至元三十一年【登录】

《续资治通鉴》 > 元纪九 > 《至元三十一年》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ )朔(shuò ),帝(dì )不(bú )豫(yù ),免(miǎn )朝(cháo )贺(hè )。

癸(guǐ )亥(hài ),知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )巴(bā )延(yán )至(zhì )自(zì )军(jūn )中(zhōng )。

庚(gēng )午(wǔ ),帝(dì )大(dà )渐(jiàn );癸(guǐ )酉(yǒu ),崩(bēng )于(yú )紫(zǐ )檀(tán )殿(diàn )。在(zài )位(wèi )三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián ),寿(shòu )八(bā )十(shí )。

故(gù )事(shì ),上(shàng )有(yǒu )疾(jí ),非(fēi )国(guó )人(rén )勋(xūn )旧(jiù )不(bú )得(dé )入(rù )卧(wò )内(nèi )。博(bó )果(guǒ )密(mì )以(yǐ )谨(jǐn )厚(hòu ),日(rì )视(shì )医(yī )药(yào ),未(wèi )尝(cháng )去(qù )左(zuǒ )右(yòu );彻(chè )尔(ěr )亦(yì )自(zì )湖(hú )广(guǎng )行(háng )省(shěng )驰(chí )还(hái )京(jīng )师(shī )视(shì )医(yī )药(yào )。及(jí )帝(dì )崩(bēng ),博(bó )果(guǒ )密(mì )与(yǔ )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )伊(yī )噜(lū )纳(nà )颜(yán )、知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )巴(bā )延(yán )受(shòu )遗(yí )诏(zhào ),留(liú )禁(jìn )中(zhōng )。丞(chéng )相(xiàng )鄂(è )勒(lè )哲(zhé )至(zhì ),不(bú )得(dé )入(rù ),伺(sì )伊(yī )噜(lū )纳(nà )颜(yán )、巴(bā )延(yán )出(chū ),问(wèn )曰(yuē ):“我(wǒ )年(nián )位(wèi )俱(jù )在(zài )博(bó )果(guǒ )密(mì )上(shàng ),国(guó )有(yǒu )大(dà )议(yì )而(ér )不(bú )与(yǔ ),何(hé )耶(yē )?”巴(bā )延(yán )叹(tàn )息(xī )曰(yuē ):“使(shǐ )丞(chéng )相(xiàng )有(yǒu )博(bó )果(guǒ )密(mì )识(shí )虑(lǜ ),何(hé )至(zhì )使(shǐ )吾(wú )属(shǔ )如(rú )是(shì )之(zhī )劳(láo )哉(zāi )!”鄂(è )勒(lè )哲(zhé )不(bú )能(néng )对(duì ),入(rù )言(yán )于(yú )太(tài )妃(fēi )鸿(hóng )吉(jí )哩(lǐ )氏(shì )。太(tài )妃(fēi )召(zhào )三(sān )人(rén )问(wèn )之(zhī ),伊(yī )噜(lū )纳(nà )颜(yán )曰(yuē ):“臣(chén )受(shòu )顾(gù )命(mìng ),太(tài )妃(fēi )但(dàn )观(guān )臣(chén )等(děng )为(wéi )之(zhī ),臣(chén )若(ruò )误(wù )国(guó ),即(jí )甘(gān )伏(fú )诛(zhū )。宗(zōng )社(shè )大(dà )事(shì ),非(fēi )宫(gōng )中(zhōng )所(suǒ )当(dāng )预(yù )知(zhī )也(yě )。”遂(suí )定(dìng )大(dà )策(cè ),与(yǔ )亲(qīn )王(wáng )、诸(zhū )大(dà )臣(chén )发(fā )使(shǐ )告(gào )哀(āi )于(yú )皇(huáng )太(tài )孙(sūn ),巴(bā )延(yán )总(zǒng )百(bǎi )官(guān )以(yǐ )听(tīng )。

兵(bīng )马(mǎ )司(sī )请(qǐng )日(rì )出(chū )鸣(míng )晨(chén )钟(zhōng ),日(rì )入(rù )鸣(míng )昏(hūn )钟(zhōng ),以(yǐ )防(fáng )变(biàn )故(gù ),巴(bā )延(yán )呵(hē )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ )将(jiāng )为(wéi )贼(zéi )耶(yē )!其(qí )一(yī )如(rú )平(píng )日(rì )。”适(shì )有(yǒu )盗(dào )内(nèi )府(fǔ )银(yín )者(zhě ),宰(zǎi )执(zhí )以(yǐ )其(qí )幸(xìng )赦(shè )而(ér )盗(dào ),欲(yù )诛(zhū )之(zhī ),巴(bā )延(yán )曰(yuē ):“何(hé )时(shí )无(wú )盗(dào )!今(jīn )以(yǐ )谁(shuí )命(mìng )而(ér )诛(zhū )之(zhī )?”人(rén )皆(jiē )服(fú )其(qí )有(yǒu )识(shí )。

乙(yǐ )亥(hài ),葬(zàng )帝(dì )于(yú )起(qǐ )辇(niǎn )谷(gǔ )。

席(xí )度(dù )量(liàng )恢(huī )廓(kuò ),知(zhī )人(rén )善(shàn )任(rèn )使(shǐ ),故(gù )能(néng )混(hún )一(yī )区(qū )宇(yǔ ),扩(kuò )前(qián )古(gǔ )所(suǒ )未(wèi )有(yǒu )。。惟(wéi )以(yǐ )亟(jí )于(yú )财(cái )用(yòng ),中(zhōng )间(jiān )为(wéi )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )、卢(lú )世(shì )荣(róng )、僧(sēng )格(gé )所(suǒ )蔽(bì ),卒(zú )能(néng )知(zhī )其(qí )罪(zuì )而(ér )正(zhèng )之(zhī )。立(lì )纲(gāng )陈(chén )纪(jì ),殷(yīn )然(rán )欲(yù )被(bèi )以(yǐ )文(wén )德(dé ),规(guī )模(mó )亦(yì )已(yǐ )弘(hóng )远(yuǎn )矣(yǐ )。

御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )崔(cuī )彧(yù )得(dé )传(chuán )国(guó )玺(xǐ ),献(xiàn )之(zhī )。

时(shí )穆(mù )呼(hū )哩(lǐ )曾(céng )孙(sūn )索(suǒ )多(duō ),已(yǐ )死(sǐ )而(ér )贫(pín ),其(qí )妻(qī )出(chū )玉(yù )玺(xǐ )一(yī )鬻(yù )之(zhī ),或(huò )以(yǐ )告(gào )彧(yù )。召(zhào )御(yù )史(shǐ )杨(yáng )桓(huán )辨(biàn )其(qí )文(wén ),曰(yuē ):“‘受(shòu )命(mìng )于(yú )天(tiān ),既(jì )寿(shòu )永(yǒng )昌(chāng )’,此(cǐ )历(lì )代(dài )传(chuán )国(guó )玺(xǐ )也(yě )。”太(tài )妃(fēi )出(chū )以(yǐ )遍(biàn )示(shì )群(qún )臣(chén ),丞(chéng )相(xiàng )以(yǐ )下(xià )次(cì )第(dì )上(shàng )寿(shòu ),庆(qìng )曰(yuē ):“神(shén )宝(bǎo )之(zhī )出(chū ),实(shí )当(dāng )宫(gōng )车(chē )晏(yàn )驾(jià )之(zhī )后(hòu ),此(cǐ )乃(nǎi )天(tiān )意(yì )属(shǔ )于(yú )皇(huáng )太(tài )孙(sūn )也(yě )。”乃(nǎi )遣(qiǎn )右(yòu )丞(chéng )张(zhāng )九(jiǔ )思(sī )赍(jī )授(shòu )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),皇(huáng )太(tài )孙(sūn )自(zì )北(běi )边(biān )南(nán )还(hái ),执(zhí )政(zhèng )皆(jiē )迎(yíng )于(yú )上(shàng )都(dōu )之(zhī )北(běi )。皇(huáng )太(tài )孙(sūn )至(zhì )上(shàng )都(dōu ),宗(zōng )室(shì )诸(zhū )王(wáng )毕(bì )会(huì )。定(dìng )策(cè )之(zhī )际(jì ),伊(yī )实(shí )特(tè )穆(mù )尔(ěr )谓(wèi )晋(jìn )王(wáng )噶(gá )玛(mǎ )拉(lā )曰(yuē ):“宫(gōng )车(chē )晏(yàn )驾(jià ),已(yǐ )逾(yú )三(sān )月(yuè ),神(shén )器(qì )不(bú )可(kě )久(jiǔ )虚(xū ),宗(zōng )祧(tiāo )不(bú )可(kě )乏(fá )主(zhǔ ),储(chǔ )闱(wéi )符(fú )玺(xǐ )久(jiǔ )有(yǒu )所(suǒ )归(guī ),王(wáng )为(wéi )宗(zōng )盟(méng )之(zhī )长(zhǎng ),奚(xī )俟(sì )而(ér )不(bú )言(yán )?”噶(gá )玛(mǎ )拉(lā )遽(jù )曰(yuē ):“皇(huáng )帝(dì )践(jiàn )阼(zuò ),当(dāng )北(běi )面(miàn )事(shì )之(zhī )。”于(yú )是(shì )宗(zōng )亲(qīn )合(hé )辞(cí )劝(quàn )进(jìn )。伊(yī )实(shí )特(tè )穆(mù )尔(ěr )曰(yuē ):“大(dà )事(shì )已(yǐ )定(dìng ),吾(wú )死(sǐ )且(qiě )无(wú )憾(hàn )。”

甲(jiǎ )午(wǔ ),皇(huáng )太(tài )孙(sūn )即(jí )位(wèi )于(yú )大(dà )安(ān )阁(gé )。诸(zhū )王(wáng )有(yǒu )违(wéi )言(yán ),巴(bā )延(yán )握(wò )剑(jiàn )立(lì )殿(diàn )陛(bì ),陈(chén )祖(zǔ )宗(zōng )宝(bǎo )训(xùn ),宣(xuān )扬(yáng )顾(gù )命(mìng ),述(shù )所(suǒ )以(yǐ )立(lì )皇(huáng )太(tài )孙(sūn )之(zhī )意(yì ),辞(cí )色(sè )俱(jù )厉(lì ),诸(zhū )王(wáng )股(gǔ )栗(lì ),趋(qū )殿(diàn )下(xià )拜(bài )。

乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )惟(wéi )太(tài )祖(zǔ )圣(shèng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì ),受(shòu )天(tiān )明(míng )命(mìng ),肇(zhào )造(zào )区(qū )夏(xià ),圣(shèng )圣(shèng )相(xiàng )承(chéng ),光(guāng )熙(xī )前(qián )绪(xù ),迨(dài )我(wǒ )先(xiān )皇(huáng )帝(dì ),体(tǐ )元(yuán )居(jū )正(zhèng ),然(rán )后(hòu )典(diǎn )章(zhāng )文(wén )物(wù ),灿(càn )然(rán )大(dà )备(bèi )。临(lín )御(yù )三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián ),薄(báo )海(hǎi )内(nèi )外(wài ),罔(wǎng )不(bú )臣(chén )属(shǔ ),弘(hóng )规(guī )远(yuǎn )略(luè ),厚(hòu )泽(zé )深(shēn )仁(rén ),有(yǒu )以(yǐ )衍(yǎn )皇(huáng )元(yuán )万(wàn )世(shì )无(wú )疆(jiāng )之(zhī )祚(zuò )。我(wǒ )昭(zhāo )考(kǎo )早(zǎo )正(zhèng )储(chǔ )位(wèi ),德(dé )盛(shèng )功(gōng )隆(lóng ),天(tiān )不(bú )假(jiǎ )年(nián ),四(sì )海(hǎi )觖(jué )望(wàng )。顾(gù )惟(wéi )眇(miǎo )质(zhì ),仰(yǎng )荷(hé )先(xiān )皇(huáng )帝(dì )殊(shū )眷(juàn ),往(wǎng )岁(suì )之(zhī )夏(xià ),亲(qīn )授(shòu )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )宝(bǎo ),付(fù )以(yǐ )抚(fǔ )军(jūn )之(zhī )任(rèn )。今(jīn )春(chūn )宫(gōng )车(chē )远(yuǎn )驭(yù ),奄(yǎn )弃(qì )臣(chén )民(mín ),乃(nǎi )有(yǒu )宗(zōng )籓(bān )昆(kūn )弟(dì )之(zhī )贤(xián ),戚(qī )畹(wǎn )宫(gōng )僚(liáo )之(zhī )旧(jiù ),谓(wèi )祖(zǔ )训(xùn )不(bú )可(kě )以(yǐ )违(wéi ),神(shén )器(qì )不(bú )可(kě )以(yǐ )旷(kuàng ),体(tǐ )承(chéng )先(xiān )皇(huáng )帝(dì )夙(sù )昔(xī )托(tuō )付(fù )之(zhī )意(yì ),合(hé )辞(cí )推(tuī )戴(dài ),诚(chéng )切(qiē )意(yì )坚(jiān )。朕(zhèn )勉(miǎn )徇(xùn )所(suǒ )请(qǐng ),于(yú )四(sì )月(yuè )十(shí )四(sì )日(rì )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。可(kě )大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。尚(shàng )念(niàn )先(xiān )朝(cháo )庶(shù )政(zhèng ),悉(xī )有(yǒu )成(chéng )规(guī ),惟(wéi )慎(shèn )奉(fèng )行(háng ),罔(wǎng )敢(gǎn )失(shī )坠(zhuì )。更(gèng )赖(lài )宗(zōng )亲(qīn )勋(xūn )戚(qī )、左(zuǒ )右(yòu )忠(zhōng )良(liáng ),各(gè )尽(jìn )乃(nǎi )诚(chéng ),以(yǐ )辅(fǔ )台(tái )德(dé )。布(bù )告(gào )远(yuǎn )迩(ěr ),咸(xián )使(shǐ )闻(wén )知(zhī )。”诏(zhào ):“除(chú )大(dà )都(dōu )、上(shàng )都(dōu )两(liǎng )路(lù )差(chà )税(shuì )一(yī )年(nián ),其(qí )馀(yú )减(jiǎn )丁(dīng )地(dì )税(shuì )粮(liáng )十(shí )分(fèn )之(zhī )三(sān ),系(xì )官(guān )逋(bū )欠(qiàn ),一(yī )切(qiē )蠲(juān )免(miǎn )。民(mín )户(hù )逃(táo )亡(wáng )者(zhě ),差(chà )税(shuì )皆(jiē )除(chú )之(zhī )。”

追(zhuī )尊(zūn )皇(huáng )考(kǎo )曰(yuē )“文(wén )惠(huì )明(míng )考(kǎo )皇(huáng )帝(dì )”,庙(miào )号(hào )裕(yù )宗(zōng ),祔(fù )于(yú )太(tài )庙(miào );尊(zūn )太(tài )母(mǔ )元(yuán )妃(fēi )鸿(hóng )吉(jí )哩(lǐ )氏(shì )曰(yuē )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。改(gǎi )所(suǒ )居(jū )旧(jiù )太(tài )子(zǐ )府(fǔ )为(wéi )“隆(lóng )福(fú )宫(gōng )”。

丙(bǐng )午(wǔ ),中(zhōng )书(shū )右(yòu )司(sī )员(yuán )外(wài )郎(láng )王(wáng )约(yuē ),上(shàng )疏(shū )言(yán )二(èr )十(shí )二(èr )事(shì ),曰(yuē )实(shí )京(jīng )师(shī ),放(fàng )差(chà )税(shuì ),开(kāi )猎(liè )禁(jìn ),蠲(juān )逋(bū )负(fù ),赈(zhèn )穷(qióng )独(dú ),停(tíng )冗(rǒng )役(yì ),禁(jìn )鹰(yīng )房(fáng ),振(zhèn )风(fēng )宪(xiàn ),除(chú )宿(xiǔ )蠹(dù ),慰(wèi )远(yuǎn )方(fāng ),却(què )贡(gòng )献(xiàn ),询(xún )利(lì )病(bìng ),利(lì )农(nóng )民(mín ),励(lì )学(xué )校(xiào ),立(lì )义(yì )仓(cāng ),核(hé )税(shuì )户(hù ),重(zhòng )名(míng )爵(jué ),明(míng )赏(shǎng )罚(fá ),择(zé )守(shǒu )令(lìng ),汰(tài )官(guān )属(shǔ ),定(dìng )律(lǜ )令(lìng ),革(gé )两(liǎng )司(sī );又(yòu )请(qǐng )中(zhōng )书(shū )去(qù )烦(fán )文(wén ),一(yī )取(qǔ )信(xìn )于(yú )行(háng )省(shěng ),一(yī )责(zé )成(chéng )于(yú )六(liù )部(bù );帝(dì )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī ),调(diào )兵(bīng )部(bù )郎(láng )中(zhōng )。

五(wǔ )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),始(shǐ )开(kāi )醮(jiào )祠(cí )于(yú )寿(shòu )宁(níng )宫(gōng ),祭(jì )太(tài )阳(yáng )、太(tài )岁(suì )、火(huǒ )、土(tǔ )等(děng )星(xīng )于(yú )司(sī )天(tiān )台(tái )。

戊(wù )午(wǔ ),上(shàng )“圣(shèng )德(dé )神(shén )功(gōng )文(wén )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )”尊(zūn )谥(shì ),庙(miào )号(hào )世(shì )祖(zǔ ),国(guó )语(yǔ )尊(zūn )称(chēng )曰(yuē ):“色(sè )辰(chén )皇(huáng )帝(dì )”。是(shì )日(rì ),并(bìng )上(shàng )先(xiān )皇(huáng )后(hòu )鸿(hóng )吉(jí )哩(lǐ )氏(shì )尊(zūn )谥(shì )曰(yuē )“昭(zhāo )睿(ruì )顺(shùn )圣(shèng )皇(huáng )后(hòu )”。

庚(gēng )申(shēn ),祭(jì )紫(zǐ )微(wēi )星(xīng )于(yú )云(yún )仙(xiān )台(tái )。

伊(yī )实(shí )特(tè )穆(mù )尔(ěr )进(jìn )秩(zhì )太(tài )师(shī ),赐(cì )以(yǐ )上(shàng )方(fāng )玉(yù )带(dài )、宝(bǎo )服(fú ),还(hái )镇(zhèn )北(běi )边(biān )。

己(jǐ )巳(sì ),诏(zhào )各(gè )处(chù )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )官(guān ),欺(qī )隐(yǐn )奸(jiān )诈(zhà )为(wéi )人(rén )所(suǒ )讼(sòng )者(zhě ),听(tīng )廉(lián )访(fǎng )司(sī )即(jí )时(shí )追(zhuī )问(wèn ),其(qí )案(àn )牍(dú )仍(réng )旧(jiù )例(lì )于(yú )岁(suì )终(zhōng )检(jiǎn )之(zhī )。

壬(rén )申(shēn ),御(yù )史(shǐ )台(tái )言(yán ):“内(nèi )外(wài )官(guān )府(fǔ )增(zēng )置(zhì )愈(yù )多(duō ),在(zài )京(jīng )食(shí )禄(lù )者(zhě )万(wàn )人(rén ),在(zài )外(wài )尤(yóu )众(zhòng ),理(lǐ )宜(yí )减(jiǎn )并(bìng )。”命(mìng )与(yǔ )中(zhōng )书(shū )议(yì )之(zhī )。

诏(zhào )议(yì )增(zēng )官(guān )吏(lì )禄(lù )。

乙(yǐ )亥(hài ),以(yǐ )札(zhá )萨(sà )克(kè )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

戊(wù )寅(yín ),封(fēng )皇(huáng )姑(gū )高(gāo )丽(lì )王(wáng )王(wáng )昛(jù )妃(fēi )为(wéi )安(ān )平(píng )公(gōng )主(zhǔ )。

以(yǐ )伊(yī )啰(luō )勒(lè )为(wéi )太(tài )师(shī ),巴(bā )延(yán )为(wéi )太(tài )傅(fù ),伊(yī )彻(chè )察(chá )喇(lǎ )为(wéi )太(tài )保(bǎo )。

禁(jìn )诸(zhū )司(sī )豪(háo )夺(duó )盐(yán )船(chuán )递(dì )运(yùn )官(guān )物(wù ),僧(sēng )道(dào )、权(quán )势(shì )之(zhī )家(jiā )私(sī )匿(nì )盐(yán )贩(fàn )。

六(liù )月(yuè ),庚(gēng )辰(chén )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

辛(xīn )巳(sì ),御(yù )史(shǐ )台(tái )言(yán ):“名(míng )分(fèn )之(zhī )重(zhòng ),无(wú )逾(yú )宰(zǎi )相(xiàng ),惟(wéi )事(shì )业(yè )显(xiǎn )著(zhe )者(zhě )可(kě )以(yǐ )当(dāng )之(zhī ),不(bú )可(kě )轻(qīng )授(shòu )。廉(lián )访(fǎng )司(sī )官(guān ),岁(suì )以(yǐ )五(wǔ )月(yuè )分(fèn )按(àn )所(suǒ )属(shǔ ),次(cì )年(nián )正(zhèng )月(yuè )还(hái )司(sī )。职(zhí )官(guān )犯(fàn )赃(zāng ),敕(chì )授(shòu )者(zhě )听(tīng )总(zǒng )司(sī )议(yì )宜(yí )授(shòu )者(zhě )上(shàng )闻(wén ),其(qí )本(běn )司(sī )声(shēng )迹(jì )不(bú )佳(jiā )者(zhě )代(dài )之(zhī ),受(shòu )赂(lù )者(zhě ),依(yī )旧(jiù )例(lì )比(bǐ )诸(zhū )人(rén )加(jiā )重(zhòng )。”帝(dì )曰(yuē ):“其(qí )与(yǔ )中(zhōng )书(shū )同(tóng )议(yì )。”

壬(rén )辰(chén ),以(yǐ )特(tè )穆(mù )尔(ěr )复(fù )为(wéi )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )。

诸(zhū )王(wáng )阿(ā )济(jì )奇(qí )部(bù )玉(yù )速(sù )福(fú )屡(lǚ )叛(pàn ),伏(fú )诛(zhū )。

乙(yǐ )未(wèi ),以(yǐ )世(shì )祖(zǔ )、皇(huáng )后(hòu )、裕(yù )宗(zōng )谥(shì )号(hào )播(bō )告(gào )天(tiān )下(xià ),免(miǎn )所(suǒ )在(zài )本(běn )年(nián )包(bāo )银(yín )俸(fèng )钞(chāo )及(jí )内(nèi )郡(jùn )地(dì )税(shuì ),江(jiāng )、淮(huái )以(yǐ )南(nán )夏(xià )税(shuì )之(zhī )半(bàn )。

己(jǐ )亥(hài ),以(yǐ )乳(rǔ )保(bǎo )劳(láo ),封(fēng )完(wán )颜(yán )巴(bā )延(yán )为(wéi )冀(jì )国(guó )公(gōng ),妻(qī )何(hé )氏(shì )为(wéi )冀(jì )国(guó )夫(fū )人(rén )。

初(chū ),宋(sòng )端(duān )明(míng )殿(diàn )学(xué )士(shì )、签(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )家(jiā )铉(xuàn )翁(wēng )来(lái )使(shǐ ),世(shì )祖(zǔ )欲(yù )官(guān )之(zhī ),不(bú )受(shòu )。遂(suí )安(ān )置(zhì )河(hé )间(jiān ),以(yǐ )《春(chūn )秋(qiū )》教(jiāo )授(shòu )弟(dì )子(zǐ ),数(shù )为(wéi )诸(zhū )生(shēng )谈(tán )及(jí )宋(sòng )兴(xìng )亡(wáng )之(zhī )故(gù ),辄(zhé )流(liú )涕(tì )太(tài )息(xī )。至(zhì )是(shì )年(nián )逾(yú )八(bā )十(shí ),辛(xīn )丑(chǒu ),诏(zhào )赐(cì )号(hào )“处(chù )士(shì )”,放(fàng )还(hái )乡(xiāng )里(lǐ )。锡(xī )予(yǔ )金(jīn )币(bì ),皆(jiē )不(bú )受(shòu )。寻(xún )卒(zú )。

甲(jiǎ )辰(chén ),诏(zhào )翰(hàn )林(lín )国(guó )史(shǐ )院(yuàn )修(xiū )《世(shì )祖(zǔ )实(shí )录(lù )》。以(yǐ )鄂(è )勒(lè )哲(zhé )监(jiān )修(xiū )国(guó )史(shǐ )。

初(chū ),世(shì )祖(zǔ )不(bú )豫(yù ),命(mìng )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )承(chéng )旨(zhǐ )董(dǒng )文(wén )用(yòng )以(yǐ )其(qí )诸(zhū )子(zǐ )入(rù )见(jiàn ),文(wén )用(yòng )辞(cí )曰(yuē ):“臣(chén )蒙(méng )国(guó )厚(hòu )恩(ēn ),死(sǐ )无(wú )以(yǐ )报(bào ),臣(chén )之(zhī )子(zǐ )何(hé )能(néng )为(wéi )!”命(mìng )至(zhì )再(zài )三(sān ),终(zhōng )不(bú )以(yǐ )见(jiàn ),及(jí )崩(bēng ),太(tài )后(hòu )命(mìng )文(wén )用(yòng )从(cóng )帝(dì )于(yú )上(shàng )都(dōu )。既(jì )即(jí )位(wèi ),巡(xún )狩(shòu )萨(sà )布(bù )喇(lǎ )之(zhī )地(dì ),文(wén )用(yòng )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )新(xīn )弃(qì )天(tiān )下(xià ),陛(bì )下(xià )巡(xún )狩(shòu )不(bú )以(yǐ )时(shí )还(hái ),无(wú )以(yǐ )慰(wèi )安(ān )元(yuán )元(yuán ),宜(yí )趋(qū )还(hái )京(jīng )师(shī )。且(qiě )臣(chén )闻(wén )人(rén )君(jūn )犹(yóu )北(běi )辰(chén )然(rán ),居(jū )其(qí )所(suǒ )而(ér )众(zhòng )星(xīng )拱(gǒng )之(zhī ),不(bú )在(zài )勤(qín )远(yuǎn )略(luè )也(yě )。”帝(dì )可(kě )其(qí )奏(zòu )。

帝(dì )每(měi )召(zhào )文(wén )用(yòng )入(rù )帐(zhàng )中(zhōng ),问(wèn )先(xiān )朝(cháo )故(gù )事(shì ),文(wén )用(yòng )亦(yì )盛(shèng )言(yán )先(xiān )帝(dì )虚(xū )心(xīn )纳(nà )贤(xián )、开(kāi )国(guó )经(jīng )世(shì )之(zhī )务(wù ),谈(tán )说(shuō )或(huò )至(zhì )夜(yè )半(bàn )。至(zhì )是(shì )修(xiū )先(xiān )帝(dì )《实(shí )录(lù )》,诏(zhào )除(chú )文(wén )用(yòng )知(zhī )制(zhì )诰(gào )、监(jiān )修(xiū )国(guó )史(shǐ )。文(wén )用(yòng )于(yú )祖(zǔ )宗(zōng )世(shì )系(xì )、功(gōng )德(dé )、近(jìn )戚(qī )、将(jiāng )相(xiàng )家(jiā )世(shì )、勋(xūn )绩(jì ),皆(jiē )记(jì )忆(yì )贯(guàn )穿(chuān ),史(shǐ )馆(guǎn )有(yǒu )所(suǒ )考(kǎo )究(jiū )、质(zhì )问(wèn ),文(wén )用(yòng )应(yīng )之(zhī )无(wú )遗(yí )失(shī )焉(yān )。

戊(wù )申(shēn ),诏(zhào ):“宗(zōng )籓(bān )内(nèi )外(wài )官(guān )吏(lì )人(rén )等(děng ),咸(xián )听(tīng )丞(chéng )相(xiàng )鄂(è )勒(lè )哲(zhé )约(yuē )束(shù )。”时(shí )巴(bā )延(yán )以(yǐ )太(tài )傅(fù )录(lù )军(jūn )国(guó )重(zhòng )事(shì ),依(yī )前(qián )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì ),鄂(è )勒(lè )哲(zhé )忌(jì )之(zhī )。巴(bā )延(yán )语(yǔ )鄂(è )勒(lè )哲(zhé )曰(yuē ):“幸(xìng )送(sòng )我(wǒ )两(liǎng )罂(yīng )美(měi )酒(jiǔ ),与(yǔ )诸(zhū )王(wáng )饮(yǐn )于(yú )宫(gōng )前(qián ),馀(yú )非(fēi )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),诏(zhào )中(zhōng )外(wài )崇(chóng )奉(fèng )孔(kǒng )子(zǐ )。

癸(guǐ )亥(hài ),行(háng )枢(shū )密(mì )院(yuàn )页(yè )特(tè )密(mì )实(shí )、程(chéng )鹏(péng )飞(fēi )各(gè )加(jiā )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )。中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán )枢(shū )密(mì )之(zhī )臣(chén )不(bú )宜(yí )重(zhòng )与(yǔ )相(xiàng )衔(xián ),帝(dì )命(mìng )以(yǐ )军(jūn )职(zhí )尊(zūn )崇(chóng )者(zhě )授(shòu )之(zhī )。

辛(xīn )未(wèi ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“向(xiàng )御(yù )史(shǐ )台(tái )劾(hé )右(yòu )丞(chéng )阿(ā )尔(ěr )尝(cháng )与(yǔ )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )同(tóng )恶(è ),论(lùn )罪(zuì )抵(dǐ )死(sǐ ),幸(xìng )得(dé )原(yuán )免(miǎn ),不(bú )当(dāng )任(rèn )以(yǐ )执(zhí )政(zhèng )。臣(chén )谓(wèi )阿(ā )尔(ěr )得(dé )罪(zuì )之(zhī )后(hòu ),能(néng )自(zì )警(jǐng )省(shěng ),乞(qǐ )令(lìng )执(zhí )政(zhèng )如(rú )故(gù )。”从(cóng )之(zhī )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),诏(zhào )新(xīn )除(chú )御(yù )史(shǐ )陕(shǎn )西(xī )行(háng )省(shěng )平(píng )章(zhāng )博(bó )果(guǒ )密(mì )仍(réng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )。初(chū ),世(shì )祖(zǔ )崩(bēng )时(shí ),博(bó )果(guǒ )密(mì )以(yǐ )中(zhōng )书(shū )平(píng )章(zhāng )得(dé )预(yù )顾(gù )命(mìng );丞(chéng )相(xiàng )鄂(è )勒(lè )哲(zhé )以(yǐ )其(qí )年(nián )位(wèi )在(zài )下(xià ),深(shēn )忌(jì )之(zhī ),帝(dì )知(zhī )其(qí )故(gù ),慰(wèi )劳(láo )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )先(xiān )朝(cháo )腹(fù )心(xīn ),惟(wéi )朝(cháo )夕(xī )启(qǐ )沃(wò ),匡(kuāng )朕(zhèn )不(bú )逮(dǎi ),庶(shù )无(wú )负(fù )先(xiān )皇(huáng )帝(dì )付(fù )托(tuō )之(zhī )重(zhòng )。”廷(tíng )议(yì )大(dà )事(shì ),多(duō )采(cǎi )其(qí )言(yán )。太(tài )后(hòu )亦(yì )以(yǐ )博(bó )果(guǒ )密(mì )先(xiān )朝(cháo )旧(jiù )臣(chén ),礼(lǐ )貌(mào )甚(shèn )至(zhì )。

河(hé )东(dōng )守(shǒu )臣(chén )献(xiàn )嘉(jiā )禾(hé ),博(bó )果(guǒ )密(mì )语(yǔ )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ )部(bù )内(nèi )所(suǒ )产(chǎn )尽(jìn )然(rán )耶(yē )?惟(wéi )此(cǐ )数(shù )茎(jīng )耶(yē )?”曰(yuē ):“惟(wéi )此(cǐ )数(shù )茎(jīng )尔(ěr )。”博(bó )果(guǒ )密(mì )曰(yuē ):“若(ruò )如(rú )此(cǐ ),既(jì )无(wú )益(yì )于(yú )民(mín ),又(yòu )何(hé )足(zú )为(wéi )瑞(ruì )!”遂(suí )罢(bà )遣(qiǎn )之(zhī )。

西(xī )僧(sēng )为(wéi )佛(fó )事(shì ),请(qǐng )释(shì )罪(zuì )人(rén )祈(qí )福(fú ),谓(wèi )之(zhī )“秃(tū )鲁(lǔ )麻(má )”。豪(háo )民(mín )犯(fàn )法(fǎ )者(zhě ),皆(jiē )贿(huì )赂(lù )之(zhī )以(yǐ )求(qiú )免(miǎn )。有(yǒu )杀(shā )主(zhǔ )、杀(shā )夫(fū )者(zhě ),西(xī )僧(sēng )请(qǐng )披(pī )以(yǐ )帝(dì )后(hòu )御(yù )服(fú ),乘(chéng )黄(huáng )犊(dú )出(chū )宫(gōng )门(mén )释(shì )之(zhī ),云(yún )可(kě )得(dé )福(fú )。博(bó )果(guǒ )密(mì )曰(yuē ):“人(rén )伦(lún )者(zhě ),王(wáng )政(zhèng )之(zhī )本(běn ),风(fēng )化(huà )之(zhī )基(jī ),岂(qǐ )可(kě )容(róng )其(qí )乱(luàn )法(fǎ )如(rú )是(shì )!”帝(dì )责(zé )丞(chéng )相(xiàng )曰(yuē ):“朕(zhèn )戒(jiè )汝(rǔ )毋(wú )使(shǐ )博(bó )果(guǒ )密(mì )知(zhī ),今(jīn )闻(wén )其(qí )言(yán ),朕(zhèn )甚(shèn )愧(kuì )之(zhī )。”使(shǐ )人(rén )谓(wèi )博(bó )果(guǒ )密(mì )曰(yuē ):“卿(qīng )且(qiě )休(xiū )矣(yǐ ),朕(zhèn )今(jīn )从(cóng )卿(qīng )言(yán )。”然(rán )自(zì )是(shì )以(yǐ )为(wéi )故(gù )事(shì )。有(yǒu )奴(nú )告(gào )主(zhǔ )者(zhě ),主(zhǔ )被(bèi )诛(zhū ),诏(zhào )即(jí )以(yǐ )其(qí )所(suǒ )居(jū )官(guān )与(yǔ )之(zhī )。博(bó )果(guǒ )密(mì )言(yán ):“若(ruò )此(cǐ ),必(bì )大(dà )坏(huài )天(tiān )下(xià )之(zhī )风(fēng )俗(sú ),使(shǐ )人(rén )情(qíng )愈(yù )薄(báo ),无(wú )复(fù )上(shàng )下(xià )之(zhī )分(fèn )矣(yǐ )。”帝(dì )悟(wù ),为(wéi )追(zhuī )废(fèi )前(qián )命(mìng )。

丞(chéng )相(xiàng )以(yǐ )下(xià )多(duō )不(bú )合(hé ),奏(zòu )以(yǐ )为(wéi )陕(shǎn )西(xī )行(háng )省(shěng )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )。太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),使(shǐ )谓(wèi )帝(dì )曰(yuē ):“博(bó )果(guǒ )密(mì )朝(cháo )廷(tíng )正(zhèng )人(rén ),先(xiān )皇(huáng )帝(dì )所(suǒ )付(fù )托(tuō ),岂(qǐ )可(kě )出(chū )之(zhī )于(yú )外(wài )耶(yē )!”帝(dì )复(fù )留(liú )之(zhī )。竟(jìng )以(yǐ )同(tóng )列(liè )多(duō )异(yì )议(yì ),称(chēng )疾(jí )不(bú )出(chū )。

甲(jiǎ )戌(xū ),扎(zhā )噜(lū )噶(gá )齐(qí )言(yán ):“诸(zhū )王(wáng )之(zhī )下(xià ),有(yǒu )罪(zuì )者(zhě )不(bú )闻(wén )于(yú )朝(cháo ),辄(zhé )自(zì )决(jué )遣(qiǎn )。”诏(zhào )禁(jìn )治(zhì )之(zhī )。

八(bā )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),初(chū )祀(sì )社(shè )稷(jì ),用(yòng )堂(táng )上(shàng )乐(lè ),岁(suì )以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。

己(jǐ )丑(chǒu ),浚(xùn )通(tōng )惠(huì )河(hé )。

拨(bō )军(jūn )士(shì )屯(tún )守(shǒu )淀(diàn )山(shān )湖(hú )。

太(tài )湖(hú )为(wéi )浙(zhè )西(xī )巨(jù )浸(jìn ),上(shàng )受(shòu )杭(háng )、湖(hú )诸(zhū )山(shān )之(zhī )水(shuǐ )潴(zhū )蓄(xù )之(zhī ),分(fèn )汇(huì )为(wéi )淀(diàn )山(shān )湖(hú ),东(dōng )流(liú )于(yú )海(hǎi )。世(shì )祖(zǔ )末(mò )年(nián ),江(jiāng )浙(zhè )行(háng )省(shěng )参(cān )政(zhèng )梁(liáng )温(wēn )都(dōu )尔(ěr )言(yán ):“此(cǐ )湖(hú )在(zài )宋(sòng )时(shí ),委(wěi )官(guān )差(chà )军(jūn )守(shǒu )之(zhī ),湖(hú )旁(páng )馀(yú )地(dì ),不(bú )许(xǔ )侵(qīn )占(zhàn ),常(cháng )疏(shū )其(qí )壅(yōng )塞(sāi ),以(yǐ )泄(xiè )水(shuǐ )势(shì )。今(jīn )既(jì )无(wú )人(rén )管(guǎn )领(lǐng ),遂(suí )为(wéi )势(shì )豪(háo )绝(jué )水(shuǐ )筑(zhù )堤(dī ),绕(rào )湖(hú )为(wéi )田(tián ),湖(hú )狭(xiá )不(bú )足(zú )潴(zhū )蓄(xù ),每(měi )遇(yù )霖(lín )潦(liáo ),泛(fàn )溢(yì )为(wéi )害(hài )。昨(zuó )本(běn )省(shěng )官(guān )蒙(méng )古(gǔ )岱(dài )等(děng )兴(xìng )言(yán )疏(shū )治(zhì ),因(yīn )受(shòu )曹(cáo )总(zǒng )管(guǎn )金(jīn )而(ér )止(zhǐ )。张(zhāng )参(cān )议(yì )、潘(pān )应(yīng )武(wǔ )等(děng )相(xiàng )继(jì )建(jiàn )言(yán ),臣(chén )等(děng )议(yì )此(cǐ )事(shì )可(kě )行(háng )无(wú )疑(yí )。”世(shì )祖(zǔ )曰(yuē ):“利(lì )益(yì )美(měi )事(shì ),举(jǔ )行(háng )已(yǐ )晚(wǎn ),其(qí )行(háng )之(zhī )。”既(jì )而(ér )平(píng )章(zhāng )特(tè )尔(ěr )格(gé )言(yán ):“委(wěi )官(guān )相(xiàng )视(shì ),计(jì )用(yòng )夫(fū )十(shí )二(èr )万(wàn ),百(bǎi )日(rì )可(kě )毕(bì )。昨(zuó )奏(zòu )军(jūn )民(mín )共(gòng )役(yì ),今(jīn )民(mín )丁(dīng )数(shù )多(duō ),不(bú )须(xū )调(diào )军(jūn )。”世(shì )祖(zǔ )曰(yuē ):“有(yǒu )损(sǔn )有(yǒu )益(yì ),咸(xián )令(lìng )均(jūn )齐(qí ),毋(wú )自(zì )疑(yí )惑(huò ),其(qí )均(jūn )科(kē )之(zhī )。”至(zhì )是(shì )特(tè )尔(ěr )格(gé )言(yán ):“太(tài )湖(hú )、淀(diàn )山(shān )湖(hú ),昨(zuó )尝(cháng )奏(zòu )过(guò )先(xiān )帝(dì ),差(chà )倩(qiàn )民(mín )夫(fū )二(èr )十(shí )万(wàn ),疏(shū )决(jué )已(yǐ )毕(bì )。今(jīn )诸(zhū )港(gǎng )日(rì )受(shòu )两(liǎng )潮(cháo ),渐(jiàn )致(zhì )沙(shā )涨(zhǎng ),若(ruò )不(bú )依(yī )宋(sòng )旧(jiù )例(lì )令(lìng )军(jūn )屯(tún )守(shǒu ),必(bì )致(zhì )坐(zuò )隳(huī )成(chéng )功(gōng )。臣(chén )等(děng )议(yì )淀(diàn )山(shān )湖(hú )围(wéi )田(tián ),赋(fù )粮(liáng )二(èr )万(wàn )石(shí ),就(jiù )以(yǐ )募(mù )民(mín )夫(fū )四(sì )千(qiān ),调(diào )军(jūn )士(shì )四(sì )千(qiān ),与(yǔ )同(tóng )屯(tún )守(shǒu )。立(lì )都(dōu )水(shuǐ )防(fáng )田(tián )使(shǐ )司(sī ),职(zhí )掌(zhǎng )收(shōu )捕(bǔ )海(hǎi )贼(zéi ),修(xiū )治(zhì )河(hé )渠(qú )围(wéi )田(tián )。”诏(zhào )巴(bā )延(yán )彻(chè )尔(ěr )暨(jì )枢(shū )密(mì )院(yuàn )议(yì )奏(zòu )。于(yú )是(shì )枢(shū )密(mì )院(yuàn )言(yán ):“今(jīn )与(yǔ )殿(diàn )帅(shuài )范(fàn )文(wén )虎(hǔ )及(jí )硃(zhū )清(qīng )、张(zhāng )宣(xuān )辈(bèi )及(jí )省(shěng )官(guān )集(jí )议(yì )、清(qīng )、宣(xuān )俱(jù )云(yún ):‘宋(sòng )时(shí )屯(tún )守(shǒu )河(hé )道(dào ),用(yòng )手(shǒu )号(hào )军(jūn ),大(dà )处(chù )千(qiān )人(rén ),小(xiǎo )处(chù )不(bú )下(xià )三(sān )四(sì )百(bǎi ),隶(lì )巡(xún )检(jiǎn )司(sī )管(guǎn )领(lǐng )。’文(wén )虎(hǔ )谓(wèi )‘差(chà )夫(fū )四(sì )千(qiān ),非(fēi )动(dòng )摇(yáo )四(sì )十(shí )万(wàn )户(hù )不(bú )可(kě )。若(ruò )令(lìng )五(wǔ )千(qiān )军(jūn )屯(tún )守(shǒu ),就(jiù )委(wěi )万(wàn )户(hù )一(yī )员(yuán )提(tí )调(diào ),事(shì )属(shǔ )可(kě )行(háng )。’请(qǐng )立(lì )都(dōu )水(shuǐ )巡(xún )防(fáng )万(wàn )户(hù )职(zhí )名(míng ),俾(bǐ )隶(lì )行(háng )院(yuàn )。”从(cóng )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),圣(shèng )诞(dàn )节(jiē ),帝(dì )驻(zhù )跸(bì )三(sān )部(bù )落(luò ),受(shòu )诸(zhū )王(wáng )、百(bǎi )官(guān )贺(hè )。

丁(dīng )巳(sì ),太(tài )白(bái )经(jīng )天(tiān )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),帝(dì )至(zhì )自(zì )上(shàng )都(dōu )。

辛(xīn )巳(sì ),江(jiāng )浙(zhè )行(háng )省(shěng )言(yán ):“陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi )之(zhī )初(chū ),诏(zhào )蠲(juān )今(jīn )岁(suì )田(tián )租(zū )十(shí )分(fèn )之(zhī )三(sān )。然(rán )江(jiāng )南(nán )与(yǔ )江(jiāng )北(běi )异(yì ),贫(pín )者(zhě )佃(diàn )富(fù )人(rén )之(zhī )田(tián ),岁(suì )输(shū )其(qí )租(zū ),今(jīn )所(suǒ )蠲(juān )特(tè )及(jí )田(tián )主(zhǔ ),其(qí )佃(diàn )民(mín )输(shū )租(zū )如(rú )故(gù ),则(zé )是(shì )恩(ēn )及(jí )富(fù )室(shì )而(ér )不(bú )被(bèi )于(yú )贫(pín )民(mín )也(yě )。宜(yí )令(lìng )佃(diàn )民(mín )当(dāng )输(shū )田(tián )主(zhǔ )者(zhě ),亦(yì )如(rú )所(suǒ )蠲(juān )之(zhī )数(shù )。”从(cóng )之(zhī )。

辽(liáo )阳(yáng )行(háng )省(shěng )所(suǒ )属(shǔ )九(jiǔ )处(chù )大(dà )水(shuǐ ),民(mín )饥(jī ),或(huò )起(qǐ )为(wéi )盗(dào )贼(zéi ),命(mìng )贼(zéi )恤(xù )之(zhī )。

江(jiāng )西(xī )行(háng )省(shěng )言(yán )银(yín )场(chǎng )岁(suì )办(bàn )万(wàn )一(yī )千(qiān )两(liǎng )而(ér )未(wèi )尝(cháng )及(jí )数(shù ),民(mín )不(bú )能(néng )堪(kān ),诏(zhào ):“自(zì )今(jīn )从(cóng )实(shí )办(bàn )之(zhī ),不(bú )为(wéi )额(é )。”

硃(zhū )清(qīng )、张(zhāng )宣(xuān )从(cóng )海(hǎi )道(dào )岁(suì )运(yùn )粮(liáng )百(bǎi )万(wàn )石(shí ),乙(yǐ )未(wèi ),以(yǐ )京(jīng )畿(jī )所(suǒ )储(chǔ )充(chōng )足(zú ),诏(zhào )止(zhǐ )运(yùn )三(sān )十(shí )万(wàn )石(shí )。

辛(xīn )丑(chǒu ),帝(dì )谕(yù )右(yòu )丞(chéng )阿(ā )尔(ěr )、参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )梁(liáng )德(dé )珪(guī )曰(yuē ):“中(zhōng )书(shū )职(zhí )务(wù ),卿(qīng )等(děng )皆(jiē )怀(huái )怠(dài )心(xīn )。朕(zhèn )在(zài )上(shàng )都(dōu ),令(lìng )还(hái )实(shí )迪(dí )穆(mù )苏(sū )已(yǐ )没(méi )财(cái )产(chǎn ),任(rèn )莽(mǎng )赉(lài )布(bù )哈(hā ),皆(jiē )至(zhì )今(jīn )未(wèi )行(háng );又(yòu )不(bú )约(yuē )束(shù )吏(lì )曹(cáo ),使(shǐ )选(xuǎn )人(rén )留(liú )滞(zhì )。僧(sēng )格(gé )虽(suī )奸(jiān )邪(xié ),然(rán )僚(liáo )属(shǔ )惮(dàn )其(qí )威(wēi ),政(zhèng )事(shì )无(wú )不(bú )立(lì )决(jué )。卿(qīng )等(děng )其(qí )束(shù )吏(lì )曹(cáo ),有(yǒu )不(bú )事(shì )事(shì )者(zhě )笞(chī )之(zhī )。仍(réng )以(yǐ )朕(zhèn )意(yì )谕(yù )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )鄂(è )勒(lè )哲(zhé )。”

时(shí )议(yì )裁(cái )久(jiǔ )任(rèn )官(guān ),枢(shū )密(mì )院(yuàn )奏(zòu )“洪(hóng )君(jūn )祥(xiáng )在(zài )枢(shū )密(mì )十(shí )六(liù )年(nián ),为(wéi )最(zuì )久(jiǔ )”,帝(dì )曰(yuē ):“君(jūn )祥(xiáng )始(shǐ )终(zhōng )一(yī )心(xīn ),可(kě )勿(wù )迁(qiān )也(yě )。”

壬(rén )寅(yín ),缅(miǎn )国(guó )遣(qiǎn )使(shǐ )贡(gòng )驯(xùn )象(xiàng )十(shí )。

初(chū ),黔(qián )中(zhōng )诸(zhū )蛮(mán )酋(qiú )既(jì )内(nèi )附(fù ),复(fù )叛(pàn )。又(yòu ),巴(bā )洞(dòng )何(hé )世(shì )雄(xióng )犯(fàn )澧(lǐ )州(zhōu ),泊(bó )崖(yá )洞(dòng )田(tián )万(wàn )顷(qǐng )、楠(nán )木(mù )洞(dòng )孟(mèng )再(zài )师(shī )犯(fàn )辰(chén )州(zhōu );朝(cháo )廷(tíng )尝(cháng )讨(tǎo )降(jiàng )之(zhī ),升(shēng )泊(bó )崖(yá )为(wéi )施(shī )溶(róng )州(zhōu ),以(yǐ )万(wàn )顷(qǐng )知(zhī )州(zhōu )事(shì ),已(yǐ )而(ér )复(fù )叛(pàn ),攻(gōng )之(zhī )不(bú )能(néng )下(xià )。帝(dì )即(jí )位(wèi ),大(dà )赦(shè ),并(bìng )赦(shè )万(wàn )顷(qǐng )等(děng ),亦(yì )不(bú )降(jiàng )。乃(nǎi )命(mìng )湖(hú )广(guǎng )行(háng )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )刘(liú )国(guó )杰(jié )率(lǜ )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī )。国(guó )杰(jié )驰(chí )至(zhì )辰(chén )州(zhōu ),进(jìn )攻(gōng )明(míng )溪(xī ),贼(zéi )鲁(lǔ )万(wàn )丑(chǒu )拥(yōng )众(zhòng )自(zì )上(shàng )流(liú )而(ér )下(xià ),千(qiān )户(hù )崔(cuī )忠(zhōng )、百(bǎi )户(hù )马(mǎ )孙(sūn )儿(ér )战(zhàn )死(sǐ )。是(shì )月(yuè ),进(jìn )兵(bīng )桑(sāng )木(mù )溪(xī ),万(wàn )丑(chǒu )复(fù )以(yǐ )千(qiān )人(rén )拒(jù )战(zhàn ),击(jī )却(què )之(zhī )。明(míng )日(rì ),万(wàn )丑(chǒu )倍(bèi )众(zhòng )来(lái )攻(gōng ),国(guó )杰(jié )鼓(gǔ )之(zhī ),百(bǎi )户(hù )李(lǐ )旺(wàng )率(lǜ )死(sǐ )士(shì )陷(xiàn )阵(zhèn ),众(zhòng )军(jūn )齐(qí )奋(fèn ),贼(zéi )败(bài ),遂(suí )破(pò )其(qí )巢(cháo ),焚(fén )之(zhī )。进(jìn )攻(gōng )施(shī )溶(róng ),部(bù )将(jiāng )田(tián )荣(róng )祖(zǔ )请(qǐng )曰(yuē ):“施(shī )溶(róng ),万(wàn )顷(qǐng )之(zhī )腹(fù )心(xīn )。石(shí )农(nóng )坎(kǎn )、三(sān )羊(yáng )峰(fēng ),其(qí )左(zuǒ )右(yòu )臂(bì )也(yě )。宜(yí )先(xiān )断(duàn )其(qí )臂(bì ),而(ér )后(hòu )腹(fù )心(xīn )乃(nǎi )可(kě )攻(gōng )。”国(guó )杰(jié )曰(yuē ):“甚(shèn )善(shàn )!”麾(huī )诸(zhū )军(jūn )攻(gōng )石(shí )农(nóng )坎(kǎn ),贼(zéi )不(bú )能(néng )支(zhī ),弃(qì )寨(zhài )遁(dùn ),遂(suí )拔(bá )施(shī )溶(róng ),禽(qín )万(wàn )顷(qǐng ),斩(zhǎn )之(zhī )。复(fù )穷(qióng )捕(bǔ )其(qí )党(dǎng ),攀(pān )崖(yá )缘(yuán )木(mù )而(ér )进(jìn ),凡(fán )千(qiān )馀(yú )里(lǐ )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )未(wèi )朔(shuò ),帝(dì )朝(cháo )皇(huáng )太(tài )后(hòu )于(yú )隆(lóng )福(fú )宫(gōng ),上(shàng )玉(yù )册(cè )玉(yù )宝(bǎo )。

京(jīng )师(shī )犯(fàn )赃(zāng )罪(zuì )者(zhě )三(sān )百(bǎi )人(rén )。戊(wù )辰(chén ),命(mìng )事(shì )无(wú )疑(yí )者(zhě ),准(zhǔn )世(shì )祖(zǔ )所(suǒ )定(dìng )十(shí )三(sān )等(děng )例(lì )决(jué )之(zhī )。

辛(xīn )亥(hài ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“国(guó )赋(fù )岁(suì )有(yǒu )常(cháng )数(shù )。先(xiān )帝(dì )尝(cháng )曰(yuē ):‘凡(fán )赐(cì )与(yǔ ),虽(suī )有(yǒu )朕(zhèn )命(mìng ),中(zhōng )书(shū )其(qí )斟(zhēn )酌(zhuó )之(zhī )。’由(yóu )是(shì )岁(suì )务(wù )节(jiē )约(yuē ),常(cháng )有(yǒu )盈(yíng )馀(yú )。今(jīn )诸(zhū )王(wáng )、籓(bān )戚(qī ),费(fèi )耗(hào )繁(fán )重(zhòng ),存(cún )钞(chāo )止(zhǐ )一(yī )百(bǎi )十(shí )六(liù )万(wàn )二(èr )千(qiān )馀(yú )锭(dìng ),而(ér )来(lái )会(huì )诸(zhū )王(wáng )尚(shàng )多(duō ),恐(kǒng )无(wú )以(yǐ )给(gěi )。宜(yí )俟(sì )其(qí )还(hái )部(bù ),臣(chén )等(děng )斟(zhēn )酌(zhuó )定(dìng )拟(nǐ )以(yǐ )闻(wén )。”从(cóng )之(zhī )。

湖(hú )广(guǎng )、江(jiāng )西(xī )及(jí )江(jiāng )淮(huái )行(háng )省(shěng ),以(yǐ )军(jūn )民(mín )不(bú )相(xiàng )统(tǒng )一(yī ),屡(lǚ )请(qǐng )罢(bà )行(háng )枢(shū )密(mì )院(yuàn )。帝(dì )以(yǐ )问(wèn )巴(bā )延(yán ),时(shí )以(yǐ )属(shǔ )疾(jí ),张(zhāng )目(mù )对(duì )曰(yuē ):“内(nèi )而(ér )省(shěng )院(yuàn )各(gè )置(zhì )为(wéi )宜(yí ),外(wài )而(ér )军(jūn )民(mín )分(fèn )隶(lì )不(bú )便(biàn )。”壬(rén )子(zǐ ),诏(zhào )罢(bà )三(sān )处(chù )行(háng )枢(shū )密(mì )院(yuàn ),以(yǐ )其(qí )事(shì )归(guī )行(háng )省(shěng )。

丁(dīng )巳(sì ),以(yǐ )巴(bā )延(yán )彻(chè )尔(ěr )参(cān )议(yì )中(zhōng )书(shū )省(shěng )事(shì )。其(qí )兄(xiōng )巴(bā )延(yán )言(yán )曰(yuē ):“臣(chén )叨(dāo )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì ),兄(xiōng )弟(dì )宜(yí )相(xiàng )避(bì )嫌(xián )。”帝(dì )曰(yuē ):“兄(xiōng )平(píng )章(zhāng )于(yú )上(shàng ),弟(dì )参(cān )议(yì )于(yú )下(xià ),何(hé )所(suǒ )嫌(xián )也(yě )!”

甲(jiǎ )子(zǐ ),以(yǐ )湖(hú )南(nán )道(dào )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )何(hé )玮(wěi )为(wéi )中(zhōng )书(shū )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。时(shí )省(shěng )臣(chén )凡(fán )十(shí )一(yī )人(rén )。玮(wěi )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě )一(yī )相(xiàng ),专(zhuān )任(rèn )贤(xián )也(yě )。今(jīn )宰(zǎi )执(zhí )员(yuán )冗(rǒng ),政(zhèng )出(chū )多(duō )门(mén ),转(zhuǎn )相(xiàng )猜(cāi )忌(jì ),请(qǐng )损(sǔn )之(zhī )。”不(bú )从(cóng )。

罢(bà )海(hǎi )北(běi )海(hǎi )南(nán )市(shì )舶(bó )提(tí )举(jǔ )司(sī )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),诏(zhào )改(gǎi )明(míng )年(nián )为(wéi )元(yuán )贞(zhēn )元(yuán )年(nián )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),太(tài )傅(fù )、知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )巴(bā )延(yán )薨(hōng )。巴(bā )延(yán )深(shēn )沈(shěn )有(yǒu )谋(móu )略(luè ),善(shàn )断(duàn ),将(jiāng )二(èr )十(shí )万(wàn )众(zhòng )伐(fá )宋(sòng ),如(rú )将(jiāng )一(yī )人(rén ),诸(zhū )将(jiāng )仰(yǎng )之(zhī )若(ruò )神(shén )明(míng )。事(shì )毕(bì )还(hái )朝(cháo ),归(guī )装(zhuāng )惟(wéi )衣(yī )被(bèi )而(ér )已(yǐ ),未(wèi )尝(cháng )言(yán )功(gōng )。及(jí )殁(mò ),赠(zèng )太(tài )师(shī ),追(zhuī )封(fēng )淮(huái )安(ān )王(wáng ),谥(shì )忠(zhōng )武(wǔ )。

戊(wù )戌(xū ),禁(jìn )侵(qīn )扰(rǎo )农(nóng )桑(sāng )者(zhě )。

庚(gēng )子(zǐ ),用(yòng )帝(dì )师(shī )奏(zòu ),释(shì )京(jīng )师(shī )大(dà )辟(pì )三(sān )十(shí )人(rén ),杖(zhàng )以(yǐ )下(xià )百(bǎi )人(rén )。

阅读:25586

打赏捐助〔Donate〕>>>

《至元三十一年》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库