理宗建道备德大功复兴烈文仁武圣明安孝皇帝绍定五年(金天兴元年,蒙古太宗四年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪一百六十六 > 《理宗建道备德大功复兴烈文仁武圣明安孝皇帝绍定五年(金天兴元年,蒙古太宗四年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )孟(mèng )珙(gǒng )为(wéi )京(jīng )西(xī )路(lù )兵(bīng )马(mǎ )铃(líng )辖(xiá )。初(chū ),珙(gǒng )父(fù )宗(zōng )政(zhèng )知(zhī )枣(zǎo )阳(yáng ),招(zhāo )唐(táng )、邓(dèng )、蔡(cài )州(zhōu )壮(zhuàng )士(shì )二(èr )万(wàn )馀(yú )人(rén ),号(hào )忠(zhōng )顺(shùn )军(jūn ),命(mìng )江(jiāng )海(hǎi )统(tǒng )之(zhī ),众(zhòng )不(bú )服(fú );制(zhì )置(zhì )司(sī )以(yǐ )珙(gǒng )代(dài )海(hǎi ),珙(gǒng )分(fèn )其(qí )军(jūn )为(wéi )三(sān ),众(zhòng )皆(jiē )帖(tiē )然(rán )。珙(gǒng )又(yòu )创(chuàng )平(píng )堰(yàn )于(yú )枣(zǎo )阳(yáng ),自(zì )城(chéng )至(zhì )军(jūn )西(xī )十(shí )八(bā )里(lǐ ),由(yóu )八(bā )叠(dié )河(hé )经(jīng )浙(zhè )水(shuǐ )侧(cè ),水(shuǐ )跨(kuà )九(jiǔ )阜(fù ),建(jiàn )通(tōng )天(tiān )槽(cáo )八(bā )十(shí )有(yǒu )三(sān )丈(zhàng ),溉(gài )田(tián )万(wàn )顷(qǐng ),立(lì )十(shí )庄(zhuāng )、三(sān )辖(xiá ),使(shǐ )军(jūn )民(mín )分(fèn )屯(tún ),边(biān )储(chǔ )丰(fēng )牜(niú )刃(rèn )。又(yòu )命(mìng )忠(zhōng )顺(shùn )军(jūn )家(jiā )自(zì )畜(chù )马(mǎ ),官(guān )给(gěi )刍(chú )粟(sù ),马(mǎ )益(yì )蕃(fān )息(xī )。

金(jīn )下(xià )诏(zhào )求(qiú )言(yán ),凡(fán )章(zhāng )奏(zòu ),先(xiān )令(lìng )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )费(fèi )摩(mó )阿(ā )古(gǔ )岱(dài )、尚(shàng )书(shū )完(wán )颜(yán )纳(nà )绅(shēn )看(kàn )详(xiáng ),然(rán )后(hòu )进(jìn )御(yù ),直(zhí )言(yán )无(wú )一(yī )达(dá )者(zhě )。

庚(gēng )寅(yín ),诏(zhào ):“李(lǐ )全(quán )之(zhī )叛(pàn ),海(hǎi )陵(líng )簿(bù )吴(wú )祕(bì )骂(mà )贼(zéi )而(ér )死(sǐ ),特(tè )赠(zèng )朝(cháo )奉(fèng )郎(láng ),官(guān )其(qí )一(yī )子(zǐ )。

壬(rén )辰(chén ),以(yǐ )史(shǐ )嵩(sōng )之(zhī )为(wéi )京(jīng )湖(hú )安(ān )抚(fǔ )制(zhì )置(zhì )使(shǐ )、知(zhī )襄(xiāng )阳(yáng )府(fǔ )。

蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )自(zì )唐(táng )州(zhōu )趣(qù )汴(biàn ),金(jīn )元(yuán )帅(shuài )完(wán )颜(yán )两(liǎng )洛(luò )索(suǒ )战(zhàn )于(yú )襄(xiāng )城(chéng ),败(bài )绩(jì ),走(zǒu )还(hái )汴(biàn )。金(jīn )主(zhǔ )诏(zhào )群(qún )臣(chén )议(yì ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )史(shǐ )杨(yáng )居(jū )仁(rén )请(qǐng )乘(chéng )其(qí )远(yuǎn )至(zhì )击(jī )之(zhī )。平(píng )章(zhāng )拜(bài )甡(shēn )遣(qiǎn )莽(mǎng )依(yī )苏(sū )等(děng )部(bù )民(mín )丁(dīng )壮(zhuàng )万(wàn )人(rén ),开(kāi )短(duǎn )堤(dī ),决(jué )河(hé )水(shuǐ ),以(yǐ )卫(wèi )京(jīng )城(chéng )。命(mìng )瓜(guā )勒(lè )佳(jiā )萨(sà )哈(hā )勒(lè )将(jiāng )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )巡(xún )河(hé )渡(dù ),超(chāo )近(jìn )京(jīng )诸(zhū )色(sè )军(jūn )家(jiā )属(shǔ )五(wǔ )十(shí )万(wàn )口(kǒu )入(rù )京(jīng )城(chéng )。

蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )用(yòng )西(xī )夏(xià )人(rén )恤(xù )克(kè )计(jì ),自(zì )河(hé )中(zhōng )由(yóu )河(hé )清(qīng )县(xiàn )白(bái )坡(pō )渡(dù )河(hé ),遣(qiǎn )人(rén )驰(chí )报(bào )图(tú )垒(lěi )率(lǜ )师(shī )来(lái )会(huì )。萨(sà )哈(hā )勒(lè )行(háng )至(zhì )封(fēng )邱(qiū )而(ér )还(hái ),蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )掩(yǎn )至(zhì ),莽(mǎng )依(yī )苏(sū )等(děng )皆(jiē )死(sǐ ),丁(dīng )壮(zhuàng )得(dé )免(miǎn )者(zhě )仅(jǐn )三(sān )百(bǎi )人(rén )。甲(jiǎ )午(wǔ ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )入(rù )郑(zhèng )州(zhōu )。

金(jīn )主(zhǔ )诏(zhào )群(qún )臣(chén )议(yì )所(suǒ )守(shǒu ),有(yǒu )言(yán )珠(zhū )赫(hè )埒(liè )果(guǒ )勒(lè )齐(qí )所(suǒ )筑(zhù )里(lǐ )城(chéng )决(jué )不(bú )可(kě )守(shǒu ),外(wài )城(chéng )决(jué )不(bú )可(kě )弃(qì ),于(yú )是(shì )决(jué )计(jì )守(shǒu )外(wài )城(chéng ),命(mìng )修(xiū )楼(lóu )橹(lǔ )器(qì )具(jù )。时(shí )京(jīng )城(chéng )诸(zhū )军(jūn )不(bú )满(mǎn )四(sì )万(wàn ),而(ér )城(chéng )周(zhōu )百(bǎi )二(èr )十(shí )里(lǐ ),不(bú )能(néng )遍(biàn )守(shǒu ),故(gù )议(yì )以(yǐ )迁(qiān )避(bì )之(zhī )民(mín )充(chōng )军(jūn )。又(yòu )召(zhào )在(zài )京(jīng )军(jūn )官(guān )于(yú )上(shàng )清(qīng )宫(gōng ),平(píng )日(rì )防(fáng )城(chéng )得(dé )功(gōng )者(zhě ),截(jié )长(zhǎng )补(bǔ )短(duǎn ),假(jiǎ )借(jiè )而(ér )用(yòng ),得(dé )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。又(yòu )集(jí )京(jīng )东(dōng )、西(xī )沿(yán )河(hé )旧(jiù )屯(tún )两(liǎng )都(dōu )尉(wèi )及(jí )卫(wèi )州(zhōu )义(yì )军(jūn )凡(fán )四(sì )万(wàn )并(bìng )丁(dīng )壮(zhuàng )二(èr )万(wàn ),分(fèn )置(zhì )四(sì )面(miàn ),每(měi )面(miàn )选(xuǎn )千(qiān )名(míng )飞(fēi )虎(hǔ )军(jūn )以(yǐ )专(zhuān )救(jiù )应(yīng ),然(rán )亦(yì )不(bú )能(néng )军(jūn )矣(yǐ )。

金(jīn )元(yuán )帅(shuài )完(wán )颜(yán )延(yán )寿(shòu ),以(yǐ )众(zhòng )保(bǎo )少(shǎo )室(shì )山(shān )太(tài )平(píng )寨(zhài ),元(yuán )夕(xī ),击(jī )球(qiú )为(wéi )嬉(xī )。蒙(méng )古(gǔ )都(dōu )总(zǒng )管(guǎn )李(lǐ )守(shǒu )贤(xián ),潜(qián )遣(qiǎn )轻(qīng )捷(jié )者(zhě )数(shù )十(shí )人(rén )缘(yuán )崖(yá )蚁(yǐ )附(fù )以(yǐ )登(dēng ),杀(shā )其(qí )守(shǒu )卒(zú ),遂(suí )纵(zòng )兵(bīng )入(rù ),破(pò )之(zhī )。下(xià )令(lìng )禁(jìn )抄(chāo )掠(luě ),悉(xī )收(shōu )馀(yú )众(zhòng )以(yǐ )归(guī )。连(lián )天(tiān )、交(jiāo )牙(yá ),兰(lán )若(ruò )、香(xiāng )炉(lú )诸(zhū )寨(zhài )俱(jù )下(xià )。

乙(yǐ )未(wèi ),蒙(méng )古(gǔ )游(yóu )骑(qí )至(zhì )汴(biàn )京(jīng ),金(jīn )完(wán )颜(yán )哈(hā )达(dá )、伊(yī )喇(lǎ )布(bù )哈(hā )自(zì )邓(dèng )州(zhōu )率(lǜ )步(bù )骑(qí )十(shí )五(wǔ )万(wàn )赴(fù )援(yuán )。蒙(méng )古(gǔ )图(tú )垒(lěi )问(wèn )苏(sū )布(bù )特(tè )以(yǐ )方(fāng )略(luè ),苏(sū )布(bù )特(tè )曰(yuē ):“城(chéng )居(jū )之(zhī )人(rén ),不(bú )耐(nài )辛(xīn )苦(kǔ ),数(shù )挑(tiāo )以(yǐ )劳(láo )之(zhī )战(zhàn ),乃(nǎi )可(kě )也(yě )。”遂(suí )以(yǐ )骑(qí )三(sān )千(qiān )尾(wěi )之(zhī )。哈(hā )达(dá )等(děng )谋(móu )曰(yuē ):“敌(dí )兵(bīng )三(sān )千(qiān )而(ér )我(wǒ )不(bú )战(zhàn ),是(shì )弱(ruò )也(yě )。”进(jìn )至(zhì )钧(jūn )州(zhōu )沙(shā )河(hé ),蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )不(bú )战(zhàn )而(ér )退(tuì )。金(jīn )军(jūn )方(fāng )盘(pán )营(yíng ),蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )复(fù )来(lái )袭(xí )。金(jīn )军(jūn )不(bú )得(dé )休(xiū )息(xī )、食(shí )饮(yǐn ),且(qiě )行(háng )且(qiě )战(zhàn ),至(zhì )黄(huáng )榆(yú )店(diàn ),距(jù )钧(jūn )州(zhōu )三(sān )十(shí )五(wǔ )里(lǐ )。丁(dīng )酉(yǒu ),大(dà )雪(xuě )三(sān )立(lì ),金(jīn )尺(chǐ )僵(jiāng )立(lì ),刀(dāo )槊(shuò )冻(dòng )不(bú )能(néng )举(jǔ )。图(tú )垒(lěi )以(yǐ )其(qí )众(zhòng )冲(chōng )出(chū ),蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )自(zì )北(běi )渡(dù )者(zhě )毕(bì )集(jí ),前(qián )后(hòu )以(yǐ )大(dà )树(shù )塞(sāi )道(dào )。杨(yáng )沃(wò )衍(yǎn )夺(duó )路(lù )而(ér )前(qián ),金(jīn )军(jūn )遂(suí )次(cì )三(sān )峰(fēng )山(shān ),军(jūn )士(shì )有(yǒu )不(bú )食(shí )至(zhì )三(sān )日(rì )者(zhě )。蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )与(yǔ )河(hé )北(běi )兵(bīng )合(hé ),四(sì )面(miàn )围(wéi )之(zhī ),炽(chì )薪(xīn )燔(fán )肉(ròu ),更(gèng )迭(dié )休(xiū )息(xī ),乘(chéng )金(jīn )困(kùn )惫(bèi ),开(kāi )钧(jūn )州(zhōu )路(lù )纵(zòng )之(zhī )走(zǒu ),而(ér )以(yǐ )生(shēng )兵(bīng )夹(jiá )击(jī )之(zhī )。金(jīn )军(jūn )溃(kuì ),声(shēng )如(rú )崩(bēng )山(shān ),武(wǔ )仙(xiān )率(lǜ )三(sān )十(shí )骑(qí )入(rù )竹(zhú )林(lín )中(zhōng ),走(zǒu )密(mì )县(xiàn );杨(yáng )沃(wò )衍(yǎn )、樊(fán )泽(zé )、张(zhāng )惠(huì )步(bù )持(chí )大(dà )枪(qiāng ),奋(fèn )战(zhàn )而(ér )死(sǐ )。哈(hā )达(dá )知(zhī )大(dà )事(shì )已(yǐ )去(qù ),欲(yù )下(xià )马(mǎ )战(zhàn ),而(ér )布(bù )哈(hā )已(yǐ )失(shī )所(suǒ )在(zài ),乃(nǎi )与(yǔ )完(wán )颜(yán )彝(yí )等(děng )以(yǐ )数(shù )百(bǎi )骑(qí )走(zǒu )入(rù )钧(jūn )州(zhōu )。

蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )在(zài )郑(zhèng )州(zhōu ),闻(wén )图(tú )垒(lěi )与(yǔ )金(jīn )相(xiàng )持(chí ),遣(qiǎn )昆(kūn )布(bù )哈(hā )、齐(qí )拉(lā )衮(gǔn )等(děng )赴(fù )之(zhī ),至(zhì )则(zé )金(jīn )军(jūn )已(yǐ )溃(kuì )。于(yú )是(shì )乃(nǎi )合(hé )攻(gōng )钧(jūn )州(zhōu ),堑(qiàn )其(qí )城(chéng )外(wài )。哈(hā )达(dá )匿(nì )窟(kū )室(shì )中(zhōng ),城(chéng )破(pò ),蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )发(fā )而(ér )杀(shā )之(zhī )。因(yīn )扬(yáng )言(yán )曰(yuē ):“汝(rǔ )家(jiā )所(suǒ )恃(shì ),唯(wéi )黄(huáng )河(hé )与(yǔ )哈(hā )达(dá )耳(ěr ),今(jīn )哈(hā )达(dá )为(wéi )我(wǒ )杀(shā ),黄(huáng )河(hé )为(wéi )我(wǒ )有(yǒu ),不(bú )降(jiàng )何(hé )待(dài )!”

完(wán )颜(yán )彝(yí )趣(qù )避(bì )隐(yǐn )处(chù ),杀(shā )掠(luě )稍(shāo )定(dìng ),乃(nǎi )出(chū ),自(zì )言(yán )曰(yuē ):“金(jīn )国(guó )大(dà )将(jiāng ),欲(yù )见(jiàn )白(bái )事(shì )。”蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )以(yǐ )数(shù )骑(qí )夹(jiá )之(zhī )诣(yì )图(tú )垒(lěi ),问(wèn )其(qí )名(míng )姓(xìng ),曰(yuē ):“我(wǒ )忠(zhōng )孝(xiào )军(jūn )总(zǒng )领(lǐng )完(wán )颜(yán )陈(chén )和(hé )尚(shàng ),大(dà )昌(chāng )原(yuán )、卫(wèi )州(zhōu )倒(dǎo )回(huí )谷(gǔ )之(zhī )胜(shèng ),皆(jiē )我(wǒ )也(yě )。我(wǒ )死(sǐ )乱(luàn )军(jūn )中(zhōng ),人(rén )将(jiāng )谓(wèi )我(wǒ )负(fù )国(guó )家(jiā )。今(jīn )日(rì )明(míng )白(bái )死(sǐ ),天(tiān )下(xià )必(bì )有(yǒu )知(zhī )我(wǒ )者(zhě )。”图(tú )垒(lěi )欲(yù )其(qí )降(jiàng ),不(bú )肯(kěn )。乃(nǎi )斫(zhuó )足(zú )胫(jìng ),折(shé )之(zhī ),划(huá )口(kǒu )吻(wěn )至(zhì )耳(ěr ),噀(xùn )血(xuè )而(ér )呼(hū ),至(zhì )死(sǐ )不(bú )屈(qū )。蒙(méng )古(gǔ )将(jiāng )有(yǒu )义(yì )之(zhī )者(zhě ),以(yǐ )马(mǎ )湩(dǒng )酹(lèi )而(ér )祝(zhù )曰(yuē ):“好(hǎo )男(nán )子(zǐ ),他(tā )日(rì )再(zài )生(shēng ),当(dāng )令(lìng )我(wǒ )得(dé )之(zhī )。”

布(bù )哈(hā )走(zǒu )汴(biàn ),蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )追(zhuī )蹑(niè ),擒(qín )之(zhī ),图(tú )垒(lěi )命(mìng )之(zhī )降(jiàng ),往(wǎng )复(fù )数(shù )百(bǎi )言(yán ),终(zhōng )不(bú )肯(kěn ),但(dàn )曰(yuē ):“我(wǒ )金(jīn )国(guó )大(dà )将(jiāng ),惟(wéi )当(dāng )金(jīn )国(guó )境(jìng )内(nèi )死(sǐ )耳(ěr )。”遂(suí )杀(shā )之(zhī )。金(jīn )之(zhī )健(jiàn )将(jiāng )锐(ruì )卒(zú )俱(jù )尽(jìn ),自(zì )是(shì )不(bú )可(kě )复(fù )振(zhèn )矣(yǐ )。

蒙(méng )古(gǔ )遂(suí )略(luè )商(shāng )、虢(guó )、嵩(sōng )、汝(rǔ )、陕(shǎn )、洛(luò )、许(xǔ )、郑(zhèng )、陈(chén )、亳(bó )、颍(yǐng )、寿(shòu )、睢(suī )、永(yǒng )等(děng )州(zhōu )。时(shí )民(mín )北(běi )徙(xǐ )者(zhě )多(duō )饿(è )死(sǐ ),东(dōng )平(píng )万(wàn )户(hù )严(yán )实(shí ),命(mìng )作(zuò )糜(mí )粥(zhōu )置(zhì )道(dào )傍(bàng ),全(quán )活(huó )者(zhě )众(zhòng )。

庚(gēng )子(zǐ ),金(jīn )主(zhǔ )御(yù )端(duān )门(mén ),肆(sì )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )开(kāi )兴(xìng )。翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )赵(zhào )秉(bǐng )文(wén )为(wéi )赦(shè )文(wén ),宣(xuān )布(bù )悔(huǐ )悟(wù )哀(āi )恸(tòng )之(zhī )意(yì ),指(zhǐ )事(shì )陈(chén )义(yì ),情(qíng )辞(cí )俱(jù )尽(jìn ),闻(wén )者(zhě )莫(mò )不(bú )感(gǎn )励(lì )。

壬(rén )寅(yín ),新(xīn )作(zuò )太(tài )庙(miào )成(chéng )。

二(èr )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu ),帝(dì )谒(yè )太(tài )庙(miào )。

初(chū ),金(jīn )主(zhǔ )闻(wén )蒙(méng )古(gǔ )入(rù )饶(ráo )风(fēng )关(guān ),遣(qiǎn )图(tú )克(kè )坦(tǎn )乌(wū )登(dēng )行(háng )省(shěng )阌(wén )乡(xiāng )以(yǐ )备(bèi )潼(tóng )关(guān ),图(tú )克(kè )坦(tǎn )伯(bó )嘉(jiā )为(wéi )关(guān )陕(shǎn )总(zǒng )帅(shuài ),便(biàn )宜(yí )行(háng )事(shì )。伯(bó )嘉(jiā )驰(chí )入(rù )陕(shǎn ),傍(bàng )县(xiàn )镇(zhèn )迁(qiān )入(rù )大(dà )城(chéng ),粮(liáng )斛(hú )、辎(zī )重(zhòng )聚(jù )之(zhī )联(lián )州(zhōu ),近(jìn )山(shān )者(zhě )入(rù )山(shān )寨(zhài )避(bì )兵(bīng )。会(huì )阿(ā )里(lǐ )哈(hā )传(chuán )旨(zhǐ )召(zhào )乌(wū )登(dēng )援(yuán )汴(biàn ),乌(wū )登(dēng )遂(suí )与(yǔ )潼(tóng )关(guān )总(zǒng )帅(shuài )纳(nà )哈(hā )普(pǔ )舍(shě )音(yīn )、奏(zòu )蓝(lán )总(zǒng )帅(shuài )完(wán )颜(yán )重(zhòng )喜(xǐ )等(děng ),帅(shuài )军(jūn )十(shí )一(yī )万(wàn ),骑(qí )五(wǔ )千(qiān ),尽(jìn )撤(chè )秦(qín )、蓝(lán )诸(zhū )关(guān )之(zhī )备(bèi ),从(cóng )虢(guó )入(rù )陕(shǎn ),同(tóng )、华(huá )、阌(wén )乡(xiāng )一(yī )带(dài )军(jūn )粮(liáng )数(shù )十(shí )万(wàn )斛(hú ),备(bèi )关(guān )船(chuán )二(èr )百(bǎi )馀(yú )艘(sōu ),皆(jiē )顺(shùn )流(liú )东(dōng )下(xià )。俄(é )闻(wén )蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )近(jìn ),粮(liáng )不(bú )及(jí )载(zǎi ),船(chuán )悉(xī )空(kōng )下(xià ),复(fù )尽(jìn )起(qǐ )州(zhōu )民(mín )运(yùn )灵(líng )宝(bǎo )、硖(xiá )石(shí )仓(cāng )粟(sù )。会(huì )蒙(méng )古(gǔ )游(yóu )骑(qí )至(zhì ),杀(shā )掠(luě )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì )。金(jīn )守(shǒu )将(jiāng )李(lǐ )平(píng )以(yǐ )潼(tóng )关(guān )降(jiàng )于(yú )蒙(méng )古(gǔ ),蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )长(zhǎng )驱(qū )至(zhì )陕(shǎn )。

乌(wū )登(dēng )所(suǒ )发(fā )阌(wén )乡(xiāng )军(jūn )士(shì ),各(gè )以(yǐ )老(lǎo )幼(yòu )自(zì )随(suí ),由(yóu )西(xī )南(nán )径(jìng )入(rù )大(dà )山(shān )冰(bīng )雪(xuě )中(zhōng ),部(bù )将(jiāng )多(duō )叛(pàn )去(qù )。蒙(méng )古(gǔ )闻(wén )之(zhī ),自(zì )卢(lú )氏(shì )以(yǐ )数(shù )百(bǎi )骑(qí )追(zhuī )及(jí ),山(shān )路(lù )积(jī )雪(xuě ),昼(zhòu )日(rì )冻(dòng )释(shì ),泥(ní )淖(nào )及(jí )胫(jìng ),随(suí )军(jūn )妇(fù )民(mín ),弃(qì )掷(zhì )老(lǎo )幼(yòu ),哀(āi )号(hào )盈(yíng )路(lù )。行(háng )至(zhì )铁(tiě )岭(lǐng ),欲(yù )战(zhàn )而(ér )饥(jī )惫(bèi )不(bú )能(néng )振(zhèn ),于(yú )是(shì )重(zhòng )喜(xǐ )先(xiān )锋(fēng ),蒙(méng )古(gǔ )斩(zhǎn )之(zhī )于(yú )马(mǎ )前(qián )。金(jīn )兵(bīng )遂(suí )大(dà )溃(kuì ),秦(qín )、蓝(lán )总(zǒng )帅(shuài )府(fǔ )经(jīng )历(lì )商(shāng )衡(héng )死(sǐ )焉(yān )。乌(wū )登(dēng )、纳(nà )哈(hā )普(pǔ )舍(shě )音(yīn )从(cóng )数(shù )十(shí )骑(qí )走(zǒu )山(shān )谷(gǔ )间(jiān ),追(zhuī )骑(qí )擒(qín )之(zhī ),皆(jiē )被(bèi )杀(shā )。

金(jīn )庆(qìng )善(shàn )努(nǔ )行(háng )省(shěng )徐(xú )州(zhōu ),引(yǐn )兵(bīng )入(rù )援(yuán ),至(zhì )杨(yáng )驿(yì )店(diàn ),马(mǎ )踬(zhì ),为(wéi )蒙(méng )古(gǔ )所(suǒ )擒(qín )。见(jiàn )史(shǐ )天(tiān )泽(zé ),问(wèn )为(wéi )谁(shuí ),天(tiān )泽(zé )言(yán ):“我(wǒ )真(zhēn )定(dìng )五(wǔ )路(lù )名(míng )万(wàn )户(hù )也(yě )。”庆(qìng )善(shàn )努(nǔ )曰(yuē ):“是(shì )天(tiān )泽(zé )乎(hū )?吾(wú )国(guó )已(yǐ )残(cán )破(pò ),公(gōng )其(qí )以(yǐ )生(shēng )灵(líng )为(wéi )念(niàn )!”及(jí )见(jiàn )特(tè )穆(mù )尔(ěr )岱(dài )取(qǔ ),诱(yòu )之(zhī )使(shǐ )招(zhāo )京(jīng )城(chéng ),不(bú )从(cóng )。左(zuǒ )右(yòu )以(yǐ )刀(dāo )斫(zhuó )其(qí )足(zú ),足(zú )折(shé ),终(zhōng )不(bú )屈(qū ),遂(suí )杀(shā )之(zhī )。

蒙(méng )古(gǔ )将(jiāng )特(tè )穆(mù )尔(ěr )岱(dài )取(qǔ )金(jīn )睢(suī )州(zhōu ),遂(suí )围(wéi )归(guī )德(dé )府(fǔ )。金(jīn )行(háng )院(yuàn )实(shí )嘉(jiā )纽(niǔ )勒(lè )欢(huān )偕(xié )经(jīng )历(lì )冀(jì )禹(yǔ )锡(xī )等(děng )竭(jié )力(lì )守(shǒu )御(yù )。初(chū )患(huàn )砲(pào )少(shǎo ),父(fù )老(lǎo )有(yǒu )言(yán )北(běi )门(mén )之(zhī )西(xī )菜(cài )圃(pǔ )中(zhōng ),时(shí )得(dé )古(gǔ )砲(pào ),云(yún )是(shì )唐(táng )张(zhāng )巡(xún )所(suǒ )埋(mái ),发(fā )之(zhī ),得(dé )五(wǔ )千(qiān )有(yǒu )奇(qí ),城(chéng )中(zhōng )赖(lài )之(zhī )。会(huì )庆(qìng )善(shàn )努(nǔ )溃(kuì )兵(bīng )亦(yì )至(zhì ),势(shì )稍(shāo )振(zhèn ),乃(nǎi )遣(qiǎn )提(tí )控(kòng )张(zhāng )定(dìng )夜(yè )出(chū )斫(zhuó )营(yíng ),发(fā )数(shù )砲(pào )而(ér )还(hái )。

南(nán )城(chéng )外(wài )有(yǒu )高(gāo )地(dì ),相(xiàng )传(chuán )为(wéi )尹(yǐn )子(zǐ )奇(qí )攻(gōng )破(pò )睢(suī )阳(yáng )故(gù )址(zhǐ ),蒙(méng )古(gǔ )移(yí )营(yíng )其(qí )上(shàng ),昼(zhòu )夜(yè )攻(gōng )城(chéng ),不(bú )能(néng )下(xià )。或(huò )见(jiàn )特(tè )穆(mù )尔(ěr )岱(dài ),献(xiàn )决(jué )河(hé )之(zhī )策(cè ),特(tè )穆(mù )尔(ěr )岱(dài )从(cóng )之(zhī )。河(hé )既(jì )决(jué ),水(shuǐ )从(cóng )西(xī )北(běi )而(ér )下(xià ),至(zhì )城(chéng )西(xī )南(nán ),入(rù )故(gù )濉(suī )水(shuǐ ),城(chéng )反(fǎn )以(yǐ )水(shuǐ )为(wéi )固(gù )。特(tè )穆(mù )尔(ěr )岱(dài )收(shōu )献(xiàn )策(cè )者(zhě )欲(yù )杀(shā )之(zhī ),而(ér )不(bú )知(zhī )所(suǒ )在(zài ),乃(nǎi )缓(huǎn )攻(gōng )。

金(jīn )平(píng )章(zhāng )侯(hóu )挚(zhì ),朴(pǔ )直(zhí )无(wú )蕴(yùn )藉(jiè ),朝(cháo )士(shì )轻(qīng )之(zhī ),久(jiǔ )致(zhì )仁(rén )。兵(bīng )事(shì )急(jí ),徐(xú )州(zhōu )行(háng )尚(shàng )书(shū )省(shěng )阙(què ),无(wú )敢(gǎn )行(háng )者(zhě ),复(fù )拜(bài )挚(zhì )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )。都(dōu )堂(táng )会(huì )议(yì ),挚(zhì )以(yǐ )国(guó )势(shì )不(bú )支(zhī ),因(yīn )论(lùn )数(shù )事(shì ),曰(yuē ):“只(zhī )是(shì )更(gèng )无(wú )擘(bò )画(huà )。”拜(bài )甡(shēn )怒(nù )曰(yuē ):“平(píng )章(zhāng )世(shì )出(chū )此(cǐ )言(yán ),国(guó )家(jiā )有(yǒu )望(wàng )耶(yē )!”意(yì )在(zài )置(zhì )之(zhī )不(bú )测(cè )。故(gù )相(xiàng )萨(sà )布(bù )曰(yuē ):“侯(hóu )相(xiàng )言(yán )甚(shèn )当(dāng )。”拜(bài )甡(shēn )含(hán )愤(fèn )而(ér )罢(bà )。

至(zhì )是(shì )蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )日(rì )迫(pò ),财(cái )匮(kuì )授(shòu )绝(jué ),金(jīn )主(zhǔ )大(dà )惧(jù ),尝(cháng )自(zì )缢(yì ),又(yòu )欲(yù )堕(duò )楼(lóu ),俱(jù )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )救(jiù )免(miǎn )。拜(bài )甡(shēn )以(yǐ )为(wéi )势(shì )必(bì )讲(jiǎng )和(hé ),和(hé )议(yì )定(dìng ),则(zé )首(shǒu )相(xiàng )当(dāng )往(wǎng )为(wéi )质(zhì ),乃(nǎi )力(lì )请(qǐng )金(jīn )主(zhǔ )起(qǐ )萨(sà )布(bù )为(wéi )相(xiàng ),且(qiě )括(kuò )汴(biàn )京(jīng )民(mín )军(jūn )二(èr )十(shí )万(wàn )分(fèn )隶(lì )诸(zhū )帅(shuài ),人(rén )月(yuè )给(gěi )粟(sù )一(yī )石(shí )五(wǔ )斗(dòu )。

三(sān )月(yuè ),蒙(méng )古(gǔ )立(lì )砲(pào )攻(gōng )洛(luò )阳(yáng )。洛(luò )阳(yáng )城(chéng )中(zhōng )唯(wéi )三(sān )峰(fēng )溃(kuì )卒(zú )三(sān )四(sì )千(qiān )及(jí )忠(zhōng )孝(xiào )军(jūn )百(bǎi )馀(yú ),留(liú )守(shǒu )萨(sà )哈(hā )连(lián )疽(jū )发(fā )于(yú )背(bèi ),不(bú )能(néng )军(jūn ),妻(qī )通(tōng )吉(jí )氏(shì )度(dù )城(chéng )必(bì )破(pò ),谓(wèi )萨(sà )哈(hā )连(lián )曰(yuē ):“公(gōng )受(shòu )国(guó )家(jiā )恩(ēn )最(zuì )厚(hòu ),今(jīn )大(dà )兵(bīng )临(lín )城(chéng ),公(gōng )不(bú )幸(xìng )病(bìng ),不(bú )能(néng )御(yù )敌(dí ),死(sǐ )犹(yóu )可(kě )以(yǐ )报(bào )国(guó ),幸(xìng )无(wú )以(yǐ )我(wǒ )为(wéi )虑(lǜ )!”萨(sà )哈(hā )连(lián )出(chū )城(chéng ),通(tōng )吉(jí )氏(shì )盛(shèng )服(fú )自(zì )经(jīng )死(sǐ )。萨(sà )哈(hā )连(lián )从(cóng )外(wài )至(zhì ),闻(wén )状(zhuàng ),曰(yuē ):“夫(fū )人(rén )不(bú )辱(rǔ )我(wǒ ),我(wǒ )可(kě )辱(rǔ )朝(cháo )廷(tíng )乎(hū )!”投(tóu )壕(háo )而(ér )死(sǐ )。元(yuán )帅(shuài )任(rèn )守(shǒu )真(zhēn )因(yīn )行(háng )府(fǔ )事(shì )。

金(jīn )翰(hàn )林(lín )直(zhí )学(xué )士(shì )锡(xī )默(mò )爱(ài )实(shí ),愤(fèn )时(shí )相(xiàng )非(fēi )其(qí )人(rén ),言(yán )于(yú )金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“平(píng )章(zhāng )拜(bài )甡(shēn ),固(gù )权(quán )市(shì )恩(ēn ),击(jī )丸(wán )外(wài )百(bǎi )无(wú )一(yī )能(néng )。丞(chéng )相(xiàng )萨(sà )布(bù ),菽(shū )麦(mài )不(bú )分(fèn ),纵(zòng )使(shǐ )乏(fá )材(cái ),亦(yì )不(bú )至(zhì )此(cǐ )人(rén )为(wéi )相(xiàng )。参(cān )政(zhèng )兼(jiān )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )特(tè )嘉(jiā )喀(kā )齐(qí )喀(kā )粗(cū )暴(bào ),一(yī )马(mǎ )军(jūn )之(zhī )材(cái )止(zhǐ )矣(yǐ ),乃(nǎi )令(lìng )兼(jiān )将(jiāng )相(xiàng )之(zhī )权(quán )。右(yòu )丞(chéng )实(shí )嘉(jiā )世(shì )鲁(lǔ ),居(jū )相(xiàng )位(wèi )已(yǐ )七(qī )八(bā )年(nián ),碌(lù )碌(lù )无(wú )补(bǔ ),备(bèi )员(yuán )而(ér )已(yǐ )。患(huàn )难(nán )之(zhī )际(jì ),倚(yǐ )注(zhù )此(cǐ )类(lèi ),欲(yù )冀(jì )中(zhōng )兴(xìng ),难(nán )矣(yǐ )!”于(yú )是(shì )世(shì )鲁(lǔ )罢(bà )相(xiàng ),萨(sà )布(bù )乞(qǐ )致(zhì )仕(shì ),而(ér )拜(bài )甡(shēn )、喀(kā )不(bú )喀(kā )不(bú )恤(xù )也(yě )。

蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )将(jiāng )北(běi )还(hái ),使(shǐ )苏(sū )布(bù )特(tè )攻(gōng )汴(biàn ),复(fù )遣(qiǎn )人(rén )谕(yù )金(jīn )主(zhǔ )降(jiàng ),且(qiě )索(suǒ )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )赵(zhào )秉(bǐng )文(wén )、衍(yǎn )圣(shèng )公(gōng )孔(kǒng )元(yuán )措(cuò )等(děng )二(èr )十(shí )七(qī )家(jiā )及(jí )归(guī )顺(shùn )人(rén )家(jiā )属(shǔ )、伊(yī )喇(lǎ )布(bù )哈(hā )妻(qī )子(zǐ )并(bìng )绣(xiù )女(nǚ )、弓(gōng )匠(jiàng )、鹰(yīng )人(rén )等(děng )。金(jīn )主(zhǔ )乃(nǎi )封(fēng )荆(jīng )王(wáng )守(shǒu )纯(chún )子(zǐ )额(é )尔(ěr )克(kè )为(wéi )曹(cáo )王(wáng ),议(yì )以(yǐ )为(wéi )质(zhì )。密(mì )国(guó )公(gōng )璹(shú )求(qiú )见(jiàn ),金(jīn )主(zhǔ )问(wèn ):“璹(shú )叔(shū )父(fù )欲(yù )何(hé )言(yán )?”璹(shú )曰(yuē ):“闻(wén )额(é )尔(ěr )克(kè )欲(yù )出(chū )议(yì )和(hé ),额(é )尔(ěr )克(kè )年(nián )幼(yòu ),未(wèi )曾(céng )谙(ān )练(liàn ),恐(kǒng )不(bú )能(néng )办(bàn )大(dà )事(shì ),臣(chén )请(qǐng )副(fù )之(zhī ),或(huò )代(dài )其(qí )行(háng )。”金(jīn )主(zhǔ )慰(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“南(nán )渡(dù )后(hòu ),国(guó )家(jiā )比(bǐ )承(chéng )平(píng )时(shí ),有(yǒu )何(hé )奉(fèng )养(yǎng )!然(rán )叔(shū )父(fù )亦(yì )未(wèi )尝(cháng )沾(zhān )溉(gài );无(wú )事(shì )则(zé )置(zhì )之(zhī )冷(lěng )地(dì ),无(wú )所(suǒ )顾(gù )藉(jiè ),缓(huǎn )急(jí )则(zé )置(zhì )于(yú )不(bú )测(cè )。叔(shū )父(fù )尽(jìn )忠(zhōng )固(gù )可(kě ),天(tiān )下(xià )其(qí )谓(wèi )联(lián )何(hé )!叔(shū )父(fù )休(xiū )矣(yǐ )!”于(yú )是(shì )君(jūn )臣(chén )相(xiàng )顾(gù )泣(qì )下(xià )。未(wèi )几(jǐ ),璹(shú )以(yǐ )疾(jí )薨(hōng )。

壬(rén )寅(yín ),命(mìng )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )李(lǐ )蹊(qī )送(sòng )额(é )尔(ěr )克(kè )出(chū )质(zhì ),谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )费(fèi )摩(mó )阿(ā )固(gù )岱(dài )为(wéi )讲(jiǎng )和(hé )使(shǐ )。未(wèi )和(hé ),蒙(méng )古(gǔ )苏(sū )布(bù )特(tè )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“我(wǒ )受(shòu )命(mìng )攻(gōng )城(chéng ),不(bú )知(zhī )其(qí )他(tā )。”乃(nǎi )立(lì )攻(gōng )具(jù ),沿(yán )壕(háo )列(liè )木(mù )栅(shān ),驱(qū )汉(hàn )俘(fú )及(jí )妇(fù )女(nǚ )老(lǎo )幼(yòu )负(fù )薪(xīn )草(cǎo )填(tián )壕(háo ),顷(qǐng )刻(kè ),平(píng )十(shí )馀(yú )步(bù )。平(píng )章(zhāng )拜(bài )甡(shēn ),以(yǐ )议(yì )和(hé )不(bú )敢(gǎn )与(yǔ )战(zhàn ),城(chéng )中(zhōng )喧(xuān )哄(hǒng )。金(jīn )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),从(cóng )六(liù )七(qī )骑(qí )出(chū )端(duān )门(mén ),至(zhì )舟(zhōu )桥(qiáo )。时(shí )新(xīn )雨(yǔ )淖(nào ),车(chē )驾(jià )忽(hū )出(chū ),都(dōu )人(rén )惊(jīng )愕(è )失(shī )措(cuò ),但(dàn )跪(guì )于(yú )道(dào )旁(páng ),有(yǒu )望(wàng )而(ér )拜(bài )者(zhě )。金(jīn )主(zhǔ )麾(huī )之(zhī )曰(yuē ):“勿(wù )拜(bài ),恐(kǒng )泥(ní )污(wū )汝(rǔ )衣(yī )。”老(lǎo )幼(yòu )遮(zhē )拥(yōng ),至(zhì )有(yǒu )误(wù )触(chù )金(jīn )主(zhǔ )衣(yī )者(zhě )。少(shǎo )顷(qǐng ),宰(zǎi )相(xiàng )、从(cóng )官(guān )皆(jiē )至(zhì ),进(jìn )笠(lì ),不(bú )受(shòu ),曰(yuē ):“军(jūn )中(zhōng )暴(bào )露(lù ),我(wǒ )何(hé )用(yòng )此(cǐ )!”西(xī )南(nán )军(jūn )士(shì )五(wǔ )六(liù )十(shí )辈(bèi )进(jìn )曰(yuē ):“北(běi )兵(bīng )填(tián )壕(háo )过(guò )半(bàn ),平(píng )章(zhāng )传(chuán )令(lìng )勿(wù )放(fàng )一(yī )镞(zú ),恐(kǒng )怀(huái )和(hé )事(shì )。岂(qǐ )有(yǒu )此(cǐ )计(jì )耶(yē )?”金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē );“朕(zhèn )以(yǐ )生(shēng )灵(líng )之(zhī )故(gù ),称(chēng )臣(chén )进(jìn )奉(fèng ),无(wú )不(bú )顺(shùn )从(cóng )。止(zhǐ )有(yǒu )一(yī )子(zǐ ),养(yǎng )来(lái )长(zhǎng )成(chéng ),今(jīn )往(wǎng )作(zuò )质(zhì )。汝(rǔ )等(děng )略(luè )忍(rěn ),等(děng )曹(cáo )王(wáng )出(chū ),蒙(méng )古(gǔ )不(bú )退(tuì ),汝(rǔ )等(děng )死(sǐ )战(zhàn )未(wèi )晚(wǎn )。”是(shì )日(rì ),曹(cáo )王(wáng )额(é )尔(ěr )克(kè )行(háng )。

蒙(méng )古(gǔ )留(liú )曹(cáo )王(wáng )于(yú )营(yíng ),遣(qiǎn )李(lǐ )蹊(qī )等(děng )还(hái ),癸(guǐ )卯(mǎo ),并(bìng )力(lì )进(jìn )攻(gōng )。金(jīn )砲(pào )石(shí )取(qǔ )艮(gèn )岳(yuè )太(tài )湖(hú )、灵(líng )壁(bì )假(jiǎ )山(shān )为(wéi )之(zhī ),大(dà )小(xiǎo )各(gè )有(yǒu )斤(jīn )重(zhòng ),圆(yuán )如(rú )灯(dēng )球(qiú )。蒙(méng )古(gǔ )砲(pào )破(pò )大(dà )硙(wèi )或(huò )碌(lù )瑇(dài )为(wéi )二(èr )三(sān ),皆(jiē )用(yòng )之(zhī )攒(zǎn )竹(zhú )砲(pào ),有(yǒu )至(zhì )十(shí )三(sān )梢(shāo )者(zhě )。每(měi )城(chéng )一(yī )角(jiǎo ),置(zhì )砲(pào )百(bǎi )馀(yú )枚(méi ),更(gèng )迭(dié )上(shàng )下(xià ),昼(zhòu )夜(yè )不(bú )息(xī )。数(shù )日(rì ),石(shí )几(jǐ )与(yǔ )里(lǐ )城(chéng )平(píng )。而(ér )城(chéng )上(shàng )楼(lóu )橹(lǔ ),皆(jiē )拆(chāi )故(gù )宫(gōng )及(jí )芳(fāng )华(huá )、玉(yù )溪(xī )之(zhī )材(cái )为(wéi )之(zhī ),合(hé )抱(bào )之(zhī )木(mù ),随(suí )击(jī )而(ér )碎(suì )。以(yǐ )马(mǎ )粪(fèn )、麦(mài )秸(jiē )布(bù )其(qí )上(shàng ),网(wǎng )索(suǒ )旃(zhān )祷(dǎo )固(gù )护(hù )之(zhī ),其(qí )悬(xuán )风(fēng )板(bǎn )之(zhī )外(wài ),皆(jiē )以(yǐ )牛(niú )皮(pí )为(wéi )障(zhàng ),蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )以(yǐ )火(huǒ )砲(pào )击(jī )之(zhī ),随(suí )即(jí )延(yán )爇(ruò ),不(bú )可(kě )扑(pū )救(jiù )。城(chéng )乃(nǎi )周(zhōu )世(shì )宗(zōng )所(suǒ )筑(zhù ),取(qǔ )虎(hǔ )牢(láo )土(tǔ )为(wéi )之(zhī ),坚(jiān )密(mì )如(rú )铁(tiě ),受(shòu )砲(pào )所(suǒ )击(jī ),唯(wéi )凹(āo )而(ér )已(yǐ )。金(jīn )主(zhǔ )复(fù )出(chū )抚(fǔ )将(jiāng )士(shì ),值(zhí )被(bèi )创(chuàng )者(zhě ),亲(qīn )膊(bó )以(yǐ )药(yào )。手(shǒu )酌(zhuó )卮(zhī )酒(jiǔ )以(yǐ )赐(cì ),且(qiě )出(chū )内(nèi )府(fǔ )金(jīn )帛(bó )以(yǐ )待(dài )有(yǒu )功(gōng )者(zhě )。蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )壕(háo )外(wài )筑(zhù )城(chéng ),围(wéi )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )里(lǐ ),城(chéng )有(yǒu )乳(rǔ )口(kǒu )楼(lóu )橹(lǔ ),壕(háo )深(shēn )丈(zhàng )许(xǔ ),阔(kuò )亦(yì )如(rú )之(zhī ),三(sān )四(sì )十(shí )步(bù )置(zhì )一(yī )铺(pù ),铺(pù )置(zhì )百(bǎi )许(xǔ )人(rén )守(shǒu )之(zhī )。初(chū ),拜(bài )甡(shēn )命(mìng )筑(zhù )门(mén )外(wài )短(duǎn )墙(qiáng ),委(wěi )曲(qǔ )狭(xiá )隘(ài ),仅(jǐn )容(róng )二(èr )三(sān )人(rén )得(dé )过(guò ),以(yǐ )防(fáng )蒙(méng )古(gǔ )夺(duó )门(mén )。及(jí )被(bèi )攻(gōng ),请(qǐng )乘(chéng )夜(yè )斫(zhuó )营(yíng )军(jūn )乃(nǎi )不(bú )能(néng )猝(cù )出(chū ),比(bǐ )出(chū ),已(yǐ )为(wéi )蒙(méng )古(gǔ )所(suǒ )觉(jiào )后(hòu )募(mù )死(sǐ )士(shì )千(qiān )人(rén ),穴(xué )城(chéng )由(yóu )壕(háo )径(jìng )渡(dù ),烧(shāo )其(qí )砲(pào )座(zuò ),城(chéng )上(shàng )悬(xuán )红(hóng )纸(zhǐ )灯(dēng )为(wéi )应(yīng ),约(yuē )灯(dēng )起(qǐ )渡(dù )壕(háo )。又(yòu )放(fàng )纸(zhǐ )鸢(yuān ),置(zhì )文(wén )书(shū )其(qí )上(shàng ),至(zhì )蒙(méng )古(gǔ )营(yíng )断(duàn )之(zhī ),以(yǐ )诱(yòu )被(bèi )俘(fú )者(zhě ),皆(jiē )为(wéi )蒙(méng )古(gǔ )所(suǒ )觉(jiào )。时(shí )有(yǒu )大(dà )砲(pào ),名(míng )震(zhèn )天(tiān )雷(léi ),以(yǐ )铁(tiě )罐(guàn )盛(shèng )药(yào ),以(yǐ )火(huǒ )点(diǎn )之(zhī ),砲(pào )起(qǐ )火(huǒ )发(fā ),其(qí )声(shēng )如(rú )雷(léi ),闻(wén )百(bǎi )里(lǐ )外(wài ),所(suǒ )爇(ruò )围(wéi )半(bàn )亩(mǔ )已(yǐ )上(shàng ),火(huǒ )点(diǎn )著(zhe )铁(tiě )甲(jiǎ )皆(jiē )透(tòu )。蒙(méng )古(gǔ )时(shí )为(wéi )牛(niú )皮(pí )洞(dòng ),直(zhí )至(zhì )城(chéng )下(xià ),掘(jué )城(chéng )为(wéi )龛(kān ),间(jiān )可(kě )容(róng )人(rén ),城(chéng )上(shàng )莫(mò )如(rú )之(zhī )何(hé )。乃(nǎi )以(yǐ )铁(tiě )绳(shéng )悬(xuán )震(zhèn )天(tiān )雷(léi ),顺(shùn )城(chéng )而(ér )下(xià ),至(zhì )掘(jué )处(chù )火(huǒ )发(fā ),人(rén )与(yǔ )牛(niú )皮(pí )皆(jiē )碎(suì )迸(bèng )无(wú )迹(jì )。又(yòu )有(yǒu )飞(fēi )火(huǒ )枪(qiāng ),注(zhù )药(yào ),以(yǐ )火(huǒ )发(fā )之(zhī ),辄(zhé )前(qián )烧(shāo )十(shí )馀(yú )步(bù )。蒙(méng )古(gǔ )唯(wéi )畏(wèi )此(cǐ )二(èr )物(wù )。攻(gōng )城(chéng )十(shí )六(liù )昼(zhòu )夜(yè ),内(nèi )外(wài )死(sǐ )者(zhě )以(yǐ )百(bǎi )万(wàn )计(jì )。明(míng )惠(huì )皇(huáng )后(hòu )陵(líng )被(bèi )发(fā ),金(jīn )主(zhǔ )遣(qiǎn )中(zhōng )官(guān )求(qiú )得(dé )其(qí )柩(jiù ),复(fù )葬(zàng )之(zhī )。

苏(sū )布(bù )特(tè )知(zhī )未(wèi )易(yì )取(qǔ ),乃(nǎi )为(wéi )好(hǎo )语(yǔ )曰(yuē ):“两(liǎng )国(guó )已(yǐ )讲(jiǎng )和(hé ),更(gèng )相(xiàng )攻(gōng )耶(yē )?”金(jīn )主(zhǔ )因(yīn )就(jiù )应(yīng )之(zhī )。乃(nǎi )遣(qiǎn )户(hù )部(bù )侍(shì )郎(láng )杨(yáng )居(jū )仁(rén )出(chū )宜(yí )秋(qiū )门(mén ),以(yǐ )酒(jiǔ )炙(zhì )犒(kào )蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng ),且(qiě )以(yǐ )金(jīn )帛(bó )珍(zhēn )异(yì )赂(lù )之(zhī )。苏(sū )布(bù )特(tè )乃(nǎi )许(xǔ )退(tuì )兵(bīng ),散(sàn )屯(tún )河(hé )、洛(luò )之(zhī )间(jiān )。

方(fāng )蒙(méng )古(gǔ )之(zhī )攻(gōng )城(chéng )也(yě ),矢(shǐ )石(shí )如(rú )雨(yǔ ),中(zhōng )有(yǒu )女(nǚ )子(zǐ )呼(hū )于(yú )城(chéng )下(xià )曰(yuē ):“我(wǒ )倡(chàng )女(nǚ )张(zhāng )凤(fèng )奴(nú )也(yě ),许(xǔ )州(zhōu )破(pò ),被(bèi )俘(fú )至(zhì )此(cǐ )。彼(bǐ )军(jūn )不(bú )日(rì )去(qù )矣(yǐ ),诸(zhū )君(jūn )努(nǔ )力(lì )为(wéi )国(guó )坚(jiān )守(shǒu ),无(wú )为(wéi )所(suǒ )欺(qī )所(suǒ )!”言(yán )竟(jìng ),投(tóu )壕(háo )死(sǐ )。金(jīn )主(zhǔ )使(shǐ )驰(chí )祭(jì )于(yú )西(xī )门(mén )。时(shí )女(nǚ )真(zhēn )人(rén )无(wú )死(sǐ )事(shì )者(zhě ),长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )言(yán )于(yú )金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“近(jìn )来(lái )立(lì )功(gōng )效(xiào )命(mìng ),多(duō )诸(zhū )色(sè )人(rén )。无(wú )事(shì )时(shí )则(zé )自(zì )家(jiā )人(rén )争(zhēng )强(qiáng ),有(yǒu )事(shì )则(zé )他(tā )人(rén )尽(jìn )力(lì ),焉(yān )得(dé )不(bú )怨(yuàn )?”金(jīn )主(zhǔ )默(mò )然(rán )。

蒙(méng )古(gǔ )后(hòu )退(tuì ),参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )特(tè )嘉(jiā )喀(kā )齐(qí )喀(kā )以(yǐ )守(shǒu )城(chéng )为(wéi )己(jǐ )功(gōng ),欲(yù )率(lǜ )百(bǎi )官(guān )入(rù )贺(hè )。内(nèi )族(zú )色(sè )埒(liè ),丞(chéng )相(xiàng )襄(xiāng )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),叹(tàn )曰(yuē ):“城(chéng )下(xià )之(zhī )盟(méng ),春(chūn )秋(qiū )以(yǐ )为(wéi )耻(chǐ ),况(kuàng )以(yǐ )罢(bà )攻(gōng )为(wéi )可(kě )贺(hè )耶(yē )?”喀(kā )齐(qí )喀(kā )怒(nù )曰(yuē ):“社(shè )稷(jì )不(bú )亡(wáng ),君(jūn )后(hòu )免(miǎn )难(nán ),汝(rǔ )等(děng )不(bú )以(yǐ )为(wéi )喜(xǐ )耶(yē )!”乃(nǎi )命(mìng )赵(zhào )秉(bǐng )文(wén )为(wéi )表(biǎo )。秉(bǐng )文(wén )曰(yuē ):“《春(chūn )秋(qiū )》新(xīn )宫(gōng )灰(huī ),三(sān )日(rì )哭(kū )。今(jīn )园(yuán )陵(líng )如(rú )此(cǐ ),酌(zhuó )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ ),当(dāng )慰(wèi )不(bú )当(dāng )贺(hè )。”事(shì )乃(nǎi )已(yǐ )。

初(chū ),城(chéng )之(zhī )被(bèi )围(wéi ),右(yòu )司(sī )谏(jiàn )陈(chén )岢(kě )上(shàng )书(shū )请(qǐng )战(zhàn ),其(qí )略(luè )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì ),皆(jiē )由(yóu )陛(bì )下(xià )不(bú )断(duàn ),将(jiāng )相(xiàng )怯(qiè )懦(nuò )。若(ruò )因(yīn )循(xún )不(bú )决(jué ),一(yī )旦(dàn )无(wú )如(rú )之(zhī )何(hé ),恐(kǒng )君(jūn )臣(chén )相(xiàng )对(duì )涕(tì )泣(qì )而(ér )已(yǐ )。”其(qí )言(yán )剀(kǎi )切(qiē ),深(shēn )中(zhōng )时(shí )病(bìng )。喀(kā )齐(qí )喀(kā )见(jiàn )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),召(zhào )岢(kě )入(rù )省(shěng ),呼(hū )其(qí )名(míng )责(zé )之(zhī )曰(yuē ):“子(zǐ )为(wéi )陈(chén )山(shān )可(kě )耶(yē )?果(guǒ )如(rú )子(zǐ )言(yán ),能(néng )退(tuì )大(dà )敌(dí ),我(wǒ )当(dāng )世(shì )世(shì )与(yǔ )若(ruò )为(wéi )仆(pú )。”闻(wén )者(zhě )莫(mò )不(bú )窃(qiè )笑(xiào ),盖(gài )不(bú )识(shí )岢(kě )字(zì ),分(fèn )为(wéi )两(liǎng )也(yě )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),金(jīn )主(zhǔ )御(yù )端(duān )门(mén ),肆(sì )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )天(tiān )兴(xìng )。诏(zhào ):“内(nèi )外(wài )官(guān )民(mín )能(néng )完(wán )复(fù )州(zhōu )郡(jùn )者(zhě ),功(gōng )赏(shǎng )有(yǒu )差(chà )。”出(chū )金(jīn )帛(bó )酒(jiǔ )炙(zhì )犒(kào )饫(yù )军(jūn )士(shì ),减(jiǎn )御(yù )膳(shàn ),罢(bà )冗(rǒng )员(yuán ),放(fàng )宫(gōng )女(nǚ ),上(shàng )书(shū )不(bú )得(dé )称(chēng )圣(shèng ),改(gǎi )圣(shèng )旨(zhǐ )为(wéi )制(zhì )置(zhì )。是(shì )日(rì ),解(jiě )严(yán )。步(bù )兵(bīng )始(shǐ )出(chū )封(fēng )邱(qiū )门(mén )外(wài )采(cǎi )蔬(shū )、薪(xīn )。

金(jīn )拜(bài )甡(shēn )之(zhī )守(shǒu )城(chéng )也(yě )。楼(lóu )橹(lǔ )垂(chuí )就(jiù )辄(zhé )摧(cuī ),传(chuán )令(lìng )取(qǔ )竹(zhú )为(wéi )护(hù )帘(lián ),所(suǒ )司(sī )驰(chí )入(rù )城(chéng )大(dà )索(suǒ ),无(wú )所(suǒ )得(dé ),拜(bài )甡(shēn )欲(yù )斩(zhǎn )之(zhī )。或(huò )告(gào )所(suǒ )司(sī )曰(yuē ):“金(jīn )多(duō )则(zé )济(jì )矣(yǐ ),胡(hú )不(bú )即(jí )平(píng )章(zhāng )府(fǔ )求(qiú )之(zhī )?”所(suǒ )司(sī )怀(huái )金(jīn )三(sān )百(bǎi )赂(lù )其(qí )家(jiā )僮(tóng ),果(guǒ )得(dé )之(zhī )。及(jí )兵(bīng )退(tuì ),军(jūn )士(shì )愤(fèn )怒(nù ),拜(bài )甡(shēn )不(bú )自(zì )安(ān ),谓(wèi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )史(shǐ )元(yuán )好(hǎo )问(wèn )曰(yuē ):“我(wǒ )妨(fáng )贤(xián )路(lù )久(jiǔ )矣(yǐ ),得(dé )退(tuì )为(wéi )幸(xìng ),为(wéi )我(wǒ )撰(zhuàn )乞(qǐ )致(zhì )仕(shì )表(biǎo )。”顷(qǐng )之(zhī ),金(jīn )主(zhǔ )已(yǐ )遣(qiǎn )使(shǐ )持(chí )诏(zhào )至(zhì )其(qí )第(dì ),令(lìng )致(zhì )仕(shì )。军(jūn )士(shì )欲(yù )杀(shā )之(zhī ),拜(bài )甡(shēn )惧(jù ),一(yī )夕(xī )数(shù )迁(qiān ),金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )亲(qīn )军(jūn )二(èr )百(bǎi )阴(yīn )为(wéi )之(zhī )卫(wèi )。军(jūn )士(shì )无(wú )以(yǐ )泄(xiè )其(qí )愤(fèn ),遂(suí )相(xiàng )率(lǜ )毁(huǐ )其(qí )别(bié )墅(shù )。

金(jīn )卫(wèi )绍(shào )王(wáng )、镐(gǎo )厉(lì )王(wáng )家(jiā )属(shǔ ),禁(jìn )锢(gù )岁(suì )久(jiǔ ),锡(xī )默(mò )爱(ài )实(shí )上(shàng )言(yán )曰(yuē ):“二(èr )族(zú )衰(shuāi )微(wēi ),无(wú )异(yì )匹(pǐ )庶(shù ),假(jiǎ )欲(yù )为(wéi )不(bú )善(shàn ),孰(shú )与(yǔ )同(tóng )恶(è )!男(nán )女(nǚ )婚(hūn )嫁(jià ),人(rén )之(zhī )大(dà )欲(yù ),岂(qǐ )有(yǒu )幽(yōu )囚(qiú )终(zhōng )世(shì )、永(yǒng )无(wú )伉(kàng )俪(lì )之(zhī )望(wàng )?在(zài )他(tā )人(rén )尚(shàng )且(qiě )不(bú )忍(rěn ),况(kuàng )骨(gǔ )肉(ròu )乎(hū )?”金(jīn )主(zhǔ )感(gǎn )其(qí )言(yán ),始(shǐ )听(tīng )自(zì )便(biàn )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),起(qǐ )魏(wèi )了(le )翁(wēng )为(wéi )集(jí )英(yīng )殿(diàn )修(xiū )撰(zhuàn )、知(zhī )遂(suí )宁(níng )府(fǔ ),辞(cí )不(bú )拜(bài )。

戊(wù )辰(chén ),以(yǐ )久(jiǔ )雨(yǔ ),决(jué )系(xì )囚(qiú )。

是(shì )月(yuè ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )出(chū )居(jū )庸(yōng ),避(bì )暑(shǔ )官(guān )山(shān )。

高(gāo )丽(lì )杀(shā )蒙(méng )古(gǔ )所(suǒ )置(zhì )官(guān )吏(lì ),徙(xǐ )居(jū )江(jiāng )华(huá )岛(dǎo )。

五(wǔ )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),臣(chén )僚(liáo )言(yán ):“积(jī )阴(yīn )霖(lín )霪(yín ),必(bì )有(yǒu )致(zhì )咎(jiù )之(zhī )征(zhēng )。比(bǐ )闻(wén )蕲(qí )州(zhōu )进(jìn )士(shì )冯(féng )杰(jié ),本(běn )儒(rú )家(jiā ),都(dōu )大(dà )坑(kēng )治(zhì )司(sī )抑(yì )为(wéi )炉(lú )户(hù ),诛(zhū )求(qiú )日(rì )增(zēng )。杰(jié )妻(qī )以(yǐ )忧(yōu )死(sǐ ),其(qí )女(nǚ )继(jì )之(zhī ),弟(dì )大(dà )声(shēng )因(yīn )赴(fù )诉(sù )死(sǐ )于(yú )道(dào )路(lù );杰(jié )知(zhī )不(bú )免(miǎn ),举(jǔ )火(huǒ )自(zì )经(jīng )死(sǐ )。民(mín )冤(yuān )至(zhì )此(cǐ ),岂(qǐ )不(bú )上(shàng )干(gàn )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )和(hé )?”诏(zhào )罢(bà )都(dōu )大(dà )坑(kēng )治(zhì )职(zhí )。

金(jīn )汴(biàn )京(jīng )大(dà )寒(hán )如(rú )冬(dōng ),因(yīn )大(dà )疫(yì ),凡(fán )五(wǔ )十(shí )日(rì ),诸(zhū )门(mén )出(chū )柩(jiù )九(jiǔ )十(shí )馀(yú )万(wàn ),贫(pín )不(bú )能(néng )葬(zàng )者(zhě )不(bú )在(zài )此(cǐ )数(shù )。寻(xún )以(yǐ )疫(yì )后(hòu )园(yuán )户(hù )、僧(sēng )道(dào )、医(yī )师(shī )、鬻(yù )棺(guān )者(zhě )擅(shàn )厚(hòu )利(lì ),命(mìng )有(yǒu )司(sī )倍(bèi )征(zhēng )之(zhī )以(yǐ )助(zhù )国(guó )用(yòng )。

癸(guǐ )巳(sì ),太(tài )白(bái )经(jīng )天(tiān ),昼(zhòu )见(jiàn )。

六(liù )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),金(jīn )赠(zèng )完(wán )颜(yán )彝(yí )镇(zhèn )南(nán )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),立(lì )褒(bāo )忠(zhōng )庙(miào )碑(bēi )。

金(jīn )徐(xú )州(zhōu )埽(sào )兵(bīng )总(zǒng )领(lǐng )王(wáng )佑(yòu )、张(zhāng )兴(xìng )、都(dōu )统(tǒng )封(fēng )仙(xiān )等(děng ),夜(yè )烧(shāo )草(cǎo )场(chǎng )作(zuò )乱(luàn ),逐(zhú )行(háng )省(shěng )图(tú )克(kè )坦(tǎn )伊(yī )都(dōu )。蒙(méng )古(gǔ )国(guó )安(ān )用(yòng )率(lǜ )兵(bīng )入(rù )徐(xú )州(zhōu ),执(zhí )王(wáng )佑(yòu )等(děng ),斩(zhǎn )之(zhī ),以(yǐ )封(fēng )仙(xiān )为(wéi )元(yuán )帅(shuài ),主(zhǔ )徐(xú )州(zhōu )事(shì )。

图(tú )克(kè )坦(tǎn )伊(yī )都(dōu )奔(bēn )宿(xiǔ )州(zhōu ),节(jiē )度(dù )使(shǐ )赫(hè )舍(shě )哩(lǐ )阿(ā )图(tú )不(bú )纳(nà ),乃(nǎi )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )驻(zhù )城(chéng )南(nán )。时(shí )宿(xiǔ )之(zhī )镇(zhèn )防(fáng )有(yǒu )逃(táo )还(hái )者(zhě ),阿(ā )图(tú )以(yǐ )为(wéi )叛(pàn )归(guī ),亦(yì )不(bú )纳(nà )。城(chéng )中(zhōng )镇(zhèn )防(fáng )千(qiān )户(hù )高(gāo )腊(là )格(gé ),谋(móu )就(jiù )徐(xú )州(zhōu )将(jiāng )士(shì ),内(nèi )外(wài )相(xiàng )应(yīng )以(yǐ )取(qǔ )宿(xiǔ ),因(yīn )归(guī )杨(yáng )妙(miào )真(zhēn ),占(zhàn )夜(yè )开(kāi )门(mén ),纳(nà )徐(xú )州(zhōu )总(zǒng )领(lǐng )王(wáng )德(dé )全(quán )等(děng ),缚(fù )阿(ā )图(tú )父(fù )子(zǐ ),杀(shā )之(zhī ),请(qǐng )伊(yī )都(dōu )主(zhǔ )州(zhōu )事(shì )。伊(yī )都(dōu )不(bú )从(cóng ),率(lǜ )其(qí )将(jiāng )吏(lì )西(xī )走(zǒu ),至(zhì )穀(yù )孰(shú ),遇(yù )蒙(méng )古(gǔ )军(jūn ),不(bú )屈(qū )而(ér )死(sǐ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),以(yǐ )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )陈(chén )贵(guì )谊(yì )同(tóng )签(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

蒙(méng )古(gǔ )遣(qiǎn )唐(táng )庆(qìng )使(shǐ )金(jīn ),传(chuán )谕(yù )曰(yuē ):“欲(yù )和(hé )好(hǎo )成(chéng ),金(jīn )主(zhǔ )当(dāng )来(lái )自(zì )议(yì )。”金(jīn )主(zhǔ )托(tuō )疾(jí ),卧(wò )榻(tà )上(shàng )见(jiàn )之(zhī )。庆(qìng )掉(diào )臂(bì )上(shàng )殿(diàn ),有(yǒu )不(bú )逊(xùn )语(yǔ ),闻(wén )者(zhě )皆(jiē )怒(nù )。既(jì )归(guī )馆(guǎn ),是(shì )夕(xī ),金(jīn )飞(fēi )虎(hǔ )卒(zú )申(shēn )福(fú )等(děng )愤(fèn )其(qí )无(wú )礼(lǐ ),杀(shā )庆(qìng )等(děng )三(sān )十(shí )馀(yú )人(rén )于(yú )馆(guǎn )。金(jīn )主(zhǔ )不(bú )问(wèn ),和(hé )议(yì )遂(suí )绝(jué )。

蒙(méng )古(gǔ )国(guó )安(ān )用(yòng )既(jì )得(dé )徐(xú )州(zhōu ),金(jīn )宿(xiǔ )州(zhōu )东(dōng )面(miàn )总(zǒng )帅(shuài )刘(liú )安(ān )国(guó )、邳(pī )州(zhōu )杜(dù )政(zhèng )皆(jiē )以(yǐ )州(zhōu )归(guī )之(zhī ),安(ān )用(yòng )遂(suí )据(jù )三(sān )州(zhōu )。蒙(méng )古(gǔ )帅(shuài )额(é )苏(sū )伦(lún )闻(wén )之(zhī ),怒(nù )曰(yuē ):“此(cǐ )三(sān )州(zhōu )吾(wú )当(dāng )取(qǔ ),安(ān )用(yòng )何(hé )人(rén ),辄(zhé )受(shòu )其(qí )降(jiàng )!”遣(qiǎn )将(jiāng )张(zhāng )进(jìn )率(lǜ )兵(bīng )入(rù )徐(xú ),欲(yù )图(tú )安(ān )用(yòng ),夺(duó )其(qí )州(zhōu )。安(ān )用(yòng )惧(jù ),乃(nǎi )与(yǔ )王(wáng )德(dé )全(quán )劫(jié )杀(shā )张(zhāng )进(jìn )及(jí )海(hǎi )州(zhōu )元(yuán )帅(shuài )田(tián )福(fú )等(děng )数(shù )百(bǎi )人(rén ),与(yǔ )杨(yáng )妙(miào )真(zhēn )绝(jué ),还(hái )邳(pī )州(zhōu ),会(huì )山(shān )东(dōng )诸(zhū )州(zhōu )及(jí )徐(xú )、邳(pī )、宿(xiǔ )三(sān )州(zhōu )主(zhǔ )帅(shuài ),刑(xíng )白(bái )马(mǎ )结(jié )盟(méng ),誓(shì )归(guī )金(jīn )。既(jì )盟(méng ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )散(sàn )去(qù )。安(ān )用(yòng )无(wú )所(suǒ )归(guī ),遂(suí )同(tóng )德(dé )全(quán )、安(ān )国(guó )因(yīn )宿(xiǔ )州(zhōu )从(cóng )宜(yí )重(zhòng )僧(sēng )努(nǔ )自(zì )通(tōng )于(yú )金(jīn )。重(zhòng )僧(sēng )努(nǔ )以(yǐ )闻(wén ),未(wèi )报(bào )。而(ér )安(ān )用(yòng )率(lǜ )兵(bīng )万(wàn )人(rén )攻(gōng )海(hǎi )州(zhōu ),未(wèi )至(zhì ),众(zhòng )稍(shāo )散(sàn )去(qù )。安(ān )用(yòng )自(zì )知(zhī )失(shī )计(jì ),于(yú )是(shì )复(fù )金(jīn )衣(yī )冠(guàn )。杨(yáng )妙(miào )真(zhēn )怒(nù )安(ān )用(yòng )叛(pàn )己(jǐ ),又(yòu )惧(jù )为(wéi )所(suǒ )图(tú ),乃(nǎi )悉(xī )屠(tú )安(ān )用(yòng )家(jiā )属(shǔ ),走(zǒu )还(hái )益(yì )都(dōu )。安(ān )用(yòng )遂(suí )选(xuǎn )兵(bīng )分(fèn )将(jiāng ),期(qī )必(bì )得(dé )妙(miào )真(zhēn )。

金(jīn )主(zhǔ )遣(qiǎn )近(jìn )侍(shì )直(zhí )长(zhǎng )因(yīn )世(shì )英(yīng )等(děng )持(chí )手(shǒu )诏(zhào )至(zhì )邳(pī ),封(fēng )安(ān )用(yòng )为(wéi )衮(gǔn )王(wáng ),赐(cì )姓(xìng )完(wán )颜(yán ),改(gǎi )名(míng )用(yòng )安(ān ),且(qiě )授(shòu )以(yǐ )空(kōng )头(tóu )河(hé )朔(shuò )、山(shān )东(dōng )赦(shè )文(wén ),使(shǐ )得(dé )便(biàn )宜(yí )从(cóng )事(shì )。安(ān )用(yòng )始(shǐ )闻(wén )使(shǐ )至(zhì ),犹(yóu )豫(yù )未(wèi )决(jué ),遣(qiǎn )迎(yíng )使(shǐ )者(zhě ),监(jiān )于(yú )州(zhōu )廨(xiè ),问(wèn )所(suǒ )以(yǐ )来(lái ),使(shǐ )者(zhě )对(duì )以(yǐ )封(fēng )建(jiàn )事(shì )。安(ān )用(yòng )意(yì )颇(pō )顺(shùn ),明(míng )日(rì ),出(chū )见(jiàn )使(shǐ )者(zhě ),跪(guì )揖(yī )如(rú )等(děng )夷(yí )。会(huì )定(dìng ),语(yǔ )世(shì )英(yīng )曰(yuē ):“予(yǔ )向(xiàng )随(suí )蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )攻(gōng )汴(biàn ),尝(cháng )于(yú )开(kāi )阳(yáng )门(mén )下(xià )与(yǔ )侯(hóu )挚(zhì )议(yì )内(nèi )外(wài )夹(jiá )击(jī ),此(cǐ )时(shí )蒙(méng )古(gǔ )病(bìng )者(zhě )众(zhòng ),十(shí )七(qī )头(tóu )项(xiàng )皆(jiē )在(zài )京(jīng )城(chéng ),若(ruò )从(cóng )吾(wú )言(yán )出(chū )军(jūn ),中(zhōng )兴(xìng )久(jiǔ )矣(yǐ ),朝(cháo )廷(tíng )无(wú )一(yī )敢(gǎn )决(jué )者(zhě ),今(jīn )日(rì )悔(huǐ )将(jiāng )何(hé )及(jí )!”言(yán )竟(jìng )而(ér )起(qǐ )。因(yīn )使(shǐ )人(rén )取(qǔ )金(jīn )所(suǒ )赐(cì )物(wù )遍(biàn )观(guān )之(zhī ),喜(xǐ )见(jiàn )颜(yán )色(sè ),乃(nǎi )设(shè )宴(yàn ),拜(bài )受(shòu )如(rú )仪(yí ),令(lìng )主(zhǔ )事(shì )常(cháng )谨(jǐn )随(suí )世(shì )英(yīng )奉(fèng )表(biǎo )入(rù )谢(xiè )。

金(jīn )主(zhǔ )复(fù )遣(qiǎn )世(shì )英(yīng )赐(cì )以(yǐ )铁(tiě )券(quàn )、虎(hǔ )符(fú )、龙(lóng )文(wén )衣(yī )、玉(yù )鱼(yú )带(dài )及(jí )郡(jùn )王(wáng )宣(xuān )、世(shì )袭(xí )千(qiān )户(hù )宣(xuān )各(gè )十(shí ),听(tīng )赐(cì )同(tóng )盟(méng )。世(shì )英(yīng )过(guò )徐(xú ),德(dé )全(quán )、安(ān )国(guó )说(shuō )之(zhī )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )恩(ēn )命(mìng ),岂(qǐ )宜(yí )出(chū )自(zì )安(ān )用(yòng )?郡(jùn )王(wáng )宣(xuān ),吾(wú )二(èr )人(rén )最(zuì )当(dāng )得(dé )者(zhě ),请(qǐng )就(jiù )留(liú )之(zhī )。”世(shì )英(yīng )乃(nǎi )留(liú )郡(jùn )王(wáng )宣(xuān )、世(shì )袭(xí )千(qiān )户(hù )宣(xuān )各(gè )二(èr ),由(yóu )是(shì )与(yǔ )安(ān )用(yòng )有(yǒu )隙(xì )。

蒙(méng )古(gǔ )以(yǐ )李(lǐ )全(quán )子(zǐ )亶(dǎn )为(wéi )益(yì )都(dōu )行(háng )省(shěng )。

金(jīn )恒(héng )山(shān )公(gōng )武(wǔ )仙(xiān )等(děng )会(huì )兵(bīng )救(jiù )汴(biàn )。初(chū ),三(sān )峰(fēng )之(zhī )败(bài ),仙(xiān )走(zǒu )南(nán )阳(yáng ),收(shōu )溃(kuì )军(jūn ),得(dé )十(shí )万(wàn )人(rén ),屯(tún )留(liú )山(shān )。汴(biàn )京(jīng )被(bèi )围(wéi ),金(jīn )主(zhǔ )诏(zhào )仙(xiān )与(yǔ )邓(dèng )州(zhōu )行(háng )省(shěng )完(wán )颜(yán )色(sè )埒(liè )、巩(gǒng )昌(chāng )总(zǒng )帅(shuài )完(wán )颜(yán )仲(zhòng )德(dé )合(hé )兵(bīng )入(rù )援(yuán )。仙(xiān )至(zhì )密(mì )县(xiàn )东(dōng ),遇(yù )蒙(méng )古(gǔ )将(jiāng )郭(guō )德(dé )海(hǎi ),即(jí )按(àn )军(jūn )眉(méi )山(shān )店(diàn ),报(bào )色(sè )埒(liè )曰(yuē ):“阻(zǔ )涧(jiàn )结(jié )营(yíng ),待(dài )仙(xiān )至(zhì )俱(jù )进(jìn )。”色(sè )埒(liè )急(jí )欲(yù )至(zhì )汴(biàn ),不(bú )听(tīng )。金(jīn )主(zhǔ )又(yòu )命(mìng )枢(shū )密(mì )使(shǐ )特(tè )嘉(jiā )喀(kā )齐(qí )喀(kā )帅(shuài )兵(bīng )应(yīng )仙(xiān )、色(sè )埒(liè )等(děng ),至(zhì )京(jīng )水(shuǐ ),德(dé )海(hǎi )乘(chéng )之(zhī ),不(bú )战(zhàn )而(ér )溃(kuì );仙(xiān )亦(yì )败(bài )走(zǒu ),还(hái )留(liú )山(shān )。德(dé )海(hǎi ),宝(bǎo )玉(yù )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。喀(kā )齐(qí )喀(kā )屯(tún )中(zhōng )牟(móu ),闻(wén )色(sè )埒(liè )军(jūn )溃(kuì ),即(jí )夜(yè )弃(qì )辎(zī )重(zhòng )驰(chí )还(hái )。

先(xiān )是(shì )有(yǒu )投(tóu )匿(nì )名(míng )书(shū )于(yú )御(yù )路(lù )者(zhě )云(yún ):“副(fù )枢(shū )喀(kā )齐(qí )喀(kā ),总(zǒng )帅(shuài )萨(sà )哈(hā )勒(lè ),参(cān )政(zhèng )恩(ēn )楚(chǔ ),皆(jiē )国(guó )贼(zéi ),朝(cháo )廷(tíng )不(bú )杀(shā ),众(zhòng )军(jūn )亦(yì )须(xū )杀(shā )之(zhī ),为(wéi )国(guó )除(chú )害(hài )。”卫(wèi )士(shì )以(yǐ )闻(wén ),蒴(shuò )哈(hā )勒(lè )饮(yǐn )药(yào )死(sǐ ),恩(ēn )楚(chǔ )称(chēng )疾(jí )不(bú )出(chū ),唯(wéi )喀(kā )齐(qí )喀(kā )坦(tǎn )然(rán )若(ruò )无(wú )事(shì )者(zhě ),金(jīn )主(zhǔ )亦(yì )无(wú )所(suǒ )问(wèn )。及(jí )是(shì )言(yán )者(zhě )谓(wèi ):“喀(kā )齐(qí )喀(kā )始(shǐ )则(zé )抗(kàng )命(mìng )不(bú )出(chū ),中(zhōng )则(zé )逗(dòu )遛(liú )不(bú )进(jìn ),终(zhōng )则(zé )弃(qì )军(jūn )先(xiān )遁(dùn ),不(bú )斩(zhǎn )之(zhī ),无(wú )以(yǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià )。”金(jīn )主(zhǔ )贷(dài )其(qí )死(sǐ ),免(miǎn )为(wéi )庶(shù )人(rén ),籍(jí )家(jiā )资(zī )以(yǐ )赐(cì )军(jūn )士(shì )。

八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),起(qǐ )真(zhēn )德(dé )秀(xiù )为(wéi )徽(huī )猷(yóu )阁(gé )待(dài )制(zhì ),知(zhī )泉(quán )州(zhōu )。

己(jǐ )未(wèi ),魏(wèi )了(le )翁(wēng )以(yǐ )宝(bǎo )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì )知(zhī )泸(lú )州(zhōu )。泸(lú )大(dà )籓(bān ),控(kòng )制(zhì )边(biān )面(miàn )二(èr )千(qiān )里(lǐ ),而(ér )武(wǔ )备(bèi )不(bú )修(xiū ),城(chéng )郭(guō )不(bú )治(zhì )。了(le )翁(wēng )乃(nǎi )葺(qì )其(qí )城(chéng )楼(lóu )橹(lǔ )雉(zhì )堞(dié ),增(zēng )置(zhì )器(qì )械(xiè ),教(jiāo )习(xí )牌(pái )手(shǒu ),申(shēn )严(yán )军(jūn )律(lǜ ),兴(xìng )学(xué )校(xiào ),蠲(juān )宿(xiǔ )负(fù ),复(fù )社(shè )仓(cāng ),创(chuàng )义(yì )冢(zhǒng ),建(jiàn )养(yǎng )济(jì )院(yuàn );居(jū )数(shù )月(yuè ),百(bǎi )废(fèi )俱(jù )举(jǔ )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),赐(cì )进(jìn )士(shì )徐(xú )元(yuán )杰(jié )以(yǐ )下(xià )四(sì )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )三(sān )人(rén )及(jí )第(dì )、出(chū )身(shēn )。

甲(jiǎ )戌(xū ),玉(yù )牒(dié )殿(diàn )成(chéng ),奉(fèng )安(ān )累(lèi )朝(cháo )《玉(yù )牒(dié )》。

蒙(méng )古(gǔ )萨(sà )里(lǐ )塔(tǎ )伐(fá )高(gāo )丽(lì ),中(zhōng )矢(shǐ ),卒(zú )。

金(jīn )中(zhōng )京(jīng )元(yuán )帅(shuài )任(rèn )守(shǒu )真(zhēn ),以(yǐ )入(rù )援(yuán )汴(biàn )京(jīng )败(bài )死(sǐ ),中(zhōng )京(jīng )人(rén )推(tuī )警(jǐng )巡(xún )使(shǐ )齐(qí )克(kè )绅(shēn )为(wéi )府(fǔ )签(qiān )事(shì )。齐(qí )克(kè )绅(shēn ),本(běn )河(hé )中(zhōng )射(shè )粮(liáng )军(jūn )子(zǐ )弟(dì )也(yě ),貌(mào )寝(qǐn )而(ér )膂(lǚ )力(lì )过(guò )人(rén )。时(shí )所(suǒ )领(lǐng )军(jūn )士(shì )仅(jǐn )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )人(rén ),甫(fǔ )三(sān )日(rì ),蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )围(wéi )之(zhī )。齐(qí )克(kè )绅(shēn )括(kuò )衣(yī )帛(bó )为(wéi )帜(zhì ),立(lì )之(zhī )城(chéng )上(shàng ),率(lǜ )士(shì )卒(zú )赤(chì )身(shēn )而(ér )战(zhàn ),以(yǐ )壮(zhuàng )士(shì )数(shù )百(bǎi )往(wǎng )来(lái )救(jiù )应(yīng ),大(dà )呼(hū ),以(yǐ )憨(hān )子(zǐ )军(jūn )为(wéi )号(hào ),其(qí )声(shēng )势(shì )与(yǔ )万(wàn )众(zhòng )元(yuán )异(yì )。兵(bīng )器(qì )已(yǐ )尽(jìn ),以(yǐ )钱(qián )为(wéi )镞(zú ),得(dé )蒙(méng )古(gǔ )一(yī )箭(jiàn ),截(jié )而(ér )为(wéi )四(sì ),以(yǐ )筒(tǒng )鞭(biān )发(fā )之(zhī )。又(yòu )创(chuàng )遏(è )敌(dí )砲(pào ),用(yòng )不(bú )过(guò )数(shù )人(rén ),能(néng )发(fā )大(dà )石(shí )于(yú )百(bǎi )步(bù )外(wài ),所(suǒ )击(jī )无(wú )不(bú )中(zhōng )。齐(qí )克(kè )绅(shēn )奔(bēn )走(zǒu )四(sì )应(yīng ),所(suǒ )至(zhì )必(bì )捷(jié )。得(dé )二(èr )驼(tuó ),杀(shā )以(yǐ )犒(kào )士(shì ),人(rén )不(bú )过(guò )一(yī )啖(dàn ),如(rú )获(huò )百(bǎi )金(jīn )之(zhī )赐(cì )。蒙(méng )古(gǔ )攻(gōng )三(sān )月(yuè ),不(bú )能(néng )下(xià ),乃(nǎi )退(tuì )。

九(jiǔ )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu )夜(yè ),汴(biàn )京(jīng )大(dà )雷(léi ),金(jīn )工(gōng )部(bù )尚(shàng )书(shū )范(fàn )纳(nà )速(sù )震(zhèn )死(sǐ )。

乙(yǐ )巳(sì ),雨(yǔ )雹(báo ),雷(léi )。

闰(rùn )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),彗(huì )出(chū )于(yú )角(jiǎo )。帝(dì )避(bì )殿(diàn ),减(jiǎn )膳(shàn ),彻(chè )乐(lè )。诏(zhào ):“中(zhōng )外(wài )臣(chén )僚(liáo ),指(zhǐ )陈(chén )阙(què )失(shī ),无(wú )有(yǒu )隐(yǐn )讳(huì )。诸(zhū )路(lù )监(jiān )司(sī ),察(chá )守(shǒu )令(lìng )之(zhī )领(lǐng )廉(lián )仁(rén )暴(bào )及(jí )民(mín )间(jiān )利(lì )便(biàn )疾(jí )苦(kǔ )以(yǐ )闻(wén )。

戊(wù )辰(chén ),史(shǐ )弥(mí )远(yuǎn )乞(qǐ )归(guī )田(tián )里(lǐ );不(bú )许(xǔ )。

金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )和(hé )议(yì )既(jì )绝(jué ),惧(jù )兵(bīng )再(zài )至(zhì ),乃(nǎi )复(fù )签(qiān )民(mín )兵(bīng )为(wéi )守(shǒu )御(yù )备(bèi ),遂(suí )括(kuò )汴(biàn )京(jīng )粟(sù ),以(yǐ )完(wán )颜(yán )珠(zhū )赫(hè )等(děng )主(zhǔ )之(zhī )。珠(zhū )赫(hè )谕(yù )民(mín )曰(yuē ):“汝(rǔ )等(děng )当(dāng )从(cóng )实(shí )推(tuī )举(jǔ ),果(guǒ )如(rú )一(yī )旦(dàn )粮(liáng )尽(jìn ),令(lìng )汝(rǔ )妻(qī )子(zǐ )作(zuò )军(jūn )食(shí ),复(fù )能(néng )吝(lìn )否(fǒu )?”即(jí )而(ér )罢(bà )括(kuò )粟(sù ),复(fù )以(yǐ )进(jìn )奉(fèng )取(qǔ )之(zhī ),且(qiě )卖(mài )官(guān )及(jí )令(lìng )民(mín )买(mǎi )进(jìn )士(shì )第(dì )。前(qián )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )内(nèi )族(zú )哈(hā )昭(zhāo )复(fù )觊(jì )进(jìn )用(yòng ),建(jiàn )言(yán )京(jīng )城(chéng )括(kuò )粟(sù )尚(shàng )可(kě )得(dé )百(bǎi )万(wàn )石(shí ),金(jīn )主(zhǔ )乃(nǎi )命(mìng )哈(hā )昭(zhāo )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),与(yǔ )左(zuǒ )丞(chéng )李(lǐ )蹊(qī )复(fù )括(kuò )之(zhī )。哈(hā )昭(zhāo )先(xiān )令(lìng )各(gè )家(jiā )自(zì )实(shí ),壮(zhuàng )者(zhě )存(cún )石(shí )有(yǒu )三(sān )斗(dòu ),幼(yòu )者(zhě )半(bàn )之(zhī ),仍(réng )书(shū )其(qí )数(shù )门(mén )首(shǒu ),敢(gǎn )有(yǒu )匿(nì )者(zhě ),以(yǐ )升(shēng )斗(dòu )论(lùn )罪(zuì )。京(jīng )城(chéng )三(sān )十(shí )六(liù )坊(fāng ),各(gè )选(xuǎn )深(shēn )刻(kè )者(zhě )主(zhǔ )之(zhī )。完(wán )颜(yán )玖(jiǔ )珠(zhū )尤(yóu )酷(kù )暴(bào ),有(yǒu )寡(guǎ )妇(fù )二(èr )人(rén ),实(shí )豆(dòu )六(liù )斗(dòu ),馀(yú )有(yǒu )蓬(péng )子(zǐ )约(yuē )三(sān )升(shēng ),玖(jiǔ )珠(zhū )笑(xiào )曰(yuē ):“吾(wú )得(dé )之(zhī )矣(yǐ )!”执(zhí )妇(fù )以(yǐ )令(lìng )于(yú )众(zhòng )。妇(fù )泣(qì )诉(sù )曰(yuē ):“妾(qiè )夫(fū )死(sǐ )于(yú )兵(bīng ),姑(gū )老(lǎo )不(bú )能(néng )为(wéi )养(yǎng ),故(gù )杂(zá )蓬(péng )秕(bǐ )以(yǐ )自(zì )食(shí ),非(fēi )敢(gǎn )以(yǐ )为(wéi )军(jūn )储(chǔ )。且(qiě )三(sān )升(shēng ),六(liù )斗(dòu )馀(yú )也(yě )。”玖(jiǔ )珠(zhū )不(bú )听(tīng ),竟(jìng )杖(zhàng )死(sǐ )。闻(wén )者(zhě )股(gǔ )粟(sù ),尽(jìn )弃(qì )其(qí )馀(yú )粪(fèn )溷(hùn )中(zhōng )。或(huò )白(bái )于(yú )李(lǐ )蹊(qī ),蹊(qī )颦(pín )蹙(cù )曰(yuē ):“白(bái )之(zhī )参(cān )政(zhèng )。”及(jí )白(bái )哈(hā )昭(zhāo ),哈(hā )昭(zhāo )曰(yuē ):“人(rén )云(yún ):花(huā )又(yòu )不(bú )损(sǔn ),蜜(mì )又(yòu )得(dé )成(chéng )。花(huā )不(bú )损(sǔn )何(hé )由(yóu )成(chéng )蜜(mì )?且(qiě )京(jīng )城(chéng )危(wēi )急(jí ),今(jīn )欲(yù )存(cún )社(shè )稷(jì )耶(yē )?存(cún )百(bǎi )姓(xìng )耶(yē )?”众(zhòng )莫(mò )敢(gǎn )言(yán )。所(suǒ )括(kuò )不(bú )能(néng )三(sān )万(wàn )斛(hú ),满(mǎn )城(chéng )萧(xiāo )然(rán ),死(sǐ )者(zhě )相(xiàng )枕(zhěn ),贫(pín )富(fù )束(shù )手(shǒu )待(dài )毙(bì ),遂(suí )至(zhì )人(rén )相(xiàng )食(shí )。金(jīn )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),命(mìng )出(chū )太(tài )仓(cāng )米(mǐ )作(zuò )粥(zhōu )以(yǐ )食(shí )饿(è )者(zhě )。锡(xī )默(mò )爱(ài )实(shí )叹(tàn )曰(yuē ):“与(yǔ )其(qí )食(shí )之(zhī ),何(hé )如(rú )勿(wù )夺(duó )?”为(wéi )奉(fèng )御(yù )博(bó )诺(nuò )所(suǒ )告(gào )。金(jīn )主(zhǔ )怒(nù ),送(sòng )爱(ài )实(shí )有(yǒu )司(sī ),赖(lài )近(jìn )侍(shì )李(lǐ )大(dà )节(jiē )救(jiù )免(miǎn )。

蒙(méng )古(gǔ )皇(huáng )太(tài )弟(dì )图(tú )垒(lěi )卒(zú )于(yú )师(shī )。蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )还(hái )龙(lóng )庭(tíng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),以(yǐ )星(xīng )变(biàn ),大(dà )赦(shè )。

泗(sì )州(zhōu )路(lù )分(fèn )刘(liú )虎(hǔ )等(děng ),焚(fén )断(duàn )浮(fú )桥(qiáo )以(yǐ )遏(è )金(jīn )兵(bīng ),因(yīn )遣(qiǎn )将(jiāng )攻(gōng )盱(xū )眙(yí )军(jūn ),未(wèi )下(xià ),金(jīn )泗(sì )州(zhōu )总(zǒng )统(tǒng )完(wán )颜(yán )实(shí )格(gé )叛(pàn )。防(fáng )御(yù )使(shǐ )图(tú )克(kè )坦(tǎn )塔(tǎ )喇(lǎ )闻(wén )变(biàn ),朝(cháo )服(fú ),望(wàng )阙(què )拜(bài )哭(kū ),投(tóu )水(shuǐ )而(ér )死(sǐ ),实(shí )格(gé )遂(suí )以(yǐ )州(zhōu )附(fù )杨(yáng )妙(miào )真(zhēn )。总(zǒng )帅(shuài )纳(nà )哈(hā )塔(tǎ )迈(mài )珠(zhū )亦(yì )以(yǐ )盱(xū )眙(yí )来(lái )归(guī ),诏(zhào )改(gǎi )为(wéi )招(zhāo )信(xìn )军(jūn )。

金(jīn )以(yǐ )汪(wāng )世(shì )显(xiǎn )为(wéi )巩(gǒng )昌(chāng )便(biàn )宜(yí )总(zǒng )帅(shuài )。

初(chū ),世(shì )显(xiǎn )以(yǐ )战(zhàn )功(gōng )为(wéi )征(zhēng )行(háng )从(cóng )宜(yí ),分(fèn )治(zhì )陕(shǎn )西(xī )西(xī )路(lù )。时(shí )调(diào )度(dù )窘(jiǒng )迫(pò ),世(shì )显(xiǎn )发(fā )家(jiā )资(zī ),率(lǜ )豪(háo )右(yòu )助(zhù )边(biān ),邻(lín )郡(jùn )效(xiào )之(zhī ),军(jūn )饷(xiǎng )遂(suí )足(zú )。金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )完(wán )颜(yán )仲(zhòng )德(dé )为(wéi )巩(gǒng )昌(chāng )总(zǒng )帅(shuài ),世(shì )显(xiǎn )同(tóng )知(zhī )府(fǔ )事(shì ),二(èr )人(rén )尽(jìn )忠(zhōng )固(gù )守(shǒu )以(yǐ )抗(kàng )蒙(méng )古(gǔ )。及(jí )仲(zhòng )德(dé )勤(qín )王(wáng )东(dōng )下(xià ),乃(nǎi )以(yǐ )世(shì )显(xiǎn )代(dài )之(zhī )。世(shì )显(xiǎn )励(lì )志(zhì )自(zì )奋(fèn ),粮(liáng )械(xiè )精(jīng )赡(shàn )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),乔(qiáo )行(háng )简(jiǎn )累(lèi )疏(shū )乞(qǐ )归(guī )田(tián ),不(bú )允(yǔn )。

金(jīn )完(wán )颜(yán )用(yòng )安(ān )欲(yù )图(tú )山(shān )东(dōng ),累(lèi )征(zhēng )兵(bīng )于(yú )徐(xú )、宿(xiǔ ),王(wáng )德(dé )全(quán )、刘(liú )安(ān )国(guó )不(bú )应(yīng )。会(huì )金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )密(mì )诏(zhào )征(zhēng )兵(bīng )东(dōng )方(fāng ),用(yòng )安(ān )因(yīn )声(shēng )言(yán )入(rù )援(yuán ),驻(zhù )师(shī )徐(xú )州(zhōu )城(chéng )下(xià )以(yǐ )招(zhāo )德(dé )全(quán ),德(dé )全(quán )不(bú )出(chū ),杀(shā )封(fēng )仙(xiān ),遣(qiǎn )杜(dù )政(zhèng )出(chū )城(chéng )。会(huì )安(ān )国(guó )与(yǔ )宿(xiǔ )帅(shuài )重(zhòng )僧(sēng )努(nǔ )引(yǐn )兵(bīng )入(rù )援(yuán ),至(zhì )临(lín )涣(huàn ),用(yòng )安(ān )遣(qiǎn )人(rén )杀(shā )安(ān )国(guó ),因(yīn )攻(gōng )徐(xú )州(zhōu )。三(sān )月(yuè )不(bú )能(néng )下(xià ),退(tuì )归(guī )涟(lián )水(shuǐ ),以(yǐ )军(jūn )食(shí )不(bú )给(gěi ),来(lái )乞(qǐ )粮(liáng ),朝(cháo )廷(tíng )许(xǔ )之(zhī ),用(yòng )安(ān )即(jí )日(rì )改(gǎi )从(cóng )宋(sòng )衣(yī )冠(guàn ),而(ér )阴(yīn )通(tōng )于(yú )金(jīn )。粮(liáng )乏(fá ),卒(zú )多(duō )流(liú )亡(wáng ),乃(nǎi )以(yǐ )严(yán )刑(xíng )禁(jìn )亡(wáng )者(zhě ),血(xuè )流(liú )满(mǎn )道(dào )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )子(zǐ )朔(shuò ),进(jìn )封(fēng )才(cái )人(rén )贾(jiǎ )氏(shì )为(wéi )贵(guì )妃(fēi )。

辛(xīn )巳(sì ),以(yǐ )皇(huáng )太(tài )后(hòu )疾(jí ),大(dà )赦(shè )。壬(rén )午(wǔ ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )杨(yáng )氏(shì )崩(bēng )。辛(xīn )卯(mǎo ),帝(dì )诣(yì )慈(cí )明(míng )殿(diàn )行(háng )奠(diàn )酹(lèi )礼(lǐ )。遵(zūn )遗(yí )诏(zhào ),外(wài )朝(cháo )以(yǐ )日(rì )易(yì )月(yuè ),宫(gōng )中(zhōng )行(háng )三(sān )年(nián )丧(sàng )。

乔(qiáo )行(háng )简(jiǎn )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“向(xiàng )者(zhě )陛(bì )下(xià )内(nèi )庭(tíng )举(jǔ )动(dòng ),皆(jiē )有(yǒu )禀(bǐng )承(chéng ),小(xiǎo )人(rén )纵(zòng )有(yǒu )蛊(gǔ )惑(huò )干(gàn )求(qiú )之(zhī )心(xīn ),犹(yóu )有(yǒu )忌(jì )惮(dàn )而(ér )不(bú )敢(gǎn )发(fā )。今(jīn )者(zhě )安(ān )能(néng )保(bǎo )小(xiǎo )人(rén )之(zhī )不(bú )萌(méng )是(shì )心(xīn ),陛(bì )下(xià )又(yòu )安(ān )能(néng )保(bǎo )圣(shèng )心(xīn )之(zhī )不(bú )无(wú )少(shǎo )肆(sì )?陛(bì )下(xià )为(wéi )天(tiān )下(xià )君(jūn ),当(dāng )懋(mào )建(jiàn )皇(huáng )极(jí ),一(yī )循(xún )大(dà )公(gōng );不(bú )应(yīng )私(sī )徇(xùn )小(xiǎo )人(rén ),为(wéi )其(qí )所(suǒ )误(wù )。凡(fán )为(wéi )此(cǐ )者(zhě ),皆(jiē )戚(qī )畹(wǎn )肺(fèi )腑(fǔ )之(zhī )亲(qīn ),近(jìn )习(xí )贵(guì )幸(xìng )之(zhī )臣(chén ),奔(bēn )走(zǒu )使(shǐ )令(lìng )之(zhī )辈(bèi ),外(wài )取(qǔ )货(huò )财(cái ),内(nèi )坏(huài )纲(gāng )纪(jì );上(shàng )以(yǐ )罔(wǎng )人(rén )君(jūn )之(zhī )聪(cōng )明(míng ),来(lái )天(tiān )下(xià )之(zhī )怨(yuàn )谤(bàng ),下(xià )以(yǐ )挠(náo )官(guān )府(fǔ )之(zhī )公(gōng )道(dào ),乱(luàn )民(mín )间(jiān )之(zhī )曲(qǔ )直(zhí )。纵(zòng )而(ér )不(bú )已(yǐ ),其(qí )势(shì )必(bì )至(zhì )于(yú )假(jiǎ )采(cǎi )听(tīng )之(zhī )言(yán )而(ér )动(dòng )伤(shāng )善(shàn )类(lèi ),设(shè )众(zhòng )人(rén )之(zhī )誉(yù )而(ér )进(jìn )拔(bá )憸(xiān )人(rén ),借(jiè )纳(nà )忠(zhōng )效(xiào )勤(qín )之(zhī )意(yì )而(ér )售(shòu )其(qí )阴(yīn )险(xiǎn )巧(qiǎo )佞(nìng )之(zhī )奸(jiān ),日(rì )积(jī )月(yuè )累(lèi ),气(qì )势(shì )益(yì )张(zhāng ),人(rén )主(zhǔ )之(zhī )威(wēi )权(quán ),将(jiāng )为(wéi )所(suǒ )窍(qiào )弄(nòng )而(ér )不(bú )自(zì )知(zhī )矣(yǐ )。陛(bì )下(xià )衰(shuāi )捴(zǒng )在(zài )身(shēn ),愈(yù )当(dāng )警(jǐng )戒(jiè ),宫(gōng )庭(tíng )之(zhī )间(jiān ),既(jì )无(wú )所(suǒ )严(yán )惮(dàn ),嫔(pín )御(yù )之(zhī )人(rén ),又(yòu )视(shì )昔(xī )加(jiā )多(duō )。以(yǐ )春(chūn )秋(qiū )方(fāng )富(fù )之(zhī )年(nián ),居(jū )声(shēng )色(sè )易(yì )纵(zòng )之(zhī )地(dì ),万(wàn )一(yī )不(bú )能(néng )自(zì )制(zhì ),必(bì )于(yú )盛(shèng )德(dé )大(dà )有(yǒu )亏(kuī )损(sǔn )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )常(cháng )加(jiā )警(jǐng )省(shěng )。”

蒙(méng )古(gǔ )遣(qiǎn )王(wáng )檝(jí )来(lái )议(yì )夹(jiá )攻(gōng )金(jīn )人(rén ),京(jīng )湖(hú )安(ān )抚(fǔ )制(zhì )置(zhì )使(shǐ )史(shǐ )嵩(sōng )之(zhī )以(yǐ )闻(wén ),帝(dì )命(mìng )嵩(sōng )之(zhī )报(bào )使(shǐ )。嵩(sōng )之(zhī )乃(nǎi )遣(qiǎn )邹(zōu )伸(shēn )之(zhī )往(wǎng )报(bào )蒙(méng )古(gǔ ),许(xǔ )俟(sì )成(chéng )功(gōng ),以(yǐ )河(hé )南(nán )地(dì )来(lái )归(guī )。

金(jīn )主(zhǔ )以(yǐ )粮(liáng )尽(jìn )援(yuán )绝(jué ),势(shì )益(yì )危(wēi )急(jí ),遣(qiǎn )近(jìn )侍(shì )就(jiù )白(bái )华(huá )问(wèn )计(jì )。华(huá )附(fù )奏(zòu )言(yán ):“车(chē )驾(jià )当(dāng )出(chū )就(jiù )外(wài )兵(bīng ),留(liú )荆(jīng )王(wáng )监(jiān )国(guó ),任(rèn )其(qí )裁(cái )处(chù )。陛(bì )下(xià )既(jì )出(chū ),遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )语(yǔ )北(běi )朝(cháo ):‘我(wǒ )出(chū ),非(fēi )他(tā )处(chù )收(shōu )整(zhěng )兵(bīng )马(mǎ ),止(zhǐ )以(yǐ )军(jūn )卒(zú )擅(shàn )杀(shā )唐(táng )庆(qìng ),和(hé )议(yì )从(cóng )此(cǐ )断(duàn )绝(jué );京(jīng )师(shī )今(jīn )付(fù )之(zhī )荆(jīng )王(wáng ),乞(qǐ )我(wǒ )一(yī )二(èr )州(zhōu )以(yǐ )老(lǎo )耳(ěr )。’如(rú )此(cǐ ),则(zé )太(tài )后(hòu )、皇(huáng )族(zú )可(kě )存(cún )。正(zhèng )如(rú )《春(chūn )秋(qiū )》纪(jì )季(jì )入(rù )齐(qí )为(wéi )附(fù )庸(yōng )之(zhī )事(shì ),陛(bì )下(xià )亦(yì )得(dé )少(shǎo )安(ān )矣(yǐ )。”遂(suí )起(qǐ )华(huá )为(wéi )右(yòu )司(sī )郎(láng )中(zhōng )。召(zhào )诸(zhū )臣(chén )议(yì )亲(qīn )出(chū ),或(huò )言(yán )归(guī )德(dé )四(sì )面(miàn )皆(jiē )水(shuǐ ),可(kě )以(yǐ )自(zì )保(bǎo ),或(huò )言(yán )宜(yí )沿(yán )西(xī )山(shān )入(rù )邓(dèng ),或(huò )言(yán )设(shè )欲(yù )入(rù )邓(dèng ),蒙(méng )古(gǔ )苏(sū )布(bù )特(tè )在(zài )汝(rǔ )州(zhōu ),不(bú )如(rú )取(qǔ )陈(chén )、蔡(cài )路(lù )转(zhuǎn )往(wǎng )邓(dèng )下(xià )。金(jīn )主(zhǔ )未(wèi )决(jué ),复(fù )以(yǐ )问(wèn )华(huá ),华(huá )曰(yuē ):“归(guī )德(dé )城(chéng )虽(suī )坚(jiān ),久(jiǔ )而(ér )食(shí )尽(jìn ),坐(zuò )以(yǐ )待(dài )毙(bì ),决(jué )不(bú )可(kě )往(wǎng )。既(jì )汝(rǔ )州(zhōu )有(yǒu )苏(sū )布(bù )特(tè ),则(zé )邓(dèng )下(xià )亦(yì )不(bú )可(kě )往(wǎng )。以(yǐ )今(jīn )日(rì )事(shì )势(shì ),止(zhǐ )有(yǒu )背(bèi )城(chéng )之(zhī )战(zhàn ),如(rú )博(bó )徒(tú )所(suǒ )谓(wèi )孤(gū )注(zhù )者(zhě ),便(biàn )当(dāng )直(zhí )赴(fù )汝(rǔ )州(zhōu ),与(yǔ )之(zhī )一(yī )决(jué )。然(rán )汝(rǔ )州(zhōu )战(zhàn )不(bú )如(rú )半(bàn )涂(tú )战(zhàn ),半(bàn )涂(tú )战(zhàn )不(bú )如(rú )出(chū )城(chéng )战(zhàn ),盖(gài )我(wǒ )军(jūn )马(mǎ )之(zhī )食(shí )力(lì )犹(yóu )在(zài )也(yě )。若(ruò )出(chū )京(jīng )益(yì )远(yuǎn ),军(jūn )食(shí )日(rì )减(jiǎn ),马(mǎ )食(shí )野(yě )草(cǎo ),事(shì )愈(yù )难(nán )矣(yǐ )。若(ruò )我(wǒ )军(jūn )便(biàn )得(dé )战(zhàn ),存(cún )亡(wáng )决(jué )此(cǐ )一(yī )举(jǔ ),外(wài )则(zé )可(kě )以(yǐ )激(jī )三(sān )军(jūn )之(zhī )气(qì ),内(nèi )则(zé )可(kě )以(yǐ )慰(wèi )都(dōu )人(rén )之(zhī )心(xīn )。或(huò )止(zhǐ )为(wéi )避(bì )迁(qiān )计(jì ),人(rén )心(xīn )顾(gù )恋(liàn )家(jiā )业(yè ),未(wèi )必(bì )毅(yì )然(rán )从(cóng )行(háng )。可(kě )详(xiáng )审(shěn )之(zhī )。”

礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )舒(shū )穆(mù )噜(lū )世(shì )勣(jì ),率(lǜ )朝(cháo )官(guān )刘(liú )肃(sù )、田(tián )芝(zhī )等(děng )二(èr )十(shí )人(rén ),诣(yì )仁(rén )安(ān )殿(diàn )言(yán )于(yú )金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“臣(chén )等(děng )闻(wén )陛(bì )下(xià )欲(yù )亲(qīn )出(chū ),窃(qiè )谓(wèi )此(cǐ )行(háng )不(bú )便(biàn )。”金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“我(wǒ )不(bú )出(chū ),军(jūn )分(fèn )为(wéi )二(èr ):一(yī )军(jūn )守(shǒu ),一(yī )军(jūn )出(chū )战(zhàn );我(wǒ )出(chū )则(zé )合(hé )为(wéi )一(yī )。”世(shì )勣(jì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )出(chū )则(zé )军(jūn )分(fèn )为(wéi )三(sān ):一(yī )守(shǒu ),一(yī )战(zhàn ),一(yī )中(zhōng )军(jūn )护(hù )从(cóng ),不(bú )若(ruò )不(bú )出(chū )之(zhī )为(wéi )愈(yù )也(yě )。”金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“卿(qīng )等(děng )不(bú )知(zhī ),我(wǒ )若(ruò )得(dé )完(wán )颜(yán )仲(zhòng )德(dé )、武(wǔ )仙(xiān ),付(fù )之(zhī )兵(bīng )事(shì ),何(hé )劳(láo )我(wǒ )出(chū )!今(jīn )日(rì )将(jiāng )兵(bīng )者(zhě ),官(guān )努(nǔ )统(tǒng )马(mǎ )兵(bīng )三(sān )百(bǎi )止(zhǐ )矣(yǐ ),刘(liú )益(yì )将(jiāng )步(bù )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān )止(zhǐ )矣(yǐ ),欲(yù )不(bú )自(zì )将(jiāng ),得(dé )乎(hū )?”又(yòu )指(zhǐ )御(yù )榻(tà )曰(yuē ):“我(wǒ )此(cǐ )行(háng )岂(qǐ )复(fù )有(yǒu )还(hái )期(qī )?但(dàn )恨(hèn )我(wǒ )无(wú )罪(zuì )亡(wáng )国(guó )耳(ěr )!我(wǒ )未(wèi )尝(cháng )奢(shē )侈(chǐ ),未(wèi )尝(cháng )信(xìn )任(rèn )小(xiǎo )人(rén )。”世(shì )勣(jì )应(yīng )声(shēng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )用(yòng )小(xiǎo )人(rén )则(zé )亦(yì )有(yǒu )之(zhī )。”金(jīn )主(zhǔ )曰(yuē ):“小(xiǎo )人(rén )谓(wèi )谁(shuí )?”世(shì )勣(jì )历(lì )数(shù )曰(yuē ):“都(dōu )察(chá )逊(xùn )、完(wán )颜(yán )长(zhǎng )乐(lè )等(děng ),皆(jiē )小(xiǎo )人(rén )也(yě )。陛(bì )下(xià )不(bú )知(zhī )为(wéi )小(xiǎo )人(rén ),所(suǒ )以(yǐ )用(yòng )之(zhī )。”肃(sù )与(yǔ )世(shì )勣(jì )复(fù )多(duō )所(suǒ )言(yán ),良(liáng )久(jiǔ ),君(jūn )臣(chén )涕(tì )泣(qì )而(ér )罢(bà )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),金(jīn )主(zhǔ )集(jí )军(jūn )士(shì )于(yú )大(dà )庆(qìng )殿(diàn ),谕(yù )以(yǐ )京(jīng )城(chéng )食(shí )尽(jìn ),今(jīn )拟(nǐ )亲(qīn )出(chū )。诸(zhū )将(jiāng )佐(zuǒ )合(hé )辞(cí )言(yán )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )不(bú )可(kě )亲(qīn )出(chū ),止(zhǐ )可(kě )命(mìng )将(jiāng )。”金(jīn )主(zhǔ )欲(yù )以(yǐ )富(fù )察(chá )官(guān )努(nǔ )为(wéi )马(mǎ )军(jūn )帅(shuài ),高(gāo )显(xiǎn )为(wéi )步(bù )军(jūn )帅(shuài ),刘(liú )益(yì )副(fù )之(zhī )。三(sān )人(rén )欲(yù )奉(fèng )命(mìng ),权(quán )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )内(nèi )族(zú )恩(ēn )楚(chǔ )大(dà )骂(mà )曰(yuē ):“汝(rǔ )辈(bèi )把(bǎ )锄(chú )不(bú )知(zhī )高(gāo )下(xià ),国(guó )家(jiā )大(dà )事(shì ),敢(gǎn )易(yì )承(chéng )耶(yē )!”众(zhòng )默(mò )然(rán ),唯(wéi )官(guān )努(nǔ )曰(yuē ):“若(ruò )将(jiāng )相(xiàng )可(kě )了(le ),何(hé )至(zhì )使(shǐ )我(wǒ )辈(bèi )!”事(shì )亦(yì )中(zhōng )止(zhǐ )。

遂(suí )以(yǐ )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )萨(sà )布(bù )、平(píng )章(zhāng )拜(bài )甡(shēn )、右(yòu )副(fù )元(yuán )帅(shuài )恩(ēn )楚(chǔ )、左(zuǒ )丞(chéng )李(lǐ )蹊(qī )、元(yuán )帅(shuài )左(zuǒ )监(jiān )军(jūn )图(tú )克(kè )坦(tǎn )伯(bó )嘉(jiā )等(děng )帅(shuài )诸(zhū )军(jūn )扈(hù )从(cóng ),参(cān )政(zhèng )完(wán )颜(yán )纳(nà )绅(shēn )、枢(shū )副(fù )兼(jiān )知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )萨(sà )尼(ní )雅(yǎ )布(bù )等(děng )留(liú )守(shǒu )。乃(nǎi )发(fā )府(fǔ )库(kù )及(jí )内(nèi )府(fǔ )器(qì )皿(mǐn )、宫(gōng )人(rén )衣(yī )物(wù )赐(cì )将(jiāng )士(shì )。民(mín )间(jiān )哄(hǒng )传(chuán )“车(chē )驾(jià )往(wǎng )归(guī )德(dé ),军(jūn )士(shì )家(jiā )属(shǔ )留(liú )汴(biàn ),食(shí )尽(jìn ),城(chéng )中(zhōng )俱(jù )饿(è )死(sǐ )矣(yǐ )。纵(zòng )能(néng )至(zhì )归(guī )德(dé ),军(jūn )马(mǎ )所(suǒ )费(fèi ),支(zhī )吾(wú )复(fù )得(dé )几(jǐ )许(xǔ )日(rì )!”金(jīn )主(zhǔ )使(shǐ )萨(sà )布(bù )宣(xuān )言(yán )曰(yuē ):“前(qián )日(rì )巡(xún )狩(shòu )之(zhī )议(yì ),止(zhǐ )为(wéi )白(bái )华(huá )。今(jīn )改(gǎi )往(wǎng )汝(rǔ )州(zhōu )索(suǒ )战(zhàn )矣(yǐ )。”

金(jīn )主(zhǔ )发(fā )汴(biàn )京(jīng ),与(yǔ )太(tài )后(hòu )、皇(huáng )后(hòu )、妃(fēi )、主(zhǔ )别(bié ),大(dà )恸(tòng )。至(zhì )开(kāi )阳(yáng )门(mén ),诏(zhào )谕(yù )留(liú )守(shǒu )兵(bīng )士(shì )曰(yuē ):“社(shè )稷(jì )、宗(zōng )庙(miào )在(zài )此(cǐ ),汝(rǔ )等(děng )壮(zhuàng )士(shì ),毋(wú )以(yǐ )不(bú )预(yù )进(jìn )发(fā )之(zhī )数(shù ),便(biàn )谓(wèi )无(wú )功(gōng )。若(ruò )守(shǒu )保(bǎo )无(wú )虞(yú ),将(jiāng )来(lái )功(gōng )赏(shǎng ),岂(qǐ )在(zài )战(zhàn )士(shì )下(xià )!”闻(wén )者(zhě )皆(jiē )洒(sǎ )泣(qì )。

是(shì )日(rì ),巩(gǒng )昌(chāng )元(yuán )帅(shuài )完(wán )颜(yán )仲(zhòng )德(dé )援(yuán )兵(bīng )至(zhì )。初(chū ),金(jīn )主(zhǔ )征(zhēng )诸(zhū )道(dào )兵(bīng )入(rù )援(yuán ),往(wǎng )往(wǎng )观(guān )望(wàng )不(bú )进(jìn ),或(huò )中(zhōng )道(dào )遇(yù )兵(bīng )而(ér )溃(kuì ),唯(wéi )仲(zhòng )德(dé )提(tí )孤(gū )军(jūn )千(qiān )人(rén ),历(lì )秦(qín )、蓝(lán )、商(shāng )、邓(dèng ),撷(xié )果(guǒ )菜(cài )为(wéi )食(shí ),间(jiān )关(guān )百(bǎi )死(sǐ )至(zhì )汴(biàn ),为(wéi )金(jīn )主(zhǔ )谋(móu )曰(yuē ):“亦(yì )西(xī )三(sān )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )间(jiān )无(wú )井(jǐng )灶(zào ),不(bú )可(kě )往(wǎng ),不(bú )如(rú )幸(xìng )秦(qín )、巩(gǒng )。”

金(jīn )主(zhǔ )乃(nǎi )决(jué )意(yì )东(dōng )行(háng )。甲(jiǎ )辰(chén ),进(jìn )次(cì )黄(huáng )陵(líng )岗(gǎng )。时(shí )拜(bài )甡(shēn )击(jī )蒙(méng )古(gǔ ),降(jiàng )其(qí )两(liǎng )砦(zhài ),得(dé )河(hé )朔(shuò )降(jiàng )将(jiāng ),金(jīn )主(zhǔ )赦(shè )之(zhī ),授(shòu )以(yǐ )印(yìn )符(fú )。郡(jùn )臣(chén )遂(suí )固(gù )清(qīng )以(yǐ )河(hé )朔(shuò )诸(zhū )将(jiāng )为(wéi )导(dǎo ),鼓(gǔ )行(háng )入(rù )开(kāi )州(zhōu ),取(qǔ )大(dà )名(míng )、东(dōng )平(píng ),豪(háo )杰(jié )当(dāng )有(yǒu )响(xiǎng )应(yīng )者(zhě )。都(dōu )察(chá )逊(xùn )曰(yuē ):“太(tài )后(hòu )、中(zhōng )宫(gōng )皆(jiē )在(zài )南(nán )京(jīng ),北(běi )行(háng )万(wàn )一(yī )不(bú )如(rú )意(yì ),圣(shèng )主(zhǔ )孤(gū )身(shēn )欲(yù )何(hé )所(suǒ )为(wéi )?不(bú )如(rú )先(xiān )取(qǔ )卫(wèi )州(zhōu ),还(hái )京(jīng )为(wéi )便(biàn )。”拜(bài )甡(shēn )曰(yuē ):“圣(shèng )体(tǐ )不(bú )便(biàn )鞍(ān )马(mǎ ),今(jīn )可(kě )驻(zhù )归(guī )德(dé ),臣(chén )等(děng )率(lǜ )降(jiàng )将(jiāng )往(wǎng )东(dōng )平(píng ),因(yīn )遂(suí )经(jīng )略(luè )河(hé )朔(shuò )。”官(guān )努(nǔ )曰(yuē ):“卫(wèi )州(zhōu )有(yǒu )粮(liáng )可(kě )取(qǔ )。”拜(bài )甡(shēn )曰(yuē ):“京(jīng )师(shī )且(qiě )不(bú )能(néng )守(shǒu ),就(jiù )得(dé )卫(wèi )州(zhōu ),欲(yù )何(hé )为(wéi )耶(yē )?”金(jīn )主(zhǔ )惑(huò )之(zhī ),遂(suí )一(yī )意(yì )向(xiàng )河(hé )朔(shuò )。蒙(méng )古(gǔ )苏(sū )布(bù )特(tè )闻(wén )金(jīn )主(zhǔ )弃(qì )汴(biàn ),复(fù )进(jìn )兵(bīng )围(wéi )之(zhī )。

乙(yǐ )巳(sì ),帝(dì )诣(yì )慈(cí )明(míng )殿(diàn ),行(háng )大(dà )祥(xiáng )祭(jì )奠(diàn )礼(lǐ )。

阅读:25766

打赏捐助〔Donate〕>>>

《理宗建道备德大功复兴烈文仁武圣明安孝皇帝绍定五年(金天兴元年,蒙古太宗四年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库