载记·第十章【登录】

《晋书》 > 载记 > 《载记·第十章》 > 拼音版

慕(mù )容(róng )俊(jùn ),字(zì )宣(xuān )英(yīng ),皝(huàng )之(zhī )第(dì )二(èr )子(zǐ )也(yě )。初(chū ),廆(wěi )常(cháng )言(yán ):“吾(wú )积(jī )福(fú )累(lèi )仁(rén ),子(zǐ )孙(sūn )当(dāng )有(yǒu )中(zhōng )原(yuán )。”既(jì )而(ér )生(shēng )俊(jùn ),廆(wěi )曰(yuē ):“此(cǐ )兒(ér )骨(gǔ )相(xiàng )不(bú )恆(héng ),吾(wú )家(jiā )得(dé )之(zhī )矣(yǐ )。”及(jí )长(zhǎng ),身(shēn )长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ )二(èr )寸(cùn ),姿(zī )貌(mào )魁(kuí )伟(wěi ),博(bó )观(guān )图(tú )书(shū ),有(yǒu )文(wén )武(wǔ )干(gàn )略(luè )。皝(huàng )为(wéi )燕(yàn )王(wáng ),拜(bài )俊(jùn )假(jiǎ )节(jiē )、安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、东(dōng )夷(yí )校(xiào )尉(wèi )、左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )、燕(yàn )王(wáng )世(shì )子(zǐ )。皝(huàng )死(sǐ ),永(yǒng )和(hé )五(wǔ )年(nián ),僭(jiàn )即(jí )燕(yàn )王(wáng )位(wèi ),依(yī )春(chūn )秋(qiū )列(liè )国(guó )故(gù )事(shì )称(chēng )元(yuán )年(nián ),赦(shè )于(yú )境(jìng )内(nèi )。是(shì )时(shí )石(shí )季(jì )龙(lóng )死(sǐ ),赵(zhào )、魏(wèi )大(dà )乱(luàn ),俊(jùn )将(jiāng )图(tú )兼(jiān )并(bìng )之(zhī )计(jì ),以(yǐ )慕(mù )容(róng )恪(kè )为(wéi )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn ),慕(mù )容(róng )评(píng )为(wéi )辅(fǔ )弼(bì )将(jiāng )军(jūn ),阳(yáng )骛(wù )为(wéi )辅(fǔ )义(yì )将(jiāng )军(jūn ),慕(mù )容(róng )垂(chuí )为(wéi )前(qián )锋(fēng )都(dōu )督(dū )、建(jiàn )锋(fēng )将(jiāng )军(jūn ),简(jiǎn )精(jīng )卒(zú )二(èr )十(shí )余(yú )万(wàn )以(yǐ )待(dài )期(qī )。是(shì )岁(suì ),穆(mù )帝(dì )使(shǐ )谒(yè )者(zhě )陈(chén )沈(shěn )拜(bài )俊(jùn )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、大(dà )都(dōu )督(dū )、都(dōu )督(dū )河(hé )北(běi )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、幽(yōu )、冀(jì )、并(bìng )、平(píng )四(sì )州(zhōu )牧(mù )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )单(dān )于(yú )、燕(yàn )王(wáng ),承(chéng )制(zhì )封(fēng )拜(bài )一(yī )如(rú )廆(wěi )、皝(huàng )故(gù )事(shì )。

明(míng )年(nián ),俊(jùn )率(lǜ )三(sān )军(jūn )南(nán )伐(fá ),出(chū )自(zì )卢(lú )龙(lóng ),次(cì )于(yú )无(wú )终(zhōng )。石(shí )季(jì )龙(lóng )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )午(wǔ )弃(qì )城(chéng )走(zǒu ),留(liú )其(qí )将(jiāng )王(wáng )他(tā )守(shǒu )蓟(jì )。俊(jùn )攻(gōng )陷(xiàn )其(qí )城(chéng ),斩(zhǎn )他(tā ),因(yīn )而(ér )都(dōu )之(zhī )。徙(xǐ )广(guǎng )宁(níng )、上(shàng )谷(gǔ )人(rén )于(yú )徐(xú )无(wú ),代(dài )郡(jùn )人(rén )于(yú )凡(fán )城(chéng )而(ér )还(hái )。

及(jí )冉(rǎn )闵(mǐn )杀(shā )石(shí )祗(zhī ),僭(jiàn )称(chēng )大(dà )号(hào ),遣(qiǎn )其(qí )使(shǐ )人(rén )常(cháng )炜(wěi )聘(pìn )于(yú )俊(jùn )。俊(jùn )引(yǐn )之(zhī )观(guān )下(xià ),使(shǐ )其(qí )记(jì )室(shì )封(fēng )裕(yù )诘(jié )之(zhī )曰(yuē ):“冉(rǎn )闵(mǐn )养(yǎng )息(xī )常(cháng )才(cái ),负(fù )恩(ēn )篡(cuàn )逆(nì ),有(yǒu )何(hé )祥(xiáng )应(yīng )而(ér )僭(jiàn )称(chēng )大(dà )号(hào )?”炜(wěi )曰(yuē ):“天(tiān )之(zhī )所(suǒ )兴(xìng ),其(qí )致(zhì )不(bú )同(tóng ),狼(láng )乌(wū )纪(jì )于(yú )三(sān )王(wáng ),麟(lín )龙(lóng )表(biǎo )于(yú )汉(hàn )、魏(wèi )。寡(guǎ )君(jūn )应(yīng )天(tiān )驭(yù )历(lì ),能(néng )无(wú )祥(xiáng )乎(hū )!且(qiě )用(yòng )兵(bīng )杀(shā )伐(fá ),哲(zhé )王(wáng )盛(shèng )典(diǎn ),汤(tāng )、武(wǔ )亲(qīn )行(háng )诛(zhū )放(fàng ),而(ér )仲(zhòng )尼(ní )美(měi )之(zhī )。魏(wèi )武(wǔ )养(yǎng )于(yú )宦(huàn )官(guān ),莫(mò )知(zhī )所(suǒ )出(chū ),众(zhòng )不(bú )盈(yíng )旅(lǚ ),遂(suí )能(néng )终(zhōng )成(chéng )大(dà )功(gōng )。暴(bào )胡(hú )酷(kù )乱(luàn ),苍(cāng )生(shēng )屠(tú )脍(kuài ),寡(guǎ )君(jūn )奋(fèn )剑(jiàn )而(ér )诛(zhū )除(chú )之(zhī ),黎(lí )元(yuán )获(huò )济(jì ),可(kě )谓(wèi )功(gōng )格(gé )皇(huáng )天(tiān ),勋(xūn )侔(móu )高(gāo )祖(zǔ )。恭(gōng )承(chéng )乾(qián )命(mìng ),有(yǒu )何(hé )不(bú )可(kě )?”裕(yù )曰(yuē ):“石(shí )祗(zhī )去(qù )岁(suì )使(shǐ )张(zhāng )举(jǔ )请(qǐng )救(jiù ),云(yún )玺(xǐ )在(zài )襄(xiāng )国(guó ),其(qí )言(yán )信(xìn )不(bú )?又(yòu )闻(wén )闵(mǐn )铸(zhù )金(jīn )为(wéi )己(jǐ )象(xiàng ),坏(huài )而(ér )不(bú )成(chéng ),奈(nài )何(hé )言(yán )有(yǒu )天(tiān )命(mìng )?”炜(wěi )曰(yuē ):“诛(zhū )胡(hú )之(zhī )日(rì ),在(zài )鄴(yè )者(zhě )略(luè )无(wú )所(suǒ )遗(yí ),玺(xǐ )何(hé )从(cóng )而(ér )向(xiàng )襄(xiāng )国(guó ),此(cǐ )求(qiú )救(jiù )之(zhī )辞(cí )耳(ěr )。天(tiān )之(zhī )神(shén )玺(xǐ ),实(shí )在(zài )寡(guǎ )君(jūn )。且(qiě )妖(yāo )孽(niè )之(zhī )徒(tú ),欲(yù )假(jiǎ )奇(qí )眩(xuàn )众(zhòng ),或(huò )改(gǎi )作(zuò )万(wàn )端(duān ),以(yǐ )神(shén )其(qí )事(shì )。寡(guǎ )君(jūn )今(jīn )已(yǐ )握(wò )乾(qián )府(fǔ ),类(lèi )上(shàng )帝(dì ),四(sì )海(hǎi )悬(xuán )诸(zhū )掌(zhǎng ),大(dà )业(yè )集(jí )于(yú )身(shēn ),何(hé )所(suǒ )求(qiú )虑(lǜ )而(ér )取(qǔ )信(xìn )此(cǐ )乎(hū )!铸(zhù )形(xíng )之(zhī )事(shì ),所(suǒ )未(wèi )闻(wén )也(yě )。”俊(jùn )既(jì )锐(ruì )信(xìn )举(jǔ )言(yán ),又(yòu )欣(xīn )于(yú )闵(mǐn )铸(zhù )形(xíng )之(zhī )不(bú )成(chéng )也(yě ),必(bì )欲(yù )审(shěn )之(zhī ),乃(nǎi )积(jī )薪(xīn )置(zhì )火(huǒ )于(yú )其(qí )侧(cè ),命(mìng )裕(yù )等(děng )以(yǐ )意(yì )喻(yù )之(zhī )。炜(wěi )神(shén )色(sè )自(zì )若(ruò ),抗(kàng )言(yán )曰(yuē ):“结(jié )发(fā )已(yǐ )来(lái ),尚(shàng )不(bú )欺(qī )庸(yōng )人(rén ),况(kuàng )千(qiān )乘(chéng )乎(hū )!巧(qiǎo )诈(zhà )虚(xū )言(yán )以(yǐ )救(jiù )死(sǐ )者(zhě ),使(shǐ )臣(chén )所(suǒ )不(bú )为(wéi )也(yě )。直(zhí )道(dào )受(shòu )戮(lù ),死(sǐ )自(zì )分(fèn )耳(ěr )。益(yì )薪(xīn )速(sù )火(huǒ ),君(jūn )之(zhī )大(dà )惠(huì )。”左(zuǒ )右(yòu )劝(quàn )俊(jùn )杀(shā )之(zhī ),俊(jùn )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě )兵(bīng )交(jiāo ),使(shǐ )在(zài )其(qí )间(jiān ),此(cǐ )亦(yì )人(rén )臣(chén )常(cháng )事(shì )。”遂(suí )赦(shè )之(zhī )。

遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )恪(kè )略(luè )地(dì )中(zhōng )山(shān ),慕(mù )容(róng )评(píng )攻(gōng )王(wáng )午(wǔ )于(yú )鲁(lǔ )口(kǒu )。恪(kè )次(cì )唐(táng )城(chéng ),冉(rǎn )闵(mǐn )将(jiāng )白(bái )同(tóng )、中(zhōng )山(shān )太(tài )守(shǒu )侯(hóu )龛(kān )固(gù )守(shǒu )不(bú )下(xià )。恪(kè )留(liú )其(qí )将(jiāng )慕(mù )容(róng )彪(biāo )攻(gōng )之(zhī ),进(jìn )讨(tǎo )常(cháng )山(shān )。评(píng )次(cì )南(nán )安(ān ),王(wáng )午(wǔ )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )郑(zhèng )生(shēng )距(jù )评(píng )。评(píng )逆(nì )击(jī ),斩(zhǎn )之(zhī ),侯(hóu )龛(kān )逾(yú )城(chéng )出(chū )降(jiàng )。恪(kè )进(jìn )克(kè )中(zhōng )山(shān ),斩(zhǎn )白(bái )同(tóng )。俊(jùn )军(jūn )令(lìng )严(yán )明(míng ),诸(zhū )将(jiāng )无(wú )所(suǒ )犯(fàn )。闵(mǐn )章(zhāng )武(wǔ )太(tài )守(shǒu )贾(jiǎ )坚(jiān )率(lǜ )郡(jùn )兵(bīng )邀(yāo )评(píng )战(zhàn )于(yú )高(gāo )城(chéng ),擒(qín )坚(jiān )于(yú )阵(zhèn ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )千(qiān )余(yú )级(jí )。

是(shì )岁(suì )丁(dīng )零(líng )翟(zhái )鼠(shǔ )及(jí )冉(rǎn )闵(mǐn )将(jiāng )刘(liú )准(zhǔn )等(děng )率(lǜ )其(qí )所(suǒ )部(bù )降(jiàng )于(yú )俊(jùn ),封(fēng )鼠(shǔ )归(guī )义(yì )王(wáng ),拜(bài )准(zhǔn )左(zuǒ )司(sī )马(mǎ )。

时(shí )鲜(xiān )卑(bēi )段(duàn )勤(qín )初(chū )附(fù )于(yú )俊(jùn ),其(qí )后(hòu )复(fù )叛(pàn )。俊(jùn )遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )恪(kè )及(jí )相(xiàng )国(guó )封(fēng )弈(yì )讨(tǎo )冉(rǎn )闵(mǐn )于(yú )安(ān )喜(xǐ ),慕(mù )容(róng )垂(chuí )讨(tǎo )段(duàn )勤(qín )于(yú )绎(yì )幕(mù ),俊(jùn )如(rú )中(zhōng )山(shān ),为(wéi )二(èr )军(jūn )声(shēng )势(shì )。闵(mǐn )惧(jù ),奔(bēn )于(yú )常(cháng )山(shān ),恪(kè )追(zhuī )及(jí )于(yú )泒(gū )水(shuǐ )。闵(mǐn )威(wēi )名(míng )素(sù )振(zhèn ),众(zhòng )咸(xián )惮(dàn )之(zhī )。恪(kè )谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“闵(mǐn )师(shī )老(lǎo )卒(zú )疲(pí ),实(shí )为(wéi )难(nán )用(yòng );加(jiā )其(qí )勇(yǒng )而(ér )无(wú )谋(móu ),一(yī )夫(fū )之(zhī )敌(dí )耳(ěr )。虽(suī )有(yǒu )甲(jiǎ )兵(bīng ),不(bú )足(zú )击(jī )也(yě )。吾(wú )今(jīn )分(fèn )军(jūn )为(wéi )三(sān )部(bù ),掎(jǐ )角(jiǎo )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。闵(mǐn )性(xìng )轻(qīng )锐(ruì ),又(yòu )知(zhī )吾(wú )军(jūn )势(shì )非(fēi )其(qí )敌(dí ),必(bì )出(chū )万(wàn )死(sǐ )冲(chōng )吾(wú )中(zhōng )军(jūn )。吾(wú )今(jīn )贯(guàn )甲(jiǎ )厚(hòu )阵(zhèn )以(yǐ )俟(sì )其(qí )至(zhì ),诸(zhū )君(jūn )但(dàn )厉(lì )卒(zú ),从(cóng )旁(páng )须(xū )其(qí )战(zhàn )合(hé ),夹(jiá )而(ér )击(jī )之(zhī ),蔑(miè )不(bú )克(kè )也(yě )。”及(jí )战(zhàn ),败(bài )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )七(qī )千(qiān )余(yú )级(jí ),擒(qín )闵(mǐn ),送(sòng )之(zhī ),斩(zhǎn )于(yú )龙(lóng )城(chéng )。恪(kè )屯(tún )军(jūn )呼(hū )沲(duò )。闵(mǐn )将(jiāng )苏(sū )亥(hài )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )金(jīn )光(guāng )率(lǜ )骑(qí )数(shù )千(qiān )袭(xí )恪(kè ),恪(kè )逆(nì )击(jī ),斩(zhǎn )之(zhī ),亥(hài )大(dà )惧(jù ),奔(bēn )于(yú )并(bìng )州(zhōu )。恪(kè )进(jìn )据(jù )常(cháng )山(shān ),段(duàn )勤(qín )惧(jù )而(ér )请(qǐng )降(jiàng ),遂(suí )进(jìn )攻(gōng )鄴(yè )。闵(mǐn )将(jiāng )蒋(jiǎng )干(gàn )闭(bì )城(chéng )距(jù )守(shǒu )。俊(jùn )又(yòu )遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )评(píng )等(děng )率(lǜ )骑(qí )一(yī )万(wàn )会(huì )攻(gōng )鄴(yè )。是(shì )时(shí )燕(yàn )巢(cháo )于(yú )俊(jùn )正(zhèng )阳(yáng )殿(diàn )之(zhī )西(xī )椒(jiāo ),生(shēng )三(sān )雏(chú ),项(xiàng )上(shàng )有(yǒu )竖(shù )毛(máo );凡(fán )城(chéng )献(xiàn )异(yì )鸟(niǎo ),五(wǔ )色(sè )成(chéng )章(zhāng )。俊(jùn )谓(wèi )群(qún )僚(liáo )曰(yuē ):“是(shì )何(hé )祥(xiáng )也(yě )?”咸(xián )称(chēng ):“燕(yàn )者(zhě ),燕(yàn )鸟(niǎo )也(yě )。首(shǒu )有(yǒu )毛(máo )冠(guàn )者(zhě ),言(yán )大(dà )燕(yàn )龙(lóng )兴(xìng ),冠(guàn )通(tōng )天(tiān )章(zhāng )甫(fǔ )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。巢(cháo )正(zhèng )阳(yáng )西(xī )椒(jiāo )者(zhě ),言(yán )至(zhì )尊(zūn )临(lín )轩(xuān )朝(cháo )万(wàn )国(guó )之(zhī )征(zhēng )也(yě )。三(sān )子(zǐ )者(zhě ),数(shù )应(yīng )三(sān )统(tǒng )之(zhī )验(yàn )也(yě )。神(shén )鸟(niǎo )五(wǔ )色(sè ),言(yán )圣(shèng )朝(cháo )将(jiāng )继(jì )五(wǔ )行(háng )之(zhī )箓(lù )以(yǐ )御(yù )四(sì )海(hǎi )者(zhě )也(yě )。”俊(jùn )览(lǎn )之(zhī )大(dà )悦(yuè )。既(jì )而(ér )蒋(jiǎng )干(gàn )率(lǜ )锐(ruì )卒(zú )五(wǔ )千(qiān )出(chū )城(chéng )挑(tiāo )战(zhàn ),慕(mù )容(róng )评(píng )等(děng )击(jī )败(bài )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )四(sì )千(qiān )余(yú )级(jí ),干(gàn )单(dān )骑(qí )还(hái )鄴(yè )。于(yú )是(shì )群(qún )臣(chén )劝(quàn )俊(jùn )称(chēng )尊(zūn )号(hào ),俊(jùn )答(dá )曰(yuē ):“吾(wú )本(běn )幽(yōu )漠(mò )射(shè )猎(liè )之(zhī )乡(xiāng ),被(bèi )发(fā )左(zuǒ )衽(rèn )之(zhī )俗(sú ),历(lì )数(shù )之(zhī )箓(lù )宁(níng )有(yǒu )分(fèn )邪(xié )!卿(qīng )等(děng )苟(gǒu )相(xiàng )褒(bāo )举(jǔ ),以(yǐ )觊(jì )非(fēi )望(wàng ),实(shí )匪(fěi )寡(guǎ )德(dé )所(suǒ )宜(yí )闻(wén )也(yě )。”慕(mù )容(róng )恪(kè )、封(fēng )弈(yì )讨(tǎo )王(wáng )午(wǔ )于(yú )鲁(lǔ )口(kǒu ),降(jiàng )之(zhī )。寻(xún )而(ér )慕(mù )容(róng )评(píng )攻(gōng )克(kè )鄴(yè )城(chéng ),送(sòng )冉(rǎn )闵(mǐn )妻(qī )子(zǐ )僚(liáo )属(shǔ )及(jí )其(qí )文(wén )物(wù )于(yú )中(zhōng )山(shān )。

先(xiān )是(shì ),蒋(jiǎng )干(gàn )以(yǐ )传(chuán )国(guó )玺(xǐ )送(sòng )于(yú )建(jiàn )鄴(yè ),俊(jùn )欲(yù )神(shén )其(qí )事(shì )业(yè ),言(yán )历(lì )运(yùn )在(zài )己(jǐ ),乃(nǎi )诈(zhà )云(yún )闵(mǐn )妻(qī )得(dé )之(zhī )以(yǐ )献(xiàn ),赐(cì )号(hào )曰(yuē )“奉(fèng )玺(xǐ )君(jūn )”,因(yīn )以(yǐ )永(yǒng )和(hé )八(bā )年(nián )僭(jiàn )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),大(dà )赦(shè )境(jìng )内(nèi ),建(jiàn )元(yuán )曰(yuē )元(yuán )玺(xǐ ),署(shǔ )置(zhì )百(bǎi )官(guān )。以(yǐ )封(fēng )弈(yì )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),慕(mù )容(róng )恪(kè )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),阳(yáng )骛(wù )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),皇(huáng )甫(fǔ )真(zhēn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),张(zhāng )希(xī )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè ),宋(sòng )活(huó )为(wéi )中(zhōng )书(shū )监(jiān ),韩(hán )恆(héng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng ),其(qí )余(yú )封(fēng )授(shòu )各(gè )有(yǒu )差(chà )。追(zhuī )尊(zūn )廆(wěi )为(wéi )高(gāo )祖(zǔ )武(wǔ )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì ),皝(huàng )为(wéi )太(tài )祖(zǔ )文(wén )明(míng )皇(huáng )帝(dì )。时(shí )朝(cháo )廷(tíng )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )俊(jùn ),俊(jùn )谓(wèi )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“汝(rǔ )还(hái )白(bái )汝(rǔ )天(tiān )子(zǐ ),我(wǒ )承(chéng )人(rén )之(zhī )乏(fá ),为(wéi )中(zhōng )国(guó )所(suǒ )推(tuī ),已(yǐ )为(wéi )帝(dì )矣(yǐ )。”初(chū ),石(shí )季(jì )龙(lóng )使(shǐ )人(rén )探(tàn )策(cè )于(yú )华(huá )山(shān ),得(dé )玉(yù )版(bǎn ),文(wén )曰(yuē ):“岁(suì )在(zài )申(shēn )酉(yǒu ),不(bú )绝(jué )如(rú )线(xiàn )。岁(suì )在(zài )壬(rén )子(zǐ ),真(zhēn )人(rén )乃(nǎi )见(jiàn )。”及(jí )此(cǐ ),燕(yàn )人(rén )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )俊(jùn )之(zhī )应(yīng )也(yě )。改(gǎi )司(sī )州(zhōu )为(wéi )中(zhōng )州(zhōu ),置(zhì )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )官(guān )。群(qún )下(xià )言(yán ):“大(dà )燕(yàn )受(shòu )命(mìng ),上(shàng )承(chéng )光(guāng )纪(jì )黑(hēi )精(jīng )之(zhī )君(jūn ),运(yùn )历(lì )传(chuán )属(shǔ ),代(dài )金(jīn )行(háng )之(zhī )后(hòu ),宜(yí )行(háng )夏(xià )之(zhī )时(shí ),服(fú )周(zhōu )之(zhī )冕(miǎn ),旗(qí )帜(zhì )尚(shàng )黑(hēi ),牲(shēng )牡(mǔ )尚(shàng )玄(xuán )。”俊(jùn )从(cóng )之(zhī )。其(qí )从(cóng )行(háng )文(wén )武(wǔ )、诸(zhū )籓(bān )使(shǐ )人(rén )及(jí )登(dēng )号(hào )之(zhī )日(rì )者(zhě ),悉(xī )增(zēng )位(wèi )三(sān )级(jí )。泒(gū )河(hé )之(zhī )师(shī ),守(shǒu )鄴(yè )之(zhī )军(jūn ),下(xià )及(jí )战(zhàn )士(shì ),赐(cì )各(gè )有(yǒu )差(chà )。临(lín )阵(zhèn )战(zhàn )亡(wáng )者(zhě ),将(jiāng )士(shì )加(jiā )赠(zèng )二(èr )等(děng ),士(shì )卒(zú )复(fù )其(qí )子(zǐ )孙(sūn )。殿(diàn )中(zhōng )旧(jiù )人(rén )皆(jiē )随(suí )才(cái )擢(zhuó )叙(xù )。立(lì )其(qí )妻(qī )可(kě )足(zú )浑(hún )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),世(shì )子(zǐ )晔(yè )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。

晋(jìn )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )荣(róng )胡(hú )以(yǐ )彭(péng )城(chéng )、鲁(lǔ )郡(jùn )叛(pàn )降(jiàng )于(yú )俊(jùn )。

常(cháng )山(shān )人(rén )李(lǐ )犊(dú )聚(jù )众(zhòng )数(shù )千(qiān ),反(fǎn )于(yú )普(pǔ )壁(bì )垒(lěi ),俊(jùn )遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )恪(kè )率(lǜ )众(zhòng )讨(tǎo )降(jiàng )之(zhī )。

初(chū ),冉(rǎn )闵(mǐn )既(jì )败(bài ),王(wáng )午(wǔ )自(zì )号(hào )安(ān )国(guó )王(wáng )。午(wǔ )既(jì )死(sǐ ),吕(lǚ )护(hù )复(fù )袭(xí )其(qí )号(hào ),保(bǎo )于(yú )鲁(lǔ )口(kǒu )。恪(kè )进(jìn )讨(tǎo )走(zǒu )之(zhī ),遣(qiǎn )前(qián )军(jūn )悦(yuè )绾(wǎn )追(zhuī )及(jí )于(yú )野(yě )王(wáng ),悉(xī )降(jiàng )其(qí )众(zhòng )。

姚(yáo )襄(xiāng )以(yǐ )梁(liáng )国(guó )降(jiàng )于(yú )俊(jùn )。以(yǐ )慕(mù )容(róng )评(píng )为(wéi )都(dōu )督(dū )秦(qín )、雍(yōng )、益(yì )、梁(liáng )、江(jiāng )、扬(yáng )、荆(jīng )、徐(xú )、衮(gǔn )、豫(yù )十(shí )州(zhōu )河(hé )南(nán )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),权(quán )镇(zhèn )于(yú )洛(luò )水(shuǐ );慕(mù )容(róng )彊(jiāng )为(wéi )前(qián )锋(fēng )都(dōu )督(dū )、都(dōu )督(dū )荆(jīng )、徐(xú )二(èr )州(zhōu )缘(yuán )淮(huái )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),进(jìn )据(jù )河(hé )南(nán )。

俊(jùn )自(zì )和(hé )龙(lóng )至(zhì )蓟(jì )城(chéng ),幽(yōu )冀(jì )之(zhī )人(rén )为(wéi )东(dōng )迁(qiān ),互(hù )相(xiàng )惊(jīng )扰(rǎo ),所(suǒ )在(zài )屯(tún )结(jié )。其(qí )下(xià )请(qǐng )讨(tǎo )之(zhī ),俊(jùn )曰(yuē ):“群(qún )小(xiǎo )以(yǐ )朕(zhèn )东(dōng )巡(xún ),故(gù )相(xiàng )惑(huò )耳(ěr )。今(jīn )朕(zhèn )既(jì )至(zhì ),寻(xún )当(dāng )自(zì )定(dìng )。然(rán )不(bú )虞(yú )之(zhī )备(bèi )亦(yì )不(bú )可(kě )不(bú )为(wéi )。”于(yú )是(shì )令(lìng )内(nèi )外(wài )戒(jiè )严(yán )。

苻(fú )生(shēng )河(hé )内(nèi )太(tài )守(shǒu )王(wáng )会(huì )、黎(lí )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )韩(hán )高(gāo )以(yǐ )郡(jùn )归(guī )俊(jùn )。晋(jìn )兰(lán )陵(líng )太(tài )守(shǒu )孙(sūn )黑(hēi )、济(jì )北(běi )太(tài )守(shǒu )高(gāo )柱(zhù )、建(jiàn )兴(xìng )太(tài )守(shǒu )高(gāo )甕(wèng )各(gè )以(yǐ )郡(jùn )叛(pàn )归(guī )于(yú )俊(jùn )。初(chū ),俊(jùn )车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、范(fàn )阳(yáng )公(gōng )刘(liú )宁(níng )屯(tún )据(jù )莸(yóu )城(chéng ),降(jiàng )于(yú )苻(fú )氏(shì ),至(zhì )此(cǐ ),率(lǜ )户(hù )二(èr )千(qiān )诣(yì )蓟(jì )归(guī )罪(zuì ),拜(bài )后(hòu )将(jiāng )军(jūn )。高(gāo )句(jù )丽(lì )王(wáng )钊(zhāo )遣(qiǎn )使(shǐ )谢(xiè )恩(ēn ),贡(gòng )其(qí )方(fāng )物(wù )。俊(jùn )以(yǐ )钊(zhāo )为(wéi )营(yíng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、营(yíng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),封(fēng )乐(lè )浪(làng )公(gōng ),王(wáng )如(rú )故(gù )。

俊(jùn )给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )申(shēn )胤(yìn )上(shàng )言(yán )曰(yuē ):

夫(fū )名(míng )尊(zūn )礼(lǐ )重(zhòng ),先(xiān )王(wáng )之(zhī )制(zhì )。冠(guàn )冕(miǎn )之(zhī )式(shì ),代(dài )或(huò )不(bú )同(tóng )。汉(hàn )以(yǐ )萧(xiāo )、曹(cáo )之(zhī )功(gōng ),有(yǒu )殊(shū )群(qún )辟(pì ),故(gù )剑(jiàn )履(lǚ )上(shàng )殿(diàn ),入(rù )朝(cháo )不(bú )趋(qū )。世(shì )无(wú )其(qí )功(gōng ),则(zé )礼(lǐ )宜(yí )阙(què )也(yě )。至(zhì )于(yú )东(dōng )宫(gōng ),体(tǐ )此(cǐ )为(wéi )仪(yí ),魏(wèi )、晋(jìn )因(yīn )循(xún ),制(zhì )不(bú )纳(nà )舄(xì )。今(jīn )皇(huáng )储(chǔ )过(guò )谦(qiān ),准(zhǔn )同(tóng )百(bǎi )僚(liáo ),礼(lǐ )卑(bēi )逼(bī )下(xià ),有(yǒu )违(wéi )朝(cháo )式(shì )。太(tài )子(zǐ )有(yǒu )统(tǒng )天(tiān )之(zhī )重(zhòng ),而(ér )与(yǔ )诸(zhū )王(wáng )齐(qí )冠(guàn )远(yuǎn )游(yóu ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )辨(biàn )章(zhāng )贵(guì )贱(jiàn )也(yě )。祭(jì )飨(xiǎng )朝(cháo )庆(qìng ),宜(yí )正(zhèng )服(fú )衮(gǔn )衣(yī )九(jiǔ )文(wén ),冠(guàn )冕(miǎn )九(jiǔ )旒(liú )。又(yòu )仲(zhòng )冬(dōng )长(zhǎng )至(zhì ),太(tài )阴(yīn )数(shù )终(zhōng ),黄(huáng )钟(zhōng )产(chǎn )气(qì ),绵(mián )微(wēi )于(yú )下(xià ),此(cǐ )月(yuè )闭(bì )关(guān )息(xī )旅(lǚ ),后(hòu )不(bú )省(shěng )方(fāng )。《礼(lǐ )记(jì )》曰(yuē ):“是(shì )月(yuè )也(yě ),事(shì )欲(yù )静(jìng ),君(jūn )子(zǐ )齐(qí )戒(jiè )去(qù )声(shēng )色(sè )。”唯(wéi )《周(zhōu )官(guān )》有(yǒu )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )南(nán )郊(jiāo )从(cóng )八(bā )能(néng )之(zhī )说(shuō )。或(huò )以(yǐ )有(yǒu )事(shì )至(zhì )灵(líng ),非(fēi )朝(cháo )飨(xiǎng )之(zhī )节(jiē ),故(gù )有(yǒu )乐(lè )作(zuò )之(zhī )理(lǐ )。王(wáng )者(zhě )慎(shèn )微(wēi ),礼(lǐ )从(cóng )其(qí )重(zhòng )。前(qián )来(lái )二(èr )至(zhì )阙(què )鼓(gǔ ),不(bú )宜(yí )有(yǒu )设(shè ),今(jīn )之(zhī )铿(kēng )锵(qiāng ),盖(gài )以(yǐ )常(cháng )仪(yí )。二(èr )至(zhì )之(zhī )礼(lǐ )、事(shì )殊(shū )余(yú )节(jiē ),猥(wěi )动(dòng )金(jīn )声(shēng ),惊(jīng )越(yuè )神(shén )气(qì ),施(shī )之(zhī )宣(xuān )养(yǎng ),实(shí )为(wéi )未(wèi )尽(jìn )。又(yòu )朝(cháo )服(fú )虽(suī )是(shì )古(gǔ )礼(lǐ ),绛(jiàng )褠(gōu )始(shǐ )于(yú )秦(qín )、汉(hàn ),迄(qì )于(yú )今(jīn )代(dài ),遂(suí )相(xiàng )仍(réng )准(zhǔn )。朔(shuò )望(wàng )正(zhèng )旦(dàn ),乃(nǎi )具(jù )衮(gǔn )舄(xì )。礼(lǐ ),诸(zhū )侯(hóu )旅(lǚ )见(jiàn )天(tiān )子(zǐ ),不(bú )得(dé )终(zhōng )事(shì )者(zhě )三(sān ),雨(yǔ )沾(zhān )服(fú )失(shī )容(róng ),其(qí )在(zài )一(yī )焉(yān )。今(jīn )或(huò )朝(cháo )日(rì )天(tiān )雨(yǔ ),未(wèi )有(yǒu )定(dìng )仪(yí )。礼(lǐ )贵(guì )适(shì )时(shí ),不(bú )在(zài )过(guò )恭(gōng )。近(jìn )以(yǐ )地(dì )湿(shī )不(bú )得(dé )纳(nà )舄(xì ),而(ér )以(yǐ )衮(gǔn )襈(juàn )改(gǎi )履(lǚ )。案(àn )言(yán )称(chēng )朝(cháo )服(fú ),所(suǒ )以(yǐ )服(fú )之(zhī )而(ér )朝(cháo ),一(yī )体(tǐ )之(zhī )间(jiān ),上(shàng )下(xià )二(èr )制(zhì ),或(huò )废(fèi )或(huò )存(cún ),实(shí )乖(guāi )礼(lǐ )意(yì )。大(dà )燕(yàn )受(shòu )命(mìng ),侔(móu )踪(zōng )虞(yú )、夏(xià ),诸(zhū )所(suǒ )施(shī )行(háng ),宜(yí )损(sǔn )益(yì )定(dìng )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )皇(huáng )代(dài )永(yǒng )制(zhì )。

俊(jùn )曰(yuē ):“其(qí )剑(jiàn )舄(xì )不(bú )趋(qū ),事(shì )下(xià )太(tài )常(cháng )参(cān )议(yì )。太(tài )子(zǐ )服(fú )衮(gǔn )冕(miǎn ),冠(guàn )九(jiǔ )旒(liú ),超(chāo )级(jí )逼(bī )上(shàng ),未(wèi )可(kě )行(háng )也(yě )。冠(guàn )服(fú )何(hé )容(róng )一(yī )施(shī )一(yī )废(fèi ),皆(jiē )可(kě )详(xiáng )定(dìng )。”

初(chū ),段(duàn )兰(lán )之(zhī )子(zǐ )龛(kān )因(yīn )冉(rǎn )闵(mǐn )之(zhī )乱(luàn ),拥(yōng )众(zhòng )东(dōng )屯(tún )广(guǎng )固(gù ),自(zì )号(hào )齐(qí )王(wáng ),称(chēng )籓(bān )于(yú )建(jiàn )鄴(yè ),遣(qiǎn )书(shū )抗(kàng )中(zhōng )表(biǎo )之(zhī )仪(yí ),非(fēi )俊(jùn )正(zhèng )位(wèi )。俊(jùn )遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )恪(kè )、慕(mù )容(róng )尘(chén )讨(tǎo )之(zhī )。恪(kè )既(jì )济(jì )河(hé )。龛(kān )弟(dì )罴(pí )骁(xiāo )勇(yǒng )有(yǒu )智(zhì )计(jì ),言(yán )于(yú )龛(kān )曰(yuē ):“慕(mù )容(róng )恪(kè )善(shàn )用(yòng )兵(bīng ),加(jiā )其(qí )众(zhòng )旅(lǚ )既(jì )盛(shèng ),恐(kǒng )不(bú )可(kě )抗(kàng )也(yě )。若(ruò )顿(dùn )兵(bīng )城(chéng )下(xià ),虽(suī )复(fù )请(qǐng )降(jiàng ),惧(jù )终(zhōng )不(bú )听(tīng )。王(wáng )但(dàn )固(gù )守(shǒu ),罴(pí )请(qǐng )率(lǜ )精(jīng )锐(ruì )距(jù )之(zhī )。若(ruò )其(qí )战(zhàn )捷(jié ),王(wáng )可(kě )驰(chí )来(lái )追(zhuī )击(jī ),使(shǐ )虏(lǔ )匹(pǐ )马(mǎ )无(wú )反(fǎn )。如(rú )其(qí )败(bài )也(yě ),遽(jù )出(chū )请(qǐng )降(jiàng ),不(bú )失(shī )千(qiān )户(hù )侯(hóu )也(yě )。”龛(kān )弗(fú )从(cóng )。罴(pí )固(gù )请(qǐng )行(háng ),龛(kān )怒(nù )斩(zhǎn )之(zhī ),率(lǜ )众(zhòng )三(sān )万(wàn )来(lái )距(jù )恪(kè )。恪(kè )遇(yù )龛(kān )于(yú )济(jì )水(shuǐ )之(zhī )南(nán ),与(yǔ )战(zhàn ),大(dà )败(bài )之(zhī ),遂(suí )斩(zhǎn )其(qí )弟(dì )钦(qīn ),尽(jìn )俘(fú )其(qí )众(zhòng )。恪(kè )进(jìn )围(wéi )广(guǎng )固(gù ),诸(zhū )将(jiāng )劝(quàn )恪(kè )宜(yí )急(jí )攻(gōng )之(zhī ),恪(kè )曰(yuē ):“军(jūn )势(shì )有(yǒu )宜(yí )缓(huǎn )以(yǐ )克(kè )敌(dí ),有(yǒu )宜(yí )急(jí )而(ér )取(qǔ )之(zhī )。若(ruò )彼(bǐ )我(wǒ )势(shì )均(jūn ),且(qiě )有(yǒu )强(qiáng )援(yuán ),虑(lǜ )腹(fù )背(bèi )之(zhī )患(huàn )者(zhě ),须(xū )急(jí )攻(gōng )之(zhī ),以(yǐ )速(sù )大(dà )利(lì )。如(rú )其(qí )我(wǒ )强(qiáng )彼(bǐ )弱(ruò ),外(wài )无(wú )寇(kòu )援(yuán ),力(lì )足(zú )制(zhì )之(zhī )者(zhě ),当(dāng )羁(jī )縻(mí )守(shǒu )之(zhī ),以(yǐ )待(dài )其(qí )毙(bì )。兵(bīng )法(fǎ )十(shí )围(wéi )五(wǔ )攻(gōng ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。龛(kān )恩(ēn )结(jié )贼(zéi )党(dǎng ),众(zhòng )未(wèi )离(lí )心(xīn ),济(jì )南(nán )之(zhī )战(zhàn ),非(fēi )不(bú )锐(ruì )也(yě ),但(dàn )其(qí )用(yòng )之(zhī )无(wú )术(shù ),以(yǐ )致(zhì )败(bài )耳(ěr )。今(jīn )凭(píng )固(gù )天(tiān )险(xiǎn ),上(shàng )下(xià )同(tóng )心(xīn ),攻(gōng )守(shǒu )势(shì )倍(bèi ),军(jūn )之(zhī )常(cháng )法(fǎ )。若(ruò )其(qí )促(cù )攻(gōng ),不(bú )过(guò )数(shù )旬(xún ),克(kè )之(zhī )必(bì )矣(yǐ ),但(dàn )恐(kǒng )伤(shāng )吾(wú )士(shì )众(zhòng )。自(zì )有(yǒu )事(shì )已(yǐ )来(lái ),卒(zú )不(bú )获(huò )宁(níng ),吾(wú )每(měi )思(sī )之(zhī ),不(bú )觉(jiào )忘(wàng )寝(qǐn ),亦(yì )何(hé )宜(yí )轻(qīng )残(cán )人(rén )命(mìng )乎(hū )!当(dāng )持(chí )久(jiǔ )以(yǐ )取(qǔ )耳(ěr )。”诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )曰(yuē ):“非(fēi )所(suǒ )及(jí )也(yě )。”乃(nǎi )筑(zhù )室(shì )反(fǎn )耕(gēng ),严(yán )固(gù )围(wéi )垒(lěi )。龛(kān )所(suǒ )署(shǔ )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )腾(téng )、索(suǒ )头(tóu )单(dān )于(yú )薛(xuē )云(yún )降(jiàng )于(yú )恪(kè )。段(duàn )龛(kān )之(zhī )被(bèi )围(wéi )也(yě ),遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )建(jiàn )鄴(yè )请(qǐng )救(jiù )。穆(mù )帝(dì )遣(qiǎn )北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )荀(xún )羡(xiàn )赴(fù )之(zhī ),惮(dàn )虏(lǔ )强(qiáng )迁(qiān )延(yán )不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。攻(gōng )破(pò )阳(yáng )都(dōu ),斩(zhǎn )王(wáng )腾(téng )以(yǐ )归(guī )。恪(kè )遂(suí )克(kè )广(guǎng )固(gù ),以(yǐ )龛(kān )为(wéi )伏(fú )顺(shùn )将(jiāng )军(jūn ),徙(xǐ )鲜(xiān )卑(bēi )胡(hú )羯(jié )三(sān )千(qiān )余(yú )户(hù )于(yú )蓟(jì ),留(liú )慕(mù )容(róng )尘(chén )镇(zhèn )广(guǎng )固(gù ),恪(kè )振(zhèn )旅(lǚ )而(ér )归(guī )。

俊(jùn )太(tài )子(zǐ )晔(yè )死(sǐ ),伪(wěi )谥(shì )献(xiàn )怀(huái )。升(shēng )平(píng )元(yuán )年(nián ),复(fù )立(lì )次(cì )子(zǐ )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),赦(shè )其(qí )境(jìng )内(nèi ),改(gǎi )元(yuán )曰(yuē )光(guāng )寿(shòu )。

遣(qiǎn )其(qí )抚(fǔ )军(jūn )慕(mù )容(róng )垂(chuí )、中(zhōng )军(jūn )慕(mù )容(róng )虔(qián )与(yǔ )护(hù )军(jūn )平(píng )熙(xī )等(děng )率(lǜ )步(bù )骑(qí )八(bā )万(wàn )讨(tǎo )丁(dīng )零(líng )敕(chì )勒(lè )于(yú )塞(sāi )北(běi ),大(dà )破(pò )之(zhī ),俘(fú )斩(zhǎn )十(shí )余(yú )万(wàn )级(jí ),获(huò )马(mǎ )十(shí )三(sān )万(wàn )匹(pǐ ),牛(niú )羊(yáng )亿(yì )余(yú )万(wàn )。

初(chū ),廆(wěi )有(yǒu )骏(jùn )马(mǎ )曰(yuē )赭(zhě )白(bái ),有(yǒu )奇(qí )相(xiàng )逸(yì )力(lì )。石(shí )季(jì )龙(lóng )之(zhī )伐(fá )棘(jí )城(chéng )也(yě ),皝(huàng )将(jiāng )出(chū )避(bì )难(nán ),欲(yù )乘(chéng )之(zhī ),马(mǎ )悲(bēi )鸣(míng )蹄(tí )啮(niè ),人(rén )莫(mò )能(néng )近(jìn )。皝(huàng )曰(yuē ):“此(cǐ )马(mǎ )见(jiàn )异(yì )先(xiān )朝(cháo ),孤(gū )常(cháng )仗(zhàng )之(zhī )济(jì )难(nán ),今(jīn )不(bú )欲(yù )者(zhě ),盖(gài )先(xiān )君(jūn )之(zhī )意(yì )乎(hū )!”乃(nǎi )止(zhǐ )。季(jì )龙(lóng )寻(xún )退(tuì ),皝(huàng )益(yì )奇(qí )之(zhī )。至(zhì )是(shì ),四(sì )十(shí )九(jiǔ )岁(suì )矣(yǐ ),而(ér )骏(jùn )逸(yì )不(bú )亏(kuī ),俊(jùn )比(bǐ )之(zhī )于(yú )鲍(bào )氏(shì )骢(cōng ),命(mìng )铸(zhù )铜(tóng )以(yǐ )图(tú )其(qí )象(xiàng ),亲(qīn )为(wéi )铭(míng )赞(zàn ),镌(juān )勒(lè )其(qí )旁(páng ),置(zhì )之(zhī )蓟(jì )城(chéng )东(dōng )掖(yè )门(mén )。是(shì )岁(suì ),象(xiàng )成(chéng )而(ér )马(mǎ )死(sǐ )。

匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )贺(hè )赖(lài )头(tóu )率(lǜ )部(bù )落(luò )三(sān )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )降(jiàng )于(yú )俊(jùn ),拜(bài )宁(níng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、云(yún )中(zhōng )郡(jùn )公(gōng ),处(chù )之(zhī )于(yú )代(dài )郡(jùn )平(píng )舒(shū )城(chéng )。

晋(jìn )太(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )诸(zhū )葛(gě )攸(yōu )伐(fá )其(qí )东(dōng )郡(jùn )。俊(jùn )遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )恪(kè )距(jù )战(zhàn ),王(wáng )师(shī )败(bài )绩(jì )。北(běi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )谢(xiè )万(wàn )先(xiān )据(jù )梁(liáng )、宋(sòng ),惧(jù )而(ér )遁(dùn )归(guī )。恪(kè )进(jìn )兵(bīng )入(rù )寇(kòu )河(hé )南(nán ),汝(rǔ )、颍(yǐng )、谯(qiáo )、沛(pèi )皆(jiē )陷(xiàn ),置(zhì )守(shǒu )宰(zǎi )而(ér )还(hái )。

俊(jùn )自(zì )蓟(jì )城(chéng )迁(qiān )于(yú )鄴(yè ),赦(shè )其(qí )境(jìng )内(nèi ),缮(shàn )修(xiū )宫(gōng )殿(diàn ),复(fù )铜(tóng )雀(què )台(tái )。

廷(tíng )尉(wèi )监(jiān )常(cháng )炜(wěi )上(shàng )言(yán ):“大(dà )燕(yàn )虽(suī )革(gé )命(mìng )创(chuàng )制(zhì ),至(zhì )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )铨(quán )谟(mó ),亦(yì )多(duō )因(yīn )循(xún )魏(wèi )、晋(jìn ),唯(wéi )祖(zǔ )父(fù )不(bú )殓(liàn )葬(zàng )者(zhě ),独(dú )不(bú )听(tīng )官(guān )身(shēn )清(qīng )朝(cháo ),斯(sī )诚(chéng )王(wáng )教(jiāo )之(zhī )首(shǒu ),不(bú )刊(kān )之(zhī )式(shì )。然(rán )礼(lǐ )贵(guì )适(shì )时(shí ),世(shì )或(huò )损(sǔn )益(yì ),是(shì )以(yǐ )高(gāo )祖(zǔ )制(zhì )三(sān )章(zhāng )之(zhī )法(fǎ ),而(ér )秦(qín )人(rén )安(ān )之(zhī )。自(zì )顷(qǐng )中(zhōng )州(zhōu )丧(sàng )乱(luàn ),连(lián )兵(bīng )积(jī )年(nián ),或(huò )遇(yù )倾(qīng )城(chéng )之(zhī )败(bài ),覆(fù )军(jūn )之(zhī )祸(huò ),坑(kēng )师(shī )沈(shěn )卒(zú ),往(wǎng )往(wǎng )而(ér )然(rán ),孤(gū )孙(sūn )茕(qióng )子(zǐ ),十(shí )室(shì )而(ér )九(jiǔ )。兼(jiān )三(sān )方(fāng )岳(yuè )峙(zhì ),父(fù )子(zǐ )异(yì )邦(bāng ),存(cún )亡(wáng )吉(jí )凶(xiōng ),杳(yǎo )成(chéng )天(tiān )外(wài )。或(huò )便(biàn )假(jiǎ )一(yī )时(shí ),或(huò )依(yī )嬴(yíng )博(bó )之(zhī )制(zhì ),孝(xiào )子(zǐ )糜(mí )身(shēn )无(wú )补(bǔ ),顺(shùn )孙(sūn )心(xīn )丧(sàng )靡(mí )及(jí ),虽(suī )招(zhāo )魂(hún )虚(xū )葬(zàng )以(yǐ )叙(xù )罔(wǎng )极(jí )之(zhī )情(qíng ),又(yòu )礼(lǐ )无(wú )招(zhāo )葬(zàng )之(zhī )文(wén ),令(lìng )不(bú )此(cǐ )载(zǎi )。若(ruò )斯(sī )之(zhī )流(liú ),抱(bào )琳(lín )琅(láng )而(ér )无(wú )申(shēn ),怀(huái )英(yīng )才(cái )而(ér )不(bú )齿(chǐ ),诚(chéng )可(kě )痛(tòng )也(yě )。恐(kǒng )非(fēi )明(míng )扬(yáng )侧(cè )陋(lòu ),务(wù )尽(jìn )时(shí )珍(zhēn )之(zhī )道(dào )。吴(wú )起(qǐ )、二(èr )陈(chén )之(zhī )畴(chóu ),终(zhōng )将(jiāng )无(wú )所(suǒ )展(zhǎn )其(qí )才(cái )干(gàn )。汉(hàn )祖(zǔ )何(hé )由(yóu )免(miǎn )于(yú )平(píng )城(chéng )之(zhī )围(wéi )?郅(zhì )支(zhī )之(zhī )首(shǒu )何(hé )以(yǐ )悬(xuán )于(yú )汉(hàn )关(guān )?谨(jǐn )案(àn )《戊(wù )辰(chén )诏(zhào )书(shū )》,荡(dàng )清(qīng )瑕(xiá )秽(huì ),与(yǔ )天(tiān )下(xià )更(gèng )始(shǐ ),以(yǐ )明(míng )惟(wéi )新(xīn )之(zhī )庆(qìng )。五(wǔ )六(liù )年(nián )间(jiān ),寻(xún )相(xiàng )违(wéi )伐(fá ),于(yú )则(zé )天(tiān )之(zhī )体(tǐ ),臣(chén )窃(qiè )未(wèi )安(ān )。”俊(jùn )曰(yuē ):“炜(wěi )宿(xiǔ )德(dé )硕(shuò )儒(rú ),练(liàn )明(míng )刑(xíng )法(fǎ ),览(lǎn )其(qí )所(suǒ )陈(chén ),良(liáng )足(zú )采(cǎi )也(yě )。今(jīn )六(liù )合(hé )未(wèi )宁(níng ),丧(sàng )乱(luàn )未(wèi )已(yǐ ),又(yòu )正(zhèng )当(dāng )搜(sōu )奇(qí )拔(bá )异(yì )之(zhī )秋(qiū ),未(wèi )可(kě )才(cái )行(háng )兼(jiān )举(jǔ ),且(qiě )除(chú )此(cǐ )条(tiáo ),听(tīng )大(dà )同(tóng )更(gèng )议(yì )。”

使(shǐ )昌(chāng )黎(lí )、辽(liáo )东(dōng )二(èr )郡(jùn )营(yíng )起(qǐ )廆(wěi )庙(miào ),范(fàn )阳(yáng )、燕(yàn )郡(jùn )构(gòu )皝(huàng )庙(miào ),以(yǐ )其(qí )护(hù )军(jūn )平(píng )熙(xī )领(lǐng )将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng ),监(jiān )造(zào )二(èr )庙(miào )焉(yān )。

苻(fú )坚(jiān )平(píng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )特(tè )率(lǜ )户(hù )五(wǔ )千(qiān )降(jiàng )于(yú )俊(jùn )。

河(hé )间(jiān )李(lǐ )黑(hēi )聚(jù )众(zhòng )千(qiān )余(yú ),攻(gōng )略(luè )州(zhōu )郡(jùn ),杀(shā )枣(zǎo )强(qiáng )令(lìng )卫(wèi )颜(yán ),俊(jùn )长(zhǎng )乐(lè )太(tài )守(shǒu )傅(fù )颜(yán )讨(tǎo )斩(zhǎn )之(zhī )。

常(cháng )山(shān )大(dà )树(shù )自(zì )拔(bá ),根(gēn )下(xià )得(dé )璧(bì )七(qī )十(shí )、圭(guī )七(qī )十(shí )三(sān ),光(guāng )色(sè )精(jīng )奇(qí ),有(yǒu )异(yì )常(cháng )玉(yù )。俊(jùn )以(yǐ )为(wéi )岳(yuè )神(shén )之(zhī )命(mìng ),遣(qiǎn )其(qí )尚(shàng )书(shū )郎(láng )段(duàn )勤(qín )以(yǐ )太(tài )宰(zǎi )祀(sì )之(zhī )。

初(chū ),冉(rǎn )闵(mǐn )之(zhī )僭(jiàn )号(hào )也(yě ),石(shí )季(jì )龙(lóng )将(jiāng )李(lǐ )历(lì )、张(zhāng )平(píng )、高(gāo )昌(chāng )等(děng )并(bìng )率(lǜ )其(qí )所(suǒ )部(bù )称(chēng )籓(bān )于(yú )俊(jùn ),遣(qiǎn )子(zǐ )入(rù )侍(shì )。既(jì )而(ér )投(tóu )款(kuǎn )建(jiàn )鄴(yè ),结(jié )援(yuán )苻(fú )坚(jiān ),并(bìng )受(shòu )爵(jué )位(wèi ),羁(jī )縻(mí )自(zì )固(gù ),虽(suī )贡(gòng )使(shǐ )不(bú )绝(jué ),而(ér )诚(chéng )节(jiē )未(wèi )尽(jìn )。吕(lǚ )护(hù )之(zhī )走(zǒu )野(yě )王(wáng )也(yě ),遣(qiǎn )弟(dì )奉(fèng )表(biǎo )谢(xiè )罪(zuì )于(yú )俊(jùn ),拜(bài )宁(níng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、河(hé )内(nèi )太(tài )守(shǒu )。又(yòu )上(shàng )党(dǎng )冯(féng )鸯(yāng )自(zì )称(chēng )太(tài )守(shǒu ),附(fù )于(yú )张(zhāng )平(píng ),平(píng )屡(lǚ )言(yán )之(zhī ),俊(jùn )以(yǐ )平(píng )故(gù ),赦(shè )其(qí )罪(zuì ),以(yǐ )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )太(tài )守(shǒu )。护(hù )、鸯(yāng )亦(yì )阴(yīn )通(tōng )京(jīng )师(shī )。张(zhāng )平(píng )跨(kuà )有(yǒu )新(xīn )兴(xìng )、雁(yàn )门(mén )、西(xī )河(hé )、太(tài )原(yuán )、上(shàng )党(dǎng )、上(shàng )郡(jùn )之(zhī )地(dì ),垒(lěi )壁(bì )三(sān )百(bǎi )余(yú ),胡(hú )晋(jìn )十(shí )余(yú )万(wàn )户(hù ),遂(suí )拜(bài )置(zhì )征(zhēng )、镇(zhèn ),为(wéi )鼎(dǐng )峙(zhì )之(zhī )势(shì )。俊(jùn )其(qí )司(sī )徒(tú )慕(mù )容(róng )评(píng )讨(tǎo )平(píng ),领(lǐng )军(jūn )慕(mù )舆(yú )根(gēn )讨(tǎo )鸯(yāng ),司(sī )空(kōng )阳(yáng )骛(wù )讨(tǎo )昌(chāng ),抚(fǔ )军(jūn )慕(mù )容(róng )臧(zāng )攻(gōng )历(lì )。并(bìng )州(zhōu )垒(lěi )壁(bì )降(jiàng )者(zhě )百(bǎi )余(yú )所(suǒ ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )悦(yuè )绾(wǎn )为(wéi )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、领(lǐng )护(hù )匈(xiōng )奴(nú )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )以(yǐ )抚(fǔ )之(zhī )。平(píng )所(suǒ )署(shǔ )征(zhēng )西(xī )诸(zhū )葛(gě )骧(xiāng )、镇(zhèn )北(běi )苏(sū )象(xiàng )、宁(níng )东(dōng )乔(qiáo )庶(shù )、镇(zhèn )南(nán )石(shí )贤(xián )等(děng )率(lǜ )垒(lěi )壁(bì )百(bǎi )三(sān )十(shí )八(bā )降(jiàng )于(yú )俊(jùn ),俊(jùn )大(dà )悦(yuè ),皆(jiē )复(fù )其(qí )官(guān )爵(jué )。既(jì )而(ér )平(píng )率(lǜ )众(zhòng )三(sān )千(qiān )奔(bēn )于(yú )平(píng )阳(yáng ),鸯(yāng )奔(bēn )于(yú )野(yě )王(wáng ),历(lì )走(zǒu )荥(yíng )阳(yáng ),昌(chāng )奔(bēn )邵(shào )陵(líng ),悉(xī )降(jiàng )其(qí )众(zhòng )。

俊(jùn )于(yú )是(shì )复(fù )图(tú )入(rù )寇(kòu ),兼(jiān )欲(yù )经(jīng )略(luè )关(guān )西(xī ),乃(nǎi )令(lìng )州(zhōu )郡(jùn )校(xiào )阅(yuè )见(jiàn )丁(dīng ),精(jīng )覆(fù )隐(yǐn )漏(lòu ),率(lǜ )户(hù )留(liú )一(yī )丁(dīng ),余(yú )悉(xī )发(fā )之(zhī ),欲(yù )使(shǐ )步(bù )卒(zú )满(mǎn )一(yī )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )万(wàn ),期(qī )明(míng )年(nián )大(dà )集(jí ),将(jiāng )进(jìn )临(lín )洛(luò )阳(yáng ),为(wéi )三(sān )方(fāng )节(jiē )度(dù )。武(wǔ )邑(yì )刘(liú )贵(guì )上(shàng )书(shū )极(jí )谏(jiàn ),陈(chén )百(bǎi )姓(xìng )凋(diāo )弊(bì ),召(zhào )兵(bīng )非(fēi )法(fǎ ),恐(kǒng )人(rén )不(bú )堪(kān )命(mìng ),有(yǒu )土(tǔ )崩(bēng )之(zhī )祸(huò ),并(bìng )陈(chén )时(shí )政(zhèng )不(bú )便(biàn )于(yú )时(shí )者(zhě )十(shí )有(yǒu )三(sān )事(shì )。俊(jùn )览(lǎn )而(ér )悦(yuè )之(zhī ),付(fù )公(gōng )卿(qīng )博(bó )议(yì ),事(shì )多(duō )纳(nà )用(yòng ),乃(nǎi )改(gǎi )为(wéi )三(sān )五(wǔ )占(zhàn )兵(bīng ),宽(kuān )戎(róng )备(bèi )一(yī )周(zhōu ),悉(xī )令(lìng )明(míng )年(nián )季(jì )冬(dōng )赴(fù )集(jí )鄴(yè )都(dōu )。

是(shì )岁(suì ),晋(jìn )将(jiāng )荀(xún )羡(xiàn )攻(gōng )山(shān )茌(chí ),拔(bá )之(zhī )。斩(zhǎn )俊(jùn )太(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )贾(jiǎ )坚(jiān )。俊(jùn )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )慕(mù )容(róng )尘(chén )遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )悦(yuè )明(míng )救(jiù )之(zhī ),羡(xiàn )师(shī )败(bài )绩(jì ),复(fù )陷(xiàn )山(shān )茌(chí )。

俊(jùn )立(lì )小(xiǎo )学(xué )于(yú )显(xiǎn )贤(xián )里(lǐ )以(yǐ )教(jiāo )胄(zhòu )子(zǐ )。封(fēng )其(qí )子(zǐ )泓(hóng )为(wéi )济(jì )北(běi )王(wáng ),冲(chōng )为(wéi )中(zhōng )山(shān )王(wáng )。宴(yàn )群(qún )臣(chén )于(yú )蒲(pú )池(chí ),酒(jiǔ )酣(hān ),赋(fù )诗(shī ),因(yīn )谈(tán )经(jīng )史(shǐ ),语(yǔ )及(jí )周(zhōu )太(tài )子(zǐ )晋(jìn ),潸(shān )然(rán )流(liú )涕(tì ),顾(gù )谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“昔(xī )魏(wèi )武(wǔ )追(zhuī )痛(tòng )仓(cāng )舒(shū ),孙(sūn )权(quán )悼(dào )登(dēng )无(wú )已(yǐ ),孤(gū )常(cháng )谓(wèi )二(èr )主(zhǔ )缘(yuán )爱(ài )称(chēng )奇(qí ),无(wú )大(dà )雅(yǎ )之(zhī )体(tǐ )。自(zì )晔(yè )亡(wáng )以(yǐ )来(lái ),孤(gū )须(xū )发(fā )中(zhōng )白(bái ),始(shǐ )知(zhī )二(èr )主(zhǔ )有(yǒu )以(yǐ )而(ér )然(rán )。卿(qīng )等(děng )言(yán )晔(yè )定(dìng )何(hé )如(rú )也(yě )?孤(gū )今(jīn )悼(dào )之(zhī ),得(dé )无(wú )贻(yí )怪(guài )将(jiāng )来(lái )乎(hū )?”其(qí )司(sī )徒(tú )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )李(lǐ )绩(jì )对(duì )曰(yuē ):“献(xiàn )怀(huái )之(zhī )在(zài )东(dōng )宫(gōng ),臣(chén )为(wéi )中(zhōng )庶(shù )子(zǐ ),既(jì )忝(tiǎn )近(jìn )侍(shì ),圣(shèng )质(zhì )志(zhì )业(yè ),臣(chén )实(shí )不(bú )敢(gǎn )不(bú )知(zhī )。臣(chén )闻(wén )道(dào )备(bèi )无(wú )愆(qiān ),其(qí )唯(wéi )圣(shèng )人(rén )乎(hū )。先(xiān )太(tài )子(zǐ )大(dà )德(dé )有(yǒu )八(bā ),未(wèi )见(jiàn )阙(què )也(yě )。”俊(jùn )曰(yuē ):“卿(qīng )言(yán )亦(yì )以(yǐ )过(guò )矣(yǐ ),然(rán )试(shì )言(yán )之(zhī )。”绩(jì )言(yán ):“至(zhì )孝(xiào )自(zì )天(tiān ),性(xìng )与(yǔ )道(dào )合(hé ),此(cǐ )其(qí )一(yī )也(yě )。聪(cōng )敏(mǐn )慧(huì )悟(wù ),机(jī )思(sī )若(ruò )流(liú ),此(cǐ )其(qí )二(èr )也(yě )。沈(shěn )毅(yì )好(hǎo )断(duàn ),理(lǐ )诣(yì )无(wú )幽(yōu ),此(cǐ )其(qí )三(sān )也(yě )。疾(jí )谀(yú )亮(liàng )物(wù ),雅(yǎ )悦(yuè )直(zhí )言(yán ),此(cǐ )其(qí )四(sì )也(yě )。好(hǎo )学(xué )爱(ài )贤(xián ),不(bú )耻(chǐ )下(xià )问(wèn ),此(cǐ )其(qí )五(wǔ )也(yě )。英(yīng )姿(zī )迈(mài )古(gǔ ),艺(yì )业(yè )超(chāo )时(shí ),此(cǐ )其(qí )六(liù )也(yě )。虚(xū )襟(jīn )恭(gōng )让(ràng ),尊(zūn )师(shī )重(zhòng )道(dào ),此(cǐ )其(qí )七(qī )也(yě )。轻(qīng )财(cái )好(hǎo )施(shī ),勤(qín )恤(xù )民(mín )隐(yǐn ),此(cǐ )其(qí )八(bā )也(yě )。”俊(jùn )泣(qì )曰(yuē ):“卿(qīng )虽(suī )褒(bāo )誉(yù ),然(rán )此(cǐ )兒(ér )若(ruò )在(zài ),吾(wú )死(sǐ )无(wú )忧(yōu )也(yě )。吾(wú )既(jì )不(bú )能(néng )追(zhuī )踪(zōng )唐(táng )、虞(yú ),官(guān )天(tiān )下(xià )以(yǐ )禅(chán )有(yǒu )德(dé ),近(jìn )模(mó )三(sān )王(wáng ),以(yǐ )世(shì )传(chuán )授(shòu )。景(jǐng )茂(mào )幼(yòu )冲(chōng ),器(qì )艺(yì )未(wèi )举(jǔ ),卿(qīng )以(yǐ )为(wéi )何(hé )如(rú )?”绩(jì )曰(yuē ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )天(tiān )资(zī )岐(qí )嶷(yí ),圣(shèng )敬(jìng )日(rì )跻(jī ),而(ér )八(bā )阒(qù )然(rán ),二(èr )阙(què )未(wèi )补(bǔ ),雅(yǎ )好(hǎo )游(yóu )田(tián ),娱(yú )心(xīn )丝(sī )竹(zhú ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )损(sǔn )耳(ěr )。”俊(jùn )顾(gù )谓(wèi )曰(yuē ):“伯(bó )阳(yáng )之(zhī )言(yán ),药(yào )石(shí )之(zhī )惠(huì ),汝(rǔ )宜(yí )戢(jí )之(zhī )。”因(yīn )问(wèn )高(gāo )年(nián )疾(jí )苦(kǔ )、孤(gū )寡(guǎ )不(bú )能(néng )自(zì )存(cún )者(zhě ),赐(cì )谷(gǔ )帛(bó )有(yǒu )差(chà )。

俊(jùn )夜(yè )梦(mèng )石(shí )季(jì )龙(lóng )啮(niè )其(qí )臂(bì ),寤(wù )而(ér )恶(è )之(zhī ),命(mìng )发(fā )其(qí )墓(mù ),剖(pōu )棺(guān )出(chū )尸(shī ),蹋(tà )而(ér )骂(mà )之(zhī )曰(yuē ):“死(sǐ )胡(hú )安(ān )敢(gǎn )梦(mèng )生(shēng )天(tiān )子(zǐ )!”遣(qiǎn )其(qí )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )尉(wèi )阳(yáng )约(yuē )数(shù )其(qí )残(cán )酷(kù )之(zhī )罪(zuì ),鞭(biān )之(zhī ),弃(qì )于(yú )漳(zhāng )水(shuǐ )。

诸(zhū )葛(gě )攸(yōu )又(yòu )率(lǜ )水(shuǐ )陆(lù )三(sān )万(wàn )讨(tǎo )俊(jùn ),入(rù )自(zì )石(shí )门(mén ),屯(tún )于(yú )河(hé )渚(zhǔ )。攸(yōu )部(bù )将(jiāng )匡(kuāng )超(chāo )进(jìn )据(jù )嵪(kāo )敖(áo ),萧(xiāo )馆(guǎn )屯(tún )于(yú )新(xīn )栅(shān ),又(yòu )遣(qiǎn )督(dū )护(hù )徐(xú )冏(jiōng )率(lǜ )水(shuǐ )军(jūn )三(sān )千(qiān )泛(fàn )舟(zhōu )上(shàng )下(xià ),为(wéi )东(dōng )西(xī )声(shēng )势(shì )。俊(jùn )遣(qiǎn )慕(mù )容(róng )评(píng )、傅(fù )颜(yán )等(děng )统(tǒng )步(bù )骑(qí )五(wǔ )万(wàn ),战(zhàn )于(yú )东(dōng )阿(ā ),王(wáng )师(shī )败(bài )绩(jì )。

塞(sāi )北(běi )七(qī )国(guó )贺(hè )兰(lán )、涉(shè )勒(lè )等(děng )皆(jiē )降(jiàng )。

俄(é )而(ér )俊(jùn )寝(qǐn )疾(jí ),谓(wèi )慕(mù )容(róng )恪(kè )曰(yuē ):“吾(wú )所(suǒ )疾(jí )惙(chuò )然(rán ),当(dāng )恐(kǒng )不(bú )济(jì )。修(xiū )短(duǎn )命(mìng )也(yě ),复(fù )何(hé )所(suǒ )恨(hèn )!但(dàn )二(èr )寇(kòu )未(wèi )除(chú ),景(jǐng )茂(mào )冲(chōng )幼(yòu ),虑(lǜ )其(qí )未(wèi )堪(kān )多(duō )难(nán )。吾(wú )欲(yù )远(yuǎn )追(zhuī )宋(sòng )宣(xuān ),以(yǐ )社(shè )稷(jì )属(shǔ )汝(rǔ )。”恪(kè )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )虽(suī )幼(yòu ),天(tiān )纵(zòng )聪(cōng )圣(shèng ),必(bì )能(néng )胜(shèng )残(cán )刑(xíng )措(cuò ),不(bú )可(kě )以(yǐ )乱(luàn )正(zhèng )统(tǒng )也(yě )。”俊(jùn )怒(nù )曰(yuē ):“兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )间(jiān )岂(qǐ )虚(xū )饰(shì )也(yě )!”恪(kè )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )若(ruò )以(yǐ )臣(chén )堪(kān )荷(hé )天(tiān )下(xià )之(zhī )任(rèn )者(zhě ),宁(níng )不(bú )能(néng )辅(fǔ )少(shǎo )主(zhǔ )乎(hū )!”俊(jùn )曰(yuē ):“若(ruò )汝(rǔ )行(háng )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )事(shì ),吾(wú )复(fù )何(hé )忧(yōu )!李(lǐ )绩(jì )清(qīng )方(fāng )忠(zhōng )亮(liàng ),堪(kān )任(rèn )大(dà )事(shì ),汝(rǔ )善(shàn )遇(yù )之(zhī )。”

是(shì )时(shí )兵(bīng )集(jí )鄴(yè )城(chéng ),盗(dào )贼(zéi )互(hù )起(qǐ ),每(měi )夜(yè )攻(gōng )劫(jié ),晨(chén )昏(hūn )断(duàn )行(háng )。于(yú )是(shì )宽(kuān )常(cháng )赋(fù ),设(shè )奇(qí )禁(jìn ),贼(zéi )盗(dào )有(yǒu )相(xiàng )告(gào )者(zhě )赐(cì )奉(fèng )车(chē )都(dōu )尉(wèi ),捕(bǔ )诛(zhū )贼(zéi )首(shǒu )木(mù )谷(gǔ )和(hé )等(děng )百(bǎi )余(yú )人(rén ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

升(shēng )平(píng )四(sì )年(nián ),俊(jùn )死(sǐ ),时(shí )年(nián )四(sì )十(shí )二(èr ),在(zài )位(wèi )十(shí )一(yī )年(nián )。伪(wěi )谥(shì )景(jǐng )昭(zhāo )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )烈(liè )祖(zǔ ),墓(mù )号(hào )龙(lóng )陵(líng )。

俊(jùn )雅(yǎ )好(hǎo )文(wén )籍(jí ),自(zì )初(chū )即(jí )位(wèi )至(zhì )末(mò )年(nián ),讲(jiǎng )论(lùn )不(bú )倦(juàn ),览(lǎn )政(zhèng )之(zhī )暇(xiá ),唯(wéi )与(yǔ )侍(shì )臣(chén )错(cuò )综(zōng )义(yì )理(lǐ ),凡(fán )所(suǒ )著(zhe )述(shù )四(sì )十(shí )余(yú )篇(piān )。性(xìng )严(yán )重(zhòng ),慎(shèn )威(wēi )仪(yí ),未(wèi )曾(céng )以(yǐ )慢(màn )服(fú )临(lín )朝(cháo ),虽(suī )闲(xián )居(jū )宴(yàn )处(chù )亦(yì )无(wú )懈(xiè )怠(dài )之(zhī )色(sè )云(yún )。

韩(hán )恆(héng ),字(zì )景(jǐng )山(shān ),灌(guàn )津(jīn )人(rén )也(yě )。父(fù )默(mò ),以(yǐ )学(xué )行(háng )显(xiǎn )名(míng )。恆(héng )少(shǎo )能(néng )属(shǔ )文(wén ),师(shī )事(shì )同(tóng )郡(jùn )张(zhāng )载(zǎi ),载(zǎi )奇(qí )之(zhī ),曰(yuē ):“王(wáng )佐(zuǒ )才(cái )也(yě )。”身(shēn )长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ )一(yī )寸(cùn ),博(bó )览(lǎn )经(jīng )籍(jí ),无(wú )所(suǒ )不(bú )通(tōng )。永(yǒng )嘉(jiā )之(zhī )乱(luàn ),避(bì )地(dì )辽(liáo )东(dōng )。廆(wěi )既(jì )逐(zhú )崔(cuī )毖(bì ),复(fù )徙(xǐ )昌(chāng )黎(lí ),召(zhào )见(jiàn ),嘉(jiā )之(zhī ),拜(bài )参(cān )军(jūn )事(shì )。咸(xián )和(hé )中(zhōng ),宋(sòng )该(gāi )等(děng )建(jiàn )议(yì )以(yǐ )廆(wěi )立(lì )功(gōng )一(yī )隅(yú ),勤(qín )诚(chéng )王(wáng )室(shì ),位(wèi )卑(bēi )任(rèn )重(zhòng ),不(bú )足(zú )以(yǐ )镇(zhèn )华(huá )夷(yí ),宜(yí )表(biǎo )请(qǐng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、燕(yàn )王(wáng )之(zhī )号(hào )。廆(wěi )纳(nà )之(zhī ),命(mìng )群(qún )僚(liáo )博(bó )议(yì ),咸(xián )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )如(rú )该(gāi )议(yì )。恆(héng )驳(bó )曰(yuē ):“自(zì )群(qún )胡(hú )乘(chéng )间(jiān ),人(rén )婴(yīng )荼(tú )毒(dú ),诸(zhū )夏(xià )萧(xiāo )条(tiáo ),无(wú )复(fù )纲(gāng )纪(jì )。明(míng )公(gōng )忠(zhōng )武(wǔ )笃(dǔ )诚(chéng ),忧(yōu )勤(qín )社(shè )稷(jì ),抗(kàng )节(jiē )孤(gū )危(wēi )之(zhī )中(zhōng ),建(jiàn )功(gōng )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),终(zhōng )古(gǔ )勤(qín )王(wáng )之(zhī )义(yì ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。夫(fū )立(lì )功(gōng )者(zhě )患(huàn )信(xìn )义(yì )不(bú )著(zhe ),不(bú )患(huàn )名(míng )位(wèi )不(bú )高(gāo ),故(gù )桓(huán )文(wén )有(yǒu )宁(níng )复(fù )一(yī )匡(kuāng )之(zhī )功(gōng ),亦(yì )不(bú )先(xiān )求(qiú )礼(lǐ )命(mìng )以(yǐ )令(lìng )诸(zhū )侯(hóu )。宜(yí )缮(shàn )甲(jiǎ )兵(bīng ),候(hòu )机(jī )会(huì ),除(chú )群(qún )凶(xiōng ),靖(jìng )四(sì )海(hǎi ),功(gōng )成(chéng )之(zhī )后(hòu ),九(jiǔ )锡(xī )自(zì )至(zhì )。且(qiě )要(yào )君(jūn )以(yǐ )求(qiú )宠(chǒng )爵(jué )者(zhě ),非(fēi )为(wéi )臣(chén )之(zhī )义(yì )也(yě )。”廆(wěi )不(bú )平(píng )之(zhī ),出(chū )为(wéi )新(xīn )昌(chāng )令(lìng )。皝(huàng )为(wéi )镇(zhèn )军(jūn ),复(fù )参(cān )军(jūn )事(shì )。迁(qiān )营(yíng )丘(qiū )太(tài )守(shǒu ),政(zhèng )化(huà )大(dà )行(háng )。俊(jùn )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),征(zhēng )拜(bài )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn ),加(jiā )扬(yáng )烈(liè )将(jiāng )军(jūn )。

俊(jùn )僭(jiàn )位(wèi ),将(jiāng )定(dìng )五(wǔ )行(háng )次(cì ),众(zhòng )论(lùn )纷(fēn )纭(yún )。恆(héng )时(shí )疾(jí )在(zài )龙(lóng )城(chéng ),俊(jùn )召(zhào )恆(héng )以(yǐ )决(jué )之(zhī )。恆(héng )未(wèi )至(zhì )而(ér )群(qún )臣(chén )议(yì )以(yǐ )燕(yàn )宜(yí )承(chéng )晋(jìn )为(wéi )水(shuǐ )德(dé )。既(jì )而(ér )恆(héng )至(zhì ),言(yán )于(yú )俊(jùn )曰(yuē ):“赵(zhào )有(yǒu )中(zhōng )原(yuán ),非(fēi )唯(wéi )人(rén )事(shì ),天(tiān )所(suǒ )命(mìng )也(yě )。天(tiān )实(shí )与(yǔ )之(zhī ),而(ér )人(rén )夺(duó )之(zhī ),臣(chén )窃(qiè )谓(wèi )不(bú )可(kě )。且(qiě )大(dà )燕(yàn )王(wáng )迹(jì )始(shǐ )自(zì )于(yú )震(zhèn ),于(yú )《易(yì )》,震(zhèn )为(wéi )青(qīng )龙(lóng )。受(shòu )命(mìng )之(zhī )初(chū ),有(yǒu )龙(lóng )见(jiàn )于(yú )都(dōu )邑(yì )城(chéng ),龙(lóng )为(wéi )木(mù )德(dé ),幽(yōu )契(qì )之(zhī )符(fú )也(yě )。”俊(jùn )初(chū )虽(suī )难(nán )改(gǎi ),后(hòu )终(zhōng )从(cóng )恆(héng )议(yì )。俊(jùn )秘(mì )书(shū )监(jiān )清(qīng )河(hé )聂(niè )熊(xióng )闻(wén )恆(héng )言(yán ),乃(nǎi )叹(tàn )曰(yuē ):“不(bú )有(yǒu )君(jūn )子(zǐ ),国(guó )何(hé )以(yǐ )兴(xìng ),其(qí )韩(hán )令(lìng )君(jūn )之(zhī )谓(wèi )乎(hū )!”后(hòu )与(yǔ )李(lǐ )产(chǎn )俱(jù )傅(fù )东(dōng )宫(gōng ),从(cóng )太(tài )子(zǐ )晔(yè )入(rù )朝(cháo ),俊(jùn )顾(gù )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“此(cǐ )二(èr )傅(fù )一(yī )代(dài )伟(wěi )人(rén ),未(wèi )易(yì )继(jì )也(yě )。”其(qí )见(jiàn )重(zhòng )如(rú )此(cǐ )。

李(lǐ )产(chǎn ),字(zì )子(zǐ )乔(qiáo ),范(fàn )阳(yáng )人(rén )也(yě )。少(shǎo )刚(gāng )厉(lì ),有(yǒu )志(zhì )格(gé )。永(yǒng )嘉(jiā )之(zhī )乱(luàn ),同(tóng )郡(jùn )祖(zǔ )逖(tì )拥(yōng )众(zhòng )部(bù )于(yú )南(nán )土(tǔ ),力(lì )能(néng )自(zì )固(gù ),产(chǎn )遂(suí )往(wǎng )依(yī )之(zhī )。逖(tì )素(sù )好(hǎo )从(cóng )横(héng ),弟(dì )约(yuē )有(yǒu )大(dà )志(zhì ),产(chǎn )微(wēi )知(zhī )其(qí )旨(zhǐ ),乃(nǎi )率(lǜ )子(zǐ )弟(dì )十(shí )数(shù )人(rén )间(jiān )行(háng )还(hái )乡(xiāng )里(lǐ ),仕(shì )于(yú )石(shí )氏(shì ),为(wéi )本(běn )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。及(jí )慕(mù )容(róng )俊(jùn )南(nán )征(zhēng ),前(qián )锋(fēng )达(dá )郡(jùn )界(jiè ),乡(xiāng )人(rén )皆(jiē )劝(quàn )产(chǎn )降(jiàng ),产(chǎn )曰(yuē ):“夫(fū )受(shòu )人(rén )之(zhī )禄(lù ),当(dāng )同(tóng )其(qí )安(ān )危(wēi ),今(jīn )若(ruò )舍(shě )此(cǐ )节(jiē )以(yǐ )图(tú )存(cún ),义(yì )士(shì )将(jiāng )谓(wèi )我(wǒ )何(hé )!”众(zhòng )溃(kuì ),始(shǐ )诣(yì )军(jūn )请(qǐng )降(jiàng )。俊(jùn )嘲(cháo )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )受(shòu )石(shí )氏(shì )宠(chǒng )任(rèn ),衣(yī )锦(jǐn )本(běn )乡(xiāng ),何(hé )故(gù )不(bú )能(néng )立(lì )功(gōng )于(yú )时(shí ),而(ér )反(fǎn )委(wěi )质(zhì )乎(hū )!烈(liè )士(shì )处(chù )身(shēn )于(yú )世(shì ),固(gù )当(dāng )如(rú )是(shì )邪(xié )?”产(chǎn )泣(qì )曰(yuē ):“诚(chéng )知(zhī )天(tiān )命(mìng )有(yǒu )归(guī ),非(fēi )微(wēi )臣(chén )所(suǒ )抗(kàng )。然(rán )犬(quǎn )马(mǎ )为(wéi )主(zhǔ ),岂(qǐ )忘(wàng )自(zì )效(xiào ),但(dàn )以(yǐ )孤(gū )穷(qióng )势(shì )蹙(cù ),致(zhì )力(lì )无(wú )术(shù ),FC俛(miǎn )归(guī )死(sǐ ),实(shí )非(fēi )诚(chéng )款(kuǎn )。”俊(jùn )嘉(jiā )其(qí )慷(kāng )慨(kǎi ),顾(gù )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“此(cǐ )真(zhēn )长(zhǎng )者(zhě )也(yě )。”乃(nǎi )擢(zhuó )用(yòng )之(zhī ),历(lì )位(wèi )尚(shàng )书(shū )。性(xìng )刚(gāng )正(zhèng ),好(hǎo )直(zhí )言(yán ),每(měi )至(zhì )进(jìn )见(jiàn ),未(wèi )曾(céng )不(bú )论(lùn )朝(cháo )政(zhèng )之(zhī )得(dé )失(shī ),同(tóng )辈(bèi )咸(xián )惮(dàn )焉(yān ),俊(jùn )亦(yì )敬(jìng )其(qí )儒(rú )雅(yǎ )。前(qián )后(hòu )固(gù )辞(cí )年(nián )老(lǎo ),不(bú )堪(kān )理(lǐ )剧(jù )。转(zhuǎn )拜(bài )太(tài )子(zǐ )太(tài )保(bǎo )。谓(wèi )子(zǐ )绩(jì )曰(yuē ):“以(yǐ )吾(wú )之(zhī )才(cái )而(ér )致(zhì )于(yú )此(cǐ ),始(shǐ )者(zhě )之(zhī )愿(yuàn )亦(yì )已(yǐ )过(guò )矣(yǐ ),不(bú )可(kě )复(fù )以(yǐ )西(xī )夕(xī )之(zhī )年(nián )取(qǔ )笑(xiào )于(yú )来(lái )今(jīn )也(yě )。”固(gù )辞(cí )而(ér )归(guī ),死(sǐ )于(yú )家(jiā )。子(zǐ )绩(jì )。

绩(jì )字(zì )伯(bó )阳(yáng ),少(shǎo )以(yǐ )风(fēng )节(jiē )知(zhī )名(míng ),清(qīng )辩(biàn )有(yǒu )辞(cí )理(lǐ )。弱(ruò )冠(guàn )为(wéi )郡(jùn )功(gōng )曹(cáo )。时(shí )石(shí )季(jì )龙(lóng )亲(qīn )征(zhēng )段(duàn )辽(liáo ),师(shī )次(cì )范(fàn )阳(yáng ),百(bǎi )姓(xìng )饥(jī )俭(jiǎn ),军(jūn )供(gòng )有(yǒu )阙(què )。季(jì )龙(lóng )大(dà )怒(nù ),大(dà )守(shǒu )惶(huáng )怖(bù )避(bì )匿(nì )。绩(jì )进(jìn )曰(yuē ):“郡(jùn )带(dài )北(běi )裔(yì ),与(yǔ )寇(kòu )接(jiē )攘(rǎng ),疆(jiāng )埸(yì )之(zhī )间(jiān ),人(rén )怀(huái )危(wēi )虑(lǜ )。闻(wén )舆(yú )驾(jià )亲(qīn )戎(róng ),将(jiāng )除(chú )残(cán )贼(zéi ),虽(suī )婴(yīng )兒(ér )白(bái )首(shǒu ),咸(xián )思(sī )效(xiào )命(mìng ),非(fēi )唯(wéi )为(wéi )国(guó ),亦(yì )自(zì )求(qiú )宁(níng ),虽(suī )身(shēn )膏(gāo )草(cǎo )野(yě ),犹(yóu )甘(gān )为(wéi )之(zhī ),敢(gǎn )有(yǒu )私(sī )吝(lìn )而(ér )阙(què )军(jūn )实(shí )!但(dàn )此(cǐ )年(nián )灾(zāi )俭(jiǎn ),家(jiā )有(yǒu )菜(cài )色(sè ),困(kùn )弊(bì )力(lì )屈(qū ),无(wú )所(suǒ )取(qǔ )济(jì ),逋(bū )废(fèi )之(zhī )罪(zuì ),情(qíng )在(zài )可(kě )矜(jīn )。”季(jì )龙(lóng )见(jiàn )绩(jì )年(nián )少(shǎo )有(yǒu )壮(zhuàng )节(jiē ),嘉(jiā )而(ér )恕(shù )之(zhī ),于(yú )是(shì )太(tài )守(shǒu )获(huò )免(miǎn )。刺(cì )史(shǐ )王(wáng )午(wǔ )辟(pì )为(wéi )主(zhǔ )簿(bù )。俊(jùn )之(zhī )南(nán )征(zhēng )也(yě ),随(suí )午(wǔ )奔(bēn )鲁(lǔ )口(kǒu )。邓(dèng )恆(héng )谓(wèi )午(wǔ )曰(yuē ):“绩(jì )乡(xiāng )里(lǐ )在(zài )北(běi ),父(fù )已(yǐ )降(jiàng )燕(yàn ),今(jīn )虽(suī )在(zài )此(cǐ ),终(zhōng )不(bú )为(wéi )用(yòng ),方(fāng )为(wéi )人(rén )患(huàn )。”午(wǔ )曰(yuē ):“绩(jì )于(yú )丧(sàng )乱(luàn )之(zhī )中(zhōng )捐(juān )家(jiā )立(lì )义(yì ),情(qíng )节(jiē )之(zhī )重(zhòng ),有(yǒu )侔(móu )古(gǔ )烈(liè ),若(ruò )怀(huái )嫌(xián )害(hài )之(zhī ),必(bì )骇(hài )众(zhòng )望(wàng )。”恆(héng )乃(nǎi )止(zhǐ )。午(wǔ )恐(kǒng )绩(jì )终(zhōng )为(wéi )恆(héng )所(suǒ )害(hài ),乃(nǎi )资(zī )遣(qiǎn )之(zhī )。及(jí )到(dào ),俊(jùn )责(zé )其(qí )背(bèi )亲(qīn )后(hòu )至(zhì ),绩(jì )答(dá )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )豫(yù )让(ràng )报(bào )智(zhì )伯(bó )仇(chóu ),称(chēng )于(yú )前(qián )史(shǐ )。既(jì )官(guān )身(shēn )所(suǒ )在(zài ),何(hé )事(shì )非(fēi )君(jūn )!陛(bì )下(xià )方(fāng )弘(hóng )唐(táng )、虞(yú )之(zhī )化(huà ),臣(chén )实(shí )未(wèi )谓(wèi )归(guī )顺(shùn )之(zhī )晚(wǎn )也(yě )。”俊(jùn )曰(yuē ):“此(cǐ )亦(yì )事(shì )主(zhǔ )之(zhī )一(yī )节(jiē )耳(ěr )。”累(lèi )迁(qiān )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )庶(shù )子(zǐ )。及(jí )暐(wěi )立(lì ),慕(mù )容(róng )恪(kè )欲(yù )以(yǐ )绩(jì )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè ),憾(hàn )绩(jì )往(wǎng )言(yán ),不(bú )许(xǔ )。恪(kè )屡(lǚ )请(qǐng ),乃(nǎi )谓(wèi )恪(kè )曰(yuē ):“万(wàn )机(jī )之(zhī )事(shì )委(wěi )之(zhī )叔(shū )父(fù ),伯(bó )阳(yáng )一(yī )人(rén ),暐(wěi )请(qǐng )独(dú )裁(cái )。”绩(jì )遂(suí )忧(yōu )死(sǐ )。

阅读:22302

打赏捐助〔Donate〕>>>

《载记·第十章》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库