哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐四年(辽大安五年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪八十一 > 《哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐四年(辽大安五年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),范(fàn )百(bǎi )禄(lù )等(děng )使(shǐ )还(hái ),入(rù )对(duì ),复(fù )言(yán ):“修(xiū )减(jiǎn )水(shuǐ )河(hé ),有(yǒu )害(hài )无(wú )利(lì ),愿(yuàn )罢(bà )其(qí )役(yì ),那(nà )移(yí )工(gōng )料(liào ),缮(shàn )筑(zhù )西(xī )堤(dī ),以(yǐ )护(hù )南(nán )决(jué )口(kǒu )。”顷(qǐng )之(zhī ),乃(nǎi )诏(zhào )罢(bà )回(huí )河(hé )及(jí )修(xiū )减(jiǎn )水(shuǐ )河(hé )。

辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )鱼(yú )儿(ér )泺(luò )。

甲(jiǎ )申(shēn ),以(yǐ )夏(xià )人(rén )通(tōng )好(hǎo ),诏(zhào )边(biān )将(jiāng )毋(wú )生(shēng )事(shì )。

左(zuǒ )司(sī )谏(jiàn )韩(hán )川(chuān )罢(bà )为(wéi )集(jí )贤(xián )校(xiào )理(lǐ ),权(quán )发(fā )遣(qiǎn )颍(yǐng )州(zhōu ),以(yǐ )数(shù )言(yán )胡(hú )宗(zōng )愈(yù )不(bú )听(tīng )故(gù )也(yě )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),高(gāo )丽(lì )贡(gòng )于(yú )辽(liáo )。

是(shì )月(yuè ),知(zhī )邓(dèng )州(zhōu )蔡(cài )确(què )复(fù )观(guān )文(wén )殿(diàn )学(xué )士(shì )。

二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),司(sī )空(kōng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )军(jūn )国(guó )事(shì )、申(shēn )国(guó )公(gōng )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )卒(zú ),年(nián )七(qī )十(shí )二(èr )。太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )见(jiàn )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“邦(bāng )国(guó )不(bú )幸(xìng ),司(sī )马(mǎ )相(xiàng )公(gōng )既(jì )亡(wáng ),吕(lǚ )司(sī )空(kōng )复(fù )逝(shì )。”痛(tòng )悯(mǐn )久(jiǔ )之(zhī )。帝(dì )亦(yì )悲(bēi )感(gǎn ),即(jí )诣(yì )其(qí )家(jiā )临(lín )奠(diàn ),赠(zèng )太(tài )师(shī ),谥(shì )正(zhèng )献(xiàn )。

公(gōng )著(zhe )自(zì )少(shǎo )讲(jiǎng )学(xué ),即(jí )以(yǐ )治(zhì )心(xīn )养(yǎng )性(xìng )为(wéi )本(běn ),平(píng )居(jū )无(wú )疾(jí )言(yán )遽(jù )色(sè ),于(yú )声(shēng )利(lì )纷(fēn )华(huá ),泊(bó )然(rán )无(wú )所(suǒ )好(hǎo )。识(shí )虑(lǜ )深(shēn )敏(mǐn ),量(liàng )弘(hóng )而(ér )学(xué )粹(cuì ),苟(gǒu )便(biàn )于(yú )国(guó ),不(bú )以(yǐ )利(lì )害(hài )动(dòng )其(qí )心(xīn )。与(yǔ )人(rén )至(zhì )诚(chéng ),不(bú )事(shì )表(biǎo )暴(bào )。其(qí )好(hǎo )德(dé )乐(lè )善(shàn ),出(chū )于(yú )天(tiān )性(xìng ),士(shì )大(dà )夫(fū )有(yǒu )以(yǐ )人(rén )物(wù )为(wéi )意(yì )者(zhě ),必(bì )问(wèn )其(qí )所(suǒ )知(zhī ),与(yǔ )其(qí )所(suǒ )闻(wén )参(cān )互(hù )考(kǎo )实(shí ),以(yǐ )待(dài )上(shàng )求(qiú )。神(shén )宗(zōng )尝(cháng )谓(wèi )执(zhí )政(zhèng )曰(yuē ):“吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )之(zhī )于(yú )人(rén )材(cái ),其(qí )言(yán )不(bú )欺(qī ),如(rú )权(quán )衡(héng )之(zhī )称(chēng )物(wù )。”每(měi )帝(dì )前(qián )议(yì )政(zhèng )事(shì ),尽(jìn )诚(chéng )去(qù )饰(shì ),博(bó )取(qǔ )众(zhòng )人(rén )之(zhī )善(shàn )以(yǐ )为(wéi )善(shàn ),至(zhì )其(qí )所(suǒ )当(dāng )守(shǒu ),毅(yì )然(rán )不(bú )可(kě )回(huí )夺(duó )也(yě )。王(wáng )安(ān )石(shí )博(bó )辨(biàn )骋(chěng )辞(cí ),人(rén )莫(mò )敢(gǎn )与(yǔ )抗(kàng ),公(gōng )著(zhe )独(dú )以(yǐ )精(jīng )识(shí )约(yuē )言(yán )服(fú )之(zhī )。安(ān )石(shí )尝(cháng )曰(yuē ):“疵(cī )吝(lìn )每(měi )不(bú )自(zì )胜(shèng ),一(yī )诣(yì )长(zhǎng )者(zhě ),不(bú )觉(jiào )消(xiāo )释(shì )。”其(qí )敬(jìng )服(fú )如(rú )此(cǐ )。

庚(gēng )戌(xū ),白(bái )虹(hóng )贯(guàn )日(rì )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),夏(xià )国(guó )主(zhǔ )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )谢(xiè )封(fēng )册(cè )。

壬(rén )戌(xū ),御(yù )迩(ěr )英(yīng )阁(gé ),诏(zhào )讲(jiǎng )读(dú )官(guān )讲(jiǎng )《尚(shàng )书(shū )》,读(dú )《宝(bǎo )训(xùn )》。司(sī )马(mǎ )康(kāng )讲(jiǎng )《洪(hóng )范(fàn )》至(zhì )“乂(ài )用(yòng )三(sān )德(dé )”,帝(dì )问(wèn )曰(yuē ):“止(zhǐ )此(cǐ )三(sān )德(dé ),为(wéi )更(gèng )有(yǒu )德(dé )?”康(kāng )对(duì )曰(yuē ):“皋(gāo )陶(táo )所(suǒ )陈(chén )有(yǒu )九(jiǔ )德(dé ),如(rú )‘柔(róu )而(ér )立(lì ),刚(gāng )而(ér )塞(sāi ),强(qiáng )而(ér )义(yì )’等(děng )语(yǔ )是(shì )也(yě )。”先(xiān )是(shì )帝(dì )恭(gōng )默(mò )未(wèi )言(yán ),起(qǐ )居(jū )舍(shě )人(rén )王(wáng )岩(yán )叟(sǒu )喜(xǐ )闻(wén )德(dé )音(yīn ),欲(yù )因(yīn )以(yǐ )风(fēng )谏(jiàn ),退(tuì )而(ér )上(shàng )言(yán ):“陛(bì )下(xià )既(jì )能(néng )审(shěn )问(wèn )之(zhī ),必(bì )能(néng )体(tǐ )而(ér )行(háng )之(zhī )。三(sān )德(dé )者(zhě ),人(rén )君(jūn )之(zhī )大(dà )本(běn ),得(dé )之(zhī )则(zé )治(zhì ),失(shī )之(zhī )则(zé )乱(luàn ),不(bú )可(kě )须(xū )臾(yú )去(qù )也(yě )。三(sān )数(shù )虽(suī )少(shǎo ),推(tuī )而(ér )广(guǎng )之(zhī ),足(zú )以(yǐ )尽(jìn )天(tiān )下(xià )之(zhī )要(yào )。”岩(yán )叟(sǒu )尝(cháng )侍(shì )讲(jiǎng ),奏(zòu )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )宫(gōng )中(zhōng )何(hé )以(yǐ )消(xiāo )日(rì )?”帝(dì )曰(yuē ):“并(bìng )无(wú )所(suǒ )好(hǎo ),惟(wéi )是(shì )观(guān )书(shū )。”对(duì )曰(yuē ):“圣(shèng )学(xué )须(xū )在(zài )积(jī )累(lèi ),积(jī )累(lèi )之(zhī )要(yào ),在(zài )专(zhuān )与(yǔ )勤(qín )。屏(píng )去(qù )它(tā )事(shì ),始(shǐ )可(kě )谓(wèi )专(zhuān ),久(jiǔ )而(ér )不(bú )倦(juàn ),始(shǐ )可(kě )谓(wèi )勤(qín )。”帝(dì )然(rán )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),癸(guǐ )酉(yǒu ),辽(liáo )主(zhǔ )命(mìng )析(xī )津(jīn )、大(dà )定(dìng )二(èr )府(fǔ )精(jīng )选(xuǎn )举(jǔ )人(rén )以(yǐ )闻(wén )。辽(liáo )自(zì )清(qīng )宁(níng )后(hòu ),五(wǔ )京(jīng )、诸(zhū )州(zhōu )各(gè )建(jiàn )孔(kǒng )子(zǐ )庙(miào ),颁(bān )《五(wǔ )经(jīng )》传(chuán )疏(shū ),至(zhì )是(shì )复(fù )下(xià )诏(zhào )谕(yù )学(xué )者(zhě )当(dāng )穷(qióng )经(jīng )明(míng )道(dào )。

甲(jiǎ )戌(xū ),苏(sū )颂(sòng )等(děng )奏(zòu )撰(zhuàn )进(jìn )《汉(hàn )唐(táng )故(gù )事(shì )分(fèn )门(mén )增(zēng )修(xiū )》,诏(zhào )以(yǐ )《迩(ěr )英(yīng )要(yào )览(lǎn )》为(wéi )名(míng )。

己(jǐ )卯(mǎo ),作(zuò )浑(hún )天(tiān )仪(yí )。

胡(hú )宗(zōng )愈(yù )罢(bà )为(wéi )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì )、知(zhī )陈(chén )州(zhōu ),以(yǐ )刘(liú )安(ān )世(shì )屡(lǚ )劾(hé )其(qí )罪(zuì )状(zhuàng )故(gù )也(yě )。

太(tài )史(shǐ )局(jú )奏(zòu ):“宋(sòng )以(yǐ )火(huǒ )德(dé )王(wáng )天(tiān )下(xià ),今(jīn )所(suǒ )造(zào )浑(hún )仪(yí )名(míng )水(shuǐ )运(yùn ),甚(shèn )非(fēi )吉(jí )兆(zhào )。”诏(zhào )以(yǐ )元(yuán )祐(yòu )浑(hún )天(tiān )仪(yí )象(xiàng )为(wéi )名(míng )。其(qí )后(hòu )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )许(xǔ )将(jiāng )等(děng )请(qǐng )即(jí )象(xiàng )为(wéi )仪(yí ),并(bìng )为(wéi )一(yī )器(qì ),从(cóng )之(zhī )。

刘(liú )安(ān )世(shì )言(yán ):“去(qù )冬(dōng )迄(qì )今(jīn )春(chūn ),雨(yǔ )雪(xuě )愆(qiān )期(qī ),夏(xià )苗(miáo )将(jiāng )槁(gǎo ),秋(qiū )种(zhǒng )未(wèi )布(bù ),伏(fú )望(wàng )特(tè )罢(bà )宴(yàn )乐(lè ),以(yǐ )示(shì )闵(mǐn )雨(yǔ )之(zhī )意(yì )。”丁(dīng )亥(hài ),诏(zhào )罢(bà )春(chūn )宴(yàn )。

翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )兼(jiān )侍(shì )读(dú )苏(sū )轼(shì ),罢(bà )为(wéi )龙(lóng )图(tú )阁(gé )学(xué )士(shì )、知(zhī )杭(háng )州(zhōu )。轼(shì )尝(cháng )读(dú )《祖(zǔ )宗(zōng )宝(bǎo )训(xùn )》,因(yīn )及(jí )时(shí )事(shì ),历(lì )言(yán ):“今(jīn )功(gōng )罪(zuì )不(bú )明(míng ),善(shàn )恶(è )无(wú )所(suǒ )劝(quàn )沮(jǔ );又(yòu ),黄(huáng )河(hé )势(shì )方(fāng )北(běi )流(liú )而(ér )强(qiáng )之(zhī )使(shǐ )东(dōng );夏(xià )人(rén )寇(kòu )镇(zhèn )戎(róng ),杀(shā )掠(luě )几(jǐ )万(wàn )人(rén ),帅(shuài )臣(chén )掩(yǎn )蔽(bì )不(bú )以(yǐ )闻(wén ),朝(cháo )廷(tíng )亦(yì )不(bú )问(wèn )。恐(kǒng )浸(jìn )成(chéng )衰(shuāi )乱(luàn )之(zhī )渐(jiàn )。”当(dāng )轴(zhóu )者(zhě )恨(hèn )之(zhī ),赵(zhào )挺(tǐng )之(zhī )、王(wáng )觌(dí )攻(gōng )之(zhī )尤(yóu )甚(shèn )。轼(shì )知(zhī )不(bú )见(jiàn )容(róng ),请(qǐng )外(wài ),故(gù )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。

己(jǐ )丑(chǒu ),诏(zhào ):“自(zì )今(jīn )大(dà )礼(lǐ )毋(wú )上(shàng )尊(zūn )号(hào )。”

辛(xīn )卯(mǎo )昼(zhòu ),有(yǒu )流(liú )星(xīng )自(zì )东(dōng )北(běi )向(xiàng )西(xī )北(běi )急(jí )流(liú ),至(zhì )浊(zhuó )没(méi )。

乙(yǐ )未(wèi ),罢(bà )幸(xìng )琼(qióng )林(lín )苑(yuàn )、金(jīn )明(míng )池(chí )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),辽(liáo )以(yǐ )知(zhī )奚(xī )六(liù )部(bù )大(dà )王(wáng )事(shì )尼(ní )噶(gá )为(wéi )本(běn )部(bù )大(dà )王(wáng )。

乙(yǐ )巳(sì ),吕(lǚ )大(dà )防(fáng )等(děng )以(yǐ )久(jiǔ )旱(hàn )求(qiú )罢(bà ),不(bú )允(yǔn )。

丁(dīng )未(wèi ),太(tài )保(bǎo )、司(sī )徒(tú )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )令(lìng )、中(zhōng )太(tài )一(yī )宫(gōng )使(shǐ )、济(jì )阳(yáng )郡(jùn )王(wáng )曹(cáo )佾(yì )卒(zú )。

佾(yì )性(xìng )和(hé )易(yì ),美(měi )仪(yí )度(dù ),神(shén )宗(zōng )每(měi )咨(zī )访(fǎng )以(yǐ )政(zhèng ),然(rán )退(tuì )朝(cháo ),终(zhōng )日(rì )语(yǔ )不(bú )及(jí )公(gōng )事(shì )。神(shén )宗(zōng )谓(wèi )大(dà )臣(chén )曰(yuē ):“曹(cáo )王(wáng )虽(suī )用(yòng )近(jìn )亲(qīn )贵(guì ),而(ér )端(duān )拱(gǒng )寡(guǎ )过(guò ),善(shàn )自(zì )保(bǎo ),真(zhēn )纯(chún )臣(chén )也(yě )。”进(jìn )对(duì ),未(wèi )尝(cháng )名(míng )。

戊(wù )申(shēn ),罢(bà )大(dà )礼(lǐ )使(shǐ )及(jí )奏(zòu )告(gào )宰(zǎi )执(zhí )加(jiā )赐(cì )。

先(xiān )是(shì )知(zhī )汉(hàn )阳(yáng )军(jūn )吴(wú )处(chù )厚(hòu )言(yán ):“蔡(cài )确(què )昨(zuó )谪(zhé )安(ān )州(zhōu ),不(bú )自(zì )循(xún )省(shěng ),包(bāo )蓄(xù )怨(yuàn )心(xīn ),尝(cháng )游(yóu )车(chē )盖(gài )亭(tíng ),赋(fù )诗(shī )十(shí )章(zhāng ),内(nèi )二(èr )章(zhāng )讥(jī )讪(shàn )尤(yóu )甚(shèn )。”奏(zòu )至(zhì ),左(zuǒ )司(sī )谏(jiàn )吴(wú )安(ān )诗(shī )首(shǒu )闻(wén )其(qí )事(shì ),即(jí )弹(dàn )论(lùn )之(zhī );梁(liáng )焘(tāo )、范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )、王(wáng )岩(yán )叟(sǒu )、刘(liú )安(ān )世(shì )等(děng ),交(jiāo )章(zhāng )乞(qǐ )正(zhèng )确(què )罪(zuì )。壬(rén )子(zǐ ),诏(zhào )令(lìng )确(què )具(jù )析(xī )闻(wén )奏(zòu ),仍(réng )委(wěi )知(zhī )安(ān )州(zhōu )钱(qián )景(jǐng )阳(yáng )缴(jiǎo )进(jìn )确(què )元(yuán )题(tí )诗(shī )本(běn )。

始(shǐ ),确(què )尝(cháng )从(cóng )处(chù )厚(hòu )学(xué )赋(fù ),及(jí )作(zuò )相(xiàng ),与(yǔ )处(chù )厚(hòu )有(yǒu )隙(xì )。王(wáng )珪(guī )欲(yù )除(chú )处(chù )厚(hòu )馆(guǎn )职(zhí ),为(wéi )确(què )所(suǒ )沮(jǔ ),处(chù )厚(hòu )由(yóu )是(shì )恨(hèn )确(què ),故(gù )笺(jiān )释(shì )其(qí )诗(shī )上(shàng )之(zhī )。士(shì )大(dà )夫(fū )固(gù )多(duō )疾(jí )确(què ),然(rán )亦(yì )由(yóu )此(cǐ )畏(wèi )恶(è )处(chù )厚(hòu )云(yún )。

辽(liáo )主(zhǔ )猎(liè )于(yú )北(běi )山(shān )。

戊(wù )午(wǔ ),分(fèn )经(jīng )义(yì )、诗(shī )赋(fù )为(wéi )两(liǎng )科(kē )试(shì )士(shì ),罢(bà )明(míng )法(fǎ )科(kē )。

尚(shàng )书(shū )省(shěng )请(qǐng )复(fù )诗(shī )赋(fù ),与(yǔ )经(jīng )义(yì )、诗(shī )赋(fù )为(wéi )两(liǎng )科(kē )试(shì )士(shì ),又(yòu )言(yán )旧(jiù )明(míng )法(fǎ )最(zuì )为(wéi )下(xià )科(kē ),今(jīn )中(zhōng )者(zhě )即(jí )除(chú )司(sī )法(fǎ ),叙(xù )名(míng )反(fǎn )正(zhèng )及(jí )第(dì )进(jìn )士(shì )上(shàng ),非(fēi )是(shì ),诏(zhào )从(cóng )之(zhī )。凡(fán )诗(shī )赋(fù )进(jìn )士(shì ),于(yú )《易(yì )》、《书(shū )》、《诗(shī )》、《周(zhōu )礼(lǐ )》、《礼(lǐ )记(jì )》、《春(chūn )秋(qiū )左(zuǒ )传(chuán )》内(nèi )听(tīng )习(xí )一(yī )经(jīng )。初(chū )试(shì )本(běn )经(jīng )义(yì )二(èr )道(dào ),《论(lùn )》、《孟(mèng )》义(yì )各(gè )一(yī )道(dào ),次(cì )试(shì )赋(fù )及(jí )律(lǜ )诗(shī )各(gè )一(yī )首(shǒu ),次(cì )试(shì )论(lùn )一(yī )首(shǒu ),末(mò )试(shì )子(zǐ )史(shǐ )时(shí )务(wù )策(cè )二(èr )道(dào ),凡(fán )四(sì )场(chǎng )。其(qí )经(jīng )义(yì )进(jìn )士(shì ),须(xū )习(xí )两(liǎng )经(jīng ),以(yǐ )《诗(shī )》、《礼(lǐ )记(jì )》、《周(zhōu )礼(lǐ )》、《左(zuǒ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )》为(wéi )大(dà )经(jīng ),《书(shū )》、《易(yì )》、《公(gōng )羊(yáng )》、《穀(yù )梁(liáng )》、《仪(yí )礼(lǐ )》为(wéi )中(zhōng )经(jīng ),愿(yuàn )习(xí )二(èr )大(dà )经(jīng )者(zhě )听(tīng ),不(bú )得(dé )偏(piān )占(zhàn )两(liǎng )中(zhōng )经(jīng )。初(chū )试(shì )本(běn )经(jīng )义(yì )三(sān )道(dào ),《论(lùn )语(yǔ )》义(yì )一(yī )道(dào ),次(cì )试(shì )本(běn )经(jīng )义(yì )三(sān )道(dào ),《孟(mèng )子(zǐ )》义(yì )一(yī )道(dào ),次(cì )试(shì )论(lùn )、策(cè )如(rú )诗(shī )赋(fù )科(kē )。并(bìng )以(yǐ )四(sì )场(chǎng )通(tōng )定(dìng )高(gāo )下(xià ),而(ér )取(qǔ )解(jiě )额(é )中(zhōng )分(fèn )之(zhī ),各(gè )占(zhàn )其(qí )半(bàn )。专(zhuān )经(jīng )者(zhě )以(yǐ )理(lǐ )义(yì )定(dìng )取(qǔ )舍(shě ),兼(jiān )诗(shī )赋(fù )者(zhě )以(yǐ )诗(shī )赋(fù )为(wéi )去(qù )留(liú ),其(qí )名(míng )次(cì )高(gāo )下(xià ),则(zé )如(rú )策(cè )论(lùn )参(cān )之(zhī )。

初(chū ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )言(yán ):“神(shén )宗(zōng )尊(zūn )用(yòng )经(jīng )义(yì )、论(lùn )、策(cè )取(qǔ )士(shì ),此(cǐ )乃(nǎi )复(fù )先(xiān )王(wáng )令(lìng )典(diǎn ),百(bǎi )王(wáng )不(bú )易(yì )之(zhī )法(fǎ )。但(dàn )王(wáng )安(ān )石(shí )不(bú )当(dāng )以(yǐ )一(yī )家(jiā )私(sī )学(xué ),欲(yù )盖(gài )先(xiān )儒(rú ),令(lìng )天(tiān )下(xià )师(shī )生(shēng )讲(jiǎng )解(jiě )。至(zhì )于(yú )律(lǜ )令(lìng ),皆(jiē )当(dāng )官(guān )所(suǒ )须(xū ),使(shǐ )为(wéi )士(shì )者(zhě )果(guǒ )能(néng )知(zhī )道(dào )义(yì ),自(zì )与(yǔ )法(fǎ )律(lǜ )冥(míng )合(hé ),何(hé )必(bì )置(zhì )明(míng )法(fǎ )一(yī )科(kē ),习(xí )为(wéi )刻(kè )薄(báo ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )长(zhǎng )育(yù )人(rén )材(cái )、敦(dūn )厚(hòu )风(fēng )俗(sú )也(yě )。”至(zhì )是(shì )遂(suí )罢(bà )明(míng )法(fǎ )科(kē )。

是(shì )日(rì ),尚(shàng )书(shū )省(shěng )又(yòu )言(yán ):“大(dà )河(hé )东(dōng )流(liú ),为(wéi )中(zhōng )国(guó )要(yào )险(xiǎn ),自(zì )大(dà )吴(wú )决(jué )后(hòu ),由(yóu )界(jiè )河(hé )入(rù )海(hǎi ),不(bú )惟(wéi )淤(yū )坏(huài )塘(táng )泺(luò ),兼(jiān )浊(zhuó )水(shuǐ )入(rù )界(jiè )河(hé )向(xiàng )去(qù )浅(qiǎn )淀(diàn ),则(zé )河(hé )尾(wěi )将(jiāng )直(zhí )注(zhù )北(běi )界(jiè )入(rù )海(hǎi ),中(zhōng )国(guó )全(quán )失(shī )险(xiǎn )阻(zǔ )之(zhī )限(xiàn ),不(bú )可(kě )不(bú )为(wéi )深(shēn )虑(lǜ )。”诏(zhào )范(fàn )百(bǎi )禄(lù )、赵(zhào )君(jūn )锡(xī )条(tiáo )画(huà )以(yǐ )闻(wén )。百(bǎi )禄(lù )言(yán ):“臣(chén )等(děng )按(àn )行(háng )黄(huáng )河(hé )独(dú )流(liú )口(kǒu )至(zhì )界(jiè )河(hé ),又(yòu )东(dōng )至(zhì )海(hǎi )口(kǒu ),熟(shú )观(guān )河(hé )流(liú )形(xíng )势(shì ),并(bìng )缘(yuán )界(jiè )河(hé )至(zhì )海(hǎi )口(kǒu )铺(pù )砦(zhài )地(dì )分(fèn )。使(shǐ )臣(chén )各(gè )称(chēng )界(jiè )河(hé )未(wèi )经(jīng )黄(huáng )河(hé )行(háng )流(liú )以(yǐ )前(qián ),阔(kuò )一(yī )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )步(bù ),下(xià )至(zhì )五(wǔ )十(shí )步(bù ),深(shēn )一(yī )丈(zhàng )五(wǔ )尺(chǐ ),下(xià )至(zhì )一(yī )丈(zhàng );自(zì )黄(huáng )河(hé )行(háng )流(liú )之(zhī )后(hòu ),阔(kuò )五(wǔ )百(bǎi )四(sì )十(shí )步(bù ),次(cì )亦(yì )三(sān )二(èr )百(bǎi )步(bù ),深(shēn )者(zhě )三(sān )丈(zhàng )五(wǔ )尺(chǐ ),次(cì )亦(yì )二(èr )丈(zhàng )。乃(nǎi )知(zhī )水(shuǐ )性(xìng )就(jiù )下(xià ),行(háng )疾(jí )则(zé )自(zì )刮(guā )除(chú )成(chéng )空(kōng )而(ér )稍(shāo )深(shēn ),与(yǔ )汉(hàn )张(zhāng )戎(róng )之(zhī )论(lùn )正(zhèng )合(hé )。自(zì )元(yuán )丰(fēng )四(sì )年(nián )河(hé )出(chū )大(dà )吴(wú ),势(shì )如(rú )建(jiàn )瓴(líng ),经(jīng )今(jīn )八(bā )年(nián ),冲(chōng )刷(shuā )界(jiè )河(hé )两(liǎng )岸(àn ),日(rì )渐(jiàn )开(kāi )阔(kuò ),连(lián )底(dǐ )成(chéng )空(kōng ),趋(qū )海(hǎi )之(zhī )势(shì )甚(shèn )迅(xùn ),虽(suī )遇(yù )泛(fàn )涨(zhǎng )非(fēi )常(cháng ),而(ér )大(dà )吴(wú )以(yǐ )上(shàng )数(shù )百(bǎi )里(lǐ ),终(zhōng )无(wú )决(jué )溢(yì ),此(cǐ )乃(nǎi )下(xià )流(liú )深(shēn )快(kuài )之(zhī )险(xiǎn )也(yě )。臣(chén )等(děng )窃(qiè )谓(wèi )本(běn )朝(cháo )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )有(yǒu )大(dà )河(hé )安(ān )流(liú ),合(hé )于(yú )禹(yǔ )迹(jì )如(rú )此(cǐ )之(zhī )利(lì )便(biàn )者(zhě )。其(qí )界(jiè )河(hé )向(xiàng )去(qù )趋(qū )深(shēn )走(zǒu )下(xià ),湍(tuān )激(jī )奔(bēn )腾(téng ),只(zhī )有(yǒu )阔(kuò )深(shēn ),必(bì )无(wú )浅(qiǎn )淀(diàn ),河(hé )尾(wěi )安(ān )得(dé )直(zhí )注(zhù )北(běi )界(jiè ),中(zhōng )国(guó )亦(yì )无(wú )全(quán )失(shī )险(xiǎn )阻(zǔ )之(zhī )理(lǐ ),不(bú )至(zhì )上(shàng )烦(fán )圣(shèng )虑(lǜ )。”

壬(rén )戌(xū ),弛(chí )在(zài )京(jīng )牧(mù )地(dì )与(yǔ )民(mín )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )霖(lín )雨(yǔ )罢(bà )猎(liè )。

五(wǔ )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )著(zhe )作(zuò )郎(láng )范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )为(wéi )右(yòu )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )兼(jiān )侍(shì )讲(jiǎng )。

祖(zǔ )禹(yǔ )上(shàng )疏(shū )论(lùn )人(rén )主(zhǔ )正(zhèng )心(xīn )修(xiū )身(shēn )之(zhī )要(yào ),乞(qǐ )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )日(rì )以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )勤(qín )劳(láo ),万(wàn )民(mín )之(zhī )疾(jí )苦(kǔ ),群(qún )臣(chén )之(zhī )邪(xié )正(zhèng ),政(zhèng )事(shì )之(zhī )得(dé )失(shī ),开(kāi )导(dǎo )上(shàng )心(xīn ),晓(xiǎo )然(rán )存(cún )之(zhī )于(yú )中(zhōng ),庶(shù )使(shǐ )异(yì )日(rì )众(zhòng )说(shuō )不(bú )能(néng )惑(huò ),小(xiǎo )人(rén )不(bú )能(néng )进(jìn )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )李(lǐ )常(cháng )为(wéi )兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū ),侍(shì )御(yù )史(shǐ )盛(shèng )陶(táo )为(wéi )太(tài )常(cháng )少(shǎo )卿(qīng );皆(jiē )坐(zuò )不(bú )论(lùn )蔡(cài )确(què )改(gǎi )官(guān )也(yě )。

辛(xīn )巳(sì ),知(zhī )邓(dèng )州(zhōu )、观(guān )文(wén )殿(diàn )学(xué )士(shì )蔡(cài )确(què )责(zé )授(shòu )左(zuǒ )中(zhōng )散(sàn )大(dà )夫(fū )、守(shǒu )光(guāng )禄(lù )卿(qīng )、分(fèn )司(sī )南(nán )京(jīng )。

时(shí )中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )彭(péng )汝(rǔ )砺(lì )密(mì )疏(shū )救(jiù )确(què ),大(dà )略(luè )以(yǐ )“吴(wú )处(chù )厚(hòu )开(kāi )告(gào )讦(jié )之(zhī )路(lù ),此(cǐ )风(fēng )不(bú )可(kě )长(zhǎng )”为(wéi )言(yán );盛(shèng )陶(táo )亦(yì )腾(téng )章(zhāng ),意(yì )与(yǔ )汝(rǔ )砺(lì )合(hé )。已(yǐ )而(ér )安(ān )州(zhōu )言(yán )确(què )已(yǐ )刮(guā )洗(xǐ )诗(shī )牌(pái )。其(qí )明(míng )日(rì ),确(què )奏(zòu )亦(yì )至(zhì ),自(zì )辨(biàn )甚(shèn )悉(xī ),汝(rǔ )砺(lì )复(fù )救(jiù )解(jiě )之(zhī )。论(lùn )犹(yóu )未(wèi )决(jué ),梁(liáng )焘(tāo )、刘(liú )安(ān )世(shì )言(yán )确(què )罪(zuì )状(zhuàng )著(zhe )明(míng ),何(hé )待(dài )分(fèn )析(xī ),故(gù )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。汝(rǔ )砺(lì )又(yòu )封(fēng )还(hái )词(cí )头(tóu ),即(jí )谒(yè )告(gào ),会(huì )王(wáng )岩(yán )叟(sǒu )当(dāng )制(zhì ),遂(suí )草(cǎo )词(cí )行(háng )下(xià )。

丙(bǐng )戌(xū ),梁(liáng )焘(tāo )、吴(wú )安(ān )诗(shī )、刘(liú )安(ān )世(shì )言(yán )蔡(cài )确(què )罪(zuì )重(zhòng )而(ér )责(zé )轻(qīng ),傅(fù )尧(yáo )俞(yú )、硃(zhū )光(guāng )庭(tíng )相(xiàng )继(jì )论(lùn )列(liè ),范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )亦(yì )助(zhù )之(zhī )。于(yú )是(shì )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )宣(xuān )谕(yù )焘(tāo )等(děng ),令(lìng )密(mì )具(jù )行(háng )遣(qiǎn )条(tiáo )例(lì )闻(wén )奏(zòu ),焘(tāo )等(děng )即(jí )以(yǐ )丁(dīng )谓(wèi )、孙(sūn )沔(miǎn )、吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )故(gù )事(shì )条(tiáo )上(shàng )。

丁(dīng )亥(hài ),宰(zǎi )执(zhí )入(rù )对(duì ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )忽(hū )曰(yuē ):“蔡(cài )确(què )可(kě )英(yīng )州(zhōu )别(bié )驾(jià ),新(xīn )州(zhōu )安(ān )置(zhì )。”宰(zǎi )执(zhí )愕(è )立(lì )相(xiàng )视(shì )。范(fàn )纯(chún )仁(rén )言(yán )方(fāng )今(jīn )宜(yí )务(wù )宽(kuān )厚(hòu ),不(bú )可(kě )以(yǐ )语(yǔ )言(yán )文(wén )字(zì )暖(nuǎn )昧(mèi )不(bú )明(míng )之(zhī )过(guò )诛(zhū )窜(cuàn )大(dà )臣(chén ),刘(liú )挚(zhì )亦(yì )以(yǐ )确(què )母(mǔ )老(lǎo ),引(yǐn )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )与(yǔ )刘(liú )禹(yǔ )锡(xī )播(bō )州(zhōu )事(shì )。吕(lǚ )大(dà )防(fáng )因(yīn )曰(yuē ):“确(què )先(xiān )帝(dì )大(dà )臣(chén ),乞(qǐ )如(rú )挚(zhì )所(suǒ )论(lùn ),移(yí )一(yī )近(jìn )里(lǐ )州(zhōu )郡(jùn )。”太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“山(shān )可(kě )移(yí ),此(cǐ )州(zhōu )不(bú )可(kě )移(yí )也(yě )。”于(yú )是(shì )不(bú )敢(gǎn )复(fù )言(yán )。纯(chún )仁(rén )独(dú )留(liú )身(shēn ),揖(yī )王(wáng )存(cún )论(lùn )之(zhī ),意(yì )不(bú )解(jiě )。纯(chún )仁(rén )曰(yuē ):“臣(chén )奉(fèng )诏(zhào ),但(dàn )乞(qǐ )免(miǎn )内(nèi )臣(chén )押(yā )去(qù )。”太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“如(rú )何(hé )?”纯(chún )仁(rén )以(yǐ )曹(cáo )利(lì )用(yòng )事(shì )言(yán )之(zhī )。太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“无(wú )虑(lǜ ),彼(bǐ )必(bì )不(bú )死(sǐ )也(yě )。”是(shì )夜(yè ),批(pī )出(chū ),差(chà )入(rù )内(nèi )供(gòng )奉(fèng )裴(péi )彦(yàn )臣(chén )等(děng )押(yā )送(sòng ),臣(chén )僚(liáo )皆(jiē )欲(yù )救(jiù )止(zhǐ ),而(ér )恐(kǒng )与(yǔ )初(chū )论(lùn )相(xiàng )戾(lì ),且(qiě )非(fēi )体(tǐ ),遂(suí )不(bú )敢(gǎn )发(fā )。李(lǐ )常(cháng )、盛(shèng )陶(táo )、翟(zhái )思(sī )、赵(zhào )挺(tǐng )之(zhī )、王(wáng )彭(péng )年(nián )坐(zuò )不(bú )举(jǔ )劾(hé ),彭(péng )汝(rǔ )砺(lì )坐(zuò )营(yíng )救(jiù )并(bìng )不(bú )草(cǎo )责(zé )词(cí ),皆(jiē )罢(bà )去(qù )。擢(zhuó )吴(wú )处(chù )厚(hòu )知(zhī )卫(wèi )州(zhōu )。

初(chū ),议(yì )窜(cuàn )确(què )岭(lǐng )峤(qiáo ),纯(chún )仁(rén )谓(wèi )大(dà )防(fáng )曰(yuē ):“此(cǐ )路(lù )自(zì )丁(dīng )晋(jìn )公(gōng )后(hòu ),荆(jīng )棘(jí )六(liù )七(qī )十(shí )年(nián )矣(yǐ ),奈(nài )何(hé )开(kāi )之(zhī )?吾(wú )侪(chái )正(zhèng )恐(kǒng )亦(yì )不(bú )免(miǎn )耳(ěr )。”

知(zhī )杭(háng )州(zhōu )苏(sū )轼(shì )未(wèi )行(háng ),密(mì )疏(shū )言(yán ):“朝(cháo )廷(tíng )若(ruò )薄(báo )确(què )之(zhī )罪(zuì ),则(zé )于(yú )皇(huáng )帝(dì )孝(xiào )治(zhì )为(wéi )不(bú )足(zú );若(ruò )深(shēn )罪(zuì )确(què ),则(zé )于(yú )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )仁(rén )政(zhèng )为(wéi )小(xiǎo )损(sǔn )。谓(wèi )宜(yí )皇(huáng )帝(dì )降(jiàng )敕(chì )推(tuī )治(zhì ),而(ér )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )特(tè )加(jiā )宽(kuān )贷(dài ),则(zé )仁(rén )孝(xiào )两(liǎng )得(dé )矣(yǐ )。”太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )善(shàn )其(qí )言(yán )而(ér )不(bú )能(néng )用(yòng )。

诏(zhào )直(zhí )龙(lóng )图(tú )阁(gé )邢(xíng )恕(shù ),候(hòu )服(fú )阕(què )日(rì )落(luò )职(zhí ),授(shòu )承(chéng )议(yì )郎(láng )、监(jiān )永(yǒng )州(zhōu )盐(yán )酒(jiǔ )税(shuì )。先(xiān )是(shì )恕(shù )自(zì )襄(xiāng )州(zhōu )移(yí )河(hé )阳(yáng ),间(jiān )道(dào )抵(dǐ )邓(dèng )州(zhōu ),见(jiàn )蔡(cài )确(què ),相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )所(suǒ )造(zào )定(dìng )策(cè )事(shì )。及(jí )司(sī )马(mǎ )康(kāng )赴(fù )阙(què ),恕(shù )特(tè )招(zhāo )康(kāng )道(dào )河(hé )阳(yáng ),因(yīn )劝(quàn )康(kāng )作(zuò )书(shū )称(chēng )确(què ),为(wéi )它(tā )日(rì )全(quán )身(shēn )保(bǎo )家(jiā )计(jì )。康(kāng )以(yǐ )恕(shù )同(tóng )年(nián ),又(yòu )出(chū )父(fù )门(mén )下(xià ),信(xìn )之(zhī ),作(zuò )书(shū )如(rú )恕(shù )言(yán )。恕(shù )本(běn )意(yì )必(bì )得(dé )康(kāng )书(shū )者(zhě ),以(yǐ )康(kāng )为(wéi )司(sī )马(mǎ )光(guāng )之(zhī )子(zǐ ),言(yán )确(què )有(yǒu )定(dìng )策(cè )功(gōng ),可(kě )取(qǔ )信(xìn )于(yú )世(shì )。既(jì )而(ér )梁(liáng )焘(tāo )自(zì )潞(lù )州(zhōu )以(yǐ )左(zuǒ )谏(jiàn )议(yì )召(zhào ),恕(shù )亦(yì )要(yào )焘(tāo )出(chū )河(hé )阳(yáng ),既(jì )至(zhì ),恕(shù )日(rì )夜(yè )论(lùn )确(què )定(dìng )策(cè )功(gōng )不(bú )休(xiū ),且(qiě )以(yǐ )康(kāng )与(yǔ )确(què )书(shū )为(wéi )证(zhèng )。焘(tāo )不(bú )悦(yuè ),诣(yì )阙(què )奏(zòu )之(zhī )。会(huì )吴(wú )处(chù )厚(hòu )讦(jié )确(què )诗(shī ),焘(tāo )因(yīn )与(yǔ )刘(liú )安(ān )世(shì )等(děng )请(qǐng )诛(zhū )确(què )。确(què )既(jì )贬(biǎn )窜(cuàn ),恕(shù )亦(yì )坐(zuò )谪(zhé )。

太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )谕(yù )三(sān )省(shěng )曰(yuē ):“帝(dì )是(shì )先(xiān )帝(dì )长(zhǎng )子(zǐ ),子(zǐ )继(jì )父(fù )业(yè ),其(qí )分(fèn )当(dāng )然(rán ),确(què )有(yǒu )何(hé )策(cè )立(lì )勋(xūn )邪(xié )!若(ruò )使(shǐ )确(què )它(tā )日(rì )复(fù )来(lái ),欺(qī )罔(wǎng )上(shàng )下(xià ),岂(qǐ )不(bú )为(wéi )朝(cháo )廷(tíng )害(hài )?恐(kǒng )帝(dì )年(nián )少(shǎo )制(zhì )御(yù )不(bú )得(dé ),今(jīn )因(yīn )其(qí )自(zì )败(bài ),如(rú )此(cǐ )行(háng )遣(qiǎn ),盖(gài )为(wéi )社(shè )稷(jì )也(yě )。”

康(kāng )初(chū )欲(yù )从(cóng )恕(shù )招(zhāo ),邵(shào )雍(yōng )子(zǐ )伯(bó )温(wēn )谓(wèi )康(kāng )曰(yuē ):“公(gōng )休(xiū )除(chú )丧(sàng ),未(wèi )见(jiàn )君(jūn ),不(bú )宜(yí )先(xiān )见(jiàn )朋(péng )友(yǒu )。”康(kāng )曰(yuē ):“已(yǐ )诺(nuò )之(zhī )矣(yǐ )。”伯(bó )温(wēn )曰(yuē ):“恕(shù )倾(qīng )巧(qiǎo ),或(huò )以(yǐ )事(shì )要(yào )公(gōng )休(xiū ),从(cóng )之(zhī )则(zé )必(bì )为(wéi )异(yì )日(rì )悔(huǐ )。”公(gōng )休(xiū ),康(kāng )字(zì )也(yě )。及(jí )焘(tāo )等(děng )论(lùn )确(què )、恕(shù )罪(zuì ),亦(yì )指(zhǐ )康(kāng )书(shū ),诏(zhào )令(lìng )康(kāng )分(fèn )析(xī ),康(kāng )乃(nǎi )悔(huǐ )之(zhī )。

初(chū ),梁(liáng )焘(tāo )之(zhī )论(lùn )蔡(cài )确(què )也(yě ),密(mì )具(jù )确(què )及(jí )王(wáng )安(ān )石(shí )之(zhī )亲(qīn )党(dǎng )姓(xìng )名(míng )以(yǐ )进(jìn ),曰(yuē ):“臣(chén )等(děng )窃(qiè )谓(wèi )确(què )本(běn )出(chū )王(wáng )安(ān )石(shí )之(zhī )门(mén ),相(xiàng )继(jì )秉(bǐng )政(zhèng ),垂(chuí )二(èr )十(shí )年(nián ),群(qún )小(xiǎo )趋(qū )附(fù ),深(shēn )根(gēn )固(gù )蒂(dì ),谨(jǐn )以(yǐ )两(liǎng )人(rén )亲(qīn )党(dǎng )开(kāi )具(jù )于(yú )后(hòu )。确(què )亲(qīn )党(dǎng ):安(ān )焘(tāo )、章(zhāng )惇(dūn )、蒲(pú )宗(zōng )孟(mèng )、曾(céng )布(bù )、曾(céng )肇(zhào )、蔡(cài )京(jīng )、蔡(cài )卞(biàn )、黄(huáng )履(lǚ )、吴(wú )居(jū )厚(hòu )、舒(shū )亶(dǎn )、王(wáng )觌(dí )、邢(xíng )恕(shù )等(děng )四(sì )十(shí )七(qī )人(rén );安(ān )石(shí )亲(qīn )党(dǎng ):蔡(cài )确(què )、章(zhāng )惇(dūn )、吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )、张(zhāng )璪(zǎo )、安(ān )焘(tāo )、蒲(pú )宗(zōng )孟(mèng )、王(wáng )安(ān )礼(lǐ )、曾(céng )布(bù )、曾(céng )肇(zhào )、彭(péng )汝(rǔ )砺(lì )、陆(lù )佃(diàn )、谢(xiè )景(jǐng )温(wēn )、黄(huáng )履(lǚ )、吕(lǚ )嘉(jiā )问(wèn )、沈(shěn )括(kuò )、舒(shū )亶(dǎn )、叶(yè )祖(zǔ )洽(qià )、赵(zhào )挺(tǐng )之(zhī )、张(zhāng )商(shāng )英(yīng )等(děng )三(sān )十(shí )人(rén )。”于(yú )是(shì )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )宣(xuān )谕(yù )宰(zǎi )执(zhí )曰(yuē ):“确(què )党(dǎng )多(duō )在(zài )朝(cháo )。”范(fàn )纯(chún )仁(rén )进(jìn )曰(yuē ):“确(què )无(wú )党(dǎng )。”吕(lǚ )大(dà )防(fáng )进(jìn )曰(yuē ):“确(què )党(dǎng )甚(shèn )盛(shèng ),纯(chún )仁(rén )言(yán )非(fēi )是(shì )。”刘(liú )挚(zhì )亦(yì )助(zhù )大(dà )防(fáng ),言(yán )有(yǒu )之(zhī )。纯(chún )仁(rén )曰(yuē ):“朋(péng )党(dǎng )难(nán )辨(biàn ),恐(kǒng )误(wù )及(jí )善(shàn )人(rén )。”退(tuì ),即(jí )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“蔡(cài )确(què )之(zhī )罪(zuì ),自(zì )有(yǒu )典(diǎn )刑(xíng ),不(bú )必(bì )推(tuī )治(zhì )党(dǎng )人(rén ),旁(páng )及(jí )枝(zhī )叶(yè )。前(qián )奉(fèng )特(tè )降(jiàng )诏(zhào )书(shū ),尽(jìn )释(shì )臣(chén )僚(liáo )往(wǎng )咎(jiù ),自(zì )此(cǐ )内(nèi )外(wài )反(fǎn )侧(cè )皆(jiē )安(ān ),上(shàng )下(xià )人(rén )情(qíng )浃(jiā )洽(qià ),盛(shèng )德(dé )之(zhī )事(shì ),诚(chéng )宜(yí )久(jiǔ )行(háng )。臣(chén )心(xīn )拳(quán )拳(quán ),实(shí )在(zài )于(yú )此(cǐ )。”范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )亦(yì )谓(wèi )确(què )已(yǐ )贬(biǎn ),馀(yú )党(dǎng )可(kě )弗(fú )问(wèn ),乃(nǎi )上(shàng )言(yán ):“自(zì )乾(qián )兴(xìng )贬(biǎn )丁(dīng )谓(wèi )以(yǐ )来(lái ),不(bú )窜(cuàn )逐(zhú )大(dà )臣(chén )六(liù )十(shí )馀(yú )年(nián ),一(yī )旦(dàn )行(háng )之(zhī ),四(sì )方(fāng )无(wú )不(bú )震(zhèn )耸(sǒng )。确(què )罢(bà )相(xiàng )已(yǐ )久(jiǔ ),陛(bì )下(xià )所(suǒ )用(yòng ),多(duō )非(fēi )确(què )党(dǎng )。其(qí )有(yǒu )素(sù )怀(huái )奸(jiān )心(xīn )为(wéi )众(zhòng )所(suǒ )知(zhī )者(zhě ),固(gù )不(bú )逃(táo )于(yú )圣(shèng )鉴(jiàn ),自(zì )馀(yú )偏(piān )见(jiàn )异(yì )论(lùn )者(zhě ),若(ruò )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )党(dǎng )确(què )而(ér )逐(zhú )之(zhī ),恐(kǒng )刑(xíng )罚(fá )失(shī )中(zhōng )而(ér )人(rén )情(qíng )不(bú )安(ān )也(yě )。”

辽(liáo )主(zhǔ )驻(zhù )赤(chì )勒(lè )岭(lǐng )。

己(jǐ )丑(chǒu ),辽(liáo )以(yǐ )准(zhǔn )布(bù )玛(mǎ )古(gǔ )苏(sū )为(wéi )诸(zhū )部(bù )长(zhǎng ),以(yǐ )西(xī )北(běi )路(lù )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ )耶(yē )律(lǜ )托(tuō )卜(bo )嘉(jiā )荐(jiàn )之(zhī )也(yě )。自(zì )萧(xiāo )迪(dí )噜(lū )为(wéi )招(zhāo )讨(tǎo )之(zhī )后(hòu ),政(zhèng )务(wù )姑(gū )息(xī ),多(duō )择(zé )柔(róu )愿(yuàn )者(zhě )用(yòng )之(zhī ),诸(zhū )部(bù )渐(jiàn )至(zhì )跋(bá )扈(hù )。托(tuō )卜(bo )嘉(jiā )含(hán )容(róng )尤(yóu )甚(shèn ),边(biān )防(fáng )益(yì )废(fèi )。至(zhì )是(shì )复(fù )荐(jiàn )玛(mǎ )古(gǔ )苏(sū ),卒(zú )启(qǐ )后(hòu )来(lái )边(biān )患(huàn )。

癸(guǐ )巳(sì ),回(huí )鹘(gǔ )贡(gòng )良(liáng )马(mǎ )于(yú )辽(liáo )。

己(jǐ )亥(hài ),辽(liáo )以(yǐ )同(tóng )知(zhī )南(nán )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì )耶(yē )律(lǜ )鄂(è )嘉(jiā )知(zhī )右(yòu )伊(yī )勒(lè )希(xī )巴(bā )事(shì ),以(yǐ )左(zuǒ )祗(zhī )候(hòu )郎(láng )君(jūn )班(bān )详(xiáng )衮(gǔn )耶(yē )律(lǜ )尼(ní )哩(lǐ )知(zhī )北(běi )大(dà )王(wáng )事(shì )。

六(liù )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),范(fàn )纯(chún )仁(rén )、王(wáng )存(cún )罢(bà )。

时(shí )梁(liáng )焘(tāo )、刘(liú )安(ān )世(shì )交(jiāo )章(zhāng )论(lùn )纯(chún )仁(rén )党(dǎng )附(fù )蔡(cài )确(què ),纯(chún )仁(rén )亦(yì )求(qiú )出(chū )外(wài )。吴(wú )安(ān )诗(shī )因(yīn )言(yán )王(wáng )存(cún )尝(cháng )助(zhù )纯(chún )仁(rén )救(jiù )确(què ),纯(chún )仁(rén )当(dāng )罢(bà ),存(cún )不(bú )可(kě )独(dú )留(liú )。遂(suí )诏(zhào )纯(chún )仁(rén )依(yī )前(qián )官(guān )为(wéi )观(guān )文(wén )殿(diàn )学(xué )士(shì )、知(zhī )颍(yǐng )昌(chāng )府(fǔ ),存(cún )为(wéi )端(duān )明(míng )殿(diàn )学(xué )士(shì )、知(zhī )蔡(cài )州(zhōu )。

丙(bǐng )午(wǔ ),以(yǐ )枢(shū )密(mì )直(zhí )学(xué )士(shì )、户(hù )部(bù )尚(shàng )书(shū )韩(hán )忠(zhōng )彦(yàn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )许(xǔ )将(jiāng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng ),枢(shū )密(mì )直(zhí )学(xué )士(shì )、签(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )赵(zhào )瞻(zhān )为(wéi )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

丁(dīng )未(wèi ),以(yǐ )户(hù )部(bù )侍(shì )郎(láng )苏(sū )辙(zhé )为(wéi )吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng );三(sān )日(rì ),改(gǎi )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )。

夏(xià )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )贡(gòng )。

甲(jiǎ )寅(yín ),夏(xià )遣(qiǎn )使(shǐ )如(rú )辽(liáo )谢(xiè )封(fēng )册(cè )。

壬(rén )戌(xū ),辽(liáo )以(yǐ )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )王(wáng )言(yán )敷(fū )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ ),贾(jiǎ )士(shì )勋(xūn )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )兼(jiān )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),辽(liáo )主(zhǔ )猎(liè )于(yú )沙(shā )岭(lǐng )。

乙(yǐ )亥(hài ),安(ān )焘(tāo )以(yǐ )母(mǔ )忧(yōu )去(qù )位(wèi )。

丙(bǐng )申(shēn ),诏(zhào )户(hù )部(bù ),令(lìng )诸(zhū )路(lù )提(tí )刑(xíng )司(sī )下(xià )丰(fēng )熟(shú )州(zhōu )县(xiàn ),量(liàng )增(zēng )钱(qián )广(guǎng )行(háng )收(shōu )籴(dí ),从(cóng )司(sī )马(mǎ )康(kāng )、刘(liú )安(ān )世(shì )、范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )请(qǐng )也(yě )。

壬(rén )辰(chén ),辽(liáo )主(zhǔ )驻(zhù )藕(ǒu )丝(sī )淀(diàn )。

丙(bǐng )申(shēn ),都(dōu )水(shuǐ )监(jiān )言(yán ):“宗(zōng )城(chéng )决(jué )溢(yì )向(xiàng )下(xià ),包(bāo )蓄(xù )不(bú )定(dìng ),河(hé )势(shì )未(wèi )可(kě )全(quán )夺(duó )。且(qiě )为(wéi )二(èr )股(gǔ )分(fèn )行(háng ),以(yǐ )纾(shū )下(xià )流(liú )之(zhī )患(huàn ),虽(suī )未(wèi )保(bǎo )冬(dōng )夏(xià )常(cháng )流(liú ),已(yǐ )见(jiàn )有(yǒu )可(kě )为(wéi )之(zhī )势(shì )。必(bì )欲(yù )经(jīng )久(jiǔ ),当(dāng )遂(suí )作(zuò )二(èr )股(gǔ ),仍(réng )须(xū )增(zēng )添(tiān )役(yì )夫(fū ),乃(nǎi )为(wéi )长(zhǎng )利(lì )。”诏(zhào )有(yǒu )司(sī )具(jù )析(xī )保(bǎo )明(míng )以(yǐ )闻(wén )。

八(bā )月(yuè ),壬(rén )寅(yín ),敕(chì )郡(jùn )守(shǒu )贰(èr )以(yǐ )四(sì )善(shàn )三(sān )最(zuì )课(kè )县(xiàn )令(lìng ),吏(lì )部(bù )岁(suì )上(shàng )监(jiān )司(sī )考(kǎo )察(chá )知(zhī )州(zhōu )状(zhuàng )。

丁(dīng )未(wèi ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )苏(sū )辙(zhé )言(yán ):“臣(chén )窃(qiè )闻(wén )河(hé )道(dào )西(xī )行(háng ),孙(sūn )村(cūn )侧(cè )左(zuǒ )大(dà )约(yuē )入(rù )地(dì )二(èr )丈(zhàng )以(yǐ )来(lái ),而(ér )见(jiàn )申(shēn )报(bào ),涨(zhǎng )水(shuǐ )出(chū )岸(àn ),由(yóu )新(xīn )开(kāi )口(kǒu )地(dì )东(dōng )入(rù )孙(sūn )村(cūn ),不(bú )过(guò )六(liù )七(qī )尺(chǐ )。欲(yù )因(yīn )六(liù )七(qī )尺(chǐ )涨(zhǎng )水(shuǐ )而(ér )夺(duó )其(qí )地(dì )二(èr )丈(zhàng )河(hé )身(shēn ),虽(suī )三(sān )尺(chǐ )童(tóng )子(zǐ )知(zhī )其(qí )难(nán )矣(yǐ )。然(rán )朝(cháo )廷(tíng )遂(suí )遣(qiǎn )都(dōu )水(shuǐ )使(shǐ )者(zhě )开(kāi )河(hé )道(dào ),进(jìn )锯(jù )牙(yá ),欲(yù )约(yuē )之(zhī )使(shǐ )东(dōng )。方(fāng )河(hé )水(shuǐ )盛(shèng )涨(zhǎng ),其(qí )西(xī )行(háng )河(hé )道(dào )若(ruò )不(bú )断(duàn )流(liú ),则(zé )遏(è )之(zhī )东(dōng )行(háng ),实(shí )同(tóng )儿(ér )戏(xì )。臣(chén )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )急(jí )命(mìng )有(yǒu )司(sī ),徐(xú )观(guān )水(shuǐ )势(shì )所(suǒ )向(xiàng ),依(yī )累(lèi )年(nián )涨(zhǎng )水(shuǐ )旧(jiù )例(lì ),因(yīn )其(qí )东(dōng )溢(yì ),引(yǐn )入(rù )故(gù )道(dào ),以(yǐ )纾(shū )北(běi )京(jīng )朝(cháo )夕(xī )之(zhī )忧(yōu )。其(qí )堤(dī )防(fáng )坏(huài )决(jué )之(zhī )处(chù ),第(dì )略(luè )加(jiā )修(xiū )葺(qì ),免(miǎn )其(qí )决(jué )溢(yì ),候(hòu )河(hé )势(shì )稍(shāo )定(dìng ),然(rán )后(hòu )议(yì )之(zhī )。不(bú )过(guò )一(yī )月(yuè )后(hòu ),涨(zhǎng )水(shuǐ )既(jì )落(luò ),则(zé )西(xī )流(liú )之(zhī )势(shì )决(jué )无(wú )移(yí )理(lǐ ),而(ér )群(qún )小(xiǎo )妄(wàng )说(shuō ),不(bú )攻(gōng )自(zì )破(pò )矣(yǐ )。”

辛(xīn )酉(yǒu ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )诏(zhào ):“今(jīn )后(hòu )明(míng )堂(táng )大(dà )礼(lǐ ),毋(wú )令(lìng )百(bǎi )官(guān )拜(bài )表(biǎo )称(chēng )贺(hè )。”

乙(yǐ )丑(chǒu ),都(dōu )水(shuǐ )监(jiān )句(jù )当(dāng )公(gōng )事(shì )李(lǐ )伟(wěi )言(yán ):“开(kāi )拨(bō )直(zhí )堤(dī ),放(fàng )水(shuǐ )入(rù )孙(sūn )村(cūn )口(kǒu )故(gù )道(dào ),水(shuǐ )势(shì )顺(shùn )快(kuài ),朝(cháo )廷(tíng )当(dāng )极(jí )力(lì )闭(bì )北(běi )流(liú ),乃(nǎi )为(wéi )上(shàng )策(cè )。若(ruò )不(bú )明(míng )诏(zhào )有(yǒu )司(sī ),即(jí )令(lìng )回(huí )河(hé ),深(shēn )恐(kǒng )上(shàng )下(xià )迁(qiān )延(yán ),议(yì )终(zhōng )不(bú )决(jué ),观(guān )望(wàng )之(zhī )间(jiān ),遂(suí )失(shī )机(jī )会(huì )。乞(qǐ )复(fù )置(zhì )修(xiū )河(hé )司(sī )。”从(cóng )之(zhī ),仍(réng )以(yǐ )都(dōu )提(tí )举(jǔ )修(xiū )河(hé )司(sī )为(wéi )名(míng )。

九(jiǔ )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),朝(cháo )献(xiàn )景(jǐng )灵(líng )宫(gōng )。

辛(xīn )巳(sì ),大(dà )飨(xiǎng )明(míng )堂(táng ),赦(shè )天(tiān )下(xià ),百(bǎi )官(guān )加(jiā )恩(ēn ),赐(cì )赍(jī )士(shì )庶(shù )高(gāo )年(nián )九(jiǔ )十(shí )以(yǐ )上(shàng )者(zhě )。

乙(yǐ )未(wèi ),检(jiǎn )举(jǔ )先(xiān )朝(cháo )文(wén )武(wǔ )七(qī )条(tiáo ),戒(jiè )谕(yù )百(bǎi )官(guān )遵(zūn )守(shǒu )。

右(yòu )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )言(yán ):“陛(bì )下(xià )前(qián )者(zhě )罢(bà )修(xiū )河(hé )司(sī ),中(zhōng )外(wài )无(wú )不(bú )以(yǐ )为(wéi )当(dāng )。今(jīn )才(cái )历(lì )三(sān )时(shí ),复(fù )兴(xìng )回(huí )河(hé )之(zhī )役(yì ),徒(tú )以(yǐ )执(zhí )政(zhèng )耻(chǐ )其(qí )前(qián )言(yán )之(zhī )失(shī ),必(bì )欲(yù )遂(suí )其(qí )妄(wàng )举(jǔ )大(dà )役(yì ),河(hé )本(běn )无(wú )事(shì )而(ér )人(rén )强(qiáng )扰(rǎo )之(zhī )。伏(fú )望(wàng )明(míng )谕(yù )大(dà )臣(chén ),博(bó )采(cǎi )群(qún )言(yán ),息(xī )意(yì )回(huí )河(hé ),无(wú )以(yǐ )有(yǒu )限(xiàn )之(zhī )财(cái )力(lì )填(tián )不(bú )测(cè )之(zhī )巨(jù )壑(hè ),勿(wù )徇(xùn )一(yī )言(yán )之(zhī )失(shī )而(ér )冀(jì )必(bì )不(bú )成(chéng )之(zhī )功(gōng )。乞(qǐ )罢(bà )提(tí )举(jǔ )修(xiū )河(hé )司(sī ),散(sàn )遣(qiǎn )官(guān )吏(lì )兵(bīng )夫(fū ),其(qí )北(běi )河(hé )决(jué )溢(yì ),随(suí )宜(yí )救(jiù )护(hù )。”不(bú )报(bào )。

初(chū ),辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )契(qì )丹(dān )、汉(hàn )人(rén )风(fēng )俗(sú )不(bú )同(tóng ),国(guó )法(fǎ )不(bú )可(kě )异(yì )施(shī ),命(mìng )耶(yē )律(lǜ )伊(yī )逊(xùn )等(děng )更(gèng )定(dìng )条(tiáo )制(zhì )。时(shí )校(xiào )定(dìng )官(guān )即(jí )重(zhòng )熙(xī )旧(jiù )制(zhì ),删(shān )其(qí )重(zhòng )复(fù )者(zhě )为(wéi )五(wǔ )百(bǎi )四(sì )十(shí )五(wǔ )条(tiáo ),取(qǔ )律(lǜ )一(yī )百(bǎi )七(qī )十(shí )三(sān )条(tiáo ),又(yòu )创(chuàng )增(zēng )七(qī )十(shí )一(yī )条(tiáo ),凡(fán )七(qī )百(bǎi )八(bā )十(shí )九(jiǔ )条(tiáo ),增(zēng )重(zhòng )编(biān )者(zhě )至(zhì )千(qiān )馀(yú )条(tiáo ),皆(jiē )分(fèn )类(lèi )列(liè )。以(yǐ )太(tài )康(kāng )间(jiān )所(suǒ )定(dìng ),复(fù )以(yǐ )律(lǜ )及(jí )条(tiáo )例(lì )参(cān )校(xiào ),续(xù )增(zēng )三(sān )十(shí )六(liù )条(tiáo )。其(qí )后(hòu )因(yīn )事(shì )增(zēng )校(xiào ),至(zhì )大(dà )安(ān )三(sān )年(nián )止(zhǐ ),又(yòu )增(zēng )六(liù )十(shí )条(tiáo )。条(tiáo )约(yuē )既(jì )繁(fán ),典(diǎn )者(zhě )不(bú )能(néng )遍(biàn )习(xí ),愚(yú )民(mín )莫(mò )知(zhī )所(suǒ )避(bì ),犯(fàn )法(fǎ )者(zhě )众(zhòng ),吏(lì )得(dé )因(yīn )缘(yuán )为(wéi )奸(jiān )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),辽(liáo )主(zhǔ )诏(zhào )曰(yuē ):“法(fǎ )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )示(shì )民(mín )信(xìn ),使(shǐ )民(mín )可(kě )避(bì )而(ér )不(bú )可(kě )犯(fàn )也(yě )。比(bǐ )命(mìng )有(yǒu )司(sī )纂(zuǎn )修(xiū )刑(xíng )法(fǎ ),然(rán )不(bú )能(néng )明(míng )体(tǐ )朕(zhèn )意(yì ),多(duō )作(zuò )条(tiáo )目(mù )以(yǐ )罔(wǎng )民(mín )于(yú )罪(zuì ),朕(zhèn )甚(shèn )不(bú )取(qǔ )。自(zì )今(jīn )复(fù )用(yòng )旧(jiù )法(fǎ ),馀(yú )悉(xī )除(chú )之(zhī )。”

戊(wù )申(shēn ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )苏(sū )辙(zhé )上(shàng )《神(shén )宗(zōng )御(yù )制(zhì )集(jí )》九(jiǔ )十(shí )卷(juàn ),诏(zhào )于(yú )宝(bǎo )文(wén )阁(gé )收(shōu )藏(cáng )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),御(yù )迩(ěr )英(yīng )阁(gé ),进(jìn )读(dú )《三(sān )朝(cháo )宝(bǎo )训(xùn )》。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo )朔(shuò ),辽(liáo )以(yǐ )燕(yàn )国(guó )王(wáng )延(yán )禧(xǐ )生(shēng )子(zǐ ),大(dà )赦(shè ),妃(fēi )之(zhī )族(zú )属(shǔ )进(jìn )爵(jué )有(yǒu )差(chà )。

癸(guǐ )未(wèi ),以(yǐ )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )孙(sūn )固(gù )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì ),中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )刘(liú )挚(zhì )为(wéi )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )傅(fù )尧(yáo )俞(yú )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )。先(xiān )是(shì )梁(liáng )焘(tāo )、刘(liú )安(ān )世(shì )入(rù )对(duì )延(yán )和(hé )殿(diàn ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )令(lìng )具(jù )可(kě )用(yòng )臣(chén )僚(liáo )姓(xìng )名(míng )以(yǐ )进(jìn ),焘(tāo )、安(ān )世(shì )乃(nǎi )以(yǐ )尧(yáo )俞(yú )及(jí )苏(sū )颂(sòng )荐(jiàn ),至(zhì )是(shì )尧(yáo )俞(yú )遂(suí )大(dà )用(yòng )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),有(yǒu )星(xīng )色(sè )赤(chì )黄(huáng )尾(wěi ),迹(jì )烛(zhú )地(dì )。

己(jǐ )丑(chǒu ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )却(què )元(yuán )日(rì )贺(hè )礼(lǐ ),令(lìng )百(bǎi )官(guān )拜(bài )表(biǎo )。

壬(rén )辰(chén ),改(gǎi )发(fā )运(yùn )、转(zhuǎn )运(yùn )、提(tí )刑(xíng )预(yù )伎(jì )乐(lè )宴(yàn )会(huì )徒(tú )二(èr )年(nián )法(fǎ )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),知(zhī )杭(háng )州(zhōu )苏(sū )轼(shì )言(yán ):“浙(zhè )西(xī )艰(jiān )食(shí )已(yǐ )甚(shèn ),今(jīn )岁(suì )两(liǎng )浙(zhè )水(shuǐ )乡(xiāng )种(zhǒng )麦(mài )绝(jué )少(shǎo ),深(shēn )恐(kǒng )来(lái )年(nián )必(bì )有(yǒu )饥(jī )馑(jǐn )盗(dào )贼(zéi )之(zhī )忧(yōu )。转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )上(shàng )供(gòng )额(é )斛(hú )及(jí )补(bǔ )填(tián )旧(jiù )欠(qiàn )共(gòng )一(yī )百(bǎi )六(liù )十(shí )馀(yú )万(wàn )石(shí ),乞(qǐ )且(qiě )起(qǐ )一(yī )半(bàn )或(huò )三(sān )分(fèn )之(zhī )二(èr )。”诏(zhào )许(xǔ )留(liú )上(shàng )供(gòng )米(mǐ )三(sān )分(fèn )之(zhī )一(yī )。由(yóu )是(shì )米(mǐ )不(bú )翔(xiáng )贵(guì ),复(fù )得(dé )赐(cì )度(dù )牒(dié )百(bǎi )道(dào ),易(yì )米(mǐ )以(yǐ )救(jiù )饥(jī )者(zhě )。明(míng )年(nián )方(fāng )春(chūn ),即(jí )减(jiǎn )半(bàn )价(jià )粜(tiào )常(cháng )平(píng )米(mǐ ),又(yòu )作(zuò )飦(gān )粥(zhōu )药(yào ),济(jì )活(huó )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。

杭(háng )频(pín )海(hǎi ),水(shuǐ )泉(quán )咸(xián )苦(kǔ ),唐(táng )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )泌(mì ),始(shǐ )导(dǎo )西(xī )湖(hú ),作(zuò )六(liù )井(jǐng ),民(mín )以(yǐ )足(zú )用(yòng )。及(jí )白(bái )居(jū )易(yì )复(fù )浚(xùn )西(xī )湖(hú ),引(yǐn )水(shuǐ )入(rù )运(yùn )河(hé ),溉(gài )田(tián )且(qiě )千(qiān )顷(qǐng )。然(rán )湖(hú )水(shuǐ )多(duō )葑(fēng ),自(zì )唐(táng )及(jí )钱(qián )氏(shì ),岁(suì )辄(zhé )浚(xùn )治(zhì ),宋(sòng )兴(xìng ),废(fèi )之(zhī ),葑(fēng )积(jī )为(wéi )田(tián )而(ér )水(shuǐ )无(wú )几(jǐ )矣(yǐ )。运(yùn )河(hé )失(shī )湖(hú )水(shuǐ )之(zhī )利(lì )而(ér )取(qǔ )给(gěi )于(yú )江(jiāng ),潮(cháo )水(shuǐ )游(yóu )河(hé ),泛(fàn )溢(yì )阛(huán )阓(huì ),三(sān )年(nián )一(yī )浚(xùn ),为(wéi )居(jū )民(mín )大(dà )患(huàn ),六(liù )井(jǐng )亦(yì )几(jǐ )废(fèi )。轼(shì )始(shǐ )至(zhì ),浚(xùn )茆(máo )山(shān )、盐(yán )桥(qiáo )二(èr )河(hé ),以(yǐ )茆(máo )山(shān )一(yī )河(hé )专(zhuān )受(shòu )江(jiāng )潮(cháo ),以(yǐ )盐(yán )桥(qiáo )一(yī )河(hé )专(zhuān )受(shòu )湖(hú )水(shuǐ ),复(fù )以(yǐ )馀(yú )力(lì )修(xiū )治(zhì )六(liù )井(jǐng ),民(mín )稍(shāo )获(huò )其(qí )利(lì )。轼(shì )曰(yuē ):“若(ruò )取(qǔ )葑(fēng )田(tián ),积(jī )之(zhī )湖(hú )中(zhōng ),为(wéi )长(zhǎng )堤(dī )以(yǐ )通(tōng )南(nán )北(běi ),则(zé )葑(fēng )田(tián )去(qù )而(ér )行(háng )者(zhě )便(biàn )矣(yǐ )。”乃(nǎi )取(qǔ )救(jiù )荒(huāng )之(zhī )馀(yú ),复(fù )请(qǐng )于(yú )朝(cháo ),得(dé )度(dù )牒(dié )以(yǐ )募(mù )役(yì )者(zhě )。堤(dī )成(chéng ),南(nán )北(běi )径(jìng )十(shí )三(sān )里(lǐ ),植(zhí )芙(fú )蓉(róng )、杨(yáng )柳(liǔ )于(yú )其(qí )上(shàng ),望(wàng )之(zhī )如(rú )画(huà )图(tú ),杭(háng )人(rén )名(míng )曰(yuē )苏(sū )公(gōng )堤(dī )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu )朔(shuò ),正(zhèng )议(yì )大(dà )夫(fū )章(zhāng )惇(dūn )始(shǐ )除(chú )丧(sàng ),降(jiàng )授(shòu )通(tōng )议(yì )大(dà )夫(fū ),提(tí )举(jǔ )抗(kàng )州(zhōu )洞(dòng )霄(xiāo )宫(gōng )。初(chū ),梁(liáng )焘(tāo )等(děng )劾(hé )奏(zòu )惇(dūn )用(yòng )贱(jiàn )价(jià )夺(duó )民(mín )田(tián ),诏(zhào )候(hòu )服(fú )阕(què )与(yǔ )宫(gōng )观(guān )差(chà )遣(qiǎn ),故(gù )有(yǒu )此(cǐ )授(shòu )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),更(gèng )定(dìng )朝(cháo )仪(yí )二(èr )舞(wǔ ),曰(yuē )《威(wēi )加(jiā )四(sì )海(hǎi )》《化(huà )成(chéng )天(tiān )下(xià )》。

甲(jiǎ )寅(yín ),减(jiǎn )鄜(fū )延(yán )等(děng )路(lù )戍(shù )兵(bīng )归(guī )营(yíng )。

戊(wù )午(wǔ ),以(yǐ )御(yù )史(shǐ )阙(què ),令(lìng )中(zhōng )丞(chéng )、两(liǎng )省(shěng )各(gè )举(jǔ )二(èr )人(rén )。

初(chū ),范(fàn )祖(zǔ )禹(yǔ )闻(wén )禁(jìn )中(zhōng )觅(mì )乳(rǔ )媪(ǎo ),以(yǐ )帝(dì )年(nián )十(shí )四(sì ),非(fēi )近(jìn )女(nǚ )色(sè )之(zhī )时(shí ),上(shàng )疏(shū )劝(quàn )进(jìn )德(dé )爱(ài )身(shēn ),又(yòu )乞(qǐ )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )保(bǎo )护(hù )上(shàng )躬(gōng ),言(yán )甚(shèn )切(qiē )至(zhì )。太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )谕(yù )曰(yuē ):“乳(rǔ )媪(ǎo )之(zhī )说(shuō ),外(wài )间(jiān )虚(xū )传(chuán )也(yě )。”祖(zǔ )禹(yǔ )对(duì )曰(yuē ):“外(wài )议(yì )虽(suī )虚(xū ),亦(yì )足(zú )为(wéi )先(xiān )事(shì )之(zhī )戒(jiè )。臣(chén )侍(shì )经(jīng )筵(yàn )左(zuǒ )右(yòu ),有(yǒu )闻(wén )于(yú )道(dào )路(lù ),实(shí )怀(huái )私(sī )忧(yōu ),是(shì )以(yǐ )不(bú )敢(gǎn )避(bì )妄(wàng )言(yán )之(zhī )罪(zuì )。凡(fán )事(shì )言(yán )于(yú )未(wèi )然(rán ),则(zé )诚(chéng )为(wéi )过(guò ),及(jí )其(qí )已(yǐ )然(rán ),则(zé )又(yòu )无(wú )所(suǒ )及(jí )。陛(bì )下(xià )宁(níng )受(shòu )未(wèi )然(rán )之(zhī )言(yán ),勿(wù )使(shǐ )臣(chén )等(děng )有(yǒu )无(wú )及(jí )之(zhī )悔(huǐ )。”

是(shì )月(yuè ),刘(liú )安(ān )世(shì )又(yòu )言(yán ):“臣(chén )前(qián )月(yuè )末(mò ),闻(wén )权(quán )罢(bà )经(jīng )筵(yàn ),意(yì )谓(wèi )将(jiāng )有(yǒu )燕(yàn )享(xiǎng )。今(jīn )复(fù )半(bàn )月(yuè ),讲(jiǎng )臣(chén )久(jiǔ )不(bú )得(dé )望(wàng )清(qīng )光(guāng )。乃(nǎi )者(zhě )民(mín )间(jiān )喧(xuān )传(chuán )禁(jìn )中(zhōng )见(jiàn )求(qiú )乳(rǔ )母(mǔ ),遂(suí )谓(wèi )陛(bì )下(xià )浸(jìn )近(jìn )女(nǚ )宠(chǒng ),此(cǐ )声(shēng )流(liú )播(bō ),实(shí )损(sǔn )帝(dì )德(dé )。”

它(tā )日(rì ),吕(lǚ )大(dà )防(fáng )奏(zòu )事(shì ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )谕(yù )曰(yuē ):“刘(liú )安(ān )世(shì )有(yǒu )疏(shū )言(yán )禁(jìn )中(zhōng )求(qiú )乳(rǔ )母(mǔ )事(shì ),此(cǐ )非(fēi )官(guān )家(jiā )所(suǒ )欲(yù ),乃(nǎi )先(xiān )帝(dì )一(yī )二(èr )小(xiǎo )公(gōng )主(zhǔ )尚(shàng )须(xū )饮(yǐn )乳(rǔ )也(yě )。官(guān )家(jiā )常(cháng )在(zài )吾(wú )榻(tà )前(qián )閤(gě )内(nèi )寝(qǐn )处(chù ),安(ān )得(dé )有(yǒu )此(cǐ )!”

阅读:25527

打赏捐助〔Donate〕>>>

《哲宗宪元继道显德定功钦文睿武齐圣昭孝皇帝元祐四年(辽大安五年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库