì )中(zhōng )。时(shí )力(lì )辞(cí ),遂(suí )以(yǐ )徽(huī )猷(yóu )阁(gé )待(dài )制(zhì )致(zhì )仕(shì )。时(shí )居(jū )九(jiǔ )十(shí )日(rì ),凡(fán )所(suǒ )论(lùn )列(liè ),皆(jiē )切(qiē )于(yú )世(shì )道(dào ),而(ér )其(qí )大(dà )者(zhě ),则(zé )辟(pì )王(wáng )氏(shì ),排(pái )和(hé )议(yì ),论(lùn )三(sān )镇(zhèn )不(bú )可(kě )弃(qì )云(yún )。

辛(xīn )未(wèi ),监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )余(yú )应(yīng )求(qiú ),坐(zuò )言(yán )事(shì )迎(yíng )合(hé )大(dà )臣(chén )罢(bà ),知(zhī )卫(wèi )州(zhōu )。

甲(jiǎ )戌(xū ),曲(qǔ )赦(shè )河(hé )北(běi )路(lù )。

丁(dīng )丑(chǒu ),制(zhì )置(zhì )副(fù )使(shǐ )种(zhǒng )师(shī )中(zhōng ),与(yǔ )金(jīn )人(rén )战(zhàn )于(yú )榆(yú )次(cì )县(xiàn ),死(sǐ )之(zhī )。

时(shí )太(tài )原(yuán )围(wéi )不(bú )解(jiě ),诏(zhào )师(shī )中(zhōng )由(yóu )井(jǐng )陉(xíng )与(yǔ )姚(yáo )古(gǔ )掎(jǐ )角(jiǎo )。师(shī )中(zhōng )进(jìn )次(cì )平(píng )定(dìng )军(jūn ),乘(chéng )胜(shèng )复(fù )寿(shòu )阳(yáng )、榆(yú )次(cì )等(děng )县(xiàn ),留(liú )屯(tún )真(zhēn )定(dìng )。宗(zōng )翰(hàn )之(zhī )还(hái )西(xī )京(jīng )也(yě ),留(liú )兵(bīng )分(fèn )就(jiù )畜(chù )牧(mù ),觇(chān )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )将(jiāng )北(běi )走(zǒu ),告(gào )于(yú )朝(cháo )。许(xǔ )翰(hàn )信(xìn )之(zhī ),数(shù )遣(qiǎn )使(shǐ )趣(qù )师(shī )中(zhōng )出(chū )战(zhàn ),责(zé )以(yǐ )逗(dòu )挠(náo )。师(shī )中(zhōng )叹(tàn )曰(yuē ):“逗(dòu )挠(náo ),兵(bīng )家(jiā )大(dà )戮(lù )也(yě )。吾(wú )结(jié )发(fā )从(cóng )军(jūn ),今(jīn )老(lǎo )矣(yǐ ),忍(rěn )受(shòu )此(cǐ )为(wéi )罪(zuì )乎(hū )!”即(jí )日(rì )办(bàn )严(yán ),约(yuē )姚(yáo )古(gǔ )及(jí )张(zhāng )灏(hào )俱(jù )进(jìn ),而(ér )辎(zī )重(zhòng )赏(shǎng )犒(kào )之(zhī )物(wù )皆(jiē )不(bú )暇(xiá )从(cóng )行(háng )。师(shī )中(zhōng )抵(dǐ )寿(shòu )阳(yáng )之(zhī )石(shí )坑(kēng ),为(wéi )金(jīn )将(jiāng )完(wán )颜(yán )和(hé )尼(ní )所(suǒ )袭(xí ),五(wǔ )战(zhàn )三(sān )胜(shèng ),回(huí )趋(qū )榆(yú )次(cì ),至(zhì )杀(shā )熊(xióng )岭(lǐng ),去(qù )太(tài )原(yuán )百(bǎi )里(lǐ )。姚(yáo )古(gǔ )将(jiāng )兵(bīng )至(zhì )威(wēi )胜(shèng ),统(tǒng )制(zhì )焦(jiāo )安(ān )节(jiē )妄(wàng )传(chuán )宗(zōng )翰(hàn )将(jiāng )至(zhì ),故(gù )古(gǔ )与(yǔ )灏(hào )皆(jiē )失(shī )期(qī )不(bú )会(huì )。师(shī )中(zhōng )兵(bīng )饥(jī )甚(shèn ),敌(dí )知(zhī )之(zhī ),悉(xī )众(zhòng )攻(gōng )右(yòu )军(jūn ),右(yòu )军(jūn )溃(kuì ),而(ér )前(qián )军(jūn )亦(yì )奔(bēn )。师(shī )中(zhōng )独(dú )以(yǐ )麾(huī )下(xià )死(sǐ )战(zhàn ),自(zì )卯(mǎo )至(zhì )巳(sì ),士(shì )卒(zú )发(fā )神(shén )臂(bì )弓(gōng )射(shè )退(tuì )金(jīn )人(rén ),而(ér )赏(shǎng )赉(lài )不(bú )及(jí ),皆(jiē )愤(fèn )怨(yuàn )散(sàn )去(qù ),所(suǒ )留(liú )才(cái )百(bǎi )人(rén )。师(shī )中(zhōng )身(shēn )被(bèi )四(sì )创(chuàng ),力(lì )疾(jí )斗(dòu )死(sǐ )。师(shī )中(zhōng )老(lǎo )成(chéng )持(chí )重(zhòng ),为(wéi )时(shí )名(míng )将(jiāng )。既(jì )死(sǐ ),诸(zhū )军(jūn )无(wú )不(bú )夺(duó )气(qì )。金(jīn )乘(chéng )胜(shèng )进(jìn )兵(bīng )迎(yíng )古(gǔ ),遇(yù )于(yú )盘(pán )陀(tuó ),古(gǔ )兵(bīng )溃(kuì ),退(tuì )保(bǎo )隆(lóng )德(dé )。事(shì )闻(wén ),赠(zèng )师(shī )中(zhōng )少(shǎo )师(shī )。

己(jǐ )卯(mǎo ),开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )高(gāo )俅(qiú )卒(zú ),诏(zhào )追(zhuī )削(xuē )其(qí )官(guān )。

辛(xīn )巳(sì ),损(sǔn )太(tài )官(guān )日(rì )进(jìn )膳(shàn )。

甲(jiǎ )申(shēn ),罢(bà )详(xiáng )议(yì )司(sī )。

壬(rén )辰(chén ),诏(zhào )天(tiān )下(xià )举(jǔ )习(xí )武(wǔ )艺(yì )兵(bīng )书(shū )者(zhě )。

乙(yǐ )未(wèi ),诏(zhào )姚(yáo )古(gǔ )援(yuán )太(tài )原(yuán )。

六(liù )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn )朔(shuò ),以(yǐ )道(dào )君(jūn )皇(huáng )帝(dì )还(hái )朝(cháo ),御(yù )紫(zǐ )宸(chén )殿(diàn ),受(shòu )群(qún )臣(chén )朝(cháo )贺(hè )。

高(gāo )丽(lì )国(guó )王(wáng )王(wáng )楷(kǎi )称(chēng )籓(bān )于(yú )金(jīn )。

诏(zhào )谏(jiàn )官(guān )极(jí )论(lùn )得(dé )失(shī )。右(yòu )正(zhèng )言(yán )崔(cuī )匽(yǎn )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“诏(zhào )书(shū )令(lìng )谏(jiàn )臣(chén )直(zhí )论(lùn )得(dé )失(shī )以(yǐ )求(qiú )实(shí )是(shì )。臣(chén )以(yǐ )为(wéi )数(shù )十(shí )年(nián )来(lái ),王(wáng )公(gōng )卿(qīng )相(xiàng ),皆(jiē )自(zì )蔡(cài )京(jīng )出(chū ),要(yào )使(shǐ )一(yī )门(mén )生(shēng )死(sǐ )则(zé )一(yī )门(mén )生(shēng )用(yòng ),一(yī )故(gù )吏(lì )逐(zhú )则(zé )一(yī )故(gù )吏(lì )来(lái ),更(gèng )持(chí )政(zhèng )柄(bǐng ),无(wú )一(yī )人(rén )立(lì )异(yì ),无(wú )一(yī )人(rén )害(hài )己(jǐ )者(zhě ),此(cǐ )京(jīng )之(zhī )本(běn )谋(móu )也(yě ),安(ān )得(dé )实(shí )是(shì )之(zhī )言(yán )闻(wén )于(yú )陛(bì )下(xià )哉(zāi )!而(ér )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )冯(féng )澥(xiè )近(jìn )上(shàng )章(zhāng )曰(yuē ):“士(shì )无(wú )异(yì )论(lùn ),太(tài )学(xué )之(zhī )盛(shèng )也(yě )。’澥(xiè )尚(shàng )敢(gǎn )为(wéi )此(cǐ )奸(jiān )言(yán )乎(hū )!王(wáng )安(ān )石(shí )除(chú )异(yì )己(jǐ )之(zhī )人(rén ),著(zhe )《三(sān )经(jīng )》之(zhī )说(shuō )以(yǐ )取(qǔ )士(shì ),天(tiān )下(xià )靡(mí )然(rán )雷(léi )同(tóng ),陵(líng )夷(yí )至(zhì )于(yú )大(dà )乱(luàn ),此(cǐ )无(wú )异(yì )论(lùn )之(zhī )效(xiào )也(yě )。京(jīng )又(yòu )以(yǐ )学(xué )校(xiào )之(zhī )法(fǎ )驭(yù )士(shì )人(rén ),如(rú )军(jūn )法(fǎ )之(zhī )驭(yù )卒(zú )伍(wǔ ),一(yī )有(yǒu )异(yì )论(lùn ),累(lèi )及(jí )学(xué )官(guān ),若(ruò )苏(sū )轼(shì )、黄(huáng )庭(tíng )坚(jiān )之(zhī )文(wén ),范(fàn )镇(zhèn )、沈(shěn )括(kuò )之(zhī )杂(zá )说(shuō ),悉(xī )以(yǐ )严(yán )刑(xíng )重(zhòng )赏(shǎng )禁(jìn )其(qí )收(shōu )藏(cáng ),其(qí )苛(kē )锢(gù )多(duō )士(shì ),亦(yì )已(yǐ )密(mì )矣(yǐ ),而(ér )澥(xiè )犹(yóu )以(yǐ )为(wéi )太(tài )学(xué )之(zhī )盛(shèng ),欺(qī )罔(wǎng )不(bú )已(yǐ )甚(shèn )乎(hū )!章(zhāng )惇(dūn )、蔡(cài )京(jīng ),倡(chàng )为(wéi )绍(shào )述(shù )之(zhī )论(lùn )以(yǐ )欺(qī )人(rén )主(zhǔ )。绍(shào )述(shù )一(yī )道(dào )德(dé )而(ér )天(tiān )下(xià )一(yī )于(yú )谄(chǎn )佞(nìng ),绍(shào )述(shù )同(tóng )风(fēng )俗(sú )而(ér )天(tiān )下(xià )同(tóng )于(yú )欺(qī )罔(wǎng ),绍(shào )述(shù )理(lǐ )财(cái )而(ér )公(gōng )私(sī )谒(yè ),绍(shào )述(shù )造(zào )士(shì )而(ér )人(rén )材(cái )衰(shuāi ),绍(shào )述(shù )开(kāi )边(biān )而(ér )塞(sāi )尘(chén )及(jí )阙(què )矣(yǐ )。元(yuán )符(fú )应(yīng )诏(zhào )上(shàng )书(shū )者(zhě )数(shù )千(qiān )人(rén ),京(jīng )遣(qiǎn )腹(fù )心(xīn )考(kǎo )定(dìng )之(zhī ),同(tóng )己(jǐ )为(wéi )正(zhèng ),异(yì )己(jǐ )为(wéi )邪(xié );澥(xiè )与(yǔ )京(jīng )同(tóng )者(zhě )也(yě ),故(gù )列(liè )于(yú )正(zhèng )。京(jīng )之(zhī )术(shù )破(pò )坏(huài )天(tiān )下(xià )已(yǐ )极(jí ),尚(shàng )忍(rěn )使(shǐ )其(qí )馀(yú )蠹(dù )再(zài )破(pò )坏(huài )邪(xié )!京(jīng )奸(jiān )邪(xié )之(zhī )计(jì ),大(dà )类(lèi )王(wáng )莽(mǎng ),而(ér )朋(péng )党(dǎng )之(zhī )众(zhòng ),则(zé )又(yòu )过(guò )之(zhī )。愿(yuàn )斩(zhǎn )之(zhī )以(yǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià )!”初(chū ),匽(yǎn )以(yǐ )上(shàng )书(shū )邪(xié )等(děng )屏(píng )去(qù )十(shí )馀(yú )载(zǎi ),及(jí )帝(dì )即(jí )位(wèi ),起(qǐ )为(wéi )右(yòu )正(zhèng )言(yán )。至(zhì )是(shì )极(jí )论(lùn )时(shí )政(zhèng ),忽(hū )得(dé )挛(luán )疾(jí ),不(bú )能(néng )行(háng ),固(gù )求(qiú )去(qù ),乃(nǎi )予(yǔ )祠(cí ),命(mìng )下(xià )而(ér )卒(zú )。

戊(wù )戌(xū ),令(lìng )中(zhōng )外(wài )举(jǔ )文(wén )武(wǔ )官(guān )才(cái )堪(kān )将(jiāng )帅(shuài )者(zhě )。

以(yǐ )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )李(lǐ )纲(gāng )为(wéi )河(hé )北(běi )、河(hé )东(dōng )路(lù )宣(xuān )抚(fǔ )使(shǐ ),援(yuán )太(tài )原(yuán )。

京(jīng )师(shī )自(zì )金(jīn )兵(bīng )退(tuì ),上(shàng )下(xià )恬(tián )然(rán ),置(zhì )边(biān )事(shì )于(yú )不(bú )问(wèn )。纲(gāng )独(dú )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu ),上(shàng )备(bèi )边(biān )御(yù )敌(dí )八(bā )策(cè ),不(bú )见(jiàn )听(tīng )用(yòng ),每(měi )有(yǒu )议(yì ),复(fù )为(wéi )耿(gěng )南(nán )仲(zhòng )等(děng )所(suǒ )沮(jǔ )。及(jí )姚(yáo )古(gǔ )、种(zhǒng )师(shī )中(zhōng )败(bài )溃(kuì ),种(zhǒng )师(shī )道(dào )以(yǐ )病(bìng )丐(gài )归(guī ),南(nán )仲(zhòng )等(děng )请(qǐng )弃(qì )三(sān )镇(zhèn ),纲(gāng )言(yán )不(bú )可(kě )。乃(nǎi )以(yǐ )纲(gāng )为(wéi )宣(xuān )抚(fǔ )使(shǐ ),刘(liú )韐(gé )副(fù )之(zhī ),以(yǐ )代(dài )师(shī )道(dào );又(yòu )以(yǐ )解(jiě )潜(qián )为(wéi )制(zhì )置(zhì )副(fù )使(shǐ ),以(yǐ )代(dài )姚(yáo )古(gǔ )。纲(gāng )言(yán ):“臣(chén )书(shū )生(shēng ),实(shí )不(bú )知(zhī )兵(bīng ),在(zài )围(wéi )城(chéng )中(zhōng ),不(bú )得(dé )已(yǐ )为(wéi )陛(bì )下(xià )料(liào )理(lǐ )兵(bīng )事(shì )。今(jīn )使(shǐ )为(wéi )大(dà )帅(shuài ),恐(kǒng )误(wù )国(guó )事(shì )。”因(yīn )拜(bài )辞(cí ),不(bú )许(xǔ )。退(tuì )而(ér )移(yí )疾(jí ),坚(jiān )乞(qǐ )致(zhì )仕(shì ),章(zhāng )十(shí )馀(yú )上(shàng ),亦(yì )不(bú )允(yǔn )。台(tái )谏(jiàn )言(yán )纲(gāng )不(bú )可(kě )去(qù )朝(cháo )廷(tíng ),帝(dì )以(yǐ )其(qí )为(wéi )大(dà )臣(chén )游(yóu )说(shuō ),斥(chì )之(zhī )。或(huò )谓(wèi )纲(gāng )曰(yuē ):“公(gōng )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )遣(qiǎn )行(háng )之(zhī )意(yì )乎(hū )?此(cǐ )非(fēi )为(wéi )边(biān )事(shì ),欲(yù )缘(yuán )此(cǐ )以(yǐ )去(qù )公(gōng ),则(zé )都(dōu )人(rén )无(wú )辞(cí )耳(ěr )。公(gōng )不(bú )起(qǐ ),上(shàng )怒(nù )且(qiě )不(bú )测(cè ),奈(nài )何(hé )?”许(xǔ )翰(hàn )复(fù )书(shū )“杜(dù )邮(yóu )”二(èr )字(zì )以(yǐ )遗(yí )纲(gāng )。纲(gāng )不(bú )得(dé )已(yǐ )受(shòu )命(mìng ),帝(dì )手(shǒu )书(shū )《裴(péi )度(dù )传(chuán )》以(yǐ )赐(cì )之(zhī )。纲(gāng )言(yán )寇(kòu )攘(rǎng )外(wài )患(huàn )可(kě )除(chú ),小(xiǎo )人(rén )在(zài )朝(cháo )难(nán )去(qù ),因(yīn )书(shū )裴(péi )度(dù )论(lùn )元(yuán )稹(zhěn )、魏(wèi )洪(hóng )简(jiǎn )章(zhāng )疏(shū )以(yǐ )进(jìn )。时(shí )宣(xuān )抚(fǔ )司(sī )兵(bīng )仅(jǐn )万(wàn )二(èr )千(qiān )人(rén ),纲(gāng )请(qǐng )银(yín )绢(juàn )钱(qián )各(gè )百(bǎi )万(wàn ),仅(jǐn )得(dé )二(èr )十(shí )万(wàn )。庶(shù )事(shì )皆(jiē )未(wèi )集(jí ),纲(gāng )乞(qǐ )展(zhǎn )行(háng )期(qī ),御(yù )批(pī )以(yǐ )为(wéi )迁(qiān )延(yán )拒(jù )命(mìng ),趣(qù )召(zhào )数(shù )四(sì )。纲(gāng )入(rù )对(duì ),帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )为(wéi )朕(zhèn )巡(xún )边(biān ),便(biàn )可(kě )还(hái )朝(cháo )。”纲(gāng )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )行(háng ),无(wú )复(fù )还(hái )理(lǐ )。臣(chén )以(yǐ )愚(yú )直(zhí )不(bú )容(róng )于(yú )朝(cháo ),使(shǐ )既(jì )行(háng )之(zhī )后(hòu ),无(wú )有(yǒu )沮(jǔ )难(nán ),则(zé )进(jìn )而(ér )死(sǐ )敌(dí ),臣(chén )之(zhī )愿(yuàn )也(yě )。万(wàn )一(yī )朝(cháo )廷(tíng )执(zhí )议(yì )不(bú )坚(jiān ),臣(chén )自(zì )度(dù )不(bú )能(néng )有(yǒu )为(wéi ),即(jí )当(dāng )求(qiú )去(qù )。陛(bì )下(xià )宜(yí )察(chá )臣(chén )孤(gū )忠(zhōng ),以(yǐ )全(quán )君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì )。”帝(dì )为(wéi )感(gǎn )动(dòng )。陛(bì )辞(cí ),又(yòu )为(wéi )帝(dì )道(dào )唐(táng )恪(kè )、聂(niè )昌(chāng )之(zhī )奸(jiān ),任(rèn )之(zhī )必(bì )误(wù )国(guó ),言(yán )甚(shèn )激(jī )切(qiē )。

太(tài )白(bái )犯(fàn )岁(suì )星(xīng )。

壬(rén )寅(yín ),诏(zhào ):“今(jīn )日(rì )政(zhèng )令(lìng ),唯(wéi )尊(zūn )奉(fèng )上(shàng )皇(huáng )诏(zhào )书(shū ),修(xiū )复(fù )祖(zǔ )宗(zōng )故(gù )事(shì )。群(qún )臣(chén )庶(shù )士(shì ),亦(yì )当(dāng )讲(jiǎng )孔(kǒng )、孟(mèng )之(zhī )正(zhèng )道(dào ),察(chá )王(wáng )安(ān )石(shí )旧(jiù )说(shuō )之(zhī )不(bú )当(dāng )者(zhě ),羽(yǔ )翼(yì )朕(zhèn )志(zhì ),以(yǐ )济(jì )中(zhōng )兴(xìng )。”

癸(guǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )镇(zhèn )西(xī )军(jūn )承(chéng )宣(xuān )使(shǐ )王(wáng )禀(bǐng )为(wéi )建(jiàn )武(wǔ )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),录(lù )坚(jiān )守(shǒu )太(tài )原(yuán )之(zhī )功(gōng )也(yě )。

甲(jiǎ )辰(chén ),佥(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )路(lù )允(yǔn )迪(dí ),罢(bà )为(wéi )醴(lǐ )泉(quán )观(guān )使(shǐ )。

乙(yǐ )巳(sì ),左(zuǒ )司(sī )谏(jiàn )陈(chén )公(gōng )辅(fǔ ),责(zé )监(jiān )合(hé )州(zhōu )酒(jiǔ )务(wù )。

公(gōng )辅(fǔ )居(jū )职(zhí )敢(gǎn )言(yán ),耿(gěng )南(nán )仲(zhòng )指(zhǐ )为(wéi )李(lǐ )纲(gāng )之(zhī )党(dǎng )。公(gōng )辅(fǔ )因(yīn )自(zì )列(liè ),且(qiě )辞(cí )位(wèi ),复(fù )言(yán ):“李(lǐ )纲(gāng )书(shū )生(shēng ),不(bú )知(zhī )军(jūn )旅(lǚ ),遣(qiǎn )援(yuán )太(tài )原(yuán ),乃(nǎi )为(wéi )大(dà )臣(chén )所(suǒ )陷(xiàn ),后(hòu )必(bì )败(bài )。”时(shí )宰(zǎi )益(yì )怒(nù ),故(gù )有(yǒu )是(shì )责(zé )。

庚(gēng )戌(xū ),金(jīn )宗(zōng )望(wàng )献(xiàn )所(suǒ )获(huò )三(sān )象(xiàng )。

壬(rén )子(zǐ ),天(tiān )狗(gǒu )坠(zhuì )地(dì ),有(yǒu )声(shēng )如(rú )雷(léi )。

丙(bǐng )辰(chén ),太(tài )白(bái )、荧(yíng )惑(huò )、岁(suì )、镇(zhèn )四(sì )星(xīng )聚(jù )于(yú )张(zhāng )。

庚(gēng )申(shēn ),金(jīn )以(yǐ )宗(zōng )望(wàng )为(wéi )右(yòu )副(fù )元(yuán )帅(shuài ),将(jiāng )士(shì )迁(qiān )赏(shǎng )有(yǒu )差(chà )。

辛(xīn )酉(yǒu ),熙(xī )河(hé )都(dōu )统(tǒng )制(zhì )焦(jiāo )安(ān )节(jiē )坐(zuò )不(bú )法(fǎ ),李(lǐ )纲(gāng )斩(zhǎn )之(zhī )。

壬(rén )戌(xū ),姚(yáo )古(gǔ )坐(zuò )拥(yōng )兵(bīng )逗(dòu )留(liú ),贬(biǎn )为(wéi )节(jiē )度(dù )副(fù )使(shǐ ),安(ān )置(zhì )广(guǎng )州(zhōu )。

是(shì )夕(xī ),彗(huì )出(chū )紫(zǐ )徽(huī )垣(yuán ),长(zhǎng )数(shù )丈(zhàng ),北(běi )拂(fú )帝(dì )座(zuò ),扫(sǎo )文(wén )昌(chāng )。大(dà )臣(chén )有(yǒu )谓(wèi )此(cǐ )乃(nǎi )金(jīn )人(rén )将(jiāng )衰(shuāi ),非(fēi )中(zhōng )国(guó )之(zhī )忧(yōu )者(zhě );提(tí )举(jǔ )醴(lǐ )泉(quán )观(guān )谭(tán )世(shì )勣(jì ),面(miàn )奏(zòu )垂(chuí )象(xiàng )可(kě )畏(wèi ),当(dāng )修(xiū )德(dé )以(yǐ )应(yīng )天(tiān ),不(bú )宜(yí )惑(huò )其(qí )谀(yú )说(shuō )。

诏(zhào )除(chú )民(mín )间(jiān )疾(jí )苦(kǔ )十(shí )七(qī )事(shì )。

金(jīn )遣(qiǎn )知(zhī )制(zhì )诰(gào )韩(hán )昉(fǎng )使(shǐ )高(gāo )丽(lì ),责(zé )誓(shì )表(biǎo ),高(gāo )丽(lì )人(rén )对(duì )曰(yuē ):“小(xiǎo )国(guó )事(shì )辽(liáo )、宋(sòng )二(èr )百(bǎi )年(nián ),无(wú )誓(shì )表(biǎo ),未(wèi )尝(cháng )失(shī )籓(bān )臣(chén )礼(lǐ )。今(jīn )事(shì )大(dà )国(guó ),当(dāng )与(yǔ )事(shì )辽(liáo )、宋(sòng )同(tóng )礼(lǐ ),而(ér )屡(lǚ )盟(méng )长(zhǎng )乱(luàn ),圣(shèng )人(rén )所(suǒ )不(bú )与(yǔ ),必(bì )不(bú )敢(gǎn )用(yòng )誓(shì )表(biǎo )。”昉(fǎng )曰(yuē ):“贵(guì )国(guó )必(bì )欲(yù )用(yòng )古(gǔ )礼(lǐ ),古(gǔ )者(zhě )帝(dì )王(wáng )巡(xún )狩(shòu ),诸(zhū )侯(hóu )朝(cháo )于(yú )方(fāng )岳(yuè )。今(jīn )天(tiān )子(zǐ )方(fāng )事(shì )西(xī )狩(shòu ),则(zé )贵(guì )国(guó )当(dāng )从(cóng )朝(cháo )会(huì )矣(yǐ )。”高(gāo )丽(lì )人(rén )不(bú )能(néng )对(duì ),乃(nǎi )曰(yuē ):“徐(xú )议(yì )之(zhī )。”昉(fǎng )曰(yuē ):“誓(shì )表(biǎo )、朝(cháo )会(huì ),一(yī )言(yán )决(jué )耳(ěr )。”于(yú )是(shì )高(gāo )丽(lì )乃(nǎi )进(jìn )誓(shì )表(biǎo )如(rú )约(yuē )。昉(fǎng )还(hái ),贝(bèi )勒(lè )宗(zōng )干(gàn )大(dà )悦(yuè ),曰(yuē ):“非(fēi )卿(qīng )谁(shuí )能(néng )办(bàn )此(cǐ )!”因(yīn )谓(wèi )执(zhí )事(shì )者(zhě )曰(yuē ):“自(zì )今(jīn )出(chū )疆(jiāng )之(zhī )使(shǐ ),皆(jiē )宜(yí )择(zé )之(zhī )。”

阅读:25821

打赏捐助〔Donate〕>>>

《钦宗恭文顺德仁孝皇帝靖康元年(金天会四年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库