载记·第十三章【登录】

《晋书》 > 载记 > 《载记·第十三章》 > 拼音版

苻(fú )坚(jiān ),字(zì )永(yǒng )固(gù ),一(yī )名(míng )文(wén )玉(yù ),雄(xióng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。祖(zǔ )洪(hóng ),从(cóng )石(shí )季(jì )龙(lóng )徙(xǐ )鄴(yè ),家(jiā )于(yú )永(yǒng )贵(guì )里(lǐ )。其(qí )母(mǔ )苟(gǒu )氏(shì )尝(cháng )游(yóu )漳(zhāng )水(shuǐ ),祈(qí )子(zǐ )于(yú )西(xī )门(mén )豹(bào )祠(cí ),其(qí )夜(yè )梦(mèng )与(yǔ )神(shén )交(jiāo ),因(yīn )而(ér )有(yǒu )孕(yùn ),十(shí )二(èr )月(yuè )而(ér )生(shēng )坚(jiān )焉(yān )。有(yǒu )神(shén )光(guāng )自(zì )天(tiān )烛(zhú )其(qí )庭(tíng )。背(bèi )有(yǒu )赤(chì )文(wén ),隐(yǐn )起(qǐ )成(chéng )字(zì ),曰(yuē )“草(cǎo )付(fù )臣(chén )又(yòu )土(tǔ )王(wáng )咸(xián )阳(yáng )。”臂(bì )垂(chuí )过(guò )膝(xī ),目(mù )有(yǒu )紫(zǐ )光(guāng )。洪(hóng )奇(qí )而(ér )爱(ài )之(zhī ),名(míng )曰(yuē )坚(jiān )头(tóu )。年(nián )七(qī )岁(suì ),聪(cōng )敏(mǐn )好(hǎo )施(shī ),举(jǔ )止(zhǐ )不(bú )逾(yú )规(guī )矩(jǔ )。每(měi )侍(shì )洪(hóng )侧(cè ),辄(zhé )量(liàng )洪(hóng )举(jǔ )措(cuò ),取(qǔ )与(yǔ )不(bú )失(shī )机(jī )候(hòu )。洪(hóng )每(měi )曰(yuē ):“此(cǐ )兒(ér )姿(zī )貌(mào )瑰(guī )伟(wěi ),质(zhì )性(xìng )过(guò )人(rén ),非(fēi )常(cháng )相(xiàng )也(yě )。”高(gāo )平(píng )徐(xú )统(tǒng )有(yǒu )知(zhī )人(rén )之(zhī )鉴(jiàn ),遇(yù )坚(jiān )于(yú )路(lù ),异(yì )之(zhī ),执(zhí )其(qí )手(shǒu )曰(yuē ):“苻(fú )郎(láng ),此(cǐ )官(guān )之(zhī )御(yù )街(jiē ),小(xiǎo )兒(ér )敢(gǎn )戏(xì )于(yú )此(cǐ ),不(bú )畏(wèi )司(sī )隶(lì )缚(fù )邪(xié )?”坚(jiān )曰(yuē ):“司(sī )隶(lì )缚(fù )罪(zuì )人(rén ),不(bú )缚(fù )小(xiǎo )兒(ér )戏(xì )也(yě )。”统(tǒng )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“此(cǐ )兒(ér )有(yǒu )霸(bà )王(wáng )之(zhī )相(xiàng )。”左(zuǒ )右(yòu )怪(guài )之(zhī ),统(tǒng )曰(yuē ):“非(fēi )尔(ěr )所(suǒ )及(jí )也(yě )。”后(hòu )又(yòu )遇(yù )之(zhī ),统(tǒng )下(xià )车(chē )屏(píng )人(rén ),密(mì )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“苻(fú )郎(láng )骨(gǔ )相(xiàng )不(bú )恆(héng ),后(hòu )当(dāng )大(dà )贵(guì ),但(dàn )仆(pú )不(bú )见(jiàn ),如(rú )何(hé )!”坚(jiān )曰(yuē ):“诚(chéng )如(rú )公(gōng )言(yán ),不(bú )敢(gǎn )忘(wàng )德(dé )。”八(bā )岁(suì ),请(qǐng )师(shī )就(jiù )家(jiā )学(xué )。洪(hóng )曰(yuē ):“汝(rǔ )戎(róng )狄(dí )异(yì )类(lèi ),世(shì )知(zhī )饮(yǐn )酒(jiǔ ),今(jīn )乃(nǎi )求(qiú )学(xué )邪(xié )!”欣(xīn )而(ér )许(xǔ )之(zhī )。

健(jiàn )之(zhī )入(rù )关(guān )也(yě ),梦(mèng )天(tiān )神(shén )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )硃(zhū )衣(yī )赤(chì )冠(guàn ),命(mìng )拜(bài )坚(jiān )为(wéi )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn ),健(jiàn )翌(yì )日(rì )为(wéi )坛(tán )于(yú )曲(qǔ )沃(wò )以(yǐ )授(shòu )之(zhī )。健(jiàn )泣(qì )谓(wèi )坚(jiān )曰(yuē ):“汝(rǔ )祖(zǔ )昔(xī )受(shòu )此(cǐ )号(hào ),今(jīn )汝(rǔ )复(fù )为(wéi )神(shén )明(míng )所(suǒ )命(mìng ),可(kě )不(bú )勉(miǎn )之(zhī )!”坚(jiān )挥(huī )剑(jiàn )捶(chuí )马(mǎ ),志(zhì )气(qì )感(gǎn )厉(lì ),士(shì )卒(zú )莫(mò )不(bú )惮(dàn )服(fú )焉(yān )。性(xìng )至(zhì )孝(xiào ),博(bó )学(xué )多(duō )才(cái )艺(yì ),有(yǒu )经(jīng )济(jì )大(dà )志(zhì ),要(yào )结(jié )英(yīng )豪(háo ),以(yǐ )图(tú )纬(wěi )世(shì )之(zhī )宜(yí )。王(wáng )猛(měng )、吕(lǚ )婆(pó )楼(lóu )、强(qiáng )汪(wāng )、梁(liáng )平(píng )老(lǎo )等(děng )并(bìng )有(yǒu )王(wáng )佐(zuǒ )之(zhī )才(cái ),为(wéi )其(qí )羽(yǔ )翼(yì )。太(tài )原(yuán )薛(xuē )赞(zàn )、略(luè )阳(yáng )权(quán )翼(yì )见(jiàn )而(ér )惊(jīng )曰(yuē ):“非(fēi )常(cháng )人(rén )也(yě )!”

及(jí )苻(fú )生(shēng )嗣(sì )伪(wěi )位(wèi ),赞(zàn )、翼(yì )说(shuō )坚(jiān )曰(yuē ):“今(jīn )主(zhǔ )上(shàng )昏(hūn )虐(nuè ),天(tiān )下(xià )离(lí )心(xīn )。有(yǒu )德(dé )者(zhě )昌(chāng ),无(wú )德(dé )受(shòu )殃(yāng ),天(tiān )之(zhī )道(dào )也(yě )。神(shén )器(qì )业(yè )重(zhòng ),不(bú )可(kě )令(lìng )他(tā )人(rén )取(qǔ )之(zhī ),愿(yuàn )君(jūn )王(wáng )行(háng )汤(tāng )、武(wǔ )之(zhī )事(shì ),以(yǐ )顺(shùn )天(tiān )人(rén )之(zhī )心(xīn )。”坚(jiān )深(shēn )然(rán )之(zhī ),纳(nà )为(wéi )谋(móu )主(zhǔ )。生(shēng )既(jì )残(cán )虐(nuè )无(wú )度(dù ),梁(liáng )平(píng )老(lǎo )等(děng )亟(jí )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),坚(jiān )遂(suí )弑(shì )生(shēng ),以(yǐ )伪(wěi )位(wèi )让(ràng )其(qí )兄(xiōng )法(fǎ )。法(fǎ )自(zì )以(yǐ )庶(shù )孽(niè ),不(bú )敢(gǎn )当(dāng )。坚(jiān )及(jí )母(mǔ )苟(gǒu )氏(shì )并(bìng )虑(lǜ )众(zhòng )心(xīn )未(wèi )服(fú ),难(nán )居(jū )大(dà )位(wèi ),群(qún )僚(liáo )固(gù )请(qǐng ),乃(nǎi )从(cóng )之(zhī )。以(yǐ )升(shēng )平(píng )元(yuán )年(nián )僭(jiàn )称(chēng )大(dà )秦(qín )天(tiān )王(wáng ),诛(zhū )生(shēng )幸(xìng )臣(chén )董(dǒng )龙(lóng )、赵(zhào )韶(sháo )等(děng )二(èr )十(shí )余(yú )人(rén ),赦(shè )其(qí )境(jìng )内(nèi ),改(gǎi )元(yuán )曰(yuē )永(yǒng )兴(xìng )。追(zhuī )谥(shì )父(fù )雄(xióng )为(wéi )文(wén )桓(huán )皇(huáng )帝(dì ),尊(zūn )母(mǔ )苟(gǒu )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),妻(qī )苟(gǒu )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),子(zǐ )宏(hóng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。兄(xiōng )法(fǎ )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、丞(chéng )相(xiàng )、录(lù )尚(shàng )书(shū ),从(cóng )祖(zǔ )侯(hóu )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),从(cóng )兄(xiōng )柳(liǔ )为(wéi )车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、尚(shàng )书(shū )令(lìng ),封(fēng )弟(dì )融(róng )为(wéi )阳(yáng )平(píng )公(gōng ),双(shuāng )河(hé )南(nán )公(gōng ),子(zǐ )丕(pī )长(zhǎng )乐(lè )公(gōng ),晖(huī )平(píng )原(yuán )公(gōng ),熙(xī )广(guǎng )平(píng )公(gōng ),睿(ruì )钜(jù )鹿(lù )公(gōng )。李(lǐ )威(wēi )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè );梁(liáng )平(píng )老(lǎo )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè );强(qiáng )汪(wāng )为(wéi )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn );仇(chóu )腾(téng )为(wéi )尚(shàng )书(shū ),领(lǐng )选(xuǎn );席(xí )宝(bǎo )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )长(zhǎng )史(shǐ )、行(háng )太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì );吕(lǚ )婆(pó )楼(lóu )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi );王(wáng )猛(měng )、薛(xuē )赞(zàn )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng );权(quán )翼(yì )为(wéi )给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng ),与(yǔ )猛(měng )、赞(zàn )并(bìng )掌(zhǎng )机(jī )密(mì )。追(zhuī )复(fù )鱼(yú )遵(zūn )、雷(léi )弱(ruò )兒(ér )、毛(máo )贵(guì )、王(wáng )堕(duò )、梁(liáng )楞(léng )、梁(liáng )安(ān )、段(duàn )纯(chún )、辛(xīn )牢(láo )等(děng )本(běn )官(guān ),以(yǐ )礼(lǐ )改(gǎi )葬(zàng )之(zhī ),其(qí )子(zǐ )孙(sūn )皆(jiē )随(suí )才(cái )擢(zhuó )授(shòu )。初(chū ),坚(jiān )母(mǔ )以(yǐ )法(fǎ )长(zhǎng )而(ér )贤(xián ),又(yòu )得(dé )众(zhòng )心(xīn ),惧(jù )终(zhōng )为(wéi )变(biàn ),至(zhì )此(cǐ ),遣(qiǎn )杀(shā )之(zhī )。坚(jiān )性(xìng )仁(rén )友(yǒu ),与(yǔ )法(fǎ )决(jué )于(yú )东(dōng )堂(táng ),恸(tòng )哭(kū )呕(ǒu )血(xuè ),赠(zèng )以(yǐ )本(běn )官(guān ),谥(shì )曰(yuē )哀(āi ),封(fēng )其(qí )子(zǐ )阳(yáng )为(wéi )东(dōng )海(hǎi )公(gōng ),敷(fū )为(wéi )清(qīng )河(hé )公(gōng )。于(yú )是(shì )修(xiū )废(fèi )职(zhí ),继(jì )绝(jué )世(shì ),礼(lǐ )神(shén )祗(zhī ),课(kè )农(nóng )桑(sāng ),立(lì )学(xué )校(xiào ),鳏(guān )寡(guǎ )孤(gū )独(dú )高(gāo )年(nián )不(bú )自(zì )存(cún )者(zhě ),赐(cì )谷(gǔ )帛(bó )有(yǒu )差(chà ),其(qí )殊(shū )才(cái )异(yì )行(háng )、孝(xiào )友(yǒu )忠(zhōng )义(yì )、德(dé )业(yè )可(kě )称(chēng )者(zhě ),令(lìng )在(zài )所(suǒ )以(yǐ )闻(wén )。

其(qí )将(jiāng )张(zhāng )平(píng )以(yǐ )并(bìng )州(zhōu )叛(pàn ),坚(jiān )率(lǜ )众(zhòng )讨(tǎo )之(zhī ),以(yǐ )其(qí )建(jiàn )节(jiē )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )羌(qiāng )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),率(lǜ )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )据(jù )汾(fén )上(shàng )。坚(jiān )至(zhì )铜(tóng )壁(bì ),平(píng )尽(jìn )众(zhòng )拒(jù )战(zhàn ),为(wéi )羌(qiāng )所(suǒ )败(bài ),获(huò )其(qí )养(yǎng )子(zǐ )蚝(háo ),送(sòng )之(zhī ),平(píng )惧(jù ),乃(nǎi )降(jiàng )于(yú )坚(jiān )。坚(jiān )赦(shè )其(qí )罪(zuì ),署(shǔ )为(wéi )右(yòu )将(jiāng )军(jūn ),蚝(háo )武(wǔ )贲(bēn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),加(jiā )广(guǎng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn ),徙(xǐ )其(qí )所(suǒ )部(bù )三(sān )千(qiān )余(yú )户(hù )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。

坚(jiān )自(zì )临(lín )晋(jìn )登(dēng )龙(lóng )门(mén ),顾(gù )谓(wèi )其(qí )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“美(měi )载(zǎi )山(shān )河(hé )之(zhī )固(gù )!娄(lóu )敬(jìng )有(yǒu )言(yán ),‘关(guān )中(zhōng )四(sì )塞(sāi )之(zhī )国(guó )’,真(zhēn )不(bú )虚(xū )也(yě )。”权(quán )翼(yì )、薛(xuē )赞(zàn )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )夏(xià )、殷(yīn )之(zhī )都(dōu )非(fēi )不(bú )险(xiǎn )也(yě ),周(zhōu )、秦(qín )之(zhī )众(zhòng )非(fēi )不(bú )多(duō )也(yě ),终(zhōng )于(yú )身(shēn )窜(cuàn )南(nán )巢(cháo ),首(shǒu )悬(xuán )白(bái )旗(qí ),躯(qū )残(cán )于(yú )犬(quǎn )戎(róng ),国(guó )分(fèn )于(yú )项(xiàng )籍(jí )昔(xī )何(hé )也(yě )?德(dé )之(zhī )不(bú )修(xiū )故(gù )耳(ěr )。吴(wú )起(qǐ )有(yǒu )言(yán ):‘在(zài )德(dé )不(bú )在(zài )险(xiǎn )。’深(shēn )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )追(zhuī )踪(zōng )唐(táng )、虞(yú ),怀(huái )远(yuǎn )以(yǐ )德(dé ),山(shān )河(hé )之(zhī )固(gù )不(bú )足(zú )恃(shì )也(yě )。”坚(jiān )大(dà )悦(yuè ),乃(nǎi )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。赐(cì )为(wéi )父(fù )后(hòu )者(zhě )爵(jué )一(yī )级(jí ),鳏(guān )寡(guǎ )高(gāo )年(nián )谷(gǔ )帛(bó )有(yǒu )差(chà ),丐(gài )所(suǒ )过(guò )田(tián )租(zū )之(zhī )半(bàn )。是(shì )秋(qiū ),大(dà )旱(hàn ),坚(jiān )减(jiǎn )膳(shàn )撤(chè )悬(xuán ),金(jīn )玉(yù )绮(qǐ )绣(xiù )皆(jiē )散(sàn )之(zhī )戎(róng )士(shì ),后(hòu )宫(gōng )悉(xī )去(qù )罗(luó )纨(wán ),衣(yī )不(bú )曳(yè )地(dì )。开(kāi )山(shān )泽(zé )之(zhī )利(lì ),公(gōng )私(sī )共(gòng )之(zhī ),偃(yǎn )甲(jiǎ )息(xī )兵(bīng ),与(yǔ )境(jìng )内(nèi )休(xiū )息(xī )。

王(wáng )猛(měng )亲(qīn )宠(chǒng )愈(yù )密(mì ),朝(cháo )政(zhèng )莫(mò )不(bú )由(yóu )之(zhī )。特(tè )进(jìn )樊(fán )世(shì ),氐(dī )豪(háo )也(yě ),有(yǒu )大(dà )勋(xūn )于(yú )苻(fú )氏(shì ),负(fù )气(qì )倨(jù )傲(ào ),众(zhòng )辱(rǔ )猛(měng )曰(yuē ):“吾(wú )辈(bèi )与(yǔ )先(xiān )帝(dì )共(gòng )兴(xìng )事(shì )业(yè ),而(ér )不(bú )预(yù )时(shí )权(quán );君(jūn )无(wú )汗(hàn )马(mǎ )之(zhī )劳(láo ),何(hé )敢(gǎn )专(zhuān )管(guǎn )大(dà )任(rèn )?是(shì )为(wéi )我(wǒ )耕(gēng )稼(jià )而(ér )君(jūn )食(shí )之(zhī )乎(hū )!”猛(měng )曰(yuē ):“方(fāng )当(dāng )使(shǐ )君(jūn )为(wéi )宰(zǎi )夫(fū ),安(ān )直(zhí )耕(gēng )稼(jià )而(ér )已(yǐ )。”世(shì )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“要(yào )当(dāng )悬(xuán )汝(rǔ )头(tóu )于(yú )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )门(mén ),不(bú )尔(ěr )者(zhě ),终(zhōng )不(bú )处(chù )于(yú )世(shì )也(yě )。”猛(měng )言(yán )之(zhī )于(yú )坚(jiān ),坚(jiān )怒(nù )曰(yuē ):“必(bì )须(xū )杀(shā )此(cǐ )老(lǎo )氐(dī ),然(rán )后(hòu )百(bǎi )僚(liáo )可(kě )整(zhěng )。”俄(é )而(ér )世(shì )入(rù )言(yán )事(shì ),坚(jiān )谓(wèi )猛(měng )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )以(yǐ )杨(yáng )璧(bì )尚(shàng )主(zhǔ ),璧(bì )何(hé )如(rú )人(rén )也(yě )?”世(shì )勃(bó )然(rán )曰(yuē ):“杨(yáng )璧(bì ),臣(chén )之(zhī )婿(xù )也(yě ),婚(hūn )已(yǐ )久(jiǔ )定(dìng ),陛(bì )下(xià )安(ān )得(dé )令(lìng )之(zhī )尚(shàng )主(zhǔ )乎(hū )!”猛(měng )让(ràng )世(shì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )帝(dì )有(yǒu )海(hǎi )内(nèi ),而(ér )君(jūn )敢(gǎn )竞(jìng )婚(hūn ),是(shì )为(wéi )二(èr )天(tiān )子(zǐ ),安(ān )有(yǒu )上(shàng )下(xià )!”世(shì )怒(nù )起(qǐ ),将(jiāng )击(jī )猛(měng ),左(zuǒ )右(yòu )止(zhǐ )之(zhī )。世(shì )遂(suí )丑(chǒu )言(yán )大(dà )骂(mà ),坚(jiān )由(yóu )此(cǐ )发(fā )怒(nù ),命(mìng )斩(zhǎn )之(zhī )于(yú )西(xī )厩(jiù )。诸(zhū )氐(dī )纷(fēn )纭(yún ),竞(jìng )陈(chén )猛(měng )短(duǎn ),坚(jiān )恚(huì )甚(shèn ),慢(màn )骂(mà ),或(huò )有(yǒu )鞭(biān )挞(tà )于(yú )殿(diàn )庭(tíng )者(zhě )。权(quán )翼(yì )进(jìn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )宏(hóng )达(dá )大(dà )度(dù ),善(shàn )驭(yù )英(yīng )豪(háo ),神(shén )武(wǔ )卓(zhuó )荦(luò ),录(lù )功(gōng )舍(shě )过(guò ),有(yǒu )汉(hàn )祖(zǔ )之(zhī )风(fēng )。然(rán )慢(màn )易(yì )之(zhī )言(yán ),所(suǒ )宜(yí )除(chú )之(zhī )。”坚(jiān )笑(xiào )曰(yuē ):“朕(zhèn )之(zhī )过(guò )也(yě )。”自(zì )是(shì )公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià )无(wú )不(bú )惮(dàn )猛(měng )焉(yān )。

坚(jiān )起(qǐ )明(míng )堂(táng ),缮(shàn )南(nán )北(běi )郊(jiāo ),郊(jiāo )祀(sì )其(qí )祖(zǔ )洪(hóng )以(yǐ )配(pèi )天(tiān ),宗(zōng )祀(sì )其(qí )伯(bó )健(jiàn )于(yú )明(míng )堂(táng )以(yǐ )配(pèi )上(shàng )帝(dì )。亲(qīn )耕(gēng )藉(jiè )田(tián ),其(qí )妻(qī )苟(gǒu )氏(shì )亲(qīn )蚕(cán )于(yú )近(jìn )郊(jiāo )。

坚(jiān )南(nán )游(yóu )霸(bà )陵(líng ),顾(gù )谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“汉(hàn )祖(zǔ )起(qǐ )自(zì )布(bù )衣(yī ),廓(kuò )平(píng )四(sì )海(hǎi ),佐(zuǒ )命(mìng )功(gōng )臣(chén )孰(shú )为(wéi )首(shǒu )乎(hū )?”权(quán )翼(yì )进(jìn )曰(yuē ):“《汉(hàn )书(shū )》以(yǐ )萧(xiāo )、曹(cáo )为(wéi )功(gōng )臣(chén )之(zhī )冠(guàn )。”坚(jiān )曰(yuē ):“汉(hàn )祖(zǔ )与(yǔ )项(xiàng )羽(yǔ )争(zhēng )天(tiān )下(xià ),困(kùn )于(yú )京(jīng )索(suǒ )之(zhī )间(jiān ),身(shēn )被(bèi )七(qī )十(shí )余(yú )创(chuàng ),通(tōng )中(zhōng )六(liù )七(qī ),父(fù )母(mǔ )妻(qī )子(zǐ )为(wéi )楚(chǔ )所(suǒ )囚(qiú )。平(píng )城(chéng )之(zhī )下(xià ),七(qī )日(rì )不(bú )火(huǒ )食(shí ),赖(lài )陈(chén )平(píng )之(zhī )谋(móu ),太(tài )上(shàng )、妻(qī )子(zǐ )克(kè )全(quán ),免(miǎn )匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )祸(huò )。二(èr )相(xiàng )何(hé )得(dé )独(dú )高(gāo )也(yě )!虽(suī )有(yǒu )人(rén )狗(gǒu )之(zhī )喻(yù ),岂(qǐ )黄(huáng )中(zhōng )之(zhī )言(yán )乎(hū )!”于(yú )是(shì )酣(hān )饮(yǐn )极(jí )欢(huān ),命(mìng )群(qún )臣(chén )赋(fù )诗(shī )。大(dà )赦(shè ),复(fù )改(gǎi )元(yuán )曰(yuē )甘(gān )露(lù )。以(yǐ )王(wáng )猛(měng )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )书(shū )令(lìng )、京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )。

其(qí )特(tè )进(jìn )强(qiáng )德(dé ),健(jiàn )妻(qī )之(zhī )弟(dì )也(yě ),昏(hūn )酒(jiǔ )豪(háo )横(héng ),为(wéi )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )患(huàn )。猛(měng )捕(bǔ )而(ér )杀(shā )之(zhī ),陈(chén )尸(shī )于(yú )市(shì )。其(qí )中(zhōng )丞(chéng )邓(dèng )羌(qiāng ),性(xìng )鲠(gěng )直(zhí )不(bú )挠(náo ),与(yǔ )猛(měng )协(xié )规(guī )齐(qí )志(zhì ),数(shù )旬(xún )之(zhī )间(jiān ),贵(guì )戚(qī )强(qiáng )豪(háo )诛(zhū )死(sǐ )者(zhě )二(èr )十(shí )有(yǒu )余(yú )人(rén )。于(yú )是(shì )百(bǎi )僚(liáo )震(zhèn )肃(sù ),豪(háo )右(yòu )屏(píng )气(qì ),路(lù )不(bú )拾(shí )遗(yí ),风(fēng )化(huà )大(dà )行(háng )。坚(jiān )叹(tàn )曰(yuē ):“吾(wú )今(jīn )始(shǐ )知(zhī )天(tiān )下(xià )之(zhī )有(yǒu )法(fǎ )也(yě ),天(tiān )子(zǐ )之(zhī )为(wéi )尊(zūn )也(yě )!”于(yú )是(shì )遣(qiǎn )使(shǐ )巡(xún )察(chá )四(sì )方(fāng )及(jí )戎(róng )夷(yí )种(zhǒng )落(luò ),州(zhōu )郡(jùn )有(yǒu )高(gāo )年(nián )孤(gū )寡(guǎ ),不(bú )能(néng )自(zì )存(cún ),长(zhǎng )史(shǐ )刑(xíng )罚(fá )失(shī )中(zhōng )、为(wéi )百(bǎi )姓(xìng )所(suǒ )苦(kǔ ),清(qīng )修(xiū )疾(jí )恶(è )、劝(quàn )课(kè )农(nóng )桑(sāng )、有(yǒu )便(biàn )于(yú )俗(sú ),笃(dǔ )学(xué )至(zhì )孝(xiào )、义(yì )烈(liè )力(lì )田(tián )者(zhě ),皆(jiē )令(lìng )具(jù )条(tiáo )以(yǐ )闻(wén )。

时(shí )匈(xiōng )奴(nú )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )卫(wèi )辰(chén )遣(qiǎn )使(shǐ )降(jiàng )于(yú )坚(jiān ),遂(suí )请(qǐng )田(tián )内(nèi )地(dì ),坚(jiān )许(xǔ )之(zhī )。云(yún )中(zhōng )护(hù )军(jūn )贾(jiǎ )雍(yōng )遣(qiǎn )其(qí )司(sī )马(mǎ )徐(xú )斌(bīn )率(lǜ )骑(qí )袭(xí )之(zhī ),因(yīn )纵(zòng )兵(bīng )掠(luě )夺(duó )。坚(jiān )怒(nù )曰(yuē ):“朕(zhèn )方(fāng )修(xiū )魏(wèi )绛(jiàng )和(hé )戎(róng )之(zhī )术(shù ),不(bú )可(kě )以(yǐ )小(xiǎo )利(lì )忘(wàng )大(dà )信(xìn )。昔(xī )荆(jīng )吴(wú )之(zhī )战(zhàn ),事(shì )兴(xìng )蚕(cán )妇(fù );浇(jiāo )瓜(guā )之(zhī )惠(huì ),梁(liáng )、宋(sòng )息(xī )兵(bīng )。夫(fū )怨(yuàn )不(bú )在(zài )大(dà ),事(shì )不(bú )在(zài )小(xiǎo ),扰(rǎo )边(biān )动(dòng )众(zhòng ),非(fēi )国(guó )之(zhī )利(lì )也(yě )。所(suǒ )获(huò )资(zī )产(chǎn ),其(qí )悉(xī )以(yǐ )归(guī )之(zhī )。”免(miǎn )雍(yōng )官(guān ),以(yǐ )白(bái )衣(yī )领(lǐng )护(hù )军(jūn ),遣(qiǎn )使(shǐ )修(xiū )和(hé ),示(shì )之(zhī )信(xìn )义(yì )。辰(chén )于(yú )是(shì )入(rù )居(jū )塞(sāi )内(nèi ),贡(gòng )献(xiàn )相(xiàng )寻(xún )。乌(wū )丸(wán )独(dú )孤(gū )、鲜(xiān )卑(bēi )没(méi )奕(yì )于(yú )率(lǜ )众(zhòng )数(shù )万(wàn )又(yòu )降(jiàng )于(yú )坚(jiān )。坚(jiān )初(chū )欲(yù )处(chù )之(zhī )塞(sāi )内(nèi ),苻(fú )融(róng )以(yǐ )“匈(xiōng )奴(nú )为(wéi )患(huàn ),其(qí )兴(xìng )自(zì )古(gǔ )。比(bǐ )虏(lǔ )马(mǎ )不(bú )敢(gǎn )南(nán )首(shǒu )者(zhě ),畏(wèi )威(wēi )故(gù )也(yě )。今(jīn )处(chù )之(zhī )于(yú )内(nèi )地(dì ),见(jiàn )其(qí )弱(ruò )矣(yǐ ),方(fāng )当(dāng )窥(kuī )兵(bīng )郡(jùn )县(xiàn ),为(wéi )北(běi )边(biān )之(zhī )害(hài )。不(bú )如(rú )徙(xǐ )之(zhī )塞(sāi )外(wài ),以(yǐ )存(cún )荒(huāng )服(fú )之(zhī )义(yì )。”坚(jiān )从(cóng )之(zhī )。

坚(jiān )僭(jiàn )位(wèi )五(wǔ )年(nián ),凤(fèng )皇(huáng )集(jí )于(yú )东(dōng )阙(què ),大(dà )赦(shè )其(qí )境(jìng )内(nèi ),百(bǎi )僚(liáo )进(jìn )位(wèi )一(yī )级(jí )。初(chū ),坚(jiān )之(zhī )将(jiāng )为(wéi )赦(shè )也(yě ),与(yǔ )王(wáng )猛(měng )、苻(fú )融(róng )密(mì )议(yì )于(yú )露(lù )堂(táng ),悉(xī )屏(píng )左(zuǒ )右(yòu )。坚(jiān )亲(qīn )为(wéi )赦(shè )文(wén ),猛(měng )、融(róng )供(gòng )进(jìn )纸(zhǐ )墨(mò )。有(yǒu )一(yī )大(dà )苍(cāng )蝇(yíng )入(rù )自(zì )牖(yǒu )间(jiān ),鸣(míng )声(shēng )甚(shèn )大(dà ),集(jí )于(yú )笔(bǐ )端(duān ),驱(qū )而(ér )复(fù )来(lái )。俄(é )而(ér )张(zhāng )安(ān )街(jiē )巷(xiàng )市(shì )里(lǐ )人(rén )相(xiàng )告(gào )曰(yuē ):“官(guān )今(jīn )大(dà )赦(shè )。”有(yǒu )司(sī )以(yǐ )闻(wén )。坚(jiān )惊(jīng )谓(wèi )融(róng )、猛(měng )曰(yuē ):“禁(jìn )中(zhōng )无(wú )耳(ěr )属(shǔ )之(zhī )理(lǐ ),事(shì )何(hé )从(cóng )泄(xiè )也(yě )?”于(yú )是(shì )敕(chì )外(wài )穷(qióng )推(tuī )之(zhī ),咸(xián )言(yán )有(yǒu )一(yī )小(xiǎo )人(rén )衣(yī )黑(hēi )衣(yī ),大(dà )呼(hū )于(yú )市(shì )曰(yuē ):“官(guān )今(jīn )大(dà )赦(shè )。”须(xū )臾(yú )不(bú )见(jiàn )。坚(jiān )叹(tàn )曰(yuē ):“其(qí )向(xiàng )苍(cāng )蝇(yíng )乎(hū )?声(shēng )状(zhuàng )非(fēi )常(cháng ),吾(wú )固(gù )恶(è )之(zhī )。谚(yàn )曰(yuē ):‘欲(yù )人(rén )勿(wù )知(zhī ),莫(mò )若(ruò )勿(wù )为(wéi )。’声(shēng )无(wú )细(xì )而(ér )弗(fú )闻(wén ),事(shì )未(wèi )形(xíng )而(ér )必(bì )彰(zhāng )者(zhě ),其(qí )此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。”坚(jiān )广(guǎng )修(xiū )学(xué )官(guān ),召(zhào )郡(jùn )国(guó )学(xué )生(shēng )通(tōng )一(yī )经(jīng )以(yǐ )上(shàng )充(chōng )之(zhī ),公(gōng )卿(qīng )已(yǐ )下(xià )子(zǐ )孙(sūn )并(bìng )遣(qiǎn )受(shòu )业(yè )。其(qí )有(yǒu )学(xué )为(wéi )通(tōng )儒(rú )、才(cái )堪(kān )干(gàn )事(shì )、清(qīng )修(xiū )廉(lián )直(zhí )、孝(xiào )悌(tì )力(lì )田(tián )者(zhě ),皆(jiē )旌(jīng )表(biǎo )之(zhī )。于(yú )是(shì )人(rén )思(sī )劝(quàn )励(lì ),号(hào )称(chēng )多(duō )士(shì ),盗(dào )贼(zéi )止(zhǐ )息(xī ),请(qǐng )托(tuō )路(lù )绝(jué ),田(tián )畴(chóu )修(xiū )辟(pì ),帑(tǎng )藏(cáng )充(chōng )盈(yíng ),典(diǎn )章(zhāng )法(fǎ )物(wù )靡(mí )不(bú )悉(xī )备(bèi )。坚(jiān )亲(qīn )临(lín )太(tài )学(xué ),考(kǎo )学(xué )生(shēng )经(jīng )义(yì )优(yōu )劣(liè ),品(pǐn )而(ér )第(dì )之(zhī )。问(wèn )难(nán )五(wǔ )经(jīng ),博(bó )士(shì )多(duō )不(bú )能(néng )对(duì )。坚(jiān )谓(wèi )博(bó )士(shì )王(wáng )实(shí )曰(yuē ):“朕(zhèn )一(yī )月(yuè )三(sān )临(lín )太(tài )学(xué ),黜(chù )陟(zhì )幽(yōu )明(míng ),躬(gōng )亲(qīn )奖(jiǎng )励(lì ),罔(wǎng )敢(gǎn )倦(juàn )违(wéi ),庶(shù )几(jǐ )周(zhōu )、孔(kǒng )微(wēi )言(yán )不(bú )由(yóu )朕(zhèn )而(ér )坠(zhuì ),汉(hàn )之(zhī )二(èr )武(wǔ )其(qí )可(kě )追(zhuī )乎(hū )!”实(shí )对(duì )曰(yuē ):“自(zì )刘(liú )石(shí )扰(rǎo )覆(fù )华(huá )畿(jī ),二(èr )都(dōu )鞠(jū )为(wéi )茂(mào )草(cǎo ),儒(rú )生(shēng )罕(hǎn )有(yǒu )或(huò )存(cún ),坟(fén )籍(jí )灭(miè )而(ér )莫(mò )纪(jì ),经(jīng )沦(lún )学(xué )废(fèi ),奄(yǎn )若(ruò )秦(qín )皇(huáng )。陛(bì )下(xià )神(shén )武(wǔ )拨(bō )乱(luàn ),道(dào )隆(lóng )虞(yú )、夏(xià ),开(kāi )庠(xiáng )序(xù )之(zhī )美(měi ),弘(hóng )儒(rú )教(jiāo )之(zhī )风(fēng ),化(huà )盛(shèng )隆(lóng )周(zhōu ),垂(chuí )馨(xīn )千(qiān )祀(sì ),汉(hàn )之(zhī )二(èr )武(wǔ )焉(yān )足(zú )论(lùn )哉(zāi )!”坚(jiān )自(zì )是(shì )每(měi )月(yuè )一(yī )临(lín )太(tài )学(xué ),诸(zhū )生(shēng )竞(jìng )劝(quàn )焉(yān )。

屠(tú )各(gè )张(zhāng )罔(wǎng )聚(jù )众(zhòng )数(shù )千(qiān ),自(zì )称(chēng )大(dà )单(dān )于(yú ),寇(kòu )掠(luě )郡(jùn )县(xiàn )。坚(jiān )以(yǐ )其(qí )尚(shàng )书(shū )邓(dèng )羌(qiāng )为(wéi )建(jiàn )节(jiē )将(jiāng )军(jūn ),率(lǜ )众(zhòng )七(qī )千(qiān )讨(tǎo )平(píng )之(zhī )。

时(shí )商(shāng )人(rén )赵(zhào )掇(duō )、丁(dīng )妃(fēi )、邹(zōu )瓫(pén )等(děng )皆(jiē )家(jiā )累(lèi )千(qiān )金(jīn ),车(chē )服(fú )之(zhī )盛(shèng ),拟(nǐ )则(zé )王(wáng )侯(hóu ),坚(jiān )之(zhī )诸(zhū )公(gōng )竞(jìng )引(yǐn )之(zhī )为(wéi )国(guó )二(èr )卿(qīng )。黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )程(chéng )宪(xiàn )言(yán )于(yú )坚(jiān )曰(yuē ):“赵(zhào )掇(duō )等(děng )皆(jiē )商(shāng )贩(fàn )丑(chǒu )竖(shù ),市(shì )郭(guō )小(xiǎo )人(rén ),车(chē )马(mǎ )衣(yī )服(fú )僭(jiàn )同(tóng )王(wáng )者(zhě ),官(guān )齐(qí )君(jūn )子(zǐ ),为(wéi )籓(bān )国(guó )列(liè )卿(qīng ),伤(shāng )风(fēng )败(bài )俗(sú ),有(yǒu )尘(chén )圣(shèng )化(huà ),宜(yí )肃(sù )明(míng )典(diǎn )法(fǎ ),使(shǐ )清(qīng )浊(zhuó )显(xiǎn )分(fèn )。”坚(jiān )于(yú )是(shì )推(tuī )检(jiǎn )引(yǐn )掇(duō )等(děng )为(wéi )国(guó )卿(qīng )者(zhě ),降(jiàng )其(qí )爵(jué )。乃(nǎi )下(xià )制(zhì ):“非(fēi )命(mìng )士(shì )已(yǐ )上(shàng ),不(bú )得(dé )乘(chéng )车(chē )马(mǎ )于(yú )都(dōu )城(chéng )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )内(nèi )。金(jīn )银(yín )锦(jǐn )绣(xiù ),工(gōng )商(shāng )、皁(zào )隶(lì )、妇(fù )女(nǚ )不(bú )得(dé )服(fú )之(zhī ),犯(fàn )者(zhě )弃(qì )市(shì )。”

兴(xìng )宁(níng )三(sān )年(nián ),坚(jiān )又(yòu )改(gǎi )元(yuán )为(wéi )建(jiàn )元(yuán )。慕(mù )容(róng )遣(qiǎn )其(qí )太(tài )宰(zǎi )慕(mù )容(róng )恪(kè )攻(gōng )拔(bá )洛(luò )阳(yáng ),略(luè )地(dì )至(zhì )于(yú )崤(xiáo )、渑(miǎn )。坚(jiān )惧(jù )其(qí )入(rù )关(guān ),亲(qīn )屯(tún )陕(shǎn )城(chéng )以(yǐ )备(bèi )之(zhī )。

匈(xiōng )奴(nú )右(yòu )贤(xián )王(wáng )曹(cáo )毂(gū )、左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )卫(wèi )辰(chén )举(jǔ )兵(bīng )叛(pàn ),率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn )攻(gōng )其(qí )杏(xìng )城(chéng )已(yǐ )南(nán )郡(jùn )县(xiàn ),屯(tún )于(yú )马(mǎ )兰(lán )山(shān )。索(suǒ )虏(lǔ )乌(wū )延(yán )等(děng )亦(yì )叛(pàn )坚(jiān )而(ér )通(tōng )于(yú )辰(chén )、毂(gū )。坚(jiān )率(lǜ )中(zhōng )外(wài )精(jīng )锐(ruì )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī ),以(yǐ )其(qí )前(qián )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )安(ān )、镇(zhèn )军(jūn )毛(máo )盛(shèng )等(děng )为(wéi )前(qián )锋(fēng )都(dōu )督(dū )。毂(gū )遣(qiǎn )弟(dì )活(huó )距(jù )战(zhàn )于(yú )同(tóng )官(guān )川(chuān ),安(ān )大(dà )败(bài )之(zhī ),斩(zhǎn )活(huó )并(bìng )四(sì )千(qiān )余(yú )级(jí ),毂(gū )惧(jù )而(ér )降(jiàng )。坚(jiān )徙(xǐ )其(qí )酋(qiú )豪(háo )六(liù )千(qiān )余(yú )户(hù )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。进(jìn )击(jī )乌(wū )延(yán ),斩(zhǎn )之(zhī )。邓(dèng )羌(qiāng )讨(tǎo )卫(wèi )辰(chén ),擒(qín )之(zhī )于(yú )木(mù )根(gēn )山(shān )。坚(jiān )自(zì )骢(cōng )马(mǎ )城(chéng )如(rú )朔(shuò )方(fāng ),巡(xún )抚(fǔ )夷(yí )狄(dí ),以(yǐ )卫(wèi )辰(chén )为(wéi )夏(xià )阳(yáng )公(gōng )以(yǐ )统(tǒng )其(qí )众(zhòng )。毂(gū )寻(xún )死(sǐ ),分(fèn )其(qí )部(bù )落(luò ),贰(èr )城(chéng )已(yǐ )西(xī )二(èr )万(wàn )余(yú )落(luò )封(fēng )其(qí )长(zhǎng )子(zǐ )玺(xǐ )为(wéi )骆(luò )川(chuān )侯(hóu ),贰(èr )城(chéng )已(yǐ )东(dōng )二(èr )万(wàn )余(yú )落(luò )封(fēng )其(qí )小(xiǎo )子(zǐ )寅(yín )为(wéi )力(lì )川(chuān )侯(hóu ),故(gù )号(hào )东(dōng )、西(xī )曹(cáo )。

秦(qín )、雍(yōng )二(èr )州(zhōu )地(dì )震(zhèn )裂(liè ),水(shuǐ )泉(quán )涌(yǒng )出(chū ),金(jīn )象(xiàng )生(shēng )毛(máo ),长(zhǎng )安(ān )大(dà )风(fēng )震(zhèn )电(diàn ),坏(huài )屋(wū )杀(shā )人(rén ),坚(jiān )惧(jù )而(ér )愈(yù )修(xiū )德(dé )政(zhèng )焉(yān )。

使(shǐ )王(wáng )猛(měng )、杨(yáng )安(ān )等(děng )率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn )寇(kòu )荆(jīng )州(zhōu )北(běi )鄙(bǐ )诸(zhū )郡(jùn ),掠(luě )汉(hàn )阳(yáng )万(wàn )余(yú )户(hù )而(ér )还(hái )。羌(qiāng )敛(liǎn )岐(qí )叛(pàn )坚(jiān ),自(zì )称(chēng )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),率(lǜ )部(bù )落(luò )四(sì )千(qiān )余(yú )家(jiā )西(xī )依(yī )张(zhāng )天(tiān )锡(xī )叛(pàn )将(jiāng )李(lǐ )俨(yǎn )。坚(jiān )遣(qiǎn )王(wáng )猛(měng )与(yǔ )陇(lǒng )西(xī )太(tài )守(shǒu )姜(jiāng )衡(héng )、南(nán )安(ān )太(tài )守(shǒu )邵(shào )羌(qiāng )讨(tǎo )敛(liǎn )岐(qí )于(yú )略(luè )阳(yáng )。张(zhāng )天(tiān )锡(xī )率(lǜ )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )击(jī )李(lǐ )俨(yǎn ),攻(gōng )其(qí )大(dà )夏(xià )、武(wǔ )始(shǐ )二(èr )郡(jùn ),克(kè )之(zhī )。天(tiān )锡(xī )将(jiāng )掌(zhǎng )据(jù )又(yòu )败(bài )俨(yǎn )诸(zhū )军(jūn )于(yú )葵(kuí )谷(gǔ ),俨(yǎn )惧(jù ),遣(qiǎn )兄(xiōng )子(zǐ )纯(chún )谢(xiè )罪(zuì )于(yú )坚(jiān ),仍(réng )请(qǐng )救(jiù )。寻(xún )而(ér )猛(měng )攻(gōng )破(pò )略(luè )阳(yáng ),敛(liǎn )岐(qí )奔(bēn )白(bái )马(mǎ )。坚(jiān )遣(qiǎn )杨(yáng )安(ān )与(yǔ )建(jiàn )威(wēi )王(wáng )抚(fǔ )率(lǜ )众(zhòng )会(huì )猛(měng )以(yǐ )救(jiù )俨(yǎn )。猛(měng )遣(qiǎn )邵(shào )羌(qiāng )追(zhuī )敛(liǎn )岐(qí ),使(shǐ )王(wáng )抚(fǔ )守(shǒu )侯(hóu )和(hé ),姜(jiāng )衡(héng )守(shǒu )白(bái )石(shí )。猛(měng )与(yǔ )杨(yáng )安(ān )救(jiù )枹(bāo )罕(hǎn ),及(jí )天(tiān )锡(xī )将(jiāng )杨(yáng )遹(yù )战(zhàn )于(yú )枹(bāo )罕(hǎn )东(dōng ),猛(měng )不(bú )利(lì )。邵(shào )羌(qiāng )擒(qín )敛(liǎn )岐(qí )于(yú )白(bái )马(mǎ ),送(sòng )之(zhī )长(zhǎng )安(ān )。天(tiān )锡(xī )遂(suí )引(yǐn )师(shī )而(ér )归(guī )。俨(yǎn )犹(yóu )凭(píng )城(chéng )未(wèi )出(chū ),猛(měng )乃(nǎi )服(fú )白(bái )乘(chéng )舆(yú ),从(cóng )数(shù )十(shí )人(rén ),请(qǐng )与(yǔ )相(xiàng )见(jiàn )。俨(yǎn )开(kāi )门(mén )延(yán )之(zhī ),未(wèi )及(jí )设(shè )备(bèi ),而(ér )将(jiāng )士(shì )续(xù )入(rù ),遂(suí )虏(lǔ )俨(yǎn )而(ér )还(hái )。坚(jiān )以(yǐ )其(qí )将(jiāng )军(jūn )彭(péng )越(yuè )为(wéi )平(píng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )枹(bāo )罕(hǎn )。以(yǐ )俨(yǎn )为(wéi )光(guāng )禄(lù )勋(xūn )、归(guī )安(ān )侯(hóu )。

是(shì )岁(suì ),苻(fú )双(shuāng )据(jù )上(shàng )邽(guī )、苻(fú )柳(liǔ )据(jù )蒲(pú )坂(bǎn )叛(pàn )于(yú )坚(jiān ),苻(fú )庾(yǔ )据(jù )陕(shǎn )城(chéng )、苻(fú )武(wǔ )据(jù )安(ān )定(dìng )并(bìng )应(yīng )之(zhī ),将(jiāng )共(gòng )伐(fá )长(zhǎng )安(ān )。坚(jiān )遣(qiǎn )使(shǐ )谕(yù )之(zhī ),各(gè )啮(niè )梨(lí )以(yǐ )为(wéi )信(xìn ),皆(jiē )不(bú )受(shòu )坚(jiān )命(mìng ),阻(zǔ )兵(bīng )自(zì )守(shǒu )。坚(jiān )遣(qiǎn )后(hòu )禁(jìn )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )成(chéng )世(shì )、左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )嵩(sōng )等(děng )讨(tǎo )双(shuāng )、武(wǔ ),王(wáng )猛(měng )、邓(dèng )羌(qiāng )攻(gōng )蒲(pú )坂(bǎn ),杨(yáng )安(ān )、张(zhāng )蚝(háo )攻(gōng )陕(shǎn )城(chéng )。成(chéng )世(shì )、毛(máo )嵩(sōng )为(wéi )双(shuāng )、武(wǔ )所(suǒ )败(bài ),坚(jiān )又(yòu )遣(qiǎn )其(qí )武(wǔ )卫(wèi )王(wáng )鉴(jiàn )、宁(níng )朔(shuò )吕(lǚ )光(guāng )等(děng )率(lǜ )中(zhōng )外(wài )精(jīng )锐(ruì )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī ),左(zuǒ )卫(wèi )苻(fú )雅(yǎ )、左(zuǒ )禁(jìn )窦(dòu )冲(chōng )率(lǜ )羽(yǔ )林(lín )骑(qí )七(qī )千(qiān )继(jì )发(fā )。双(shuāng )、武(wǔ )乘(chéng )胜(shèng )至(zhì )于(yú )榆(yú )眉(méi ),鉴(jiàn )等(děng )击(jī )败(bài )之(zhī ),斩(zhǎn )获(huò )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén )。武(wǔ )弃(qì )安(ān )定(dìng ),随(suí )双(shuāng )奔(bēn )上(shàng )邽(guī ),鉴(jiàn )等(děng )攻(gōng )之(zhī )。苻(fú )柳(liǔ )出(chū )挑(tiāo )战(zhàn ),猛(měng )闭(bì )垒(lěi )不(bú )应(yīng )。柳(liǔ )以(yǐ )猛(měng )为(wéi )惮(dàn )己(jǐ ),留(liú )其(qí )世(shì )子(zǐ )良(liáng )守(shǒu )蒲(pú )坂(bǎn ),率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn ),将(jiāng )攻(gōng )长(zhǎng )安(ān )。长(zhǎng )安(ān )去(qù )蒲(pú )坂(bǎn )百(bǎi )余(yú )里(lǐ ),邓(dèng )羌(qiāng )率(lǜ )劲(jìn )骑(qí )七(qī )千(qiān )夜(yè )袭(xí )败(bài )之(zhī ),柳(liǔ )引(yǐn )军(jūn )还(hái ),猛(měng )又(yòu )尽(jìn )众(zhòng )邀(yāo )击(jī ),悉(xī )俘(fú )其(qí )卒(zú ),柳(liǔ )与(yǔ )数(shù )百(bǎi )骑(qí )入(rù )于(yú )蒲(pú )坂(bǎn )。鉴(jiàn )等(děng )攻(gōng )上(shàng )邽(guī ),克(kè )之(zhī ),斩(zhǎn )双(shuāng )、武(wǔ )。猛(měng )又(yòu )寻(xún )破(pò )蒲(pú )坂(bǎn ),斩(zhǎn )柳(liǔ )及(jí )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),传(chuán )首(shǒu )长(zhǎng )安(ān )。猛(měng )屯(tún )蒲(pú )坂(bǎn ),遣(qiǎn )邓(dèng )羌(qiāng )与(yǔ )王(wáng )鉴(jiàn )等(děng )攻(gōng )陷(xiàn )陕(shǎn )城(chéng ),克(kè )之(zhī ),送(sòng )庾(yǔ )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),杀(shā )之(zhī )。

太(tài )和(hé )四(sì )年(nián ),晋(jìn )大(dà )司(sī )马(mǎ )桓(huán )温(wēn )伐(fá )慕(mù )容(róng ),次(cì )于(yú )枋(fāng )头(tóu )。众(zhòng )屡(lǚ )败(bài ),遣(qiǎn )使(shǐ )乞(qǐ )师(shī )于(yú )坚(jiān ),请(qǐng )割(gē )武(wǔ )牢(láo )以(yǐ )西(xī )之(zhī )地(dì )。坚(jiān )亦(yì )欲(yù )与(yǔ )连(lián )横(héng ),乃(nǎi )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )苟(gǒu )池(chí )等(děng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )救(jiù )。王(wáng )师(shī )寻(xún )败(bài ),引(yǐn )归(guī ),池(chí )乃(nǎi )还(hái )。

是(shì )时(shí )慕(mù )容(róng )垂(chuí )避(bì )害(hài )奔(bēn )于(yú )坚(jiān ),王(wáng )猛(měng )言(yán )于(yú )坚(jiān )曰(yuē ):“慕(mù )容(róng )垂(chuí ),燕(yàn )之(zhī )戚(qī )属(shǔ ),世(shì )雄(xióng )东(dōng )夏(xià ),宽(kuān )仁(rén )惠(huì )下(xià ),恩(ēn )结(jié )士(shì )庶(shù ),燕(yàn )、赵(zhào )之(zhī )间(jiān )咸(xián )有(yǒu )奉(fèng )戴(dài )之(zhī )意(yì )。观(guān )其(qí )才(cái )略(luè ),权(quán )智(zhì )无(wú )方(fāng ),兼(jiān )其(qí )诸(zhū )子(zǐ )明(míng )毅(yì )有(yǒu )干(gàn )艺(yì ),人(rén )之(zhī )杰(jié )也(yě )。蛟(jiāo )龙(lóng )猛(měng )兽(shòu ),非(fēi )可(kě )驯(xùn )之(zhī )物(wù ),不(bú )如(rú )除(chú )之(zhī )。”坚(jiān )曰(yuē ):“吾(wú )方(fāng )以(yǐ )义(yì )致(zhì )英(yīng )豪(háo ),建(jiàn )不(bú )世(shì )之(zhī )功(gōng )。且(qiě )其(qí )初(chū )至(zhì ),吾(wú )告(gào )之(zhī )至(zhì )诚(chéng ),今(jīn )而(ér )害(hài )之(zhī ),人(rén )将(jiāng )谓(wèi )我(wǒ )何(hé )!”

王(wáng )师(shī )既(jì )旋(xuán ),慕(mù )容(róng )悔(huǐ )割(gē )武(wǔ )牢(láo )之(zhī )地(dì ),遣(qiǎn )使(shǐ )谓(wèi )坚(jiān )曰(yuē ):“顷(qǐng )者(zhě )割(gē )地(dì ),行(háng )人(rén )失(shī )辞(cí )。有(yǒu )国(guó )有(yǒu )家(jiā ),分(fèn )灾(zāi )救(jiù )患(huàn ),理(lǐ )之(zhī )常(cháng )也(yě )。”坚(jiān )大(dà )怒(nù ),遣(qiǎn )王(wáng )猛(měng )舆(yú )建(jiàn )威(wēi )梁(liáng )成(chéng )、邓(dèng )羌(qiāng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn ),署(shǔ )慕(mù )容(róng )垂(chuí )为(wéi )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),以(yǐ )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo ),攻(gōng )洛(luò )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )慕(mù )容(róng )筑(zhù )于(yú )洛(luò )阳(yáng )。遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )慕(mù )容(róng )臧(zāng )率(lǜ )精(jīng )卒(zú )十(shí )万(wàn ),将(jiāng )解(jiě )筑(zhù )围(wéi )。猛(měng )使(shǐ )梁(liáng )成(chéng )等(děng )以(yǐ )精(jīng )锐(ruì )万(wàn )人(rén )卷(juàn )甲(jiǎ )赴(fù )之(zhī ),大(dà )破(pò )臧(zāng )于(yú )荥(yíng )阳(yáng )。筑(zhù )惧(jù )而(ér )请(qǐng )降(jiàng ),猛(měng )陈(chén )师(shī )以(yǐ )受(shòu )之(zhī ),留(liú )邓(dèng )羌(qiāng )镇(zhèn )金(jīn )墉(yōng ),猛(měng )振(zhèn )旅(lǚ )而(ér )归(guī )。

太(tài )和(hé )五(wǔ )年(nián ),又(yòu )遣(qiǎn )猛(měng )率(lǜ )杨(yáng )安(ān )、张(zhāng )蚝(háo )、邓(dèng )羌(qiāng )等(děng )十(shí )将(jiāng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )六(liù )万(wàn )伐(fá )。坚(jiān )亲(qīn )送(sòng )猛(měng )于(yú )霸(bà )东(dōng ),谓(wèi )曰(yuē ):“今(jīn )授(shòu )卿(qīng )精(jīng )兵(bīng ),委(wěi )以(yǐ )重(zhòng )任(rèn ),便(biàn )可(kě )从(cóng )壶(hú )关(guān )、上(shàng )党(dǎng )出(chū )潞(lù )川(chuān ),此(cǐ )捷(jié )济(jì )之(zhī )机(jī ),所(suǒ )谓(wèi )捷(jié )雷(léi )不(bú )及(jí )掩(yǎn )耳(ěr )。吾(wú )当(dāng )躬(gōng )自(zì )率(lǜ )众(zhòng )以(yǐ )继(jì )卿(qīng )后(hòu ),于(yú )鄴(yè )相(xiàng )见(jiàn )。已(yǐ )敕(chì )运(yùn )漕(cáo )相(xiàng )继(jì ),但(dàn )忧(yōu )贼(zéi ),不(bú )烦(fán )后(hòu )虑(lǜ )也(yě )。”猛(měng )曰(yuē ):“臣(chén )庸(yōng )劣(liè )孤(gū )生(shēng ),操(cāo )无(wú )豪(háo )介(jiè ),蒙(méng )陛(bì )下(xià )恩(ēn )荣(róng ),内(nèi )侍(shì )帷(wéi )幄(wò ),出(chū )总(zǒng )戎(róng )旅(lǚ ),藉(jiè )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )灵(líng ),禀(bǐng )陛(bì )下(xià )神(shén )算(suàn ),残(cán )胡(hú )不(bú )足(zú )平(píng )也(yě )。愿(yuàn )不(bú )烦(fán )銮(luán )轸(zhěn ),冒(mào )犯(fàn )霜(shuāng )露(lù )。臣(chén )虽(suī )不(bú )武(wǔ ),望(wàng )克(kè )不(bú )淹(yān )时(shí )。但(dàn )愿(yuàn )速(sù )敕(chì )有(yǒu )司(sī ),部(bù )置(zhì )鲜(xiān )卑(bēi )之(zhī )所(suǒ )。”坚(jiān )大(dà )悦(yuè )。于(yú )是(shì )进(jìn )师(shī )。杨(yáng )安(ān )攻(gōng )晋(jìn )阳(yáng )。猛(měng )攻(gōng )壶(hú )关(guān ),执(zhí )上(shàng )党(dǎng )太(tài )守(shǒu )慕(mù )容(róng )越(yuè ),所(suǒ )经(jīng )郡(jùn )县(xiàn )皆(jiē )降(jiàng )于(yú )猛(měng ),猛(měng )留(liú )屯(tún )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )苟(gǒu )苌(cháng )戍(shù )壶(hú )关(guān )。会(huì )杨(yáng )安(ān )攻(gōng )晋(jìn )阳(yáng ),为(wéi )地(dì )道(dào ),遣(qiǎn )张(zhāng )蚝(háo )率(lǜ )壮(zhuàng )士(shì )数(shù )百(bǎi )人(rén )入(rù )其(qí )城(chéng )中(zhōng ),大(dà )呼(hū )斩(zhǎn )关(guān ),猛(měng )、安(ān )遂(suí )入(rù )晋(jìn )阳(yáng ),执(zhí )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )慕(mù )容(róng )庄(zhuāng )。遣(qiǎn )其(qí )太(tài )傅(fù )慕(mù )容(róng )评(píng )率(lǜ )众(zhòng )四(sì )十(shí )余(yú )万(wàn )以(yǐ )救(jiù )二(èr )城(chéng ),评(píng )惮(dàn )猛(měng )不(bú )敢(gǎn )进(jìn ),屯(tún )于(yú )潞(lù )川(chuān )。猛(měng )留(liú )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )当(dāng )戍(shù )晋(jìn )阳(yáng ),进(jìn )师(shī )与(yǔ )评(píng )相(xiàng )持(chí )。遣(qiǎn )游(yóu )击(jī )郭(guō )庆(qìng )以(yǐ )锐(ruì )卒(zú )五(wǔ )千(qiān ),夜(yè )从(cóng )间(jiān )道(dào )出(chū )评(píng )营(yíng )后(hòu ),傍(bàng )山(shān )起(qǐ )火(huǒ ),烧(shāo )其(qí )辎(zī )重(zhòng ),火(huǒ )见(jiàn )鄴(yè )中(zhōng )。惧(jù ),遣(qiǎn )使(shǐ )让(ràng )评(píng ),催(cuī )之(zhī )速(sù )战(zhàn )。猛(měng )知(zhī )评(píng )卖(mài )水(shuǐ )鬻(yù )薪(xīn ),有(yǒu )可(kě )乘(chéng )之(zhī )会(huì ),评(píng )又(yòu )求(qiú )战(zhàn ),乃(nǎi )阵(zhèn )于(yú )渭(wèi )原(yuán )而(ér )誓(shì )众(zhòng )曰(yuē ):“王(wáng )景(jǐng )略(luè )受(shòu )国(guó )厚(hòu )恩(ēn ),任(rèn )兼(jiān )内(nèi )外(wài ),今(jīn )与(yǔ )诸(zhū )君(jūn )深(shēn )入(rù )贼(zéi )地(dì ),宜(yí )各(gè )勉(miǎn )进(jìn ),不(bú )可(kě )退(tuì )也(yě )。愿(yuàn )戮(lù )力(lì )行(háng )间(jiān ),以(yǐ )报(bào )恩(ēn )顾(gù ),受(shòu )爵(jué )明(míng )君(jūn )之(zhī )朝(cháo ),庆(qìng )觞(shāng )父(fù )母(mǔ )之(zhī )室(shì ),不(bú )亦(yì )美(měi )乎(hū )!”众(zhòng )皆(jiē )勇(yǒng )奋(fèn ),破(pò )釜(fǔ )弃(qì )粮(liáng ),大(dà )呼(hū )竞(jìng )进(jìn )。猛(měng )望(wàng )评(píng )师(shī )之(zhī )众(zhòng )也(yě ),恶(è )之(zhī ),谓(wèi )邓(dèng )羌(qiāng )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì ),非(fēi )将(jiāng )军(jūn )莫(mò )可(kě )以(yǐ )捷(jié )。成(chéng )败(bài )之(zhī )机(jī ),在(zài )斯(sī )一(yī )举(jǔ )。将(jiāng )军(jūn )其(qí )勉(miǎn )之(zhī )!”羌(qiāng )曰(yuē ):“若(ruò )以(yǐ )司(sī )隶(lì )见(jiàn )与(yǔ )者(zhě ),公(gōng )无(wú )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu )。”猛(měng )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )吾(wú )之(zhī )所(suǒ )及(jí )也(yě )。必(bì )以(yǐ )安(ān )定(dìng )太(tài )守(shǒu )、万(wàn )户(hù )侯(hóu )相(xiàng )处(chù )。”羌(qiāng )不(bú )悦(yuè )而(ér )退(tuì )。俄(é )而(ér )兵(bīng )交(jiāo ),猛(měng )召(zhào )之(zhī ),羌(qiāng )寝(qǐn )而(ér )弗(fú )应(yīng )。猛(měng )驰(chí )就(jiù )许(xǔ )之(zhī ),羌(qiāng )于(yú )是(shì )大(dà )饮(yǐn )帐(zhàng )中(zhōng ),与(yǔ )张(zhāng )蚝(háo )、徐(xú )成(chéng )等(děng )跨(kuà )马(mǎ )运(yùn )矛(máo ),驰(chí )入(rù )评(píng )军(jūn ),出(chū )入(rù )数(shù )四(sì ),旁(páng )若(ruò )无(wú )人(rén ),搴(qiān )旗(qí )斩(zhǎn )将(jiāng ),杀(shā )伤(shāng )甚(shèn )众(zhòng )。及(jí )日(rì )中(zhōng ),评(píng )众(zhòng )大(dà )败(bài ),俘(fú )斩(zhǎn )五(wǔ )万(wàn )有(yǒu )余(yú ),乘(chéng )胜(shèng )追(zhuī )击(jī ),又(yòu )降(jiàng )斩(zhǎn )十(shí )万(wàn ),于(yú )是(shì )进(jìn )师(shī )围(wéi )鄴(yè )。坚(jiān )闻(wén )之(zhī ),留(liú )李(lǐ )威(wēi )辅(fǔ )其(qí )太(tài )子(zǐ )宏(hóng )守(shǒu )长(zhǎng )安(ān ),以(yǐ )苻(fú )融(róng )镇(zhèn )洛(luò )阳(yáng ),躬(gōng )率(lǜ )精(jīng )锐(ruì )十(shí )万(wàn )向(xiàng )鄴(yè )。七(qī )日(rì )而(ér )至(zhì )于(yú )安(ān )阳(yáng ),过(guò )旧(jiù )闾(lǘ ),引(yǐn )诸(zhū )耆(qí )老(lǎo )语(yǔ )及(jí )祖(zǔ )父(fù )之(zhī )事(shì ),泫(xuàn )然(rán )流(liú )涕(tì ),乃(nǎi )停(tíng )信(xìn )宿(xiǔ )。猛(měng )潜(qián )至(zhì )安(ān )阳(yáng )迎(yíng )坚(jiān ),坚(jiān )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“昔(xī )亚(yà )夫(fū )不(bú )出(chū )军(jūn )迎(yíng )汉(hàn )文(wén ),将(jiāng )军(jūn )何(hé )以(yǐ )临(lín )敌(dí )而(ér )弃(qì )众(zhòng )也(yě )?”猛(měng )曰(yuē ):“臣(chén )每(měi )览(lǎn )亚(yà )夫(fū )之(zhī )事(shì ),尝(cháng )谓(wèi )前(qián )却(què )人(rén )主(zhǔ ),以(yǐ )此(cǐ )而(ér )为(wéi )名(míng )将(jiāng ),窃(qiè )未(wèi )多(duō )之(zhī )。臣(chén )奉(fèng )陛(bì )下(xià )神(shén )算(suàn ),击(jī )垂(chuí )亡(wáng )之(zhī )虏(lǔ ),若(ruò )摧(cuī )枯(kū )拉(lā )朽(xiǔ ),何(hé )足(zú )虑(lǜ )也(yě )!监(jiān )国(guó )冲(chōng )幼(yòu ),銮(luán )驾(jià )远(yuǎn )临(lín ),脱(tuō )有(yǒu )不(bú )虞(yú ),其(qí )如(rú )宗(zōng )庙(miào )何(hé )!”坚(jiān )遂(suí )攻(gōng )鄴(yè ),陷(xiàn )之(zhī )。慕(mù )容(róng )出(chū )奔(bēn )高(gāo )阳(yáng ),坚(jiān )将(jiāng )郭(guō )庆(qìng )执(zhí )而(ér )送(sòng )之(zhī )。坚(jiān )入(rù )鄴(yè )宫(gōng ),阅(yuè )其(qí )名(míng )籍(jí ),几(jǐ )郡(jùn )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )七(qī ),县(xiàn )一(yī )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )七(qī )十(shí )九(jiǔ ),户(hù )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )五(wǔ )万(wàn )八(bā )千(qiān )九(jiǔ )百(bǎi )六(liù )十(shí )九(jiǔ ),口(kǒu )九(jiǔ )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )八(bā )万(wàn )七(qī )千(qiān )九(jiǔ )百(bǎi )三(sān )十(shí )五(wǔ )。诸(zhū )州(zhōu )郡(jùn )牧(mù )守(shǒu )及(jí )六(liù )夷(yí )渠(qú )帅(shuài )尽(jìn )降(jiàng )于(yú )坚(jiān )。郭(guō )庆(qìng )穷(qióng )追(zhuī )余(yú )烬(jìn ),慕(mù )容(róng )评(píng )奔(bēn )于(yú )高(gāo )句(jù )丽(lì ),庆(qìng )追(zhuī )至(zhì )辽(liáo )海(hǎi ),句(jù )丽(lì )缚(fù )评(píng )送(sòng )之(zhī )。坚(jiān )散(sàn )宫(gōng )人(rén )珍(zhēn )宝(bǎo )以(yǐ )赐(cì )将(jiāng )士(shì ),论(lùn )功(gōng )封(fēng )赏(shǎng )各(gè )有(yǒu )差(chà )。以(yǐ )王(wáng )猛(měng )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )关(guān )东(dōng )六(liù )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、冀(jì )州(zhōu )牧(mù )、镇(zhèn )鄴(yè );以(yǐ )郭(guō )庆(qìng )为(wéi )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )幽(yōu )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、扬(yáng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )、幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )蓟(jì )。

坚(jiān )自(zì )鄴(yè )如(rú )枋(fāng )头(tóu ),宴(yàn )诸(zhū )父(fù )老(lǎo ),改(gǎi )枋(fāng )头(tóu )为(wéi )永(yǒng )昌(chāng )县(xiàn ),复(fù )之(zhī )终(zhōng )世(shì )。坚(jiān )至(zhì )自(zì )永(yǒng )昌(chāng ),行(háng )饮(yǐn )至(zhì )之(zhī )礼(lǐ ),歌(gē )劳(láo )止(zhǐ )之(zhī )诗(shī ),以(yǐ )飨(xiǎng )其(qí )群(qún )臣(chén )。赦(shè )慕(mù )容(róng )及(jí )其(qí )王(wáng )公(gōng )已(yǐ )下(xià ),皆(jiē )徙(xǐ )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),封(fēng )授(shòu )有(yǒu )差(chà )。坚(jiān )于(yú )是(shì )行(háng )礼(lǐ )于(yú )辟(pì )雍(yōng ),祀(sì )先(xiān )师(shī )孔(kǒng )子(zǐ ),其(qí )太(tài )子(zǐ )及(jí )公(gōng )侯(hóu )卿(qīng )大(dà )夫(fū )士(shì )之(zhī )元(yuán )子(zǐ ),皆(jiē )束(shù )修(xiū )释(shì )奠(diàn )焉(yān )。徙(xǐ )关(guān )东(dōng )豪(háo )杰(jié )及(jí )诸(zhū )杂(zá )夷(yí )十(shí )万(wàn )户(hù )于(yú )关(guān )中(zhōng ),处(chù )乌(wū )丸(wán )杂(zá )类(lèi )于(yú )冯(féng )翊(yì )、北(běi )地(dì ),丁(dīng )零(líng )翟(zhái )斌(bīn )于(yú )新(xīn )安(ān ),徙(xǐ )陈(chén )留(liú )、东(dōng )阿(ā )万(wàn )户(hù )以(yǐ )实(shí )青(qīng )州(zhōu )。诸(zhū )因(yīn )乱(luàn )流(liú )移(yí ),避(bì )仇(chóu )远(yuǎn )徙(xǐ ),欲(yù )还(hái )旧(jiù )业(yè )者(zhě ),悉(xī )听(tīng )之(zhī )。

晋(jìn )叛(pàn )臣(chén )袁(yuán )瑾(jǐn )固(gù )守(shǒu )寿(shòu )春(chūn ),为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )桓(huán )温(wēn )所(suǒ )围(wéi ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )救(jiù )于(yú )坚(jiān )。坚(jiān )遣(qiǎn )王(wáng )鉴(jiàn )、张(zhāng )蚝(háo )率(lǜ )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )救(jiù )之(zhī ),鉴(jiàn )据(jù )洛(luò )涧(jiàn ),蚝(háo )屯(tún )八(bā )公(gōng )山(shān )。桓(huán )温(wēn )遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng )夜(yè )袭(xí )鉴(jiàn )、蚝(háo ),败(bài )之(zhī ),鉴(jiàn )、蚝(háo )屯(tún )慎(shèn )城(chéng )。

初(chū ),仇(chóu )池(chí )氐(dī )杨(yáng )世(shì )以(yǐ )地(dì )降(jiàng )于(yú )坚(jiān ),坚(jiān )署(shǔ )为(wéi )平(píng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、仇(chóu )池(chí )公(gōng )。既(jì )而(ér )归(guī )顺(shùn )于(yú )晋(jìn )。世(shì )死(sǐ ),子(zǐ )纂(zuǎn )代(dài )立(lì ),遂(suí )受(shòu )天(tiān )子(zǐ )爵(jué )命(mìng )而(ér )绝(jué )于(yú )坚(jiān )。世(shì )弟(dì )统(tǒng )骁(xiāo )武(wǔ )得(dé )众(zhòng ),起(qǐ )兵(bīng )武(wǔ )都(dōu ),与(yǔ )纂(zuǎn )分(fèn )争(zhēng )。坚(jiān )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )苻(fú )雅(yǎ )、杨(yáng )安(ān )与(yǔ )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )统(tǒng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )七(qī )万(wàn ),先(xiān )取(qǔ )仇(chóu )池(chí ),进(jìn )图(tú )宁(níng )、益(yì )。雅(yǎ )等(děng )次(cì )于(yú )鹫(jiù )陕(shǎn ),纂(zuǎn )率(lǜ )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn )距(jù )雅(yǎ )。晋(jìn )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杨(yáng )亮(liàng )遣(qiǎn )督(dū )护(hù )郭(guō )宝(bǎo )率(lǜ )骑(qí )千(qiān )余(yú )救(jiù )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )陕(shǎn )中(zhōng ),为(wéi )雅(yǎ )等(děng )所(suǒ )败(bài ),纂(zuǎn )收(shōu )众(zhòng )奔(bēn )还(hái )。雅(yǎ )进(jìn )攻(gōng )仇(chóu )池(chí ),杨(yáng )统(tǒng )帅(shuài )武(wǔ )都(dōu )之(zhī )众(zhòng )降(jiàng )于(yú )雅(yǎ )。纂(zuǎn )将(jiāng )杨(yáng )他(tā )遣(qiǎn )子(zǐ )硕(shuò )密(mì )降(jiàng )于(yú )雅(yǎ ),请(qǐng )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。纂(zuǎn )惧(jù ),面(miàn )缚(fù )出(chū )降(jiàng )。雅(yǎ )释(shì )其(qí )缚(fù ),送(sòng )之(zhī )长(zhǎng )安(ān )。以(yǐ )杨(yáng )统(tǒng )为(wéi )平(píng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、南(nán )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),加(jiā )杨(yáng )安(ān )都(dōu )督(dū ),镇(zhèn )仇(chóu )池(chí )。

先(xiān )是(shì ),王(wáng )猛(měng )获(huò )张(zhāng )天(tiān )锡(xī )将(jiāng )敦(dūn )煌(huáng )阴(yīn )据(jù )及(jí )甲(jiǎ )士(shì )五(wǔ )千(qiān ),坚(jiān )既(jì )东(dōng )平(píng )六(liù )州(zhōu ),西(xī )擒(qín )杨(yáng )纂(zuǎn ),欲(yù )以(yǐ )德(dé )怀(huái )远(yuǎn ),且(qiě )跨(kuà )威(wēi )河(hé )右(yòu ),至(zhì )是(shì )悉(xī )送(sòng )所(suǒ )获(huò )还(hái )凉(liáng )州(zhōu )。天(tiān )锡(xī )惧(jù )而(ér )遣(qiǎn )使(shǐ )谢(xiè )罪(zuì )称(chēng )籓(bān ),坚(jiān )大(dà )悦(yuè ),即(jí )署(shǔ )天(tiān )锡(xī )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、都(dōu )督(dū )河(hé )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、西(xī )域(yù )都(dōu )护(hù )、西(xī )平(píng )公(gōng )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )碎(suì )奚(xī )以(yǐ )杨(yáng )纂(zuǎn )既(jì )降(jiàng ),惧(jù )而(ér )遣(qiǎn )使(shǐ )送(sòng )马(mǎ )五(wǔ )千(qiān )匹(pǐ )、金(jīn )银(yín )五(wǔ )百(bǎi )斤(jīn )。坚(jiān )拜(bài )奚(xī )安(ān )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、漒(qiáng )川(chuān )侯(hóu )。

坚(jiān )尝(cháng )如(rú )鄴(yè ),狩(shòu )于(yú )西(xī )山(shān ),旬(xún )余(yú ),乐(lè )而(ér )忘(wàng )返(fǎn )。伶(líng )人(rén )王(wáng )洛(luò )叩(kòu )马(mǎ )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )千(qiān )金(jīn )之(zhī )子(zǐ )坐(zuò )不(bú )垂(chuí )堂(táng ),万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ )行(háng )不(bú )履(lǚ )危(wēi )。故(gù )文(wén )帝(dì )驰(chí )车(chē ),袁(yuán )公(gōng )止(zhǐ )辔(pèi );孝(xiào )武(wǔ )好(hǎo )田(tián ),相(xiàng )如(rú )献(xiàn )规(guī )。陛(bì )下(xià )为(wéi )百(bǎi )姓(xìng )父(fù )母(mǔ ),苍(cāng )生(shēng )所(suǒ )系(xì ),何(hé )可(kě )盘(pán )于(yú )游(yóu )田(tián ),以(yǐ )玷(diàn )圣(shèng )德(dé )。若(ruò )祸(huò )起(qǐ )须(xū )臾(yú ),变(biàn )在(zài )不(bú )测(cè )者(zhě ),其(qí )如(rú )宗(zōng )庙(miào )何(hé )!其(qí )如(rú )太(tài )后(hòu )何(hé )!”坚(jiān )曰(yuē ):“善(shàn )。昔(xī )文(wén )公(gōng )悟(wù )愆(qiān )于(yú )虞(yú )人(rén ),朕(zhèn )闻(wén )罪(zuì )于(yú )王(wáng )洛(luò ),吾(wú )过(guò )也(yě )。”自(zì )是(shì )遂(suí )不(bú )复(fù )猎(liè )。

坚(jiān )闻(wén )桓(huán )温(wēn )废(fèi )海(hǎi )西(xī )公(gōng )也(yě ),谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“温(wēn )前(qián )败(bài )灞(bà )上(shàng ),后(hòu )败(bài )枋(fāng )头(tóu ),十(shí )五(wǔ )年(nián )间(jiān ),再(zài )倾(qīng )国(guó )师(shī )。六(liù )十(shí )岁(suì )公(gōng )举(jǔ )动(dòng )如(rú )此(cǐ ),不(bú )能(néng )思(sī )愆(qiān )免(miǎn )退(tuì ),以(yǐ )谢(xiè )百(bǎi )姓(xìng ),方(fāng )废(fèi )君(jūn )以(yǐ )自(zì )悦(yuè ),将(jiāng )如(rú )四(sì )海(hǎi )何(hé )!谚(yàn )云(yún )‘怒(nù )其(qí )室(shì )而(ér )作(zuò )色(sè )于(yú )父(fù )’者(zhě ),其(qí )桓(huán )温(wēn )之(zhī )谓(wèi )乎(hū )!”

坚(jiān )以(yǐ )境(jìng )内(nèi )旱(hàn ),课(kè )百(bǎi )姓(xìng )区(qū )种(zhǒng )。惧(jù )岁(suì )不(bú )登(dēng ),省(shěng )节(jiē )谷(gǔ )帛(bó )之(zhī )费(fèi ),太(tài )官(guān )、后(hòu )官(guān )减(jiǎn )常(cháng )度(dù )二(èr )等(děng ),百(bǎi )僚(liáo )之(zhī )秩(zhì )以(yǐ )次(cì )降(jiàng )之(zhī )。复(fù )魏(wèi )、晋(jìn )士(shì )籍(jí ),使(shǐ )役(yì )有(yǒu )常(cháng ),闻(wén )诸(zhū )非(fēi )正(zhèng )道(dào ),典(diǎn )学(xué )一(yī )皆(jiē )禁(jìn )之(zhī )。坚(jiān )临(lín )太(tài )学(xué ),考(kǎo )学(xué )生(shēng )经(jīng )义(yì ),上(shàng )第(dì )擢(zhuó )叙(xù )者(zhě )八(bā )十(shí )三(sān )人(rén )。自(zì )永(yǒng )嘉(jiā )之(zhī )乱(luàn ),庠(xiáng )序(xù )无(wú )闻(wén ),及(jí )坚(jiān )之(zhī )僭(jiàn ),颇(pō )留(liú )心(xīn )儒(rú )学(xué ),王(wáng )猛(měng )整(zhěng )齐(qí )风(fēng )俗(sú ),政(zhèng )理(lǐ )称(chēng )举(jǔ ),学(xué )校(xiào )渐(jiàn )兴(xìng )。关(guān )、陇(lǒng )清(qīng )晏(yàn ),百(bǎi )姓(xìng )丰(fēng )乐(lè ),自(zì )长(zhǎng )安(ān )至(zhì )于(yú )诸(zhū )州(zhōu ),皆(jiē )夹(jiá )路(lù )树(shù )槐(huái )柳(liǔ ),二(èr )十(shí )里(lǐ )一(yī )亭(tíng ),四(sì )十(shí )里(lǐ )一(yī )驿(yì ),旅(lǚ )行(háng )者(zhě )取(qǔ )给(gěi )于(yú )途(tú ),工(gōng )商(shāng )贸(mào )贩(fàn )于(yú )道(dào )。百(bǎi )姓(xìng )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):“长(zhǎng )安(ān )大(dà )街(jiē ),夹(jiá )树(shù )杨(yáng )槐(huái )。下(xià )走(zǒu )硃(zhū )轮(lún ),上(shàng )有(yǒu )鸾(luán )栖(qī )。英(yīng )彦(yàn )云(yún )集(jí ),诲(huì )我(wǒ )萌(méng )黎(lí )。”

是(shì )岁(suì ),有(yǒu )大(dà )风(fēng )从(cóng )西(xī )南(nán )来(lái ),俄(é )而(ér )晦(huì )冥(míng ),恆(héng )星(xīng )皆(jiē )见(jiàn ),又(yòu )有(yǒu )赤(chì )星(xīng )见(jiàn )于(yú )西(xī )南(nán )。太(tài )史(shǐ )令(lìng )魏(wèi )延(yán )言(yán )于(yú )坚(jiān )曰(yuē ):“于(yú )占(zhàn )西(xī )南(nán )国(guó )亡(wáng ),明(míng )年(nián )必(bì )当(dāng )平(píng )蜀(shǔ )汉(hàn )。”坚(jiān )大(dà )悦(yuè ),命(mìng )秦(qín )梁(liáng )密(mì )严(yán )戎(róng )备(bèi )。乃(nǎi )以(yǐ )王(wáng )猛(měng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),以(yǐ )苻(fú )融(róng )为(wéi )镇(zhèn )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。代(dài )猛(měng )为(wéi )冀(jì )州(zhōu )牧(mù )。融(róng )将(jiāng )发(fā ),坚(jiān )祖(zǔ )于(yú )霸(bà )东(dōng ),奏(zòu )乐(lè )赋(fù )诗(shī )。坚(jiān )母(mǔ )苟(gǒu )氏(shì )以(yǐ )融(róng )少(shǎo )子(zǐ ),甚(shèn )爱(ài )之(zhī ),比(bǐ )发(fā ),三(sān )至(zhì )灞(bà )上(shàng ),其(qí )夕(xī )又(yòu )窃(qiè )如(rú )融(róng )所(suǒ ),内(nèi )外(wài )莫(mò )知(zhī )。是(shì )夜(yè ),坚(jiān )寝(qǐn )于(yú )前(qián )殿(diàn ),魏(wèi )延(yán )上(shàng )言(yán ):“天(tiān )市(shì )南(nán )门(mén )屏(píng )内(nèi )后(hòu )妃(fēi )星(xīng )失(shī )明(míng ),左(zuǒ )右(yòu )阍(hūn )寺(sì )不(bú )见(jiàn ),后(hòu )妃(fēi )移(yí )动(dòng )之(zhī )象(xiàng )。”坚(jiān )推(tuī )问(wèn )知(zhī )之(zhī ),惊(jīng )曰(yuē ):“天(tiān )道(dào )与(yǔ )人(rén )何(hé )其(qí )不(bú )远(yuǎn )!”遂(suí )重(zhòng )星(xīng )官(guān )。王(wáng )猛(měng )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),加(jiā )都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),猛(měng )辞(cí )让(ràng )再(zài )三(sān ),坚(jiān )不(bú )许(xǔ )。

其(qí )后(hòu )天(tiān )鼓(gǔ )鸣(míng ),有(yǒu )彗(huì )星(xīng )出(chū )于(yú )尾(wěi )箕(jī ),长(zhǎng )十(shí )余(yú )丈(zhàng ),名(míng )蚩(chī )尤(yóu )旗(qí ),经(jīng )太(tài )微(wēi ),扫(sǎo )东(dōng )井(jǐng ),自(zì )夏(xià )及(jí )秋(qiū )冬(dōng )不(bú )灭(miè )。太(tài )史(shǐ )令(lìng )张(zhāng )孟(mèng )言(yán )于(yú )坚(jiān )曰(yuē ):“彗(huì )起(qǐ )尾(wěi )箕(jī ),而(ér )扫(sǎo )东(dōng )井(jǐng ),此(cǐ )燕(yàn )灭(miè )秦(qín )之(zhī )象(xiàng )。”因(yīn )劝(quàn )坚(jiān )诛(zhū )慕(mù )容(róng )及(jí )其(qí )子(zǐ )弟(dì )。坚(jiān )不(bú )纳(nà ),更(gèng )以(yǐ )为(wéi )尚(shàng )书(shū ),垂(chuí )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn ),冲(chōng )为(wéi )平(píng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )。苻(fú )融(róng )闻(wén )之(zhī ),上(shàng )疏(shū )于(yú )坚(jiān )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )东(dōng )胡(hú )在(zài )燕(yàn ),历(lì )数(shù )弥(mí )久(jiǔ ),逮(dǎi )于(yú )石(shí )乱(luàn ),遂(suí )据(jù )华(huá )夏(xià ),跨(kuà )有(yǒu )六(liù )州(zhōu ),南(nán )面(miàn )称(chēng )帝(dì )。陛(bì )下(xià )爰(yuán )命(mìng )六(liù )师(shī ),大(dà )举(jǔ )征(zhēng )讨(tǎo ),劳(láo )卒(zú )频(pín )年(nián ),勤(qín )而(ér )后(hòu )获(huò ),非(fēi )慕(mù )义(yì )怀(huái )德(dé )归(guī )化(huà )。而(ér )今(jīn )父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )列(liè )官(guān )满(mǎn )朝(cháo ),执(zhí )权(quán )履(lǚ )职(zhí ),势(shì )倾(qīng )劳(láo )旧(jiù ),陛(bì )下(xià )亲(qīn )而(ér )幸(xìng )之(zhī )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )猛(měng )兽(shòu )不(bú )可(kě )养(yǎng ),狼(láng )子(zǐ )野(yě )心(xīn )。往(wǎng )年(nián )星(xīng )异(yì ),灾(zāi )起(qǐ )于(yú )燕(yàn ),愿(yuàn )少(shǎo )留(liú )意(yì ),以(yǐ )思(sī )天(tiān )戒(jiè )。臣(chén )据(jù )可(kě )言(yán )之(zhī )地(dì ),不(bú )容(róng )默(mò )已(yǐ )。《诗(shī )》曰(yuē ):‘兄(xiōng )弟(dì )急(jí )难(nán )’,‘朋(péng )友(yǒu )好(hǎo )合(hé )’。昔(xī )刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )肺(fèi )腑(fǔ )之(zhī )亲(qīn ),尚(shàng )能(néng )极(jí )言(yán ),况(kuàng )于(yú )臣(chén )乎(hū )!”坚(jiān )报(bào )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ )为(wéi )德(dé )未(wèi )充(chōng )而(ér )怀(huái )是(shì )非(fēi ),立(lì )善(shàn )未(wèi )称(chēng )而(ér )名(míng )过(guò )其(qí )实(shí )。《诗(shī )》云(yún ):‘德(dé )輶(yóu )如(rú )毛(máo ),人(rén )鲜(xiān )克(kè )举(jǔ )。’君(jūn )子(zǐ )处(chù )高(gāo ),戒(jiè )惧(jù )倾(qīng )败(bài ),可(kě )不(bú )务(wù )乎(hū )!今(jīn )四(sì )海(hǎi )事(shì )旷(kuàng ),兆(zhào )庶(shù )未(wèi )宁(níng ),黎(lí )元(yuán )应(yīng )抚(fǔ ),夷(yí )狄(dí )应(yīng )和(hé ),方(fāng )将(jiāng )混(hún )六(liù )合(hé )以(yǐ )一(yī )家(jiā ),同(tóng )有(yǒu )形(xíng )于(yú )赤(chì )子(zǐ ),汝(rǔ )其(qí )息(xī )之(zhī ),勿(wù )怀(huái )耿(gěng )介(jiè )。夫(fū )天(tiān )道(dào )助(zhù )顺(shùn ),修(xiū )德(dé )则(zé )禳(ráng )灾(zāi )。苟(gǒu )求(qiú )诸(zhū )己(jǐ ),何(hé )惧(jù )外(wài )患(huàn )焉(yān )。”

晋(jìn )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杨(yáng )亮(liàng )遣(qiǎn )子(zǐ )广(guǎng )袭(xí )仇(chóu )池(chí ),与(yǔ )坚(jiān )将(jiāng )杨(yáng )安(ān )战(zhàn ),广(guǎng )败(bài )绩(jì ),晋(jìn )沮(jǔ )水(shuǐ )诸(zhū )戍(shù )皆(jiē )委(wěi )城(chéng )奔(bēn )溃(kuì ),亮(liàng )惧(jù )而(ér )退(tuì )守(shǒu )磬(qìng )险(xiǎn ),安(ān )遂(suí )进(jìn )寇(kòu )汉(hàn )川(chuān )。坚(jiān )遣(qiǎn )王(wáng )统(tǒng )、硃(zhū )彤(tóng )率(lǜ )卒(zú )二(èr )万(wàn )为(wéi )前(qián )锋(fēng )寇(kòu )蜀(shǔ ),前(qián )禁(jìn )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )当(dāng )、鹰(yīng )扬(yáng )将(jiāng )军(jūn )徐(xú )成(chéng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )入(rù )自(zì )剑(jiàn )阁(gé )。杨(yáng )亮(liàng )率(lǜ )巴(bā )獠(liáo )万(wàn )余(yú )拒(jù )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )青(qīng )谷(gǔ ),王(wáng )师(shī )不(bú )利(lì ),亮(liàng )奔(bēn )固(gù )西(xī )城(chéng )。彤(tóng )乘(chéng )胜(shèng )陷(xiàn )汉(hàn )中(zhōng ),徐(xú )成(chéng )又(yòu )攻(gōng )二(èr )剑(jiàn ),克(kè )之(zhī ),杨(yáng )安(ān )进(jìn )据(jù )梓(zǐ )潼(tóng )。晋(jìn )奋(fèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、西(xī )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi )周(zhōu )虓(xiāo )降(jiàng )于(yú )彤(tóng )。扬(yáng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )、益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )周(zhōu )仲(zhòng )孙(sūn )勒(lè )兵(bīng )距(jù )彤(tóng )等(děng )于(yú )绵(mián )竹(zhú ),闻(wén )坚(jiān )将(jiāng )毛(máo )当(dāng )将(jiāng )至(zhì )成(chéng )都(dōu ),仲(zhòng )孙(sūn )率(lǜ )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )奔(bēn )于(yú )南(nán )中(zhōng )。安(ān )、当(dāng )进(jìn )兵(bīng ),遂(suí )陷(xiàn )益(yì )州(zhōu )。于(yú )是(shì )西(xī )南(nán )夷(yí )邛(qióng )、莋(jí )、夜(yè )郎(láng )等(děng )皆(jiē )归(guī )之(zhī )。坚(jiān )以(yǐ )安(ān )为(wéi )右(yòu )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、益(yì )州(zhōu )牧(mù ),镇(zhèn )成(chéng )都(dōu );毛(máo )当(dāng )为(wéi )镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )汉(hàn )中(zhōng );姚(yáo )苌(cháng )为(wéi )宁(níng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、领(lǐng )西(xī )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi );王(wáng )统(tǒng )为(wéi )南(nán )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )仇(chóu )池(chí )。

蜀(shǔ )人(rén )张(zhāng )育(yù )、杨(yáng )光(guāng )等(děng )起(qǐ )兵(bīng ),与(yǔ )巴(bā )獠(liáo )相(xiàng )应(yīng ),以(yǐ )叛(pàn )于(yú )坚(jiān )。晋(jìn )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )竺(zhú )瑶(yáo )、威(wēi )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )石(shí )虔(qián )率(lǜ )众(zhòng )三(sān )万(wàn )据(jù )垫(diàn )江(jiāng )。育(yù )乃(nǎi )自(zì )号(hào )蜀(shǔ )王(wáng ),遣(qiǎn )使(shǐ )归(guī )顺(shùn ),与(yǔ )巴(bā )獠(liáo )酋(qiú )帅(shuài )张(zhāng )重(zhòng )、尹(yǐn )万(wàn )等(děng )五(wǔ )万(wàn )余(yú )人(rén )进(jìn )围(wéi )成(chéng )都(dōu )。寻(xún )而(ér )育(yù )与(yǔ )万(wàn )争(zhēng )权(quán ),举(jǔ )兵(bīng )相(xiàng )持(chí ),坚(jiān )遣(qiǎn )邓(dèng )羌(qiāng )与(yǔ )杨(yáng )安(ān )等(děng )击(jī )败(bài )之(zhī ),育(yù )、光(guāng )退(tuì )屯(tún )绵(mián )竹(zhú )。安(ān )又(yòu )败(bài )张(zhāng )重(zhòng )、尹(yǐn )万(wàn )于(yú )成(chéng )都(dōu )南(nán ),重(zhòng )死(sǐ )之(zhī ),及(jí )首(shǒu )级(jí )二(èr )万(wàn )三(sān )千(qiān )。邓(dèng )羌(qiāng )复(fù )击(jī )张(zhāng )育(yù )、杨(yáng )光(guāng )于(yú )绵(mián )竹(zhú ),皆(jiē )害(hài )之(zhī )。桓(huán )石(shí )虔(qián )败(bài )姚(yáo )苌(cháng )于(yú )垫(diàn )江(jiāng ),苌(cháng )退(tuì )据(jù )五(wǔ )城(chéng ),石(shí )虔(qián )与(yǔ )竺(zhú )瑶(yáo )移(yí )屯(tún )巴(bā )东(dōng )。

时(shí )有(yǒu )人(rén )于(yú )坚(jiān )明(míng )光(guāng )殿(diàn )大(dà )呼(hū )谓(wèi )坚(jiān )曰(yuē ):“甲(jiǎ )申(shēn )乙(yǐ )酉(yǒu ),鱼(yú )羊(yáng )食(shí )人(rén ),悲(bēi )哉(zāi )无(wú )复(fù )遗(yí )。”坚(jiān )命(mìng )执(zhí )之(zhī ),俄(é )而(ér )不(bú )见(jiàn )。秘(mì )书(shū )监(jiān )硃(zhū )彤(tóng )等(děng )因(yīn )请(qǐng )诛(zhū )鲜(xiān )卑(bēi ),坚(jiān )不(bú )从(cóng )。遣(qiǎn )使(shǐ )巡(xún )行(háng )四(sì )方(fāng ),观(guān )风(fēng )俗(sú ),问(wèn )政(zhèng )道(dào ),明(míng )黜(chù )陟(zhì ),恤(xù )孤(gū )独(dú )不(bú )能(néng )自(zì )存(cún )者(zhě )。以(yǐ )安(ān )车(chē )蒲(pú )轮(lún )征(zhēng )隐(yǐn )士(shì )乐(lè )陵(líng )王(wáng )欢(huān )为(wéi )国(guó )子(zǐ )祭(jì )酒(jiǔ )。及(jí )王(wáng )猛(měng )卒(zú ),坚(jiān )置(zhì )听(tīng )讼(sòng )观(guān )于(yú )未(wèi )央(yāng )之(zhī )南(nán )。禁(jìn )《老(lǎo )》、《庄(zhuāng )》、图(tú )谶(chèn )之(zhī )学(xué )。中(zhōng )外(wài )四(sì )禁(jìn )、二(èr )卫(wèi )、四(sì )军(jūn )长(zhǎng )上(shàng )将(jiāng )士(shì ),皆(jiē )令(lìng )修(xiū )学(xué )。课(kè )后(hòu )宫(gōng ),置(zhì )典(diǎn )学(xué ),立(lì )内(nèi )司(sī ),以(yǐ )授(shòu )于(yú )掖(yè )庭(tíng ),选(xuǎn )阉(yān )人(rén )及(jí )女(nǚ )隶(lì )有(yǒu )聪(cōng )识(shí )者(zhě )署(shǔ )博(bó )士(shì )以(yǐ )授(shòu )经(jīng )。

遣(qiǎn )其(qí )武(wǔ )卫(wèi )苟(gǒu )苌(cháng )、左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )盛(shèng )、中(zhōng )书(shū )令(lìng )梁(liáng )熙(xī )、步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi )姚(yáo )苌(cháng )等(děng )率(lǜ )骑(qí )十(shí )三(sān )万(wàn )伐(fá )张(zhāng )天(tiān )赐(cì )于(yú )姑(gū )臧(zāng )。遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )朗(lǎng )阎(yán )负(fù )、梁(liáng )殊(shū )衔(xián )命(mìng )军(jūn )前(qián ),下(xià )书(shū )征(zhēng )天(tiān )锡(xī )。坚(jiān )严(yán )饰(shì )卤(lǔ )簿(bù ),亲(qīn )饯(jiàn )苌(cháng )等(děng )于(yú )城(chéng )西(xī ),赏(shǎng )行(háng )将(jiāng )各(gè )有(yǒu )差(chà )。又(yòu )遣(qiǎn )其(qí )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )苟(gǒu )池(chí )、河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )辩(biàn )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )统(tǒng ),率(lǜ )三(sān )州(zhōu )之(zhī )众(zhòng )以(yǐ )继(jì )之(zhī )。阎(yán )负(fù )等(děng )到(dào )凉(liáng )州(zhōu ),天(tiān )锡(xī )自(zì )以(yǐ )晋(jìn )之(zhī )列(liè )籓(bān ),志(zhì )在(zài )保(bǎo )境(jìng ),命(mìng )斩(zhǎn )之(zhī ),遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )马(mǎ )建(jiàn )出(chū )距(jù )苌(cháng )等(děng )。俄(é )而(ér )梁(liáng )熙(xī )、王(wáng )统(tǒng )等(děng )自(zì )清(qīng )石(shí )津(jīn )攻(gōng )其(qí )将(jiāng )梁(liáng )粲(càn )于(yú )河(hé )会(huì )城(chéng ),陷(xiàn )之(zhī )。苟(gǒu )苌(cháng )济(jì )自(zì )石(shí )城(chéng )津(jīn ),与(yǔ )梁(liáng )熙(xī )等(děng )会(huì )攻(gōng )缠(chán )缩(suō )城(chéng ),又(yòu )陷(xiàn )之(zhī )。马(mǎ )建(jiàn )惧(jù ),自(zì )杨(yáng )非(fēi )退(tuì )还(hái )清(qīng )塞(sāi )。天(tiān )锡(xī )又(yòu )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )掌(zhǎng )据(jù )率(lǜ )众(zhòng )三(sān )万(wàn ),与(yǔ )马(mǎ )建(jiàn )阵(zhèn )于(yú )洪(hóng )池(chí )。苟(gǒu )苌(cháng )遣(qiǎn )姚(yáo )苌(cháng )以(yǐ )甲(jiǎ )卒(zú )三(sān )千(qiān )挑(tiāo )战(zhàn ),诸(zhū )将(jiāng )劝(quàn )据(jù )击(jī )之(zhī ),以(yǐ )挫(cuò )其(qí )锋(fēng ),据(jù )不(bú )从(cóng )。天(tiān )锡(xī )乃(nǎi )率(lǜ )中(zhōng )军(jūn )三(sān )万(wàn )次(cì )金(jīn )昌(chāng )。苌(cháng )、熙(xī )闻(wén )天(tiān )锡(xī )来(lái )逼(bī ),急(jí )攻(gōng )据(jù )、建(jiàn ),建(jiàn )降(jiàng )于(yú )苌(cháng ),遂(suí )攻(gōng )据(jù ),害(hài )之(zhī ),及(jí )其(qí )军(jūn )司(sī )席(xí )仂(lè )。苌(cháng )进(jìn )军(jūn )入(rù )清(qīng )塞(sāi ),乘(chéng )高(gāo )列(liè )阵(zhèn )。天(tiān )锡(xī )又(yòu )遣(qiǎn )司(sī )兵(bīng )赵(zhào )充(chōng )哲(zhé )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),率(lǜ )劲(jìn )勇(yǒng )五(wǔ )万(wàn ),与(yǔ )苌(cháng )等(děng )战(zhàn )于(yú )赤(chì )岸(àn ),哲(zhé )大(dà )败(bài )。天(tiān )锡(xī )惧(jù )而(ér )奔(bēn )还(hái ),至(zhì )笺(jiān )请(qǐng )降(jiàng )。苌(cháng )至(zhì )姑(gū )臧(zāng ),天(tiān )锡(xī )乘(chéng )素(sù )车(chē )白(bái )马(mǎ ),面(miàn )缚(fù )舆(yú )榇(chèn ),降(jiàng )于(yú )军(jūn )门(mén )。苌(cháng )释(shì )缚(fù )焚(fén )榇(chèn ),送(sòng )之(zhī )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),诸(zhū )郡(jùn )县(xiàn )悉(xī )降(jiàng )。坚(jiān )以(yǐ )梁(liáng )熙(xī )为(wéi )持(chí )节(jiē )、西(xī )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),领(lǐng )护(hù )西(xī )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi ),镇(zhèn )姑(gū )臧(zāng )。徙(xǐ )豪(háo )右(yòu )七(qī )千(qiān )余(yú )户(hù )于(yú )关(guān )中(zhōng ),五(wǔ )品(pǐn )税(shuì )百(bǎi )姓(xìng )金(jīn )银(yín )一(yī )万(wàn )三(sān )千(qiān )斤(jīn )以(yǐ )赏(shǎng )军(jūn )士(shì ),余(yú )皆(jiē )安(ān )堵(dǔ )如(rú )故(gù )。坚(jiān )封(fēng )天(tiān )锡(xī )重(zhòng )光(guāng )县(xiàn )之(zhī )东(dōng )宁(níng )乡(xiāng )二(èr )百(bǎi )户(hù ),号(hào )归(guī )义(yì )侯(hóu )。初(chū ),苌(cháng )等(děng )将(jiāng )征(zhēng )天(tiān )锡(xī ),坚(jiān )为(wéi )其(qí )立(lì )第(dì )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),至(zhì )是(shì )而(ér )居(jū )之(zhī )。

坚(jiān )既(jì )平(píng )凉(liáng )州(zhōu ),又(yòu )遣(qiǎn )其(qí )安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )苻(fú )洛(luò )为(wéi )北(běi )讨(tǎo )大(dà )都(dōu )督(dū ),率(lǜ )幽(yōu )州(zhōu )兵(bīng )十(shí )万(wàn )讨(tǎo )代(dài )王(wáng )涉(shè )翼(yì )犍(jiān )。又(yòu )遣(qiǎn )后(hòu )将(jiāng )军(jūn )俱(jù )难(nán )与(yǔ )邓(dèng )羌(qiāng )等(děng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )二(èr )十(shí )万(wàn )东(dōng )出(chū )和(hé )龙(lóng ),西(xī )出(chū )上(shàng )郡(jùn ),与(yǔ )洛(luò )会(huì )于(yú )涉(shè )翼(yì )犍(jiān )庭(tíng )。翼(yì )犍(jiān )战(zhàn )败(bài ),遁(dùn )于(yú )弱(ruò )水(shuǐ )。苻(fú )洛(luò )逐(zhú )之(zhī ),势(shì )窘(jiǒng )迫(pò ),退(tuì )还(hái )阴(yīn )山(shān )。其(qí )子(zǐ )翼(yì )圭(guī )缚(fù )父(fù )请(qǐng )降(jiàng ),洛(luò )等(děng )振(zhèn )旅(lǚ )而(ér )还(hái ),封(fēng )赏(shǎng )有(yǒu )差(chà )。坚(jiān )以(yǐ )翼(yì )犍(jiān )荒(huāng )俗(sú ),未(wèi )参(cān )仁(rén )义(yì ),令(lìng )入(rù )太(tài )学(xué )习(xí )礼(lǐ )。以(yǐ )翼(yì )圭(guī )执(zhí )父(fù )不(bú )孝(xiào ),迁(qiān )之(zhī )于(yú )蜀(shǔ )。散(sàn )其(qí )部(bù )落(luò )于(yú )汉(hàn )鄣(zhāng )边(biān )故(gù )地(dì ),立(lì )尉(wèi )、监(jiān )行(háng )事(shì ),官(guān )僚(liáo )领(lǐng )押(yā ),课(kè )之(zhī )治(zhì )业(yè )营(yíng )生(shēng ),三(sān )五(wǔ )取(qǔ )丁(dīng ),优(yōu )复(fù )三(sān )年(nián )无(wú )税(shuì )租(zū )。其(qí )渠(qú )帅(shuài )岁(suì )终(zhōng )令(lìng )朝(cháo )献(xiàn ),出(chū )入(rù )行(háng )来(lái )为(wéi )之(zhī )制(zhì )限(xiàn )。坚(jiān )尝(cháng )之(zhī )太(tài )学(xué ),召(zhào )涉(shè )翼(yì )犍(jiān )问(wèn )曰(yuē ):“中(zhōng )国(guó )以(yǐ )学(xué )养(yǎng )性(xìng ),而(ér )人(rén )寿(shòu )考(kǎo ),漠(mò )北(běi )啖(dàn )牛(niú )羊(yáng )而(ér )人(rén )不(bú )寿(shòu ),何(hé )也(yě )?”翼(yì )犍(jiān )不(bú )能(néng )答(dá )。又(yòu )问(wèn ):“卿(qīng )种(zhǒng )人(rén )有(yǒu )堪(kān )将(jiāng )者(zhě ),可(kě )召(zhào )为(wéi )国(guó )家(jiā )用(yòng )。”对(duì )曰(yuē ):“漠(mò )北(běi )人(rén )能(néng )捕(bǔ )六(liù )畜(chù ),善(shàn )驰(chí )走(zǒu ),逐(zhú )水(shuǐ )草(cǎo )而(ér )已(yǐ ),何(hé )堪(kān )为(wéi )将(jiāng )!”又(yòu )问(wèn ):“好(hǎo )学(xué )否(fǒu )?”对(duì )曰(yuē ):“若(ruò )不(bú )好(hǎo )学(xué ),陛(bì )下(xià )用(yòng )教(jiāo )臣(chén )何(hé )为(wéi )?”坚(jiān )善(shàn )其(qí )答(dá )。

坚(jiān )以(yǐ )关(guān )中(zhōng )水(shuǐ )旱(hàn )不(bú )时(shí ),议(yì )依(yī )郑(zhèng )白(bái )故(gù )事(shì ),发(fā )其(qí )王(wáng )侯(hóu )已(yǐ )下(xià )及(jí )豪(háo )望(wàng )富(fù )室(shì )僮(tóng )隶(lì )三(sān )万(wàn )人(rén ),开(kāi )泾(jīng )水(shuǐ )上(shàng )源(yuán ),凿(záo )山(shān )起(qǐ )堤(dī ),通(tōng )渠(qú )引(yǐn )渎(dú ),以(yǐ )溉(gài )冈(gāng )卤(lǔ )之(zhī )田(tián )。及(jí )春(chūn )而(ér )成(chéng ),百(bǎi )姓(xìng )赖(lài )其(qí )利(lì )。以(yǐ )凉(liáng )州(zhōu )新(xīn )附(fù ),复(fù )租(zū )赋(fù )一(yī )年(nián )。为(wéi )父(fù )后(hòu )者(zhě )赐(cì )爵(jué )一(yī )级(jí ),孝(xiào )悌(tì )力(lì )田(tián )爵(jué )二(èr )级(jí ),孤(gū )寡(guǎ )高(gāo )年(nián )谷(gǔ )帛(bó )有(yǒu )差(chà ),女(nǚ )子(zǐ )百(bǎi )户(hù )牛(niú )酒(jiǔ ),大(dà )酺(pú )三(sān )日(rì )。

遣(qiǎn )其(qí )尚(shàng )书(shū )令(lìng )苻(fú )丕(pī )率(lǜ )司(sī )马(mǎ )慕(mù )容(róng )、苟(gǒu )苌(cháng )等(děng )步(bù )骑(qí )七(qī )万(wàn )寇(kòu )襄(xiāng )阳(yáng )。使(shǐ )杨(yáng )安(ān )将(jiāng )樊(fán )邓(dèng )之(zhī )众(zhòng )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),屯(tún )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )石(shí )越(yuè )率(lǜ )精(jīng )骑(qí )一(yī )万(wàn )出(chū )鲁(lǔ )阳(yáng )关(guān ),募(mù )容(róng )垂(chuí )与(yǔ )姚(yáo )苌(cháng )出(chū )自(zì )南(nán )乡(xiāng ),苟(gǒu )池(chí )等(děng )与(yǔ )强(qiáng )驽(nú )王(wáng )显(xiǎn )将(jiāng )劲(jìn )卒(zú )四(sì )万(wàn )从(cóng )武(wǔ )当(dāng )继(jì )进(jìn ),大(dà )会(huì )汉(hàn )阳(yáng )。师(shī )次(cì )沔(miǎn )北(běi ),晋(jìn )南(nán )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )硃(zhū )序(xù )以(yǐ )丕(pī )军(jūn )无(wú )舟(zhōu )楫(jí ),不(bú )以(yǐ )为(wéi )虞(yú ),石(shí )越(yuè )遂(suí )游(yóu )马(mǎ )以(yǐ )渡(dù )。序(xù )大(dà )惧(jù ),固(gù )守(shǒu )中(zhōng )城(chéng )。越(yuè )攻(gōng )陷(xiàn )外(wài )郛(fú ),获(huò )船(chuán )百(bǎi )余(yú )艘(sōu )以(yǐ )济(jì )军(jūn )。丕(pī )率(lǜ )诸(zhū )将(jiāng )进(jìn )攻(gōng )中(zhōng )城(chéng ),遣(qiǎn )苟(gǒu )池(chí )、石(shí )越(yuè )、毛(máo )当(dāng )以(yǐ )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn )屯(tún )于(yú )江(jiāng )陵(líng )。晋(jìn )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )桓(huán )冲(chōng )拥(yōng )众(zhòng )七(qī )万(wàn )为(wéi )序(xù )声(shēng )援(yuán ),惮(dàn )池(chí )等(děng )不(bú )进(jìn ),保(bǎo )据(jù )上(shàng )明(míng )。兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )彭(péng )超(chāo )遣(qiǎn )使(shǐ )上(shàng )言(yán )于(yú )坚(jiān )曰(yuē ):“晋(jìn )沛(pèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )戴(dài )逯(lù )以(yǐ )卒(zú )数(shù )千(qiān )戍(shù )彭(péng )城(chéng ),臣(chén )请(qǐng )率(lǜ )精(jīng )锐(ruì )五(wǔ )万(wàn )攻(gōng )之(zhī ),愿(yuàn )更(gèng )遣(qiǎn )重(zhòng )将(jiāng )讨(tǎo )淮(huái )南(nán )诸(zhū )城(chéng )。”坚(jiān )于(yú )是(shì )又(yòu )遣(qiǎn )其(qí )后(hòu )将(jiāng )军(jūn )俱(jù )难(nán )率(lǜ )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )当(dāng )、后(hòu )禁(jìn )毛(máo )盛(shèng )、陵(líng )江(jiāng )邵(shào )保(bǎo )等(děng )步(bù )骑(qí )七(qī )万(wàn )寇(kòu )淮(huái )阴(yīn )、盱(xū )眙(yí )。扬(yáng )武(wǔ )彭(péng )超(chāo )寇(kòu )鼓(gǔ )城(chéng )。梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )韦(wéi )钟(zhōng )寇(kòu )魏(wèi )兴(xìng ),攻(gōng )太(tài )守(shǒu )吉(jí )挹(yì )于(yú )西(xī )城(chéng )。晋(jìn )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )武(wǔ )生(shēng )率(lǜ )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn )距(jù )之(zhī ),与(yǔ )俱(jù )难(nán )等(děng )相(xiàng )持(chí )于(yú )淮(huái )南(nán )。

先(xiān )是(shì ),梁(liáng )熙(xī )遣(qiǎn )使(shǐ )西(xī )域(yù ),称(chēng )扬(yáng )坚(jiān )之(zhī )威(wēi )德(dé ),并(bìng )以(yǐ )缯(zēng )彩(cǎi )赐(cì )诸(zhū )国(guó )王(wáng ),于(yú )是(shì )朝(cháo )献(xiàn )者(zhě )十(shí )有(yǒu )余(yú )国(guó )。大(dà )宛(wǎn )献(xiàn )天(tiān )马(mǎ )千(qiān )里(lǐ )驹(jū ),皆(jiē )汗(hàn )血(xuè )、硃(zhū )鬣(liè )、五(wǔ )色(sè )、凤(fèng )膺(yīng )、麟(lín )身(shēn ),及(jí )诸(zhū )珍(zhēn )异(yì )五(wǔ )百(bǎi )余(yú )种(zhǒng )。坚(jiān )曰(yuē ):“吾(wú )思(sī )汉(hàn )文(wén )之(zhī )返(fǎn )千(qiān )里(lǐ )马(mǎ ),咨(zī )嗟(jiē )美(měi )咏(yǒng )。今(jīn )所(suǒ )献(xiàn )马(mǎ ),其(qí )悉(xī )反(fǎn )之(zhī ),庶(shù )克(kè )念(niàn )前(qián )王(wáng ),仿(fǎng )佛(fó )古(gǔ )人(rén )矣(yǐ )。”乃(nǎi )命(mìng )群(qún )臣(chén )作(zuò )《止(zhǐ )马(mǎ )诗(shī )》而(ér )遣(qiǎn )之(zhī ),示(shì )无(wú )欲(yù )也(yě )。其(qí )下(xià )以(yǐ )为(wéi )盛(shèng )德(dé )之(zhī )事(shì ),远(yuǎn )同(tóng )汉(hàn )文(wén ),于(yú )是(shì )献(xiàn )诗(shī )者(zhě )四(sì )百(bǎi )余(yú )人(rén )。

是(shì )时(shí )苻(fú )丕(pī )久(jiǔ )围(wéi )襄(xiāng )阳(yáng ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )李(lǐ )柔(róu )劾(hé )丕(pī )以(yǐ )师(shī )老(lǎo )无(wú )功(gōng ),请(qǐng )征(zhēng )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )。坚(jiān )曰(yuē ):“丕(pī )等(děng )费(fèi )广(guǎng )无(wú )成(chéng ),实(shí )宜(yí )贬(biǎn )戮(lù )。但(dàn )师(shī )已(yǐ )淹(yān )时(shí ),不(bú )可(kě )虚(xū )然(rán )中(zhōng )返(fǎn ),其(qí )特(tè )原(yuán )之(zhī ),令(lìng )以(yǐ )功(gōng )成(chéng )赎(shú )罪(zuì )。”因(yīn )遣(qiǎn )其(qí )黄(huáng )门(mén )郎(láng )韦(wéi )华(huá )持(chí )节(jiē )切(qiē )让(ràng )丕(pī )等(děng ),仍(réng )赐(cì )以(yǐ )剑(jiàn ),曰(yuē ):“来(lái )春(chūn )不(bú )捷(jié )者(zhě ),汝(rǔ )可(kě )自(zì )裁(cái ),不(bú )足(zú )复(fù )持(chí )面(miàn )见(jiàn )吾(wú )也(yě )。”初(chū ),丕(pī )之(zhī )寇(kòu )襄(xiāng )阳(yáng )也(yě ),将(jiāng )急(jí )攻(gōng )之(zhī ),苟(gǒu )苌(cháng )谏(jiàn )曰(yuē ):“今(jīn )以(yǐ )十(shí )倍(bèi )之(zhī )众(zhòng ),积(jī )粟(sù )如(rú )山(shān ),但(dàn )掠(luě )徙(xǐ )荆(jīng )、楚(chǔ )之(zhī )人(rén )内(nèi )于(yú )许(xǔ )、洛(luò ),绝(jué )其(qí )粮(liáng )运(yùn ),使(shǐ )外(wài )援(yuán )不(bú )接(jiē ),粮(liáng )尽(jìn )无(wú )人(rén ),不(bú )攻(gōng )自(zì )溃(kuì ),何(hé )为(wéi )促(cù )攻(gōng )以(yǐ )伤(shāng )将(jiāng )士(shì )之(zhī )命(mìng )?”丕(pī )从(cóng )之(zhī )。及(jí )坚(jiān )让(ràng )至(zhì ),众(zhòng )咸(xián )疑(yí )惧(jù ),莫(mò )知(zhī )所(suǒ )为(wéi )。征(zhēng )南(nán )主(zhǔ )簿(bù )河(hé )东(dōng )王(wáng )施(shī )进(jìn )曰(yuē ):“以(yǐ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )英(yīng )秀(xiù ),诸(zhū )将(jiāng )勇(yǒng )锐(ruì ),以(yǐ )攻(gōng )小(xiǎo )城(chéng ),何(hé )异(yì )洪(hóng )炉(lú )燎(liáo )羽(yǔ )毛(máo )。所(suǒ )以(yǐ )缓(huǎn )攻(gōng ),欲(yù )以(yǐ )计(jì )制(zhì )之(zhī )。若(ruò )决(jué )一(yī )旦(dàn )之(zhī )机(jī ),可(kě )指(zhǐ )日(rì )而(ér )定(dìng )。今(jīn )破(pò )襄(xiāng )阳(yáng ),上(shàng )明(míng )自(zì )遁(dùn ),复(fù )何(hé )所(suǒ )疑(yí )!愿(yuàn )请(qǐng )一(yī )旬(xún )之(zhī )期(qī ),以(yǐ )展(zhǎn )三(sān )军(jūn )之(zhī )势(shì )。如(rú )其(qí )不(bú )捷(jié ),施(shī )请(qǐng )为(wéi )戮(lù )首(shǒu )。”丕(pī )于(yú )是(shì )促(cù )围(wéi )攻(gōng )之(zhī )。坚(jiān )将(jiāng )亲(qīn )率(lǜ )众(zhòng )助(zhù )丕(pī )等(děng ),使(shǐ )苻(fú )融(róng )将(jiāng )关(guān )东(dōng )甲(jiǎ )卒(zú )会(huì )于(yú )寿(shòu )春(chūn ),梁(liáng )熙(xī )统(tǒng )河(hé )西(xī )之(zhī )众(zhòng )以(yǐ )继(jì )中(zhōng )军(jūn )。融(róng )、熙(xī )并(bìng )上(shàng )言(yán ),以(yǐ )为(wéi )未(wèi )可(kě )兴(xìng )师(shī ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

太(tài )元(yuán )四(sì )年(nián ),晋(jìn )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )谢(xiè )玄(xuán )率(lǜ )众(zhòng )数(shù )万(wàn )次(cì )于(yú )泗(sì )汭(tūn ),将(jiāng )救(jiù )彭(péng )城(chéng )。苻(fú )丕(pī )陷(xiàn )襄(xiāng )阳(yáng ),执(zhí )南(nán )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )硃(zhū )序(xù ),送(sòng )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),坚(jiān )署(shǔ )为(wéi )度(dù )支(zhī )尚(shàng )书(shū )。以(yǐ )其(qí )中(zhōng )垒(lěi )梁(liáng )成(chéng )为(wéi )南(nán )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、都(dōu )督(dū )荆(jīng )、扬(yáng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),领(lǐng )护(hù )南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi ),配(pèi )兵(bīng )一(yī )万(wàn )镇(zhèn )襄(xiāng )阳(yáng ),以(yǐ )征(zhēng )南(nán )府(fǔ )器(qì )杖(zhàng )给(gěi )之(zhī )。彭(péng )超(chāo )围(wéi )彭(péng )城(chéng )也(yě ),置(zhì )辎(zī )重(zhòng )于(yú )留(liú )城(chéng )。至(zhì )是(shì ),晋(jìn )将(jiāng )谢(xiè )玄(xuán )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )何(hé )谦(qiān )之(zhī )、高(gāo )衡(héng )率(lǜ )众(zhòng )万(wàn )余(yú ),声(shēng )趣(qù )留(liú )城(chéng ),超(chāo )引(yǐn )军(jūn )赴(fù )之(zhī )。戴(dài )逯(lù )率(lǜ )彭(péng )城(chéng )之(zhī )众(zhòng )奔(bēn )于(yú )谢(xiè )玄(xuán ),超(chāo )留(liú )其(qí )治(zhì )中(zhōng )徐(xú )褒(bāo )守(shǒu )彭(péng )城(chéng )而(ér )复(fù )寇(kòu )盱(xū )眙(yí )。俱(jù )难(nán )既(jì )陷(xiàn )淮(huái )阴(yīn ),留(liú )邵(shào )保(bǎo )戍(shù )之(zhī ),与(yǔ )超(chāo )会(huì )师(shī )而(ér )南(nán )。晋(jìn )将(jiāng )毛(máo )武(wǔ )生(shēng )救(jiù )魏(wèi )兴(xìng ),遣(qiǎn )前(qián )锋(fēng )督(dū )护(hù )赵(zhào )福(fú )、将(jiāng )军(jūn )袁(yuán )虞(yú )等(děng )将(jiāng )水(shuǐ )军(jūn )一(yī )万(wàn ),溯(sù )江(jiāng )而(ér )上(shàng )。坚(jiān )南(nán )巴(bā )校(xiào )尉(wèi )姜(jiāng )宇(yǔ )遣(qiǎn )将(jiāng )张(zhāng )绍(shào )、仇(chóu )生(shēng )等(děng )水(shuǐ )陆(lù )五(wǔ )千(qiān )距(jù )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )南(nán )县(xiàn ),王(wáng )师(shī )败(bài )绩(jì )。寻(xún )而(ér )韦(wéi )钟(zhōng )攻(gōng )陷(xiàn )魏(wèi )兴(xìng ),执(zhí )太(tài )守(shǒu )吉(jí )挹(yì )。毛(máo )当(dāng )与(yǔ )王(wáng )显(xiǎn )自(zì )襄(xiāng )阳(yáng )而(ér )东(dōng ),会(huì )攻(gōng )淮(huái )南(nán )。彭(péng )超(chāo )陷(xiàn )盱(xū )眙(yí ),获(huò )晋(jìn )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、高(gāo )密(mì )内(nèi )史(shǐ )毛(máo )璪(zǎo )之(zhī ),遂(suí )攻(gōng )晋(jìn )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )田(tián )洛(luò )于(yú )三(sān )阿(ā ),去(qù )广(guǎng )陵(líng )百(bǎi )里(lǐ ),京(jīng )都(dōu )大(dà )震(zhèn ),临(lín )江(jiāng )列(liè )戍(shù )。孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )遣(qiǎn )征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )石(shí )率(lǜ )水(shuǐ )军(jūn )次(cì )于(yú )涂(tú )中(zhōng ),右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )安(ān )之(zhī )、游(yóu )击(jī )将(jiāng )军(jūn )河(hé )间(jiān )王(wáng )昙(tán )之(zhī )次(cì )于(yú )堂(táng )邑(yì ),谢(xiè )玄(xuán )自(zì )广(guǎng )陵(líng )救(jiù )三(sān )阿(ā )。毛(máo )当(dāng )、毛(máo )盛(shèng )驰(chí )袭(xí )安(ān )之(zhī ),王(wáng )师(shī )败(bài )绩(jì )。玄(xuán )率(lǜ )众(zhòng )三(sān )万(wàn )次(cì )于(yú )白(bái )马(mǎ )塘(táng ),俱(jù )难(nán )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )都(dōu )颜(yán )率(lǜ )骑(qí )逆(nì )玄(xuán ),战(zhàn )于(yú )塘(táng )西(xī ),玄(xuán )大(dà )败(bài )之(zhī ),斩(zhǎn )颜(yán )。玄(xuán )进(jìn )兵(bīng )至(zhì )三(sān )阿(ā ),与(yǔ )难(nán )、超(chāo )战(zhàn ),超(chāo )等(děng )又(yòu )败(bài ),退(tuì )保(bǎo )盱(xū )眙(yí )。玄(xuán )进(jìn )次(cì )石(shí )梁(liáng ),与(yǔ )田(tián )洛(luò )攻(gōng )盱(xū )眙(yí ),难(nán )、超(chāo )出(chū )战(zhàn ),复(fù )败(bài ),退(tuì )屯(tún )淮(huái )阴(yīn )。玄(xuán )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )何(hé )谦(qiān )之(zhī )、督(dū )护(hù )诸(zhū )葛(gě )侃(kǎn )率(lǜ )舟(zhōu )师(shī )乘(chéng )潮(cháo )而(ér )上(shàng ),焚(fén )淮(huái )桥(qiáo ),又(yòu )与(yǔ )难(nán )等(děng )合(hé )战(zhàn ),谦(qiān )之(zhī )斩(zhǎn )其(qí )将(jiāng )邵(shào )保(bǎo ),难(nán )、超(chāo )退(tuì )师(shī )淮(huái )北(běi )。难(nán )归(guī )罪(zuì )彭(péng )超(chāo ),斩(zhǎn )其(qí )司(sī )马(mǎ )柳(liǔ )浑(hún )。坚(jiān )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),槛(kǎn )车(chē )征(zhēng )超(chāo )下(xià )狱(yù ),超(chāo )自(zì )杀(shā ),难(nán )免(miǎn )为(wéi )庶(shù )人(rén )。

坚(jiān )以(yǐ )毛(máo )当(dāng )为(wéi )平(píng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )彭(péng )城(chéng );毛(máo )盛(shèng )为(wéi )平(píng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )、兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )胡(hú )陆(lù );王(wáng )显(xiǎn )为(wéi )平(píng )吴(wú )校(xiào )尉(wèi )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),戍(shù )下(xià )邳(pī ):赏(shǎng )堂(táng )邑(yì )之(zhī )功(gōng )也(yě )。又(yòu )以(yǐ )苻(fú )洛(luò )为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )益(yì )、宁(níng )、西(xī )南(nán )夷(yí )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、益(yì )州(zhōu )牧(mù ),领(lǐng )护(hù )西(xī )夷(yí )校(xiào )尉(wèi ),镇(zhèn )成(chéng )都(dōu ),命(mìng )从(cóng )伊(yī )阙(què )自(zì )襄(xiāng )阳(yáng )溯(sù )汉(hàn )而(ér )上(shàng )。洛(luò ),健(jiàn )之(zhī )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。雄(xióng )勇(yǒng )多(duō )力(lì ),而(ér )猛(měng )气(qì )绝(jué )人(rén )、坚(jiān )深(shēn )忌(jì )之(zhī ),故(gù )常(cháng )为(wéi )边(biān )牧(mù )。洛(luò )有(yǒu )征(zhēng )伐(fá )之(zhī )功(gōng )而(ér )未(wèi )赏(shǎng ),及(jí )是(shì )迁(qiān )也(yě ),恚(huì )怒(nù ),谋(móu )于(yú )众(zhòng )曰(yuē ):“孤(gū )于(yú )帝(dì )室(shì ),至(zhì )亲(qīn )也(yě ),主(zhǔ )上(shàng )不(bú )能(néng )以(yǐ )将(jiāng )相(xiàng )任(rèn )孤(gū ),常(cháng )摈(bìn )孤(gū )于(yú )外(wài ),既(jì )投(tóu )之(zhī )西(xī )裔(yì ),复(fù )不(bú )听(tīng )过(guò )京(jīng )师(shī ),此(cǐ )必(bì )有(yǒu )伏(fú )计(jì ),令(lìng )梁(liáng )成(chéng )沈(shěn )孤(gū )于(yú )汉(hàn )水(shuǐ )矣(yǐ )。为(wéi )宜(yí )束(shù )手(shǒu )就(jiù )命(mìng ),为(wéi )追(zhuī )晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )事(shì )以(yǐ )匡(kuāng )社(shè )稷(jì )邪(xié )?诸(zhū )君(jūn )意(yì )如(rú )何(hé )?”其(qí )治(zhì )中(zhōng )平(píng )颜(yán )妄(wàng )陈(chén )祥(xiáng )瑞(ruì ),劝(quàn )洛(luò )举(jǔ )兵(bīng )。洛(luò )因(yīn )攘(rǎng )袂(mèi )大(dà )言(yán )曰(yuē ):“孤(gū )计(jì )决(jué )矣(yǐ ),沮(jǔ )谋(móu )者(zhě )斩(zhǎn )!”于(yú )是(shì )自(zì )称(chēng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )都(dōu )督(dū )、秦(qín )王(wáng ),署(shǔ )置(zhì )官(guān )司(sī ),以(yǐ )平(píng )颜(yán )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )、幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),为(wéi )其(qí )谋(móu )主(zhǔ )。分(fèn )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )征(zhēng )兵(bīng )于(yú )鲜(xiān )卑(bēi )、乌(wū )丸(wán )、高(gāo )句(jù )丽(lì )、百(bǎi )济(jì )及(jí )薛(xuē )罗(luó )、休(xiū )忍(rěn )等(děng )诸(zhū )国(guó ),并(bìng )不(bú )从(cóng )。洛(luò )惧(jù )而(ér )欲(yù )止(zhǐ ),平(píng )颜(yán )曰(yuē ):“且(qiě )宜(yí )声(shēng )言(yán )受(shòu )诏(zhào ),尽(jìn )幽(yōu )、并(bìng )之(zhī )兵(bīng )出(chū )自(zì )中(zhōng )山(shān )、常(cháng )山(shān ),阳(yáng )平(píng )公(gōng )必(bì )郊(jiāo )迎(yíng )于(yú )路(lù ),因(yīn )而(ér )执(zhí )之(zhī ),进(jìn )据(jù )冀(jì )州(zhōu ),总(zǒng )关(guān )东(dōng )之(zhī )众(zhòng )以(yǐ )图(tú )秦(qín )、雍(yōng ),可(kě )使(shǐ )百(bǎi )姓(xìng )不(bú )觉(jiào )易(yì )主(zhǔ )而(ér )大(dà )业(yè )定(dìng )矣(yǐ )。”洛(luò )从(cóng )之(zhī ),乃(nǎi )率(lǜ )众(zhòng )七(qī )万(wàn )发(fā )和(hé )龙(lóng ),将(jiāng )图(tú )长(zhǎng )安(ān )。于(yú )是(shì )关(guān )中(zhōng )骚(sāo )动(dòng ),盗(dào )贼(zéi )并(bìng )起(qǐ )。坚(jiān )遣(qiǎn )使(shǐ )数(shù )之(zhī )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )未(wèi )一(yī )家(jiā ),兄(xiōng )弟(dì )匪(fěi )他(tā ),何(hé )为(wéi )而(ér )反(fǎn )?可(kě )还(hái )和(hé )龙(lóng ),当(dāng )以(yǐ )幽(yōu )州(zhōu )永(yǒng )为(wéi )世(shì )封(fēng )。”洛(luò )谓(wèi )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“汝(rǔ )还(hái )白(bái )东(dōng )海(hǎi )王(wáng ),幽(yōu )州(zhōu )褊(biǎn )厄(è ),不(bú )足(zú )容(róng )万(wàn )乘(chéng ),须(xū )还(hái )王(wáng )咸(xián )阳(yáng ),以(yǐ )承(chéng )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )业(yè )。若(ruò )能(néng )候(hòu )驾(jià )潼(tóng )关(guān )者(zhě ),位(wèi )为(wéi )上(shàng )公(gōng ),爵(jué )归(guī )本(běn )国(guó )。”坚(jiān )大(dà )怒(nù ),遣(qiǎn )其(qí )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )冲(chōng )及(jí )吕(lǚ )光(guāng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )四(sì )万(wàn )讨(tǎo )之(zhī ),右(yòu )将(jiāng )军(jūn )都(dōu )贵(guì )驰(chí )传(chuán )诣(yì )鄴(yè ),率(lǜ )冀(jì )州(zhōu )兵(bīng )三(sān )万(wàn )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),以(yǐ )苻(fú )融(róng )为(wéi )大(dà )都(dōu )督(dū ),授(shòu )之(zhī )节(jiē )度(dù )。使(shǐ )石(shí )越(yuè )率(lǜ )骑(qí )一(yī )万(wàn ),自(zì )东(dōng )莱(lái )出(chū )石(shí )径(jìng ),袭(xí )和(hé )龙(lóng ),海(hǎi )行(háng )四(sì )百(bǎi )余(yú )里(lǐ )。苻(fú )重(zhòng )亦(yì )尽(jìn )蓟(jì )城(chéng )之(zhī )众(zhòng )会(huì )洛(luò ),次(cì )于(yú )中(zhōng )山(shān ),有(yǒu )众(zhòng )十(shí )万(wàn )。冲(chōng )等(děng )与(yǔ )洛(luò )战(zhàn )于(yú )中(zhōng )山(shān ),大(dà )败(bài )之(zhī ),执(zhí )洛(luò )及(jí )其(qí )将(jiāng )兰(lán )殊(shū ),送(sòng )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。吕(lǚ )光(guāng )追(zhuī )斩(zhǎn )苻(fú )重(zhòng )于(yú )幽(yōu )州(zhōu ),石(shí )越(yuè )克(kè )和(hé )龙(lóng ),斩(zhǎn )平(píng )颜(yán )及(jí )其(qí )党(dǎng )与(yǔ )百(bǎi )余(yú )人(rén )。坚(jiān )赦(shè )兰(lán )殊(shū ),署(shǔ )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),徙(xǐ )洛(luò )于(yú )凉(liáng )州(zhōu ),征(zhēng )苻(fú )融(róng )为(wéi )车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、领(lǐng )宗(zōng )正(zhèng )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。

洛(luò )既(jì )平(píng ),坚(jiān )以(yǐ )关(guān )东(dōng )地(dì )广(guǎng )人(rén )殷(yīn ),思(sī )所(suǒ )以(yǐ )镇(zhèn )静(jìng )之(zhī ),引(yǐn )其(qí )群(qún )臣(chén )于(yú )东(dōng )堂(táng )议(yì )曰(yuē ):“凡(fán )我(wǒ )族(zú )类(lèi ),支(zhī )胤(yìn )弥(mí )繁(fán ),今(jīn )欲(yù )分(fèn )三(sān )原(yuán )、九(jiǔ )嵕(zōng )、武(wǔ )都(dōu )、汧(qiān )、雍(yōng )十(shí )五(wǔ )万(wàn )户(hù )于(yú )诸(zhū )方(fāng )要(yào )镇(zhèn ),不(bú )忘(wàng )旧(jiù )德(dé ),为(wéi )磐(pán )石(shí )之(zhī )宗(zōng ),于(yú )诸(zhū )君(jūn )之(zhī )意(yì )如(rú )何(hé )?”皆(jiē )曰(yuē ):“此(cǐ )有(yǒu )周(zhōu )所(suǒ )以(yǐ )祚(zuò )隆(lóng )八(bā )百(bǎi ),社(shè )稷(jì )之(zhī )利(lì )也(yě )。”于(yú )是(shì )分(fèn )四(sì )帅(shuài )子(zǐ )弟(dì )三(sān )千(qiān )户(hù ),以(yǐ )配(pèi )苻(fú )丕(pī )镇(zhèn )鄴(yè ),如(rú )世(shì )封(fēng )诸(zhū )侯(hóu ),为(wéi )新(xīn )券(quàn )主(zhǔ )。坚(jiān )送(sòng )丕(pī )于(yú )灞(bà )上(shàng ),流(liú )涕(tì )而(ér )别(bié )。诸(zhū )戎(róng )子(zǐ )弟(dì )离(lí )其(qí )父(fù )兄(xiōng )者(zhě ),皆(jiē )悲(bēi )号(hào )哀(āi )恸(tòng ),酸(suān )感(gǎn )行(háng )人(rén ),识(shí )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )丧(sàng )乱(luàn )流(liú )离(lí )之(zhī )象(xiàng )。于(yú )是(shì )分(fèn )幽(yōu )州(zhōu )置(zhì )平(píng )州(zhōu ),以(yǐ )石(shí )越(yuè )为(wéi )平(píng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),领(lǐng )护(hù )鲜(xiān )卑(bēi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),镇(zhèn )龙(lóng )城(chéng );大(dà )鸿(hóng )胪(lú )韩(hán )胤(yìn )领(lǐng )护(hù )赤(chì )沙(shā )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),移(yí )乌(wū )丸(wán )府(fǔ )于(yú )代(dài )郡(jùn )之(zhī )平(píng )城(chéng );中(zhōng )书(shū )令(lìng )梁(liáng )谠(dǎng )为(wéi )安(ān )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )蓟(jì )城(chéng );毛(máo )兴(xìng )为(wéi )镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )枹(bāo )罕(hǎn );王(wáng )腾(téng )为(wéi )鹰(yīng )扬(yáng )将(jiāng )军(jūn )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),领(lǐng )护(hù )匈(xiōng )奴(nú )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),镇(zhèn )晋(jìn )阳(yáng );二(èr )州(zhōu )各(gè )配(pèi )支(zhī )户(hù )三(sān )千(qiān );苻(fú )晖(huī )为(wéi )镇(zhèn )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、豫(yù )州(zhōu )牧(mù ),镇(zhèn )洛(luò )阳(yáng );苻(fú )睿(ruì )为(wéi )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )蒲(pú )坂(bǎn )。

先(xiān )是(shì ),高(gāo )陆(lù )人(rén )穿(chuān )井(jǐng )得(dé )龟(guī ),大(dà )三(sān )尺(chǐ ),背(bèi )有(yǒu )八(bā )卦(guà )文(wén ),坚(jiān )命(mìng )太(tài )卜(bo )池(chí )养(yǎng )之(zhī ),食(shí )以(yǐ )粟(sù ),及(jí )此(cǐ )而(ér )死(sǐ ),藏(cáng )其(qí )骨(gǔ )于(yú )太(tài )庙(miào )。其(qí )夜(yè )庙(miào )丞(chéng )高(gāo )虏(lǔ )梦(mèng )龟(guī )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“我(wǒ )本(běn )出(chū )将(jiāng )归(guī )江(jiāng )南(nán ),遭(zāo )时(shí )不(bú )遇(yù ),陨(yǔn )命(mìng )秦(qín )庭(tíng )。”又(yòu )有(yǒu )人(rén )梦(mèng )中(zhōng )谓(wèi )虏(lǔ )曰(yuē ):“龟(guī )三(sān )千(qiān )六(liù )百(bǎi )岁(suì )而(ér )终(zhōng ),终(zhōng )必(bì )妖(yāo )兴(xìng ),亡(wáng )国(guó )之(zhī )征(zhēng )也(yě )。”

坚(jiān )自(zì )平(píng )诸(zhū )国(guó )之(zhī )后(hòu ),国(guó )内(nèi )殷(yīn )实(shí ),遂(suí )示(shì )人(rén )以(yǐ )侈(chǐ ),悬(xuán )珠(zhū )帘(lián )于(yú )正(zhèng )殿(diàn ),以(yǐ )朝(cháo )群(qún )臣(chén ),宫(gōng )宇(yǔ )车(chē )乘(chéng ),器(qì )物(wù )服(fú )御(yù ),悉(xī )以(yǐ )珠(zhū )玑(jī )、琅(láng )玕(gān )、奇(qí )宝(bǎo )、珍(zhēn )怪(guài )饰(shì )之(zhī )。尚(shàng )书(shū )郎(láng )裴(péi )元(yuán )略(luè )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )尧(yáo )、舜(shùn )茅(máo )茨(cí ),周(zhōu )卑(bēi )宫(gōng )室(shì ),故(gù )致(zhì )和(hé )平(píng ),庆(qìng )隆(lóng )八(bā )百(bǎi )。始(shǐ )皇(huáng )穷(qióng )极(jí )奢(shē )丽(lì ),嗣(sì )不(bú )及(jí )孙(sūn )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )则(zé )采(cǎi )椽(chuán )之(zhī )不(bú )琢(zhuó ),鄙(bǐ )琼(qióng )室(shì )而(ér )不(bú )居(jū ),敷(fū )纯(chún )风(fēng )于(yú )天(tiān )下(xià ),流(liú )休(xiū )范(fàn )于(yú )无(wú )穷(qióng ),贱(jiàn )金(jīn )玉(yù ),珍(zhēn )谷(gǔ )帛(bó ),勤(qín )恤(xù )人(rén )隐(yǐn ),劝(quàn )课(kè )农(nóng )桑(sāng ),捐(juān )无(wú )用(yòng )之(zhī )器(qì ),弃(qì )难(nán )得(dé )之(zhī )货(huò ),敦(dūn )至(zhì )道(dào )以(yǐ )厉(lì )薄(báo )俗(sú ),修(xiū )文(wén )德(dé )以(yǐ )怀(huái )远(yuǎn )人(rén )。然(rán )后(hòu )一(yī )轨(guǐ )九(jiǔ )州(zhōu ),同(tóng )风(fēng )天(tiān )下(xià ),刑(xíng )措(cuò )既(jì )登(dēng ),告(gào )成(chéng )东(dōng )岳(yuè ),踪(zōng )轩(xuān )皇(huáng )以(yǐ )齐(qí )美(měi ),哂(shěn )二(èr )汉(hàn )之(zhī )徙(xǐ )封(fēng ),臣(chén )之(zhī )愿(yuàn )也(yě )。”坚(jiān )大(dà )悦(yuè ),命(mìng )去(qù )珠(zhū )帘(lián ),以(yǐ )元(yuán )略(luè )为(wéi )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )。

鄯(shàn )善(shàn )王(wáng )、车(chē )师(shī )前(qián )部(bù )王(wáng )来(lái )朝(cháo ),大(dà )宛(wǎn )献(xiàn )汗(hàn )血(xuè )马(mǎ ),肃(sù )慎(shèn )贡(gòng )楛(kǔ )矢(shǐ ),天(tiān )竺(zhú )献(xiàn )火(huǒ )浣(huàn )布(bù ),康(kāng )居(jū )、于(yú )阗(tián )及(jí )海(hǎi )东(dōng )诸(zhū )国(guó ),凡(fán )六(liù )十(shí )有(yǒu )二(èr )王(wáng ),皆(jiē )遣(qiǎn )使(shǐ )贡(gòng )其(qí )方(fāng )物(wù )。

初(chū ),坚(jiān )母(mǔ )少(shǎo )寡(guǎ ),将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )威(wēi )有(yǒu )辟(pì )阳(yáng )之(zhī )宠(chǒng ),史(shǐ )官(guān )载(zǎi )之(zhī )。至(zhì )是(shì ),坚(jiān )收(shōu )起(qǐ )居(jū )注(zhù )及(jí )著(zhe )作(zuò )所(suǒ )录(lù )而(ér )观(guān )之(zhī ),见(jiàn )其(qí )事(shì ),惭(cán )怒(nù ),乃(nǎi )焚(fén )其(qí )书(shū ),大(dà )检(jiǎn )史(shǐ )官(guān ),将(jiāng )加(jiā )其(qí )罪(zuì )。著(zhe )作(zuò )郎(láng )赵(zhào )泉(quán )、车(chē )敬(jìng )等(děng )已(yǐ )死(sǐ ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )都(dōu )贵(guì )遣(qiǎn )其(qí )司(sī )马(mǎ )阎(yán )振(zhèn )、中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn )吴(wú )仲(zhòng )等(děng )率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn )寇(kòu )竟(jìng )陵(líng ),留(liú )辎(zī )重(zhòng )于(yú )管(guǎn )城(chéng ),水(shuǐ )陆(lù )轻(qīng )进(jìn )。桓(huán )冲(chōng )遣(qiǎn )南(nán )平(píng )太(tài )守(shǒu )桓(huán )石(shí )虔(qián )、竟(jìng )陵(líng )太(tài )守(shǒu )郭(guō )铨(quán )等(děng )水(shuǐ )陆(lù )二(èr )万(wàn )距(jù )之(zhī ),相(xiàng )持(chí )月(yuè )余(yú ),战(zhàn )于(yú )滶(áo )水(shuǐ )。振(zhèn )等(děng )大(dà )败(bài ),退(tuì )保(bǎo )管(guǎn )城(chéng )。石(shí )虔(qián )乘(chéng )胜(shèng )攻(gōng )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )振(zhèn )及(jí )仲(zhòng ),俘(fú )斩(zhǎn )万(wàn )七(qī )千(qiān )。

阅读:22612

打赏捐助〔Donate〕>>>

《载记·第十三章》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库