世祖圣德神功文武皇帝至元十七年(庚辰,一二八零年)【登录】

《续资治通鉴》 > 元纪三 > 《世祖圣德神功文武皇帝至元十七年(庚辰,一二八零年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),立(lì )迁(qiān )转(zhuǎn )官(guān )员(yuán )法(fǎ ):凡(fán )无(wú )过(guò )者(zhě )授(shòu )见(jiàn )阙(què ),物(wù )故(gù )及(jí )过(guò )犯(fàn )者(zhě )选(xuǎn )人(rén )补(bǔ )之(zhī ),满(mǎn )代(dài )者(zhě )令(lìng )还(hái )家(jiā )以(yǐ )俟(sì )。又(yòu )定(dìng )诸(zhū )路(lù )差(chà )税(shuì )课(kè )程(chéng ),增(zēng )益(yì )者(zhě )即(jí )上(shàng )报(bào ),隐(yǐn )漏(lòu )者(zhě )罪(zuì )之(zhī )。

诏(zhào )括(kuò )江(jiāng )、淮(huái )铜(tóng )及(jí )铜(tóng )钱(qián )、铜(tóng )器(qì )。

辛(xīn )酉(yǒu ),以(yǐ )海(hǎi )贼(zéi )贺(hè )文(wén )达(dá )所(suǒ )掠(luě )良(liáng )妇(fù )百(bǎi )三(sān )十(shí )馀(yú )人(rén )还(hái )其(qí )家(jiā )。

广(guǎng )西(xī )廉(lián )州(zhōu )海(hǎi )贼(zéi )霍(huò )公(gōng )明(míng )、郑(zhèng )仲(zhòng )龙(lóng )等(děng )伏(fú )诛(zhū )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),敕(chì )泉(quán )州(zhōu )行(háng )省(shěng );“山(shān )寨(zhài )未(wèi )即(jí )归(guī )附(fù )者(zhě )率(lǜ )兵(bīng )拔(bá )之(zhī ),已(yǐ )拔(bá )复(fù )叛(pàn )者(zhě )屠(tú )之(zhī )。”

录(lù )收(shōu )宋(sòng )二(èr )王(wáng )功(gōng ),以(yǐ )总(zǒng )管(guǎn )张(zhāng )宣(xuān )为(wéi )沿(yán )海(hǎi )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ ),千(qiān )户(hù )罗(luó )璧(bì )为(wéi )管(guǎn )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )。

先(xiān )是(shì )阿(ā )尔(ěr )哈(hā )雅(yǎ )、呼(hū )图(tú )特(tè )穆(mù )尔(ěr )等(děng )下(xià )荆(jīng )南(nán )、江(jiāng )西(xī )、广(guǎng )西(xī )、海(hǎi )南(nán )之(zhī )地(dì ),凡(fán )得(dé )州(zhōu )五(wǔ )十(shí )八(bā ),峒(dòng )夷(yí )山(shān )獠(liáo )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì ),所(suǒ )俘(fú )三(sān )万(wàn )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén ),悉(xī )役(yì )为(wéi )奴(nú ),自(zì )置(zhì )吏(lì )治(zhì )之(zhī ),责(zé )其(qí )租(zū )赋(fù )。行(háng )台(tái )御(yù )史(shǐ )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),戊(wù )辰(chén ),敕(chì )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )姜(jiāng )卫(wèi )检(jiǎn )核(hé )之(zhī ),并(bìng )放(fàng )为(wéi )民(mín )。

置(zhì )行(háng )中(zhōng )书(shū )省(shěng )于(yú )福(fú )州(zhōu )。

蒙(méng )古(gǔ )汉(hàn )军(jūn )都(dōu )元(yuán )帅(shuài )张(zhāng )弘(hóng )范(fàn )卒(zú )。

弘(hóng )范(fàn )自(zì )厓(yá )山(shān )入(rù )朝(cháo ),赐(cì )宴(yàn )内(nèi )殿(diàn ),慰(wèi )劳(láo )甚(shèn )厚(hòu )。未(wèi )几(jǐ ),瘴(zhàng )疠(lì )疾(jí )作(zuò ),帝(dì )命(mìng )尚(shàng )医(yī )诊(zhěn )视(shì ),遣(qiǎn )近(jìn )臣(chén )临(lín )议(yì )用(yòng )药(yào ),卫(wèi )士(shì )监(jiān )门(mén )止(zhǐ )杂(zá )人(rén )无(wú )扰(rǎo )其(qí )病(bìng )。病(bìng )甚(shèn ),沐(mù )浴(yù )易(yì )衣(yī )冠(guàn ),扶(fú )掖(yè )至(zhì )中(zhōng )庭(tíng ),面(miàn )阙(què )再(zài )拜(bài ),退(tuì )坐(zuò ),命(mìng )酒(jiǔ )作(zuò )乐(lè ),与(yǔ )亲(qīn )故(gù )言(yán )别(bié ),出(chū )所(suǒ )赐(cì )剑(jiàn )甲(jiǎ )付(fù )子(zǐ )珪(guī )曰(yuē ):“汝(rǔ )父(fù )以(yǐ )是(shì )立(lì )功(gōng ),汝(rǔ )佩(pèi )服(fú )勿(wù )忘(wàng )也(yě )。”端(duān )坐(zuò )而(ér )卒(zú ),年(nián )四(sì )十(shí )三(sān )。

弘(hóng )范(fàn )好(hǎo )读(dú )书(shū ),过(guò )目(mù )通(tōng )大(dà )义(yì ),善(shàn )应(yīng )对(duì )。初(chū )从(cóng )巴(bā )延(yán )下(xià )建(jiàn )康(kāng ),军(jūn )中(zhōng )会(huì )诸(zhū )将(jiāng )颁(bān )赏(shǎng ),弘(hóng )范(fàn )后(hòu )至(zhì ),巴(bā )延(yán )曰(yuē ):“军(jūn )中(zhōng )会(huì )集(jí ),后(hòu )至(zhì )者(zhě )罪(zuì ),虽(suī )勋(xūn )旧(jiù )不(bú )贷(dài ),汝(rǔ )何(hé )敢(gǎn )尔(ěr )。”弘(hóng )范(fàn )曰(yuē ):“出(chū )战(zhàn )不(bú )敢(gǎn )后(hòu ),受(shòu )赏(shǎng )耻(chǐ )居(jū )先(xiān )。”巴(bā )延(yán )无(wú )以(yǐ )难(nán )。居(jū )常(cháng )曰(yuē ):“律(lǜ )己(jǐ )廉(lián )则(zé )公(gōng )明(míng )自(zì )生(shēng ),赏(shǎng )罚(fá )信(xìn )则(zé )人(rén )皆(jiē )效(xiào )力(lì ),不(bú )怀(huái )报(bào )怨(yuàn )之(zhī )心(xīn )则(zé )怨(yuàn )亦(yì )自(zì )释(shì )。”闻(wén )者(zhě )韪(wěi )之(zhī )。后(hòu )追(zhuī )封(fēng )淮(huái )阳(yáng )郡(jùn )王(wáng ),谥(shì )献(xiàn )武(wǔ )。

二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),张(zhāng )易(yì )言(yán )高(gāo )和(hé )尚(shàng )有(yǒu )秘(mì )术(shù ),能(néng )役(yì )鬼(guǐ )为(wéi )兵(bīng ),遥(yáo )制(zhì )敌(dí )人(rén )。命(mìng )和(hé )尔(ěr )果(guǒ )斯(sī )将(jiāng )兵(bīng )与(yǔ )高(gāo )和(hé )尚(shàng )同(tóng )赴(fù )北(běi )边(biān )。

丁(dīng )丑(chǒu ),达(dá )尔(ěr )布(bù )罕(hǎn )以(yǐ )云(yún )南(nán )行(háng )省(shěng )军(jūn )攻(gōng )定(dìng )昌(chāng )路(lù ),擒(qín )总(zǒng )管(guǎn )谷(gǔ )纳(nà ),杀(shā )之(zhī )。诏(zhào )达(dá )尔(ěr )布(bù )罕(hǎn )还(hái ),以(yǐ )阿(ā )达(dá )代(dài )之(zhī )。

云(yún )南(nán )行(háng )省(shěng )右(yòu )丞(chéng )尼(ní )雅(yǎ )斯(sī )拉(lā )鼎(dǐng )等(děng )上(shàng )言(yán ):“缅(miǎn )国(guó )舆(yú )地(dì )形(xíng )势(shì ),皆(jiē )已(yǐ )在(zài )臣(chén )目(mù )中(zhōng )。臣(chén )先(xiān )奉(fèng )旨(zhǐ ),若(ruò )重(zhòng )庆(qìng )诸(zhū )郡(jùn )平(píng ),然(rán )后(hòu )有(yǒu )事(shì )缅(miǎn )国(guó )。今(jīn )四(sì )川(chuān )已(yǐ )底(dǐ )宁(níng ),请(qǐng )益(yì )兵(bīng )征(zhēng )之(zhī )。”帝(dì )以(yǐ )问(wèn )丞(chéng )相(xiàng )托(tuō )里(lǐ )图(tú )哈(hā ),托(tuō )里(lǐ )图(tú )哈(hā )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )初(chū )命(mìng )发(fā )士(shì )卒(zú )六(liù )万(wàn )人(rén )征(zhēng )缅(miǎn ),今(jīn )尼(ní )雅(yǎ )斯(sī )拉(lā )鼎(dǐng )止(zhǐ )欲(yù )得(dé )万(wàn )人(rén )。”帝(dì )曰(yuē ):“足(zú )矣(yǐ )。”遂(suí )诏(zhào )尼(ní )雅(yǎ )斯(sī )拉(lā )鼎(dǐng )将(jiāng )精(jīng )兵(bīng )万(wàn )人(rén )征(zhēng )之(zhī )。

尼(ní )雅(yǎ )斯(sī )拉(lā )鼎(dǐng )又(yòu )建(jiàn )言(yán )三(sān )事(shì );其(qí )一(yī )谓(wèi ):“云(yún )南(nán )省(shěng )规(guī )措(cuò )所(suǒ )造(zào )金(jīn )簿(bù ),贸(mào )易(yì )病(bìng )民(mín ),宜(yí )罢(bà )。”一(yī )谓(wèi ):“云(yún )南(nán )有(yǒu )省(shěng ),有(yǒu )宣(xuān )慰(wèi )司(sī ),又(yòu )有(yǒu )都(dōu )元(yuán )帅(shuài )府(fǔ )。近(jìn )宣(xuān )慰(wèi )司(sī )已(yǐ )奏(zòu )罢(bà ),而(ér )元(yuán )帅(shuài )府(fǔ )尚(shàng )存(cún )。臣(chén )谓(wèi )行(háng )省(shěng )既(jì )兼(jiān )领(lǐng )军(jūn )民(mín ),则(zé )元(yuán )帅(shuài )府(fǔ )亦(yì )在(zài )所(suǒ )当(dāng )罢(bà )。”一(yī )谓(wèi ):“云(yún )南(nán )官(guān )员(yuán )子(zǐ )弟(dì )入(rù )质(zhì ),臣(chén )谓(wèi )达(dá )官(guān )子(zǐ )弟(dì )当(dāng )遣(qiǎn ),馀(yú )宜(yí )罢(bà )。”奏(zòu )可(kě )。尼(ní )雅(yǎ )斯(sī )拉(lā )鼎(dǐng ),赛(sài )音(yīn )谔(è )德(dé )齐(qí )之(zhī )长(zhǎng )子(zǐ )也(yě )。

己(jǐ )丑(chǒu ),命(mìng )梅(méi )国(guó )宝(bǎo )袭(xí )其(qí )父(fù )应(yīng )春(chūn )泸(lú )州(zhōu )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )职(zhí )。初(chū ),泸(lú )州(zhōu )尝(cháng )降(jiàng )宋(sòng ),应(yīng )春(chūn )为(wéi )前(qián )重(zhòng )庆(qìng )制(zhì )置(zhì )使(shǐ )张(zhāng )珏(jué )所(suǒ )杀(shā )。国(guó )宝(bǎo )诣(yì )阙(què )诉(sù )冤(yuān ),诏(zhào )以(yǐ )珏(jué )畀(bì )国(guó )宝(bǎo ),使(shǐ )复(fù )其(qí )父(fù )仇(chóu ),时(shí )珏(jué )在(zài )京(jīng )兆(zhào ),解(jiě )弓(gōng )弦(xián )自(zì )缢(yì )死(sǐ )。国(guó )宝(bǎo )请(qǐng )赎(shú )还(hái )泸(lú )州(zhōu )军(jūn )民(mín )之(zhī )为(wéi )俘(fú )者(zhě ),从(cóng )之(zhī )。

日(rì )本(běn )杀(shā )国(guó )使(shǐ )杜(dù )世(shì )忠(zhōng )等(děng ),征(zhēng )东(dōng )元(yuán )帅(shuài )实(shí )都(dōu )、洪(hóng )俊(jùn )奇(qí )请(qǐng )自(zì )率(lǜ )兵(bīng )往(wǎng )讨(tǎo );廷(tíng )议(yì )姑(gū )少(shǎo )缓(huǎn )之(zhī )。

庚(gēng )子(zǐ ),发(fā )侍(shì )卫(wèi )军(jūn )三(sān )千(qiān )浚(xùn )通(tōng )州(zhōu )运(yùn )粮(liáng )河(hé )。

江(jiāng )淮(huái )行(háng )省(shěng )左(zuǒ )丞(chéng )夏(xià )贵(guì )请(qǐng )老(lǎo ),从(cóng )之(zhī ),仍(réng )官(guān )其(qí )子(zǐ )孙(sūn )。

辛(xīn )丑(chǒu ),以(yǐ )广(guǎng )中(zhōng )民(mín )不(bú )聊(liáo )生(shēng ),召(zhào )右(yòu )丞(chéng )达(dá )春(chūn )、左(zuǒ )丞(chéng )吕(lǚ )师(shī )夔(kuí ),廷(tíng )诘(jié )坏(huài )民(mín )之(zhī )由(yóu ),命(mìng )页(yè )迪(dí )密(mì )实(shí )、贾(jiǎ )居(jū )贞(zhēn )行(háng )宣(xuān )慰(wèi )司(sī )往(wǎng )抚(fǔ )之(zhī )。师(shī )夔(kuí )至(zhì ),廷(tíng )辩(biàn )无(wú )验(yàn ),夏(xià )命(mìng )还(hái )省(shěng )治(zhì )事(shì )。

三(sān )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),命(mìng )王(wáng )积(jī )翁(wēng )入(rù )领(lǐng )省(shěng )事(shì );中(zhōng )书(shū )省(shěng )臣(chén )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),改(gǎi )户(hù )部(bù )尚(shàng )书(shū )。

甲(jiǎ )辰(chén ),帝(dì )幸(xìng )上(shàng )都(dōu )。时(shí )上(shàng )都(dōu )留(liú )守(shǒu )阙(què ),宰(zǎi )相(xiàng )进(jìn )拟(nǐ )十(shí )数(shù )人(rén ),皆(jiē )不(bú )称(chēng )旨(zhǐ )。帝(dì )顾(gù )贺(hè )仁(rén )杰(jié )曰(yuē ):“无(wú )以(yǐ )易(yì )卿(qīng )者(zhě )。”遂(suí )授(shòu )之(zhī )。仁(rén )杰(jié )善(shàn )于(yú )其(qí )职(zhí ),每(měi )岁(suì )春(chūn )秋(qiū )行(háng )幸(xìng ),供(gòng )亿(yì )未(wèi )尝(cháng )阙(què )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),立(lì )都(dōu )功(gōng )德(dé )使(shǐ )司(sī ),掌(zhǎng )帝(dì )师(shī )所(suǒ )统(tǒng )僧(sēng )人(rén )并(bìng )吐(tǔ )番(fān )军(jūn )民(mín )等(děng )事(shì )。

初(chū ),安(ān )西(xī )王(wáng )既(jì )薨(hōng ),召(zhào )其(qí )相(xiàng )赵(zhào )炳(bǐng )入(rù )见(jiàn ),因(yīn )言(yán )陕(shǎn )西(xī )运(yùn )使(shǐ )郭(guō )琮(cóng )、郎(láng )中(zhōng )郭(guō )叔(shū )云(yún )不(bú )法(fǎ )事(shì ),帝(dì )怒(nù ),遣(qiǎn )使(shǐ )偕(xié )炳(bǐng )往(wǎng )按(àn )其(qí )罪(zuì )。至(zhì )则(zé )琮(cóng )等(děng )矫(jiǎo )世(shì )子(zǐ )阿(ā )南(nán )达(dá )旨(zhǐ ),收(shōu )炳(bǐng )及(jí )妻(qī )子(zǐ )囚(qiú )之(zhī )平(píng )凉(liáng )北(běi )崆(kōng )峒(dòng )山(shān )。炳(bǐng )子(zǐ )仁(rén )荣(róng )上(shàng )诉(sù ),诏(zhào )遣(qiǎn )使(shǐ )驰(chí )往(wǎng )脱(tuō )炳(bǐng ),且(qiě )械(xiè )琮(cóng )党(dǎng )偕(xié )来(lái )。琮(cóng )等(děng )留(liú )使(shǐ )者(zhě ),醉(zuì )以(yǐ )酒(jiǔ ),先(xiān )遣(qiǎn )人(rén )毒(dú )炳(bǐng )于(yú )狱(yù )中(zhōng ),帝(dì )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),琮(cóng )至(zhì ),亲(qīn )鞫(jū )之(zhī ),伏(fú )辜(gū ),命(mìng )仁(rén )荣(róng )手(shǒu )刃(rèn )琮(cóng )及(jí )叔(shū )云(yún )于(yú )市(shì ),籍(jí )其(qí )家(jiā )畀(bì )之(zhī )。仁(rén )荣(róng )曰(yuē ):“不(bú )共(gòng )戴(dài )天(tiān )之(zhī )人(rén )所(suǒ )有(yǒu ),何(hé )忍(rěn )受(shòu )之(zhī )!”帝(dì )称(chēng )善(shàn ),别(bié )赐(cì )钞(chāo )二(èr )万(wàn )缗(mín ),为(wéi )治(zhì )丧(sàng )具(jù )。寻(xún )赠(zèng )炳(bǐng )中(zhōng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng ),谥(shì )忠(zhōng )愍(mǐn )。

赵(zhào )炳(bǐng )之(zhī )死(sǐ )也(yě ),与(yǔ )王(wáng )府(fǔ )相(xiàng )商(shāng )挺(tǐng )无(wú )预(yù );会(huì )王(wáng )府(fǔ )女(nǚ )奚(xī )有(yǒu )预(yù )郭(guō )琮(cóng )之(zhī )谋(móu )者(zhě ),临(lín )刑(xíng ),望(wàng )以(yǐ )求(qiú )生(shēng ),语(yǔ )连(lián )挺(tǐng )及(jí )其(qí )子(zǐ )献(xiàn ),帝(dì )怒(nù ),召(zhào )挺(tǐng ),拘(jū )炳(bǐng )家(jiā ),献(xiàn )下(xià )狱(yù ),命(mìng )诸(zhū )儒(rú )谳(yàn )其(qí )罪(zuì )。吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )青(qīng )阳(yáng )梦(mèng )炎(yán )曰(yuē ):“臣(chén )宋(sòng )人(rén ),不(bú )知(zhī )挺(tǐng )向(xiàng )来(lái )之(zhī )功(gōng )可(kě )补(bǔ )今(jīn )之(zhī )过(guò )否(fǒu )?”帝(dì )不(bú )悦(yuè )曰(yuē ):“是(shì )同(tóng )类(lèi )相(xiàng )助(zhù )之(zhī )词(cí )也(yě )。”符(fú )宝(bǎo )郎(láng )董(dǒng )文(wén )忠(zhōng )曰(yuē ):“梦(mèng )炎(yán )不(bú )知(zhī )挺(tǐng )何(hé )如(rú )人(rén ),臣(chén )以(yǐ )曩(nǎng )时(shí )推(tuī )戴(dài )之(zhī )功(gōng )语(yǔ )之(zhī )矣(yǐ )。”帝(dì )良(liáng )久(jiǔ )曰(yuē ):“其(qí )事(shì )果(guǒ )何(hé )如(rú )?”文(wén )忠(zhōng )曰(yuē ):“臣(chén )目(mù )未(wèi )睹(dǔ ),耳(ěr )固(gù )闻(wén )之(zhī ),杀(shā )人(rén )之(zhī )谋(móu ),挺(tǐng )不(bú )与(yǔ )也(yě )!”帝(dì )默(mò )然(rán ),久(jiǔ )之(zhī ),始(shǐ )得(dé )释(shì )。

先(xiān )是(shì ),索(suǒ )多(duō )军(jūn )士(shì )扰(rǎo )民(mín ),故(gù )南(nán )剑(jiàn )等(děng )路(lù )民(mín )复(fù )叛(pàn ),及(jí )蒙(méng )古(gǔ )岱(dài )往(wǎng )招(zhāo )徠(lái )之(zhī ),民(mín )始(shǐ )获(huò )安(ān )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),壬(rén )申(shēn )朔(shuò ),诏(zhào )以(yǐ )蒙(méng )古(gǔ )岱(dài )仍(réng )行(háng )省(shěng )福(fú )州(zhōu )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),南(nán )康(kāng )杜(dù )可(kě )用(yòng )叛(pàn ),命(mìng )史(shǐ )弼(bì )讨(tǎo )擒(qín )之(zhī )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )太(tài )常(cháng )乐(lè )付(fù )太(tài )常(cháng )寺(sì )。

丁(dīng )亥(hài ),立(lì )杭(háng )州(zhōu )路(lù )金(jīn )玉(yù )总(zǒng )管(guǎn )府(fǔ )。

五(wǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),作(zuò )行(háng )宫(gōng )于(yú )察(chá )罕(hǎn )诺(nuò )尔(ěr )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )云(yún )南(nán )行(háng )省(shěng )发(fā )四(sì )川(chuān )军(jūn )万(wàn )人(rén ),命(mìng )鐸(duó )喇(lǎ )哈(hā )领(lǐng )之(zhī ),与(yǔ )前(qián )所(suǒ )遣(qiǎn )将(jiāng )同(tóng )征(zhēng )缅(miǎn )国(guó )。

移(yí )福(fú )建(jiàn )行(háng )省(shěng )于(yú )泉(quán )州(zhōu )。

高(gāo )丽(lì )国(guó )王(wáng )暙(chūn ),以(yǐ )民(mín )饥(jī )乞(qǐ )贷(dài )粮(liáng )万(wàn )石(shí ),许(xǔ )之(zhī )。

甲(jiǎ )寅(yín ),汀(tīng )、漳(zhāng )叛(pàn )贼(zéi )廖(liào )得(dé )胜(shèng )伏(fú )诛(zhū )。

六(liù )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),索(suǒ )多(duō )部(bù )下(xià )聚(jù )党(dǎng )于(yú )海(hǎi )道(dào )劫(jié )夺(duó )商(shāng )贷(dài ),范(fàn )文(wén )虎(hǔ )招(zhāo )降(jiàng )之(zhī ),复(fù )议(yì )置(zhì )于(yú )法(fǎ )。

阿(ā )塔(tǎ )哈(hā )等(děng )请(qǐng )罢(bà )江(jiāng )南(nán )所(suǒ )立(lì )税(shuì )课(kè )提(tí )举(jǔ )司(sī ),阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )力(lì )争(zhēng ),诏(zhào )御(yù )史(shǐ )台(tái )选(xuǎn )官(guān )检(jiǎn )核(hé ),具(jù )实(shí )以(yǐ )闻(wén ),遂(suí )遣(qiǎn )布(bù )噜(lū )哈(hā )达(dá )等(děng )检(jiǎn )核(hé )江(jiāng )淮(huái )行(háng )省(shěng )钱(qián )谷(gǔ )。

壬(rén )辰(chén ),召(zhào )范(fàn )文(wén )虎(hǔ ),议(yì )征(zhēng )日(rì )本(běn )。

命(mìng )江(jiāng )淮(huái )等(děng )处(chù )颁(bān )行(háng )钞(chāo )法(fǎ ),废(fèi )宋(sòng )铜(tóng )钱(qián )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),立(lì )行(háng )省(shěng )于(yú )京(jīng )兆(zhào ),以(yǐ )前(qián )安(ān )西(xī )王(wáng )相(xiàng )李(lǐ )德(dé )辉(huī )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),兼(jiān )领(lǐng )钱(qián )谷(gǔ )事(shì )。

徙(xǐ )泉(quán )州(zhōu )行(háng )省(shěng )于(yú )隆(lóng )兴(xìng )。

戊(wù )午(wǔ ),以(yǐ )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )郝(hǎo )祯(zhēn )、耿(gěng )仁(rén )并(bìng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )。

阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )在(zài )位(wèi )日(rì )久(jiǔ ),益(yì )肆(sì )贪(tān )横(héng ),援(yuán )引(yǐn )二(èr )人(rén )骤(zhòu )升(shēng )同(tóng )列(liè ),阴(yīn )谋(móu )交(jiāo )通(tōng ),专(zhuān )事(shì )蒙(méng )蔽(bì ),逋(bū )赋(fù )不(bú )蠲(juān ),众(zhòng )庶(shù )流(liú )移(yí ),京(jīng )兆(zhào )等(děng )路(lù )岁(suì )办(bàn )课(kè )至(zhì )五(wǔ )万(wàn )四(sì )千(qiān )锭(dìng ),犹(yóu )以(yǐ )为(wéi )未(wèi )实(shí )。民(mín )有(yǒu )附(fù )郭(guō )美(měi )田(tián ),辄(zhé )取(qǔ )为(wéi )己(jǐ )有(yǒu )。内(nèi )通(tōng )货(huò )贿(huì ),外(wài )示(shì )威(wēi )刑(xíng ),廷(tíng )中(zhōng )相(xiàng )视(shì ),无(wú )敢(gǎn )论(lùn )列(liè )。有(yǒu )宿(xiǔ )卫(wèi )士(shì )洛(luò )阳(yáng )秦(qín )长(zhǎng )卿(qīng )者(zhě ),上(shàng )书(shū )发(fā )其(qí )奸(jiān ),事(shì )下(xià )中(zhōng )书(shū ),中(zhōng )贵(guì )人(rén )力(lì )为(wéi )救(jiù )解(jiě ),议(yì )遂(suí )寝(qǐn )。阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )大(dà )恨(hèn )长(zhǎng )卿(qīng ),以(yǐ )铁(tiě )冶(yě )事(shì )诬(wū )逮(dǎi )下(xià )吏(lì ),籍(jí )其(qí )家(jiā ),使(shǐ )狱(yù )束(shù )杀(shā )之(zhī )。其(qí )后(hòu )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )虽(suī )诛(zhū ),而(ér )长(zhǎng )卿(qīng )之(zhī )冤(yuān )终(zhōng )不(bú )白(bái )。

用(yòng )姚(yáo )演(yǎn )言(yán ),开(kāi )胶(jiāo )东(dōng )河(hé ),及(jí )收(shōu )集(jí )逃(táo )民(mín )屯(tún )田(tián )涟(lián )、海(hǎi )。

初(chū ),中(zhōng )书(shū )以(yǐ )领(lǐng )大(dà )农(nóng )事(shì )张(zhāng )立(lì )道(dào )熟(shú )于(yú )云(yún )南(nán ),奏(zòu )授(shòu )大(dà )理(lǐ )等(děng )处(chù )巡(xún )行(háng )劝(quàn )农(nóng )使(shǐ )。

其(qí )地(dì )有(yǒu )昆(kūn )明(míng )池(chí ),介(jiè )碧(bì )鸡(jī )、金(jīn )马(mǎ )间(jiān ),环(huán )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),夏(xià )潦(liáo )暴(bào )至(zhì ),必(bì )冒(mào )城(chéng )郭(guō )。立(lì )道(dào )求(qiú )泉(quán )源(yuán )所(suǒ )自(zì )出(chū ),役(yì )丁(dīng )夫(fū )二(èr )千(qiān )人(rén )治(zhì )之(zhī ),泄(xiè )其(qí )水(shuǐ ),得(dé )壤(rǎng )地(dì )万(wàn )馀(yú )顷(qǐng ),皆(jiē )为(wéi )良(liáng )田(tián )。爨(cuàn )、僰(bó )之(zhī )人(rén ),虽(suī )知(zhī )蚕(cán )桑(sāng )而(ér )未(wèi )得(dé )其(qí )法(fǎ ),立(lì )道(dào )始(shǐ )教(jiāo )之(zhī )饲(sì )养(yǎng ),收(shōu )利(lì )十(shí )倍(bèi )于(yú )旧(jiù ),云(yún )南(nán )由(yóu )是(shì )益(yì )富(fù )。庶(shù )罗(luó )诸(zhū )山(shān )蛮(mán )慕(mù )之(zhī ),相(xiàng )率(lǜ )来(lái )降(jiàng ),收(shōu )其(qí )地(dì ),悉(xī )为(wéi )郡(jùn )县(xiàn )。除(chú )立(lì )道(dào )忠(zhōng )庆(qìng )路(lù )总(zǒng )管(guǎn )。

时(shí )云(yún )南(nán )未(wèi )知(zhī )尊(zūn )孔(kǒng )子(zǐ ),祀(sì )王(wáng )羲(xī )之(zhī )为(wéi )先(xiān )师(shī )。立(lì )道(dào )首(shǒu )建(jiàn )孔(kǒng )子(zǐ )庙(miào ),置(zhì )学(xué )舍(shě ),劝(quàn )土(tǔ )人(rén )子(zǐ )弟(dì )以(yǐ )学(xué ),择(zé )蜀(shǔ )士(shì )之(zhī )贤(xián )者(zhě )迎(yíng )以(yǐ )为(wéi )师(shī ),岁(suì )时(shí )率(lǜ )诸(zhū )生(shēng )行(háng )释(shì )菜(cài )礼(lǐ ),人(rén )习(xí )礼(lǐ )让(ràng ),风(fēng )俗(sú )稍(shāo )变(biàn )。

至(zhì )是(shì )入(rù )朝(cháo ),力(lì )请(qǐng )于(yú )帝(dì ),以(yǐ )云(yún )南(nán )王(wáng )子(zǐ )额(é )森(sēn )特(tè )穆(mù )尔(ěr )袭(xí )王(wáng )爵(jué ),帝(dì )从(cóng )之(zhī )。遂(suí )命(mìng )立(lì )道(dào )为(wéi )临(lín )安(ān )、广(guǎng )西(xī )道(dào )宣(xuān )抚(fǔ )使(shǐ )兼(jiān )管(guǎn )军(jūn )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ )。立(lì )道(dào ),大(dà )名(míng )人(rén )也(yě )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),罢(bà )江(jiāng )南(nán )财(cái )赋(fù )总(zǒng )管(guǎn )府(fǔ )。

割(gē )建(jiàn )康(kāng )民(mín )二(èr )万(wàn )户(hù )种(zhǒng )秫(shú ),岁(suì )输(shū )酿(niàng )米(mǐ )三(sān )万(wàn )石(shí ),官(guān )为(wéi )运(yùn )至(zhì )京(jīng )师(shī )。

己(jǐ )巳(sì ),遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )历(lì )江(jiāng )南(nán )名(míng )山(shān ),访(fǎng )求(qiú )高(gāo )士(shì )。且(qiě )命(mìng )持(chí )香(xiāng )币(bì )诣(yì )信(xìn )州(zhōu )龙(lóng )虎(hǔ )山(shān )、临(lín )江(jiāng )阁(gé )阜(fù )山(shān )、建(jiàn )康(kāng )三(sān )茅(máo )山(shān ),皆(jiē )设(shè )醮(jiào )。

八(bā )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ )朔(shuò ),萧(xiāo )简(jiǎn )等(děng )十(shí )人(rén )历(lì )河(hé )南(nán )五(wǔ )路(lù ),擅(shàn )招(zhāo )阑(lán )遗(yí )户(hù ),事(shì )觉(jiào ),谪(zhé )其(qí )为(wéi )首(shǒu )者(zhě )从(cóng )军(jūn )自(zì )效(xiào ),馀(yú )皆(jiē )杖(zhàng )之(zhī )。

乙(yǐ )亥(hài ),改(gǎi )蒙(méng )古(gǔ )侍(shì )卫(wèi )总(zǒng )管(guǎn )为(wéi )蒙(méng )古(gǔ )待(dài )卫(wèi )亲(qīn )军(jūn )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )司(sī )。

戊(wù )寅(yín ),占(zhàn )城(chéng )、马(mǎ )八(bā )儿(ér )国(guó )皆(jiē )遣(qiǎn )使(shǐ )奉(fèng )表(biǎo )称(chēng )臣(chén ),贡(gòng )宝(bǎo )物(wù )犀(xī )象(xiàng )。占(zhàn )城(chéng )近(jìn )琼(qióng )州(zhōu ),顺(shùn )风(fēng )舟(zhōu )行(háng )一(yī )日(rì )可(kě )抵(dǐ )。海(hǎi )外(wài )诸(zhū )蕃(fān )国(guó )唯(wéi )马(mǎ )八(bā )儿(ér )与(yǔ )俱(jù )蓝(lán )为(wéi )之(zhī )纲(gāng )领(lǐng )。上(shàng )年(nián )冬(dōng ),遣(qiǎn )兵(bīng )部(bù )侍(shì )郎(láng )嘉(jiā )珲(huī )迪(dí )等(děng )与(yǔ )索(suǒ )多(duō )使(shǐ )占(zhàn )城(chéng ),谕(yù )其(qí )王(wáng )入(rù )朝(cháo ),及(jí )是(shì )乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )内(nèi )附(fù )。

丁(dīng )亥(hài ),集(jí )贤(xián )院(yuàn )大(dà )学(xué )士(shì )兼(jiān )国(guó )子(zǐ )祭(jì )酒(jiǔ )许(xǔ )衡(héng )致(zhì )仕(shì ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )请(qǐng )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )师(shī )可(kě )为(wéi )怀(huái )孟(mèng )路(lù )总(zǒng )管(guǎn ),以(yǐ )便(biàn )侍(shì )养(yǎng ),且(qiě )遣(qiǎn )使(shǐ )谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“公(gōng )毋(wú )以(yǐ )道(dào )不(bú )行(háng )为(wéi )忧(yōu )也(yě ),公(gōng )安(ān ),则(zé )道(dào )行(háng )有(yǒu )时(shí )矣(yǐ )。”

翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )承(chéng )旨(zhǐ )姚(yáo )枢(shū )卒(zú ),谥(shì )文(wén )献(xiàn )。枢(shū )含(hán )弘(hóng )仁(rén )恕(shù ),未(wèi )尝(cháng )疑(yí )人(rén )欺(qī )己(jǐ );有(yǒu )负(fù )其(qí )德(dé ),亦(yì )不(bú )留(liú )怨(yuàn );忧(yōu )患(huàn )之(zhī )临(lín ),不(bú )见(jiàn )言(yán )色(sè );有(yǒu )来(lái )即(jí )谋(móu )者(zhě ),必(bì )反(fǎn )复(fù )告(gào )之(zhī )。

戊(wù )戌(xū ),高(gāo )丽(lì )王(wáng )王(wáng )暙(chūn )来(lái )朝(cháo ),且(qiě )言(yán )将(jiāng )益(yì )兵(bīng )三(sān )万(wàn )征(zhēng )日(rì )本(běn )。于(yú )是(shì )以(yǐ )范(fàn )文(wén )虎(hǔ )、实(shí )都(dōu )、洪(hóng )俊(jùn )奇(qí )为(wéi )中(zhōng )书(shū )右(yòu )丞(chéng ),李(lǐ )庭(tíng )、张(zhāng )巴(bā )图(tú )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),并(bìng )行(háng )中(zhōng )书(shū )省(shěng )事(shì )。水(shuǐ )军(jūn )万(wàn )户(hù )都(dōu )元(yuán )帅(shuài )张(zhāng )禧(xǐ )请(qǐng )行(háng ),即(jí )日(rì )拜(bài )行(háng )省(shěng )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì ),与(yǔ )文(wén )虎(hǔ )、庭(tíng )等(děng )率(lǜ )舟(zhōu )师(shī )泛(fàn )海(hǎi )东(dōng )征(zhēng )。至(zhì )日(rì )本(běn ),禧(xǐ )即(jí )舍(shě )舟(zhōu ),筑(zhù )垒(lěi )平(píng )湖(hú )岛(dǎo ),约(yuē )束(shù )战(zhàn )舰(jiàn ),各(gè )相(xiàng )去(qù )五(wǔ )十(shí )步(bù )止(zhǐ )泊(bó ),以(yǐ )避(bì )风(fēng )涛(tāo )触(chù )击(jī )。已(yǐ )而(ér )飓(jù )风(fēng )大(dà )作(zuò ),文(wén )虎(hǔ )、庭(tíng )战(zhàn )舰(jiàn )悉(xī )坏(huài ),禧(xǐ )所(suǒ )部(bù )独(dú )完(wán )。

漳(zhāng )州(zhōu )陈(chén )吊(diào )眼(yǎn ),聚(jù )党(dǎng )数(shù )万(wàn ),劫(jié )掠(luě )汀(tīng )、漳(zhāng )。是(shì )月(yuè ),加(jiā )鄂(è )勒(lè )哲(zhé )图(tú )镇(zhèn )国(guó )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )、福(fú )建(jiàn )等(děng )处(chù )征(zhēng )蛮(mán )都(dōu )元(yuán )帅(shuài ),率(lǜ )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān )往(wǎng )讨(tǎo ),赐(cì )翎(líng )根(gēn )甲(jiǎ ),面(miàn )谕(yù )遣(qiǎn )之(zhī ),且(qiě )曰(yuē ):“贼(zéi )苟(gǒu )就(jiù )擒(qín ),听(tīng )汝(rǔ )施(shī )行(háng )。”

时(shí )黄(huáng )华(huá )聚(jù )党(dǎng )三(sān )万(wàn )人(rén )扰(rǎo )建(jiàn )宁(níng ),号(hào )“头(tóu )陀(tuó )军(jūn )”。鄂(è )勒(lè )哲(zhé )图(tú )先(xiān )引(yǐn )兵(bīng )鼓(gǔ )行(háng )压(yā )其(qí )境(jìng ),军(jūn )声(shēng )大(dà )震(zhèn ),贼(zéi )惊(jīng )惧(jù )纳(nà )款(kuǎn )。鄂(è )勒(lè )哲(zhé )图(tú )许(xǔ )以(yǐ )为(wéi )副(fù )元(yuán )帅(shuài ),凡(fán )征(zhēng )蛮(mán )之(zhī )事(shì )一(yī )以(yǐ )问(wèn )之(zhī ),且(qiě )虑(lǜ )其(qí )奸(jiān )诈(zhà )莫(mò )测(cè ),因(yīn )大(dà )猎(liè )以(yǐ )耀(yào )武(wǔ )。适(shì )有(yǒu )一(yī )周(zhōu )翔(xiáng )空(kōng ),鄂(è )勒(lè )哲(zhé )图(tú )仰(yǎng )射(shè )之(zhī ),应(yīng )弦(xián )而(ér )落(luò ),遂(suí )大(dà )猎(liè ),所(suǒ )获(huò )山(shān )积(jī ),华(huá )大(dà )悦(yuè )服(fú ),鄂(è )勒(lè )哲(zhé )图(tú )乃(nǎi )闻(wén )于(yú )朝(cháo ),请(qǐng )与(yǔ )之(zhī )俱(jù )讨(tǎo )贼(zéi ),朝(cháo )廷(tíng )从(cóng )之(zhī ),授(shòu )华(huá )征(zhēng )蛮(mán )副(fù )元(yuán )帅(shuài ),与(yǔ )鄂(è )勒(lè )哲(zhé )图(tú )同(tóng )署(shǔ )。华(huá )遂(suí )为(wéi )前(qián )驱(qū ),破(pò )其(qí )五(wǔ )寨(zhài )。

九(jiǔ )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),帝(dì )至(zhì )自(zì )上(shàng )都(dōu )。自(zì )是(shì )夏(xià )往(wǎng )避(bì )暑(shǔ ),秋(qiū )还(hái )京(jīng )师(shī ),岁(suì )以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),诏(zhào )立(lì )陕(shǎn )西(xī )、四(sì )川(chuān )等(děng )处(chù )行(háng )中(zhōng )书(shū )省(shěng ),以(yǐ )布(bù )哈(hā )为(wéi )右(yòu )丞(chéng ),李(lǐ )德(dé )辉(huī )、汪(wāng )惟(wéi )正(zhèng )并(bìng )左(zuǒ )丞(chéng )。

初(chū ),罗(luó )施(shī )鬼(guǐ )国(guó )既(jì )降(jiàng )复(fù )叛(pàn ),诏(zhào )云(yún )南(nán )、湖(hú )广(guǎng )、四(sì )川(chuān )合(hé )兵(bīng )三(sān )万(wàn )人(rén )讨(tǎo )之(zhī )。兵(bīng )且(qiě )压(yā )境(jìng ),适(shì )李(lǐ )德(dé )辉(huī )在(zài )播(bō )州(zhōu ),乃(nǎi )遣(qiǎn )安(ān )珪(guī )驰(chí )驿(yì )止(zhǐ )三(sān )道(dào )兵(bīng )勿(wù )进(jìn ),复(fù )遣(qiǎn )张(zhāng )孝(xiào )思(sī )谕(yù )鬼(guǐ )国(guó )趣(qù )降(jiàng )。其(qí )酋(qiú )阿(ā )察(chá ),熟(shú )德(dé )辉(huī )名(míng ),曰(yuē ):“是(shì )活(huó )合(hé )州(zhōu )李(lǐ )公(gōng )耶(yē )!其(qí )言(yán )明(míng )信(xìn )可(kě )恃(shì )。”即(jí )身(shēn )至(zhì )播(bō )纳(nà )款(kuǎn )。德(dé )辉(huī )以(yǐ )其(qí )事(shì )上(shàng )闻(wén ),乃(nǎi )改(gǎi )鬼(guǐ )国(guó )为(wéi )顺(shùn )元(yuán )路(lù ),以(yǐ )阿(ā )察(chá )为(wéi )宣(xuān )抚(fǔ )使(shǐ )。

时(shí )有(yǒu )以(yǐ )受(shòu )鬼(guǐ )国(guó )马(mǎ )千(qiān )数(shù )谮(zèn )德(dé )辉(huī )于(yú )朝(cháo )者(zhě ),帝(dì )曰(yuē ):“是(shì )人(rén )朕(zhèn )所(suǒ )素(sù )知(zhī ),虽(suī )一(yī )羊(yáng )不(bú )妄(wàng )受(shòu ),宁(níng )有(yǒu )是(shì )耶(yē )!”及(jí )左(zuǒ )丞(chéng )之(zhī )命(mìng )下(xià ),而(ér )德(dé )辉(huī )已(yǐ )卒(zú )。蛮(mán )夷(yí )哭(kū )之(zhī ),哀(āi )如(rú )私(sī )亲(qīn ),为(wéi )位(wèi )而(ér )祭(jì )者(zhě )动(dòng )辄(zhé )千(qiān )百(bǎi )人(rén )。合(hé )州(zhōu )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )王(wáng )立(lì ),衰(shuāi )绖(dié )率(lǜ )吏(lì )民(mín )拜(bài )哭(kū ),声(shēng )震(zhèn )山(shān )谷(gǔ ),为(wéi )发(fā )百(bǎi )人(rén )护(hù )丧(sàng )。兴(xìng )元(yuán )、播(bō )州(zhōu )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )何(hé )彦(yàn )清(qīng )率(lǜ )其(qí )民(mín )立(lì )庙(miào )祀(sì )之(zhī )。

甲(jiǎ )申(shēn ),诏(zhào )龙(lóng )虎(hǔ )山(shān )天(tiān )师(shī )张(zhāng )宗(zōng )演(yǎn )赴(fù )阙(què )。

己(jǐ )丑(chǒu ),命(mìng )达(dá )实(shí )为(wéi )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ ),佩(pèi )金(jīn )虎(hǔ )符(fú ),往(wǎng )求(qiú )河(hé )源(yuán )。达(dá )实(shí )受(shòu )命(mìng )而(ér )行(háng ),四(sì )阅(yuè )月(yuè )始(shǐ )抵(dǐ )其(qí )地(dì )。还(hái ),图(tú )其(qí )形(xíng )热(rè )来(lái )上(shàng ),言(yán ):“河(hé )出(chū )吐(tǔ )蕃(fān )朵(duǒ )甘(gān )思(sī )西(xī )鄙(bǐ ),有(yǒu )泉(quán )百(bǎi )馀(yú )泓(hóng ),沮(jǔ )洳(rù )散(sàn )涣(huàn ),弗(fú )可(kě )逼(bī )视(shì ),方(fāng )可(kě )七(qī )八(bā )十(shí )里(lǐ ),履(lǚ )高(gāo )山(shān )下(xià )瞰(kàn ),灿(càn )若(ruò )列(liè )星(xīng ),以(yǐ )故(gù )名(míng )鄂(è )端(duān )诺(nuò )尔(ěr ),鄂(è )端(duān ),译(yì )言(yán )星(xīng )宿(xiǔ )也(yě )。群(qún )流(liú )奔(bēn )凑(còu ),近(jìn )五(wǔ )七(qī )里(lǐ ),汇(huì )为(wéi )二(èr )巨(jù )泽(zé ),名(míng )鄂(è )博(bó )诺(nuò )尔(ěr )。自(zì )西(xī )而(ér )东(dōng ),连(lián )属(shǔ )吞(tūn )噬(shì ),行(háng )一(yī )日(rì ),迤(yǐ )逦(lǐ )东(dōng )鹜(wù )成(chéng )川(chuān ),号(hào )齐(qí )必(bì )勒(lè )河(hé )。又(yòu )二(èr )三(sān )日(rì ),水(shuǐ )西(xī )南(nán )来(lái ),名(míng )伊(yī )尔(ěr )齐(qí ),与(yǔ )齐(qí )必(bì )勒(lè )河(hé )合(hé )。又(yòu )三(sān )四(sì )日(rì ),水(shuǐ )南(nán )来(lái ),名(míng )呼(hū )兰(lán )。又(yòu )水(shuǐ )东(dōng )南(nán )来(lái ),名(míng )伊(yī )拉(lā )齐(qí ),合(hé )流(liú )入(rù )齐(qí )必(bì )勒(lè )。其(qí )流(liú )浸(jìn )大(dà ),始(shǐ )名(míng )黄(huáng )河(hé ),然(rán )水(shuǐ )犹(yóu )清(qīng ),人(rén )可(kě )涉(shè )。又(yòu )一(yī )二(èr )日(rì ),岐(qí )为(wéi )八(bā )九(jiǔ )股(gǔ ),名(míng )也(yě )孙(sūn )斡(wò )伦(lún ),译(yì )言(yán )九(jiǔ )渡(dù ),通(tōng )广(guǎng )五(wǔ )七(qī )里(lǐ ),可(kě )度(dù )马(mǎ )。又(yòu )四(sì )五(wǔ )日(rì ),水(shuǐ )浑(hún )浊(zhuó ),土(tǔ )人(rén )抱(bào )革(gé )囊(náng )骑(qí )过(guò )之(zhī )。自(zì )是(shì )两(liǎng )山(shān )峡(xiá )束(shù ),广(guǎng )可(kě )一(yī )里(lǐ )、二(èr )里(lǐ )或(huò )半(bàn )里(lǐ ),其(qí )深(shēn )叵(pǒ )测(cè )。朵(duǒ )甘(gān )思(sī )东(dōng )北(běi )有(yǒu )大(dà )雪(xuě )山(shān ),名(míng )伊(yī )尔(ěr )玛(mǎ )布(bù )谟(mó )喇(lǎ ),其(qí )山(shān )最(zuì )高(gāo ),译(yì )言(yán )腾(téng )格(gé )尔(ěr )哈(hā )达(dá ),即(jí )昆(kūn )亶(dǎn )也(yě )。自(zì )八(bā )九(jiǔ )股(gǔ )水(shuǐ )至(zhì )昆(kūn )亶(dǎn ),行(háng )二(èr )十(shí )日(rì )。昆(kūn )仑(lún )以(yǐ )西(xī ),山(shān )皆(jiē )不(bú )穹(qióng )峻(jùn )。其(qí )东(dōng ),山(shān )益(yì )高(gāo ),地(dì )益(yì )渐(jiàn )下(xià ),岸(àn )狭(xiá )隘(ài ),有(yǒu )孤(gū )可(kě )一(yī )跃(yuè )而(ér )越(yuè )之(zhī )外(wài )。行(háng )五(wǔ )六(liù )日(rì ),有(yǒu )水(shuǐ )西(xī )南(nán )来(lái ),名(míng )纳(nà )邻(lín )哈(hā )喇(lǎ ),译(yì )言(yán )细(xì )黄(huáng )河(hé )也(yě )。又(yòu )两(liǎng )日(rì ),水(shuǐ )南(nán )来(lái ),名(míng )奇(qí )尔(ěr )穆(mù )苏(sū )。二(èr )水(shuǐ )合(hé )流(liú )入(rù )河(hé ),河(hé )水(shuǐ )北(běi )行(háng ),转(zhuǎn )西(xī ),流(liú )过(guò )昆(kūn )亶(dǎn )北(běi ),向(xiàng )东(dōng )北(běi )流(liú ),约(yuē )行(háng )半(bàn )月(yuè ),至(zhì )贵(guì )德(dé )州(zhōu ),地(dì )名(míng )笔(bǐ )齐(qí )里(lǐ ),始(shǐ )有(yǒu )州(zhōu )治(zhì )、官(guān )府(fǔ )。又(yòu )四(sì )五(wǔ )日(rì ),至(zhì )积(jī )石(shí ),即(jí )《禹(yǔ )贡(gòng )》之(zhī )积(jī )石(shí )也(yě )。自(zì )发(fā )源(yuán )至(zhì )汉(hàn )地(dì ),南(nán )北(běi )涧(jiàn )溪(xī ),细(xì )流(liú )傍(bàng )贯(guàn ),莫(mò )知(zhī )纪(jì )极(jí )。山(shān )皆(jiē )草(cǎo )石(shí ),至(zhì )积(jī )石(shí )方(fāng )林(lín )木(mù )畅(chàng )茂(mào )。世(shì )言(yán )河(hé )九(jiǔ )折(shé ),盖(gài )彼(bǐ )地(dì )有(yǒu )二(èr )折(shé )焉(yān )。”

丙(bǐng )申(shēn ),始(shǐ )制(zhì )象(xiàng )轿(jiào )。吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )刘(liú )好(hǎo )礼(lǐ )言(yán ):“象(xiàng )力(lì )甚(shèn )巨(jù ),上(shàng )往(wǎng )还(hái )两(liǎng )都(dōu ),乘(chéng )舆(yú )驾(jià )象(xiàng ),万(wàn )一(yī )有(yǒu )变(biàn ),从(cóng )者(zhě )虽(suī )多(duō ),何(hé )力(lì )能(néng )及(jí )!”未(wèi )几(jǐ ),象(xiàng )惊(jīng ),几(jǐ )伤(shāng )从(cóng )者(zhě ),好(hǎo )礼(lǐ ),祥(xiáng )符(fú )人(rén )也(yě )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),置(zhì )泉(quán )府(fǔ )司(sī ),掌(zhǎng )领(lǐng )御(yù )位(wèi )下(xià )及(jí )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )、皇(huáng )太(tài )后(hòu )、诸(zhū )王(wáng )出(chū )纳(nà )金(jīn )银(yín )事(shì )。

戊(wù )申(shēn ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )议(yì )流(liú )通(tōng )钞(chāo )法(fǎ ),凡(fán )赏(shǎng )赐(cì )宜(yí )多(duō )给(gěi )币(bì )帛(bó ),课(kè )程(chéng )宜(yí )多(duō )收(shōu )钞(chāo ),制(zhì )可(kě )之(zhī )。

丁(dīng )巳(sì ),北(běi )京(jīng )行(háng )省(shěng )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )廉(lián )希(xī )宪(xiàn )薨(hōng ),年(nián )五(wǔ )十(shí )。

希(xī )宪(xiàn )尝(cháng )戒(jiè )其(qí )子(zǐ )曰(yuē ):“丈(zhàng )夫(fū )见(jiàn )义(yì )勇(yǒng )为(wéi ),祸(huò )福(fú )无(wú )预(yù )于(yú )己(jǐ )。谓(wèi )皋(gāo )、夔(kuí )、稷(jì )、契(qì )、伊(yī )、傅(fù )、周(zhōu )、召(zhào )为(wéi )不(bú )可(kě )及(jí ),是(shì )自(zì )弃(qì )也(yě )。天(tiān )下(xià )事(shì )苟(gǒu )无(wú )牵(qiān )制(zhì ),三(sān )代(dài )可(kě )复(fù )也(yě )。”又(yòu )曰(yuē ):“汝(rǔ )读(dú )《狄(dí )梁(liáng )公(gōng )传(chuán )》乎(hū )?梁(liáng )公(gōng )有(yǒu )大(dà )节(jiē ),为(wéi )不(bú )肖(xiāo )子(zǐ )所(suǒ )堕(duò ),汝(rǔ )辈(bèi )宜(yí )慎(shèn )之(zhī )。”后(hòu )追(zhuī )封(fēng )魏(wèi )国(guó )公(gōng ),谥(shì )文(wén )正(zhèng ),又(yòu )追(zhuī )封(fēng )恒(héng )阳(yáng )王(wáng )。

壬(rén )戌(xū ),诏(zhào )江(jiāng )淮(huái )行(háng )中(zhōng )书(shū )省(shěng )括(kuò )巧(qiǎo )匠(jiàng );未(wèi )几(jǐ ),赐(cì )将(jiāng )作(zuò )院(yuàn )工(gōng )匠(jiàng )银(yín )钞(chāo )、币(bì )帛(bó );旋(xuán )敕(chì )逃(táo )役(yì )之(zhī )民(mín )窜(cuàn )名(míng )匠(jiàng )户(hù )者(zhě ),复(fù )为(wéi )民(mín )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),诏(zhào )颁(bān )《授(shòu )时(shí )历(lì )》。

初(chū ),帝(dì )命(mìng )王(wáng )恂(xún )、许(xǔ )衡(héng )、杨(yáng )恭(gōng )懿(yì )及(jí )同(tóng )知(zhī )太(tài )史(shǐ )院(yuàn )事(shì )郭(guō )守(shǒu )敬(jìng )遍(biàn )考(kǎo )历(lì )书(shū ),昼(zhòu )夜(yè )测(cè )验(yàn ),创(chuàng )立(lì )新(xīn )法(fǎ ),参(cān )以(yǐ )古(gǔ )制(zhì )推(tuī )算(suàn ),极(jí )为(wéi )精(jīng )密(mì ),至(zhì )是(shì )历(lì )成(chéng )。守(shǒu )敬(jìng )与(yǔ )恂(xún )等(děng )同(tóng )奏(zòu )言(yán ):“自(zì )汉(hàn )以(yǐ )后(hòu ),历(lì )经(jīng )七(qī )十(shí )改(gǎi ),创(chuàng )法(fǎ )者(zhě )十(shí )有(yǒu )三(sān )家(jiā )。今(jīn )所(suǒ )考(kǎo )正(zhèng )凡(fán )七(qī )事(shì ):一(yī )曰(yuē )冬(dōng )至(zhì ),二(èr )曰(yuē )岁(suì )馀(yú ),三(sān )曰(yuē )日(rì )躔(chán ),四(sì )曰(yuē )月(yuè )离(lí ),五(wǔ )曰(yuē )入(rù )交(jiāo ),六(liù )曰(yuē )二(èr )十(shí )八(bā )宿(xiǔ )距(jù )度(dù ),七(qī )曰(yuē )日(rì )出(chū )入(rù )昼(zhòu )夜(yè )刻(kè )。所(suǒ )创(chuàng )法(fǎ )凡(fán )五(wǔ )事(shì ):一(yī )曰(yuē )太(tài )阳(yáng )盈(yíng )缩(suō ),二(èr )曰(yuē )月(yuè )行(háng )迟(chí )疾(jí ),三(sān )曰(yuē )黄(huáng )赤(chì )道(dào )差(chà ),四(sì )曰(yuē )黄(huáng )赤(chì )道(dào )内(nèi )外(wài )度(dù ),五(wǔ )曰(yuē )白(bái )道(dào )交(jiāo )周(zhōu )。其(qí )馀(yú )正(zhèng )讹(é )补(bǔ )阙(què ),盖(gài )非(fēi )一(yī )事(shì )。”奏(zòu )上(shàng ),赐(cì )名(míng )《授(shòu )时(shí )历(lì )》,颁(bān )之(zhī )天(tiān )下(xià )。自(zì )是(shì )八(bā )十(shí )年(nián )间(jiān ),司(sī )天(tiān )之(zhī )官(guān )遵(zūn )而(ér )用(yòng )之(zhī ),靡(mí )有(yǒu )差(chà )忒(tuī )。凡(fán )日(rì )月(yuè )薄(báo )食(shí ),五(wǔ )纬(wěi )陵(líng )犯(fàn ),彗(huì )孛(bó )飞(fēi )流(liú ),晕(yūn )珥(ěr )虹(hóng )蜺(ní ),精(jīng )祲(jìn )云(yún )气(qì ),诸(zhū )系(xì )占(zhàn )候(hòu )者(zhě ),俱(jù )在(zài )简(jiǎn )册(cè )。

丁(dīng )卯(mǎo ),遗(yí )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )嘉(jiā )珲(huī )迪(dí )、孟(mèng )庆(qìng )元(yuán )等(děng )持(chí )诏(zhào )谕(yù )占(zhàn )城(chéng )国(guó )主(zhǔ ),令(lìng )其(qí )子(zǐ )弟(dì )或(huò )大(dà )臣(chén )入(rù )朝(cháo )。

昭(zhāo )文(wén )馆(guǎn )大(dà )学(xué )士(shì )窦(dòu )默(mò )卒(zú )。默(mò )每(měi )论(lùn )国(guó )家(jiā )大(dà )计(jì ),面(miàn )折(shé )廷(tíng )诤(zhèng ),人(rén )谓(wèi )可(kě )方(fāng )汲(jí )黯(àn )。帝(dì )尝(cháng )曰(yuē ):“朕(zhèn )求(qiú )贤(xián )三(sān )十(shí )年(nián ),得(dé )一(yī )窦(dòu )汉(hàn )卿(qīng )及(jí )李(lǐ )俊(jùn )民(mín )。”又(yòu )曰(yuē ):“如(rú )窦(dòu )汉(hàn )卿(qīng )之(zhī )心(xīn ),姚(yáo )公(gōng )茂(mào )之(zhī )才(cái ),合(hé )而(ér )为(wéi )一(yī ),可(kě )谓(wèi )全(quán )人(rén )矣(yǐ )。”公(gōng )茂(mào ),枢(shū )字(zì )也(yě )。默(mò )后(hòu )累(lèi )赠(zèng )太(tài )师(shī ),追(zhuī )封(fēng )魏(wèi )国(guó )公(gōng ),谥(shì )文(wén )正(zhèng )。俊(jùn )民(mín ),泽(zé )州(zhōu )人(rén )。精(jīng )于(yú )邵(shào )雍(yōng )皇(huáng )极(jí )数(shù )。时(shí )知(zhī )数(shù )者(zhě )无(wú )如(rú )刘(liú )秉(bǐng )忠(zhōng ),亦(yì )自(zì )以(yǐ )为(wéi )弗(fú )及(jí )。帝(dì )在(zài )潜(qián )邸(dǐ ),尝(cháng )问(wèn )以(yǐ )祯(zhēn )祥(xiáng ),及(jí )即(jí )位(wèi ),其(qí )言(yán )皆(jiē )验(yàn ),而(ér )俊(jùn )民(mín )已(yǐ )卒(zú ),赐(cì )谥(shì )庄(zhuāng )静(jìng )先(xiān )生(shēng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),杀(shā )江(jiāng )淮(huái )行(háng )省(shěng )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )阿(ā )里(lǐ )布(bù )、右(yòu )丞(chéng )雅(yǎ )克(kè )特(tè )穆(mù )尔(ěr )、左(zuǒ )丞(chéng )崔(cuī )斌(bīn )。斌(bīn )既(jì )发(fā )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )奸(jiān )蠹(dù ),海(hǎi )内(nèi )称(chēng )快(kuài )。未(wèi )几(jǐ ),斌(bīn )迁(qiān )江(jiāng )淮(huái )行(háng )省(shěng )左(zuǒ )丞(chéng ),阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )虑(lǜ )其(qí )害(hài )己(jǐ ),乃(nǎi )奏(zòu )遣(qiǎn )布(bù )拉(lā )噶(gá )达(dá )尔(ěr )、刘(liú )思(sī )愈(yù )检(jiǎn )核(hé )江(jiāng )南(nán )行(háng )省(shěng )钱(qián )谷(gǔ ),诬(wū )构(gòu )斌(bīn )与(yǔ )阿(ā )里(lǐ )布(bù )等(děng )盗(dào )官(guān )粮(liáng )四(sì )十(shí )七(qī )万(wàn )石(shí ),因(yīn )奏(zòu )罢(bà )宣(xuān )课(kè )提(tí )举(jǔ )司(sī )及(jí )擅(shàn )易(yì )命(mìng )官(guān )八(bā )百(bǎi )馀(yú )员(yuán ),自(zì )分(fèn )左(zuǒ )右(yòu )司(sī )官(guān ),铸(zhù )银(yín )铜(tóng )印(yìn )。命(mìng )都(dōu )事(shì )刘(liú )正(zhèng )等(děng )往(wǎng )案(àn ),狱(yù )弗(fú )具(jù ),复(fù )遣(qiǎn )参(cān )政(zhèng )张(zhāng )澍(shù )等(děng )杂(zá )治(zhì )之(zhī ),竟(jìng )置(zhì )三(sān )人(rén )于(yú )死(sǐ )。斌(bīn )有(yǒu )文(wén )学(xué ),达(dá )政(zhèng )术(shù ),副(fù )阿(ā )尔(ěr )哈(hā )雅(yǎ )取(qǔ )荆(jīng )湖(hú )、广(guǎng )海(hǎi ),屡(lǚ )建(jiàn )大(dà )功(gōng ),多(duō )所(suǒ )全(quán )活(huó )。太(tài )子(zǐ )闻(wén )杀(shā )斌(bīn ),方(fāng )食(shí ),投(tóu )箸(zhù )恻(cè )然(rán ),遣(qiǎn )使(shǐ )止(zhǐ )之(zhī )不(bú )及(jí )。天(tiān )下(xià )闻(wén )而(ér )冤(yuān )之(zhī )。

辛(xīn )未(wèi ),高(gāo )丽(lì )国(guó )王(wáng )王(wáng )暙(chūn ),领(lǐng )兵(bīng )万(wàn )人(rén ),水(shuǐ )手(shǒu )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),战(zhàn )船(chuán )九(jiǔ )百(bǎi )艘(sōu ),粮(liáng )十(shí )万(wàn )石(shí ),出(chū )征(zhēng )日(rì )本(běn ),给(gěi )右(yòu )丞(chéng )洪(hóng )俊(jùn )奇(qí )等(děng )战(zhàn )具(jù ),高(gāo )丽(lì )国(guó )铠(kǎi )甲(jiǎ )战(zhàn )袄(ǎo )。谕(yù )诸(zhū )道(dào ):“征(zhēng )日(rì )本(běn )兵(bīng )取(qǔ )道(dào )高(gāo )丽(lì ),毋(wú )扰(rǎo )其(qí )民(mín )。”

癸(guǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )高(gāo )丽(lì )国(guó )王(wáng )王(wáng )暙(chūn )为(wéi )中(zhōng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),淮(huái )西(xī )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )昂(áng )吉(jí )尔(ěr )请(qǐng )以(yǐ )军(jūn )士(shì )屯(tún )田(tián ),阿(ā )达(dá )哈(hā )等(děng )以(yǐ )发(fā )民(mín )兵(bīng )非(fēi )便(biàn ),宜(yí )慕(mù )民(mín )愿(yuàn )耕(gēng )者(zhě )耕(gēng )之(zhī ),且(qiě )免(miǎn )其(qí )租(zū )三(sān )年(nián ),从(cóng )之(zhī )。

鄂(è )勒(lè )哲(zhé )图(tú )既(jì )破(pò )陈(chén )吊(diào )眼(yǎn ),复(fù )与(yǔ )副(fù )帅(shuài )高(gāo )兴(xìng )讨(tǎo )陈(chén )桂(guì )龙(lóng )等(děng ),直(zhí )抵(dǐ )其(qí )壁(bì )。贼(zéi )乘(chéng )高(gāo )瞰(kàn )下(xià ),人(rén )莫(mò )敢(gǎn )进(jìn ),兴(xìng )命(mìng )人(rén )挟(jiā )束(shù )薪(xīn )蔽(bì )身(shēn ),进(jìn )至(zhì )山(shān )半(bàn ),弃(qì )薪(xīn )而(ér )退(tuì ),如(rú )是(shì )六(liù )日(rì ),诱(yòu )其(qí )矢(shǐ )石(shí )殆(dài )尽(jìn ),乃(nǎi )爇(ruò )薪(xīn )焚(fén )栅(shān ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )万(wàn )级(jí )。桂(guì )龙(lóng )遁(dùn )走(zǒu )入(rù )畲(shē )洞(dòng )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),大(dà )都(dōu )重(zhòng )建(jiàn )太(tài )庙(miào )成(chéng ),自(zì )旧(jiù )庙(miào )奉(fèng )迁(qiān )神(shén )主(zhǔ )于(yú )祏(shí )室(shì ),遂(suí )行(háng )大(dà )享(xiǎng )之(zhī )礼(lǐ )。

丙(bǐng )申(shēn ),敕(chì )镂(lòu )板(bǎn )印(yìn )造(zào )帝(dì )师(shī )帕(pà )克(kè )斯(sī )巴(bā )新(xīn )译(yì )《戒(jiè )本(běn )》五(wǔ )百(bǎi )部(bù ),颁(bān )降(jiàng )诸(zhū )路(lù )僧(sēng )人(rén )。

敕(chì ):“擅(shàn )据(jù )江(jiāng )南(nán )逃(táo )亡(wáng )民(mín )田(tián )者(zhě ),罪(zuì )之(zhī )。”

是(shì )岁(suì ),改(gǎi )建(jiàn )宁(níng )、雷(léi )州(zhōu )、廉(lián )州(zhōu )、化(huà )州(zhōu )、高(gāo )州(zhōu )为(wéi )路(lù ),以(yǐ )肇(zhào )庆(qìng )路(lù )隶(lì )广(guǎng )南(nán )西(xī )道(dào )。

赈(zhèn )巩(gǒng )昌(chāng )、常(cháng )德(dé )路(lù )饥(jī )民(mín ),仍(réng )免(miǎn )其(qí )徭(yáo )役(yì )。

阅读:26017

打赏捐助〔Donate〕>>>

《世祖圣德神功文武皇帝至元十七年(庚辰,一二八零年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库