神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝元丰八年(辽大安元年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪七十八 > 《神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝元丰八年(辽大安元年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )混(hún )同(tóng )江(jiāng )。

戊(wù )戌(xū ),帝(dì )不(bú )豫(yù )。甲(jiǎ )辰(chén ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

乙(yǐ )巳(sì ),命(mìng )辅(fǔ )臣(chén )代(dài )祷(dǎo )景(jǐng )灵(líng )宫(gōng )。乙(yǐ )卯(mǎo ),分(fèn )遣(qiǎn )群(qún )臣(chén )祷(dǎo )于(yú )天(tiān )地(dì )、宗(zōng )庙(miào )、社(shè )稷(jì )。自(zì )帝(dì )不(bú )豫(yù )后(hòu ),三(sān )省(shěng )、枢(shū )密(mì )院(yuàn )日(rì )诣(yì )寝(qǐn )阁(gé )问(wèn )疾(jí ),至(zhì )是(shì )疾(jí )小(xiǎo )瘳(chōu ),手(shǒu )书(shū )谕(yù )王(wáng )珪(guī )等(děng ),自(zì )今(jīn )可(kě )间(jiān )日(rì )入(rù )问(wèn )。

是(shì )月(yuè ),辽(liáo )以(yǐ )王(wáng )绩(jì )知(zhī )南(nán )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì ),邢(xíng )熙(xī )年(nián )为(wéi )中(zhōng )京(jīng )留(liú )守(shǒu )。以(yǐ )枢(shū )密(mì )直(zhí )学(xué )士(shì )杜(dù )公(gōng )谓(wèi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。公(gōng )谓(wèi ),防(fáng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

五(wǔ )国(guó )部(bù )长(zhǎng )贡(gòng )良(liáng )马(mǎ )于(yú )辽(liáo )。

二(èr )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )山(shān )榆(yú )淀(diàn )。

辛(xīn )巳(sì ),开(kāi )宝(bǎo )寺(sì )贡(gòng )院(yuàn )火(huǒ );丁(dīng )亥(hài ),命(mìng )礼(lǐ )部(bù )锁(suǒ )试(shì )别(bié )所(suǒ )。

癸(guǐ )巳(sì ),帝(dì )大(dà )渐(jiàn ),迁(qiān )御(yù )福(fú )宁(níng )殿(diàn ),三(sān )省(shěng )、枢(shū )密(mì )院(yuàn )入(rù )问(wèn ),见(jiàn )帝(dì )于(yú )榻(tà )前(qián )。王(wáng )珪(guī )言(yán ):“去(qù )冬(dōng )尝(cháng )奉(fèng )圣(shèng )旨(zhǐ ),皇(huáng )子(zǐ )延(yán )安(ān )郡(jùn )王(wáng )来(lái )春(chūn )出(chū )閤(gě ),愿(yuàn )早(zǎo )建(jiàn )东(dōng )宫(gōng )。”凡(fán )三(sān )奏(zòu ),帝(dì )三(sān )顾(gù ),微(wēi )首(shǒu )肯(kěn )而(ér )已(yǐ )。又(yòu )乞(qǐ )皇(huáng )太(tài )后(hòu )权(quán )同(tóng )听(tīng )政(zhèng ),候(hòu )康(kāng )复(fù )日(rì )依(yī )旧(jiù ),帝(dì )亦(yì )顾(gù )视(shì )首(shǒu )肯(kěn ),珪(guī )等(děng )乃(nǎi )出(chū )。

先(xiān )是(shì )蔡(cài )确(què )虑(lǜ )帝(dì )复(fù )用(yòng )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )、司(sī )马(mǎ )光(guāng ),则(zé )必(bì )夺(duó )己(jǐ )相(xiàng ),乃(nǎi )与(yǔ )邢(xíng )恕(shù )谋(móu )为(wéi )固(gù )位(wèi )计(jì )。恕(shù )雅(yǎ )与(yǔ )皇(huáng )太(tài )后(hòu )侄(zhí )高(gāo )公(gōng )绘(huì )、公(gōng )纪(jì )游(yóu ),帝(dì )初(chū )寝(qǐn )疾(jí ),恕(shù )密(mì )问(wèn )会(huì )绘(huì ),公(gōng )绘(huì )具(jù )言(yán )疾(jí )可(kě )忧(yōu )状(zhuàng ),恕(shù )闻(wén )此(cǐ ),更(gèng )起(qǐ )邪(xié )谋(móu )。确(què )尝(cháng )遣(qiǎn )恕(shù )邀(yāo )二(èr )人(rén ),二(èr )人(rén )辞(cí )不(bú )往(wǎng )。明(míng )日(rì ),又(yòu )遣(qiǎn )人(rén )招(zhāo )置(zhì )东(dōng )府(fǔ ),确(què )曰(yuē ):“宜(yí )往(wǎng )见(jiàn )邢(xíng )职(zhí )方(fāng )。”既(jì )见(jiàn ),恕(shù )曰(yuē ):“家(jiā )有(yǒu )桃(táo )著(zhe )白(bái )花(huā ),可(kě )愈(yù )人(rén )主(zhǔ )疾(jí ),其(qí )说(shuō )出(chū )《道(dào )藏(cáng )》,幸(xìng )枉(wǎng )一(yī )观(guān )。”入(rù )中(zhōng )庭(tíng ),则(zé )红(hóng )桃(táo )花(huā )也(yě ),惊(jīng )曰(yuē ):“白(bái )花(huā )安(ān )在(zài )?”恕(shù )执(zhí )二(èr )人(rén )手(shǒu )曰(yuē ):“右(yòu )相(xiàng )令(lìng )布(bù )腹(fù )心(xīn ),上(shàng )疾(jí )未(wèi )损(sǔn ),延(yán )安(ān )郡(jùn )王(wáng )幼(yòu )冲(chōng ),宜(yí )早(zǎo )定(dìng )议(yì )。雍(yōng )、曹(cáo )皆(jiē )贤(xián )王(wáng )也(yě )。”二(èr )人(rén )复(fù )惊(jīng )曰(yuē ):“此(cǐ )何(hé )言(yán ),君(jūn )欲(yù )祸(huò )我(wǒ )家(jiā )邪(xié )!”急(jí )趋(qū )出(chū )。

恕(shù )计(jì )不(bú )行(háng ),反(fǎn )谓(wèi )雍(yōng )王(wáng )颢(hào )有(yǒu )凯(kǎi )觎(yú )心(xīn ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )将(jiāng )舍(shě )延(yán )安(ān )郡(jùn )王(wáng )而(ér )立(lì )之(zhī ),王(wáng )珪(guī )实(shí )主(zhǔ )其(qí )事(shì ),与(yǔ )内(nèi )殿(diàn )承(chéng )制(zhì )致(zhì )仕(shì )王(wáng )棫(yù )造(zào )诬(wū )谤(bàng )。棫(yù ),开(kāi )封(fēng )人(rén ),常(cháng )从(cóng )高(gāo )遵(zūn )裕(yù )常(cháng )机(jī )宜(yí )于(yú )泾(jīng )原(yuán ),倾(qīng )巧(qiǎo )士(shì )也(yě ),故(gù )恕(shù )因(yīn )之(zhī )。

又(yòu )知(zhī )确(què )与(yǔ )珪(guī )素(sù )不(bú )相(xiàng )能(néng ),欲(yù )借(jiè )此(cǐ )以(yǐ )陷(xiàn )珪(guī )。它(tā )日(rì ),亟(jí )问(wèn )确(què )曰(yuē ):“上(shàng )起(qǐ )居(jū )状(zhuàng )比(bǐ )何(hé )如(rú )?”确(què )曰(yuē ):“疾(jí )向(xiàng )安(ān ),将(jiāng )择(zé )日(rì )御(yù )殿(diàn )。”恕(shù )微(wēi )哂(shěn )曰(yuē ):“上(shàng )疾(jí )再(zài )作(zuò ),失(shī )音(yīn )直(zhí )视(shì ),闻(wén )禁(jìn )中(zhōng )已(yǐ )别(bié )有(yǒu )处(chù )分(fèn ),首(shǒu )相(xiàng )外(wài )为(wéi )之(zhī )主(zhǔ )。公(gōng )为(wéi )次(cì )相(xiàng ),独(dú )不(bú )知(zhī )邪(xié )?一(yī )日(rì )片(piàn )纸(zhǐ )下(xià ),以(yǐ )某(mǒu )为(wéi )嗣(sì ),则(zé )公(gōng )未(wèi )知(zhī )死(sǐ )所(suǒ )矣(yǐ )。公(gōng )自(zì )度(dù )有(yǒu )功(gōng )德(dé )在(zài )朝(cháo )廷(tíng )乎(hū )?天(tiān )下(xià )士(shì )大(dà )夫(fū )素(sù )归(guī )心(xīn )乎(hū )?”确(què )竦(sǒng )然(rán )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )计(jì )将(jiāng )安(ān )出(chū )?”恕(shù )曰(yuē ):“延(yán )安(ān )郡(jùn )王(wáng )今(jīn )春(chūn )出(chū )閤(gě ),上(shàng )去(qù )冬(dōng )固(gù )有(yǒu )成(chéng )言(yán ),群(qún )臣(chén )莫(mò )不(bú )知(zhī )。公(gōng )盍(hé )以(yǐ )问(wèn )疾(jí )率(lǜ )同(tóng )列(liè )俱(jù )入(rù ),亟(jí )于(yú )上(shàng )前(qián )白(bái )发(fā )其(qí )端(duān )。若(ruò )东(dōng )宫(gōng )因(yīn )公(gōng )言(yán )而(ér )早(zǎo )建(jiàn ),千(qiān )秋(qiū )万(wàn )岁(suì )后(hòu ),公(gōng )安(ān )右(yòu )泰(tài )山(shān )矣(yǐ )。”确(què )深(shēn )然(rán )之(zhī )。恕(shù )又(yòu )曰(yuē ):“此(cǐ )事(shì )当(dāng )略(luè )设(shè )备(bèi ),今(jīn )与(yǔ )平(píng )时(shí )不(bú )同(tóng ),庶(shù )可(kě )以(yǐ )自(zì )表(biǎo )见(jiàn )。其(qí )曲(qǔ )折(shé )第(dì )告(gào )子(zǐ )厚(hòu ),馀(yú )人(rén )勿(wù )使(shǐ )知(zhī )。”子(zǐ )厚(hòu ),帝(dì )惇(dūn )字(zì )也(yě )。确(què )谢(xiè ),谓(wèi )恕(shù )曰(yuē ):“和(hé )叔(shū )见(jiàn )子(zǐ )厚(hòu ),具(jù )言(yán )之(zhī )。”惇(dūn )许(xǔ )诺(nuò )。遂(suí )与(yǔ )确(què )定(dìng )议(yì ),仍(réng )约(yuē )知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )蔡(cài )京(jīng )以(yǐ )其(qí )日(rì )领(lǐng )壮(zhuàng )士(shì )待(dài )变(biàn )于(yú )外(wài )廷(tíng ),谓(wèi )曰(yuē ):“大(dà )臣(chén )共(gòng )议(yì )建(jiàn )储(chǔ ),若(ruò )有(yǒu )异(yì )议(yì )者(zhě ),当(dāng )以(yǐ )壮(zhuàng )士(shì )入(rù )斩(zhǎn )之(zhī )。”

是(shì )日(rì ),三(sān )省(shěng )、枢(shū )密(mì )俱(jù )入(rù )问(wèn )疾(jí ),初(chū )亦(yì )未(wèi )敢(gǎn )及(jí )建(jiàn )储(chǔ )事(shì )。既(jì )退(tuì ),乃(nǎi )于(yú )枢(shū )密(mì )院(yuàn )南(nán )厅(tīng )共(gòng )议(yì )之(zhī )。确(què )、惇(dūn )屡(lǚ )以(yǐ )语(yǔ )迫(pò )珪(guī ),幸(xìng )即(jí )小(xiǎo )持(chí )异(yì ),即(jí )首(shǒu )诛(zhū )之(zhī )。珪(guī )口(kǒu )吃(chī ),连(lián )称(chēng )是(shì )字(zì )数(shù )声(shēng ),徐(xú )曰(yuē ):“上(shàng )自(zì )有(yǒu )子(zǐ ),复(fù )何(hé )异(yì )!”确(què )、惇(dūn )顾(gù )无(wú )如(rú )珪(guī )何(hé )。寻(xún )复(fù )入(rù )奏(zòu ),得(dé )请(qǐng ),俱(jù )出(chū ),逢(féng )雍(yōng )、曹(cáo )二(èr )王(wáng )于(yú )殿(diàn )前(qián ),惇(dūn )厉(lì )声(shēng )曰(yuē ):“已(yǐ )得(dé )旨(zhǐ ),立(lì )延(yán )安(ān )郡(jùn )王(wáng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )矣(yǐ )。奈(nài )何(hé )?”雍(yōng )王(wáng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )。”已(yǐ )而(ér )禁(jìn )中(zhōng )按(àn )堵(dǔ )如(rú )故(gù )。

确(què )等(děng )邪(xié )谋(móu )虽(suī )不(bú )得(dé )逞(chěng ),其(qí )踪(zōng )迹(jì )诡(guǐ )秘(mì )亦(yì )莫(mò )辨(biàn )诘(jié ),各(gè )自(zì )谓(wèi )有(yǒu )定(dìng )策(cè )功(gōng )。事(shì )久(jiǔ )语(yǔ )闻(wén ),卒(zú )贻(yí )后(hòu )祸(huò ),其(qí )实(shí )本(běn )恕(shù )发(fā )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ )朔(shuò ),执(zhí )政(zhèng )诣(yì )内(nèi )东(dōng )门(mén ),入(rù )问(wèn )候(hòu ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )垂(chuí )帘(lián ),皇(huáng )子(zǐ )立(lì )帘(lián )外(wài )。太(tài )后(hòu )谕(yù )珪(guī )等(děng ):“皇(huáng )子(zǐ )清(qīng )俊(jùn )好(hǎo )学(xué ),已(yǐ )育(yù )《论(lùn )语(yǔ )》七(qī )卷(juàn ),略(luè )不(bú )好(hǎo )弄(nòng ),止(zhǐ )是(shì )学(xué )书(shū )。自(zì )皇(huáng )帝(dì )服(fú )药(yào ),手(shǒu )写(xiě )佛(fó )经(jīng )二(èr )卷(juàn )祈(qí )福(fú )。”因(yīn )出(chū )所(suǒ )写(xiě )示(shì )珪(guī )等(děng )。书(shū )字(zì )极(jí )端(duān )谨(jǐn ),珪(guī )等(děng )拜(bài )贺(hè )。遂(suí )宣(xuān )制(zhì ),立(lì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),改(gǎi )名(míng )煦(xù ),仍(réng )令(lìng )有(yǒu )司(sī )择(zé )日(rì )备(bèi )礼(lǐ )册(cè )命(mìng )。又(yòu )诏(zhào ):“应(yīng )军(jūn )国(guó )政(zhèng )事(shì ),并(bìng )皇(huáng )太(tài )后(hòu )权(quán )同(tóng )处(chù )分(fèn ),候(hòu )康(kāng )复(fù )日(rì )依(yī )旧(jiù )。”

乙(yǐ )未(wèi ),赦(shè )天(tiān )下(xià ),遣(qiǎn )官(guān )告(gào )于(yú )天(tiān )地(dì )、宗(zōng )庙(miào )、社(shè )稷(jì )、诸(zhū )陵(líng )。

丁(dīng )酉(yǒu ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )命(mìng )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )曾(céng )孝(xiào )宽(kuān )为(wéi )册(cè )立(lì )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )礼(lǐ )仪(yí )使(shǐ )。

戊(wù )戌(xū ),帝(dì )崩(bēng )于(yú )福(fú )宁(níng )殿(diàn ),年(nián )三(sān )十(shí )有(yǒu )八(bā )。宰(zǎi )臣(chén )王(wáng )珪(guī )读(dú )遗(yí )制(zhì ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。尊(zūn )皇(huáng )太(tài )后(hòu )为(wéi )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),皇(huáng )后(hòu )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),德(dé )妃(fēi )硃(zhū )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )妃(fēi )。应(yīng )军(jūn )国(guó )事(shì ),并(bìng )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )权(quán )同(tóng )处(chù )分(fèn ),依(yī )章(zhāng )献(xiàn )明(míng )肃(sù )皇(huáng )后(hòu )故(gù )事(shì )。”

帝(dì )天(tiān )性(xìng )孝(xiào )友(yǒu ),其(qí )入(rù )事(shì )两(liǎng )宫(gōng ),侍(shì )立(lì )终(zhōng )日(rì ),虽(suī )寒(hán )暑(shǔ )不(bú )变(biàn );亲(qīn )爱(ài )二(èr )弟(dì ),无(wú )纤(xiān )豪(háo )之(zhī )间(jiān ),终(zhōng )帝(dì )之(zhī )世(shì ),乃(nǎi )出(chū )居(jū )外(wài )第(dì )。总(zǒng )揽(lǎn )万(wàn )几(jǐ ),小(xiǎo )大(dà )必(bì )亲(qīn )。御(yù )殿(diàn )决(jué )事(shì ),或(huò )日(rì )昃(zè )不(bú )暇(xiá )食(shí ),侍(shì )臣(chén )有(yǒu )以(yǐ )为(wéi )言(yán )者(zhě ),帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )享(xiǎng )天(tiān )下(xià )之(zhī )奉(fèng ),非(fēi )喜(xǐ )劳(láo )恶(è )逸(yì ),诚(chéng )欲(yù )以(yǐ )此(cǐ )勤(qín )报(bào )之(zhī )耳(ěr )。”谦(qiān )冲(chōng )务(wù )实(shí ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )受(shòu )尊(zūn )号(hào )。

时(shí )承(chéng )平(píng )日(rì )久(jiǔ ),事(shì )多(duō )舒(shū )缓(huǎn ),帝(dì )厉(lì )精(jīng )图(tú )治(zhì ),欲(yù )一(yī )振(zhèn )其(qí )弊(bì );又(yòu )以(yǐ )祖(zǔ )宗(zōng )志(zhì )吞(tūn )幽(yōu )蓟(jì )、灵(líng )武(wǔ )而(ér )数(shù )败(bài )兵(bīng ),奋(fèn )然(rán )将(jiāng )雪(xuě )数(shù )世(shì )之(zhī )耻(chǐ )。王(wáng )安(ān )石(shí )遂(suí )以(yǐ )富(fù )强(qiáng )之(zhī )谋(móu )进(jìn ),而(ér )青(qīng )苗(miáo )、保(bǎo )甲(jiǎ )、均(jūn )输(shū )、市(shì )易(yì )、水(shuǐ )利(lì )诸(zhū )法(fǎ ),一(yī )时(shí )并(bìng )兴(xìng ),天(tiān )下(xià )骚(sāo )然(rán ),痛(tòng )哭(kū )流(liú )涕(tì )者(zhě )接(jiē )踵(zhǒng )而(ér )至(zhì )。帝(dì )终(zhōng )不(bú )觉(jiào )悟(wù ),方(fāng )废(fèi )逐(zhú )元(yuán )老(lǎo ),摈(bìn )斥(chì )谏(jiàn )士(shì ),行(háng )之(zhī )不(bú )疑(yí ),祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )良(liáng )法(fǎ )美(měi )意(yì ),变(biàn )坏(huài )几(jǐ )尽(jìn ),驯(xùn )至(zhì )靖(jìng )康(kāng )之(zhī )祸(huò )。

己(jǐ )亥(hài ),赦(shè )天(tiān )下(xià )常(cháng )赦(shè )所(suǒ )不(bú )原(yuán )者(zhě )。

遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )哀(āi )于(yú )辽(liáo )。

白(bái )虹(hóng )贯(guàn )日(rì )。

庚(gēng )子(zǐ ),命(mìng )宰(zǎi )臣(chén )王(wáng )珪(guī )为(wéi )山(shān )陵(líng )使(shǐ )。

甲(jiǎ )寅(yín ),以(yǐ )群(qún )臣(chén )固(gù )请(qǐng ),始(shǐ )同(tóng )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )听(tīng )政(zhèng )。帝(dì )甫(fǔ )十(shí )岁(suì ),临(lín )朝(cháo )庄(zhuāng )严(yán ),左(zuǒ )右(yòu )仆(pú )御(yù ),莫(mò )敢(gǎn )窥(kuī )其(qí )喜(xǐ )愠(yùn )。

己(jǐ )未(wèi ),赐(cì )叔(shū )雍(yōng )王(wáng )颢(hào )、曹(cáo )王(wáng )頵(yūn )赞(zàn )拜(bài )不(bú )名(míng );令(lìng )中(zhōng )外(wài )避(bì )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )父(fù )遵(zūn )甫(fǔ )名(míng )。

诏(zhào ):“边(biān )事(shì )稍(shāo )重(zhòng )者(zhě ),枢(shū )密(mì )院(yuàn )与(yǔ )三(sān )省(shěng )同(tóng )议(yì )以(yǐ )进(jìn )。”

庚(gēng )申(shēn ),进(jìn )封(fēng )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )郇(xún )国(guó )公(gōng )王(wáng )珪(guī )为(wéi )岐(qí )国(guó )公(gōng )。雍(yōng )王(wáng )颢(hào )为(wéi )扬(yáng )王(wáng ),曹(cáo )王(wáng )頵(yūn )为(wéi )荆(jīng )王(wáng ),并(bìng )加(jiā )太(tài )保(bǎo )。进(jìn )封(fēng )弟(dì )宁(níng )国(guó )公(gōng )佶(jí )为(wéi )遂(suí )宁(níng )郡(jùn )王(wáng ),仪(yí )国(guó )公(gōng )佖(bì )为(wéi )大(dà )宁(níng )郡(jùn )王(wáng ),成(chéng )国(guó )公(gōng )俣(yǔ )为(wéi )咸(xián )宁(níng )郡(jùn )王(wáng ),和(hé )国(guó )公(gōng )似(sì )为(wéi )普(pǔ )宁(níng )郡(jùn )王(wáng )。以(yǐ )高(gāo )密(mì )郡(jùn )王(wáng )宗(zōng )晟(shèng )、汉(hàn )东(dōng )郡(jùn )王(wáng )宗(zōng )瑗(yuàn )、华(huá )原(yuán )郡(jùn )王(wáng )宗(zōng )愈(yù )、安(ān )康(kāng )郡(jùn )王(wáng )宗(zōng )隐(yǐn )、建(jiàn )安(ān )郡(jùn )王(wáng )宗(zōng )绰(chāo )并(bìng )为(wéi )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。司(sī )徒(tú )济(jì )阳(yáng )郡(jùn )王(wáng )曹(cáo )佾(yì )为(wéi )太(tài )保(bǎo ),特(tè )进(jìn )王(wáng )安(ān )石(shí )为(wéi )司(sī )空(kōng ),馀(yú )进(jìn )秩(zhì )有(yǒu )差(chà )。

秘(mì )书(shū )省(shěng )正(zhèng )字(zì )范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )上(shàng )疏(shū )论(lùn )丧(sàng )服(fú )之(zhī )制(zhì )曰(yuē ):“先(xiān )王(wáng )制(zhì )礼(lǐ ),君(jūn )服(fú )同(tóng )于(yú )父(fù ),皆(jiē )斩(zhǎn )衰(shuāi )三(sān )年(nián )。盖(gài )恐(kǒng )为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě )不(bú )以(yǐ )父(fù )事(shì )其(qí )君(jūn ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )管(guǎn )乎(hū )人(rén )情(qíng )也(yě )。自(zì )汉(hàn )以(yǐ )来(lái ),不(bú )唯(wéi )人(rén )臣(chén )无(wú )服(fú ),而(ér )人(rén )君(jūn )遂(suí )不(bú )为(wéi )三(sān )年(nián )之(zhī )丧(sàng )。唯(wéi )国(guó )朝(cháo )自(zì )祖(zǔ )宗(zōng )以(yǐ )来(lái ),外(wài )廷(tíng )虽(suī )用(yòng )易(yì )月(yuè )之(zhī )制(zhì ),而(ér )宫(gōng )中(zhōng )实(shí )行(háng )三(sān )年(nián )之(zhī )服(fú )。且(qiě )易(yì )月(yuè )之(zhī )制(zhì )所(suǒ )以(yǐ )难(nán )改(gǎi )者(zhě ),以(yǐ )人(rén )君(jūn )自(zì )不(bú )为(wéi )服(fú )也(yě )。今(jīn )君(jūn )服(fú )已(yǐ )如(rú )古(gǔ )典(diǎn ),而(ér )臣(chén )下(xià )犹(yóu )依(yī )汉(hàn )制(zhì ),是(shì )以(yǐ )大(dà )行(háng )在(zài )殡(bìn ),百(bǎi )官(guān )有(yǒu )司(sī )皆(jiē )已(yǐ )复(fù )其(qí )故(gù )赏(shǎng ),容(róng )貌(mào )衣(yī )服(fú ),无(wú )异(yì )于(yú )行(háng )路(lù )之(zhī )人(rén )。岂(qǐ )人(rén )之(zhī )性(xìng )如(rú )此(cǐ )其(qí )薄(báo )哉(zāi )?由(yóu )上(shàng )不(bú )为(wéi )之(zhī )制(zhì )礼(lǐ )也(yě )。今(jīn )群(qún )臣(chén )虽(suī )易(yì )月(yuè )而(ér )人(rén )主(zhǔ )实(shí )行(háng )丧(sàng ),故(gù )十(shí )二(èr )日(rì )而(ér )小(xiǎo )祥(xiáng ),期(qī )而(ér )又(yòu )小(xiǎo )祥(xiáng );二(èr )十(shí )四(sì )日(rì )而(ér )大(dà )祥(xiáng ),再(zài )期(qī )而(ér )又(yòu )大(dà )祥(xiáng )。小(xiǎo )祥(xiáng )、大(dà )祥(xiáng )不(bú )可(kě )以(yǐ )有(yǒu )二(èr )也(yě ),既(jì )以(yǐ )日(rì )为(wéi )之(zhī ),又(yòu )以(yǐ )月(yuè )为(wéi )之(zhī ),此(cǐ )礼(lǐ )之(zhī )无(wú )据(jù )者(zhě )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )再(zài )期(qī )而(ér )大(dà )祥(xiáng ),中(zhōng )月(yuè )而(ér )禫(dàn )。禫(dàn )者(zhě ),祭(jì )之(zhī )名(míng ),非(fēi )服(fú )之(zhī )色(sè );今(jīn )乃(nǎi )为(wéi )之(zhī )惨(cǎn )服(fú )三(sān )日(rì )然(rán )后(hòu )禫(dàn ),此(cǐ )礼(lǐ )之(zhī )不(bú )经(jīng )者(zhě )也(yě )。既(jì )除(chú )服(fú ),至(zhì )葬(zàng )而(ér )又(yòu )服(fú )之(zhī ),祔(fù )庙(miào )后(hòu )即(jí )吉(jí ),才(cái )八(bā )月(yuè )而(ér )遽(jù )纯(chún )吉(jí ),无(wú )所(suǒ )不(bú )佩(pèi ),此(cǐ )又(yòu )礼(lǐ )之(zhī )无(wú )渐(jiàn )者(zhě )也(yě )。易(yì )月(yuè )之(zhī )制(zhì ),因(yīn )袭(xí )已(yǐ )久(jiǔ ),不(bú )可(kě )复(fù )追(zhuī )。宜(yí )令(lìng )群(qún )臣(chén )朝(cháo )服(fú )正(zhèng )如(rú )今(jīn )日(rì )而(ér )未(wèi )除(chú )衰(shuāi ),至(zhì )期(qī )而(ér )服(fú )之(zhī ),渐(jiàn )除(chú )其(qí )重(zhòng )者(zhě ),再(zài )期(qī )而(ér )又(yòu )服(fú )之(zhī ),乃(nǎi )释(shì )衰(shuāi ),其(qí )馀(yú )则(zé )君(jūn )服(fú )斯(sī )服(fú )可(kě )也(yě )。至(zhì )于(yú )禫(dàn ),不(bú )必(bì )为(wéi )之(zhī )服(fú ),唯(wéi )未(wèi )纯(chún )吉(jí ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )祥(xiáng ),然(rán )后(hòu )无(wú )所(suǒ )不(bú )佩(pèi )。则(zé )三(sān )年(nián )之(zhī )制(zhì ),略(luè )如(rú )古(gǔ )矣(yǐ )。”诏(zhào )礼(lǐ )官(guān )详(xiáng )议(yì )。礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )韩(hán )忠(zhōng )彦(yàn )等(děng )言(yán ):“朝(cháo )廷(tíng )典(diǎn )礼(lǐ ),时(shí )世(shì )异(yì )宜(yí ),不(bú )必(bì )循(xún )古(gǔ )。且(qiě )先(xiān )王(wáng )恤(xù )典(diǎn ),节(jiē )文(wén )甚(shèn )多(duō ),必(bì )欲(yù )循(xún )古(gǔ ),又(yòu )非(fēi )特(tè )如(rú )所(suǒ )言(yán )而(ér )已(yǐ )。今(jīn )既(jì )不(bú )能(néng )尽(jìn )用(yòng ),则(zé )当(dāng )循(xún )祖(zǔ )宗(zōng )故(gù )事(shì )及(jí )先(xiān )帝(dì )遣(qiǎn )制(zhì )。”诏(zhào )从(cóng )其(qí )议(yì )。

司(sī )马(mǎ )光(guāng )入(rù )临(lín ),卫(wèi )士(shì )见(jiàn )光(guāng ),皆(jiē )以(yǐ )手(shǒu )加(jiā )额(é )曰(yuē ):“此(cǐ )司(sī )马(mǎ )相(xiàng )公(gōng )也(yě )。”所(suǒ )至(zhì )民(mín )遮(zhē )道(dào )聚(jù )观(guān ),马(mǎ )既(jì )不(bú )得(dé )行(háng ),曰(yuē ):“公(gōng )无(wú )归(guī )洛(luò ),留(liú )相(xiàng )天(tiān )子(zǐ ),活(huó )百(bǎi )姓(xìng )。”光(guāng )惧(jù ),会(huì )放(fàng )辞(cí )谢(xiè ),遂(suí )径(jìng )归(guī )洛(luò )。

太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),诘(jié )问(wèn )主(zhǔ )者(zhě ),遣(qiǎn )内(nèi )侍(shì )梁(liáng )惟(wéi )简(jiǎn )劳(láo )光(guāng ),向(xiàng )所(suǒ )当(dāng )先(xiān )者(zhě )。光(guāng )乃(nǎi )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“近(jìn )岁(suì )士(shì )大(dà )夫(fū )以(yǐ )言(yán )为(wéi )讳(huì ),闾(lǘ )阎(yán )愁(chóu )苦(kǔ )于(yú )下(xià )而(ér )上(shàng )不(bú )知(zhī ),明(míng )主(zhǔ )忧(yōu )勤(qín )于(yú )上(shàng )而(ér )下(xià )无(wú )所(suǒ )诉(sù ),此(cǐ )罪(zuì )在(zài )群(qún )臣(chén ),而(ér )愚(yú )民(mín )无(wú )知(zhī ),归(guī )怨(yuàn )先(xiān )帝(dì )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )今(jīn )日(rì )所(suǒ )宜(yí )先(xiān )者(zhě ),莫(mò )若(ruò )明(míng )下(xià )诏(zhào )书(shū ),广(guǎng )开(kāi )言(yán )路(lù ),不(bú )以(yǐ )有(yǒu )官(guān )无(wú )官(guān ),凡(fán )知(zhī )朝(cháo )政(zhèng )阙(què )失(shī )及(jí )民(mín )间(jiān )疾(jí )苦(kǔ )者(zhě ),并(bìng )许(xǔ )进(jìn )实(shí )封(fēng )状(zhuàng ),尽(jìn )情(qíng )极(jí )言(yán )。仍(réng )颁(bān )下(xià )诸(zhū )路(lù )州(zhōu )军(jūn ),出(chū )榜(bǎng )晓(xiǎo )示(shì ),在(zài )京(jīng )则(zé )于(yú )鼓(gǔ )院(yuàn )投(tóu )下(xià ),委(wěi )主(zhǔ )判(pàn )官(guān )画(huà )时(shí )进(jìn )入(rù );在(zài )外(wài )则(zé )于(yú )州(zhōu )军(jūn )投(tóu )下(xià ),委(wěi )长(zhǎng )吏(lì )即(jí )日(rì )附(fù )递(dì )奏(zòu )闻(wén )。皆(jiē )不(bú )得(dé )责(zé )取(qǔ )副(fù )本(běn ),强(qiáng )有(yǒu )抑(yì )退(tuì )。群(qún )臣(chén )若(ruò )有(yǒu )沮(jǔ )难(nán )者(zhě ),其(qí )人(rén )必(bì )有(yǒu )奸(jiān )恶(è ),畏(wèi )人(rén )指(zhǐ )陈(chén ),专(zhuān )欲(yù )壅(yōng )蔽(bì )聪(cōng )明(míng ),此(cǐ )不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )。”从(cóng )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),初(chū )御(yù )紫(zǐ )宸(chén )殿(diàn )。

辛(xīn )未(wèi ),诏(zhào )宽(kuān )保(bǎo )甲(jiǎ )、养(yǎng )马(mǎ ),蠲(juān )元(yuán )丰(fēng )六(liù )年(nián )以(yǐ )前(qián )逋(bū )赋(fù )。

甲(jiǎ )戌(xū ),诏(zhào )曰(yuē ):“先(xiān )皇(huáng )帝(dì )临(lín )御(yù )十(shí )有(yǒu )九(jiǔ )年(nián ),建(jiàn )立(lì )政(zhèng )事(shì )以(yǐ )泽(zé )天(tiān )下(xià );而(ér )有(yǒu )司(sī )奉(fèng )行(háng )失(shī )当(dāng ),几(jǐ )于(yú )繁(fán )扰(rǎo ),或(huò )苟(gǒu )且(qiě )文(wén )具(jù ),不(bú )能(néng )布(bù )宣(xuān )实(shí )惠(huì )。其(qí )申(shēn )谕(yù )中(zhōng )外(wài ),协(xié )心(xīn )奉(fèng )令(lìng ),以(yǐ )称(chēng )先(xiān )帝(dì )惠(huì )安(ān )元(yuán )元(yuán )之(zhī )意(yì )。”

乙(yǐ )亥(hài ),诏(zhào )以(yǐ )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )生(shēng )日(rì )为(wéi )坤(kūn )成(chéng )节(jiē )。

丁(dīng )丑(chǒu ),谕(yù )枢(shū )密(mì )、中(zhōng )书(shū )通(tōng )议(yì )事(shì )都(dōu )堂(táng )。

以(yǐ )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )兼(jiān )侍(shì )读(dú )。公(gōng )著(zhe )时(shí )知(zhī )扬(yáng )州(zhōu ),特(tè )召(zhào )用(yòng )之(zhī ),遵(zūn )先(xiān )帝(dì )意(yì )也(yě )。

以(yǐ )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì )司(sī )马(mǎ )光(guāng )知(zhī )陈(chén )州(zhōu )。

庚(gēng )辰(chén ),知(zhī )太(tài )原(yuán )府(fǔ )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )遣(qiǎn )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )袭(xí )夏(xià )人(rén )于(yú )聚(jù )星(xīng )泊(bó ),斩(zhǎn )首(shǒu )六(liù )百(bǎi )级(jí )。

辛(xīn )巳(sì ),遣(qiǎn )使(shǐ )以(yǐ )先(xiān )帝(dì )遗(yí )留(liú )物(wù )遗(yí )辽(liáo ),及(jí )告(gào )即(jí )位(wèi )。

以(yǐ )职(zhí )方(fāng )员(yuán )外(wài )郎(láng )刑(xíng )恕(shù )为(wéi )右(yòu )司(sī )员(yuán )外(wài )郎(láng )。蔡(cài )确(què )欲(yù )因(yīn )恕(shù )以(yǐ )结(jié )司(sī )马(mǎ )光(guāng )、吕(lǚ )公(gōng )著(zhe ),故(gù )骤(zhòu )迁(qiān )都(dōu )司(sī )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),枢(shū )密(mì )院(yuàn )言(yán ):“府(fǔ )界(jiè )三(sān )路(lù )保(bǎo )甲(jiǎ ),两(liǎng )丁(dīng )之(zhī )家(jiā )止(zhǐ )有(yǒu )病(bìng )盯(dīng )田(tián )不(bú )及(jí )二(èr )十(shí )亩(mǔ )者(zhě ),听(tīng )自(zì )陈(chén ),提(tí )举(jǔ )司(sī )审(shěn )验(yàn )与(yǔ )放(fàng )免(miǎn )。”从(cóng )之(zhī )。

丁(dīng )亥(hài ),复(fù )蠲(juān )旧(jiù )年(nián )逋(bū )赋(fù )。

辛(xīn )卯(mǎo ),辽(liáo )主(zhǔ )西(xī )幸(xìng )。

五(wǔ )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),诏(zhào )百(bǎi )官(guān )言(yán )朝(cháo )政(zhèng )阙(què )失(shī ),榜(bǎng )于(yú )朝(cháo )堂(táng )。时(shí )大(dà )臣(chén )有(yǒu )不(bú )欲(yù )者(zhě ),于(yú )诏(zhào )语(yǔ )中(zhōng )设(shè )六(liù )事(shì )以(yǐ )禁(jìn )切(qiē )言(yán )者(zhě )曰(yuē ):“若(ruò )阴(yīn )有(yǒu )所(suǒ )怀(huái ),犯(fàn )其(qí )非(fēi )分(fèn ),或(huò )扇(shàn )摇(yáo )机(jī )事(shì )之(zhī )重(zhòng ),或(huò )迎(yíng )合(hé )已(yǐ )行(háng )之(zhī )令(lìng ),上(shàng )则(zé )顾(gù )望(wàng )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )意(yì )以(yǐ )侥(yáo )倖(xìng )希(xī )进(jìn ),下(xià )则(zé )眩(xuàn )惑(huò )流(liú )俗(sú )之(zhī )情(qíng )以(yǐ )干(gàn )取(qǔ )虚(xū )誉(yù ),若(ruò )此(cǐ )者(zhě ),必(bì )罚(fá )无(wú )赦(shè )。”

诏(zhào )知(zhī )陈(chén )州(zhōu )司(sī )马(mǎ )光(guāng )过(guò )阙(què )入(rù )见(jiàn )。先(xiān )是(shì )光(guāng )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“谏(jiàn )争(zhēng )之(zhī )臣(chén ),人(rén )主(zhǔ )之(zhī )耳(ěr )目(mù )也(yě )。太(tài )府(fǔ )少(shǎo )卿(qīng )宋(sòng )彭(péng )年(nián ),言(yán )在(zài )京(jīng )不(bú )可(kě )不(bú )并(bìng )置(zhì )三(sān )衙(yá )管(guǎn )军(jūn )臣(chén )僚(liáo )。水(shuǐ )部(bù )员(yuán )外(wài )郎(láng )王(wáng )鄂(è ),乞(qǐ )依(yī )令(lìng )保(bǎo )马(mǎ )元(yuán )立(lì )条(tiáo )限(xiàn ),均(jūn )定(dìng )逐(zhú )年(nián )合(hé )买(mǎi )之(zhī )数(shù );又(yòu )乞(qǐ )令(lìng )太(tài )学(xué )增(zēng )置(zhì )《春(chūn )秋(qiū )》博(bó )士(shì )。朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )非(fēi )其(qí )本(běn )职(zhí )而(ér )言(yán ),各(gè )罚(fá )铜(tóng )三(sān )十(shí )斤(jīn )。陛(bì )下(xià )临(lín )政(zhèng )之(zhī )初(chū ),而(ér )二(èr )臣(chén )首(shǒu )以(yǐ )言(yán )事(shì )获(huò )罪(zuì ),臣(chén )恐(kǒng )中(zhōng )外(wài )闻(wén )之(zhī ),忠(zhōng )臣(chén )解(jiě )体(tǐ ),直(zhí )士(shì )挫(cuò )气(qì ),太(tài )平(píng )之(zhī )功(gōng )尚(shàng )未(wèi )可(kě )期(qī )也(yě )。”于(yú )是(shì )令(lìng )光(guāng )过(guò )阙(què )入(rù )见(jiàn ),使(shǐ )者(zhě )劳(láo )问(wèn ),望(wàng )相(xiàng )于(yú )道(dào )。

丁(dīng )酉(yǒu ),群(qún )臣(chén )请(qǐng )以(yǐ )十(shí )二(èr )月(yuè )八(bā )日(rì )为(wéi )兴(xìng )龙(lóng )节(jiē )。帝(dì )本(běn )以(yǐ )七(qī )日(rì )生(shēng ),避(bì )僖(xī )祖(zǔ )忌(jì )辰(chén ),故(gù )移(yí )其(qí )节(jiē )于(yú )次(cì )日(rì )。

戊(wù )戌(xū ),诏(zhào )苏(sū )轼(shì )复(fù )朝(cháo )奉(fèng )郎(láng )、知(zhī )登(dēng )州(zhōu )。

己(jǐ )亥(hài ),诏(zhào )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )乘(chéng )传(chuán )赴(fù )阙(què )。

庚(gēng )子(zǐ ),以(yǐ )程(chéng )颢(hào )为(wéi )宗(zōng )正(zhèng )寺(sì )丞(chéng )。

壬(rén )寅(yín ),城(chéng )熙(xī )、兰(lán )、通(tōng )远(yuǎn )军(jūn ),赐(cì )李(lǐ )宪(xiàn )、赵(zhào )济(jì )银(yín )帛(bó )有(yǒu )差(chà )。

甲(jiǎ )辰(chén ),作(zuò )受(shòu )命(mìng )宝(bǎo )。

丙(bǐng )午(wǔ ),京(jīng )师(shī )地(dì )震(zhèn ),起(qǐ )酉(yǒu )时(shí ),即(jí )止(zhǐ )。

复(fù )置(zhì )辽(liáo )州(zhōu )。

诏(zhào ):“开(kāi )封(fēng )府(fǔ )界(jiè )三(sān )路(lù )弓(gōng )兵(bīng ),并(bìng )依(yī )保(bǎo )甲(jiǎ )未(wèi )行(háng )以(yǐ )前(qián )复(fù )置(zhì )。”

庚(gēng )戌(xū ),尚(shàng )书(shū )至(zhì )仆(pú )射(shè )兼(jiān )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )岐(qí )国(guó )公(gōng )王(wáng )珪(guī )卒(zú )。赠(zèng )太(tài )师(shī ),谥(shì )文(wén )恭(gōng )。礼(lǐ )部(bù )言(yán )当(dāng )举(jǔ )哀(āi )成(chéng )服(fú ),诏(zhào )以(yǐ )大(dà )行(háng )在(zài )殡(bìn ),罢(bà )之(zhī )。珪(guī )自(zì )执(zhí )政(zhèng )至(zhì )宰(zǎi )相(xiàng )凡(fán )十(shí )六(liù )年(nián ),无(wú )所(suǒ )建(jiàn )明(míng ),时(shí )号(hào )“三(sān )旨(zhǐ )宰(zǎi )相(xiàng )”,以(yǐ )其(qí )上(shàng )殿(diàn )进(jìn )呈(chéng )云(yún )“取(qǔ )圣(shèng )旨(zhǐ )”,上(shàng )可(kě )否(fǒu )讫(qì )云(yún )“领(lǐng )圣(shèng )旨(zhǐ )”,既(jì )退(tuì )谕(yù )禀(bǐng )事(shì )者(zhě )云(yún )“已(yǐ )得(dé )圣(shèng )旨(zhǐ )”故(gù )也(yě )。又(yòu )与(yǔ )蔡(cài )确(què )比(bǐ )以(yǐ )沮(jǔ )司(sī )马(mǎ )光(guāng ),而(ér )兴(xìng )西(xī )师(shī )之(zhī )役(yì )为(wéi )清(qīng )议(yì )所(suǒ )抑(yì )。

改(gǎi )命(mìng )蔡(cài )确(què )为(wéi )山(shān )陵(líng )使(shǐ )。

丙(bǐng )辰(chén ),赐(cì )礼(lǐ )部(bù )奏(zòu )名(míng )进(jìn )士(shì )焦(jiāo )蹈(dǎo )等(děng )及(jí )诸(zhū )科(kē )及(jí )第(dì )、出(chū )身(shēn )、同(tóng )出(chū )身(shēn )四(sì )百(bǎi )六(liù )十(shí )一(yī )人(rén )。

太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )驿(yì )召(zhào )司(sī )马(mǎ )光(guāng )、吕(lǚ )公(gōng )著(zhe ),未(wèi )至(zhì ),遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )迎(yíng )劳(láo ),手(shǒu )书(shū )问(wèn )今(jīn )日(rì )设(shè )施(shī )所(suǒ )宜(yí )先(xiān )。未(wèi )及(jí )条(tiáo )下(xià ),已(yǐ )散(sàn )遣(qiǎn )修(xiū )京(jīng )城(chéng )役(yì )夫(fū ),减(jiǎn )皇(huáng )城(chéng )逻(luó )卒(zú ),止(zhǐ )禁(jìn )庭(tíng )工(gōng )技(jì ),出(chū )近(jìn )侍(shì )尤(yóu )无(wú )状(zhuàng )者(zhě ),戒(jiè )中(zhōng )外(wài )无(wú )苛(kē )敛(liǎn ),宽(kuān )民(mín )间(jiān )保(bǎo )户(hù )马(mǎ ),罢(bà )所(suǒ )买(mǎi )物(wù )货(huò )场(chǎng )。事(shì )由(yóu )中(zhōng )旨(zhǐ ),王(wáng )珪(guī )等(děng )弗(fú )预(yù )知(zhī )也(yě )。从(cóng )父(fù )遵(zūn )裕(yù )坐(zuò )西(xī )征(zhēng )失(shī )律(lǜ )抵(dǐ )罪(zuì ),蔡(cài )确(què )欲(yù )献(xiàn )谀(yú )以(yǐ )固(gù )位(wèi ),乞(qǐ )复(fù )其(qí )官(guān ),后(hòu )曰(yuē ):“遵(zūn )裕(yù )灵(líng )武(wǔ )之(zhī )役(yì ),涂(tú )炭(tàn )百(bǎi )万(wàn )。先(xiān )帝(dì )中(zhōng )夜(yè )得(dé )报(bào ),起(qǐ ),环(huán )榻(tà )行(háng ),彻(chè )旦(dàn )不(bú )能(néng )寐(mèi ),自(zì )是(shì )惊(jīng )悸(jì ),驯(xùn )致(zhì )大(dà )故(gù ),祸(huò )由(yóu )遵(zūn )裕(yù ),得(dé )免(miǎn )刑(xíng )诛(zhū )幸(xìng )矣(yǐ );先(xiān )帝(dì )肉(ròu )未(wèi )冷(lěng ),吾(wú )何(hé )敢(gǎn )顾(gù )私(sī )恩(ēn )而(ér )违(wéi )天(tiān )下(xià )公(gōng )议(yì )乎(hū )!”确(què )悚(sǒng )忄(shù )栗(lì )而(ér )退(tuì )。

戊(wù )午(wǔ ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )蔡(cài )确(què )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )兼(jiān )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng ),知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )韩(hán )缜(zhěn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng ),门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )章(zhāng )惇(dūn )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn ),资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì )司(sī )马(mǎ )光(guāng )为(wéi )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )。

初(chū ),光(guāng )以(yǐ )知(zhī )陈(chén )州(zhōu )过(guò )阙(què ),入(rù )见(jiàn ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )以(yǐ )五(wǔ )月(yuè )五(wǔ )日(rì )诏(zhào )书(shū )示(shì )光(guāng )。光(guāng )言(yán ):“诏(zhào )书(shū )始(shǐ )末(mò )之(zhī )言(yán ),固(gù )已(yǐ )尽(jìn )善(shàn );中(zhōng )间(jiān )逆(nì )以(yǐ )六(liù )事(shì )防(fáng )之(zhī ),臣(chén )以(yǐ )为(wéi )人(rén )唯(wéi )不(bú )言(yán ),言(yán )则(zé )入(rù )六(liù )事(shì )矣(yǐ )。或(huò )于(yú )群(qún )臣(chén )有(yǒu )所(suǒ )褒(bāo )贬(biǎn ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )阴(yīn )有(yǒu )所(suǒ )怀(huái );本(běn )职(zhí )之(zhī )外(wài )微(wēi )有(yǒu )所(suǒ )涉(shè ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )犯(fàn )非(fēi )其(qí )分(fèn );陈(chén )国(guó )家(jiā )安(ān )危(wēi )大(dà )计(jì ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )扇(shàn )摇(yáo )机(jī )事(shì )之(zhī )重(zhòng );或(huò )与(yǔ )朝(cháo )旨(zhǐ )暗(àn )合(hé ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )迎(yíng )合(hé )已(yǐ )行(háng )之(zhī )令(lìng );言(yán )新(xīn )法(fǎ )不(bú )便(biàn )当(dāng )改(gǎi ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )观(guān )望(wàng )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )意(yì );言(yán )民(mín )间(jiān )愁(chóu )苦(kǔ )可(kě )悯(mǐn ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )眩(xuàn )惑(huò )流(liú )俗(sú )之(zhī )情(qíng )。然(rán )则(zé )天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì ),无(wú )复(fù )可(kě )言(yán )者(zhě ),是(shì )诏(zhào )书(shū )始(shǐ )于(yú )求(qiú )谏(jiàn )而(ér )终(zhōng )于(yú )拒(jù )谏(jiàn )也(yě )。乞(qǐ )删(shān )去(qù )中(zhōng )间(jiān )一(yī )节(jiē ),使(shǐ )人(rén )尽(jìn )所(suǒ )怀(huái ),不(bú )忧(yōu )黜(chù )罚(fá ),则(zé )中(zhōng )外(wài )之(zhī )事(shì ),远(yuǎn )近(jìn )之(zhī )情(qíng ),如(rú )指(zhǐ )诸(zhū )掌(zhǎng )矣(yǐ )。”

至(zhì )是(shì )拜(bài )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng ),光(guāng )辞(cí ),二(èr )答(dá )刂(cè )并(bìng )进(jìn )。其(qí )一(yī )请(qǐng )厘(lí )革(gé )新(xīn )法(fǎ )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )厉(lì )精(jīng )求(qiú )治(zhì )以(yǐ )致(zhì )太(tài )平(píng ),不(bú )幸(xìng )所(suǒ )委(wěi )之(zhī )人(rén )不(bú )足(zú )以(yǐ )仰(yǎng )副(fù )圣(shèng )志(zhì ),多(duō )以(yǐ )己(jǐ )意(yì )轻(qīng )改(gǎi )旧(jiù )章(zhāng ),谓(wèi )之(zhī )新(xīn )法(fǎ )。其(qí )人(rén )意(yì )所(suǒ )欲(yù )为(wéi ),人(rén )主(zhǔ )不(bú )能(néng )夺(duó ),天(tiān )下(xià )莫(mò )能(néng )移(yí )。搢(jìn )绅(shēn )士(shì )大(dà )夫(fū )望(wàng )风(fēng )承(chéng )流(liú ),竞(jìng )献(xiàn )策(cè )画(huà ),作(zuò )青(qīng )苗(miáo )、免(miǎn )役(yì )、市(shì )易(yì )、赊(shē )贷(dài )等(děng )法(fǎ )。又(yòu )有(yǒu )边(biān )鄙(bǐ )之(zhī )臣(chén ),行(háng )险(xiǎn )侥(yáo )倖(xìng ),轻(qīng )动(dòng )干(gàn )戈(gē ),深(shēn )入(rù )敌(dí )境(jìng ),使(shǐ )兵(bīng )夫(fū )数(shù )十(shí )万(wàn )暴(bào )骸(hái )于(yú )旷(kuàng )野(yě )。又(yòu )有(yǒu )生(shēng )事(shì )之(zhī )臣(chén ),建(jiàn )议(yì )置(zhì )保(bǎo )甲(jiǎ )、户(hù )马(mǎ )以(yǐ )资(zī )武(wǔ )备(bèi ),变(biàn )茶(chá )盐(yán )、铁(tiě )冶(yě )等(děng )法(fǎ ),增(zēng )家(jiā )业(yè )侵(qīn )街(jiē )商(shāng )税(shuì )钱(qián )以(yǐ )供(gòng )军(jūn )需(xū ),非(fēi )先(xiān )帝(dì )之(zhī )本(běn )志(zhì )也(yě )。先(xiān )帝(dì )升(shēng )遐(xiá ),臣(chén )奔(bēn )丧(sàng )至(zhì )京(jīng ),乃(nǎi )蒙(méng )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )陛(bì )下(xià )特(tè )降(jiàng )中(zhōng )使(shǐ ),访(fǎng )以(yǐ )得(dé )失(shī )。顾(gù )天(tiān )下(xià )事(shì )务(wù )至(zhì )多(duō ),但(dàn )乞(qǐ )下(xià )诏(zhào ),使(shǐ )吏(lì )民(mín )得(dé )实(shí )封(fēng )上(shàng )言(yán ),庶(shù )几(jǐ )民(mín )间(jiān )疾(jí )苦(kǔ )无(wú )不(bú )闻(wén )达(dá )。既(jì )而(ér )闻(wén )有(yǒu )旨(zhǐ )罢(bà )修(xiū )城(chéng )役(yì )夫(fū ),撤(chè )巡(xún )逻(luó )之(zhī )卒(zú ),止(zhǐ )御(yù )前(qián )造(zào )作(zuò ),京(jīng )城(chéng )之(zhī )民(mín )已(yǐ )自(zì )欢(huān )跃(yuè )。及(jí )臣(chén )归(guī )西(xī )京(jīng )之(zhī )后(hòu ),继(jì )闻(wén )斥(chì )退(tuì )近(jìn )习(xí )之(zhī )无(wú )状(zhuàng )者(zhě ),戒(jiè )饬(chì )有(yǒu )司(sī )奉(fèng )法(fǎ )失(shī )当(dāng )过(guò )为(wéi )繁(fán )扰(rǎo )者(zhě ),罢(bà )物(wù )货(huò )场(chǎng )及(jí )所(suǒ )养(yǎng )户(hù )马(mǎ ),又(yòu )宽(kuān )保(bǎo )马(mǎ )年(nián )限(xiàn ),四(sì )方(fāng )之(zhī )人(rén ),无(wú )不(bú )鼓(gǔ )舞(wǔ )圣(shèng )德(dé )。凡(fán )臣(chén )所(suǒ )欲(yù )言(yán )者(zhě ),陛(bì )下(xià )略(luè )以(yǐ )行(háng )之(zhī )。然(rán )尚(shàng )有(yǒu )病(bìng )民(mín )伤(shāng )国(guó )有(yǒu )害(hài )无(wú )益(yì )者(zhě ),如(rú )保(bǎo )甲(jiǎ )、免(miǎn )役(yì )钱(qián )、将(jiāng )官(guān )三(sān )事(shì ),皆(jiē )当(dāng )今(jīn )之(zhī )急(jí )务(wù ),厘(lí )革(gé )所(suǒ )宜(yí )先(xiān )者(zhě ),别(bié )状(zhuàng )奏(zòu )闻(wén ),伏(fú )望(wàng )早(zǎo )赐(cì )施(shī )行(háng )。”

时(shí )方(fāng )遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )召(zhào )光(guāng )受(shòu )告(gào ),光(guāng )复(fù )辞(cí )。太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )赐(cì )以(yǐ )手(shǒu )诏(zhào )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )新(xīn )弃(qì )天(tiān )下(xià ),天(tiān )子(zǐ )幼(yòu )冲(chōng ),此(cǐ )何(hé )时(shí ),而(ér )君(jūn )辞(cí )位(wèi )邪(xié )?”且(qiě )使(shǐ )梁(liáng )惟(wéi )简(jiǎn )宣(xuān )旨(zhǐ )曰(yuē ):“早(zǎo )来(lái )所(suǒ )奏(zòu ),备(bèi )悉(xī )卿(qīng )意(yì ),再(zài )降(jiàng )诏(zhào )开(kāi )言(yán )路(lù ),俟(sì )卿(qīng )供(gòng )职(zhí )施(shī )行(háng )。”光(guāng )由(yóu )是(shì )不(bú )敢(gǎn )复(fù )辞(cí )。

时(shí )民(mín )日(rì )夜(yè )引(yǐn )领(lǐng )以(yǐ )观(guān )新(xīn )政(zhèng ),而(ér )议(yì )者(zhě )犹(yóu )以(yǐ )为(wéi )三(sān )年(nián )无(wú )改(gǎi )于(yú )父(fù )之(zhī )道(dào ),光(guāng )慨(kǎi )然(rán )争(zhēng )之(zhī )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )之(zhī )法(fǎ ),其(qí )善(shàn )者(zhě )虽(suī )百(bǎi )世(shì )不(bú )可(kě )变(biàn )也(yě )。若(ruò )王(wáng )安(ān )石(shí )、吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )等(děng )所(suǒ )建(jiàn ),为(wéi )天(tiān )下(xià )害(hài ),非(fēi )先(xiān )帝(dì )本(běn )意(yì )者(zhě ),改(gǎi )之(zhī )当(dāng )如(rú )救(jiù )焚(fén )拯(zhěng )溺(nì ),犹(yóu )恐(kǒng )不(bú )及(jí )。昔(xī )汉(hàn )文(wén )帝(dì )除(chú )肉(ròu )刑(xíng ),斩(zhǎn )右(yòu )趾(zhǐ )者(zhě )弃(qì )市(shì ),笞(chī )五(wǔ )百(bǎi )者(zhě )多(duō )死(sǐ ),景(jǐng )帝(dì )元(yuán )年(nián )即(jí )改(gǎi )之(zhī )。武(wǔ )帝(dì )作(zuò )盐(yán )铁(tiě )、榷(què )酤(gū )、均(jūn )输(shū )算(suàn )法(fǎ ),昭(zhāo )帝(dì )罢(bà )之(zhī )。唐(táng )代(dài )宗(zōng )纵(zòng )宦(huàn )官(guān )求(qiú )赂(lù )遗(yí ),置(zhì )客(kè )者(zhě ),拘(jū )滞(zhì )四(sì )方(fāng )之(zhī )人(rén ),德(dé )宗(zōng )立(lì )未(wèi )三(sān )月(yuè )罢(bà )之(zhī )。德(dé )宗(zōng )晚(wǎn )年(nián )为(wéi )宫(gōng )市(shì ),五(wǔ )坊(fāng )小(xiǎo )儿(ér )暴(bào )横(héng ),盐(yán )铁(tiě )月(yuè )进(jìn )羡(xiàn )馀(yú ),顺(shùn )帝(dì )即(jí )位(wèi )罢(bà )之(zhī )。当(dāng )时(shí )悦(yuè )服(fú ),后(hòu )世(shì )称(chēng )颂(sòng ),未(wèi )有(yǒu )或(huò )非(fēi )之(zhī )者(zhě )也(yě )。况(kuàng )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )以(yǐ )母(mǔ )改(gǎi )子(zǐ ),非(fēi )子(zǐ )改(gǎi )父(fù )乎(hū )!”于(yú )是(shì )众(zhòng )议(yì )乃(nǎi )息(xī )。

六(liù )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),罢(bà )府(fǔ )界(jiè )三(sān )路(lù )保(bǎo )甲(jiǎ )不(bú )许(xǔ )投(tóu )军(jūn )及(jí )充(chōng )弓(gōng )箭(jiàn )手(shǒu )指(zhǐ )挥(huī )。

戊(wù )辰(chén ),辽(liáo )主(zhǔ )驻(zhù )拖(tuō )古(gǔ )烈(liè )。

庚(gēng )午(wǔ ),赐(cì )楚(chǔ )州(zhōu )孝(xiào )子(zǐ )徐(xú )积(jī )绢(juàn )米(mǐ )。积(jī )三(sān )岁(suì )父(fù )殁(mò ),每(měi )旦(dàn ),哭(kū )甚(shèn )哀(āi )。母(mǔ )使(shǐ )读(dú )《孝(xiào )经(jīng )》,辄(zhé )流(liú )涕(tì )。事(shì )母(mǔ )尽(jìn )孝(xiào ),朝(cháo )夕(xī )冠(guàn )带(dài )定(dìng )省(shěng )。年(nián )四(sì )十(shí ),不(bú )婚(hūn )不(bú )仕(shì )。不(bú )婚(hūn )者(zhě ),恐(kǒng )异(yì )姓(xìng )不(bú )能(néng )尽(jìn )心(xīn )于(yú )母(mǔ )也(yě );不(bú )仕(shì )者(zhě ),恐(kǒng )一(yī )日(rì )去(qù )其(qí )亲(qīn )也(yě )。乡(xiāng )人(rén )勉(miǎn )之(zhī )就(jiù )举(jǔ ),遂(suí )偕(xié )母(mǔ )之(zhī )京(jīng )师(shī )。既(jì )登(dēng )第(dì ),未(wèi )调(diào )官(guān )而(ér )母(mǔ )亡(wáng ),遂(suí )不(bú )复(fù )仕(shì )。监(jiān )司(sī )上(shàng )其(qí )行(háng ),以(yǐ )为(wéi )郡(jùn )教(jiāo )授(shòu )。久(jiǔ )之(zhī ),致(zhì )仕(shì ),归(guī )山(shān )阳(yáng )。积(jī )尝(cháng )语(yǔ )苏(sū )轼(shì )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )皆(jiē )有(yǒu )功(gōng ),独(dú )称(chēng )大(dà )禹(yǔ )之(zhī )功(gōng ),自(zì )古(gǔ )皆(jiē )有(yǒu )才(cái ),独(dú )称(chēng )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )才(cái ),以(yǐ )其(qí )有(yǒu )德(dé )以(yǐ )将(jiāng )之(zhī )故(gù )尔(ěr )。”轼(shì )然(rán )其(qí )言(yán )。

辽(liáo )主(zhǔ )念(niàn )萧(xiāo )乌(wū )纳(nà )之(zhī )忠(zhōng ),欲(yù )使(shǐ )尚(shàng )越(yuè )国(guó )公(gōng )主(zhǔ )。公(gōng )主(zhǔ ),辽(liáo )主(zhǔ )第(dì )三(sān )女(nǚ ),先(xiān )下(xià )嫁(jià )萧(xiāo )酬(chóu )斡(wò ),时(shí )斡(wò )以(yǐ )罪(zuì )离(lí )婚(hūn ),故(gù )欲(yù )使(shǐ )乌(wū )纳(nà )尚(shàng )之(zhī ),乌(wū )纳(nà )固(gù )辞(cí )。壬(rén )申(shēn ),改(gǎi )王(wáng )绩(jì )为(wéi )南(nán )府(fǔ )宰(zǎi )相(xiàng ),即(jí )命(mìng )乌(wū )纳(nà )兼(jiān )知(zhī )南(nán )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì )。

丙(bǐng )子(zǐ ),以(yǐ )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì )韩(hán )维(wéi )知(zhī )陈(chén )州(zhōu )。维(wéi )初(chū )赴(fù )临(lín )阙(què )庭(tíng ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )降(jiàng )手(shǒu )诏(zhào )劳(láo )问(wèn )。维(wéi )奏(zòu ):“治(zhì )天(tiān )下(xià )之(zhī )道(dào ),不(bú )必(bì )过(guò )求(qiú )高(gāo )远(yuǎn ),在(zài )审(shěn )人(rén )情(qíng )而(ér )已(yǐ )。识(shí )人(rén )情(qíng )不(bú )难(nán ),以(yǐ )己(jǐ )之(zhī )心(xīn )推(tuī )人(rén )之(zhī )情(qíng )可(kě )见(jiàn )矣(yǐ )。人(rén )情(qíng )贫(pín )则(zé )思(sī )富(fù ),苦(kǔ )则(zé )思(sī )乐(lè ),劳(láo )困(kùn )则(zé )思(sī )息(xī ),郁(yù )塞(sāi )则(zé )思(sī )通(tōng )。陛(bì )下(xià )诚(chéng )能(néng )常(cháng )以(yǐ )利(lì )民(mín )为(wéi )本(běn ),则(zé )人(rén )富(fù )矣(yǐ );常(cháng )以(yǐ )爱(ài )民(mín )为(wéi )心(xīn ),则(zé )人(rén )乐(lè )矣(yǐ );役(yì )事(shì )之(zhī )有(yǒu )妨(fáng )农(nóng )务(wù )者(zhě )去(qù )之(zhī ),则(zé )劳(láo )困(kùn )息(xī )矣(yǐ );法(fǎ )禁(jìn )之(zhī )无(wú )益(yì )治(zhì )道(dào )者(zhě )蠲(juān )之(zhī ),则(zé )郁(yù )塞(sāi )通(tōng )矣(yǐ )。”又(yòu )奏(zòu ):“臣(chén )尝(cháng )请(qǐng )陛(bì )下(xià )深(shēn )察(chá )盗(dào )贼(zéi )之(zhī )原(yuán ),罢(bà )非(fēi )业(yè )之(zhī )令(lìng ),宽(kuān )训(xùn )练(liàn )之(zhī )程(chéng ),盖(gài )为(wéi )保(bǎo )甲(jiǎ )、保(bǎo )马(mǎ )发(fā )也(yě )。臣(chén )非(fēi )谓(wèi )国(guó )马(mǎ )遂(suí )不(bú )可(kě )养(yǎng ),但(dàn )官(guān )置(zhì )监(jiān )牧(mù )可(kě )矣(yǐ );非(fēi )谓(wèi )兵(bīng )民(mín )遂(suí )不(bú )可(kě )教(jiāo ),但(dàn )于(yú )农(nóng )隙(xì )一(yī )时(shí )训(xùn )练(liàn )可(kě )矣(yǐ )。”至(zhì )是(shì ),起(qǐ )知(zhī )陈(chén )州(zhōu );未(wèi )行(háng ),召(zhào )兼(jiān )侍(shì )读(dú ),加(jiā )大(dà )学(xué )士(shì )。

丁(dīng )丑(chǒu ),宗(zōng )正(zhèng )寺(sì )丞(chéng )程(chéng )颢(hào )卒(zú )。颢(hào )十(shí )五(wǔ )六(liù )时(shí ),与(yǔ )弟(dì )颐(yí )闻(wén )周(zhōu )惇(dūn )颐(yí )论(lùn )学(xué ),遂(suí )厌(yàn )科(kē )举(jǔ ),慨(kǎi )然(rán )有(yǒu )求(qiú )道(dào )之(zhī )志(zhì ),泛(fàn )滥(làn )于(yú )诸(zhū )家(jiā ),出(chū )入(rù )于(yú )释(shì )、老(lǎo )者(zhě )几(jǐ )十(shí )年(nián ),反(fǎn )求(qiú )诸(zhū )《六(liù )经(jīng )》而(ér )后(hòu )得(dé )之(zhī )。其(qí )言(yán )曰(yuē ):“道(dào )之(zhī )不(bú )明(míng ),异(yì )端(duān )害(hài )之(zhī )也(yě )。昔(xī )之(zhī )害(hài )近(jìn )而(ér )易(yì )知(zhī ),今(jīn )之(zhī )害(hài )深(shēn )而(ér )难(nán )辨(biàn );昔(xī )之(zhī )惑(huò )人(rén )也(yě )乘(chéng )其(qí )迷(mí )暗(àn ),今(jīn )之(zhī )惑(huò )人(rén )也(yě )因(yīn )其(qí )高(gāo )明(míng )。是(shì )皆(jiē )正(zhèng )路(lù )之(zhī )榛(zhēn )芜(wú ),圣(shèng )门(mén )之(zhī )蔽(bì )塞(sāi ),辟(pì )之(zhī )而(ér )后(hòu )可(kě )以(yǐ )入(rù )道(dào )。”颢(hào )卒(zú ),文(wén )彦(yàn )博(bó )表(biǎo )其(qí )墓(mù )曰(yuē )“明(míng )道(dào )先(xiān )生(shēng )”。弟(dì )颐(yí )序(xù )之(zhī )曰(yuē ):“孟(mèng )轲(kē )死(sǐ ),圣(shèng )人(rén )之(zhī )学(xué )不(bú )传(chuán ),先(xiān )生(shēng )生(shēng )于(yú )千(qiān )四(sì )百(bǎi )年(nián )之(zhī )后(hòu ),得(dé )不(bú )传(chuán )之(zhī )学(xué )于(yú )遗(yí )经(jīng ),自(zì )孟(mèng )子(zǐ )之(zhī )后(hòu ),一(yī )人(rén )而(ér )已(yǐ )。”

戊(wù )寅(yín ),以(yǐ )奉(fèng )议(yì )郎(láng )、知(zhī )安(ān )喜(xǐ )县(xiàn )事(shì )清(qīng )平(píng )王(wáng )岩(yán )叟(sǒu )为(wéi )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )。初(chū ),神(shén )宗(zōng )诏(zhào )近(jìn )臣(chén )举(jǔ )御(yù )史(shǐ ),举(jǔ )者(zhě )意(yì )属(shǔ )岩(yán )叟(sǒu )而(ér )未(wèi )及(jí )识(shí )。或(huò )谓(wèi )可(kě )一(yī )往(wǎng )见(jiàn ),岩(yán )叟(sǒu )笑(xiào )曰(yuē ):“是(shì )所(suǒ )谓(wèi )呈(chéng )身(shēn )御(yù )史(shǐ )也(yě )。”卒(zú )不(bú )见(jiàn )。至(zhì )是(shì ),用(yòng )刘(liú )挚(zhì )荐(jiàn )入(rù )台(tái )。

癸(guǐ )未(wèi ),吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )入(rù )见(jiàn ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )赐(cì )食(shí )。公(gōng )著(zhe )上(shàng )奏(zòu )十(shí )事(shì ):一(yī )曰(yuē )畏(wèi )天(tiān ),二(èr )曰(yuē )爱(ài )民(mín ),三(sān )曰(yuē )修(xiū )身(shēn ),四(sì )曰(yuē )讲(jiǎng )学(xué ),五(wǔ )曰(yuē )任(rèn )贤(xián ),六(liù )曰(yuē )纳(nà )谏(jiàn ),七(qī )曰(yuē )薄(báo )敛(liǎn ),八(bā )曰(yuē )省(shěng )刑(xíng ),九(jiǔ )曰(yuē )去(qù )奢(shē ),十(shí )曰(yuē )无(wú )逸(yì )。又(yòu )上(shàng )奏(zòu )言(yán ):“先(xiān )帝(dì )新(xīn )定(dìng )宫(gōng )制(zhì ),设(shè )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )、司(sī )谏(jiàn )、正(zhèng )言(yán ),员(yuán )数(shù )甚(shèn )备(bèi )。宜(yí )选(xuǎn )骨(gǔ )鲠(gěng )敢(gǎn )言(yán )之(zhī )士(shì ),遍(biàn )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu ),使(shǐ )职(zhí )谏(jiàn )争(zhēng )。又(yòu ),御(yù )史(shǐ )之(zhī )官(guān ),号(hào )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )耳(ěr )目(mù ),而(ér )比(bǐ )年(nián )以(yǐ )来(lái ),专(zhuān )举(jǔ )六(liù )察(chá )故(gù )事(shì )。伏(fú )乞(qǐ )尽(jìn )罢(bà )察(chá )案(àn ),止(zhǐ )置(zhì )言(yán )事(shì )御(yù )史(shǐ )四(sì )人(rén )或(huò )六(liù )人(rén ),仍(réng )诏(zhào )谏(jiàn )官(guān )、御(yù )史(shǐ )并(bìng )须(xū )直(zhí )言(yán )无(wú )讳(huì ),规(guī )主(zhǔ )上(shàng )之(zhī )过(guò )失(shī ),举(jǔ )时(shí )政(zhèng )之(zhī )纰(pī )缪(miù ),指(zhǐ )群(qún )臣(chén )之(zhī )奸(jiān )党(dǎng ),陈(chén )下(xià )民(mín )之(zhī )疾(jí )苦(kǔ )。”

诏(zhào ):“户(hù )部(bù )拘(jū )催(cuī )市(shì )易(yì )息(xī )钱(qián )准(zhǔn )赦(shè )除(chú )放(fàng )外(wài ),其(qí )本(běn )钱(qián )特(tè )与(yǔ )殿(diàn )限(xiàn )三(sān )年(nián )。”

丁(dīng )亥(hài ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )初(chū )揽(lǎn )庶(shù )政(zhèng ),郁(yù )于(yú )大(dà )道(dào ),夙(sù )夜(yè )祗(zhī )畏(wèi ),惧(jù )无(wú )以(yǐ )章(zhāng )先(xiān )帝(dì )之(zhī )休(xiū )烈(liè )而(ér )安(ān )辑(jí )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )。永(yǒng )惟(wéi )古(gǔ )之(zhī )王(wáng )者(zhě ),御(yù )治(zhì )之(zhī )始(shǐ ),必(bì )明(míng )目(mù )达(dá )聪(cōng )以(yǐ )防(fáng )壅(yōng )蔽(bì )。《诗(shī )》不(bú )云(yún )乎(hū ):‘访(fǎng )予(yǔ )落(luò )止(zhǐ )。’此(cǐ )成(chéng )王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )求(qiú )助(zhù )而(ér )群(qún )臣(chén )所(suǒ )以(yǐ )进(jìn )戒(jiè ),上(shàng )下(xià )交(jiāo )儆(jǐng ),以(yǐ )遂(suí )文(wén )、武(wǔ )之(zhī )功(gōng ),朕(zhèn )甚(shèn )慕(mù )焉(yān )。应(yīng )中(zhōng )外(wài )臣(chén )僚(liáo )及(jí )民(mín )庶(shù ),并(bìng )许(xǔ )实(shí )封(fēng )直(zhí )言(yán )朝(cháo )政(zhèng )阙(què )失(shī ),民(mín )间(jiān )疾(jí )苦(kǔ ),在(zài )京(jīng )于(yú )登(dēng )闻(wén )鼓(gǔ )、检(jiǎn )院(yuàn )投(tóu )进(jìn ),在(zài )外(wài )于(yú )所(suǒ )属(shǔ )州(zhōu )军(jūn )驿(yì )以(yǐ )置(zhì )闻(wén ),朕(zhèn )将(jiāng )亲(qīn )览(lǎn ),以(yǐ )考(kǎo )求(qiú )其(qí )中(zhōng )而(ér )施(shī )之(zhī )。”司(sī )马(mǎ )光(guāng )凡(fán )三(sān )奏(zòu )乞(qǐ )改(gǎi )前(qián )诏(zhào ),于(yú )是(shì )始(shǐ )用(yòng )其(qí )言(yán )也(yě )。

吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )既(jì )上(shàng )十(shí )事(shì ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )谕(yù )公(gōng )著(zhe )曰(yuē ):“览(lǎn )卿(qīng )所(suǒ )奏(zòu ),深(shēn )有(yǒu )开(kāi )益(yì )。当(dāng )此(cǐ )拯(zhěng )民(mín )疾(jí )苦(kǔ ),更(gèng )张(zhāng )何(hé )者(zhě )为(wéi )先(xiān )?”庚(gēng )寅(yín ),公(gōng )著(zhe )复(fù )上(shàng )奏(zòu )曰(yuē ):“自(zì )王(wáng )安(ān )石(shí )秉(bǐng )政(zhèng ),变(biàn )易(yì )旧(jiù )法(fǎ ),群(qún )臣(chén )有(yǒu )论(lùn )其(qí )非(fēi )便(biàn )者(zhě ),指(zhǐ )以(yǐ )为(wéi )沮(jǔ )坏(huài )法(fǎ )度(dù ),必(bì )加(jiā )废(fèi )斥(chì )。是(shì )以(yǐ )青(qīng )苗(miáo )、免(miǎn )役(yì )之(zhī )法(fǎ )行(háng )而(ér )取(qǔ )民(mín )之(zhī )财(cái )尽(jìn ),保(bǎo )甲(jiǎ )、保(bǎo )马(mǎ )之(zhī )法(fǎ )行(háng )而(ér )用(yòng )民(mín )之(zhī )力(lì )竭(jié ),市(shì )易(yì )、茶(chá )盐(yán )之(zhī )法(fǎ )行(háng )而(ér )夺(duó )民(mín )之(zhī )利(lì )悉(xī ),若(ruò )此(cǐ )之(zhī )类(lèi )甚(shèn )众(zhòng )。更(gèng )张(zhāng )须(xū )有(yǒu )术(shù ),不(bú )在(zài )仓(cāng )卒(zú )。且(qiě )如(rú )青(qīng )苗(miáo )之(zhī )法(fǎ ),但(dàn )罢(bà )逐(zhú )年(nián )比(bǐ )校(xiào ),则(zé )官(guān )司(sī )既(jì )不(bú )邀(yāo )功(gōng ),百(bǎi )姓(xìng )自(zì )免(miǎn )抑(yì )勒(lè )之(zhī )患(huàn )。免(miǎn )役(yì )之(zhī )法(fǎ ),当(dāng )少(shǎo )取(qǔ )宽(kuān )剩(shèng )之(zhī )数(shù ),度(dù )其(qí )差(chà )雇(gù )所(suǒ )宜(yí ),无(wú )令(lìng )下(xià )户(hù )虚(xū )有(yǒu )输(shū )纳(nà )。保(bǎo )甲(jiǎ )之(zhī )法(fǎ ),止(zhǐ )令(lìng )就(jiù )冬(dōng )月(yuè )农(nóng )隙(xì )教(jiāo )习(xí ),仍(réng )委(wěi )本(běn )路(lù )监(jiān )司(sī )提(tí )案(àn ),既(jì )不(bú )至(zhì )妨(fáng )农(nóng )害(hài )民(mín ),则(zé )众(zhòng )庶(shù )稍(shāo )得(dé )安(ān )业(yè )。至(zhì )于(yú )保(bǎo )马(mǎ )之(zhī )法(fǎ ),先(xiān )朝(cháo )已(yǐ )知(zhī )有(yǒu )司(sī )奉(fèng )行(háng )之(zhī )缪(miù );市(shì )易(yì )之(zhī )法(fǎ ),先(xiān )帝(dì )尤(yóu )觉(jiào )其(qí )有(yǒu )害(hài )而(ér )无(wú )利(lì );及(jí )福(fú )建(jiàn )、江(jiāng )南(nán )等(děng )路(lù )配(pèi )卖(mài )茶(chá )盐(yán )过(guò )多(duō ),彼(bǐ )方(fāng )之(zhī )民(mín )殆(dài )不(bú )聊(liáo )生(shēng ),恐(kǒng )当(dāng )一(yī )切(qiē )罢(bà )去(qù ),而(ér )南(nán )方(fāng )盐(yán )法(fǎ ),三(sān )路(lù )保(bǎo )甲(jiǎ ),尤(yóu )宜(yí )先(xiān )革(gé )者(zhě )也(yě )。陛(bì )下(xià )必(bì )欲(yù )更(gèng )修(xiū )庶(shù )政(zhèng ),使(shǐ )不(bú )惊(jīng )物(wù )听(tīng )而(ér )实(shí )利(lì )及(jí )民(mín ),莫(mò )若(ruò )任(rèn )人(rén )为(wéi )急(jí )。”又(yòu )上(shàng )奏(zòu )曰(yuē ):“孙(sūn )觉(jiào )方(fāng )正(zhèng )有(yǒu )学(xué )识(shí ),可(kě )以(yǐ )充(chōng )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )。范(fàn )纯(chún )仁(rén )刚(gāng )劲(jìn )有(yǒu )风(fēng )力(lì ),可(kě )以(yǐ )充(chōng )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )或(huò )户(hù )部(bù )右(yòu )曹(cáo )侍(shì )郎(láng )。李(lǐ )常(cháng )清(qīng )直(zhí )有(yǒu )守(shǒu ),可(kě )备(bèi )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )。刘(liú )挚(zhì )资(zī )性(xìng )端(duān )厚(hòu ),可(kě )充(chōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )。苏(sū )轼(shì )、王(wáng )岩(yán )叟(sǒu )并(bìng )有(yǒu )才(cái )气(qì ),可(kě )充(chōng )谏(jiàn )官(guān )或(huò )言(yán )事(shì )御(yù )史(shǐ )。”

太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )封(fēng )公(gōng )著(zhe )答(dá )刂(cè )子(zǐ )付(fù )司(sī )马(mǎ )光(guāng ):“详(xiáng )所(suǒ )陈(chén )更(gèng )张(zhāng )利(lì )害(hài ),直(zhí )书(shū )以(yǐ )闻(wén )。”光(guāng )奏(zòu ):“公(gōng )著(zhe )所(suǒ )陈(chén ),与(yǔ )臣(chén )言(yán )正(zhèng )相(xiàng )符(fú )合(hé );唯(wéi )保(bǎo )甲(jiǎ )一(yī )事(shì ),既(jì )知(zhī )其(qí )为(wéi )害(hài )于(yú )民(mín ),无(wú )益(yì )于(yú )国(guó )家(jiā ),当(dāng )一(yī )切(qiē )废(fèi )罢(bà ),更(gèng )安(ān )用(yòng )教(jiāo )习(xí )。”

光(guāng )又(yòu )奏(zòu )言(yán ):“陛(bì )下(xià )推(tuī )心(xīn )于(yú )臣(chén ),俾(bǐ )择(zé )多(duō )士(shì )。窃(qiè )见(jiàn )刘(liú )挚(zhì )公(gōng )忠(zhōng )刚(gāng )正(zhèng ),始(shǐ )终(zhōng )不(bú )变(biàn );赵(zhào )彦(yàn )若(ruò )博(bó )学(xué )有(yǒu )父(fù )风(fēng ),内(nèi )行(háng )修(xiū )饬(chì );傅(fù )尧(yáo )俞(yú )清(qīng )立(lì )安(ān )恬(tián ),滞(zhì )淹(yān )岁(suì )久(jiǔ );范(fàn )纯(chún )仁(rén )临(lín )事(shì )明(míng )敏(mǐn ),不(bú )畏(wèi )强(qiáng )御(yù );唐(táng )淑(shū )问(wèn )行(háng )己(jǐ )有(yǒu )耻(chǐ ),难(nán )进(jìn )易(yì )退(tuì );范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )温(wēn )良(liáng )端(duān )厚(hòu ),修(xiū )身(shēn )无(wú )缺(quē )。此(cǐ )六(liù )人(rén )者(zhě ),皆(jiē )素(sù )所(suǒ )熟(shú )知(zhī ),若(ruò )使(shǐ )之(zhī )或(huò )处(chù )台(tái )谏(jiàn ),或(huò )侍(shì )讲(jiǎng )读(dú ),必(bì )有(yǒu )裨(bì )益(yì )。馀(yú )如(rú )吕(lǚ )大(dà )防(fáng )、王(wáng )存(cún )、李(lǐ )常(cháng )、孙(sūn )觉(jiào )、胡(hú )宗(zōng )愈(yù )、韩(hán )宗(zōng )道(dào )、梁(liáng )焘(tāo )、赵(zhào )君(jūn )锡(xī )、王(wáng )岩(yán )叟(sǒu )、晏(yàn )知(zhī )止(zhǐ )、范(fàn )纯(chún )礼(lǐ )、苏(sū )轼(shì )、苏(sū )辙(zhé )、硃(zhū )光(guāng )庭(tíng ),或(huò )以(yǐ )行(háng )义(yì ),或(huò )以(yǐ )文(wén )学(xué ),皆(jiē )为(wéi )众(zhòng )所(suǒ )推(tuī ),伏(fú )望(wàng )陛(bì )下(xià )纪(jì )其(qí )名(míng )姓(xìng ),各(gè )随(suí )器(qì )能(néng ),临(lín )时(shí )任(rèn )使(shǐ )。至(zhì )文(wén )彦(yàn )博(bó )、吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )、冯(féng )京(jīng )、孙(sūn )固(gù )、韩(hán )维(wéi )等(děng ),皆(jiē )国(guó )之(zhī )老(lǎo )成(chéng ),可(kě )以(yǐ )倚(yǐ )信(xìn ),亦(yì )令(lìng )各(gè )举(jǔ )所(suǒ )知(zhī ),庶(shù )几(jǐ )可(kě )以(yǐ )参(cān )考(kǎo )异(yì )同(tóng ),无(wú )所(suǒ )遗(yí )逸(yì )。”

知(zhī )庆(qìng )州(zhōu )范(fàn )纯(chún )仁(rén )言(yán ):“郡(jùn )邑(yì )之(zhī )弊(bì ),守(shǒu )令(lìng )知(zhī )之(zhī );一(yī )路(lù )之(zhī )弊(bì ),盐(yán )司(sī )知(zhī )之(zhī );茶(chá )盐(yán )、利(lì )局(jú )、民(mín )兵(bīng )、刑(xíng )法(fǎ )、差(chà )役(yì )之(zhī )弊(bì ),提(tí )其(qí )局(jú )及(jí )受(shòu )其(qí )寄(jì )者(zhě )知(zhī )之(zhī );军(jūn )政(zhèng )之(zhī )弊(bì ),三(sān )帅(shuài )与(yǔ )将(jiāng )领(lǐng )者(zhě )知(zhī )之(zhī );边(biān )防(fáng )之(zhī )弊(bì ),守(shǒu )边(biān )者(zhě )知(zhī )之(zhī )。伏(fú )望(wàng )特(tè )下(xià )明(míng )诏(zhào ),各(gè )使(shǐ )条(tiáo )陈(chén )本(běn )职(zhí ),限(xiàn )一(yī )月(yuè )内(nèi )闻(wén )奏(zòu )。亦(yì )可(kě )因(yīn )其(qí )所(suǒ )陈(chén ),略(luè )知(zhī )其(qí )人(rén )之(zhī )才(cái )识(shí ),然(rán )后(hòu )审(shěn )择(zé )而(ér )行(háng )之(zhī )。”

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),诏(zhào )诸(zhū )镇(zhèn )寨(zhài )市(shì )易(yì )抵(dǐ )当(dāng )并(bìng )罢(bà )。

戊(wù )戌(xū ),以(yǐ )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )兼(jiān )侍(shì )读(dú )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )。公(gōng )著(zhe )言(yán ):“国(guó )朝(cháo )之(zhī )制(zhì ),每(měi )便(biàn )殿(diàn )奏(zòu )事(shì ),止(zhǐ )中(zhōng )书(shū )、枢(shū )密(mì )院(yuàn )两(liǎng )班(bān )。昨(zuó )先(xiān )帝(dì )修(xiū )定(dìng )官(guān )制(zhì ),中(zhōng )书(shū )、门(mén )下(xià )、尚(shàng )书(shū )省(shěng )各(gè )为(wéi )一(yī )班(bān ),虽(suī )有(yǒu )三(sān )省(shěng ),同(tóng )上(shàng )进(jìn )呈(chéng )者(zhě ),盖(gài )亦(yì )鲜(xiān )矣(yǐ )。执(zhí )政(zhèng )之(zhī )臣(chén ),皆(jiē )是(shì )朝(cháo )廷(tíng )磷(lín )选(xuǎn ),正(zhèng )当(dāng )一(yī )心(xīn )同(tóng )力(lì ),集(jí )众(zhòng )人(rén )之(zhī )智(zhì ),以(yǐ )辅(fǔ )维(wéi )新(xīn )之(zhī )政(zhèng )。”遂(suí )诏(zhào )应(yīng )三(sān )省(shěng )合(hé )取(qǔ )旨(zhǐ )事(shì )及(jí )台(tái )谏(jiàn )章(zhāng )奏(zòu ),并(bìng )同(tóng )进(jìn )呈(chéng )施(shī )行(háng )。

诏(zhào ):“府(fǔ )界(jiè )三(sān )路(lù )保(bǎo )甲(jiǎ ),自(zì )来(lái )年(nián )正(zhèng )月(yuè )以(yǐ )后(hòu ),并(bìng )罢(bà )团(tuán )教(jiāo ),仍(réng )依(yī )义(yì )勇(yǒng )旧(jiù )法(fǎ ),每(měi )岁(suì )农(nóng )隙(xì )赴(fù )县(xiàn ),教(jiāo )阅(yuè )一(yī )月(yuè )。”

甲(jiǎ )辰(chén ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )乞(qǐ )尽(jìn )罢(bà )诸(zhū )处(chù )保(bǎo )甲(jiǎ ),保(bǎo )正(zhèng )长(zhǎng )使(shǐ )归(guī )农(nóng )。依(yī )旧(jiù )置(zhì )耆(qí )长(zhǎng )、壮(zhuàng )丁(dīng ),巡(xún )捕(bǔ )资(zī )贼(zéi );户(hù )长(zhǎng )催(cuī )督(dū )税(shuì )赋(fù )。其(qí )所(suǒ )养(yǎng )保(bǎo )马(mǎ ),拣(jiǎn )择(zé )句(jù )状(zhuàng ),太(tài )仆(pú )寺(sì )量(liàng )给(gěi )价(jià )钱(qián ),分(fèn )配(pèi )两(liǎng )骐(qí )骥(jì )院(yuàn )。蔡(cài )确(què )等(děng )执(zhí )奏(zòu )不(bú )行(háng )。诏(zhào ):“保(bǎo )甲(jiǎ )依(yī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )今(jīn )月(yuè )六(liù )日(rì )指(zhǐ )挥(huī ),保(bǎo )马(mǎ )别(bié )议(yì )立(lì )法(fǎ )。”

时(shí )臣(chén )僚(liáo )民(mín )庶(shù )应(yīng )诏(zhào )言(yán )新(xīn )法(fǎ )不(bú )便(biàn )者(zhě )数(shù )千(qiān )人(rén )。司(sī )马(mǎ )光(guāng )奏(zòu ):“乞(qǐ )降(jiàng )付(fù )三(sān )省(shěng ),委(wěi )执(zhí )政(zhèng )看(kàn )详(xiáng ),择(zé )其(qí )可(kě )取(qǔ )者(zhě )用(yòng )黄(huáng )纸(zhǐ )签(qiān )出(chū )再(zài )进(jìn ),或(huò )留(liú )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu ),或(huò )降(jiàng )付(fù )有(yǒu )司(sī )施(shī )行(háng )。”从(cóng )之(zhī )。

丙(bǐng )午(wǔ ),辽(liáo )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )吊(diào )祭(jì )。

丙(bǐng )辰(chén ),吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng )熊(xióng )本(běn )奏(zòu )归(guī )化(huà )侬(nóng )智(zhì )会(huì )异(yì )同(tóng ),坐(zuò )罚(fá )金(jīn )。

罢(bà )沅(yuán )州(zhōu )增(zēng )修(xiū )堡(bǎo )砦(zhài )。

戊(wù )午(wǔ ),辽(liáo )主(zhǔ )猎(liè )于(yú )赤(chì )山(shān )。

八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),诏(zhào ):“案(àn )察(chá )官(guān )所(suǒ )至(zhì ),有(yǒu )才(cái )能(néng )显(xiǎn )著(zhe )者(zhě ),以(yǐ )名(míng )闻(wén )。”

丁(dīng )卯(mǎo ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )庆(qìng )州(zhōu );戊(wù )辰(chén ),谒(yè )庆(qìng )陵(líng )。

癸(guǐ )未(wèi ),谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )孙(sūn )觉(jiào )言(yán ):“乞(qǐ )依(yī )天(tiān )禧(xǐ )元(yuán )年(nián )手(shǒu )诏(zhào ),言(yán )事(shì )左(zuǒ )右(yòu )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )、左(zuǒ )右(yòu )补(bǔ )阙(què )、拾(shí )遗(yí ),凡(fán )发(fā )令(lìng )举(jǔ )事(shì ),有(yǒu )不(bú )便(biàn )于(yú )时(shí ),不(bú )合(hé )于(yú )道(dào ),大(dà )则(zé )廷(tíng )议(yì ),小(xiǎo )则(zé )上(shàng )封(fēng )。若(ruò )贤(xián )良(liáng )之(zhī )遗(yí )滞(zhì )于(yú )下(xià ),忠(zhōng )孝(xiào )之(zhī )不(bú )闻(wén )于(yú )上(shàng ),则(zé )条(tiáo )其(qí )事(shì )状(zhuàng )而(ér )荐(jiàn )言(yán )之(zhī )。”诏(zhào )依(yī )此(cǐ )申(shēn )明(míng )行(háng )下(xià )。

丁(dīng )亥(hài ),诏(zhào ):“府(fǔ )界(jiè )新(xīn )置(zhì )牧(mù )马(mǎ )监(jiān )并(bìng )提(tí )举(jǔ )经(jīng )度(dù )制(zhì )置(zhì )牧(mù )马(mǎ )司(sī )并(bìng )罢(bà )。”

己(jǐ )丑(chǒu ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )言(yán ):“近(jìn )降(jiàng )农(nóng )民(mín )诉(sù )疾(jí )苦(kǔ )实(shí )封(fēng )状(zhuàng )王(wáng )啬(sè )等(děng )一(yī )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )道(dào );除(chú )所(suǒ )诉(sù )重(zhòng )复(fù )外(wài ),俱(jù )以(yǐ )签(qiān )帖(tiē )进(jìn )入(rù )。窃(qiè )唯(wéi )农(nóng )蚕(cán )者(zhě ),天(tiān )下(xià )衣(yī )食(shí )之(zhī )源(yuán ),人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )仰(yǎng )生(shēng )也(yě ),是(shì )以(yǐ )圣(shèng )王(wáng )重(zhòng )之(zhī )。窃(qiè )闻(wén )太(tài )宗(zōng )尝(cháng )游(yóu )金(jīn )明(míng )池(chí ),召(zhào )田(tián )妇(fù )数(shù )十(shí )人(rén )于(yú )殿(diàn )上(shàng ),赐(cì )席(xí )坐(zuò ),问(wèn )以(yǐ )民(mín )间(jiān )疾(jí )苦(kǔ ),劳(láo )之(zhī )以(yǐ )帛(bó )。太(tài )宗(zōng )兴(xìng )于(yú )侧(cè )微(wēi ),民(mín )间(jiān )事(shì )固(gù )无(wú )不(bú )知(zhī ),所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě ),恐(kǒng )富(fù )贵(guì )而(ér )忘(wàng )之(zhī )故(gù )也(yě )。真(zhēn )宗(zōng )乳(rǔ )母(mǔ )秦(qín )国(guó )夫(fū )人(rén )刘(liú )氏(shì ),本(běn )农(nóng )家(jiā )也(yě ),喜(xǐ )言(yán )农(nóng )家(jiā )之(zhī )事(shì ),真(zhēn )宗(zōng )自(zì )幼(yòu )闻(wén )之(zhī );及(jí )践(jiàn )大(dà )位(wèi ),咸(xián )平(píng )、景(jǐng )德(dé )之(zhī )治(zhì ),为(wéi )有(yǒu )宋(sòng )隆(lóng )平(píng )之(zhī )极(jí ),《景(jǐng )德(dé )农(nóng )田(tián )敕(chì )》至(zhì )今(jīn )称(chēng )为(wéi )精(jīng )当(dāng )。自(zì )非(fēi )大(dà )开(kāi )言(yán )路(lù ),使(shǐ )畎(quǎn )亩(mǔ )之(zhī )民(mín )皆(jiē )得(dé )上(shàng )封(fēng )事(shì ),则(zé )此(cǐ )曹(cáo )疾(jí )苦(kǔ ),何(hé )由(yóu )有(yǒu )万(wàn )分(fèn )之(zhī )一(yī )得(dé )达(dá )于(yú )天(tiān )听(tīng )哉(zāi )!

初(chū ),熙(xī )宁(níng )六(liù )年(nián )立(lì )法(fǎ ),劝(quàn )民(mín )栽(zāi )桑(sāng ),有(yǒu )不(bú )趋(qū )令(lìng ),则(zé )仿(fǎng )屋(wū )粟(sù )、里(lǐ )布(bù )为(wéi )之(zhī )罚(fá )。至(zhì )是(shì )楚(chǔ )丘(qiū )民(mín )胡(hú )昌(chāng )等(děng )言(yán )其(qí )不(bú )便(biàn ),诏(zhào )罢(bà )之(zhī ),且(qiě )蠲(juān )所(suǒ )负(fù )罚(fá )金(jīn )。兴(xìng )平(píng )县(xiàn )抑(yì )民(mín )田(tián )为(wéi )牧(mù )地(dì ),民(mín )亦(yì )自(zì )言(yán ),诏(zhào )悉(xī )还(hái )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),罢(bà )免(miǎn )行(háng )钱(qián )。

戊(wù )戌(xū ),上(shàng )大(dà )行(háng )皇(huáng )帝(dì )谥(shì )曰(yuē )英(yīng )文(wén )烈(liè )武(wǔ )圣(shèng )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )神(shén )宗(zōng )。

己(jǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )秘(mì )书(shū )少(shǎo )监(jiān )刘(liú )挚(zhì )为(wéi )侍(shì )御(yù )史(shǐ )。

挚(zhì )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“伏(fú )见(jiàn )谏(jiàn )官(guān )止(zhǐ )有(yǒu )大(dà )夫(fū )一(yī )员(yuán ),御(yù )史(shǐ )台(tái )自(zì )中(zhōng )丞(chéng )、侍(shì )御(yù )史(shǐ )、两(liǎng )殿(diàn )中(zhōng ),法(fǎ )得(dé )言(yán )事(shì )外(wài ),监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )六(liù )员(yuán ),专(zhuān )以(yǐ )察(chá )治(zhì )官(guān )司(sī )公(gōng )事(shì )。欲(yù )望(wàng )圣(shèng )慈(cí )于(yú )谏(jiàn )院(yuàn )增(zēng )置(zhì )谏(jiàn )官(guān )员(yuán )数(shù ),本(běn )台(tái )六(liù )察(chá )御(yù )史(shǐ )并(bìng )许(xǔ )言(yán )事(shì ),其(qí )所(suǒ )领(lǐng )察(chá )案(àn )自(zì )不(bú )废(fèi )如(rú )故(gù )。所(suǒ )贵(guì )共(gòng )尽(jìn )忠(zhōng )力(lì ),交(jiāo )辅(fǔ )圣(shèng )政(zhèng )。”

召(zhào )朝(cháo )奉(fèng )郎(láng )、知(zhī )登(dēng )州(zhōu )苏(sū )轼(shì )为(wéi )礼(lǐ )部(bù )郎(láng )中(zhōng )。

戊(wù )午(wǔ ),监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )王(wáng )岩(yán )叟(sǒu )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“今(jīn )民(mín )之(zhī )大(dà )害(hài ),不(bú )过(guò )三(sān )五(wǔ )事(shì ),如(rú )青(qīng )苗(miáo )实(shí )困(kùn )民(mín )之(zhī )本(běn ),须(xū )尽(jìn )罢(bà )之(zhī );而(ér )近(jìn )日(rì )指(zhǐ )挥(huī ),但(dàn )令(lìng )减(jiǎn )宽(kuān )剩(shèng )而(ér )已(yǐ )。保(bǎo )甲(jiǎ )之(zhī )害(hài ),盖(gài )由(yóu )提(tí )举(jǔ )一(yī )司(sī )上(shàng )下(xià )官(guān )吏(lì )逼(bī )之(zhī )使(shǐ )然(rán ),而(ér )近(jìn )日(rì )指(zhǐ )挥(huī ),虽(suī )止(zhǐ )令(lìng )冬(dōng )教(jiāo ),然(rán )官(guān )司(sī )尚(shàng )存(cún )。此(cǐ )皆(jiē )奸(jiān )邪(xié )遂(suí )非(fēi )饰(shì )过(guò ),将(jiāng )至(zhì )深(shēn )之(zhī )弊(bì )略(luè )示(shì )更(gèng )张(zhāng ),以(yǐ )应(yīng )陛(bì )下(xià )圣(shèng )意(yì )。愿(yuàn )令(lìng )讲(jiǎng )究(jiū )而(ér )力(lì )除(chú )之(zhī )。”

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )好(hǎo )草(cǎo )淀(diàn )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),夏(xià )国(guó )遣(qiǎn )使(shǐ )进(jìn )助(zhù )山(shān )陵(líng )马(mǎ )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),诏(zhào ):“仿(fǎng )《唐(táng )六(liù )典(diǎn )》置(zhì )谏(jiàn )官(guān ),其(qí )具(jù )所(suǒ )置(zhì )员(yuán )以(yǐ )闻(wén )。”从(cóng )刘(liú )挚(zhì )之(zhī )言(yán )也(yě )。

丁(dīng )丑(chǒu ),诏(zhào ):“尚(shàng )书(shū )、侍(shì )郎(láng )、给(gěi )、舍(shě )、谏(jiàn )议(yì )、中(zhōng )丞(chéng )、待(dài )制(zhì )以(yǐ )上(shàng ),各(gè )举(jǔ )堪(kān )充(chōng )谏(jiàn )官(guān )二(èr )人(rén )以(yǐ )闻(wén )。”

初(chū ),中(zhōng )旨(zhǐ )除(chú )范(fàn )纯(chún )仁(rén )为(wéi )左(zuǒ )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū ),唐(táng )淑(shū )问(wèn )为(wéi )左(zuǒ )司(sī )谏(jiàn ),硃(zhū )光(guāng )庭(tíng )为(wéi )左(zuǒ )正(zhèng )言(yán ),苏(sū )辙(zhé )为(wéi )右(yòu )司(sī )谏(jiàn ),范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )为(wéi )右(yòu )正(zhèng )言(yán ),令(lìng )三(sān )省(shěng )、枢(shū )密(mì )院(yuàn )同(tóng )进(jìn )呈(chéng )。太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )问(wèn ):“此(cǐ )五(wǔ )人(rén )何(hé )如(rú )?”章(zhāng )忄(shù )享(xiǎng )曰(yuē ):“故(gù )事(shì ),谏(jiàn )官(guān )皆(jiē )令(lìng )两(liǎng )制(zhì )以(yǐ )上(shàng )奏(zòu )举(jǔ ),然(rán )后(hòu )宰(zǎi )执(zhí )进(jìn )拟(nǐ )。今(jīn )除(chú )目(mù )由(yóu )中(zhōng )出(chū ),臣(chén )不(bú )知(zhī )陛(bì )下(xià )从(cóng )何(hé )知(zhī )之(zhī ),得(dé )非(fēi )左(zuǒ )右(yòu )所(suǒ )荐(jiàn )?此(cǐ )门(mén )不(bú )可(kě )浸(jìn )启(qǐ )。”太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“皆(jiē )大(dà )臣(chén )所(suǒ )荐(jiàn ),非(fēi )左(zuǒ )右(yòu )也(yě )。”惇(dūn )曰(yuē ):“大(dà )臣(chén )当(dāng )明(míng )扬(yáng ),何(hé )以(yǐ )密(mì )荐(jiàn )?”由(yóu )是(shì )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )以(yǐ )范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ ),韩(hán )缜(zhěn )、司(sī )马(mǎ )光(guāng )以(yǐ )范(fàn )纯(chún )仁(rén )亲(qīn )嫌(xián )为(wéi )言(yán )。惇(dūn )曰(yuē ):“台(tái )谏(jiàn )所(suǒ )以(yǐ )纠(jiū )绳(shéng )执(zhí )政(zhèng )之(zhī )不(bú )法(fǎ )。故(gù )事(shì ),执(zhí )政(zhèng )初(chū )除(chú ),亲(qīn )戚(qī )及(jí )所(suǒ )举(jǔ )之(zhī )人(rén )见(jiàn )为(wéi )台(tái )谏(jiàn )者(zhě )皆(jiē )徙(xǐ )它(tā )官(guān )。今(jīn )当(dāng )循(xún )故(gù )事(shì ),不(bú )可(kě )违(wéi )祖(zǔ )宗(zōng )法(fǎ )。”光(guāng )曰(yuē ):“纯(chún )仁(rén )、祖(zǔ )禹(yǔ )作(zuò )谏(jiàn )官(guān ),诚(chéng )协(xié )众(zhòng )望(wàng )。不(bú )可(kě )以(yǐ )臣(chén )故(gù )妨(fáng )贤(xián )者(zhě )路(lù ),臣(chén )宁(níng )避(bì )位(wèi )。”惇(dūn )曰(yuē ):“缜(zhěn )、光(guāng )、公(gōng )著(zhe )必(bì )不(bú )至(zhì )有(yǒu )私(sī ),万(wàn )一(yī )它(tā )日(rì )有(yǒu )奸(jiān )臣(chén )执(zhí )政(zhèng ),援(yuán )此(cǐ )为(wéi )例(lì )。纯(chún )仁(rén )、祖(zǔ )禹(yǔ )请(qǐng )除(chú )它(tā )官(guān ),仍(réng )令(lìng )两(liǎng )制(zhì )以(yǐ )上(shàng )各(gè )得(dé )奏(zòu )举(jǔ )。”故(gù )有(yǒu )是(shì )诏(zhào )。淑(shū )问(wèn )、光(guāng )庭(tíng )、辙(zhé )除(chú )命(mìng )皆(jiē )如(rú )故(gù );改(gǎi )纯(chún )仁(rén )为(wéi )天(tiān )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì ),祖(zǔ )禹(yǔ )为(wéi )著(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng )。

诏(zhào ):“监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )兼(jiān )言(yán )事(shì ),殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )兼(jiān )察(chá )事(shì )。”用(yòng )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )及(jí )刘(liú )挚(zhì )言(yán )也(yě )。

诏(zhào ):“罢(bà )义(yì )仓(cāng ),其(qí )已(yǐ )纳(nà )数(shù ),遇(yù )歉(qiàn )岁(suì )以(yǐ )充(chōng )赈(zhèn )济(jì )。”

己(jǐ )卯(mǎo ),诏(zhào ):“均(jūn )宽(kuān )民(mín )力(lì )。有(yǒu )司(sī )或(huò )致(zhì )废(fèi )格(gé )者(zhě ),监(jiān )司(sī )、御(yù )史(shǐ )纠(jiū )劾(hé )之(zhī )。”

河(hé )决(jué )大(dà )名(míng )小(xiǎo )张(zhāng )口(kǒu ),河(hé )北(běi )诸(zhū )郡(jùn )皆(jiē )被(bèi )水(shuǐ )灾(zāi )。知(zhī )澶(chán )州(zhōu )王(wáng )令(lìng )图(tú )建(jiàn )议(yì )浚(xùn )迎(yíng )阳(yáng )埽(sào )旧(jiù )河(hé ),又(yòu )发(fā )孙(sūn )村(cūn )金(jīn )堤(dī )置(zhì )约(yuē ),复(fù )故(gù )道(dào )。转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )范(fàn )子(zǐ )奇(qí )仍(réng )请(qǐng )于(yú )大(dà )吴(wú )北(běi )岸(àn )修(xiū )进(jìn )锯(jù )牙(yá ),擗(pǐ )约(yuē )河(hé )势(shì )。于(yú )是(shì )回(huí )河(hé )东(dōng )流(liú )之(zhī )议(yì )起(qǐ )。

侍(shì )御(yù )史(shǐ )刘(liú )挚(zhì )言(yán ):“州(zhōu )县(xiàn )之(zhī )政(zhèng ),废(fèi )举(jǔ )得(dé )失(shī ),其(qí )责(zé )在(zài )监(jiān )司(sī )。宜(yí )稍(shāo )复(fù )祖(zǔ )宗(zōng )故(gù )事(shì ),于(yú )三(sān )路(lù )各(gè )置(zhì )都(dōu )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ ),用(yòng )两(liǎng )制(zhì )臣(chén )僚(liáo )充(chōng )职(zhí )以(yǐ )重(zhòng )其(qí )任(rèn )。自(zì )馀(yú )诸(zhū )路(lù ),亦(yì )望(wàng )推(tuī )择(zé )资(zī )任(rèn )较(jiào )高(gāo )、练(liàn )达(dá )民(mín )情(qíng )、识(shí )治(zhì )体(tǐ )、近(jìn )中(zhōng )道(dào )之(zhī )人(rén ),使(shǐ )忠(zhōng )厚(hòu )安(ān )民(mín )而(ér )不(bú )失(shī )之(zhī )宽(kuān )弛(chí ),敏(mǐn )给(gěi )应(yīng )务(wù )而(ér )不(bú )失(shī )之(zhī )浅(qiǎn )薄(báo )。”

癸(guǐ )未(wèi ),以(yǐ )龙(lóng )图(tú )阁(gé )待(dài )制(zhì )赵(zhào )彦(yàn )若(ruò )兼(jiān )侍(shì )读(dú ),朝(cháo )请(qǐng )郎(láng )傅(fù )尧(yáo )俞(yú )兼(jiān )侍(shì )讲(jiǎng )。先(xiān )是(shì )刘(liú )挚(zhì )言(yán ):“皇(huáng )帝(dì )陛(bì )下(xià )春(chūn )秋(qiū )鼎(dǐng )盛(shèng ),左(zuǒ )右(yòu )前(qián )后(hòu )宜(yí )正(zhèng )人(rén )与(yǔ )居(jū )。伏(fú )见(jiàn )兼(jiān )侍(shì )讲(jiǎng )陆(lù )佃(diàn )、蔡(cài )卞(biàn ),皆(jiē )新(xīn )进(jìn )少(shǎo )年(nián ),欲(yù )望(wàng )于(yú )两(liǎng )制(zhì )以(yǐ )上(shàng )别(bié )选(xuǎn )通(tōng )经(jīng )术(shù )、有(yǒu )行(háng )义(yì )、忠(zhōng )信(xìn )孝(xiào )悌(tì )、淳(chún )茂(mào )老(lǎo )成(chéng )之(zhī )人(rén ),以(yǐ )充(chōng )其(qí )任(rèn )。”于(yú )是(shì )佃(diàn )、卞(biàn )皆(jiē )罢(bà ),以(yǐ )彦(yàn )若(ruò )、尧(yáo )俞(yú )代(dài )之(zhī )。

甲(jiǎ )申(shēn ),辽(liáo )以(yǐ )萧(xiāo )乌(wū )纳(nà )为(wéi )南(nán )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )。乌(wū )纳(nà )奏(zòu )请(qǐng )掾(yuàn )史(shǐ )宜(yí )以(yǐ )岁(suì )月(yuè )迁(qiān )叙(xù ),从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),葬(zàng )神(shén )宗(zōng )英(yīng )文(wén )烈(liè )武(wǔ )圣(shèng )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì )于(yú )永(yǒng )裕(yù )陵(líng )。

丙(bǐng )戌(xū ),诏(zhào )罢(bà )方(fāng )田(tián )。

丁(dīng )亥(hài ),以(yǐ )夏(xià )国(guó )主(zhǔ )母(mǔ )丧(sàng ),遣(qiǎn )使(shǐ )吊(diào )祭(jì )。

诏(zhào ):“提(tí )举(jǔ )府(fǔ )界(jiè )三(sān )路(lù )保(bǎo )甲(jiǎ )官(guān )并(bìng )罢(bà ),令(lìng )逐(zhú )路(lù )提(tí )刑(xíng )及(jí )府(fǔ )界(jiè )提(tí )点(diǎn )司(sī )兼(jiān )领(lǐng )。”

己(jǐ )丑(chǒu ),王(wáng )岩(yán )叟(sǒu )言(yán ):“风(fēng )闻(wén )章(zhāng )惇(dūn )于(yú )帘(lián )前(qián )问(wèn )陛(bì )下(xià )御(yù )批(pī )除(chú )谏(jiàn )官(guān )事(shì ),语(yǔ )涉(shè )轻(qīng )侮(wǔ ),又(yòu )问(wèn )陛(bì )下(xià )从(cóng )何(hé )而(ér )知(zhī ),是(shì )不(bú )欲(yù )威(wēi )权(quán )在(zài )人(rén )主(zhǔ )也(yě ),乞(qǐ )行(háng )显(xiǎn )黜(chù )。”刘(liú )挚(zhì )言(yán ):“神(shén )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )灵(líng )驾(jià )进(jìn )发(fā ),准(zhǔn )敕(chì ),前(qián )一(yī )日(rì )五(wǔ )夜(yè ),三(sān )省(shěng )执(zhí )政(zhèng )官(guān )宿(xiǔ )于(yú )幕(mù )次(cì )。宰(zǎi )臣(chén )蔡(cài )确(què )独(dú )不(bú )入(rù )宿(xiǔ ),慢(màn )废(fèi )典(diǎn )礼(lǐ ),有(yǒu )不(bú )恭(gōng )之(zhī )心(xīn )。”奏(zòu )入(rù ),皆(jiē )不(bú )报(bào )。左(zuǒ )正(zhèng )言(yán )硃(zhū )光(guāng )庭(tíng )言(yán ):“蔡(cài )确(què )先(xiān )帝(dì )简(jiǎn )拔(bá ),位(wèi )至(zhì )宰(zǎi )相(xiàng ),灵(líng )驾(jià )发(fā )引(yǐn ),辄(zhé )先(xiān )驰(chí )去(qù )数(shù )十(shí )里(lǐ )之(zhī )远(yuǎn )以(yǐ )自(zì )便(biàn ),为(wéi )臣(chén )不(bú )恭(gōng ),莫(mò )大(dà )于(yú )此(cǐ )。”又(yòu )言(yán )章(zhāng )惇(dūn )欺(qī )罔(wǎng )肆(sì )辩(biàn ),韩(hán )缜(zhěn )挟(jiā )邪(xié )冒(mào )宠(chǒng ),章(zhāng )数(shù )上(shàng ),其(qí )言(yán )甚(shèn )切(qiē )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì ),诏(zhào ):“案(àn )问(wèn )强(qiáng )盗(dào )欲(yù )举(jǔ )自(zì )首(shǒu )者(zhě )毋(wú )减(jiǎn )。”

辽(liáo )耶(yē )律(lǜ )俨(yǎn )为(wéi )景(jǐng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),绳(shéng )胥(xū )徒(tú ),禁(jìn )豪(háo )猾(huá ),抚(fǔ )老(lǎo )恤(xù )贫(pín ),未(wèi )数(shù )月(yuè ),善(shàn )政(zhèng )流(liú )播(bō ),郡(jùn )人(rén )刻(kè )石(shí )颂(sòng )德(dé )。俨(yǎn ),仲(zhòng )禧(xǐ )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

乙(yǐ )未(wèi ),辽(liáo )主(zhǔ )诏(zhào )曰(yuē ):“比(bǐ )者(zhě )外(wài )官(guān )因(yīn )誉(yù )进(jìn )秩(zhì ),久(jiǔ )而(ér )不(bú )调(diào ),民(mín )被(bèi )其(qí )害(hài )。今(jīn )后(hòu )皆(jiē )以(yǐ )资(zī )级(jí )迁(qiān )转(zhuǎn )。”

丁(dīng )酉(yǒu ),祧(tiāo )翼(yì )祖(zǔ ),祔(fù )神(shén )宗(zōng )主(zhǔ )于(yú )太(tài )庙(miào )第(dì )八(bā )室(shì ),庙(miào )乐(lè )曰(yuē )《大(dà )明(míng )之(zhī )舞(wǔ )》。

以(yǐ )主(zhǔ )管(guǎn )西(xī )京(jīng )御(yù )史(shǐ )台(tái )鲜(xiān )于(yú )侁(shēn )为(wéi )京(jīng )东(dōng )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )。

司(sī )马(mǎ )光(guāng )语(yǔ )人(rén )曰(yuē ):“今(jīn )夏(xià )以(yǐ )子(zǐ )骏(jùn )为(wéi )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ ),诚(chéng )非(fēi )所(suǒ )宜(yí )。然(rán )朝(cháo )廷(tíng )欲(yù )救(jiù )东(dōng )土(tǔ )之(zhī )弊(bì ),非(fēi )子(zǐ )骏(jùn )不(bú )可(kě )。此(cǐ )一(yī )路(lù )福(fú )星(xīng )也(yě ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )模(mó )范(fàn )矣(yǐ ),安(ān )得(dé )百(bǎi )子(zǐ )骏(jùn )布(bù )在(zài )天(tiān )下(xià )乎(hū )!”子(zǐ )骏(jùn ),侁(shēn )字(zì )也(yě )。侁(shēn )自(zì )奏(zòu )罢(bà )莱(lái )芜(wú )、利(lì )国(guó )两(liǎng )监(jiān )铁(tiě )冶(yě ),又(yòu )乞(qǐ )海(hǎi )盐(yán )依(yī )河(hé )北(běi )通(tōng )商(shāng ),民(mín )大(dà )悦(yuè )。

辛(xīn )丑(chǒu ),减(jiǎn )两(liǎng )京(jīng )、河(hé )阳(yáng )囚(qiú )罪(zuì )一(yī )等(děng ),杖(zhàng )以(yǐ )下(xià )释(shì )之(zhī );民(mín )缘(yuán )山(shān )陵(líng )役(yì )者(zhě )蠲(juān )其(qí )赋(fù )。

己(jǐ )酉(yǒu ),辽(liáo )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )贺(hè )即(jí )位(wèi )。

辛(xīn )亥(hài ),辽(liáo )史(shǐ )臣(chén )进(jìn )太(tài )祖(zǔ )以(yǐ )下(xià )《七(qī )帝(dì )实(shí )录(lù )》。先(xiān )是(shì )耶(yē )律(lǜ )孟(mèng )简(jiǎn )自(zì )保(bǎo )州(zhōu )放(fàng )还(hái ),上(shàng )表(biǎo )于(yú )辽(liáo )主(zhǔ )曰(yuē ):“本(běn )朝(cháo )之(zhī )兴(xìng ),几(jǐ )二(èr )百(bǎi )年(nián ),宜(yí )有(yǒu )国(guó )史(shǐ )以(yǐ )垂(chuí )后(hòu )世(shì )。”辽(liáo )主(zhǔ )乃(nǎi )命(mìng )置(zhì )局(jú )编(biān )修(xiū )。孟(mèng )简(jiǎn )谓(wèi )同(tóng )官(guān )曰(yuē ):“史(shǐ )笔(bǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )信(xìn ),一(yī )言(yán )当(dāng )否(fǒu ),百(bǎi )世(shì )从(cóng )之(zhī )。苟(gǒu )无(wú )明(míng )识(shí ),好(hǎo )恶(è )徇(xùn )情(qíng ),则(zé )祸(huò )不(bú )测(cè ),故(gù )左(zuǒ )氏(shì )、司(sī )马(mǎ )迁(qiān )、班(bān )固(gù )、范(fàn )蔚(wèi )宗(zōng ),俱(jù )罹(lí )殃(yāng )祸(huò ),可(kě )不(bú )慎(shèn )欤(yú )!”

丙(bǐng )辰(chén ),辽(liáo )遣(qiǎn )使(shǐ )高(gāo )丽(lì ),册(cè )封(fēng )三(sān )韩(hán )国(guó )公(gōng )王(wáng )勋(xūn )之(zhī )子(zǐ )运(yùn )为(wéi )高(gāo )丽(lì )国(guó )王(wáng )。

丁(dīng )巳(sì ),以(yǐ )乡(xiāng )贡(gòng )进(jìn )士(shì )程(chéng )颐(yí )为(wéi )汝(rǔ )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )推(tuī )官(guān )、充(chōng )西(xī )京(jīng )国(guó )子(zǐ )监(jiān )教(jiāo )授(shòu );用(yòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )、吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )、韩(hán )绛(jiàng )之(zhī )荐(jiàn )也(yě )。

己(jǐ )未(wèi ),辽(liáo )禁(jìn )僧(sēng )尼(ní )不(bú )得(dé )无(wú )故(gù )赴(fù )阙(què )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),诏(zhào ):“今(jīn )月(yuè )十(shí )五(wǔ )日(rì )开(kāi )经(jīng )筵(yàn ),讲(jiǎng )《论(lùn )语(yǔ )》,读(dú )《三(sān )朝(cháo )宝(bǎo )训(xùn )》,讲(jiǎng )读(dú )官(guān )日(rì )赴(fù )资(zī )善(shàn )堂(táng ),以(yǐ )双(shuāng )日(rì )讲(jiǎng )读(dú ),仍(réng )轮(lún )一(yī )员(yuán )宿(xiǔ )直(zhí )。初(chū )讲(jiǎng )及(jí )更(gèng )旬(xún ),宰(zǎi )相(xiàng )执(zhí )政(zhèng )并(bìng )赴(fù )。”

罢(bà )太(tài )学(xué )保(bǎo )任(rèn )同(tóng )罪(zuì )法(fǎ )。

于(yú )阗(tián )进(jìn )狮(shī )子(zǐ ),诏(zhào )却(què )之(zhī )。

丙(bǐng )寅(yín ),刘(liú )挚(zhì )言(yán ):“宰(zǎi )臣(chén )蔡(cài )确(què )山(shān )陵(líng )使(shǐ )回(huí ),必(bì )须(xū )引(yǐn )咎(jiù )自(zì )劾(hé );而(ér )确(què )不(bú )顾(gù )廉(lián )隅(yú ),恐(kǒng )失(shī )爵(jué )位(wèi ),无(wú )故(gù )自(zì )留(liú )。伏(fú )望(wàng )早(zǎo )发(fā )睿(ruì )断(duàn ),罢(bà )确(què )政(zhèng )事(shì ),以(yǐ )明(míng )国(guó )宪(xiàn )。”

诏(zhào ):“府(fǔ )界(jiè )三(sān )路(lù )保(bǎo )甲(jiǎ )第(dì )五(wǔ )等(děng )两(liǎng )丁(dīng )之(zhī )家(jiā )免(miǎn )冬(dōng )教(jiāo )。”从(cóng )王(wáng )岩(yán )叟(sǒu )请(qǐng )也(yě )。

夏(xià )人(rén )以(yǐ )其(qí )母(mǔ )遗(yí )留(liú )物(wù )、马(mǎ )、白(bái )驼(tuó )来(lái )献(xiàn )。

甲(jiǎ )戌(xū ),罢(bà )后(hòu )苑(yuàn )西(xī )作(zuò )院(yuàn )。

以(yǐ )天(tiān )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì )范(fàn )纯(chún )仁(rén )、中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )王(wáng )震(zhèn )并(bìng )为(wéi )给(gěi )事(shì )中(zhōng )。王(wáng )岩(yán )叟(sǒu )言(yán )震(zhèn )出(chū )使(shǐ )无(wú )廉(lián )介(jiè )之(zhī )誉(yù ),立(lì )朝(cháo )无(wú )端(duān )亮(liàng )之(zhī )称(chēng ),封(fēng )驳(bó )之(zhī )任(rèn ),非(fēi )震(zhèn )所(suǒ )当(dāng )处(chù )。寻(xún )命(mìng )震(zhèn )出(chū )守(shǒu )。

初(chū ),蔡(cài )确(què )与(yǔ )章(zhāng )惇(dūn )、邢(xíng )恕(shù )等(děng )共(gòng )谋(móu )诬(wū )罔(wǎng )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),自(zì )谓(wèi )有(yǒu )定(dìng )策(cè )功(gōng ),韩(hán )缜(zhěn )素(sù )怀(huái )不(bú )平(píng )。及(jí )确(què )为(wéi )山(shān )陵(líng )使(shǐ ),缜(zhěn )乃(nǎi )于(yú )帘(lián )前(qián )具(jù )陈(chén )确(què )等(děng )奸(jiān )状(zhuàng ),由(yóu )是(shì )内(nèi )朝(cháo )与(yǔ )外(wài )廷(tíng )备(bèi )知(zhī )之(zhī )。

刘(liú )挚(zhì )言(yán ):“昨(zuó )者(zhě )确(què )等(děng )覃(tán )恩(ēn )转(zhuǎn )官(guān ),学(xué )士(shì )草(cǎo )确(què )制(zhì ),有(yǒu )云(yún )‘独(dú )高(gāo )定(dìng )策(cè )之(zhī )功(gōng )’,命(mìng )下(xià )之(zhī )日(rì ),识(shí )者(zhě )皆(jiē )知(zhī )其(qí )过(guò ),而(ér )确(què )乃(nǎi )偃(yǎn )然(rán )受(shòu )之(zhī )。又(yòu ),确(què )与(yǔ )章(zhāng )惇(dūn )固(gù )结(jié )朋(péng )党(dǎng ),自(zì )陛(bì )下(xià )进(jìn )用(yòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )、吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )以(yǐ )来(lái ),意(yì )不(bú )以(yǐ )为(wéi )便(biàn ),故(gù )确(què )内(nèi )则(zé )阳(yáng )为(wéi )和(hé )同(tóng ),而(ér )阴(yīn )使(shǐ )惇(dūn )外(wài )肆(sì )强(qiáng )悍(hàn ),陵(líng )侮(wǔ )沮(jǔ )害(hài )。中(zhōng )外(wài )以(yǐ )为(wéi )确(què )与(yǔ )惇(dūn )不(bú )罢(bà ),则(zé )善(shàn )良(liáng )无(wú )由(yóu )自(zì )立(lì ),天(tiān )下(xià )终(zhōng )不(bú )得(dé )被(bèi )仁(rén )厚(hòu )之(zhī )泽(zé )。”

乙(yǐ )亥(hài ),帝(dì )初(chū )御(yù )迩(ěr )英(yīng )阁(gé ),讲(jiǎng )《论(lùn )语(yǔ )》。

丙(bǐng )子(zǐ ),硃(zhū )光(guāng )庭(tíng )奏(zòu )言(yán ):“蔡(cài )确(què )、章(zhāng )惇(dūn )、韩(hán )缜(zhěn ),宜(yí )令(lìng )解(jiě )机(jī )务(wù );司(sī )马(mǎ )光(guāng )、范(fàn )纯(chún )仁(rén ),宜(yí )进(jìn )之(zhī )宰(zǎi )辅(fǔ );韩(hán )维(wéi )宜(yí )置(zhì )之(zhī )宥(yòu )密(mì )。退(tuì )三(sān )奸(jiān )于(yú )外(wài )以(yǐ )清(qīng )百(bǎi )辟(pì ),进(jìn )三(sān )贤(xián )于(yú )内(nèi )以(yǐ )赞(zàn )万(wàn )几(jǐ ),太(tài )平(píng )之(zhī )风(fēng ),自(zì )兹(zī )始(shǐ )矣(yǐ )。”

戊(wù )寅(yín ),罢(bà )增(zēng )置(zhì )铸(zhù )钱(qián )监(jiān )十(shí )有(yǒu )四(sì )。

辽(liáo )牛(niú )温(wēn )舒(shū )知(zhī )三(sān )司(sī )使(shǐ ),国(guó )民(mín )兼(jiān )足(zú )。辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )为(wéi )能(néng ),加(jiā )户(hù )部(bù )侍(shì )郎(láng )。

阅读:25173

打赏捐助〔Donate〕>>>

《神宗体元显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝元丰八年(辽大安元年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库