神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁七年(辽咸雍十年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪七十 > 《神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁七年(辽咸雍十年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),赏(shǎng )复(fù )岷(mín )、洮(táo )等(děng )州(zhōu )功(gōng ),西(xī )京(jīng )左(zuǒ )藏(cáng )库(kù )使(shǐ )桑(sāng )湜(shí )等(děng )迁(qiān )官(guān )有(yǒu )差(chà )。

壬(rén )子(zǐ ),幸(xìng )中(zhōng )太(tài )一(yī )宫(gōng ),宴(yàn )从(cóng )臣(chén )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),封(fēng )皇(huáng )子(zǐ )俊(jùn )为(wéi )永(yǒng )国(guó )公(gōng )。

辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )鸳(yuān )鸯(yāng )泺(luò )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),熊(xióng )本(běn )奏(zòu )平(píng )泸(lú )夷(yí ),得(dé )地(dì )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )里(lǐ )。本(běn )尝(cháng )通(tōng )判(pàn )戎(róng )州(zhōu ),习(xí )其(qí )俗(sú ),谓(wèi )彼(bǐ )能(néng )扰(rǎo )边(biān )者(zhě ),介(jiè )十(shí )二(èr )村(cūn )豪(háo )为(wéi )向(xiàng )导(dǎo )耳(ěr ),乃(nǎi )以(yǐ )计(jì )致(zhì )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),枭(xiāo )之(zhī )泸(lú )州(zhōu )。其(qí )徒(tú )股(gǔ )栗(lì ),愿(yuàn )矢(shǐ )死(sǐ )自(zì )赎(shú ),独(dú )柯(kē )阴(yīn )一(yī )酋(qiú )不(bú )至(zhì )。本(běn )合(hé )晏(yàn )州(zhōu )十(shí )九(jiǔ )姓(xìng )之(zhī )众(zhòng ),发(fā )黔(qián )南(nán )义(yì )军(jūn )强(qiáng )弩(nǔ ),遣(qiǎn )大(dà )将(jiāng )王(wáng )宣(xuān )等(děng )率(lǜ )以(yǐ )进(jìn )讨(tǎo ),贼(zéi )悉(xī )力(lì )旅(lǚ )拒(jù ),败(bài )之(zhī )黄(huáng )葛(gě )下(xià ),追(zhuī )奔(bēn )深(shēn )入(rù )。柯(kē )阴(yīn )窘(jiǒng ),乞(qǐ )降(jiàng ),本(běn )受(shòu )之(zhī ),尽(jìn )籍(jí )丁(dīng )口(kǒu )、土(tǔ )田(tián )及(jí )其(qí )重(zhòng )宝(bǎo )、善(shàn )马(mǎ )归(guī )之(zhī )官(guān )。于(yú )是(shì )乌(wū )蛮(mán )罗(luó )氏(shì )鬼(guǐ )主(zhǔ )诸(zhū )夷(yí )皆(jiē )求(qiú )内(nèi )附(fù )。本(běn )还(hái ),帝(dì )劳(láo )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )不(bú )伤(shāng )财(cái ),不(bú )害(hài )民(mín ),一(yī )旦(dàn )去(qù )百(bǎi )年(nián )之(zhī )患(huàn )。至(zhì )于(yú )檄(xí )奏(zòu )详(xiáng )明(míng ),近(jìn )时(shí )鲜(xiān )俪(lì )。”擢(zhuó )集(jí )贤(xián )殿(diàn )修(xiū )撰(zhuàn )、同(tóng )判(pàn )司(sī )农(nóng )寺(sì )。西(xī )南(nán )用(yòng )兵(bīng )自(zì )此(cǐ )始(shǐ )。

二(èr )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),发(fā )常(cháng )平(píng )米(mǐ )赈(zhèn )河(hé )阳(yáng )饥(jī )民(mín )。

癸(guǐ )未(wèi ),诏(zhào )三(sān )司(sī )岁(suì )会(huì )天(tiān )下(xià )财(cái )用(yòng )出(chū )入(rù )之(zhī )数(shù )以(yǐ )闻(wén )。

辽(liáo )以(yǐ )平(píng )州(zhōu )民(mín )初(chū )复(fù )业(yè ),蠲(juān )其(qí )租(zū )赋(fù )。

戊(wù )子(zǐ ),准(zhǔn )布(bù )贡(gòng )于(yú )辽(liáo )。

庚(gēng )寅(yín ),诏(zhào )国(guó )子(zǐ )监(jiān )许(xǔ )卖(mài )《九(jiǔ )经(jīng )》、子(zǐ )、史(shǐ )诸(zhū )书(shū )与(yǔ )高(gāo )丽(lì )国(guó )使(shǐ )人(rén )。

诏(zhào )以(yǐ )郓(yùn )州(zhōu )左(zuǒ )司(sī )理(lǐ )参(cān )军(jūn )叶(yè )涛(tāo )等(děng )二(èr )十(shí )三(sān )人(rén )为(wéi )诸(zhū )路(lù )教(jiāo )授(shòu ),国(guó )子(zǐ )监(jiān )言(yán )涛(tāo )等(děng )所(suǒ )业(yè )堪(kān )充(chōng )教(jiāo )授(shòu )故(gù )也(yě )。

乙(yǐ )未(wèi ),知(zhī )河(hé )州(zhōu )景(jǐng )思(sī )立(lì )与(yǔ )青(qīng )宜(yí )结(jié )果(guǒ )庄(zhuāng )战(zhàn )于(yú )踏(tà )白(bái )城(chéng ),败(bài )死(sǐ ),贼(zéi )遂(suí )围(wéi )河(hé )州(zhōu )。

废(fèi )辽(liáo )州(zhōu )。

三(sān )月(yuè ),壬(rén )寅(yín ),玛(mǎ )尔(ěr )戬(jiǎn )寇(kòu )岷(mín )州(zhōu )。时(shí )王(wáng )韶(sháo )入(rù )朝(cháo ),景(jǐng )思(sī )立(lì )既(jì )败(bài )死(sǐ ),玛(mǎ )尔(ěr )戬(jiǎn )势(shì )复(fù )炽(chì ),遂(suí )围(wéi )岷(mín )州(zhōu )。总(zǒng )管(guǎn )高(gāo )遵(zūn )裕(yù )遣(qiǎn )包(bāo )顺(shùn )等(děng )击(jī )走(zǒu )之(zhī )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )旱(hàn ),避(bì )正(zhèng )殿(diàn ),减(jiǎn )膳(shàn )。

乙(yǐ )巳(sì ),诏(zhào ):“役(yì )钱(qián )每(měi )千(qiān )纳(nà )差(chà )别(bié )子(zǐ )五(wǔ )文(wén ),凡(fán )修(xiū )官(guān )舍(shě )、作(zuò )什(shí )器(qì )、夫(fū )力(lì )、辇(niǎn )载(zǎi )之(zhī )类(lèi ),并(bìng )用(yòng )此(cǐ )钱(qián );不(bú )足(zú ),即(jí )用(yòng )情(qíng )轻(qīng )赎(shú )铜(tóng )钱(qián );辄(zhé )圆(yuán )融(róng )者(zhě ),以(yǐ )违(wéi )制(zhì )论(lùn ),不(bú )以(yǐ )去(qù )官(guān )赦(shè )原(yuán )。”先(xiān )是(shì )公(gōng )家(jiā )之(zhī )费(fèi )有(yǒu )敷(fū )于(yú )民(mín )间(jiān )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )“圆(yuán )融(róng )”,污(wū )吏(lì )乘(chéng )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )奸(jiān ),至(zhì )是(shì )始(shǐ )悉(xī )禁(jìn )焉(yān )。

丙(bǐng )午(wǔ ),遣(qiǎn )使(shǐ )奉(fèng )行(háng )诸(zhū )路(lù ),募(mù )武(wǔ )士(shì )赴(fù )熙(xī )河(hé )。

庚(gēng )戌(xū ),诏(zhào )熙(xī )河(hé )死(sǐ )事(shì )者(zhě )家(jiā )给(gěi )钱(qián )有(yǒu )差(chà )。

令(lìng )诸(zhū )路(lù )监(jiān )司(sī )察(chá )留(liú )狱(yù )。

两(liǎng )浙(zhè )察(chá )访(fǎng )沈(shěn )括(kuò )言(yán ):“两(liǎng )浙(zhè )上(shàng )供(gòng )帛(bó )年(nián )额(é )九(jiǔ )十(shí )八(bā )万(wàn ),民(mín )间(jiān )陪(péi )累(lèi )甚(shèn )多(duō )。后(hòu )来(lái )发(fā )运(yùn )司(sī )以(yǐ )移(yí )用(yòng )财(cái )货(huò )为(wéi )名(míng ),增(zēng )两(liǎng )浙(zhè )预(yù )买(mǎi )绢(juàn )十(shí )二(èr )万(wàn )。乞(qǐ )罢(bà )之(zhī )以(yǐ )宽(kuān )民(mín )力(lì )。”从(cóng )之(zhī )。

诏(zhào ):“闻(wén )定(dìng )州(zhōu )民(mín )有(yǒu )折(shé )卖(mài )屋(wū )木(mù )以(yǐ )纳(nà )免(miǎn )役(yì )钱(qián )者(zhě ),令(lìng )安(ān )抚(fǔ )、转(zhuǎn )运(yùn )、提(tí )举(jǔ )司(sī )体(tǐ )量(liàng ),具(jù )实(shí )以(yǐ )闻(wén )。”

癸(guǐ )丑(chǒu ),帝(dì )问(wèn )王(wáng )安(ān )石(shí ):“纳(nà )免(miǎn )行(háng )钱(qián )如(rú )何(hé )?或(huò )云(yún )提(tí )汤(tāng )瓶(píng )人(rén )亦(yì )令(lìng )出(chū )钱(qián ),有(yǒu )之(zhī )乎(hū )?”安(ān )石(shí )曰(yuē ):“若(ruò )有(yǒu )之(zhī ),必(bì )经(jīng )中(zhōng )书(shū )指(zhǐ )挥(huī ),中(zhōng )书(shū )实(shí )无(wú )此(cǐ )文(wén )字(zì )。陛(bì )下(xià )治(zhì )身(shēn )无(wú )愧(kuì )于(yú )尧(yáo )、舜(shùn ),至(zhì )于(yú )难(nán )壬(rén )人(rén ),疾(jí )谗(chán )说(shuō ),即(jí )与(yǔ )尧(yáo )、舜(shùn )实(shí )异(yì )。”帝(dì )曰(yuē ):“士(shì )大(dà )夫(fū )言(yán )不(bú )便(biàn )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。”安(ān )石(shí )曰(yuē ):“士(shì )大(dà )夫(fū )或(huò )不(bú )快(kuài )朝(cháo )廷(tíng )政(zhèng )事(shì ),或(huò )与(yǔ )近(jìn )习(xí )相(xiàng )为(wéi )表(biǎo )里(lǐ );自(zì )古(gǔ )未(wèi )有(yǒu )令(lìng )近(jìn )习(xí )如(rú )此(cǐ )而(ér )能(néng )兴(xìng )治(zhì )功(gōng )者(zhě )。”帝(dì )又(yòu )患(huàn )置(zhì )官(guān )多(duō )费(fèi ),安(ān )石(shí )曰(yuē ):“创(chuàng )置(zhì )官(guān )司(sī ),所(suǒ )以(yǐ )省(shěng )费(fèi )也(yě )。”帝(dì )曰(yuē ):“即(jí )如(rú )此(cǐ ),何(hé )故(gù )财(cái )用(yòng )不(bú )足(zú )?若(ruò )言(yán )兵(bīng )多(duō ),则(zé )今(jīn )日(rì )兵(bīng )比(bǐ )庆(qìng )历(lì )中(zhōng )为(wéi )极(jí )少(shǎo )。”安(ān )石(shí )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )欲(yù )足(zú )用(yòng ),必(bì )先(xiān )理(lǐ )财(cái ),理(lǐ )财(cái )即(jí )须(xū )断(duàn )而(ér )不(bú )惑(huò ),不(bú )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )小(xiǎo )人(rén )异(yì )论(lùn )所(suǒ )移(yí ),乃(nǎi )可(kě )以(yǐ )有(yǒu )为(wéi )。”帝(dì )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě )什(shí )一(yī )而(ér )税(shuì )足(zú )矣(yǐ ),今(jīn )取(qǔ )财(cái )百(bǎi )端(duān ),不(bú )可(kě )谓(wèi )少(shǎo )。”安(ān )石(shí )曰(yuē ):“古(gǔ )非(fēi )特(tè )什(shí )一(yī )之(zhī )税(shuì )而(ér )已(yǐ ),市(shì )有(yǒu )泉(quán )府(fǔ )之(zhī )官(guān ),山(shān )林(lín )、川(chuān )泽(zé )有(yǒu )虞(yú )衡(héng )之(zhī )官(guān ),有(yǒu )次(cì )布(bù )、总(zǒng )布(bù )、质(zhì )布(bù )、廛(chán )布(bù )之(zhī )类(lèi )甚(shèn )众(zhòng )。关(guān )市(shì )有(yǒu )征(zhēng ),而(ér )货(huò )有(yǒu )不(bú )由(yóu )关(guān )者(zhě ),举(jǔ )其(qí )货(huò ),罚(fá )其(qí )人(rén )。古(gǔ )之(zhī )取(qǔ )财(cái ),亦(yì )岂(qǐ )但(dàn )什(shí )一(yī )而(ér )已(yǐ )!”

丙(bǐng )辰(chén ),辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )河(hé )东(dōng )路(lù )沿(yán )边(biān )增(zēng )修(xiū )戍(shù )垒(lěi ),起(qǐ )铺(pù )舍(shě ),侵(qīn )入(rù )蔚(wèi )、应(yīng )、朔(shuò )三(sān )州(zhōu )界(jiè )内(nèi ),使(shǐ )林(lín )牙(yá )萧(xiāo )禧(xǐ )来(lái )言(yán ),乞(qǐ )行(háng )毁(huǐ )撤(chè ),别(bié )立(lì )界(jiè )至(zhì )。禧(xǐ )归(guī ),帝(dì )面(miàn )谕(yù )以(yǐ )“三(sān )州(zhōu )地(dì )界(jiè ),俟(sì )遣(qiǎn )官(guān )与(yǔ )北(běi )朝(cháo )官(guān )即(jí )境(jìng )上(shàng )议(yì )之(zhī )。其(qí )雄(xióng )州(zhōu )外(wài )罗(luó )城(chéng ),修(xiū )已(yǐ )十(shí )三(sān )年(nián ),并(bìng )非(fēi )创(chuàng )筑(zhù ),且(qiě )非(fēi )近(jìn )事(shì )。北(běi )朝(cháo )既(jì )不(bú )欲(yù ),更(gèng )不(bú )令(lìng )续(xù )修(xiū )。白(bái )沟(gōu )馆(guǎn )驿(yì )亦(yì )须(xū )遣(qiǎn )官(guān )检(jiǎn )视(shì ),如(rú )有(yǒu )创(chuàng )置(zhì )楼(lóu )橹(lǔ )箭(jiàn )窗(chuāng )等(děng ),并(bìng )令(lìng )毁(huǐ )拆(chāi ),屯(tún )戍(shù )兵(bīng )亦(yì )令(lìng )撤(chè )回(huí )。”国(guó )书(shū )云(yún ):“倘(tǎng )事(shì )由(yóu )夙(sù )昔(xī ),固(gù )难(nán )徇(xùn )情(qíng );诚(chéng )界(jiè )有(yǒu )侵(qīn )逾(yú ),何(hé )吝(lìn )改(gǎi )正(zhèng )!”遂(suí )遣(qiǎn )太(tài )常(cháng )少(shǎo )卿(qīng )刘(liú )忱(chén )、秘(mì )书(shū )丞(chéng )吕(lǚ )大(dà )忠(zhōng )如(rú )辽(liáo )。

癸(guǐ )亥(hài ),诏(zhào )司(sī )农(nóng )寺(sì )以(yǐ )常(cháng )平(píng )米(mǐ )三(sān )十(shí )二(èr )万(wàn )斛(hú )、三(sān )司(sī )米(mǐ )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )万(wàn )斛(hú )置(zhì )官(guān )场(chǎng ),减(jiǎn )直(zhí )出(chū )粜(tiào )。

辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )特(tè )古(gǔ )里(lǐ )。以(yǐ )耶(yē )律(lǜ )巢(cháo )为(wéi )北(běi )院(yuàn )大(dà )王(wáng )。

翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )韩(hán )维(wéi )对(duì )延(yán )和(hé )殿(diàn )。帝(dì )曰(yuē ):“天(tiān )久(jiǔ )不(bú )雨(yǔ ),朕(zhèn )夙(sù )夜(yè )焦(jiāo )劳(láo ),奈(nài )何(hé )?”维(wéi )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )忧(yōu )闵(mǐn )旱(hàn )灾(zāi ),损(sǔn )膳(shàn )避(bì )殿(diàn ),此(cǐ )乃(nǎi )举(jǔ )行(háng )故(gù )事(shì ),恐(kǒng )不(bú )足(zú )以(yǐ )应(yīng )天(tiān )变(biàn )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )痛(tòng )自(zì )责(zé )己(jǐ ),下(xià )诏(zhào )广(guǎng )求(qiú )直(zhí )言(yán ),以(yǐ )开(kāi )壅(yōng )闭(bì )。”帝(dì )感(gǎn )悟(wù ),即(jí )命(mìng )维(wéi )草(cǎo )诏(zhào )行(háng )之(zhī )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )涉(shè )道(dào )日(rì )浅(qiǎn ),暗(àn )于(yú )致(zhì )治(zhì ),政(zhèng )失(shī )厥(jué )中(zhōng ),以(yǐ )干(gàn )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )和(hé ),乃(nǎi )自(zì )冬(dōng )迄(qì )今(jīn ),旱(hàn )为(wéi )虐(nuè ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi ),被(bèi )灾(zāi )者(zhě )广(guǎng )。间(jiān )诏(zhào )有(yǒu )司(sī ),损(sǔn )常(cháng )膳(shàn ),避(bì )正(zhèng )殿(diàn ),冀(jì )以(yǐ )塞(sāi )责(zé )消(xiāo )变(biàn );历(lì )日(rì )滋(zī )久(jiǔ ),未(wèi )蒙(méng )体(tǐ )应(yīng )。嗷(áo )嗷(áo )下(xià )民(mín ),大(dà )命(mìng )近(jìn )止(zhǐ ),中(zhōng )夜(yè )以(yǐ )兴(xìng ),震(zhèn )悸(jì )靡(mí )宁(níng ),永(yǒng )惟(wéi )其(qí )咎(jiù ),未(wèi )知(zhī )攸(yōu )出(chū )。意(yì )者(zhě )朕(zhèn )之(zhī )听(tīng )纳(nà )不(bú )得(dé )于(yú )理(lǐ )与(yǔ )?讼(sòng )狱(yù )非(fēi )其(qí )情(qíng )与(yǔ )?赋(fù )敛(liǎn )失(shī )其(qí )节(jiē )与(yǔ )?忠(zhōng )谋(móu )谠(dǎng )言(yán )郁(yù )于(yú )上(shàng )闻(wén ),而(ér )阿(ā )谀(yú )壅(yōng )蔽(bì )以(yǐ )成(chéng )其(qí )私(sī )者(zhě )众(zhòng )与(yǔ )?何(hé )嘉(jiā )气(qì )之(zhī )不(bú )久(jiǔ )效(xiào )也(yě )?应(yīng )中(zhōng )外(wài )文(wén )武(wǔ )臣(chén )僚(liáo ),并(bìng )许(xǔ )实(shí )封(fēng )直(zhí )言(yán )朝(cháo )政(zhèng )阙(què )失(shī ),朕(zhèn )将(jiāng )亲(qīn )览(lǎn ),考(kǎo )求(qiú )其(qí )当(dāng ),以(yǐ )辅(fǔ )政(zhèng )理(lǐ )。二(èr )事(shì )大(dà )夫(fū ),其(qí )务(wù )悉(xī )心(xīn )交(jiāo )儆(jǐng ),成(chéng )朕(zhèn )志(zhì )焉(yān )!”诏(zhào )出(chū ),人(rén )情(qíng )大(dà )悦(yuè )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )末(mò ),辽(liáo )以(yǐ )奚(xī )人(rén )达(dá )噜(lū )三(sān )世(shì )同(tóng )居(jū ),赐(cì )官(guān )旌(jīng )之(zhī )。

自(zì )去(qù )岁(suì )秋(qiū )七(qī )月(yuè )不(bú )雨(yǔ )至(zhì )于(yú )是(shì )月(yuè ),帝(dì )忧(yōu )形(xíng )于(yú )色(sè ),嗟(jiē )叹(tàn )恳(kěn )恻(cè ),欲(yù )尽(jìn )罢(bà )法(fǎ )度(dù )之(zhī )不(bú )善(shàn )者(zhě )。王(wáng )安(ān )石(shí )曰(yuē ):“水(shuǐ )旱(hàn )常(cháng )数(shù ),尧(yáo )、汤(tāng )不(bú )免(miǎn )。今(jīn )旱(hàn )虽(suī )久(jiǔ ),但(dàn )当(dāng )修(xiū )人(rén )事(shì )以(yǐ )应(yīng )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )所(suǒ )以(yǐ )恐(kǒng )惧(jù )者(zhě ),正(zhèng )为(wéi )人(rén )事(shì )之(zhī )未(wèi )修(xiū )耳(ěr )。今(jīn )取(qǔ )免(miǎn )行(háng )钱(qián )太(tài )重(zhòng ),人(rén )情(qíng )咨(zī )怨(yuàn ),自(zì )近(jìn )臣(chén )以(yǐ )至(zhì )后(hòu )族(zú ),无(wú )不(bú )言(yán )其(qí )害(hài )者(zhě )。”冯(féng )京(jīng )曰(yuē ):“臣(chén )亦(yì )闻(wén )之(zhī )。”安(ān )石(shí )曰(yuē ):“士(shì )大(dà )夫(fū )不(bú )逞(chěng )者(zhě )以(yǐ )京(jīng )为(wéi )归(guī ),故(gù )京(jīng )独(dú )闻(wén )此(cǐ )言(yán ),臣(chén )未(wèi )之(zhī )闻(wén )也(yě )。”

初(chū ),光(guāng )州(zhōu )司(sī )法(fǎ )参(cān )军(jūn )福(fú )清(qīng )郑(zhèng )侠(xiá )为(wéi )安(ān )石(shí )所(suǒ )奖(jiǎng )拔(bá ),感(gǎn )其(qí )知(zhī )己(jǐ ),思(sī )欲(yù )尽(jìn )忠(zhōng )。秩(zhì )满(mǎn )入(rù )都(dōu ),时(shí )初(chū )行(háng )试(shì )法(fǎ )之(zhī )令(lìng ),选(xuǎn )人(rén )中(zhōng )式(shì )者(zhě )超(chāo )京(jīng )官(guān )。安(ān )石(shí )欲(yù )使(shǐ )以(yǐ )是(shì )进(jìn ),侠(xiá )以(yǐ )未(wèi )尝(cháng )习(xí )法(fǎ )辞(cí )。问(wèn )以(yǐ )所(suǒ )闻(wén ),侠(xiá )曰(yuē ):“青(qīng )苗(miáo )、免(miǎn )役(yì )、保(bǎo )甲(jiǎ )、市(shì )易(yì )数(shù )事(shì ),与(yǔ )边(biān )鄙(bǐ )用(yòng )兵(bīng ),在(zài )侠(xiá )心(xīn )不(bú )能(néng )无(wú )区(qū )区(qū )也(yě )。”安(ān )石(shí )不(bú )答(dá )。侠(xiá )退(tuì ),不(bú )复(fù )见(jiàn ),但(dàn )数(shù )以(yǐ )书(shū )言(yán )法(fǎ )之(zhī )为(wéi )民(mín )害(hài )者(zhě )。久(jiǔ )之(zhī ),监(jiān )安(ān )上(shàng )门(mén )。安(ān )石(shí )虽(suī )不(bú )悦(yuè ),犹(yóu )使(shǐ )其(qí )子(zǐ )雱(pāng )来(lái ),语(yǔ )以(yǐ )试(shì )法(fǎ )。方(fāng )置(zhì )修(xiū )经(jīng )局(jú ),又(yòu )欲(yù )辟(pì )为(wéi )检(jiǎn )讨(tǎo ),命(mìng )其(qí )客(kè )黎(lí )东(dōng )美(měi )谕(yù )意(yì )。侠(xiá )曰(yuē ):“读(dú )书(shū )无(wú )几(jǐ ),不(bú )足(zú )以(yǐ )辱(rǔ )检(jiǎn )讨(tǎo )。所(suǒ )以(yǐ )来(lái ),求(qiú )执(zhí )经(jīng )相(xiàng )君(jūn )门(mén )下(xià )耳(ěr )。而(ér )相(xiàng )君(jūn )发(fā )言(yán )持(chí )论(lùn ),无(wú )非(fēi )以(yǐ )官(guān )爵(jué )为(wéi )先(xiān ),所(suǒ )以(yǐ )待(dài )士(shì )者(zhě )亦(yì )浅(qiǎn )矣(yǐ )。果(guǒ )欲(yù )援(yuán )侠(xiá )而(ér )成(chéng )就(jiù )之(zhī ),取(qǔ )其(qí )所(suǒ )献(xiàn )利(lì )民(mín )、便(biàn )物(wù )之(zhī )事(shì ),行(háng )其(qí )一(yī )二(èr ),使(shǐ )进(jìn )而(ér )无(wú )愧(kuì ),不(bú )亦(yì )善(shàn )乎(hū )!”是(shì )时(shí ),免(miǎn )行(háng )法(fǎ )出(chū ),人(rén )以(yǐ )为(wéi )苦(kǔ ),虽(suī )负(fù )水(shuǐ )、拾(shí )发(fā )、担(dān )粥(zhōu )、提(tí )茶(chá )之(zhī )属(shǔ ),非(fēi )纳(nà )钱(qián )者(zhě )不(bú )得(dé )贩(fàn )鬻(yù )。税(shuì )务(wù )索(suǒ )市(shì )利(lì )钱(qián ),其(qí )末(mò )或(huò )重(zhòng )于(yú )本(běn ),商(shāng )人(rén )至(zhì )以(yǐ )死(sǐ )争(zhēng ),如(rú )是(shì )者(zhě )不(bú )一(yī )。侠(xiá )因(yīn )东(dōng )美(měi )列(liè )其(qí )事(shì )。未(wèi )几(jǐ ),诏(zhào )小(xiǎo )夫(fū )负(fù )贩(fàn )者(zhě )免(miǎn )征(zhēng ),商(shāng )之(zhī )重(zhòng )者(zhě ),日(rì )损(sǔn )其(qí )七(qī ),它(tā )皆(jiē )无(wú )所(suǒ )行(háng )。

至(zhì )是(shì )大(dà )旱(hàn ),东(dōng )北(běi )流(liú )民(mín ),扶(fú )携(xié )塞(sāi )道(dào ),羸(léi )瘠(jí )愁(chóu )苦(kǔ ),身(shēn )无(wú )完(wán )衣(yī ),并(bìng )城(chéng )民(mín )买(mǎi )麻(má )糁(shēn )麦(mài )面(miàn )合(hé )米(mǐ )为(wéi )糜(mí ),或(huò )茹(rú )木(mù )实(shí )草(cǎo )根(gēn ),至(zhì )身(shēn )被(bèi )锁(suǒ )械(xiè ),而(ér )负(fù )瓦(wǎ )揭(jiē )木(mù ),卖(mài )以(yǐ )偿(cháng )官(guān ),累(lèi )累(lèi )不(bú )绝(jué )。侠(xiá )知(zhī )安(ān )石(shí )不(bú )可(kě )谏(jiàn ),乃(nǎi )绘(huì )所(suǒ )见(jiàn )为(wéi )图(tú ),具(jù )疏(shū )诣(yì )閤(gě )门(mén ),不(bú )纳(nà ),遂(suí )称(chēng )密(mì )急(jí ),发(fā )马(mǎ )递(dì ),上(shàng )之(zhī )银(yín )台(tái )司(sī )。其(qí )略(luè )曰(yuē ):“去(qù )年(nián )大(dà )蝗(huáng ),秋(qiū )冬(dōng )亢(kàng )旱(hàn ),麦(mài )苗(miáo )焦(jiāo )枯(kū ),五(wǔ )种(zhǒng )不(bú )入(rù ),群(qún )情(qíng )惧(jù )死(sǐ )。方(fāng )春(chūn )斩(zhǎn )伐(fá ),竭(jié )泽(zé )而(ér )渔(yú ),草(cǎo )木(mù )鱼(yú )鳖(biē ),亦(yì )莫(mò )生(shēng )遂(suí )。灾(zāi )患(huàn )之(zhī )来(lái ),莫(mò )知(zhī )或(huò )御(yù )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )开(kāi )仓(cāng )廪(lǐn ),赈(zhèn )贫(pín )乏(fá ),取(qǔ )有(yǒu )司(sī )掊(póu )克(kè )不(bú )道(dào )之(zhī )政(zhèng ),一(yī )切(qiē )罢(bà )去(qù ),冀(jì )下(xià )召(zhào )和(hé )气(qì ),上(shàng )应(yīng )天(tiān )心(xīn ),延(yán )万(wàn )姓(xìng )垂(chuí )死(sǐ )之(zhī )命(mìng )。今(jīn )台(tái )谏(jiàn )充(chōng )位(wèi ),左(zuǒ )右(yòu )辅(fǔ )弼(bì ),又(yòu )皆(jiē )贪(tān )猥(wěi )近(jìn )利(lì ),使(shǐ )夫(fū )抱(bào )道(dào )怀(huái )识(shí )之(zhī )士(shì ),皆(jiē )不(bú )欲(yù )与(yǔ )之(zhī )言(yán )。陛(bì )下(xià )以(yǐ )爵(jué )禄(lù )名(míng )器(qì )驾(jià )驭(yù )天(tiān )下(xià )忠(zhōng )贤(xián ),而(ér )使(shǐ )人(rén )如(rú )此(cǐ ),甚(shèn )非(fēi )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )之(zhī )福(fú )也(yě )。窃(qiè )闻(wén )南(nán )征(zhēng )北(běi )伐(fá )者(zhě ),皆(jiē )以(yǐ )其(qí )胜(shèng )捷(jié )之(zhī )势(shì ),山(shān )川(chuān )之(zhī )形(xíng ),为(wéi )图(tú )来(lái )献(xiàn ),料(liào )无(wú )一(yī )人(rén )以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )质(zhì )妻(qī )鬻(yù )子(zǐ )、斩(zhǎn )桑(sāng )坏(huài )舍(shě )、流(liú )离(lí )逃(táo )散(sàn )、皇(huáng )皇(huáng )不(bú )给(gěi )之(zhī )状(zhuàng ),图(tú )以(yǐ )上(shàng )闻(wén )者(zhě )。臣(chén )谨(jǐn )按(àn )安(ān )上(shàng )门(mén )逐(zhú )日(rì )所(suǒ )见(jiàn ),绘(huì )成(chéng )一(yī )图(tú ),百(bǎi )不(bú )及(jí )一(yī ),但(dàn )经(jīng )圣(shèng )览(lǎn ),亦(yì )可(kě )流(liú )涕(tì ),况(kuàng )于(yú )千(qiān )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),有(yǒu )甚(shèn )于(yú )此(cǐ )者(zhě )哉(zāi )!陛(bì )下(xià )观(guān )臣(chén )之(zhī )图(tú ),行(háng )臣(chén )之(zhī )言(yán ),十(shí )日(rì )不(bú )寸(cùn ),即(jí )乞(qǐ )斩(zhǎn )臣(chén )宣(xuān )德(dé )门(mén )外(wài ),以(yǐ )正(zhèng )欺(qī )君(jūn )之(zhī )罪(zuì )。”

疏(shū )奏(zòu ),帝(dì )反(fǎn )复(fù )观(guān )图(tú ),长(zhǎng )吁(yù )数(shù )四(sì ),袖(xiù )以(yǐ )入(rù )内(nèi )。是(shì )久(jiǔ ),寝(qǐn )不(bú )能(néng )寐(mèi )。冀(jì )日(rì ),癸(guǐ )酉(yǒu ),遂(suí )命(mìng )开(kāi )封(fēng )体(tǐ )放(fàng )免(miǎn )行(háng )钱(qián ),三(sān )司(sī )察(chá )市(shì )易(yì ),司(sī )农(nóng )发(fā )常(cháng )平(píng )仓(cāng ),三(sān )衙(yá )具(jù )熙(xī )、河(hé )所(suǒ )用(yòng )兵(bīng ),诸(zhū )路(lù )上(shàng )民(mín )物(wù )流(liú )散(sàn )之(zhī )故(gù ),青(qīng )苗(miáo )、免(miǎn )役(yì ),权(quán )息(xī )追(zhuī )呼(hū ),方(fāng )田(tián )、保(bǎo )甲(jiǎ )并(bìng )罢(bà ),凡(fán )十(shí )有(yǒu )八(bā )事(shì ),民(mín )间(jiān )欢(huān )叫(jiào )相(xiàng )贺(hè )。是(shì )日(rì ),果(guǒ )雨(yǔ )。

甲(jiǎ )戌(xū ),辅(fǔ )臣(chén )入(rù )贺(hè )。帝(dì )出(chū )侠(xiá )图(tú )及(jí )疏(shū )示(shì )辅(fǔ )臣(chén ),且(qiě )责(zé )之(zhī ),皆(jiē )再(zài )拜(bài )谢(xiè ),外(wài )间(jiān )始(shǐ )知(zhī )所(suǒ )行(háng )之(zhī )由(yóu )。群(qún )奸(jiān )切(qiē )齿(chǐ ),遂(suí )以(yǐ )侠(xiá )付(fù )御(yù )史(shǐ )狱(yù ),治(zhì )其(qí )擅(shàn )发(fā )马(mǎ )递(dì )罪(zuì )。吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )、邓(dèng )绾(wǎn )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )数(shù )年(nián )以(yǐ )来(lái ),忘(wàng )寝(qǐn )与(yǔ )食(shí ),成(chéng )此(cǐ )美(měi )政(zhèng ),天(tiān )下(xià )方(fāng )被(bèi )其(qí )赐(cì ),一(yī )旦(dàn )用(yòng )狂(kuáng )夫(fū )之(zhī )言(yán ),罢(bà )废(fèi )殆(dài )尽(jìn ),岂(qǐ )不(bú )惜(xī )哉(zāi )!”相(xiàng )与(yǔ )环(huán )泣(qì )于(yú )帝(dì )前(qián )。于(yú )是(shì )新(xīn )法(fǎ )一(yī )切(qiē )如(rú )故(gù ),惟(wéi )方(fāng )田(tián )暂(zàn )罢(bà )。

河(hé )州(zhōu )之(zhī )被(bèi )围(wéi )也(yě )。王(wáng )韶(sháo )自(zì )京(jīng )师(shī )还(hái ),至(zhì )兴(xìng )平(píng ),闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )与(yǔ )李(lǐ )宪(xiàn )日(rì )夜(yè )驰(chí )至(zhì )熙(xī )州(zhōu )。熙(xī )方(fāng )城(chéng )守(shǒu ),韶(sháo )命(mìng )撤(chè )之(zhī ),选(xuǎn )兵(bīng )得(dé )二(èr )万(wàn )。诸(zhū )将(jiāng )欲(yù )趋(qū )河(hé )州(zhōu ),韶(sháo )曰(yuē ):“贼(zéi )所(suǒ )以(yǐ )围(wéi )城(chéng )者(zhě ),恃(shì )有(yǒu )外(wài )援(yuán )也(yě )。今(jīn )知(zhī )救(jiù )至(zhì ),必(bì )设(shè )伏(fú )待(dài )我(wǒ )。且(qiě )新(xīn )胜(shèng )气(qì )锐(ruì ),未(wèi )可(kě )与(yǔ )争(zhēng ),当(dāng )出(chū )其(qí )不(bú )意(yì )以(yǐ )攻(gōng )其(qí )所(suǒ )恃(shì ),所(suǒ )谓(wèi )批(pī )亢(kàng )捣(dǎo )虚(xū )、形(xíng )格(gé )势(shì )禁(jìn ),则(zé )自(zì )为(wéi )解(jiě )也(yě )。”乃(nǎi )直(zhí )趋(qū )定(dìng )羌(qiāng )城(chéng )。乙(yǐ )亥(hài ),破(pò )四(sì )蕃(fān )结(jié )河(hé )川(chuān )族(zú ),断(duàn )夏(xià )国(guó )通(tōng )路(lù ),进(jìn )临(lín )宁(níng )河(hé ),分(fèn )命(mìng )偏(piān )将(jiāng )入(rù )南(nán )山(shān )。玛(mǎ )尔(ěr )戬(jiǎn )知(zhī )有(yǒu )援(yuán ),拔(bá )栅(shān )去(qù )。

初(chū ),景(jǐng )思(sī )立(lì )覆(fù )军(jūn ),贼(zéi )势(shì )复(fù )振(zhèn ),而(ér )京(jīng )师(shī )风(fēng )霾(mái )旱(hàn )灾(zāi )相(xiàng )仍(réng ),议(yì )者(zhě )欲(yù )弃(qì )河(hé )湟(huáng ),帝(dì )数(shù )遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )戒(jiè )韶(sháo )持(chí )重(zhòng )勿(wù )出(chū )。及(jí )是(shì )捷(jié )闻(wén ),乃(nǎi )大(dà )喜(xǐ ),赐(cì )诏(zhào )嘉(jiā )之(zhī )。

丙(bǐng )子(zǐ ),御(yù )殿(diàn ),复(fù )膳(shàn )。求(qiú )言(yán )诏(zhào )下(xià ),判(pàn )西(xī )京(jīng )御(yù )史(shǐ )台(tái )司(sī )马(mǎ )光(guāng )读(dú )之(zhī )感(gǎn )泣(qì ),欲(yù )默(mò )不(bú )忍(rěn ),乃(nǎi )复(fù )上(shàng )疏(shū )曰(yuē );“方(fāng )今(jīn )朝(cháo )之(zhī )阙(què )政(zhèng ),其(qí )大(dà )者(zhě )有(yǒu )六(liù )而(ér )已(yǐ ):一(yī )曰(yuē )广(guǎng )散(sàn )青(qīng )苗(miáo )钱(qián ),使(shǐ )民(mín )负(fù )债(zhài )日(rì )重(zhòng ),而(ér )县(xiàn )官(guān )无(wú )所(suǒ )得(dé );二(èr )曰(yuē )免(miǎn )上(shàng )户(hù )之(zhī )役(yì ),敛(liǎn )下(xià )户(hù )之(zhī )钱(qián ),以(yǐ )养(yǎng )浮(fú )浪(làng )之(zhī )人(rén );三(sān )曰(yuē )置(zhì )市(shì )易(yì )司(sī ),与(yǔ )细(xì )民(mín )争(zhēng )利(lì ),而(ér )实(shí )耗(hào )散(sàn )官(guān )物(wù );四(sì )曰(yuē )中(zhōng )国(guó )未(wèi )治(zhì )而(ér )侵(qīn )扰(rǎo )四(sì )夷(yí ),得(dé )少(shǎo )失(shī )多(duō );五(wǔ )曰(yuē )团(tuán )练(liàn )保(bǎo )甲(jiǎ ),教(jiāo )习(xí )凶(xiōng )器(qì )以(yǐ )疲(pí )扰(rǎo )农(nóng )民(mín );六(liù )曰(yuē )信(xìn )狂(kuáng )狡(jiǎo )之(zhī )人(rén ),妄(wàng )兴(xìng )水(shuǐ )利(lì ),劳(láo )民(mín )费(fèi )财(cái )。若(ruò )其(qí )它(tā )琐(suǒ )琐(suǒ )米(mǐ )盐(yán )之(zhī )事(shì ),皆(jiē )不(bú )足(zú )为(wéi )陛(bì )下(xià )道(dào )也(yě )。”知(zhī )青(qīng )州(zhōu )滕(téng )甫(fǔ )言(yán ):“新(xīn )法(fǎ )之(zhī )害(hài )民(mín )者(zhě ),陛(bì )下(xià )既(jì )知(zhī )之(zhī )矣(yǐ )。但(dàn )一(yī )下(xià )手(shǒu )诏(zhào ),自(zì )熙(xī )宁(níng )二(èr )年(nián )以(yǐ )来(lái )所(suǒ )行(háng )新(xīn )法(fǎ ),有(yǒu )不(bú )便(biàn )者(zhě )悉(xī )罢(bà )之(zhī ),则(zé )民(mín )气(qì )和(hé )而(ér )天(tiān )意(yì )解(jiě )矣(yǐ )。”皆(jiē )不(bú )听(tīng )。

己(jǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )高(gāo )遵(zūn )裕(yù )为(wéi )岷(mín )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )使(shǐ )。

甲(jiǎ )申(shēn ),诏(zhào ):“边(biān )兵(bīng )死(sǐ )事(shì )无(wú )子(zǐ )孙(sūn )者(zhě ),廪(lǐn )其(qí )亲(qīn )属(shǔ )终(zhōng )身(shēn )。”

王(wáng )韶(sháo )还(hái )熙(xī )州(zhōu ),以(yǐ )兵(bīng )循(xún )西(xī )山(shān ),绕(rào )山(shān )踏(tà )白(bái )城(chéng )后(hòu ),焚(fén )贼(zéi )八(bā )千(qiān )帐(zhàng ),斩(zhǎn )首(shǒu )七(qī )十(shí )馀(yú )级(jí )。玛(mǎ )尔(ěr )戬(jiǎn )穷(qióng )蹙(cù ),乙(yǐ )酉(yǒu ),率(lǜ )酋(qiú )长(zhǎng )八(bā )十(shí )馀(yú )人(rén )诣(yì )军(jūn )门(mén )降(jiàng )。

是(shì )日(rì ),雨(yǔ )雹(báo )。

丙(bǐng )戌(xū ),王(wáng )安(ān )石(shí )罢(bà );以(yǐ )观(guān )文(wén )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )、知(zhī )大(dà )名(míng )府(fǔ )韩(hán )绛(jiàng )复(fù )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )为(wéi )右(yòu )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )、参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

安(ān )石(shí )秉(bǐng )政(zhèng )五(wǔ )年(nián ),更(gèng )法(fǎ )度(dù ),开(kāi )边(biān )疆(jiāng ),老(lǎo )成(chéng )正(zhèng )士(shì ),废(fèi )黜(chù )殆(dài )尽(jìn ),儇(xuān )慧(huì )巧(qiǎo )佞(nìng ),超(chāo )进(jìn )用(yòng )事(shì ),天(tiān )下(xià )怨(yuàn )之(zhī ),而(ér )帝(dì )倚(yǐ )任(rèn )益(yì )专(zhuān )。一(yī )日(rì ),侍(shì )太(tài )后(hòu )至(zhì )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )宫(gōng ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )语(yǔ )帝(dì )曰(yuē ):“祖(zǔ )宗(zōng )法(fǎ )度(dù ),不(bú )宜(yí )轻(qīng )改(gǎi ),吾(wú )闻(wén )民(mín )甚(shèn )苦(kǔ )青(qīng )苗(miáo )、助(zhù )役(yì ),宜(yí )罢(bà )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )利(lì )民(mín ),非(fēi )苦(kǔ )之(zhī )也(yě )。”太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“王(wáng )安(ān )石(shí )诚(chéng )有(yǒu )才(cái )学(xué ),然(rán )怨(yuàn )之(zhī )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),欲(yù )保(bǎo )全(quán )之(zhī ),不(bú )若(ruò )暂(zàn )出(chū )之(zhī )于(yú )外(wài )。”帝(dì )曰(yuē ):“群(qún )臣(chén )惟(wéi )安(ān )石(shí )为(wéi )国(guó )家(jiā )当(dāng )事(shì )。”时(shí )帝(dì )弟(dì )岐(qí )王(wáng )颢(hào )在(zài )侧(cè ),因(yīn )进(jìn )曰(yuē ):“太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )之(zhī )言(yán ),至(zhì )言(yán )也(yě ),不(bú )可(kě )不(bú )思(sī )。”帝(dì )怒(nù )曰(yuē ):“是(shì )我(wǒ )败(bài )坏(huài )天(tiān )下(xià )邪(xié )?汝(rǔ )自(zì )为(wéi )之(zhī )!”颢(hào )泣(qì )曰(yuē ):“何(hé )至(zhì )是(shì )!”皆(jiē )不(bú )乐(lè )而(ér )罢(bà )。久(jiǔ )之(zhī ),太(tài )后(hòu )流(liú )涕(tì )谓(wèi )帝(dì )曰(yuē ):“安(ān )石(shí )乱(luàn )天(tiān )下(xià ),奈(nài )何(hé )?”帝(dì )始(shǐ )疑(yí )之(zhī )。及(jí )郑(zhèng )侠(xiá )疏(shū )进(jìn ),安(ān )石(shí )不(bú )自(zì )安(ān ),求(qiú )去(qù )位(wèi ),帝(dì )再(zài )四(sì )慰(wèi )留(liú ),欲(yù )处(chù )以(yǐ )师(shī )傅(fù )之(zhī )官(guān )。安(ān )石(shí )不(bú )可(kě ),愿(yuàn )得(dé )便(biàn )郡(jùn ),乃(nǎi )以(yǐ )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )、观(guān )文(wén )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì ),知(zhī )江(jiāng )宁(níng )府(fǔ )。吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )使(shǐ )其(qí )党(dǎng )变(biàn )姓(xìng )名(míng )投(tóu )匦(guǐ )留(liú )之(zhī ),安(ān )石(shí )感(gǎn )其(qí )意(yì ),因(yīn )乞(qǐ )韩(hán )绛(jiàng )代(dài )己(jǐ )而(ér )惠(huì )卿(qīng )佐(zuǒ )之(zhī ),帝(dì )从(cóng )其(qí )请(qǐng )。二(èr )人(rén )守(shǒu )其(qí )成(chéng )规(guī )不(bú )少(shǎo )失(shī ),时(shí )号(hào )绛(jiàng )为(wéi )“传(chuán )法(fǎ )沙(shā )门(mén )”,惠(huì )卿(qīng )为(wéi )“护(hù )法(fǎ )善(shàn )神(shén )。”

以(yǐ )南(nán )江(jiāng )蛮(mán )懿(yì )州(zhōu )地(dì )置(zhì )沅(yuán )州(zhōu )。

己(jǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )度(dù )时(shí )之(zhī )宜(yí ),造(zào )为(wéi )法(fǎ )令(lìng ),已(yǐ )行(háng )之(zhī )效(xiào ),固(gù )亦(yì )可(kě )见(jiàn )。吏(lì )有(yǒu )不(bú )能(néng )奉(fèng )承(chéng ),然(rán )朕(zhèn )终(zhōng )不(bú )以(yǐ )吏(lì )或(huò )违(wéi )法(fǎ )之(zhī )故(gù )辄(zhé )为(wéi )之(zhī )废(fèi )法(fǎ ),要(yào )当(dāng )博(bó )谋(móu )广(guǎng )听(tīng ),按(àn )违(wéi )法(fǎ )而(ér )深(shēn )治(zhì )之(zhī )。”时(shí )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )虑(lǜ )中(zhōng )外(wài )因(yīn )王(wáng )安(ān )石(shí )罢(bà )相(xiàng )言(yán )新(xīn )法(fǎ )不(bú )便(biàn ),以(yǐ )书(shū )遍(biàn )遗(yí )诸(zhū )路(lù )监(jiān )司(sī )、郡(jùn )守(shǒu ),使(shǐ )陈(chén )利(lì )害(hài ),又(yòu )白(bái )帝(dì )降(jiàng )此(cǐ )诏(zhào )申(shēn )明(míng )之(zhī )。

壬(rén )辰(chén ),帝(dì )与(yǔ )执(zhí )政(zhèng )论(lùn )免(miǎn )行(háng )钱(qián )利(lì )害(hài ),且(qiě )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )之(zhī )法(fǎ ),使(shǐ )百(bǎi )姓(xìng )出(chū )钱(qián )轻(qīng )于(yú )往(wǎng )日(rì ),即(jí )是(shì )良(liáng )法(fǎ )。至(zhì )如(rú )减(jiǎn )定(dìng )公(gōng )使(shǐ )钱(qián ),人(rén )犹(yóu )以(yǐ )为(wéi )言(yán )者(zhě ),此(cǐ )实(shí )除(chú )去(qù )牙(yá )前(qián )陪(péi )费(fèi )深(shēn )弊(bì )。且(qiě )天(tiān )下(xià )贡(gòng )物(wù )所(suǒ )以(yǐ )奉(fèng )一(yī )人(rén )者(zhě ),朕(zhèn )已(yǐ )悉(xī )罢(bà ),群(qún )臣(chén )亦(yì )当(dāng )体(tǐ )朕(zhèn )此(cǐ )意(yì ),以(yǐ )爱(ài )惜(xī )百(bǎi )姓(xìng )为(wéi )心(xīn )。”冯(féng )京(jīng )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )立(lì )法(fǎ ),本(běn )意(yì )出(chū )于(yú )爱(ài )民(mín ),然(rán )措(cuò )置(zhì )之(zhī )间(jiān ),或(huò )有(yǒu )未(wèi )尽(jìn ),但(dàn )当(dāng )广(guǎng )开(kāi )聪(cōng )明(míng ),尽(jìn )天(tiān )下(xià )之(zhī )议(yì ),便(biàn )者(zhě )行(háng )之(zhī ),有(yǒu )不(bú )便(biàn )者(zhě )不(bú )吝(lìn )改(gǎi )作(zuò ),则(zé )天(tiān )下(xià )受(shòu )赐(cì )矣(yǐ )。”

诏(zhào )中(zhōng )书(shū ),自(zì )熙(xī )宁(níng )以(yǐ )来(lái )创(chuàng )立(lì )改(gǎi )更(gèng )法(fǎ )度(dù ),令(lìng )具(jù )本(běn )末(mò )编(biān )类(lèi )以(yǐ )进(jìn )。

丁(dīng )酉(yǒu ),诏(zhào )王(wáng )韶(sháo )发(fā )玛(mǎ )尔(ěr )戬(jiǎn )及(jí )其(qí )家(jiā )赴(fù )阙(què )。进(jìn )韶(sháo )观(guān )文(wén )殿(diàn )学(xué )士(shì )、礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng ),官(guān )其(qí )兄(xiōng )弟(dì )及(jí )两(liǎng )子(zǐ ),前(qián )后(hòu )赐(cì )绢(juàn )八(bā )千(qiān )匹(pǐ )。初(chū ),韶(sháo )入(rù )朝(cháo ),加(jiā )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì ),至(zhì )是(shì )又(yòu )加(jiā )观(guān )文(wén )殿(diàn )学(xué )士(shì )。非(fēi )尝(cháng )执(zhí )政(zhèng )而(ér )除(chú )者(zhě ),皆(jiē )自(zì )韶(sháo )始(shǐ )。

辽(liáo )遣(qiǎn )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )萧(xiāo )素(sù )等(děng )议(yì )疆(jiāng )界(jiè )于(yú )代(dài )州(zhōu )境(jìng )上(shàng )。

初(chū ),刘(liú )忱(chén )、吕(lǚ )大(dà )忠(zhōng )既(jì )奉(fèng )使(shǐ ),而(ér )大(dà )忠(zhōng )遭(zāo )父(fù )丧(sàng ),有(yǒu )诏(zhào )起(qǐ )复(fù ),知(zhī )代(dài )州(zhōu )。忱(chén )对(duì )便(biàn )殿(diàn ),奏(zòu )曰(yuē ):“臣(chén )受(shòu )命(mìng )以(yǐ )来(lái ),在(zài )枢(shū )府(fǔ )考(kǎo )核(hé )文(wén )据(jù ),未(wèi )见(jiàn )本(běn )朝(cháo )有(yǒu )尺(chǐ )寸(cùn )侵(qīn )辽(liáo )地(dì )。臣(chén )既(jì )辱(rǔ )使(shǐ )诣(yì ),当(dāng )以(yǐ )死(sǐ )拒(jù )之(zhī )。”忱(chén )出(chū )疆(jiāng ),帝(dì )手(shǒu )敕(chì )曰(yuē ):“辽(liáo )理(lǐ )屈(qū )则(zé )忿(fèn ),卿(qīng )姑(gū )如(rú )所(suǒ )欲(yù )与(yǔ )之(zhī )。”忱(chén )不(bú )奉(fèng )诏(zhào )。至(zhì )是(shì )与(yǔ )素(sù )等(děng )会(huì )于(yú )代(dài ),素(sù )等(děng )设(shè )次(cì ),据(jù )主(zhǔ )席(xí ),大(dà )忠(zhōng )却(què )之(zhī ),乃(nǎi )移(yí )次(cì )于(yú )长(zhǎng )城(chéng )北(běi )。大(dà )忠(zhōng )数(shù )与(yǔ )素(sù )等(děng )会(huì ),皆(jiē )以(yǐ )理(lǐ )折(shé )之(zhī ),稍(shāo )屈(qū )。辽(liáo )指(zhǐ )蔚(wèi )、应(yīng )、朔(shuò )三(sān )州(zhōu )分(fèn )水(shuǐ )岭(lǐng )土(tǔ )垅(lǒng )为(wéi )界(jiè ),及(jí )忱(chén )与(yǔ )之(zhī )行(háng )视(shì ),无(wú )土(tǔ )垅(lǒng ),乃(nǎi )但(dàn )云(yún )以(yǐ )分(fèn )水(shuǐ )岭(lǐng )为(wéi )界(jiè )。凡(fán )山(shān )皆(jiē )有(yǒu )分(fèn )水(shuǐ )岭(lǐng ),相(xiàng )持(chí )久(jiǔ )之(zhī ),不(bú )决(jué )。

五(wǔ )月(yuè ),戊(wù )戌(xū )朔(shuò ),左(zuǒ )司(sī )郎(láng )中(zhōng )、天(tiān )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì )李(lǐ )师(shī )中(zhōng )言(yán ):“旱(hàn )既(jì )太(tài )甚(shèn ),民(mín )将(jiāng )失(shī )所(suǒ )。今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì ),非(fēi )有(yǒu )动(dòng )民(mín )之(zhī )行(háng ),应(yīng )天(tiān )之(zhī )实(shí ),恐(kǒng )不(bú )足(zú )以(yǐ )塞(sāi )天(tiān )变(biàn )。伏(fú )望(wàng )诏(zhào )求(qiú )方(fāng )正(zhèng )有(yǒu )道(dào )之(zhī )士(shì ),召(zhào )诣(yì )公(gōng )车(chē )对(duì )策(cè );如(rú )司(sī )马(mǎ )光(guāng )、苏(sū )辙(zhé )辈(bèi ),复(fù )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu ),以(yǐ )辅(fǔ )圣(shèng )德(dé )。如(rú )此(cǐ )而(ér )后(hòu ),庶(shù )几(jǐ )有(yǒu )敢(gǎn )言(yán )者(zhě )。臣(chén )愚(yú )不(bú )肖(xiāo ),亦(yì )未(wèi )忘(wàng )旧(jiù )学(xué ),陛(bì )下(xià )欲(yù )为(wéi )富(fù )国(guó )强(qiáng )兵(bīng )之(zhī )事(shì ),则(zé )有(yǒu )禁(jìn )暴(bào )丰(fēng )财(cái )之(zhī )式(shì );欲(yù )为(wéi )代(dài )工(gōng )熙(xī )载(zǎi )之(zhī )事(shì ),则(zé )有(yǒu )利(lì )用(yòng )厚(hòu )生(shēng )之(zhī )道(dào )。有(yǒu )臣(chén )如(rú )是(shì ),陛(bì )下(xià )其(qí )舍(shě )诸(zhū )!”帝(dì )以(yǐ )师(shī )中(zhōng )敢(gǎn )肆(sì )诞(dàn )谩(màn ),辄(zhé )求(qiú )大(dà )用(yòng ),责(zé )授(shòu )和(hé )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )副(fù )使(shǐ ),本(běn )州(zhōu )安(ān )置(zhì )。师(shī )中(zhōng )素(sù )为(wéi )王(wáng )安(ān )石(shí )所(suǒ )恶(è ),至(zhì )是(shì )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )附(fù )安(ān )石(shí )意(yì ),请(qǐng )出(chū )师(shī )中(zhōng )疏(shū )付(fù )外(wài ),因(yīn )摘(zhāi )其(qí )语(yǔ )激(jī )帝(dì )怒(nù ),遂(suí )废(fèi )斥(chì )之(zhī )。

壬(rén )寅(yín ),雨(yǔ )雹(báo );癸(guǐ )卯(mǎo ),又(yòu )雨(yǔ )雹(báo )。

辛(xīn )亥(hài ),罢(bà )制(zhì )科(kē )。自(zì )孔(kǒng )文(wén )仲(zhòng )对(duì )策(cè )忤(wǔ )王(wáng )安(ān )石(shí )意(yì ),因(yīn )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“进(jìn )士(shì )已(yǐ )罢(bà )诗(shī )赋(fù ),所(suǒ )试(shì )事(shì )业(yè ),即(jí )与(yǔ )制(zhì )科(kē )无(wú )异(yì ),何(hé )必(bì )得(dé )置(zhì )是(shì )邪(xié )?”帝(dì )然(rán )之(zhī )。已(yǐ )而(ér )秘(mì )阁(gé )考(kǎo )试(shì )所(suǒ )言(yán )应(yīng )制(zhì )科(kē )陈(chén )彦(yàn )古(gǔ )所(suǒ )试(shì )六(liù )论(lùn )不(bú )识(shí )题(tí )及(jí )字(zì )数(shù )皆(jiē )不(bú )足(zú ),至(zhì )是(shì )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )执(zhí )政(zhèng ),复(fù )言(yán )制(zhì )科(kē )止(zhǐ )于(yú )记(jì )诵(sòng ),非(fēi )义(yì )理(lǐ )之(zhī )学(xué ),遂(suí )诏(zhào )罢(bà )之(zhī )。

丙(bǐng )辰(chén ),以(yǐ )馆(guǎn )阁(gé )校(xiào )勘(kān )吕(lǚ )升(shēng )卿(qīng )、国(guó )子(zǐ )监(jiān )直(zhí )讲(jiǎng )沈(shěn )季(jì )长(zhǎng )并(bìng )为(wéi )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn )说(shuō )书(shū )。升(shēng )卿(qīng ),惠(huì )卿(qīng )弟(dì )也(yě ),素(sù )无(wú )学(xué )术(shù ),每(měi )进(jìn )讲(jiǎng ),多(duō )舍(shě )经(jīng )而(ér )谈(tán )财(cái )谷(gǔ )利(lì )害(hài )。帝(dì )时(shí )问(wèn )以(yǐ )经(jīng )义(yì ),升(shēng )卿(qīng )不(bú )能(néng )对(duì ),辄(zhé )目(mù )季(jì )长(zhǎng )从(cóng )旁(páng )代(dài )对(duì )。帝(dì )问(wèn )难(nán )甚(shèn )苦(kǔ ),季(jì )长(zhǎng )辞(cí )屡(lǚ )诎(qū )。帝(dì )问(wèn )从(cóng )谁(shuí )受(shòu )此(cǐ )义(yì ),曰(yuē ):“受(shòu )之(zhī )王(wáng )安(ān )石(shí )。”帝(dì )笑(xiào )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )且(qiě )尔(ěr )。”季(jì )长(zhǎng )虽(suī )党(dǎng )附(fù )安(ān )石(shí ),而(ér )常(cháng )非(fēi )王(wáng )雱(pāng )、王(wáng )安(ān )礼(lǐ )及(jí )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )所(suǒ )为(wéi ),以(yǐ )为(wéi )必(bì )累(lèi )安(ān )石(shí )。雱(pāng )等(děng )甚(shèn )恶(è )之(zhī ),故(gù )不(bú )甚(shèn )进(jìn )用(yòng )。

壬(rén )戌(xū ),国(guó )子(zǐ )监(jiān )言(yán ):“太(tài )学(xué )生(shēng )员(yuán )多(duō )而(ér )斋(zhāi )舍(shě )少(shǎo ),先(xiān )以(yǐ )朝(cháo )集(jí )院(yuàn )为(wéi )律(lǜ )学(xué )外(wài ),屋(wū )尚(shàng )百(bǎi )馀(yú )间(jiān ),乞(qǐ )尽(jìn )充(chōng )学(xué )舍(shě )。”从(cóng )之(zhī )。为(wéi )屋(wū )百(bǎi )楹(yíng ),学(xué )者(zhě )以(yǐ )千(qiān )计(jì )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),大(dà )雨(yǔ )水(shuǐ ),坏(huài )陕(shǎn )、平(píng )陆(lù )二(èr )县(xiàn )。

丙(bǐng )寅(yín ),辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )久(jiǔ )旱(hàn ),命(mìng )录(lù )囚(qiú )。

是(shì )月(yuè ),三(sān )司(sī )使(shǐ )曾(céng )布(bù )、提(tí )举(jǔ )市(shì )易(yì )司(sī )吕(lǚ )嘉(jiā )问(wèn )并(bìng )罢(bà )。

初(chū ),嘉(jiā )问(wèn )提(tí )举(jǔ )市(shì )易(yì ),连(lián )以(yǐ )羡(xiàn )课(kè )受(shòu )赏(shǎng ),帝(dì )闻(wén )其(qí )扰(rǎo )民(mín ),以(yǐ )语(yǔ )王(wáng )安(ān )石(shí ),安(ān )石(shí )力(lì )辨(biàn ),至(zhì )诋(dǐ )帝(dì )为(wéi )丛(cóng )脞(cuǒ ),不(bú )知(zhī )帝(dì )王(wáng )大(dà )略(luè )。且(qiě )曰(yuē ):“非(fēi )嘉(jiā )问(wèn ),孰(shú )敢(gǎn )不(bú )避(bì )左(zuǒ )右(yòu )近(jìn )习(xí )?非(fēi )臣(chén ),孰(shú )为(wéi )嘉(jiā )问(wèn )辨(biàn )?”帝(dì )曰(yuē ):“即(jí )如(rú )是(shì ),士(shì )大(dà )夫(fū )何(hé )故(gù )以(yǐ )为(wéi )不(bú )便(biàn )?”安(ān )石(shí )请(qǐng )言(yán )者(zhě )姓(xìng )名(míng ),令(lìng )嘉(jiā )问(wèn )条(tiáo )析(xī )以(yǐ )奏(zòu )。时(shí )市(shì )易(yì )隶(lì )三(sān )司(sī ),嘉(jiā )问(wèn )恃(shì )势(shì )陵(líng )使(shǐ )薛(xuē )向(xiàng ),出(chū )其(qí )上(shàng )。及(jí )布(bù )代(dài )向(xiàng ),怀(huái )不(bú )能(néng )平(píng )。会(huì )帝(dì )出(chū )手(shǒu )答(dá )刂(cè )询(xún )布(bù ),布(bù )访(fǎng )于(yú )魏(wèi )继(jì )宗(zōng ),具(jù )上(shàng )嘉(jiā )问(wèn )多(duō )收(shōu )息(xī )干(gàn )赏(shǎng ),挟(jiā )官(guān )府(fǔ )而(ér )为(wéi )兼(jiān )并(bìng )之(zhī )事(shì )。帝(dì )将(jiāng )委(wěi )布(bù )考(kǎo )之(zhī ),安(ān )石(shí )言(yán )二(èr )人(rén )有(yǒu )私(sī )忿(fèn ),于(yú )是(shì )诏(zhào )布(bù )与(yǔ )惠(huì )卿(qīng )同(tóng )治(zhì )。惠(huì )卿(qīng )故(gù )憾(hàn )布(bù ),胁(xié )继(jì )宗(zōng )使(shǐ )诬(wū )布(bù ),继(jì )宗(zōng )不(bú )从(cóng )。布(bù )言(yán )惠(huì )卿(qīng )不(bú )可(kě )共(gòng )事(shì ),帝(dì )欲(yù )听(tīng )之(zhī ),安(ān )石(shí )持(chí )不(bú )可(kě )。帝(dì )遂(suí )诏(zhào )中(zhōng )书(shū )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )设(shè )市(shì )易(yì ),本(běn )为(wéi )平(píng )准(zhǔn )以(yǐ )便(biàn )民(mín ),若(ruò )《周(zhōu )官(guān )》泉(quán )府(fǔ )者(zhě );今(jīn )顾(gù )使(shǐ )中(zhōng )人(rén )之(zhī )家(jiā )失(shī )业(yè )若(ruò )此(cǐ ),吾(wú )民(mín )安(ān )得(dé )泰(tài )然(rán )也(yě )!宜(yí )厘(lí )定(dìng )其(qí )制(zhì )。”

布(bù )见(jiàn )帝(dì ),言(yán )曰(yuē ):“臣(chén )每(měi )闻(wén )德(dé )音(yīn ),欲(yù )以(yǐ )王(wáng )道(dào )治(zhì )天(tiān )下(xià )。今(jīn )市(shì )易(yì )之(zhī )为(wéi )虐(nuè ),骎(qīn )骎(qīn )乎(hū )间(jiān )架(jià )、除(chú )陌(mò )之(zhī )事(shì )矣(yǐ )。如(rú )此(cǐ )之(zhī )政(zhèng ),书(shū )于(yú )简(jiǎn )牍(dú ),不(bú )独(dú )唐(táng )、虞(yú )、三(sān )代(dài )所(suǒ )无(wú ),历(lì )观(guān )秦(qín )、汉(hàn )以(yǐ )来(lái )衰(shuāi )乱(luàn )之(zhī )世(shì ),恐(kǒng )未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。嘉(jiā )问(wèn )又(yòu )请(qǐng )贩(fàn )盐(yán )鬻(yù )帛(bó ),岂(qǐ )不(bú )贻(yí )笑(xiào )四(sì )方(fāng )?”帝(dì )颔(hàn )之(zhī )。事(shì )未(wèi )决(jué ),安(ān )石(shí )去(qù )位(wèi )。惠(huì )卿(qīng )执(zhí )政(zhèng ),遂(suí )治(zhì )前(qián )狱(yù ),请(qǐng )令(lìng )中(zhōng )书(shū )悉(xī )取(qǔ )案(àn )牍(dú )异(yì )同(tóng )以(yǐ )奏(zòu )。后(hòu )二(èr )日(rì ),布(bù )对(duì )延(yán )和(hé )殿(diàn ),条(tiáo )析(xī )先(xiān )后(hòu )所(suǒ )陈(chén )并(bìng )较(jiào )治(zhì )平(píng )、熙(xī )宁(níng )出(chū )入(rù )钱(qián )物(wù )数(shù )以(yǐ )闻(wén )。帝(dì )方(fāng )虑(lǜ )岁(suì )费(fèi )浸(jìn )广(guǎng ),令(lìng )布(bù )送(sòng )中(zhōng )书(shū )。至(zhì )是(shì )诏(zhào )章(zhāng )惇(dūn )、曾(céng )孝(xiào )宽(kuān )鞫(jū )布(bù )所(suǒ )究(jiū )市(shì )易(yì )事(shì ),又(yòu )令(lìng )户(hù )房(fáng )会(huì )财(cái )赋(fù )数(shù ),与(yǔ )布(bù )所(suǒ )陈(chén )异(yì ),而(ér )嘉(jiā )问(wèn )亦(yì )以(yǐ )杂(zá )买(mǎi )务(wù )多(duō )入(rù )月(yuè )息(xī )不(bú )觉(jiào ),皆(jiē )从(cóng )公(gōng )坐(zuò )有(yǒu )差(chà )。未(wèi )几(jǐ ),并(bìng )落(luò )职(zhí ),布(bù )出(chū )知(zhī )饶(ráo )州(zhōu ),嘉(jiā )问(wèn )出(chū )知(zhī )常(cháng )州(zhōu )。

六(liù )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),辽(liáo )主(zhǔ )亲(qīn )出(chū )题(tí )试(shì )进(jìn )士(shì ),旋(xuán )放(fàng )进(jìn )士(shì )刘(liú )霄(xiāo )等(děng )如(rú )额(é )。

壬(rén )申(shēn ),辽(liáo )主(zhǔ )命(mìng )臣(chén )庶(shù )皆(jiē )得(dé )直(zhí )言(yán )得(dé )失(shī )。

丙(bǐng )子(zǐ ),辽(liáo )主(zhǔ )御(yù )永(yǒng )安(ān )殿(diàn )策(cè )贤(xián )良(liáng )。

丁(dīng )亥(hài ),广(guǎng )州(zhōu )凤(fèng )凰(huáng )见(jiàn )。

以(yǐ )玛(mǎ )尔(ěr )戬(jiǎn )为(wéi )荣(róng )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )使(shǐ ),赐(cì )姓(xìng )名(míng )赵(zhào )思(sī )忠(zhōng )。

辛(xīn )卯(mǎo ),诏(zhào )以(yǐ )司(sī )天(tiān )监(jiān )新(xīn )制(zhì )浑(hún )仪(yí )、浮(fú )漏(lòu )于(yú )翰(hàn )林(lín )天(tiān )文(wén )院(yuàn )安(ān )置(zhì )。

初(chū ),日(rì )官(guān )皆(jiē )市(shì )井(jǐng )庸(yōng )贩(fàn ),法(fǎ )象(xiàng )、图(tú )器(qì ),一(yī )无(wú )所(suǒ )知(zhī )。乃(nǎi )以(yǐ )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )允(yǔn )沈(shěn )括(kuò )提(tí )举(jǔ )司(sī )天(tiān )监(jiān ),始(shǐ )制(zhì )浑(hún )仪(yí )、景(jǐng )表(biǎo )、五(wǔ )壶(hú )浮(fú )漏(lòu );招(zhāo )卫(wèi )朴(pǔ )造(zào )新(xīn )历(lì );募(mù )天(tiān )下(xià )上(shàng )太(tài )史(shǐ )占(zhàn )书(shū ),杂(zá )用(yòng )士(shì )人(rén ),分(fèn )方(fāng )技(jì )科(kē )为(wéi )五(wǔ )。至(zhì )是(shì )浑(hún )仪(yí )、浮(fú )漏(lòu )成(chéng ),括(kuò )与(yǔ )秋(qiū )官(guān )正(zhèng )皇(huáng )甫(fǔ )愈(yù )等(děng )各(gè )赐(cì )银(yín )绢(juàn )有(yǒu )差(chà )。

乙(yǐ )亥(hài ),诏(zhào )监(jiān )安(ān )上(shàng )门(mén )郑(zhèng )侠(xiá )勒(lè )停(tíng ),编(biān )管(guǎn )汀(tīng )州(zhōu )。

始(shǐ ),朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )侠(xiá )为(wéi )狂(kuáng ),置(zhì )而(ér )不(bú )问(wèn )。及(jí )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )执(zhí )政(zhèng ),命(mìng )下(xià )之(zhī )日(rì ),京(jīng )师(shī )大(dà )风(fēng ),雨(yǔ )土(tǔ ),翳(yì )席(xí )逾(yú )寸(cùn )。侠(xiá )又(yòu )上(shàng )疏(shū )论(lùn )之(zhī ),仍(réng )取(qǔ )唐(táng )魏(wèi )征(zhēng )、姚(yáo )崇(chóng )、宋(sòng )璟(jǐng )、李(lǐ )林(lín )甫(fǔ )、卢(lú )杞(qǐ )传(chuán )为(wéi )两(liǎng )轴(zhóu ),题(tí )曰(yuē )《正(zhèng )直(zhí )君(jūn )子(zǐ )邪(xié )曲(qǔ )小(xiǎo )人(rén )事(shì )业(yè )图(tú )》,迹(jì )在(zài )位(wèi )之(zhī )臣(chén ),暗(àn )合(hé )林(lín )甫(fǔ )辈(bèi )而(ér )反(fǎn )于(yú )崇(chóng ),璟(jǐng )者(zhě ),各(gè )以(yǐ )其(qí )类(lèi ),复(fù )为(wéi )书(shū )献(xiàn )之(zhī )。疏(shū )极(jí )陈(chén )时(shí )政(zhèng )得(dé )失(shī )、民(mín )间(jiān )疾(jí )苦(kǔ ),凡(fán )五(wǔ )千(qiān )言(yán ),且(qiě )曰(yuē ):“安(ān )石(shí )为(wéi )惠(huì )卿(qīng )所(suǒ )误(wù )至(zhì )此(cǐ ),今(jīn )复(fù )相(xiàng )扳(bān )援(yuán )以(yǐ )遂(suí )前(qián )非(fēi ),不(bú )复(fù )为(wéi )宗(zōng )社(shè )计(jì )。昔(xī )唐(táng )天(tiān )宝(bǎo )之(zhī )乱(luàn ),国(guó )忠(zhōng )已(yǐ )诛(zhū ),贵(guì )妃(fēi )未(wèi )戮(lù ),人(rén )以(yǐ )为(wéi )贼(zéi )本(běn )尚(shàng )在(zài )。今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì ),何(hé )以(yǐ )异(yì )此(cǐ )!”惠(huì )卿(qīng )大(dà )怒(nù ),白(bái )旁(páng ),重(zhòng )责(zé )之(zhī )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),帝(dì )谓(wèi )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )财(cái )用(yòng ),朝(cháo )廷(tíng )若(ruò )少(shǎo )留(liú )意(yì ),则(zé )所(suǒ )驶(shǐ )可(kě )胜(shèng )计(jì )。昨(zuó )者(zhě )拨(bō )并(bìng )军(jūn )营(yíng ),令(lìng )会(huì )计(jì )减(jiǎn )军(jūn )员(yuán )十(shí )将(jiāng )以(yǐ )下(xià )三(sān )千(qiān )馀(yú )人(rén ),除(chú )二(èr )节(jiē )特(tè )支(zhī )及(jí )傔(jiān )从(cóng )外(wài ),一(yī )岁(suì )省(shěng )钱(qián )四(sì )十(shí )五(wǔ )万(wàn )缗(mín ),米(mǐ )四(sì )十(shí )万(wàn )石(shí ),绢(juàn )二(èr )十(shí )万(wàn )匹(pǐ ),布(bù )三(sān )万(wàn )端(duān ),草(cǎo )二(èr )百(bǎi )万(wàn )束(shù )。若(ruò )每(měi )事(shì )如(rú )此(cǐ ),及(jí )诸(zhū )路(lù )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )得(dé )人(rén ),更(gèng )令(lìng )久(jiǔ )任(rèn ),使(shǐ )之(zhī )经(jīng )画(huà ),财(cái )其(qí )可(kě )胜(shèng )用(yòng )哉(zāi )!”

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),群(qún )臣(chén )五(wǔ )上(shàng )尊(zūn )号(hào )曰(yuē )绍(shào )天(tiān )宪(xiàn )古(gǔ )文(wén )武(wǔ )仁(rén )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì ),不(bú )许(xǔ )。

丙(bǐng )辰(chén ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )秋(qiū )山(shān )。

辽(liáo )俗(sú )君(jūn )臣(chén )尚(shàng )猎(liè ),而(ér )辽(liáo )主(zhǔ )尤(yóu )善(shàn )骑(qí )射(shè ),往(wǎng )往(wǎng )以(yǐ )国(guó )服(fú )先(xiān )驱(qū ),所(suǒ )乘(chéng )马(mǎ )号(hào )飞(fēi )电(diàn ),瞬(shùn )息(xī )百(bǎi )里(lǐ ),常(cháng )驰(chí )入(rù )深(shēn )林(lín )邃(suì )谷(gǔ ),扈(hù )从(cóng )求(qiú )之(zhī )不(bú )得(dé )。萧(xiāo )后(hòu )素(sù )慕(mù )唐(táng )徐(xú )贤(xián )妃(fēi )之(zhī )为(wéi )人(rén ),上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“妾(qiè )闻(wén )穆(mù )王(wáng )远(yuǎn )驾(jià ),周(zhōu )德(dé )用(yòng )衰(shuāi );太(tài )康(kāng )佚(yì )豫(yù ),夏(xià )社(shè )几(jǐ )屋(wū )。此(cǐ )游(yóu )佃(diàn )之(zhī )往(wǎng )戒(jiè ),帝(dì )王(wáng )之(zhī )龟(guī )鉴(jiàn )也(yě )。顷(qǐng )见(jiàn )驾(jià )幸(xìng )秋(qiū )山(shān ),不(bú )闲(xián )六(liù )御(yù ),特(tè )以(yǐ )单(dān )骑(qí )从(cóng )禽(qín ),深(shēn )入(rù )不(bú )测(cè ),此(cǐ )虽(suī )威(wēi )神(shén )所(suǒ )届(jiè ),万(wàn )灵(líng )自(zì )为(wéi )拥(yōng )护(hù ),倘(tǎng )有(yǒu )绝(jué )群(qún )之(zhī )兽(shòu ),果(guǒ )如(rú )东(dōng )方(fāng )所(suǒ )言(yán ),则(zé )沟(gōu )中(zhōng )之(zhī )豕(shǐ ),必(bì )败(bài )简(jiǎn )子(zǐ )之(zhī )驾(jià )矣(yǐ )。妾(qiè )虽(suī )愚(yú )暗(àn ),窃(qiè )为(wéi )社(shè )稷(jì )忧(yōu )之(zhī )。惟(wéi )陛(bì )下(xià )尊(zūn )老(lǎo )氏(shì )驰(chí )骋(chěng )之(zhī )戒(jiè ),用(yòng )汉(hàn )文(wén )吉(jí )行(háng )之(zhī )旨(zhǐ ),不(bú )以(yǐ )其(qí )言(yán )为(wéi )牝(pìn )鸡(jī )之(zhī )晨(chén )而(ér )纳(nà )之(zhī )。”辽(liáo )主(zhǔ )虽(suī )嘉(jiā )纳(nà )而(ér )心(xīn )颇(pō )厌(yàn )远(yuǎn )。以(yǐ )后(hòu )遂(suí )稀(xī )得(dé )见(jiàn )。

辽(liáo )有(yǒu )女(nǚ )子(zǐ )耶(yē )律(lǜ )常(cháng )格(gé ),太(tài )师(shī )迪(dí )噜(lū )之(zhī )妹(mèi )也(yě ),操(cāo )行(háng )修(xiū )洁(jié ),自(zì )誓(shì )不(bú )嫁(jià ),能(néng )诗(shī )文(wén ),不(bú )苟(gǒu )作(zuò )。尝(cháng )作(zuò )文(wén )以(yǐ )述(shù )时(shí )政(zhèng ),其(qí )略(luè )曰(yuē ):“君(jūn )以(yǐ )民(mín )为(wéi )体(tǐ ),民(mín )以(yǐ )君(jūn )为(wéi )心(xīn )。人(rén )主(zhǔ )当(dāng )任(rèn )忠(zhōng )贤(xián ),人(rén )臣(chén )当(dāng )去(qù )比(bǐ )周(zhōu ),则(zé )政(zhèng )化(huà )平(píng ),阴(yīn )阳(yáng )顺(shùn )。欲(yù )怀(huái )远(yuǎn )则(zé )崇(chóng )恩(ēn )尚(shàng )德(dé ),欲(yù )强(qiáng )国(guó )则(zé )轻(qīng )徭(yáo )薄(báo )赋(fù )。四(sì )端(duān )、五(wǔ )典(diǎn ),为(wéi )治(zhì )教(jiāo )之(zhī )本(běn );六(liù )府(fǔ )、三(sān )事(shì ),实(shí )生(shēng )民(mín )之(zhī )命(mìng )。淫(yín )侈(chǐ )可(kě )以(yǐ )为(wéi )戒(jiè ),勤(qín )俭(jiǎn )可(kě )以(yǐ )为(wéi )师(shī )。错(cuò )枉(wǎng )则(zé )人(rén )不(bú )敢(gǎn )诈(zhà ),显(xiǎn )忠(zhōng )则(zé )人(rén )不(bú )敢(gǎn )欺(qī )。勿(wù )泥(ní )空(kōng )门(mén ),勿(wù )饰(shì )土(tǔ )木(mù ),勿(wù )事(shì )边(biān )鄙(bǐ ),妄(wàng )费(fèi )其(qí )金(jīn )帛(bó )。满(mǎn )当(dāng )思(sī )溢(yì ),安(ān )必(bì )虑(lǜ )危(wēi )。刑(xíng )罚(fá )当(dāng )罪(zuì ),则(zé )民(mín )劝(quàn )善(shàn );不(bú )宝(bǎo )远(yuǎn )物(wù ),则(zé )贤(xián )者(zhě )至(zhì )。建(jiàn )万(wàn )世(shì )磐(pán )石(shí )之(zhī )业(yè ),制(zhì )诸(zhū )邦(bāng )强(qiáng )横(héng )之(zhī )心(xīn )。欲(yù )率(lǜ )下(xià )则(zé )先(xiān )正(zhèng )身(shēn ),欲(yù )治(zhì )远(yuǎn )则(zé )始(shǐ )朝(cháo )廷(tíng )。”所(suǒ )言(yán )多(duō )切(qiē )时(shí )弊(bì ),辽(liáo )主(zhǔ )虽(suī )善(shàn )之(zhī )而(ér )不(bú )能(néng )用(yòng )。时(shí )枢(shū )密(mì )使(shǐ )耶(yē )律(lǜ )伊(yī )逊(xùn )方(fāng )揽(lǎn )权(quán ),闻(wén )其(qí )才(cái ),屡(lǚ )求(qiú )诗(shī ),常(cháng )格(gé )遗(yí )以(yǐ )回(huí )文(wén ),伊(yī )逊(xùn )知(zhī )其(qí )讽(fěng )己(jǐ ),衔(xián )之(zhī )。

癸(guǐ )亥(hài ),以(yǐ )米(mǐ )十(shí )五(wǔ )万(wàn )石(shí )赈(zhèn )河(hé )北(běi )西(xī )路(lù )灾(zāi )伤(shāng )。

是(shì )日(rì ),辽(liáo )主(zhǔ )谒(yè )庆(qìng )陵(líng )。

时(shí )免(miǎn )役(yì )出(chū )钱(qián )或(huò )未(wèi )均(jūn ),司(sī )农(nóng )寺(sì )言(yán )五(wǔ )等(děng )丁(dīng )产(chǎn )簿(bù )多(duō )隐(yǐn )漏(lòu )不(bú )实(shí )。吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )用(yòng )其(qí )弟(dì )曲(qǔ )阳(yáng )县(xiàn )尉(wèi )和(hé )卿(qīng )计(jì ),创(chuàng )手(shǒu )实(shí )法(fǎ ),请(qǐng )行(háng )之(zhī )。其(qí )法(fǎ ),官(guān )为(wéi )定(dìng )立(lì )物(wù )价(jià ),使(shǐ )民(mín )各(gè )以(yǐ )田(tián )亩(mǔ )、屋(wū )宅(zhái )、资(zī )货(huò )、畜(chù )产(chǎn )随(suí )价(jià )自(zì )占(zhàn )。凡(fán )居(jū )钱(qián )五(wǔ ),当(dāng )蕃(fān )息(xī )之(zhī )钱(qián )一(yī )。非(fēi )用(yòng )器(qì )、食(shí )粟(sù )而(ér )辄(zhé )隐(yǐn )落(luò )者(zhě )许(xǔ )告(gào ),获(huò )实(shí ),以(yǐ )三(sān )分(fèn )之(zhī )一(yī )充(chōng )赏(shǎng )。预(yù )具(jù )式(shì )示(shì )民(mín ),令(lìng )依(yī )式(shì )为(wéi )状(zhuàng ),县(xiàn )受(shòu )而(ér )籍(jí )之(zhī ),以(yǐ )其(qí )价(jià )列(liè )定(dìng )高(gāo )下(xià ),分(fèn )为(wéi )五(wǔ )等(děng ),既(jì )该(gāi )见(jiàn )一(yī )县(xiàn )之(zhī )民(mín )物(wù )产(chǎn )钱(qián )数(shù ),乃(nǎi )参(cān )会(huì )通(tōng )县(xiàn )役(yì )钱(qián )本(běn )额(é )而(ér )定(dìng )所(suǒ )当(dāng )输(shū )钱(qián )。诏(zhào )从(cóng )其(qí )言(yán ),于(yú )是(shì )民(mín )家(jiā )尺(chǐ )椽(chuán )寸(cùn )土(tǔ ),检(jiǎn )括(kuò )无(wú )遗(yí ),至(zhì )鸡(jī )豚(tún )亦(yì )遍(biàn )抄(chāo )之(zhī )。

初(chū ),惠(huì )卿(qīng )创(chuàng )是(shì )法(fǎ ),犹(yóu )令(lìng )灾(zāi )伤(shāng )五(wǔ )分(fèn )以(yǐ )上(shàng )不(bú )预(yù )。荆(jīng )湖(hú )察(chá )访(fǎng )使(shǐ )蒲(pú )宗(zōng )孟(mèng )上(shàng )言(yán ):“此(cǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )良(liáng )法(fǎ ),使(shǐ )民(mín )自(zì )供(gòng ),初(chū )无(wú )所(suǒ )扰(rǎo ),何(hé )待(dài )丰(fēng )岁(suì )!愿(yuàn )诏(zhào )有(yǒu )司(sī )勿(wù )以(yǐ )丰(fēng )凶(xiōng )弛(chí )张(zhāng )其(qí )法(fǎ )。”从(cóng )之(zhī ),民(mín )由(yóu )是(shì )益(yì )困(kùn )。

八(bā )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),命(mìng )知(zhī )制(zhì )诰(gào )沈(shěn )括(kuò )为(wéi )河(hé )北(běi )西(xī )路(lù )察(chá )访(fǎng )使(shǐ )。先(xiān )是(shì )遣(qiǎn )内(nèi )侍(shì )籍(jí )民(mín )车(chē ),人(rén )未(wèi )喻(yù )朝(cháo )廷(tíng )意(yì ),相(xiàng )扰(rǎo )为(wéi )忧(yōu )。又(yòu ),市(shì )易(yì )司(sī )患(huàn )蜀(shǔ )盐(yán )不(bú )可(kě )禁(jìn ),欲(yù )尽(jìn )实(shí )私(sī )井(jǐng )而(ér )运(yùn )解(jiě )盐(yán )以(yǐ )给(gěi )之(zhī )。言(yán )者(zhě )论(lùn )二(èr )事(shì )如(rú )织(zhī ),皆(jiē )不(bú )省(shěng )。括(kuò )侍(shì )帝(dì )侧(cè ),帝(dì )顾(gù )曰(yuē ):“卿(qīng )知(zhī )籍(jí )车(chē )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“知(zhī )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“何(hé )如(rú )?”括(kuò )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )欲(yù )何(hé )用(yòng )?”帝(dì )曰(yuē ):“北(běi )边(biān )以(yǐ )马(mǎ )取(qǔ )胜(shèng ),非(fēi )车(chē )不(bú )足(zú )以(yǐ )当(dāng )之(zhī )。”括(kuò )曰(yuē ):“车(chē )战(zhàn )之(zhī )利(lì ),见(jiàn )于(yú )历(lì )世(shì )。巫(wū )臣(chén )教(jiāo )吴(wú )子(zǐ )以(yǐ )车(chē )战(zhàn ),遂(suí )霸(bà )中(zhōng )国(guó );李(lǐ )靖(jìng )偏(piān )箱(xiāng )鹿(lù )角(jiǎo ),以(yǐ )禽(qín )颉(jié )利(lì )。臣(chén )但(dàn )未(wèi )知(zhī )一(yī )事(shì ),古(gǔ )人(rén )所(suǒ )谓(wèi )兵(bīng )车(chē )者(zhě ),轻(qīng )车(chē )也(yě ),五(wǔ )御(yù )折(shé )旋(xuán ),利(lì )于(yú )便(biàn )捷(jié )。今(jīn )民(mín )间(jiān )辎(zī )车(chē ),重(zhòng )大(dà )椎(zhuī )朴(pǔ ),以(yǐ )牛(niú )挽(wǎn )之(zhī ),日(rì )不(bú )能(néng )三(sān )十(shí )里(lǐ ),少(shǎo )蒙(méng )雨(yǔ )雪(xuě ),则(zé )跬(kuǐ )步(bù )不(bú )进(jìn ),故(gù )世(shì )谓(wèi )之(zhī )太(tài )平(píng )车(chē ),恐(kǒng )兵(bīng )间(jiān )不(bú )可(kě )用(yòng )耳(ěr )。”帝(dì )喜(xǐ )曰(yuē ):“人(rén )言(yán )无(wú )及(jí )此(cǐ )者(zhě ),朕(zhèn )当(dāng )思(sī )之(zhī )。”遂(suí )问(wèn )蜀(shǔ )盐(yán )事(shì ),括(kuò )对(duì )曰(yuē ):“私(sī )井(jǐng )既(jì )容(róng )其(qí )扑(pū )卖(mài ),则(zé )不(bú )得(dé )无(wú )私(sī )易(yì )。一(yī )切(qiē )实(shí )之(zhī ),而(ér )运(yùn )解(jiě )盐(yán ),使(shǐ )一(yī )出(chū )官(guān )售(shòu ),此(cǐ )亦(yì )省(shěng )刑(xíng )罚(fá )、笼(lóng )遗(yí )利(lì )之(zhī )一(yī )端(duān )。然(rán )忠(zhōng )、万(wàn )、戎(róng )、泸(lú )间(jiān ),夷(yí )界(jiè )小(xiǎo )井(jǐng )尤(yóu )多(duō ),不(bú )知(zhī )辽(liáo )盐(yán )又(yòu )何(hé )如(rú )止(zhǐ )绝(jué )?若(ruò )更(gèng )须(xū )列(liè )候(hòu )加(jiā )警(jǐng ),则(zé )恐(kǒng )得(dé )不(bú )偿(cháng )费(fèi )。”帝(dì )颔(hàn )之(zhī )。明(míng )日(rì ),二(èr )事(shì )俱(jù )寝(qǐn )。执(zhí )政(zhèng )喜(xǐ ),谓(wèi )括(kuò )曰(yuē ):“君(jūn )有(yǒu )何(hé )术(shù ),立(lì )谈(tán )而(ér )罢(bà )此(cǐ )二(èr )事(shì )?”括(kuò )曰(yuē ):“圣(shèng )主(zhǔ )可(kě )以(yǐ )理(lǐ )夺(duó ),不(bú )可(kě )以(yǐ )言(yán )争(zhēng )。若(ruò )车(chē )可(kě )用(yòng ),虏(lǔ )盐(yán )可(kě )禁(jìn ),括(kuò )不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )也(yě )。”括(kuò )自(zì )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )允(yǔn )擢(zhuó )知(zhī )制(zhì )诰(gào )才(cái )三(sān )月(yuè ),至(zhì )是(shì )察(chá )访(fǎng )河(hé )西(xī )路(lù )所(suǒ )陈(chén )凡(fán )三(sān )十(shí )一(yī )事(shì ),诏(zhào )皆(jiē )可(kě )之(zhī )。

癸(guǐ )巳(sì ),集(jí )贤(xián )院(yuàn )学(xué )士(shì )宋(sòng )敏(mǐn )求(qiú )上(shàng )编(biān )修(xiū )《閤(gě )门(mén )仪(yí )注(zhù )》。

九(jiǔ )月(yuè ),丁(dīng )未(wèi ),有(yǒu )司(sī )言(yán ):“供(gòng )亿(yì )钱(qián )谷(gǔ )多(duō )在(zài )浙(zhè )西(xī ),计(jì )置(zhì )及(jí )水(shuǐ )利(lì )事(shì )尽(jìn )在(zài )苏(sū )、秀(xiù )等(děng ),今(jīn )分(fèn )为(wéi )西(xī )路(lù ),必(bì )至(zhì )阙(què )事(shì )。”于(yú )是(shì )诏(zhào )两(liǎng )浙(zhè )仍(réng )合(hé )为(wéi )一(yī )路(lù )。

庚(gēng )戌(xū ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )东(dōng )京(jīng ),谒(yè )二(èr )仪(yí )、五(wǔ )鸾(luán )殿(diàn )。

壬(rén )子(zǐ ),三(sān )司(sī )火(huǒ ),自(zì )巳(sì )至(zhì )戌(xū )止(zhǐ ),焚(fén )屋(wū )千(qiān )八(bā )十(shí )楹(yíng ),案(àn )牍(dú )殆(dài )尽(jìn )。时(shí )元(yuán )绛(jiàng )为(wéi )三(sān )司(sī )使(shǐ ),宋(sòng )迪(dí )为(wéi )判(pàn )官(guān ),迪(dí )遣(qiǎn )使(shǐ )煮(zhǔ )药(yào )失(shī )火(huǒ )。火(huǒ )炽(chì ),帝(dì )御(yù )西(xī )角(jiǎo )楼(lóu )以(yǐ )观(guān )。知(zhī )制(zhì )诰(gào )章(zhāng )惇(dūn )判(pàn )军(jūn )器(qì )监(jiān ),遽(jù )部(bù )本(běn )监(jiān )役(yì )兵(bīng )往(wǎng )救(jiù ),经(jīng )由(yóu )西(xī )角(jiǎo )楼(lóu ),帝(dì )顾(gù )问(wèn ),左(zuǒ )右(yòu )以(yǐ )惇(dūn )为(wéi )对(duì )。明(míng )日(rì ),迪(dí )夺(duó )官(guān ),绛(jiàng )罢(bà ),以(yǐ )章(zhāng )惇(dūn )代(dài )之(zhī )。诏(zhào )诸(zhū )路(lù ),熙(xī )宁(níng )五(wǔ )年(nián )文(wén )帐(zhàng )悉(xī )封(fēng )上(shàng ),防(fáng )其(qí )因(yīn )火(huǒ )为(wéi )奸(jiān )也(yě )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),置(zhì )三(sān )十(shí )七(qī )将(jiāng ),京(jīng )畿(jī )七(qī )、河(hé )北(běi )十(shí )七(qī )、京(jīng )东(dōng )十(shí )、京(jīng )西(xī )三(sān ),从(cóng )蔡(cài )挺(tǐng )请(qǐng )也(yě )。

知(zhī )大(dà )名(míng )府(fǔ )文(wén )彦(yàn )博(bó )言(yán ):“河(hé )溢(yì )坏(huài )民(mín )田(tián ),多(duō )者(zhě )六(liù )十(shí )村(cūn ),户(hù )至(zhì )万(wàn )七(qī )千(qiān ),少(shǎo )者(zhě )九(jiǔ )村(cūn ),户(hù )至(zhì )四(sì )千(qiān )六(liù )百(bǎi ),愿(yuàn )蠲(juān )租(zū )税(shuì )。”从(cóng )之(zhī )。又(yòu )命(mìng )都(dōu )水(shuǐ )诘(jié )官(guān )吏(lì )不(bú )以(yǐ )水(shuǐ )灾(zāi )闻(wén )者(zhě )。外(wài )都(dōu )水(shuǐ )监(jiān )丞(chéng )程(chéng )昉(fǎng )以(yǐ )忧(yōu )死(sǐ )。

都(dōu )水(shuǐ )监(jiān )丞(chéng )刘(liú )璯(kuài )言(yán ):“自(zì )开(kāi )直(zhí )河(hé ),闭(bì )鱼(yú )肋(lèi ),水(shuǐ )势(shì )增(zēng )涨(zhǎng ),行(háng )流(liú )湍(tuān )急(jí ),渐(jiàn )塌(tā )河(hé )岸(àn );而(ér )许(xǔ )家(jiā )港(gǎng )、清(qīng )水(shuǐ )镇(zhèn )河(hé )极(jí )浅(qiǎn )漫(màn ),几(jǐ )于(yú )不(bú )流(liú )。虽(suī )二(èr )股(gǔ )深(shēn )快(kuài ),而(ér )薄(báo )泊(bó )以(yǐ )东(dōng ),下(xià )至(zhì )四(sì )界(jiè )首(shǒu ),退(tuì )出(chū )之(zhī )田(tián ),略(luè )无(wú )固(gù )护(hù )。设(shè )遇(yù )漫(màn )水(shuǐ )出(chū )岸(àn ),牵(qiān )回(huí )河(hé )头(tóu ),将(jiāng )复(fù )成(chéng )水(shuǐ )患(huàn )。宜(yí )候(hòu )霜(shuāng )降(jiàng )水(shuǐ )落(luò ),闭(bì )清(qīng )水(shuǐ )镇(zhèn )河(hé ),筑(zhù )缕(lǚ )河(hé )堤(dī )一(yī )道(dào ),以(yǐ )遏(è )涨(zhǎng )水(shuǐ ),使(shǐ )大(dà )河(hé )复(fù )循(xún )故(gù )道(dào )。又(yòu )退(tuì )出(chū )良(liáng )田(tián )数(shù )万(wàn )顷(qǐng ),俾(bǐ )民(mín )种(zhǒng )耕(gēng )。而(ér )博(bó )州(zhōu )界(jiè )堂(táng )邑(yì )等(děng )退(tuì )背(bèi )七(qī )埽(sào ),岁(suì )减(jiǎn )修(xiū )护(hù )之(zhī )费(fèi ),公(gōng )私(sī )两(liǎng )济(jì )。”从(cóng )之(zhī )。

代(dài )北(běi )疆(jiāng )议(yì )逾(yú )时(shí )不(bú )决(jué ),辽(liáo )复(fù )遣(qiǎn )萧(xiāo )禧(xǐ )来(lái )言(yán )。甲(jiǎ )寅(yín ),诏(zhào )枢(shū )密(mì )院(yuàn )议(yì )边(biān )防(fáng )。

癸(guǐ )亥(hài ),辽(liáo )主(zhǔ )祠(cí )木(mù )叶(yè )山(shān )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),辽(liáo )主(zhǔ )驻(zhù )藕(ǒu )丝(sī )淀(diàn )。

壬(rén )申(shēn ),遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )赐(cì )韩(hán )琦(qí )、富(fù )弼(bì )、文(wén )彦(yàn )博(bó )、曾(céng )公(gōng )亮(liàng )诏(zhào )曰(yuē ):“通(tōng )好(hǎo )北(běi )敌(dí ),凡(fán )八(bā )十(shí )年(nián ),近(jìn )岁(suì )以(yǐ )来(lái ),生(shēng )事(shì )弥(mí )甚(shèn )。代(dài )北(běi )之(zhī )地(dì ),素(sù )无(wú )定(dìng )封(fēng ),故(gù )造(zào )衅(xìn )端(duān ),妄(wàng )来(lái )理(lǐ )辨(biàn )。比(bǐ )敕(chì )官(guān )吏(lì )同(tóng )加(jiā )按(àn )行(háng ),虽(suī )图(tú )籍(jí )甚(shèn )明(míng ),而(ér )诡(guǐ )辞(cí )不(bú )服(fú )。今(jīn )横(héng )使(shǐ )复(fù )至(zhì ),意(yì )在(zài )必(bì )得(dé )。敌(dí )情(qíng )无(wú )厌(yàn ),势(shì )恐(kǒng )未(wèi )已(yǐ ),万(wàn )一(yī )不(bú )测(cè ),何(hé )以(yǐ )待(dài )之(zhī )?古(gǔ )之(zhī )大(dà )政(zhèng ),必(bì )咨(zī )故(gù )老(lǎo ),卿(qīng )其(qí )具(jù )奏(zòu )。”

琦(qí )奏(zòu )言(yán ):“臣(chén )观(guān )近(jìn )年(nián )朝(cháo )廷(tíng )举(jǔ )事(shì ),似(sì )不(bú )以(yǐ )大(dà )敌(dí )为(wéi )恤(xù )。始(shǐ )为(wéi )陛(bì )下(xià )谋(móu )者(zhě ),必(bì )曰(yuē )自(zì )祖(zǔ )宗(zōng )以(yǐ )来(lái ),因(yīn )循(xún )苟(gǒu )且(qiě ),治(zhì )国(guó )之(zhī )本(běn ),必(bì )先(xiān )聚(jù )财(cái )积(jī )谷(gǔ ),募(mù )兵(bīng )于(yú )农(nóng ),则(zé )可(kě )鞭(biān )笞(chī )四(sì )夷(yí ),复(fù )唐(táng )故(gù )疆(jiāng )。故(gù )散(sàn )青(qīng )苗(miáo )钱(qián ),为(wéi )免(miǎn )役(yì )法(fǎ ),置(zhì )市(shì )易(yì )务(wù ),次(cì )第(dì )取(qǔ )钱(qián )。新(xīn )制(zhì )日(rì )下(xià ),更(gèng )改(gǎi )无(wú )常(cháng ),而(ér )监(jiān )司(sī )督(dū )责(zé ),以(yǐ )刻(kè )为(wéi )明(míng )。今(jīn )农(nóng )怒(nù )于(yú )畎(quǎn )亩(mǔ ),商(shāng )叹(tàn )于(yú )道(dào )路(lù ),长(zhǎng )吏(lì )不(bú )安(ān )其(qí )职(zhí ),陛(bì )下(xià )不(bú )尽(jìn )知(zhī )也(yě )。夫(fū )欲(yù )攘(rǎng )斥(chì )四(sì )夷(yí )以(yǐ )兴(xìng )太(tài )平(píng ),而(ér )先(xiān )使(shǐ )邦(bāng )本(běn )困(kùn )摇(yáo ),众(zhòng )心(xīn )离(lí )怨(yuàn ),此(cǐ )则(zé )为(wéi )陛(bì )下(xià )始(shǐ )谋(móu )者(zhě )大(dà )误(wù )也(yě )。臣(chén )今(jīn )为(wéi )陛(bì )下(xià )计(jì ),宜(yí )遣(qiǎn )报(bào )使(shǐ ),且(qiě )言(yán ):‘向(xiàng )来(lái )兴(xìng )作(zuò ),乃(nǎi )修(xiū )备(bèi )之(zhī )常(cháng ),岂(qǐ )有(yǒu )它(tā )意(yì )。疆(jiāng )土(tǔ )素(sù )定(dìng ),悉(xī )如(rú )旧(jiù )境(jìng ),不(bú )可(kě )持(chí )此(cǐ )造(zào )端(duān ),以(yǐ )堕(duò )累(lèi )世(shì )之(zhī )好(hǎo )。’可(kě )疑(yí )之(zhī )形(xíng ),如(rú )将(jiāng )官(guān )之(zhī )类(lèi ),因(yīn )而(ér )罢(bà )去(qù )。益(yì )养(yǎng )民(mín )爱(ài )力(lì ),选(xuǎn )贤(xián )任(rèn )能(néng ),疏(shū )远(yuǎn )奸(jiān )谀(yú ),进(jìn )用(yòng )忠(zhōng )鲠(gěng ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )悦(yuè )服(fú ),边(biān )备(bèi )日(rì )充(chōng )。若(ruò )其(qí )果(guǒ )自(zì )败(bài )盟(méng ),则(zé )可(kě )一(yī )振(zhèn )威(wēi )武(wǔ ),恢(huī )复(fù )故(gù )疆(jiāng ),摅(shū )累(lèi )朝(cháo )之(zhī )宿(xiǔ )愤(fèn )矣(yǐ )。”

弼(bì )言(yán ):“朝(cháo )廷(tíng )诸(zhū )边(biān )用(yòng )兵(bīng ),辽(liáo )所(suǒ )以(yǐ )先(xiān )期(qī )求(qiú )衅(xìn )。不(bú )若(ruò )委(wěi )边(biān )臣(chén )诘(jié )而(ér )严(yán )备(bèi )之(zhī ),来(lái )则(zé )御(yù ),去(qù )则(zé )备(bèi );亲(qīn )征(zhēng )之(zhī )谋(móu ),未(wèi )可(kě )轻(qīng )举(jǔ )。且(qiě )选(xuǎn )人(rén )报(bào )聘(pìn )。彼(bǐ )籍(jí )吾(wú )岁(suì )赐(cì ),方(fāng )能(néng )立(lì )国(guó ),岂(qǐ )无(wú )欲(yù )安(ān )静(jìng )之(zhī )理(lǐ )!”

彦(yàn )博(bó )言(yán ):“萧(xiāo )禧(xǐ )之(zhī )来(lái ),欲(yù )以(yǐ )北(běi )亭(tíng )为(wéi )界(jiè ),缘(yuán )庆(qìng )历(lì )西(xī )事(shì )未(wèi )平(píng )之(zhī )时(shí ),来(lái )求(qiú )黄(huáng )嵬(wéi )之(zhī )地(dì ),容(róng )易(yì )与(yǔ )之(zhī )。中(zhōng )国(guó )御(yù )戎(róng ),守(shǒu )信(xìn )为(wéi )上(shàng ),必(bì )以(yǐ )誓(shì )书(shū )为(wéi )证(zhèng )。若(ruò )萌(méng )犯(fàn )顺(shùn )之(zhī )心(xīn ),当(dāng )预(yù )备(bèi )边(biān ),使(shǐ )战(zhàn )胜(shèng )守(shǒu )固(gù )而(ér )已(yǐ )。”

公(gōng )亮(liàng )言(yán ):“嘉(jiā )祐(yòu )间(jiān ),夏(xià )国(guó )妄(wàng )认(rèn )同(tóng )家(jiā )堡(bǎo )为(wéi )界(jiè ),延(yán )州(zhōu )牒(dié )问(wèn ),遂(suí )围(wéi )大(dà )顺(shùn ),寇(kòu )边(biān )不(bú )已(yǐ ),绝(jué )其(qí )岁(suì )赐(cì ),始(shǐ )求(qiú )帖(tiē )服(fú )。今(jīn )待(dài )辽(liáo )极(jí )包(bāo )容(róng )矣(yǐ ),不(bú )使(shǐ )知(zhī )惧(jù ),恐(kǒng )未(wèi )易(yì )驯(xùn )扰(rǎo )。控(kòng )制(zhì )之(zhī )术(shù ),毋(wú )令(lìng )倒(dǎo )持(chí )。”

帝(dì )召(zhào )刘(liú )忱(chén )、吕(lǚ )大(dà )忠(zhōng )与(yǔ )执(zhí )政(zhèng )议(yì )之(zhī ),将(jiāng )从(cóng )其(qí )请(qǐng )。大(dà )忠(zhōng )曰(yuē ):“彼(bǐ )遣(qiǎn )一(yī )使(shǐ )来(lái ),即(jí )与(yǔ )地(dì )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ );若(ruò )使(shǐ )魏(wèi )王(wáng )英(yīng )弼(bì )来(lái ),尽(jìn )索(suǒ )关(guān )南(nán )地(dì ),亦(yì )与(yǔ )之(zhī )乎(hū )?”帝(dì )默(mò )然(rán )。忱(chén )与(yǔ )大(dà )忠(zhōng )坚(jiān )执(zhí )不(bú )与(yǔ ),扫(sǎo )政(zhèng )知(zhī )不(bú )可(kě )夺(duó ),乃(nǎi )罢(bà )忱(chén )还(hái )三(sān )司(sī ),许(xǔ )大(dà )忠(zhōng )终(zhōng )制(zhì )。

丁(dīng )丑(chǒu ),辽(liáo )命(mìng )有(yǒu )司(sī )颁(bān )行(háng )《史(shǐ )记(jì )》、《汉(hàn )书(shū )》。

辽(liáo )以(yǐ )知(zhī )蓟(jì )州(zhōu )事(shì )耶(yē )律(lǜ )庶(shù )箴(zhēn )善(shàn )属(shǔ )文(wén ),迁(qiān )都(dōu )林(lín )牙(yá )。庶(shù )箴(zhēn )上(shàng )表(biǎo ),乞(qǐ )广(guǎng )本(běn )国(guó )姓(xìng )氏(shì )曰(yuē ):“我(wǒ )朝(cháo )创(chuàng )业(yè )以(yǐ )来(lái ),法(fǎ )制(zhì )修(xiū )明(míng ),惟(wéi )姓(xìng )氏(shì )止(zhǐ )分(fèn )为(wéi )二(èr ),耶(yē )律(lǜ )与(yǔ )萧(xiāo )而(ér )已(yǐ )。始(shǐ ),太(tài )祖(zǔ )制(zhì )契(qì )丹(dān )文(wén )字(zì ),取(qǔ )诸(zhū )部(bù )乡(xiāng )里(lǐ )之(zhī )名(míng ),续(xù )作(zuò )一(yī )篇(piān ),著(zhe )于(yú )卷(juàn )末(mò )。臣(chén )请(qǐng )推(tuī )广(guǎng )之(zhī ),使(shǐ )诸(zhū )部(bù )各(gè )立(lì )姓(xìng )氏(shì ),庶(shù )男(nán )女(nǚ )婚(hūn )媾(gòu ),有(yǒu )合(hé )典(diǎn )礼(lǐ )。”辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )旧(jiù )制(zhì )不(bú )可(kě )遽(jù )厘(lí ),不(bú )听(tīng )。

戊(wù )寅(yín ),诏(zhào )浙(zhè )西(xī )路(lù )提(tí )举(jǔ )司(sī )出(chū )米(mǐ )赈(zhèn )常(cháng )、润(rùn )州(zhōu )饥(jī )。

韩(hán )绛(jiàng )请(qǐng )选(xuǎn )官(guān )置(zhì )司(sī ),以(yǐ )天(tiān )下(xià )户(hù )口(kǒu )、人(rén )丁(dīng )、税(shuì )赋(fù )、场(chǎng )务(wù )、坑(kēng )冶(yě )、河(hé )渡(dù )、房(fáng )园(yuán )之(zhī )类(lèi ),租(zū )额(é )、年(nián )课(kè )及(jí )一(yī )路(lù )钱(qián )谷(gǔ )出(chū )入(rù )之(zhī )数(shù ),去(qù )其(qí )重(zhòng )复(fù ),岁(suì )比(bǐ )较(jiào )增(zēng )亏(kuī )、废(fèi )置(zhì )及(jí )羡(xiàn )馀(yú )、横(héng )费(fèi ),计(jì )赢(yíng )阙(què )之(zhī )处(chù ),使(shǐ )有(yǒu )无(wú )相(xiàng )通(tōng ),而(ér )以(yǐ )任(rèn )职(zhí )能(néng )否(fǒu )为(wéi )黜(chù )陟(zhì ),则(zé )国(guó )计(jì )大(dà )纲(gāng )可(kě )以(yǐ )省(shěng )察(chá )。三(sān )司(sī )使(shǐ )章(zhāng )惇(dūn )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )言(yán )。庚(gēng )辰(chén ),诏(zhào )置(zhì )三(sān )司(sī )会(huì )计(jì )司(sī ),以(yǐ )绛(jiàng )提(tí )举(jǔ )。

范(fàn )纯(chún )仁(rén )自(zì )和(hé )州(zhōu )徙(xǐ )知(zhī )邢(xíng )州(zhōu ),未(wèi )至(zhì ),癸(guǐ )巳(sì ),诏(zhào )加(jiā )龙(lóng )图(tú )阁(gé )直(zhí )学(xué )士(shì ),知(zhī )庆(qìng )州(zhōu )。纯(chún )仁(rén )过(guò )阙(què ),入(rù )对(duì ),帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )父(fù )在(zài )庆(qìng )著(zhe )威(wēi )名(míng ),卿(qīng )今(jīn )继(jì )之(zhī ),可(kě )谓(wèi )世(shì )职(zhí )。卿(qīng )随(suí )侍(shì )既(jì )久(jiǔ ),兵(bīng )法(fǎ )必(bì )精(jīng ),边(biān )事(shì )必(bì )熟(shú )。”纯(chún )仁(rén )度(dù )必(bì )有(yǒu )以(yǐ )开(kāi )边(biān )之(zhī )说(shuō )误(wù )帝(dì )者(zhě ),对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )儒(rú )家(jiā ),末(mò )尝(cháng )学(xué )兵(bīng )法(fǎ )。先(xiān )臣(chén )守(shǒu )边(biān )时(shí ),臣(chén )尚(shàng )幼(yòu ),不(bú )复(fù )记(jì )忆(yì )。且(qiě )今(jīn )日(rì )事(shì )势(shì ),宜(yí )有(yǒu )不(bú )同(tóng )。陛(bì )下(xià )使(shǐ )臣(chén )缮(shàn )治(zhì )城(chéng )垒(lěi ),爱(ài )养(yǎng )百(bǎi )姓(xìng ),臣(chén )策(cè )疲(pí )驽(nú )不(bú )敢(gǎn )辞(cí )。若(ruò )使(shǐ )开(kāi )拓(tuò )封(fēng )疆(jiāng ),侵(qīn )攘(rǎng )边(biān )境(jìng ),非(fēi )臣(chén )所(suǒ )长(zhǎng ),愿(yuàn )别(bié )择(zé )才(cái )帅(shuài )。”帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )才(cái )何(hé )所(suǒ )不(bú )能(néng ),顾(gù )不(bú )肯(kěn )为(wéi )朕(zhèn )悉(xī )心(xīn )耳(ěr )。”遂(suí )行(háng )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),高(gāo )丽(lì )贡(gòng )于(yú )辽(liáo )。

己(jǐ )未(wèi ),冬(dōng )至(zhì ),合(hé )祭(jì )天(tiān )地(dì )于(yú )圜(huán )丘(qiū ),以(yǐ )太(tài )祖(zǔ )配(pèi )。

吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )得(dé )君(jūn )怙(hù )权(quán ),虑(lǜ )王(wáng )安(ān )石(shí )复(fù )进(jìn ),乃(nǎi )援(yuán )郊(jiāo )祀(sì )赦(shè )例(lì ),荐(jiàn )安(ān )石(shí )为(wéi )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。方(fāng )进(jìn )答(dá )刂(cè ),帝(dì )察(chá )知(zhī )其(qí )情(qíng ),遽(jù )问(wèn )曰(yuē ):“安(ān )石(shí )去(qù )不(bú )以(yǐ )罪(zuì ),何(hé )故(gù )用(yòng )赦(shè )复(fù )官(guān )?”惠(huì )卿(qīng )无(wú )以(yǐ )对(duì )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),省(shěng )熙(xī )、河(hé )、岷(mín )三(sān )州(zhōu )官(guān )百(bǎi )四(sì )十(shí )一(yī )员(yuán )。

丁(dīng )卯(mǎo ),文(wén )武(wǔ )官(guān )加(jiā )恩(ēn )。

以(yǐ )知(zhī )熙(xī )州(zhōu )王(wáng )韶(sháo )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )。

辛(xīn )巳(sì ),辽(liáo )诏(zhào )改(gǎi )明(míng )年(nián )元(yuán )曰(yuē )大(dà )康(kāng )。大(dà )赦(shè )。

往(wǎng )时(shí )高(gāo )丽(lì )入(rù )贡(gòng ),皆(jiē )自(zì )登(dēng )州(zhōu )。是(shì )岁(suì ),遣(qiǎn )其(qí )臣(chén )金(jīn )良(liáng )鉴(jiàn )来(lái )言(yán ),乞(qǐ )改(gǎi )涂(tú )由(yóu )明(míng )州(zhōu )诣(yì )阙(què );从(cóng )之(zhī )。

淯(yù )井(jǐng )、长(zhǎng )宁(níng )夷(yí )十(shí )郡(jùn )、八(bā )姓(xìng )及(jí )武(wǔ )都(dōu )夷(yí )皆(jiē )内(nèi )附(fù )。

辽(liáo )生(shēng )女(nǚ )直(zhí )部(bù )节(jiē )度(dù )使(shǐ )阿(ā )库(kù )纳(nà )卒(zú )。女(nǚ )直(zhí )本(běn )女(nǚ )真(zhēn ),避(bì )辽(liáo )兴(xìng )宗(zōng )讳(huì ),改(gǎi )曰(yuē )女(nǚ )直(zhí )。其(qí )始(shǐ )祖(zǔ )曰(yuē )函(hán )普(pǔ ),函(hán )普(pǔ )生(shēng )乌(wū )鲁(lǔ ),乌(wū )鲁(lǔ )生(shēng )跋(bá )海(hǎi ),跋(bá )海(hǎi )生(shēng )绥(suí )可(kě ),绥(suí )可(kě )生(shēng )石(shí )鲁(lǔ ),石(shí )鲁(lǔ )生(shēng )阿(ā )库(kù )纳(nà ),阿(ā )库(kù )纳(nà )能(néng )役(yì )属(shǔ )诸(zhū )部(bù )。会(huì )辽(liáo )五(wǔ )国(guó )佛(fó )宁(níng )部(bù )节(jiē )度(dù )使(shǐ )巴(bā )哩(lǐ )美(měi )叛(pàn ),辽(liáo )将(jiāng )致(zhì )讨(tǎo ),阿(ā )库(kù )纳(nà )恐(kǒng )辽(liáo )兵(bīng )深(shēn )入(rù ),得(dé )其(qí )山(shān )川(chuān )险(xiǎn )易(yì ),或(huò )将(jiāng )图(tú )之(zhī ),乃(nǎi )告(gào )辽(liáo )曰(yuē ):“彼(bǐ )可(kě )计(jì )取(qǔ )也(yě )。若(ruò )用(yòng )兵(bīng ),必(bì )先(xiān )走(zǒu )险(xiǎn ),非(fēi )岁(suì )月(yuè )可(kě )平(píng )。”从(cóng )之(zhī )。阿(ā )库(kù )纳(nà )因(yīn )袭(xí )而(ér )禽(qín )之(zhī )以(yǐ )献(xiàn )。辽(liáo )主(zhǔ )召(zhào )见(jiàn ),燕(yàn )赐(cì )加(jiā )等(děng ),授(shòu )生(shēng )女(nǚ )真(zhēn )部(bù )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),始(shǐ )有(yǒu )官(guān )属(shǔ ),纪(jì )纲(gāng )渐(jiàn )立(lì )矣(yǐ ),然(rán )不(bú )肯(kěn )受(shòu )印(yìn ),系(xì )辽(liáo )籍(jí )。其(qí )部(bù )内(nèi )旧(jiù )无(wú )铁(tiě ),邻(lín )国(guó )有(yǒu )以(yǐ )甲(jiǎ )胄(zhòu )往(wǎng )鬻(yù )者(zhě ),必(bì )厚(hòu )价(jià )售(shòu )之(zhī )。得(dé )铁(tiě )既(jì )多(duō ),因(yīn )以(yǐ )修(xiū )弓(gōng )矢(shǐ ),备(bèi )器(qì )械(xiè ),兵(bīng )势(shì )稍(shāo )振(zhèn ),前(qián )后(hòu )愿(yuàn )附(fù )者(zhě )众(zhòng )。至(zhì )是(shì )五(wǔ )国(guó )穆(mù )延(yán )部(bù )舍(shě )音(yīn )贝(bèi )勒(lè )复(fù )叛(pàn )辽(liáo ),阿(ā )库(kù )纳(nà )伐(fá )之(zhī ),舍(shě )音(yīn )败(bài )走(zǒu )。阿(ā )库(kù )纳(nà )将(jiāng )见(jiàn )边(biān )将(jiāng ),自(zì )陈(chén )败(bài )舍(shě )音(yīn )之(zhī )功(gōng ),行(háng )次(cì )拉(lā )林(lín )水(shuǐ ),疾(jí )作(zuò )而(ér )死(sǐ )。于(yú )是(shì )和(hé )里(lǐ )布(bù )嗣(sì )。

阅读:25776

打赏捐助〔Donate〕>>>

《神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁七年(辽咸雍十年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库