本性篇【登录】

《论衡》 > 卷三 > 《本性篇》 > 拼音版

情(qíng )性(xìng )者(zhě ),人(rén )治(zhì )之(zhī )本(běn ),礼(lǐ )乐(lè )所(suǒ )由(yóu )生(shēng )也(yě )。故(gù )原(yuán )情(qíng )性(xìng )之(zhī )极(jí ),礼(lǐ )为(wéi )之(zhī )防(fáng ),乐(lè )为(wéi )之(zhī )节(jiē )。性(xìng )有(yǒu )卑(bēi )谦(qiān )辞(cí )让(ràng ),故(gù )制(zhì )礼(lǐ )以(yǐ )适(shì )其(qí )宜(yí );情(qíng )有(yǒu )好(hǎo )恶(è )喜(xǐ )怒(nù )哀(āi )乐(lè ),故(gù )作(zuò )乐(lè )以(yǐ )通(tōng )其(qí )敬(jìng )。礼(lǐ )所(suǒ )以(yǐ )制(zhì ),乐(lè )所(suǒ )为(wéi )作(zuò )者(zhě ),情(qíng )与(yǔ )性(xìng )也(yě )。昔(xī )儒(rú )旧(jiù )生(shēng ),著(zhe )作(zuò )篇(piān )章(zhāng ),莫(mò )不(bú )论(lùn )说(shuō ),莫(mò )能(néng )实(shí )定(dìng )。

周(zhōu )人(rén )世(shì )硕(shuò ),以(yǐ )为(wéi )“人(rén )性(xìng )有(yǒu )善(shàn )恶(è ),举(jǔ )人(rén )之(zhī )善(shàn )性(xìng ),养(yǎng )而(ér )致(zhì )之(zhī )则(zé )善(shàn )长(zhǎng );性(xìng )恶(è ),养(yǎng )而(ér )致(zhì )之(zhī )则(zé )恶(è )长(zhǎng )”。如(rú )此(cǐ ),则(zé )性(xìng )各(gè )有(yǒu )阴(yīn )阳(yáng ),善(shàn )恶(è )在(zài )所(suǒ )养(yǎng )焉(yān )。故(gù )世(shì )子(zǐ )作(zuò )《养(yǎng )书(shū )》一(yī )篇(piān )。密(mì )子(zǐ )贱(jiàn )、漆(qī )雕(diāo )开(kāi )、公(gōng )孙(sūn )尼(ní )子(zǐ )之(zhī )徒(tú ),亦(yì )论(lùn )情(qíng )性(xìng ),与(yǔ )世(shì )子(zǐ )相(xiàng )出(chū )入(rù ),皆(jiē )言(yán )性(xìng )有(yǒu )善(shàn )有(yǒu )恶(è )。

孟(mèng )子(zǐ )作(zuò )《性(xìng )善(shàn )》之(zhī )篇(piān ),以(yǐ )为(wéi )“人(rén )性(xìng )皆(jiē )善(shàn ),及(jí )其(qí )不(bú )善(shàn ),物(wù )乱(luàn )之(zhī )也(yě )”。谓(wèi )人(rén )生(shēng )於(yú )天(tiān )地(dì ),皆(jiē )禀(bǐng )善(shàn )性(xìng ),长(zhǎng )大(dà )与(yǔ )物(wù )交(jiāo )接(jiē )者(zhě ),放(fàng )纵(zòng )悖(bèi )乱(luàn ),不(bú )善(shàn )日(rì )以(yǐ )生(shēng )矣(yǐ )。若(ruò )孟(mèng )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),人(rén )幼(yòu )小(xiǎo )之(zhī )时(shí ),无(wú )有(yǒu )不(bú )善(shàn )也(yě )。微(wēi )子(zǐ )曰(yuē )“我(wǒ )旧(jiù )云(yún )孩(hái )子(zǐ ),王(wáng )子(zǐ )不(bú )出(chū )。”纣(zhòu )为(wéi )孩(hái )子(zǐ )时(shí ),微(wēi )子(zǐ )睹(dǔ )其(qí )不(bú )善(shàn )之(zhī )性(xìng )。性(xìng )恶(è )不(bú )出(chū )众(zhòng )庶(shù ),长(zhǎng )大(dà )为(wéi )乱(luàn )不(bú )变(biàn ),故(gù )云(yún )也(yě )。羊(yáng )舌(shé )食(shí )我(wǒ )初(chū )生(shēng )之(zhī )时(shí ),叔(shū )姬(jī )视(shì )之(zhī ),及(jí )堂(táng ),闻(wén )其(qí )啼(tí )声(shēng )而(ér )还(hái ),曰(yuē ):“其(qí )声(shēng ),豺(chái )狼(láng )之(zhī )声(shēng )也(yě )。野(yě )心(xīn )无(wú )亲(qīn ),非(fēi )是(shì )莫(mò )灭(miè )羊(yáng )舌(shé )氏(shì )。隧(suì )不(bú )肯(kěn )见(jiàn )。及(jí )长(zhǎng ),祁(qí )胜(shèng )为(wéi )乱(luàn ),食(shí )我(wǒ )与(yǔ )焉(yān )。国(guó )人(rén )杀(shā )食(shí )我(wǒ )。羊(yáng )舌(shé )氏(shì )由(yóu )是(shì )灭(miè )矣(yǐ )。纣(zhòu )之(zhī )恶(è )在(zài )孩(hái )子(zǐ )之(zhī )时(shí );食(shí )我(wǒ )之(zhī )乱(luàn )见(jiàn )始(shǐ )生(shēng )之(zhī )声(shēng )。孩(hái )子(zǐ )始(shǐ )生(shēng ),未(wèi )与(yǔ )物(wù )接(jiē ),谁(shuí )令(lìng )悖(bèi )者(zhě )?丹(dān )硃(zhū )生(shēng )於(yú )唐(táng )宫(gōng ),商(shāng )均(jūn )生(shēng )於(yú )虞(yú )室(shì )。唐(táng )、虞(yú )之(zhī )时(shí ),可(kě )比(bǐ )屋(wū )而(ér )封(fēng ),所(suǒ )与(yǔ )接(jiē )者(zhě ),必(bì )多(duō )善(shàn )矣(yǐ )。二(èr )帝(dì )之(zhī )旁(páng ),必(bì )多(duō )贤(xián )矣(yǐ )。然(rán )而(ér )丹(dān )硃(zhū )傲(ào ),商(shāng )均(jūn )虐(nuè ),并(bìng )失(shī )帝(dì )统(tǒng ),历(lì )世(shì )为(wéi )戒(jiè )。且(qiě )孟(mèng )子(zǐ )相(xiàng )人(rén )以(yǐ )眸(móu )子(zǐ )焉(yān ),心(xīn )清(qīng )而(ér )眸(móu )子(zǐ ),心(xīn )浊(zhuó )而(ér )眸(móu )子(zǐ )眊(mèi )。人(rén )生(shēng )目(mù )辄(zhé )眊(mèi )了(le ),眊(mèi )禀(bǐng )之(zhī )於(yú )天(tiān ),不(bú )同(tóng )气(qì )也(yě );非(fēi )幼(yòu )小(xiǎo )之(zhī )时(shí ),长(zhǎng )大(dà )与(yǔ )人(rén )接(jiē )乃(nǎi )更(gèng )眊(mèi )也(yě )。性(xìng )本(běn )自(zì )然(rán ),善(shàn )恶(è )有(yǒu )质(zhì )。孟(mèng )子(zǐ )之(zhī )言(yán )情(qíng )性(xìng ),未(wèi )为(wéi )实(shí )也(yě )。然(rán )而(ér )性(xìng )善(shàn )之(zhī )论(lùn ),亦(yì )有(yǒu )所(suǒ )缘(yuán )。或(huò )仁(rén )或(huò )义(yì ),性(xìng )术(shù )乖(guāi )也(yě )。动(dòng )作(zuò )趋(qū )翔(xiáng ),性(xìng )识(shí )诡(guǐ )也(yě )。面(miàn )色(sè )或(huò )白(bái )或(huò )黑(hēi ),身(shēn )形(xíng )或(huò )长(zhǎng )或(huò )短(duǎn ),至(zhì )老(lǎo )极(jí )死(sǐ ),不(bú )可(kě )变(biàn )易(yì ),天(tiān )性(xìng )然(rán )也(yě )。皆(jiē )知(zhī )水(shuǐ )土(tǔ )物(wù )器(qì )形(xíng )性(xìng )不(bú )同(tóng ),而(ér )莫(mò )知(zhī )善(shàn )恶(è )禀(bǐng )之(zhī )异(yì )也(yě )。一(yī )岁(suì )婴(yīng )兒(ér )无(wú )争(zhēng )夺(duó )之(zhī )心(xīn ),长(zhǎng )大(dà )之(zhī )後(hòu ),或(huò )渐(jiàn )利(lì )色(sè ),狂(kuáng )心(xīn )悖(bèi )行(háng ),由(yóu )此(cǐ )生(shēng )也(yě )。

告(gào )子(zǐ )与(yǔ )孟(mèng )生(shēng )同(tóng )时(shí ),其(qí )论(lùn )性(xìng )无(wú )善(shàn )恶(è )之(zhī )分(fèn ),譬(pì )之(zhī )湍(tuān )水(shuǐ ),决(jué )之(zhī )东(dōng )则(zé )东(dōng ),决(jué )之(zhī )西(xī )则(zé )西(xī ),夫(fū )水(shuǐ )无(wú )分(fèn )於(yú )东(dōng )西(xī ),犹(yóu )人(rén )无(wú )分(fèn )於(yú )善(shàn )恶(è )也(yě )。夫(fū )告(gào )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),谓(wèi )人(rén )之(zhī )性(xìng )与(yǔ )水(shuǐ )同(tóng )也(yě )。使(shǐ )性(xìng )若(ruò )水(shuǐ ),可(kě )以(yǐ )水(shuǐ )喻(yù )性(xìng ),犹(yóu )金(jīn )之(zhī )为(wéi )金(jīn ),木(mù )之(zhī )为(wéi )木(mù )也(yě )。人(rén )善(shàn )因(yīn )善(shàn ),恶(è )亦(yì )因(yīn )恶(è ),初(chū )禀(bǐng )天(tiān )然(rán )之(zhī )姿(zī ),受(shòu )纯(chún )壹(yī )之(zhī )质(zhì ),故(gù )生(shēng )而(ér )兆(zhào )见(jiàn ),善(shàn )恶(è )可(kě )察(chá )。无(wú )分(fèn )於(yú )善(shàn )恶(è ),可(kě )推(tuī )移(yí )者(zhě ),谓(wèi )中(zhōng )人(rén )也(yě ),不(bú )善(shàn )不(bú )恶(è ),须(xū )教(jiāo )成(chéng )者(zhě )也(yě )。故(gù )孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“中(zhōng )人(rén )以(yǐ )上(shàng )可(kě )以(yǐ )语(yǔ )上(shàng )也(yě );中(zhōng )人(rén )以(yǐ )下(xià ),不(bú )可(kě )以(yǐ )语(yǔ )上(shàng )也(yě )。”告(gào )子(zǐ )之(zhī )以(yǐ )决(jué )水(shuǐ )喻(yù )者(zhě ),徒(tú )谓(wèi )中(zhōng )人(rén ),不(bú )指(zhǐ )极(jí )善(shàn )极(jí )恶(è )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“性(xìng )相(xiàng )近(jìn )也(yě ),习(xí )相(xiàng )远(yuǎn )也(yě )。”夫(fū )中(zhōng )人(rén )之(zhī )性(xìng ),在(zài )所(suǒ )习(xí )焉(yān )。习(xí )善(shàn )而(ér )为(wéi )善(shàn ),习(xí )恶(è )而(ér )为(wéi )恶(è )也(yě )。至(zhì )於(yú )极(jí )善(shàn )极(jí )恶(è ),非(fēi )复(fù )在(zài )习(xí )。故(gù )孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“惟(wéi )上(shàng )智(zhì )与(yǔ )下(xià )愚(yú )不(bú )移(yí )。”性(xìng )有(yǒu )善(shàn )不(bú )善(shàn ),圣(shèng )化(huà )贤(xián )教(jiāo ),不(bú )能(néng )复(fù )移(yí )易(yì )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ ),道(dào )德(dé )之(zhī )祖(zǔ ),诸(zhū )子(zǐ )之(zhī )中(zhōng )最(zuì )卓(zhuó )者(zhě )也(yě ),而(ér )曰(yuē )“上(shàng )智(zhì )下(xià )愚(yú )不(bú )移(yí )”,故(gù )知(zhī )告(gào )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),未(wèi )得(dé )实(shí )也(yě )。夫(fū )告(gào )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),亦(yì )有(yǒu )缘(yuán )也(yě )。《诗(shī )》曰(yuē ):“彼(bǐ )姝(shū )之(zhī )子(zǐ ),何(hé )以(yǐ )与(yǔ )之(zhī )。”其(qí )传(chuán )曰(yuē ):“譬(pì )犹(yóu )练(liàn )丝(sī ),染(rǎn )之(zhī )蓝(lán )则(zé )青(qīng ),染(rǎn )之(zhī )硃(zhū )则(zé )赤(chì )。”夫(fū )决(jué )水(shuǐ )使(shǐ )之(zhī )东(dōng )西(xī ),犹(yóu )染(rǎn )丝(sī )令(lìng )之(zhī )青(qīng )赤(chì )也(yě )。丹(dān )硃(zhū )、商(shāng )均(jūn )已(yǐ )染(rǎn )於(yú )唐(táng )、虞(yú )之(zhī )化(huà )矣(yǐ ),然(rán )而(ér )丹(dān )硃(zhū )傲(ào )而(ér )商(shāng )均(jūn )虐(nuè )者(zhě ),至(zhì )恶(è )之(zhī )质(zhì ),不(bú )受(shòu )蓝(lán )硃(zhū )变(biàn )也(yě )。

孙(sūn )卿(qīng )有(yǒu )反(fǎn )孟(mèng )子(zǐ ),作(zuò )《性(xìng )恶(è )》之(zhī )篇(piān ),以(yǐ )为(wéi )“人(rén )性(xìng )恶(è ),其(qí )善(shàn )者(zhě )伪(wěi )也(yě )”。性(xìng )恶(è )者(zhě ),以(yǐ )为(wéi )人(rén )生(shēng )皆(jiē )得(dé )恶(è )性(xìng )也(yě );伪(wěi )者(zhě ),长(zhǎng )大(dà )之(zhī )後(hòu ),勉(miǎn )使(shǐ )为(wéi )善(shàn )也(yě )。若(ruò )孙(sūn )卿(qīng )之(zhī )言(yán ),人(rén )幼(yòu )小(xiǎo )无(wú )有(yǒu )善(shàn )也(yě )。稷(jì )为(wéi )兒(ér ),以(yǐ )种(zhǒng )树(shù )为(wéi )戏(xì );孔(kǒng )子(zǐ )能(néng )行(háng ),以(yǐ )俎(zǔ )豆(dòu )为(wéi )弄(nòng )。石(shí )生(shēng )而(ér )坚(jiān ),兰(lán )生(shēng )而(ér )香(xiāng )。禀(bǐng )善(shàn )气(qì ),长(zhǎng )大(dà )就(jiù )成(chéng ),故(gù )种(zhǒng )树(shù )之(zhī )戏(xì )为(wéi )唐(táng )司(sī )马(mǎ );俎(zǔ )豆(dòu )之(zhī )弄(nòng ),为(wéi )周(zhōu )圣(shèng )师(shī )。禀(bǐng )兰(lán )石(shí )之(zhī )性(xìng ),故(gù )有(yǒu )坚(jiān )香(xiāng )之(zhī )验(yàn )。夫(fū )孙(sūn )卿(qīng )之(zhī )言(yán ),未(wèi )为(wéi )得(dé )实(shí )。然(rán )而(ér )性(xìng )恶(è )之(zhī )言(yán ),有(yǒu )缘(yuán )也(yě )。一(yī )岁(suì )婴(yīng )兒(ér ),无(wú )推(tuī )让(ràng )之(zhī )心(xīn ),见(jiàn )食(shí ),号(hào )欲(yù )食(shí )之(zhī );睹(dǔ )好(hǎo ),啼(tí )欲(yù )玩(wán )之(zhī )。长(zhǎng )大(dà )之(zhī )後(hòu ),禁(jìn )情(qíng )割(gē )欲(yù ),勉(miǎn )励(lì )为(wéi )善(shàn )矣(yǐ )。刘(liú )子(zǐ )政(zhèng )非(fēi )之(zhī )曰(yuē ):“如(rú )此(cǐ ),则(zé )天(tiān )无(wú )气(qì )也(yě )。阴(yīn )阳(yáng )善(shàn )恶(è )不(bú )相(xiàng )当(dāng ),则(zé )人(rén )之(zhī )为(wéi )善(shàn )安(ān )从(cóng )生(shēng )?”

陆(lù )贾(jiǎ )曰(yuē ):“天(tiān )地(dì )生(shēng )人(rén )也(yě ),以(yǐ )礼(lǐ )义(yì )之(zhī )性(xìng )。人(rén )能(néng )察(chá )己(jǐ )所(suǒ )以(yǐ )受(shòu )命(mìng )则(zé )顺(shùn ),顺(shùn )之(zhī )谓(wèi )道(dào )。”夫(fū )陆(lù )贾(jiǎ )知(zhī )人(rén )礼(lǐ )义(yì )为(wéi )性(xìng ),人(rén )亦(yì )能(néng )察(chá )己(jǐ )所(suǒ )以(yǐ )受(shòu )命(mìng )。性(xìng )善(shàn )者(zhě ),不(bú )待(dài )察(chá )而(ér )自(zì )善(shàn );性(xìng )恶(è )者(zhě ),虽(suī )能(néng )察(chá )之(zhī ),犹(yóu )背(bèi )礼(lǐ )畔(pàn )义(yì ),义(yì )挹(yì )於(yú )善(shàn )不(bú )能(néng )为(wéi )也(yě )。故(gù )贪(tān )者(zhě )能(néng )言(yán )廉(lián ),乱(luàn )者(zhě )能(néng )言(yán )治(zhì )。盗(dào )跖(zhí )非(fēi )人(rén )之(zhī )窃(qiè )也(yě ),庄(zhuāng )蹻(jiǎo )刺(cì )人(rén )之(zhī )滥(làn )也(yě ),明(míng )能(néng )察(chá )己(jǐ ),口(kǒu )能(néng )论(lùn )贤(xián ),性(xìng )恶(è )不(bú )为(wéi ),何(hé )益(yì )於(yú )善(shàn )?陆(lù )贾(jiǎ )之(zhī )言(yán )未(wèi )能(néng )得(dé )实(shí )。

董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )览(lǎn )孙(sūn )、孟(mèng )之(zhī )书(shū ),作(zuò )《情(qíng )性(xìng )》之(zhī )说(shuō )曰(yuē ):“天(tiān )之(zhī )大(dà )经(jīng ),一(yī )阴(yīn )一(yī )阳(yáng )。人(rén )之(zhī )大(dà )经(jīng ),一(yī )情(qíng )一(yī )性(xìng )。性(xìng )生(shēng )於(yú )阳(yáng ),情(qíng )生(shēng )於(yú )阴(yīn )。阴(yīn )气(qì )鄙(bǐ ),阳(yáng )气(qì )仁(rén )。曰(yuē )性(xìng )善(shàn )者(zhě ),是(shì )见(jiàn )其(qí )阳(yáng )也(yě );谓(wèi )恶(è )者(zhě ),是(shì )见(jiàn )其(qí )阴(yīn )者(zhě )也(yě )。”若(ruò )仲(zhòng )舒(shū )之(zhī )言(yán ),谓(wèi )孟(mèng )子(zǐ )见(jiàn )其(qí )阳(yáng ),孙(sūn )卿(qīng )见(jiàn )其(qí )阴(yīn )也(yě )。处(chù )二(èr )家(jiā )各(gè )有(yǒu )见(jiàn ),可(kě )也(yě )。不(bú )处(chù )人(rén )情(qíng )性(xìng ),情(qíng )性(xìng )有(yǒu )善(shàn )有(yǒu )恶(è ),未(wèi )也(yě )。夫(fū )人(rén )情(qíng )性(xìng ),同(tóng )生(shēng )於(yú )阴(yīn )阳(yáng ),其(qí )生(shēng )於(yú )阴(yīn )阳(yáng ),有(yǒu )渥(wò )有(yǒu )泊(bó )。玉(yù )生(shēng )於(yú )石(shí ),有(yǒu )纯(chún )有(yǒu )驳(bó ),性(xìng )情(qíng )生(shēng )於(yú )阴(yīn )阳(yáng ),安(ān )能(néng )纯(chún )善(shàn )?仲(zhòng )舒(shū )之(zhī )言(yán ),未(wèi )能(néng )得(dé )实(shí )。

刘(liú )子(zǐ )政(zhèng )曰(yuē ):“性(xìng ),生(shēng )而(ér )然(rán )者(zhě )也(yě ),在(zài )於(yú )身(shēn )而(ér )不(bú )发(fā );情(qíng ),接(jiē )於(yú )物(wù )而(ér )然(rán )者(zhě )也(yě ),出(chū )形(xíng )於(yú )外(wài )。形(xíng )外(wài )则(zé )谓(wèi )之(zhī )阳(yáng );不(bú )发(fā )者(zhě )则(zé )谓(wèi )之(zhī )阴(yīn )。”夫(fū )子(zǐ )政(zhèng )之(zhī )言(yán ),谓(wèi )性(xìng )在(zài )身(shēn )而(ér )不(bú )发(fā )。情(qíng )接(jiē )於(yú )物(wù ),形(xíng )出(chū )於(yú )外(wài ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )阳(yáng );性(xìng )不(bú )发(fā ),不(bú )与(yǔ )物(wù )接(jiē ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )阴(yīn )。夫(fū )如(rú )子(zǐ )政(zhèng )之(zhī )言(yán ),乃(nǎi )谓(wèi )情(qíng )为(wéi )阳(yáng )、性(xìng )为(wéi )阴(yīn )也(yě )。不(bú )据(jù )本(běn )所(suǒ )生(shēng )起(qǐ ),苟(gǒu )以(yǐ )形(xíng )出(chū )与(yǔ )不(bú )发(fā )见(jiàn )定(dìng )阴(yīn )阳(yáng )也(yě )。必(bì )以(yǐ )形(xíng )出(chū )为(wéi )阳(yáng ),性(xìng )亦(yì )与(yǔ )物(wù )接(jiē ),造(zào )此(cǐ )必(bì )於(yú )是(shì ),颠(diān )沛(pèi )必(bì )於(yú )是(shì )。恻(cè )隐(yǐn )不(bú )忍(rěn ),仁(rén )之(zhī )气(qì )也(yě );卑(bēi )歉(qiàn )辞(cí )让(ràng ),性(xìng )之(zhī )发(fā )也(yě ),有(yǒu )与(yǔ )接(jiē )会(huì ),故(gù )恻(cè )隐(yǐn )卑(bēi )谦(qiān ),形(xíng )出(chū )於(yú )外(wài )。谓(wèi )性(xìng )在(zài )内(nèi ),不(bú )与(yǔ )物(wù )接(jiē ),恐(kǒng )非(fēi )其(qí )实(shí )。不(bú )论(lùn )性(xìng )之(zhī )善(shàn )恶(è ),徒(tú )议(yì )外(wài )内(nèi )阴(yīn )阳(yáng ),理(lǐ )难(nán )以(yǐ )知(zhī )。且(qiě )从(cóng )子(zǐ )政(zhèng )之(zhī )言(yán ),以(yǐ )性(xìng )为(wéi )阴(yīn ),情(qíng )为(wéi )阳(yáng ),夫(fū )人(rén )禀(bǐng )情(qíng ),竟(jìng )有(yǒu )善(shàn )恶(è )不(bú )也(yě )?

自(zì )孟(mèng )子(zǐ )以(yǐ )下(xià )至(zhì )刘(liú )子(zǐ )政(zhèng ),鸿(hóng )儒(rú )博(bó )生(shēng ),闻(wén )见(jiàn )多(duō )矣(yǐ )。然(rán )而(ér )论(lùn )情(qíng )性(xìng )竟(jìng )无(wú )定(dìng )是(shì )。唯(wéi )世(shì )硕(shuò )、公(gōng )孙(sūn )尼(ní )子(zǐ )之(zhī )徒(tú ),颇(pō )得(dé )其(qí )正(zhèng )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),事(shì )易(yì )知(zhī ),道(dào )难(nán )论(lùn )也(yě )。酆(fēng )文(wén )茂(mào )记(jì ),繁(fán )如(rú )荣(róng )华(huá ),恢(huī )谐(xié )剧(jù )谈(tán ),甘(gān )如(rú )饴(yí )蜜(mì ),未(wèi )必(bì )得(dé )实(shí )。实(shí )者(zhě ),人(rén )性(xìng )有(yǒu )善(shàn )有(yǒu )恶(è ),犹(yóu )人(rén )才(cái )有(yǒu )高(gāo )有(yǒu )下(xià )也(yě )。高(gāo )不(bú )可(kě )下(xià ),下(xià )不(bú )可(kě )高(gāo )。谓(wèi )性(xìng )无(wú )善(shàn )恶(è ),是(shì )谓(wèi )人(rén )才(cái )无(wú )高(gāo )下(xià )也(yě )。禀(bǐng )性(xìng )受(shòu )命(mìng ),同(tóng )一(yī )实(shí )也(yě )。命(mìng )有(yǒu )贵(guì )贱(jiàn ),性(xìng )有(yǒu )善(shàn )恶(è )。谓(wèi )性(xìng )无(wú )善(shàn )恶(è ),是(shì )谓(wèi )人(rén )命(mìng )无(wú )贵(guì )贱(jiàn )也(yě )。

九(jiǔ )州(zhōu )田(tián )土(tǔ )之(zhī )性(xìng ),善(shàn )恶(è )不(bú )均(jūn )。故(gù )有(yǒu )黄(huáng )赤(chì )黑(hēi )之(zhī )别(bié ),上(shàng )中(zhōng )下(xià )之(zhī )差(chà );水(shuǐ )潦(liáo )不(bú )同(tóng ),故(gù )有(yǒu )清(qīng )浊(zhuó )之(zhī )流(liú ),东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi )之(zhī )趋(qū )。人(rén )禀(bǐng )天(tiān )地(dì )之(zhī )性(xìng ),怀(huái )五(wǔ )常(cháng )之(zhī )气(qì ),或(huò )仁(rén )或(huò )义(yì ),性(xìng )术(shù )乖(guāi )也(yě );动(dòng )作(zuò )趋(qū )翔(xiáng ),或(huò )重(zhòng )或(huò )轻(qīng ),性(xìng )识(shí )诡(guǐ )也(yě )。面(miàn )色(sè )或(huò )白(bái )或(huò )黑(hēi ),身(shēn )形(xíng )或(huò )长(zhǎng )或(huò )短(duǎn ),至(zhì )老(lǎo )极(jí )死(sǐ )不(bú )可(kě )变(biàn )易(yì ),天(tiān )性(xìng )然(rán )也(yě )。余(yú )固(gù )以(yǐ )孟(mèng )轲(kē )言(yán )人(rén )性(xìng )善(shàn )者(zhě ),中(zhōng )人(rén )以(yǐ )上(shàng )者(zhě )也(yě );孙(sūn )卿(qīng )言(yán )人(rén )性(xìng )恶(è )者(zhě ),中(zhōng )人(rén )以(yǐ )下(xià )者(zhě )也(yě );扬(yáng )雄(xióng )言(yán )人(rén )性(xìng )善(shàn )恶(è )混(hún )者(zhě ),中(zhōng )人(rén )也(yě )。若(ruò )反(fǎn )经(jīng )合(hé )道(dào ),则(zé )可(kě )以(yǐ )为(wéi )教(jiāo );尽(jìn )性(xìng )之(zhī )理(lǐ ),则(zé )未(wèi )也(yě )。

阅读:25809

打赏捐助〔Donate〕>>>

《本性篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库