世祖圣德神功文武皇帝至元十六年(宋祥兴二年。己卯,一二七九年)【登录】

《续资治通鉴》 > 元纪二 > 《世祖圣德神功文武皇帝至元十六年(宋祥兴二年。己卯,一二七九年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),禁(jìn )无(wú )籍(jí )军(jūn )侵(qīn )掠(luě )平(píng )民(mín )。时(shí )诸(zhū )王(wáng )质(zhì )弼(bì )特(tè )穆(mù )尔(ěr )所(suǒ )部(bù ),为(wéi )暴(bào )尤(yóu )甚(shèn ),命(mìng )捕(bǔ )为(wéi )首(shǒu )者(zhě )置(zhì )之(zhī )法(fǎ )。

辛(xīn )酉(yǒu ),宋(sòng )合(hé )州(zhōu )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )王(wáng )立(lì )以(yǐ )城(chéng )降(jiàng )。

先(xiān )是(shì )东(dōng )川(chuān )长(zhǎng )院(yuàn )耻(chǐ )功(gōng )不(bú )成(chéng ),乃(nǎi )辞(cí )西(xī )川(chuān )而(ér )自(zì )以(yǐ )兵(bīng )围(wéi )合(hé )州(zhōu )。立(lì )与(yǔ )东(dōng )川(chuān )有(yǒu )深(shēn )怨(yuàn ),惧(jù )降(jiàng )而(ér )受(shòu )戮(lù ),乃(nǎi )遣(qiǎn )间(jiān )使(shǐ )纳(nà )款(kuǎn )于(yú )西(xī )川(chuān )。安(ān )西(xī )王(wáng )相(xiàng )李(lǐ )德(dé )辉(huī ),单(dān )舸(gě )至(zhì )城(chéng )下(xià ),呼(hū )立(lì )出(chū )降(jiàng ),安(ān )集(jí )其(qí )民(mín )而(ér )罢(bà )置(zhì )其(qí )吏(lì ),合(hé )人(rén )德(dé )之(zhī )。东(dōng )川(chuān )行(háng )院(yuàn )与(yǔ )德(dé )辉(huī )发(fā )功(gōng ),因(yīn )奏(zòu )立(lì )久(jiǔ )抗(kàng )王(wáng )师(shī ),尝(cháng )指(zhǐ )斥(chì )宪(xiàn )宗(zōng ),宜(yí )杀(shā )之(zhī )。降(jiàng )臣(chén )李(lǐ )谅(liàng )亦(yì )论(lùn )立(lì )前(qián )杀(shā )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),有(yǒu )其(qí )财(cái )物(wù ),遂(suí )诏(zhào )杀(shā )立(lì ),籍(jí )其(qí )家(jiā )贫(pín )偿(cháng )谅(liàng )。既(jì )而(ér )安(ān )西(xī )王(wáng )具(jù )立(lì )隆(lóng )附(fù )本(běn )末(mò )来(lái )上(shàng ),具(jù )言(yán )东(dōng )川(chuān )院(yuàn )臣(chén )愤(fèn )德(dé )辉(huī )受(shòu )降(jiàng )之(zhī )故(gù ),诬(wū )奏(zòu )诛(zhū )立(lì )。枢(shū )密(mì )院(yuàn )亦(yì )以(yǐ )前(qián )奏(zòu )为(wéi )非(fēi ),帝(dì )怒(nù )曰(yuē ):“卿(qīng )视(shì )人(rén )命(mìng )若(ruò )戏(xì )耶(yē )?前(qián )遣(qiǎn )使(shǐ ),计(jì )杀(shā )立(lì )久(jiǔ )矣(yǐ ),今(jīn )追(zhuī )悔(huǐ )何(hé )及(jí )?”会(huì )安(ān )西(xī )王(wáng )使(shǐ )再(zài )至(zhì ),言(yán )未(wèi )杀(shā )立(lì )。乃(nǎi )诏(zhào )立(lì )入(rù )觐(jìn ),命(mìng )为(wéi )潼(tóng )川(chuān )路(lù )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )、知(zhī )合(hé )州(zhōu )事(shì )。

张(zhāng )弘(hóng )范(fàn )由(yóu )潮(cháo )阳(yáng )港(gǎng )乘(chéng )舟(zhōu )入(rù )海(hǎi ),至(zhì )甲(jiǎ )子(zǐ )门(mén ),获(huò )斥(chì )候(hòu )将(jiāng )刘(liú )青(qīng )、顾(gù )凯(kǎi ),知(zhī )宋(sòng )主(zhǔ )所(suǒ )在(zài )。壬(rén )戌(xū ),弘(hóng )范(fàn )兵(bīng )至(zhì )厓(yá )山(shān )。

或(huò )谓(wèi )张(zhāng )世(shì )杰(jié )曰(yuē ):“北(běi )兵(bīng )以(yǐ )舟(zhōu )师(shī )塞(sāi )海(hǎi )口(kǒu ),则(zé )我(wǒ )不(bú )能(néng )进(jìn )退(tuì ),盍(hé )先(xiān )据(jù )之(zhī )!幸(xìng )而(ér )胜(shèng ),国(guó )之(zhī )福(fú )也(yě );不(bú )胜(shèng ),犹(yóu )可(kě )西(xī )走(zǒu )。”世(shì )杰(jié )恐(kǒng )久(jiǔ )在(zài )海(hǎi )中(zhōng ),士(shì )卒(zú )离(lí )心(xīn ),动(dòng )则(zé )必(bì )散(sàn ),乃(nǎi )曰(yuē ):“频(pín )年(nián )航(háng )海(hǎi ),何(hé )时(shí )已(yǐ )乎(hū )?今(jīn )须(xū )与(yǔ )决(jué )胜(shèng )负(fù )。”遂(suí )焚(fén )行(háng )朝(cháo )草(cǎo )市(shì ),结(jié )大(dà )舶(bó )千(qiān )馀(yú ),作(zuò )一(yī )字(zì )陈(chén ),碇(dìng )海(hǎi )中(zhōng ),中(zhōng )舻(lú )外(wài )舳(zhú ),贯(guàn )以(yǐ )大(dà )索(suǒ ),四(sì )周(zhōu )起(qǐ )楼(lóu )栅(shān )如(rú )城(chéng )堞(dié ),奉(fèng )宋(sòng )主(zhǔ )居(jū )其(qí )间(jiān )为(wéi )死(sǐ )计(jì ),人(rén )皆(jiē )危(wēi )之(zhī )。

厓(yá )山(shān )北(běi )水(shuǐ )浅(qiǎn ),舟(zhōu )胶(jiāo )不(bú )可(kě )进(jìn )。弘(hóng )范(fàn )由(yóu )山(shān )东(dōng )转(zhuǎn )而(ér )南(nán ),入(rù )大(dà )洋(yáng ),与(yǔ )世(shì )杰(jié )之(zhī )师(shī )相(xiàng )遇(yù ),薄(báo )之(zhī ),且(qiě )出(chū )奇(qí )兵(bīng )断(duàn )宋(sòng )军(jūn )汲(jí )路(lù ),世(shì )杰(jié )舟(zhōu )坚(jiān )不(bú )能(néng )动(dòng )。弘(hóng )范(fàn )乃(nǎi )舟(zhōu )载(zǎi )茅(máo )茨(cí ),沃(wò )以(yǐ )膏(gāo )脂(zhī ),乘(chéng )风(fēng )纵(zòng )火(huǒ )焚(fén )之(zhī )。世(shì )杰(jié )战(zhàn )觇(chān )皆(jiē )涂(tú )泥(ní ),缚(fù )长(zhǎng )木(mù )以(yǐ )拒(jù )火(huǒ ),舟(zhōu )不(bú )爇(ruò ),弘(hóng )范(fàn )无(wú )如(rú )之(zhī )何(hé )。时(shí )世(shì )杰(jié )有(yǒu )韩(hán )氏(shì )甥(shēng ),在(zài )弘(hóng )范(fàn )军(jūn )中(zhōng ),弘(hóng )范(fàn )署(shǔ )为(wéi )万(wàn )户(hù )府(fǔ )经(jīng )历(lì ),三(sān )遣(qiǎn )谕(yù )祸(huò )福(fú )。世(shì )杰(jié )不(bú )从(cóng ),曰(yuē ):“吾(wú )知(zhī )降(jiàng ),生(shēng )且(qiě )富(fù )贵(guì )。但(dàn )为(wéi )主(zhǔ )死(sǐ ),不(bú )移(yí )也(yě )!”因(yīn )历(lì )数(shù )古(gǔ )忠(zhōng )臣(chén )以(yǐ )答(dá )之(zhī )。弘(hóng )范(fàn )乃(nǎi )强(qiáng )文(wén )天(tiān )祥(xiáng )为(wéi )书(shū )招(zhāo )世(shì )杰(jié ),天(tiān )祥(xiáng )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )能(néng )捍(hàn )父(fù )母(mǔ ),乃(nǎi )教(jiāo )人(rén )叛(pàn )父(fù )母(mǔ ),可(kě )乎(hū )?”固(gù )强(qiáng )之(zhī ),天(tiān )祥(xiáng )遂(suí )书(shū )所(suǒ )过(guò )《零(líng )丁(dīng )洋(yáng )诗(shī )》与(yǔ )之(zhī ),其(qí )末(mò )有(yǒu )云(yún ):“人(rén )生(shēng )自(zì )古(gǔ )谁(shuí )无(wú )死(sǐ ),留(liú )取(qǔ )丹(dān )心(xīn )照(zhào )汗(hàn )清(qīng )!”弘(hóng )范(fàn )笑(xiào )而(ér )止(zhǐ )。复(fù )遣(qiǎn )人(rén )语(yǔ )厓(yá )山(shān )士(shì )民(mín )曰(yuē ):“汝(rǔ )陈(chén )丞(chéng )相(xiàng )已(yǐ )去(qù ),文(wén )丞(chéng )相(xiàng )已(yǐ )执(zhí ),汝(rǔ )复(fù )欲(yù )何(hé )为(wéi )?”士(shì )民(mín )亦(yì )无(wú )叛(pàn )者(zhě )。

弘(hóng )范(fàn )又(yòu )以(yǐ )舟(zhōu )师(shī )据(jù )海(hǎi )口(kǒu ),世(shì )杰(jié )兵(bīng )士(shì )菇(gū )干(gàn )粮(liáng ),饮(yǐn )海(hǎi )水(shuǐ ),水(shuǐ )咸(xián ),即(jí )呕(ǒu )泄(xiè ),皆(jiē )大(dà )困(kùn )。世(shì )杰(jié )帅(shuài )苏(sū )刘(liú )义(yì )、方(fāng )兴(xìng )等(děng )旦(dàn )夕(xī )大(dà )战(zhàn )。庚(gēng )午(wǔ ),李(lǐ )恒(héng )兵(bīng )自(zì )广(guǎng )州(zhōu )来(lái )会(huì ),与(yǔ )弘(hóng )范(fàn )合(hé )守(shǒu )厓(yá )山(shān )北(běi ),诸(zhū )将(jiāng )请(qǐng )以(yǐ )砲(pào )攻(gōng )之(zhī ),弘(hóng )范(fàn )曰(yuē ):“砲(pào )攻(gōng ),敌(dí )必(bì )浮(fú )海(hǎi )散(sàn )去(qù )。吾(wú )分(fèn )追(zhuī )非(fēi )所(suǒ )利(lì ),不(bú )如(rú )以(yǐ )计(jì )聚(jù )留(liú )而(ér )与(yǔ )战(zhàn )也(yě )。且(qiě )上(shàng )戒(jiè )吾(wú )必(bì )翦(jiǎn )灭(miè )此(cǐ ),今(jīn )使(shǐ )之(zhī )遁(dùn ),何(hé )以(yǐ )复(fù )!”恒(héng )亦(yì )曰(yuē ):“我(wǒ )军(jūn )虽(suī )围(wéi )敌(dí ),而(ér )敌(dí )船(chuán )正(zhèng )当(dāng )海(hǎi )港(gǎng ),日(rì )逐(zhú )潮(cháo )水(shuǐ )上(shàng )下(xià ),宜(yí )急(jí )攻(gōng )之(zhī )。不(bú )然(rán ),彼(bǐ )薪(xīn )水(shuǐ )既(jì )绝(jué ),自(zì )知(zhī )力(lì )屈(qū ),恐(kǒng )乘(chéng )风(fēng )潮(cháo )之(zhī )势(shì )遁(dùn )去(qù ),徒(tú )费(fèi )军(jūn )力(lì ),不(bú )能(néng )成(chéng )功(gōng )也(yě )。”逐(zhú )定(dìng )议(yì ),与(yǔ )宋(sòng )舟(zhōu )相(xiàng )直(zhí )对(duì )攻(gōng )。

丙(bǐng )子(zǐ ),对(duì )中(zhōng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )拜(bài )奇(qí )尔(ěr )默(mò )色(sè )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

赐(cì )廉(lián )希(xī )宪(xiàn )钞(chāo )万(wàn )贯(guàn ),诏(zhào )复(fù )入(rù )中(zhōng )书(shū )。希(xī )宪(xiàn )称(chēng )疾(jí )笃(dǔ ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )遣(qiǎn )侍(shì )臣(chén )问(wèn )疾(jí ),因(yīn )问(wèn )治(zhì )道(dào ),希(xī )宪(xiàn )曰(yuē ):“君(jūn )天(tiān )下(xià )在(zài )用(yòng )人(rén ),用(yòng )君(jūn )子(zǐ )则(zé )治(zhì ),用(yòng )小(xiǎo )人(rén )则(zé )乱(luàn )。臣(chén )病(bìng )虽(suī )剧(jù ),委(wěi )之(zhī )于(yú )大(dà )。所(suǒ )甚(shèn )忧(yōu )者(zhě ),大(dà )奸(jiān )专(zhuān )政(zhèng ),群(qún )小(xiǎo )阿(ā )附(fù ),误(wù )国(guó )害(hài )民(mín ),病(bìng )之(zhī )大(dà )者(zhě )。殿(diàn )下(xià )宜(yí )开(kāi )圣(shèng )意(yì ),急(jí )为(wéi )屏(píng )除(chú ),不(bú )然(rán ),日(rì )就(jiù )沈(shěn )痾(kē ),不(bú )可(kě )药(yào )矣(yǐ )。”

二(èr )月(yuè ),戊(wù )寅(yín )朔(shuò ),祭(jì )先(xiān )农(nóng )于(yú )籍(jí )田(tián )。

宋(sòng )张(zhāng )世(shì )杰(jié )部(bù )将(jiāng )陈(chén )宝(bǎo )来(lái )降(jiàng )。己(jǐ )卯(mǎo ),宋(sòng )都(dōu )统(tǒng )张(zhāng )达(dá )乘(chéng )夜(yè )来(lái )袭(xí ),败(bài )还(hái )。癸(guǐ )未(wèi ),平(píng )旦(dàn ),张(zhāng )弘(hóng )范(fàn )分(fèn )诸(zhū )将(jiāng )为(wéi )四(sì )军(jūn ),李(lǐ )恒(héng )当(dāng )其(qí )北(běi )及(jí )西(xī )北(běi )角(jiǎo )楼(lóu ),诸(zhū )将(jiāng )公(gōng )居(jū )其(qí )南(nán )及(jí )西(xī ),弘(hóng )范(fàn )将(jiāng )其(qí )一(yī ),相(xiàng )去(qù )里(lǐ )许(xǔ ),令(lìng )曰(yuē ):“敌(dí )东(dōng )附(fù )山(shān ),潮(cháo )退(tuì )必(bì )南(nán )遁(dùn ),南(nán )军(jūn )急(jí )攻(gōng )勿(wù )失(shī )之(zhī )。西(xī )北(běi )军(jūn )闻(wén )吾(wú )乐(lè )作(zuò ),乃(nǎi )战(zhàn )。”又(yòu )令(lìng )曰(yuē ):“敌(dí )有(yǒu )西(xī )南(nán )舰(jiàn ),闻(wén )其(qí )将(jiāng )左(zuǒ )大(dà )守(shǒu )之(zhī ),必(bì )骁(xiāo )勇(yǒng )也(yě ),吾(wú )其(qí )自(zì )当(dāng )之(zhī )。”顷(qǐng )之(zhī ),有(yǒu )黑(hēi )气(qì )出(chū )山(shān )西(xī ),弘(hóng )范(fàn )曰(yuē ):“吉(jí )兆(zhào )也(yě )!”潮(cháo )退(tuì ),水(shuǐ )南(nán )泻(xiè ),恒(héng )从(cóng )北(běi )面(miàn )顺(shùn )流(liú )冲(chōng )击(jī ),世(shì )杰(jié )以(yǐ )淮(huái )兵(bīng )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn ),矢(shǐ )石(shí )蔽(bì )空(kōng )。日(rì )中(zhōng ),潮(cháo )长(zhǎng ),南(nán )面(miàn )军(jūn )复(fù )乘(chéng )流(liú )进(jìn )攻(gōng ),世(shì )杰(jié )腹(fù )背(bèi )受(shòu )敌(dí ),战(zhàn )益(yì )力(lì ),恒(héng )不(bú )能(néng )胜(shèng )。弘(hóng )范(fàn )所(suǒ )乘(chéng )舰(jiàn )以(yǐ )布(bù )障(zhàng )四(sì )面(miàn ),将(jiāng )士(shì )负(fù )盾(dùn )而(ér )伏(fú ),乐(lè )作(zuò ),世(shì )杰(jié )以(yǐ )为(wéi )且(qiě )宴(yàn ),少(shǎo )懈(xiè )。弘(hóng )范(fàn )回(huí )舰(jiàn )尾(wěi )抵(dǐ )左(zuǒ )大(dà )栅(shān ),左(zuǒ )大(dà )射(shè )矢(shǐ )集(jí )布(bù )障(zhàng )、桅(wéi )索(suǒ )如(rú )胃(wèi )。弘(hóng )范(fàn )度(dù )其(qí )矢(shǐ )尽(jìn ),命(mìng )撤(chè )障(zhàng ),伏(fú )盾(dùn )兵(bīng )矢(shǐ )石(shí )俱(jù )发(fā ),夺(duó )左(zuǒ )大(dà )舰(jiàn ),又(yòu )与(yǔ )夏(xià )御(yù )史(shǐ )战(zhàn ),夺(duó )七(qī )艘(sōu ),诸(zhū )将(jiāng )合(hé )势(shì )乘(chéng )之(zhī ),自(zì )巳(sì )至(zhì )申(shēn ),呼(hū )声(shēng )震(zhèn )天(tiān )。俄(é )而(ér )宋(sòng )军(jūn )有(yǒu )一(yī )舟(zhōu )樯(qiáng )旗(qí )仆(pú ),诸(zhū )舟(zhōu )之(zhī )樯(qiáng )旗(qí )皆(jiē )仆(pú ),世(shì )杰(jié )知(zhī )事(shì )去(qù ),乃(nǎi )抽(chōu )精(jīng )兵(bīng )入(rù )中(zhōng )军(jūn ),诸(zhū )军(jūn )大(dà )溃(kuì ),翟(zhái )国(guó )秀(xiù )、凌(líng )震(zhèn )等(děng )皆(jiē )解(jiě )甲(jiǎ )降(jiàng )。

会(huì )日(rì )暮(mù ),风(fēng )雨(yǔ )昏(hūn )雾(wù )四(sì )塞(sāi ),咫(zhǐ )尺(chǐ )不(bú )相(xiàng )辨(biàn ),世(shì )杰(jié )遣(qiǎn )小(xiǎo )舟(zhōu )至(zhì )宋(sòng )主(zhǔ )所(suǒ ),欲(yù )奉(fèng )宋(sòng )主(zhǔ )至(zhì )其(qí )舟(zhōu ),谋(móu )遁(dùn )去(qù ),陆(lù )秀(xiù )夫(fū )恐(kǒng )为(wéi )人(rén )所(suǒ )卖(mài ),或(huò )被(bèi )俘(fú )辱(rǔ ),执(zhí )不(bú )肯(kěn )赴(fù )。宋(sòng )主(zhǔ )舟(zhōu )大(dà ),且(qiě )诸(zhū )舟(zhōu )环(huán )结(jié ),秀(xiù )夫(fū )度(dù )不(bú )得(dé )脱(tuō ),乃(nǎi )先(xiān )驱(qū )其(qí )妻(qī )、子(zǐ )入(rù )海(hǎi ),谓(wèi )宋(sòng )主(zhǔ )曰(yuē ):“国(guó )事(shì )至(zhì )此(cǐ ),陛(bì )下(xià )当(dāng )为(wéi )国(guó )死(sǐ )。德(dé )祐(yòu )皇(huáng )帝(dì )辱(rǔ )已(yǐ )甚(shèn ),陛(bì )下(xià )不(bú )可(kě )再(zài )辱(rǔ )!”即(jí )负(fù )宋(sòng )主(zhǔ )同(tóng )溺(nì ),后(hòu )宫(gōng )诸(zhū )臣(chén )从(cóng )死(sǐ )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。宋(sòng )主(zhǔ )时(shí )年(nián )九(jiǔ )岁(suì )。世(shì )杰(jié )乃(nǎi )与(yǔ )苏(sū )刘(liú )义(yì )断(duàn )维(wéi )夺(duó )港(gǎng ),乘(chéng )昏(hūn )雾(wù )溃(kuì )去(qù ),馀(yú )舟(zhōu )尚(shàng )八(bā )百(bǎi ),尽(jìn )为(wéi )弘(hóng )范(fàn )所(suǒ )得(dé )。越(yuè )七(qī )日(rì ),尸(shī )浮(fú )海(hǎi )上(shàng )者(zhě )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén )。军(jūn )卒(zú )求(qiú )物(wù )尸(shī )间(jiān ),遇(yù )一(yī )尸(shī ),小(xiǎo )而(ér )皙(xī ),衣(yī )黄(huáng )衣(yī ),负(fù )诏(zhào )书(shū )之(zhī )宝(bǎo ),卒(zú )取(qǔ )宝(bǎo )以(yǐ )献(xiàn )。弘(hóng )范(fàn )亟(jí )往(wǎng )求(qiú )之(zhī ),已(yǐ )不(bú )获(huò )矣(yǐ )。遂(suí )以(yǐ )广(guǎng )王(wáng )溺(nì )死(sǐ )报(bào )。

杨(yáng )太(tài )妃(fēi )闻(wén )之(zhī ),抚(fǔ )鹰(yīng )大(dà )恸(tòng )曰(yuē ):“我(wǒ )忍(rěn )死(sǐ )间(jiān )关(guān )至(zhì )此(cǐ )者(zhě ),止(zhǐ )为(wéi )赵(zhào )氏(shì )一(yī )塊(kuài )肉(ròu )耳(ěr )。今(jīn )无(wú )望(wàng )矣(yǐ )!”遂(suí )赴(fù )海(hǎi )死(sǐ )。世(shì )杰(jié )葬(zàng )之(zhī )海(hǎi )滨(bīn )。

世(shì )杰(jié )将(jiāng )趣(qù )占(zhàn )城(chéng ),土(tǔ )豪(háo )强(qiáng )之(zhī )还(hái )广(guǎng )东(dōng ),乃(nǎi )回(huí )舟(zhōu )舣(yǐ )南(nán )恩(ēn )之(zhī )海(hǎi )陵(líng )山(shān ),散(sàn )溃(kuì )稍(shāo )集(jí )。飓(jù )风(fēng )忽(hū )大(dà )作(zuò ),将(jiāng )士(shì )劝(quàn )世(shì )杰(jié )登(dēng )岸(àn ),世(shì )杰(jié )曰(yuē ):“无(wú )以(yǐ )为(wéi )也(yě )。”登(dēng )柁(tuó )楼(lóu ),露(lù )香(xiāng )祝(zhù )曰(yuē ):“我(wǒ )为(wéi )赵(zhào )氏(shì ),亦(yì )已(yǐ )至(zhì )矣(yǐ ),一(yī )君(jūn )亡(wáng ),复(fù )立(lì )一(yī )君(jūn ),今(jīn )又(yòu )亡(wáng )。我(wǒ )未(wèi )死(sǐ )者(zhě ),庶(shù )几(jǐ )敌(dí )兵(bīng )退(tuì ),别(bié )立(lì )赵(zhào )氏(shì )以(yǐ )存(cún )祀(sì )耳(ěr )。今(jīn )若(ruò )此(cǐ ),岂(qǐ )天(tiān )意(yì )耶(yē )!”风(fēng )涛(tāo )愈(yù )甚(shèn ),世(shì )杰(jié )堕(duò )水(shuǐ )溺(nì )死(sǐ )。

甲(jiǎ )申(shēn ),以(yǐ )征(zhēng )日(rì )本(běn ),敕(chì )扬(yáng )州(zhōu )、湖(hú )南(nán )、赣(gàn )州(zhōu )、泉(quán )州(zhōu )造(zào )战(zhàn )船(chuán )六(liù )百(bǎi )艘(sōu )。

乙(yǐ )未(wèi ),诏(zhào )湖(hú )南(nán )行(háng )省(shěng ):“于(yú )戍(shù )军(jūn )还(hái )途(tú ),每(měi )四(sì )五(wǔ )十(shí )里(lǐ )立(lì )安(ān )乐(lè )堂(táng ),疾(jí )者(zhě )医(yī )之(zhī ),饥(jī )者(zhě )廪(lǐn )之(zhī ),死(sǐ )者(zhě )官(guān )给(gěi )其(qí )需(xū ),藁(gǎo )葬(zàng )之(zhī )。”

禁(jìn )诸(zhū )鄂(è )啰(luō )及(jí )汉(hàn )人(rén )持(chí )弓(gōng )矢(shǐ ),其(qí )出(chū )征(zhēng )所(suǒ )持(chí )兵(bīng )仗(zhàng ),还(hái )即(jí )输(shū )之(zhī )官(guān )库(kù )。

甲(jiǎ )辰(chén ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )请(qǐng )以(yǐ )真(zhēn )定(dìng )路(lù )达(dá )噜(lū )噶(gá )齐(qí )蒙(méng )古(gǔ )岱(dài )为(wéi )保(bǎo )定(dìng )路(lù )达(dá )噜(lū )噶(gá )齐(qí )。帝(dì )曰(yuē ):“此(cǐ )正(zhèng )人(rén )也(yě ),朕(zhèn )将(jiāng )别(bié )以(yǐ )大(dà )事(shì )付(fù )之(zhī )。”

先(xiān )是(shì )郭(guō )守(shǒu )敬(jìng )言(yán ):“历(lì )之(zhī )本(běn )在(zài )于(yú )测(cè )验(yàn ),而(ér )测(cè )验(yàn )之(zhī )器(qì )莫(mò )先(xiān )仪(yí )表(biǎo )。今(jīn )司(sī )天(tiān )浑(hún )仪(yí ),宋(sòng )皇(huáng )祐(yòu )中(zhōng )汴(biàn )京(jīng )所(suǒ )造(zào ),不(bú )与(yǔ )此(cǐ )处(chù )天(tiān )度(dù )相(xiàng )符(fú ),比(bǐ )量(liàng )南(nán )北(běi )二(èr )极(jí ),约(yuē )差(chà )四(sì )度(dù )。”表(biǎo )石(shí )年(nián )深(shēn ),亦(yì )复(fù )欹(yī )侧(cè ),守(shǒu )敬(jìng )乃(nǎi )尽(jìn )考(kǎo )其(qí )失(shī )而(ér )移(yí )置(zhì )之(zhī )。既(jì )又(yòu )别(bié )图(tú )高(gāo )爽(shuǎng )地(dì ),以(yǐ )木(mù )为(wéi )重(zhòng )棚(péng ),创(chuàng )作(zuò )简(jiǎn )仪(yí )高(gāo )表(biǎo ),用(yòng )相(xiàng )比(bǐ )覆(fù )。又(yòu )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )枢(shū )附(fù )极(jí )而(ér )动(dòng ),昔(xī )人(rén )尝(cháng )展(zhǎn )管(guǎn )望(wàng )之(zhī ),未(wèi )得(dé )其(qí )的(de ),作(zuò )候(hòu )极(jí )仪(yí );极(jí )辰(chén )既(jì )位(wèi ),天(tiān )体(tǐ )斯(sī )正(zhèng ),作(zuò )浑(hún )天(tiān )象(xiàng );象(xiàng )虽(suī )形(xíng )似(sì ),莫(mò )适(shì )所(suǒ )用(yòng ),作(zuò )玲(líng )珑(lóng )仪(yí );以(yǐ )表(biǎo )之(zhī )矩(jǔ )方(fāng ),测(cè )天(tiān )之(zhī )正(zhèng )圜(huán ),莫(mò )若(ruò )以(yǐ )圜(huán )求(qiú )圜(huán ),作(zuò )仰(yǎng )仪(yí );石(shí )有(yǒu )经(jīng )纬(wěi ),结(jié )而(ér )不(bú )动(dòng ),守(shǒu )敬(jìng )易(yì )之(zhī ),作(zuò )立(lì )运(yùn )仪(yí );日(rì )有(yǒu )中(zhōng )道(dào ),月(yuè )有(yǒu )九(jiǔ )行(háng ),守(shǒu )敬(jìng )一(yī )之(zhī ),作(zuò )证(zhèng )理(lǐ )仪(yí );表(biǎo )高(gāo )景(jǐng )虚(xū ),罔(wǎng )象(xiàng )非(fēi )真(zhēn ),作(zuò )景(jǐng )符(fú );月(yuè )虽(suī )有(yǒu )明(míng ),察(chá )景(jǐng )则(zé )难(nán ),作(zuò )窥(kuī )几(jǐ );历(lì )法(fǎ )之(zhī )验(yàn ),在(zài )于(yú )交(jiāo )会(huì ),作(zuò )日(rì )月(yuè )食(shí )仪(yí );天(tiān )有(yǒu )赤(chì )道(dào ),轮(lún )以(yǐ )当(dāng )之(zhī ),两(liǎng )仪(yí )低(dī )昂(áng ),标(biāo )以(yǐ )指(zhǐ )之(zhī ),作(zuò )星(xīng )晷(guǐ )定(dìng )时(shí )仪(yí )。又(yòu )作(zuò )正(zhèng )方(fāng )案(àn )圭(guī )表(biǎo ),悬(xuán )正(zhèng )仪(yí )座(zuò ),正(zhèng )仪(yí )为(wéi )四(sì )方(fāng )行(háng )测(cè )者(zhě )所(suǒ )用(yòng )。又(yòu )作(zuò )《仰(yǎng )规(guī )覆(fù )矩(jǔ )图(tú )》、《异(yì )方(fāng )浑(hún )盖(gài )图(tú )》、《日(rì )出(chū )入(rù )永(yǒng )矩(jǔ )图(tú )》,与(yǔ )上(shàng )诸(zhū )仪(yí )互(hù )相(xiàng )参(cān )考(kǎo )。至(zhì )是(shì ),以(yǐ )王(wáng )恂(xún )为(wéi )太(tài )史(shǐ )令(lìng ),守(shǒu )敬(jìng )同(tóng )知(zhī )太(tài )史(shǐ )院(yuàn )事(shì ),始(shǐ )进(jìn )仪(yí )表(biǎo )式(shì )。

守(shǒu )敬(jìng )尝(cháng )上(shàng )前(qián )指(zhǐ )陈(chén )理(lǐ )致(zhì ),至(zhì )于(yú )日(rì )晏(yàn ),帝(dì )不(bú )为(wéi )倦(juàn )。守(shǒu )敬(jìng )因(yīn )奏(zòu ):“唐(táng )一(yī )行(háng ),开(kāi )元(yuán )间(jiān )令(lìng )南(nán )宫(gōng )说(shuō )天(tiān )下(xià )测(cè )景(jǐng ),书(shū )中(zhōng )见(jiàn )者(zhě )凡(fán )十(shí )三(sān )处(chù )。今(jīn )疆(jiāng )宇(yǔ )比(bǐ )唐(táng )尤(yóu )大(dà ),若(ruò )不(bú )远(yuǎn )方(fāng )测(cè )验(yàn ),日(rì )月(yuè )交(jiāo )食(shí ),分(fèn )数(shù )时(shí )刻(kè )不(bú )同(tóng ),昼(zhòu )夜(yè )长(zhǎng )短(duǎn )不(bú )同(tóng ),日(rì )月(yuè )星(xīng )辰(chén )去(qù )天(tiān )高(gāo )下(xià )不(bú )同(tóng ),即(jí )目(mù )测(cè )验(yàn ),人(rén )少(shǎo )可(kě )先(xiān )南(nán )北(běi )立(lì )表(biǎo ),取(qǔ )直(zhí )测(cè )景(jǐng )。”帝(dì )可(kě )其(qí )奏(zòu ),遂(suí )设(shè )监(jiān )候(hòu )官(guān )一(yī )十(shí )四(sì )员(yuán ),分(fèn )道(dào )而(ér )出(chū ),东(dōng )至(zhì )高(gāo )丽(lì ),西(xī )极(jí )滇(diān )池(chí ),南(nán )逾(yú )硃(zhū )崖(yá ),北(běi )尽(jìn )铁(tiě )勒(lè ),四(sì )海(hǎi )测(cè )验(yàn ),凡(fán )二(èr )十(shí )七(qī )所(suǒ )。

三(sān )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),囊(náng )嘉(jiā )特(tè )括(kuò )两(liǎng )淮(huái )造(zào )回(huí )回(huí )也(yě )新(xīn )附(fù )军(jūn )匠(jiàng )六(liù )百(bǎi ),及(jí )蒙(méng )古(gǔ )、回(huí )回(huí )、汉(hàn )人(rén )新(xīn )附(fù )能(néng )造(zào )也(yě )者(zhě ),俱(jù )至(zhì )京(jīng )师(shī )。

丙(bǐng )寅(yín ),敕(chì )中(zhōng )书(shū )省(shěng ):“凡(fán )掾(yuàn )史(shǐ )文(wén )移(yí ),稽(jī )缓(huǎn )一(yī )日(rì )、二(èr )日(rì )者(zhě )杖(zhàng ),三(sān )日(rì )者(zhě )死(sǐ )。”

潭(tán )州(zhōu )行(háng )省(shěng )招(zhāo )下(xià )西(xī )南(nán )诸(zhū )蕃(fān )。甲(jiǎ )戌(xū ),以(yǐ )龙(lóng )方(fāng )零(líng )等(děng )为(wéi )小(xiǎo )龙(lóng )蕃(fān )等(děng )处(chù )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ ),仍(réng )以(yǐ )兵(bīng )三(sān )千(qiān )戍(shù )之(zhī )。

诏(zhào )太(tài )常(cháng )寺(sì )讲(jiǎng )究(jiū )州(zhōu )县(xiàn )社(shè )稷(jì )制(zhì )度(dù )。礼(lǐ )官(guān )折(shé )衷(zhōng )前(qián )代(dài ),定(dìng )祭(jì )祀(sì )仪(yí )式(shì )及(jí )坛(tán )遗(yí )祭(jì )器(qì )制(zhì )度(dù ),图(tú )写(xiě )成(chéng )书(shū ),名(míng )曰(yuē )《至(zhì )元(yuán )州(zhōu )县(xiàn )社(shè )稷(jì )通(tōng )礼(lǐ )》。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),大(dà )都(dōu )等(děng )十(shí )六(liù )路(lù )蝗(huáng )。

帝(dì )师(shī )帕(pà )克(kè )斯(sī )巴(bā )卒(zú ),策(cè )琳(lín )沁(qìn )嗣(sì )为(wéi )帝(dì )师(shī )。赐(cì )帕(pà )克(kè )斯(sī )巴(bā )号(hào )“皇(huáng )天(tiān )之(zhī )下(xià )一(yī )人(rén )之(zhī )上(shàng )宣(xuān )文(wén )辅(fǔ )治(zhì )大(dà )圣(shèng )至(zhì )德(dé )普(pǔ )觉(jiào )真(zhēn )智(zhì )国(guó )如(rú )意(yì )大(dà )宝(bǎo )法(fǎ )王(wáng )西(xī )天(tiān )佛(fó )子(zǐ )大(dà )元(yuán )帝(dì )师(shī )”。以(yǐ )后(hòu )累(lèi )朝(cháo )皆(jiē )有(yǒu )帝(dì )师(shī ),相(xiàng )承(chéng )不(bú )绝(jué )。

同(tóng )签(qiān )书(shū )枢(shū )院(yuàn )事(shì )赵(zhào )良(liáng )弼(bì )言(yán ):“宋(sòng )亡(wáng ),江(jiāng )南(nán )士(shì )人(rén )多(duō )废(fèi )学(xué ),宜(yí )设(shè )经(jīng )史(shǐ )科(kē )以(yǐ )育(yù )人(rén )材(cái ),定(dìng )律(lǜ )令(lìng )以(yǐ )戢(jí )奸(jiān )吏(lì )。”帝(dì )常(cháng )从(cóng )空(kōng )问(wèn )曰(yuē ):“高(gāo )丽(lì ),小(xiǎo )国(guó )也(yě ),匠(jiàng )工(gōng )弈(yì )技(jì ),皆(jiē )胜(shèng )汉(hàn )人(rén );至(zhì )于(yú )儒(rú )人(rén ),皆(jiē )通(tōng )经(jīng )书(shū ),学(xué )孔(kǒng )、孟(mèng )。汉(hàn )人(rén )惟(wéi )务(wù )课(kè )赋(fù )吟(yín )诗(shī ),将(jiāng )何(hé )用(yòng )焉(yān )?”良(liáng )弼(bì )对(duì )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )学(xué )者(zhě )之(zhī )病(bìng ),在(zài )国(guó )家(jiā )所(suǒ )尚(shàng )何(hé )如(rú )耳(ěr )。尚(shàng )诗(shī )赋(fù )则(zé )必(bì )从(cóng )之(zhī ),尚(shàng )经(jīng )学(xué )则(zé )人(rén )亦(yì )从(cóng )之(zhī )矣(yǐ )。”

五(wǔ )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),以(yǐ )泉(quán )州(zhōu )经(jīng )张(zhāng )世(shì )杰(jié )兵(bīng ),减(jiǎn )今(jīn )年(nián )租(zū )赋(fù )之(zhī )半(bàn )。

丙(bǐng )辰(chén ),以(yǐ )五(wǔ )台(tái )僧(sēng )多(duō )匿(nì )逃(táo )奴(nú )及(jí )逋(bū )赋(fù )之(zhī )民(mín ),敕(chì )西(xī )京(jīng )宣(xuān )慰(wèi )司(sī )、按(àn )察(chá )司(sī )搜(sōu )索(suǒ )之(zhī )。

丙(bǐng )寅(yín ),敕(chì )江(jiāng )南(nán )僧(sēng )司(sī )文(wén )移(yí )毋(wú )辄(zhé )人(rén )递(dì )。

丙(bǐng )子(zǐ ),命(mìng )宗(zōng )师(shī )张(zhāng )留(liú )孙(sūn )即(jí )行(háng )宫(gōng )作(zuò )醮(jiào )事(shì ),奏(zòu )赤(chì )章(zhāng )于(yú )天(tiān ),凡(fán )五(wǔ )昼(zhòu )夜(yè )。

先(xiān )是(shì )兵(bīng )下(xià )江(jiāng )西(xī ),南(nán )安(ān )守(shǒu )臣(chén )迎(yíng )降(jiàng ),独(dú )南(nán )安(ān )县(xiàn )不(bú )下(xià )。县(xiàn )人(rén )李(lǐ )梓(zǐ )发(fā )、黄(huáng )贤(xián ),共(gòng )推(tuī )县(xiàn )尉(wèi )叶(yè )茂(mào )为(wéi )主(zhǔ ),缮(shàn )治(zhì )守(shǒu )具(jù ),达(dá )春(chūn )引(yǐn )众(zhòng )万(wàn )馀(yú )攻(gōng )之(zhī )。邑(yì )犹(yóu )弹(dàn )丸(wán ),城(chéng )墙(qiáng )甫(fǔ )及(jí )肩(jiān ),梓(zǐ )发(fā )率(lǜ )众(zhòng )死(sǐ )守(shǒu ),昼(zhòu )则(zé )随(suí )机(jī )应(yīng )变(biàn ),夜(yè )则(zé )鸣(míng )金(jīn )鼓(gǔ )劫(jié )砦(zhài )。达(dá )春(chūn )等(děng )相(xiàng )顾(gù )曰(yuē ):“城(chéng )如(rú )碟(dié )子(zǐ )大(dà ),人(rén )心(xīn )乃(nǎi )尔(ěr )硬(yìng )耶(yē )!”遂(suí )亲(qīn )至(zhì )城(chéng )下(xià )谕(yù )降(jiàng ),城(chéng )上(shàng )裸(luǒ )噪(zào )大(dà )骂(mà )。俄(é )也(yě )发(fā ),几(jǐ )中(zhōng )达(dá )春(chūn ),乃(nǎi )徙(xǐ )砦(zhài )水(shuǐ )南(nán )。自(zì )冬(dōng )徂(cú )春(chūn ),力(lì )攻(gōng )三(sān )十(shí )五(wǔ )日(rì ),死(sǐ )得(dé )数(shù )千(qiān ),不(bú )能(néng )克(kè )。久(jiǔ )之(zhī ),茂(mào )出(chū )降(jiàng ),元(yuán )军(jūn )乃(nǎi )退(tuì )。梓(zǐ )发(fā )、贤(xián )坚(jiān )守(shǒu )如(rú )故(gù )。乃(nǎi )厓(yá )山(shān )破(pò ),参(cān )政(zhèng )贾(jiǎ )居(jū )贞(zhēn )又(yòu )往(wǎng )谕(yù )降(jiàng ),城(chéng )上(shàng )仍(réng )诟(gòu )骂(mà )不(bú )已(yǐ ),时(shí )众(zhòng )稍(shāo )稍(shāo )徙(xǐ )去(qù ),心(xīn )力(lì )颇(pō )懈(xiè ),居(jū )贞(zhēn )命(mìng )方(fāng )文(wén )等(děng )进(jìn )攻(gōng ),凡(fán )十(shí )五(wǔ )日(rì ),城(chéng )破(pò ),屠(tú )之(zhī )。梓(zǐ )发(fā )举(jǔ )家(jiā )自(zì )焚(fén ),县(xiàn )人(rén )多(duō )杀(shā )家(jiā )属(shǔ ),巷(xiàng )战(zhàn ),杀(shā )敌(dí )犹(yóu )过(guò )当(dāng )。

甲(jiǎ )申(shēn ),敕(chì )造(zào )战(zhàn )船(chuán )征(zhēng )日(rì )本(běn ),以(yǐ )高(gāo )丽(lì )材(cái )用(yòng )所(suǒ )出(chū ),即(jí )其(qí )地(dì )制(zhì )之(zhī ),令(lìng )高(gāo )丽(lì )王(wáng )议(yì )其(qí )便(biàn )以(yǐ )闻(wén )。

云(yún )南(nán )都(dōu )元(yuán )帅(shuài )爱(ài )噜(lū )尼(ní )雅(yǎ )斯(sī )拉(lā )鼎(dǐng ),将(jiāng )兵(bīng )抵(dǐ )金(jīn )、蒲(pú )骠(biāo )、缅(miǎn )国(guó )界(jiè )内(nèi ),招(zhāo )下(xià )三(sān )百(bǎi )寨(zhài ),籍(jí )户(hù )十(shí )一(yī )万(wàn )。诏(zhào )定(dìng )赋(fù )租(zū ),立(lì )站(zhàn )递(dì ),设(shè )卫(wèi )送(sòng )军(jūn )。军(jūn )还(hái ),献(xiàn )驯(xùn )象(xiàng )十(shí )二(èr )。

辛(xīn )丑(chǒu ),以(yǐ )通(tōng )州(zhōu )水(shuǐ )路(lù )浅(qiǎn ),舟(zhōu )运(yùn )甚(shèn )艰(jiān ),命(mìng )枢(shū )密(mì )院(yuàn )发(fā )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān ),仍(réng )令(lìng )食(shí )禄(lù )诸(zhū )官(guān )雇(gù )役(yì )千(qiān )人(rén )开(kāi )浚(xùn ),以(yǐ )五(wǔ )十(shí )日(rì )讫(qì )工(gōng )。

臣(chén )僚(liáo )有(yǒu )请(qǐng )赋(fù )北(běi )京(jīng )、西(xī )京(jīng )车(chē )牛(niú )以(yǐ )运(yùn )军(jūn )粮(liáng ),帝(dì )曰(yuē ):“民(mín )之(zhī )艰(jiān )苦(kǔ ),汝(rǔ )等(děng )不(bú )问(wèn ),但(dàn )知(zhī )役(yì )民(mín )。使(shǐ )今(jīn )年(nián )尽(jìn )取(qǔ )之(zhī ),来(lái )岁(suì )禾(hé )稼(jià )何(hé )由(yóu )得(dé )种(zhǒng )!其(qí )止(zhǐ )之(zhī )。”

癸(guǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )临(lín )洮(táo )、巩(gǒng )昌(chāng )、通(tōng )安(ān )等(děng )十(shí )驿(yì )岁(suì )饥(jī ),供(gòng )役(yì )繁(fán )重(zhòng ),有(yǒu )质(zhì )卖(mài )子(zǐ )女(nǚ )以(yǐ )供(gòng )役(yì )者(zhě ),命(mìng )选(xuǎn )官(guān )抚(fǔ )治(zhì )之(zhī )。旋(xuán )以(yǐ )襄(xiāng )阳(yáng )屯(tún )田(tián )户(hù )七(qī )百(bǎi )代(dài )军(jūn )当(dāng )驿(yì )役(yì )。

甲(jiǎ )辰(chén ),以(yǐ )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )子(zǐ )呼(hū )逊(xùn )为(wéi )潭(tán )州(zhōu )行(háng )省(shěng )左(zuǒ )丞(chéng ),呼(hū )实(shí )哈(hā )雅(yǎ )等(děng )并(bìng )复(fù )旧(jiù )职(zhí )。

是(shì )夏(xià ),四(sì )川(chuān )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )杨(yáng )文(wén )安(ān )入(rù )觐(jìn ),以(yǐ )所(suǒ )得(dé )城(chéng )邑(yì )绘(huì )图(tú )以(yǐ )献(xiàn )。帝(dì )劳(láo )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ )攻(gōng )城(chéng )之(zhī )功(gōng )何(hé )若(ruò )是(shì )多(duō )也(yě )!”擢(zhuó )四(sì )川(chuān )南(nán )道(dào )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),定(dìng )江(jiāng )南(nán )上(shàng )、中(zhōng )路(lù )置(zhì )达(dá )噜(lū )噶(gá )齐(qí )二(èr )员(yuán ),下(xià )路(lù )一(yī )员(yuán )。

丁(dīng )巳(sì ),交(jiāo )趾(zhǐ )国(guó )贡(gòng )驯(xùn )象(xiàng )。

己(jǐ )未(wèi ),以(yǐ )蒙(méng )古(gǔ )军(jūn )二(èr )千(qiān ),诸(zhū )路(lù )军(jūn )一(yī )千(qiān ),新(xīn )附(fù )军(jūn )一(yī )千(qiān ),合(hé )万(wàn ),令(lìng )李(lǐ )庭(tíng )将(jiāng )之(zhī )。

壬(rén )戌(xū ),罢(bà )潭(tán )州(zhōu )行(háng )省(shěng )造(zào )征(zhēng )日(rì )本(běn )及(jí )交(jiāo )趾(zhǐ )战(zhàn )船(chuán )。

癸(guǐ )酋(qiú ),西(xī )南(nán )八(bā )番(fān )、罗(luó )氏(shì )等(děng )国(guó )内(nèi )附(fù ),洞(dòng )砦(zhài )凡(fán )千(qiān )六(liù )百(bǎi )二(èr )十(shí )六(liù )。

命(mìng )崔(cuī )彧(yù )至(zhì )江(jiāng )南(nán ),访(fǎng )求(qiú )艺(yì )术(shù )之(zhī )人(rén )。

八(bā )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),帝(dì )归(guī )自(zì )上(shàng )都(dōu )。

戊(wù )子(zǐ ),范(fàn )文(wén )虎(hǔ )言(yán ):“臣(chén )奉(fèng )诏(zhào )征(zhēng )日(rì )本(běn ),比(bǐ )遣(qiǎn )周(zhōu )福(fú )、栾(luán )忠(zhōng )与(yǔ )日(rì )本(běn )僧(sēng )赍(jī )诏(zhào )往(wǎng )谕(yù )其(qí )国(guó ),期(qī )以(yǐ )来(lái )年(nián )四(sì )月(yuè )还(hái )报(bào ),待(dài )其(qí )从(cóng )否(fǒu ),始(shǐ )宜(yí )进(jìn )兵(bīng )。”从(cóng )之(zhī )。

庚(gēng )寅(yín ),帝(dì )以(yǐ )每(měi )岁(suì )圣(shèng )诞(dàn )节(jiē )及(jí )元(yuán )辰(chén )日(rì ),礼(lǐ )仪(yí )费(fèi )用(yòng )皆(jiē )敛(liǎn )之(zhī )民(mín ),诏(zhào )天(tiān )下(xià )罢(bà )之(zhī )。

丁(dīng )酉(yǒu ),以(yǐ )江(jiāng )南(nán )所(suǒ )获(huò )玉(yù )爵(jué )及(jí )玷(diàn )凡(fán )四(sì )十(shí )九(jiǔ )事(shì ),纳(nà )于(yú )太(tài )庙(miào )。

先(xiān )是(shì )捕(bǔ )海(hǎi )贼(zéi )金(jīn )通(tōng )精(jīng ),不(bú )获(huò )。通(tōng )精(jīng )死(sǐ ),获(huò )其(qí )从(cóng )子(zǐ )温(wēn ),有(yǒu )司(sī )请(qǐng )论(lùn )如(rú )法(fǎ )。帝(dì )曰(yuē ):“通(tōng )金(jīn )已(yǐ )死(sǐ ),温(wēn )何(hé )预(yù )焉(yān )!”特(tè )赦(shè )其(qí )罪(zuì )。

甲(jiǎ )辰(chén ),诏(zhào ):“汉(hàn )军(jūn )出(chū )征(zhēng ),逃(táo )者(zhě )罪(zuì )死(sǐ ),且(qiě )没(méi )其(qí )家(jiā )。”

九(jiǔ )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì )朔(shuò ),范(fàn )文(wén )虎(hǔ )荐(jiàn )可(kě )为(wéi )守(shǒu )令(lìng )者(zhě )三(sān )十(shí )人(rén )。诏(zhào )令(lìng ):“后(hòu )所(suǒ )荐(jiàn )朕(zhèn )自(zì )择(zé )之(zhī )。凡(fán )有(yǒu )官(guān )守(shǒu ),不(bú )勤(qín )于(yú )职(zhí ),勿(wù )问(wèn )汉(hàn )人(rén )、回(huí )回(huí ),皆(jiē )论(lùn )诛(zhū )、籍(jí )没(méi )。”

庚(gēng )戌(xū ),诏(zhào )行(háng )省(shěng )左(zuǒ )丞(chéng )呼(hū )逊(xùn )兼(jiān )领(lǐng )杭(háng )州(zhōu )等(děng )路(lù )诸(zhū )色(sè )人(rén )匠(jiàng ),以(yǐ )杭(háng )州(zhōu )税(shuì )课(kè )所(suǒ )入(rù ),岁(suì )造(zào )缯(zēng )段(duàn )十(shí )万(wàn )以(yǐ )进(jìn )。

阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )言(yán )王(wáng )相(xiàng )府(fǔ )官(guān )赵(zhào )炳(bǐng )云(yún ):“陕(shǎn )西(xī )课(kè )程(chéng ),岁(suì )办(bàn )万(wàn )九(jiǔ )千(qiān )锭(dìng ),所(suǒ )司(sī )若(ruò )果(guǒ )尽(jìn )心(xīn )措(cuò )办(bàn ),可(kě )得(dé )四(sì )万(wàn )锭(dìng )。”即(jí )命(mìng )炳(bǐng )总(zǒng )之(zhī )。

同(tóng )知(zhī )扬(yáng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )府(fǔ )事(shì )董(dǒng )仲(zhòng )威(wēi )坐(zuò )赃(zāng )罪(zuì ),行(háng )台(tái )方(fāng )按(àn )其(qí )事(shì ),仲(zhòng )威(wēi )反(fǎn )诬(wū )行(háng )台(tái )官(guān )以(yǐ )他(tā )事(shì )。诏(zhào )免(miǎn )仲(zhòng )威(wēi )官(guān ),仍(réng )没(méi )其(qí )产(chǎn )十(shí )之(zhī )二(èr )。

戊(wù )午(wǔ ),议(yì )罢(bà )汉(hàn )人(rén )之(zhī )为(wéi )达(dá )噜(lū )噶(gá )齐(qí )者(zhě )。

己(jǐ )巳(sì ),枢(shū )密(mì )院(yuàn )言(yán ):“有(yǒu )唐(táng )古(gǔ )岱(dài )者(zhě ),冒(mào )禁(jìn ),引(yǐn )军(jūn )千(qiān )馀(yú )人(rén ),于(yú )辰(chén )溪(xī )、沅(yuán )州(zhōu )等(děng )处(chù )劫(jié )掠(luě )新(xīn )附(fù )人(rén )千(qiān )馀(yú )口(kǒu )及(jí )牛(niú )马(mǎ )、金(jīn )银(yín )、币(bì )帛(bó ),而(ér )麻(má )阳(yáng )县(xiàn )达(dá )噜(lū )噶(gá )齐(qí )呼(hū )巴(bā )布(bù )哈(hā )为(wéi )之(zhī )向(xiàng )导(dǎo )。”敕(chì )斩(zhǎn )唐(táng )古(gǔ )岱(dài )、呼(hū )巴(bā )布(bù )哈(hā ),馀(yú )减(jiǎn )死(sǐ )论(lùn ),以(yǐ )所(suǒ )掠(luě )者(zhě )还(hái )其(qí )民(mín )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),享(xiǎng )于(yú )太(tài )庙(miào )。

戊(wù )子(zǐ ),千(qiān )户(hù )托(tuō )讷(nè )、总(zǒng )把(bǎ )呼(hū )岱(dài )擅(shàn )引(yǐn )军(jūn )人(rén )婺(wù )州(zhōu )永(yǒng )康(kāng )县(xiàn )界(jiè ),杀(shā )掠(luě )吏(lì )民(mín )。事(shì )觉(jiào ),自(zì )陈(chén )扈(hù )从(cóng )先(xiān )帝(dì )出(chū )征(zhēng )有(yǒu )功(gōng )、乞(qǐ )贷(dài )死(sǐ )。敕(chì )没(méi )其(qí )家(jiā )赀(zī )之(zhī )半(bàn ),杖(zhàng )遣(qiǎn )之(zhī )。

辛(xīn )卯(mǎo ),赈(zhèn )和(hé )州(zhōu )贫(pín )民(mín )钞(chāo )。

乙(yǐ )末(mò ),纳(nà )碧(bì )玉(yù )爵(jué )于(yú )太(tài )庙(miào )。

辛(xīn )丑(chǒu ),以(yǐ )月(yuè )直(zhí )元(yuán )辰(chén ),命(mìng )五(wǔ )祖(zǔ )真(zhēn )人(rén )李(lǐ )居(jū )寿(shòu )作(zuò )醮(jiào )事(shì ),奏(zòu )赤(chì )章(zhāng ),凡(fán )五(wǔ )昼(zhòu )夜(yè )。事(shì )毕(bì ),居(jū )寿(shòu )请(qǐng )间(jiān )言(yán ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )鼎(dǐng )盛(shèng ),宜(yí )预(yù )国(guó )政(zhèng )。”帝(dì )喜(xǐ )曰(yuē ):“寻(xún )将(jiāng )及(jí )之(zhī )。”明(míng )日(rì ),下(xià )诏(zhào ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )燕(yàn )王(wáng )参(cān )决(jué )朝(cháo )政(zhèng ),凡(fán )中(zhōng )书(shū )省(shěng )、枢(shū )密(mì )院(yuàn )、御(yù )史(shǐ )台(tái )及(jí )百(bǎi )司(sī )之(zhī )事(shì ),皆(jiē )先(xiān )启(qǐ )后(hòu )闻(wén )。”

是(shì )月(yuè ),叙(xù )州(zhōu )、夔(kuí )府(fǔ )至(zhì )江(jiāng )陵(líng )界(jiè )置(zhì )水(shuǐ )驿(yì )。

蜀(shǔ )地(dì )既(jì )平(píng ),以(yǐ )张(zhāng )庭(tíng )瑞(ruì )为(wéi )诸(zhū )蛮(mán )夷(yí )部(bù )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ ),甚(shèn )得(dé )蛮(mán )夷(yí )心(xīn )。

碉(diāo )门(mén )羌(qiāng )与(yǔ )妇(fù )人(rén )老(lǎo )幼(yòu )入(rù )市(shì ),争(zhēng )价(jià ),持(chí )刃(rèn )入(rù )碉(diāo )门(mén ),鱼(yú )通(tōng )司(sī )系(xì )其(qí )人(rén ),羌(qiāng )酉(yǒu )怒(nù ),断(duàn )绳(shéng )桥(qiáo ),谋(móu )入(rù )劫(jié )之(zhī )。鱼(yú )通(tōng )司(sī )来(lái )告(gào )急(jí ),左(zuǒ )丞(chéng )汪(wāng )惟(wéi )正(zhèng )问(wèn )计(jì ),庭(tíng )瑞(ruì )曰(yuē ):“羌(qiāng )俗(sú )暴(bào )悍(hàn ),以(yǐ )斗(dòu )杀(shā )为(wéi )勇(yǒng )。今(jīn )如(rú )蜂(fēng )毒(dú )一(yī )人(rén ),而(ér )即(jí )以(yǐ )门(mén )墙(qiáng )之(zhī )寇(kòu )待(dài )之(zhī ),不(bú )可(kě )。宜(yí )遣(qiǎn )使(shǐ )往(wǎng )谕(yù )祸(huò )福(fú ),彼(bǐ )悟(wù ),当(dāng )自(zì )回(huí )矣(yǐ )。”惟(wéi )正(zhèng )曰(yuē ):“使(shǐ )者(zhě )无(wú )过(guò )于(yú )君(jūn )。”遂(suí )从(cóng )数(shù )骑(qí )抵(dǐ )羌(qiāng )界(jiè ),羌(qiāng )陈(chén )兵(bīng )以(yǐ )待(dài ),庭(tíng )瑞(ruì )进(jìn )前(qián )语(yǔ )之(zhī )曰(yuē ):“杀(shā )人(rén )偿(cháng )死(sǐ ),羌(qiāng )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )之(zhī )法(fǎ )同(tóng )。有(yǒu )司(sī )系(xì )诸(zhū )人(rén ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )见(jiàn )证(zhèng )耳(ěr ),而(ér )汝(rǔ )即(jí )肆(sì )无(wú )礼(lǐ )。如(rú )行(háng )省(shěng )闻(wén )于(yú )朝(cháo ),召(zhào )近(jìn )郡(jùn )兵(bīng ),空(kōng )汝(rǔ )巢(cháo )穴(xué )矣(yǐ )。”其(qí )酋(qiú )长(zhǎng )弃(qì )枪(qiāng )弩(nǔ )拜(bài )曰(yuē ):“我(wǒ )近(jìn )者(zhě )生(shēng )裂(liè )羊(yáng )胛(jiǎ )卜(bo )之(zhī ),视(shì )肉(ròu )之(zhī )文(wén )理(lǐ )何(hé )如(rú )则(zé )吉(jí ),其(qí )兆(zhào )曰(yuē ):‘有(yǒu )白(bái )马(mǎ )将(jiāng )军(jūn )来(lái ),可(kě )不(bú )劳(láo )兵(bīng )而(ér )罢(bà )。’今(jīn )公(gōng )马(mǎ )果(guǒ )白(bái ),敢(gǎn )不(bú )从(cóng )命(mìng )!”乃(nǎi )论(lùn )杀(shā )人(rén )者(zhě ),馀(yú )尽(jìn )纵(zòng )遣(qiǎn )之(zhī )。遂(suí )与(yǔ )约(yuē ),自(zì )今(jīn )交(jiāo )市(shì )者(zhě )以(yǐ )碉(diāo )门(mén )为(wéi )界(jiè ),无(wú )相(xiàng )出(chū )入(rù )。

官(guān )买(mǎi )蜀(shǔ )茶(chá ),增(zēng )价(jià )鬻(yù )于(yú )羌(qiāng )人(rén ),人(rén )以(yǐ )为(wéi )患(huàn )。庭(tíng )瑞(ruì )更(gèng )变(biàn )引(yǐn )法(fǎ ),每(měi )引(yǐn )纳(nà )二(èr )缗(mín ),而(ér )付(fù )文(wén )券(quàn )与(yǔ )民(mín ),听(tīng )其(qí )自(zì )市(shì )于(yú )羌(qiāng ),羌(qiāng )、蜀(shǔ )便(biàn )之(zhī )。

先(xiān )时(shí )运(yùn )粮(liáng )由(yóu )扬(yáng )州(zhōu )溯(sù )江(jiāng ),往(wǎng )往(wǎng )覆(fù )陷(xiàn ),庭(tíng )瑞(ruì )始(shǐ )立(lì )屯(tún )田(tián ),人(rén )得(dé )免(miǎn )患(huàn )。

都(dōu )掌(zhǎng )蛮(mán )板(bǎn ),蛮(mán )善(shàn )飞(fēi )枪(qiāng ),联(lián )松(sōng )枝(zhī )为(wéi )牌(pái )自(zì )蔽(bì )。行(háng )省(shěng )命(mìng )庭(tíng )瑞(ruì )讨(tǎo )之(zhī ),庭(tíng )瑞(ruì )所(suǒ )射(shè )矢(shǐ )出(chū )其(qí )牌(pái )半(bàn )干(gàn ),蛮(mán )惊(jīng )曰(yuē ):“何(hé )物(wù )弓(gōng )矢(shǐ ),如(rú )此(cǐ )之(zhī )力(lì )!”即(jí )请(qǐng )服(fú )。遂(suí )斩(zhǎn )其(qí )酋(qiú ),而(ér )招(zhāo )复(fù )其(qí )馀(yú )民(mín )。

庭(tíng )瑞(ruì )旋(xuán )授(shòu )叙(xù )州(zhōu )等(děng )处(chù )蛮(mán )夷(yí )部(bù )宣(xuān )抚(fǔ )使(shǐ )。

宋(sòng )文(wén )天(tiān )祥(xiáng )之(zhī )被(bèi )执(zhí )也(yě ),数(shù )求(qiú )死(sǐ )不(bú )得(dé ),太(tài )学(xué )生(shēng )庐(lú )陵(líng )王(wáng )炎(yán )午(wǔ )作(zuò )《生(shēng )祭(jì )文(wén )》劝(quàn )其(qí )速(sù )死(sǐ ),置(zhì )于(yú )衢(qú )路(lù ),天(tiān )祥(xiáng )未(wèi )之(zhī )见(jiàn )也(yě )。行(háng )至(zhì )南(nán )安(ān ),不(bú )食(shí )八(bā )日(rì ),犹(yóu )生(shēng )。是(shì )月(yuè )至(zhì )燕(yàn ),馆(guǎn )人(rén )供(gòng )帐(zhàng )甚(shèn )盛(shèng ),天(tiān )祥(xiáng )不(bú )寝(qǐn )处(chù ),坐(zuò )达(dá )旦(dàn ),遂(suí )移(yí )兵(bīng )马(mǎ )同(tóng ),设(shè )卒(zú )守(shǒu )之(zhī )。天(tiān )祥(xiáng )南(nán )面(miàn )坐(zuò ),未(wèi )尝(cháng )面(miàn )北(běi ),留(liú )梦(mèng )炎(yán )说(shuō )之(zhī )则(zé )骂(mà )。王(wáng )积(jī )翁(wēng )欲(yù )合(hé )降(jiàng )臣(chén )谢(xiè )昌(chāng )元(yuán )等(děng )十(shí )人(rén )请(qǐng )释(shì )天(tiān )祥(xiáng )为(wéi )道(dào )士(shì ),梦(mèng )炎(yán )不(bú )可(kě ),曰(yuē ):“天(tiān )祥(xiáng )出(chū ),复(fù )号(hào )召(zhào )江(jiāng )南(nán ),置(zhì )吾(wú )十(shí )人(rén )于(yú )何(hé )地(dì )!”事(shì )遂(suí )已(yǐ )。

已(yǐ )而(ér )丞(chéng )相(xiàng )博(bó )啰(luō )等(děng )召(zhào )见(jiàn )于(yú )枢(shū )密(mì )院(yuàn ),天(tiān )祥(xiáng )入(rù ),长(zhǎng )揖(yī )。欲(yù )使(shǐ )跪(guì ),天(tiān )祥(xiáng )曰(yuē ):“南(nán )之(zhī )揖(yī ),北(běi )之(zhī )跪(guì )。予(yǔ )南(nán )人(rén ),行(háng )南(nán )礼(lǐ )。”博(bó )啰(luō )叱(chì )左(zuǒ )右(yòu )曳(yè )之(zhī )地(dì ),天(tiān )祥(xiáng )不(bú )屈(qū )。问(wèn )有(yǒu )何(hé )言(yán ),天(tiān )祥(xiáng )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )有(yǒu )兴(xìng )有(yǒu )废(fèi ),帝(dì )王(wáng )、将(jiāng )相(xiàng ),灭(miè )亡(wáng )诛(zhū )戮(lù ),何(hé )代(dài )无(wú )之(zhī )!我(wǒ )尽(jìn )忠(zhōng )于(yú )宋(sòng )以(yǐ )至(zhì )此(cǐ ),愿(yuàn )求(qiú )早(zǎo )死(sǐ )。”博(bó )啰(luō )曰(yuē ):“汝(rǔ )谓(wèi )有(yǒu )兴(xìng )有(yǒu )废(fèi ),且(qiě )问(wèn )盘(pán )古(gǔ )至(zhì )今(jīn )日(rì ),几(jǐ )帝(dì )几(jǐ )王(wáng )?”天(tiān )祥(xiáng )曰(yuē ):“一(yī )部(bù )十(shí )七(qī )史(shǐ )从(cóng )何(hé )处(chù )说(shuō )起(qǐ )!我(wǒ )今(jīn )日(rì )非(fēi )应(yīng )博(bó )学(xué )宏(hóng )词(cí )科(kē ),何(hé )暇(xiá )泛(fàn )论(lùn )!”博(bó )罗(luó )曰(yuē ):“汝(rǔ )不(bú )肯(kěn )说(shuō )废(fèi )兴(xìng )事(shì ),且(qiě )道(dào )古(gǔ )来(lái )有(yǒu )以(yǐ )宗(zōng )社(shè )与(yǔ )人(rén )而(ér )复(fù )逃(táo )者(zhě )乎(hū )?”天(tiān )祥(xiáng )曰(yuē ):“奉(fèng )国(guó )与(yǔ )人(rén ),是(shì )卖(mài )国(guó )之(zhī )臣(chén )也(yě )。卖(mài )国(guó )者(zhě )必(bì )不(bú )去(qù ),去(qù )者(zhě )必(bì )非(fēi )卖(mài )国(guó )者(zhě )也(yě )。予(yǔ )前(qián )除(chú )宰(zǎi )相(xiàng )不(bú )拜(bài ),奉(fèng )使(shǐ )军(jūn )前(qián ),寻(xún )被(bèi )拘(jū )执(zhí )。不(bú )幸(xìng )有(yǒu )贼(zéi )臣(chén )献(xiàn )国(guó ),国(guó )亡(wáng )当(dāng )死(sǐ ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )死(sǐ )者(zhě ),为(wéi )度(dù )宗(zōng )二(èr )子(zǐ )在(zài )浙(zhè )东(dōng ),老(lǎo )母(mǔ )在(zài )广(guǎng )故(gù )耳(ěr )。”博(bó )啰(luō )曰(yuē ):“弃(qì )德(dé )祐(yòu )嗣(sì )君(jūn )而(ér )立(lì )二(èr )王(wáng ),忠(zhōng )乎(hū )?”天(tiān )祥(xiáng )曰(yuē ):“当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),社(shè )稷(jì )为(wéi )重(zhòng ),君(jūn )为(wéi )轻(qīng )。吾(wú )别(bié )立(lì )君(jūn ),为(wéi )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )计(jì )也(yě )。从(cóng )怀(huái )、愍(mǐn )而(ér )北(běi )者(zhě )非(fēi )忠(zhōng ),从(cóng )元(yuán )帝(dì )为(wéi )忠(zhōng );从(cóng )徽(huī )、饮(yǐn )而(ér )北(běi )者(zhě )非(fēi )忠(zhōng ),从(cóng )高(gāo )宗(zōng )为(wéi )忠(zhōng )。”博(bó )啰(luō )不(bú )能(néng )诘(jié )。有(yǒu )问(wèn ):“晋(jìn )元(yuán )帝(dì )、宋(sòng )高(gāo )宗(zōng )有(yǒu )所(suǒ )受(shòu )命(mìng ),二(èr )王(wáng )立(lì )不(bú )以(yǐ )正(zhèng ),是(shì )篡(cuàn )也(yě )?”天(tiān )祥(xiáng )曰(yuē ):“景(jǐng )炎(yán )乃(nǎi )度(dù )宗(zōng )长(zhǎng )子(zǐ ),德(dé )祐(yòu )亲(qīn )兄(xiōng ),不(bú )可(kě )谓(wèi )不(bú )正(zhèng ),即(jí )位(wèi )于(yú )德(dé )祐(yòu )去(qù )国(guó )之(zhī )后(hòu ),不(bú )可(kě )谓(wèi )篡(cuàn );陈(chén )丞(chéng )相(xiàng )对(duì )太(tài )后(hòu )命(mìng )奉(fèng )二(èr )王(wáng )出(chū )宫(gōng ),不(bú )可(kě )谓(wèi )无(wú )所(suǒ )受(shòu )命(mìng )。”博(bó )啰(luō )等(děng )皆(jiē )无(wú )词(cí ),但(dàn )以(yǐ )无(wú )所(suǒ )受(shòu )命(mìng )为(wéi )解(jiě )。天(tiān )祥(xiáng )曰(yuē ):“天(tiān )与(yǔ )之(zhī ),人(rén )归(guī )之(zhī ),虽(suī )无(wú )传(chuán )受(shòu )之(zhī )命(mìng ),推(tuī )戴(dài )拥(yōng )立(lì ),亦(yì )何(hé )不(bú )可(kě )!”博(bó )啰(luō )怒(nù )曰(yuē ):“汝(rǔ )立(lì )二(èr )王(wáng ),竟(jìng )成(chéng )何(hé )功(gōng )?”天(tiān )祥(xiáng )曰(yuē ):“立(lì )君(jūn )以(yǐ )存(cún )宗(zōng )社(shè ),存(cún )一(yī )日(rì )则(zé )尽(jìn )臣(chén )子(zǐ )一(yī )日(rì )之(zhī )责(zé ),何(hé )功(gōng )之(zhī )有(yǒu )!”博(bó )啰(luō )曰(yuē ):“既(jì )知(zhī )其(qí )不(bú )可(kě ),何(hé )必(bì )为(wéi )?”天(tiān )祥(xiáng )曰(yuē ):“父(fù )母(mǔ )有(yǒu )疾(jí ),虽(suī )不(bú )可(kě )为(wéi ),无(wú )不(bú )下(xià )约(yuē )之(zhī )理(lǐ )。尽(jìn )吾(wú )心(xīn )焉(yān ),不(bú )可(kě )救(jiù ),则(zé )天(tiān )命(mìng )也(yě )。天(tiān )祥(xiáng )今(jīn )日(rì )至(zhì )此(cǐ ),唯(wéi )有(yǒu )一(yī )死(sǐ ),不(bú )在(zài )多(duō )言(yán )。”博(bó )啰(luō )欲(yù )杀(shā )之(zhī ),帝(dì )及(jí )诸(zhū )大(dà )臣(chén )不(bú )可(kě )。张(zhāng )弘(hóng )范(fàn )病(bìng )中(zhōng )亦(yì )表(biǎo )奏(zòu )天(tiān )祥(xiáng )忠(zhōng )于(yú )所(suǒ )事(shì ),愿(yuàn )释(shì )勿(wù )杀(shā ),乃(nǎi )复(fù )囚(qiú )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),遣(qiǎn )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )柴(chái )椿(chūn )偕(xié )安(ān )南(nán )国(guó )使(shǐ )杜(dù )中(zhōng ),赍(jī )诏(zhào )往(wǎng )谕(yù )安(ān )南(nán )国(guó )世(shì )子(zǐ )陈(chén )日(rì )烜(huǐ ),责(zé )其(qí )来(lái )朝(cháo )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),罢(bà )太(tài )原(yuán )、平(píng )阳(yáng )、西(xī )京(jīng )、延(yán )安(ān )路(lù )新(xīn )签(qiān )军(jūn )还(hái )籍(jí )。罢(bà )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ )刘(liú )万(wàn )努(nǔ )所(suǒ )管(guǎn )无(wú )籍(jí )军(jūn )愿(yuàn )从(cóng )大(dà )军(jūn )征(zhēng )讨(tǎo )者(zhě )。

戊(wù )辰(chén ),命(mìng )湖(hú )北(běi )道(dào )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )刘(liú )深(shēn )教(jiāo )练(liàn )鄂(è )州(zhōu )汉(hàn )阳(yáng )新(xīn )附(fù )水(shuǐ )军(jūn )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),发(fā )粟(sù )钞(chāo )赈(zhèn )盐(yán )司(sī )灶(zào )户(hù )之(zhī )贫(pín )者(zhě )。

丙(bǐng )申(shēn ),敕(chì )枢(shū )密(mì )、翰(hàn )林(lín )院(yuàn )官(guān )就(jiù )中(zhōng )书(shū )省(shěng )与(yǔ )索(suǒ )多(duō ),议(yì )招(zhāo )收(shōu )海(hǎi )外(wài )诸(zhū )番(fān )事(shì )。

丁(dīng )酉(yǒu ),敕(chì ):“自(zì )明(míng )年(nián )正(zhèng )月(yuè )朔(shuò ),建(jiàn )醮(jiào )于(yú )长(zhǎng )春(chūn )宫(gōng ),凡(fán )七(qī )日(rì ),岁(suì )以(yǐ )为(wéi )例(lì )。”

增(zēng )置(zhì )宿(xiǔ )卫(wèi )。

初(chū ),宿(xiǔ )卫(wèi )皆(jiē )领(lǐng )于(yú )四(sì )集(jí )赛(sài ),以(yǐ )太(tài )祖(zǔ )功(gōng )臣(chén )博(bó )勒(lè )呼(hū )、博(bó )尔(ěr )济(jì )、穆(mù )呼(hū )哩(lǐ )、齐(qí )拉(lā )兗(yǎn )四(sì )族(zú )世(shì )领(lǐng )集(jí )赛(sài )之(zhī )长(zhǎng )。集(jí )赛(sài )老(lǎo ),犹(yóu )言(yán )分(fèn )番(fān )宿(xiǔ )卫(wèi )也(yě )。年(nián )老(lǎo )既(jì )久(jiǔ ),即(jí )擢(zhuó )为(wéi )一(yī )品(pǐn ),或(huò )以(yǐ )才(cái )能(néng )任(rèn )使(shǐ ),贵(guì )盛(shèng )虽(suī )极(jí ),一(yī )日(rì )归(guī )至(zhì )内(nèi )庭(tíng ),则(zé )执(zhí )事(shì )如(rú )故(gù )。其(qí )后(hòu )集(jí )赛(sài )增(zēng )至(zhì )四(sì )千(qiān )八(bā )百(bǎi ),而(ér )累(lèi )朝(cháo )鄂(è )尔(ěr )多(duō )集(jí )赛(sài )尤(yóu )多(duō ),为(wéi )国(guó )大(dà )费(fèi )。

建(jiàn )圣(shèng )寿(shòu )万(wàn )安(ān )寺(sì )于(yú )京(jīng )城(chéng )。

帝(dì )师(shī )策(cè )琳(lín )沁(qìn )卒(zú ),敕(chì )诸(zhū )国(guó )教(jiāo )师(shī )惮(dàn )师(shī )百(bǎi )有(yǒu )八(bā )人(rén ),即(jí )万(wàn )安(ān )寺(sì )设(shè )斋(zhāi )圆(yuán )戒(jiè ),赐(cì )衣(yī )。

是(shì )岁(suì ),云(yún )南(nán )行(háng )省(shěng )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )赛(sài )音(yīn )谔(è )德(dé )齐(qí )卒(zú ),百(bǎi )姓(xìng )巷(xiàng )哭(kū )。交(jiāo )趾(zhǐ )国(guó )王(wáng )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )十(shí )二(èr )人(rén )衰(shuāi )绖(dié )致(zhì )祭(jì ),使(shǐ )者(zhě )号(hào )泣(qì )震(zhèn )野(yě )。

阅读:24910

打赏捐助〔Donate〕>>>

《世祖圣德神功文武皇帝至元十六年(宋祥兴二年。己卯,一二七九年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库