英宗体乾应历隆功盛德宪文肃武睿圣宣孝皇帝治平二年(辽咸雍元年。乙巳,一零六五年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪六十三 > 《英宗体乾应历隆功盛德宪文肃武睿圣宣孝皇帝治平二年(辽咸雍元年。乙巳,一零六五年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu )朔(shuò ),辽(liáo )群(qún )臣(chén )上(shàng )辽(liáo )主(zhǔ )尊(zūn )号(hào )曰(yuē )圣(shèng )文(wén )神(shén )武(wǔ )全(quán )功(gōng )大(dà )略(luè )广(guǎng )智(zhì )聪(cōng )仁(rén )睿(ruì )孝(xiào )天(tiān )祐(yòu )皇(huáng )帝(dì ),改(gǎi )元(yuán )咸(xián )雍(yōng ),大(dà )赦(shè )。册(cè )梁(liáng )王(wáng )浚(xùn )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ );百(bǎi )官(guān )赐(cì )级(jí )有(yǒu )差(chà )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )鱼(yú )儿(ér )泺(luò )。

始(shǐ ),朝(cháo )廷(tíng )遣(qiǎn )王(wáng )无(wú )忌(jì )赍(jī )诏(zhào )责(zé )夏(xià )国(guó )主(zhǔ )谅(liàng )祚(zuò ),谅(liàng )祚(zuò )迁(qiān )延(yán )弗(fú )受(shòu )诏(zhào ),而(ér )因(yīn )其(qí )贺(hè )正(zhèng )使(shǐ )荔(lì )茂(mào )先(xiān )附(fù )表(biǎo )自(zì )言(yán )起(qǐ )兵(bīng )之(zhī )由(yóu ),归(guī )罪(zuì )于(yú )边(biān )吏(lì ),辞(cí )多(duō )非(fēi )实(shí )。丁(dīng )卯(mǎo ),复(fù )以(yǐ )诏(zhào )戒(jiè )其(qí )侵(qīn )扰(rǎo ),谅(liàng )祚(zuò )终(zhōng )弗(fú )听(tīng )。

以(yǐ )编(biān )排(pái )中(zhōng )书(shū )诸(zhū )房(fáng )文(wén )字(zì )王(wáng )广(guǎng )渊(yuān )直(zhí )集(jí )贤(xián )院(yuàn )。帝(dì )在(zài )籓(bān )邸(dǐ ),广(guǎng )渊(yuān )因(yīn )帝(dì )左(zuǒ )右(yòu )时(shí )君(jūn )卿(qīng )献(xiàn )其(qí )所(suǒ )为(wéi )文(wén )及(jí )书(shū )札(zhá ),故(gù )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )司(sī )马(mǎ )光(guāng )言(yán ):“广(guǎng )渊(yuān )虽(suī )薄(báo )有(yǒu )文(wén )艺(yì ),其(qí )馀(yú )更(gèng )无(wú )所(suǒ )长(zhǎng ),于(yú )士(shì )大(dà )夫(fū )间(jiān ),好(hǎo )奔(bēn )竞(jìng ),善(shàn )进(jìn )取(qǔ ),称(chēng )为(wéi )第(dì )一(yī )。乡(xiāng )以(yǐ )初(chū )任(rèn )通(tōng )判(pàn ),排(pái )编(biān )中(zhōng )书(shū )文(wén )字(zì ),二(èr )年(nián )之(zhī )间(jiān ),堂(táng )除(chú )知(zhī )舒(shū )州(zhōu ),荐(jiàn )绅(shēn )已(yǐ )相(xiàng )与(yǔ )指(zhǐ )目(mù )为(wéi )侥(yáo )幸(xìng );今(jīn )既(jì )留(liú )不(bú )行(háng ),又(yòu )骤(zhòu )加(jiā )美(měi )职(zhí ),安(ān )得(dé )不(bú )取(qǔ )外(wài )朝(cháo )怪(guài )惑(huò )!陛(bì )下(xià )方(fāng )莅(lì )政(zhèng )之(zhī )初(chū ),欲(yù )简(jiǎn )拔(bá )天(tiān )下(xià )贤(xián )才(cái ),置(zhì )诸(zhū )不(bú )次(cì )之(zhī )位(wèi ),以(yǐ )率(lǜ )厉(lì )群(qún )臣(chén ),而(ér )执(zhí )事(shì )之(zhī )臣(chén )不(bú )能(néng )称(chēng )陛(bì )下(xià )之(zhī )意(yì )。前(qián )此(cǐ )用(yòng )皮(pí )公(gōng )弼(bì )权(quán )发(fā )遣(qiǎn )三(sān )司(sī )判(pàn )官(guān ),今(jīn )又(yòu )用(yòng )广(guǎng )渊(yuān )直(zhí )集(jí )贤(xián )院(yuàn ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )使(shǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )尚(shàng )廉(lián )耻(chǐ )之(zhī )节(jiē ),崇(chóng )敦(dūn )厚(hòu )之(zhī )风(fēng )乎(hū )!”光(guāng )凡(fán )再(zài )论(lùn )列(liè ),讫(qì )不(bú )报(bào )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )言(yán ):“谅(liàng )祚(zuò )猖(chāng )狂(kuáng ),渐(jiàn )违(wéi )誓(shì )约(yuē ),御(yù )备(bèi )之(zhī )计(jì ),先(xiān )在(zài )择(zé )人(rén )。而(ér )自(zì )庆(qìng )历(lì )罢(bà )兵(bīng )以(yǐ )来(lái ),当(dāng )时(shí )经(jīng )用(yòng )旧(jiù )人(rén ),唯(wéi )户(hù )部(bù )侍(shì )郎(láng )致(zhì )仕(shì )孙(sūn )沔(miǎn )尚(shàng )在(zài ),沔(miǎn )守(shǒu )环(huán )庆(qìng ),养(yǎng )练(liàn )士(shì )卒(zú ),招(zhāo )抚(fǔ )蕃(fān )夷(yí ),恩(ēn )信(xìn )最(zuì )著(zhe )。今(jīn )虽(suī )七(qī )十(shí ),闻(wén )其(qí )心(xīn )力(lì )不(bú )衰(shuāi ),飞(fēi )鹰(yīng )走(zǒu )马(mǎ ),尚(shàng )如(rú )平(píng )日(rì )。虽(suī )中(zhōng )间(jiān )曾(céng )以(yǐ )罪(zuì )废(fèi ),然(rán )弃(qì )暇(xiá )收(shōu )使(shǐ ),正(zhèng )是(shì )用(yòng )人(rén )之(zhī )术(shù )。欲(yù )乞(qǐ )朝(cháo )廷(tíng )察(chá )访(fǎng ),特(tè )加(jiā )奖(jiǎng )用(yòng ),庶(shù )可(kě )备(bèi )一(yī )方(fāng )之(zhī )寄(jì )。诏(zhào )以(yǐ )沔(miǎn )为(wéi )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì )、知(zhī )河(hé )中(zhōng )府(fǔ )。

礼(lǐ )院(yuàn )奏(zòu ):“请(qǐng )自(zì )今(jīn ),文(wén )武(wǔ )臣(chén )薨(hōng )卒(zú )当(dāng )辍(chuò )朝(cháo )者(zhě ),皆(jiē )辍(chuò )闻(wén )丧(sàng )之(zhī )明(míng )日(rì )。”从(cóng )之(zhī )。

丁(dīng )丑(chǒu ),赐(cì )许(xǔ )、蔡(cài )二(èr )州(zhōu )钱(qián )钞(chāo )十(shí )万(wàn )贯(guàn )、令(lìng )和(hé )籴(dí )以(yǐ )救(jiù )饥(jī )民(mín ),仍(réng )命(mìng )驾(jià )部(bù )员(yuán )外(wài )郎(láng )李(lǐ )希(xī )逸(yì )提(tí )举(jǔ )。

壬(rén )午(wǔ ),命(mìng )供(gòng )备(bèi )库(kù )副(fù )使(shǐ )孟(mèng )渊(yuān )等(děng )十(shí )九(jiǔ )人(rén )往(wǎng )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )界(jiè )及(jí )京(jīng )东(dōng )、西(xī )、淮(huái )南(nán )路(lù )募(mù )兵(bīng )。司(sī )马(mǎ )光(guāng )言(yán ):“国(guó )家(jiā )患(huàn )在(zài )兵(bīng )不(bú )精(jīng ),不(bú )患(huàn )不(bú )多(duō )。夫(fū )兵(bīng )少(shǎo )而(ér )精(jīng ),则(zé )衣(yī )粮(liáng )易(yì )供(gòng ),公(gōng )私(sī )充(chōng )足(zú ),一(yī )人(rén )可(kě )以(yǐ )当(dāng )十(shí ),遇(yù )敌(dí )必(bì )能(néng )取(qǔ )胜(shèng );多(duō )而(ér )不(bú )精(jīng ),则(zé )衣(yī )粮(liáng )难(nán )赡(shàn ),公(gōng )私(sī )困(kùn )匮(kuì ),十(shí )人(rén )不(bú )足(zú )当(dāng )一(yī ),遇(yù )敌(dí )必(bì )致(zhì )败(bài )亡(wáng )。此(cǐ )利(lì )害(hài )之(zhī )明(míng )如(rú )白(bái )黑(hēi ),不(bú )为(wéi )难(nán )知(zhī )也(yě )。边(biān )鄙(bǐ )之(zhī )臣(chén ),无(wú )它(tā )材(cái )略(luè ),但(dàn )求(qiú )添(tiān )兵(bīng )。在(zài )朝(cháo )之(zhī )臣(chén ),又(yòu )恐(kǒng )所(suǒ )给(gěi )之(zhī )兵(bīng )不(bú )副(fù )所(suǒ )求(qiú ),它(tā )日(rì )边(biān )事(shì )或(huò )败(bài ),归(guī )咎(jiù )于(yú )己(jǐ )。是(shì )以(yǐ )不(bú )顾(gù )国(guó )家(jiā )之(zhī )匮(kuì )乏(fá ),只(zhī )知(zhī )召(zhào )募(mù ),取(qǔ )其(qí )虚(xū )数(shù ),不(bú )论(lùn )疲(pí )软(ruǎn )无(wú )所(suǒ )施(shī )用(yòng )。此(cǐ )群(qún )臣(chén )容(róng )身(shēn )保(bǎo )位(wèi ),苟(gǒu )且(qiě )目(mù )前(qián )之(zhī )术(shù ),非(fēi )为(wéi )朝(cháo )廷(tíng )深(shēn )谋(móu )远(yuǎn )虑(lǜ ),经(jīng )久(jiǔ )之(zhī )画(huà )也(yě )。臣(chén )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )速(sù )降(jiàng )指(zhǐ )挥(huī ),应(yīng )在(zài )京(jīng )及(jí )诸(zhū )路(lù ),并(bìng )宜(yí )罢(bà )招(zhāo )禁(jìn )军(jūn ),但(dàn )选(xuǎn )择(zé )将(jiāng )帅(shuài ),训(xùn )练(liàn )旧(jiù )有(yǒu )之(zhī )兵(bīng ),以(yǐ )备(bèi )御(yù )四(sì )夷(yí ),不(bú )患(huàn )不(bú )足(zú )。其(qí )灾(zāi )伤(shāng )之(zhī )处(chù ),州(zhōu )县(xiàn )不(bú )得(dé )妄(wàng )招(zhāo )饥(jī )民(mín )以(yǐ )充(chōng )厢(xiāng )军(jūn )。但(dàn )据(jù )所(suǒ )有(yǒu )斗(dòu )斛(hú ),救(jiù )济(jì )农(nóng )民(mín ),俟(sì )向(xiàng )后(hòu )稍(shāo )丰(fēng ),使(shǐ )各(gè )复(fù )旧(jiù )业(yè ),则(zé )天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )!”

甲(jiǎ )申(shēn ),以(yǐ )太(tài )常(cháng )博(bó )士(shì )、集(jí )贤(xián )校(xiào )理(lǐ )邵(shào )亢(kàng )为(wéi )直(zhí )史(shǐ )馆(guǎn )、颍(yǐng )王(wáng )府(fǔ )翊(yì )善(shàn )、同(tóng )判(pàn )司(sī )农(nóng )寺(sì ),令(lìng )于(yú )皇(huáng )子(zǐ )两(liǎng )位(wèi )供(gòng )职(zhí )。帝(dì )尝(cháng )召(zhào )对(duì )群(qún )玉(yù )殿(diàn ),访(fǎng )以(yǐ )世(shì )务(wù ),曰(yuē ):“学(xué )士(shì )真(zhēn )国(guó )器(qì )也(yě )!”

庚(gēng )寅(yín ),辽(liáo )命(mìng )群(qún )臣(chén ),遇(yù )正(zhèng )旦(dàn )及(jí )重(zhòng )午(wǔ )、冬(dōng )至(zhì ),别(bié )表(biǎo )贺(hè )东(dōng )宫(gōng )。

二(èr )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),以(yǐ )三(sān )司(sī )使(shǐ )、给(gěi )事(shì )中(zhōng )蔡(cài )襄(xiāng )为(wéi )端(duān )明(míng )殿(diàn )学(xué )士(shì )、礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )、知(zhī )杭(háng )州(zhōu )。初(chū ),帝(dì )自(zì )濮(pú )邸(dǐ )立(lì )为(wéi )皇(huáng )子(zǐ ),中(zhōng )外(wài )无(wú )间(jiān )言(yán )。既(jì )即(jí )位(wèi ),以(yǐ )服(fú )药(yào )故(gù ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )垂(chuí )帘(lián )听(tīng )政(zhèng )。宦(huàn )官(guān )、宫(gōng )妾(qiè )争(zhēng )相(xiàng )荧(yíng )惑(huò ),并(bìng )谓(wèi )近(jìn )臣(chén )中(zhōng )亦(yì )有(yǒu )异(yì )议(yì )者(zhě ),外(wài )人(rén )遂(suí )云(yún )襄(xiāng )尝(cháng )有(yǒu )论(lùn )议(yì ),然(rán )莫(mò )知(zhī )虚(xū )实(shí )。帝(dì )闻(wén )而(ér )疑(yí )之(zhī ),数(shù )问(wèn )襄(xiāng )如(rú )何(hé )人(rén )。一(yī )日(rì ),因(yīn )其(qí )请(qǐng )朝(cháo )假(jiǎ ),变(biàn )色(sè )谓(wèi )中(zhōng )书(shū )曰(yuē ):“三(sān )司(sī )掌(zhǎng )天(tiān )下(xià )钱(qián )谷(gǔ ),事(shì )务(wù )繁(fán )多(duō ),而(ér )襄(xiāng )十(shí )日(rì )之(zhī )中(zhōng ),在(zài )假(jiǎ )者(zhě )四(sì )五(wǔ ),何(hé )不(bú )别(bié )用(yòng )人(rén )!”韩(hán )琦(qí )等(děng )共(gòng )奏(zòu ):“三(sān )司(sī )事(shì )无(wú )缺(quē )失(shī ),罢(bà )之(zhī )无(wú )名(míng )。今(jīn )更(gèng )求(qiú )一(yī )材(cái )识(shí )名(míng )望(wàng )过(guò )襄(xiāng )者(zhě )亦(yì )未(wèi )有(yǒu )。”欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )又(yòu )奏(zòu ):“襄(xiāng )母(mǔ )年(nián )八(bā )十(shí )馀(yú ),多(duō )病(bìng )。襄(xiāng )但(dàn )请(qǐng )朝(cháo )假(jiǎ ),不(bú )赴(fù )起(qǐ )居(jū )耳(ěr ),日(rì )高(gāo )后(hòu )即(jí )入(rù )省(shěng ),亦(yì )不(bú )废(fèi )事(shì )。”然(rán )每(měi )奏(zòu )事(shì ),语(yǔ )及(jí )三(sān )司(sī ),帝(dì )未(wèi )尝(cháng )不(bú )变(biàn )色(sè )。

及(jí )谅(liàng )祚(zuò )攻(gōng )扰(rǎo )泾(jīng )原(yuán ),帝(dì )遂(suí )督(dū )中(zhōng )书(shū ),以(yǐ )边(biān )事(shì )将(jiāng )兴(xìng ),军(jūn )须(xū )未(wèi )备(bèi ),三(sān )司(sī )当(dāng )早(zǎo )择(zé )人(rén )。琦(qí )等(děng )初(chū )尚(shàng )救(jiù )解(jiě ),继(jì )知(zhī )帝(dì )意(yì )不(bú )回(huí ),因(yīn )奏(zòu )待(dài )襄(xiāng )陈(chén )乞(qǐ ),可(kě )以(yǐ )除(chú )移(yí )。初(chū ),传(chuán )者(zhě )多(duō )端(duān ),或(huò )云(yún )帝(dì )入(rù )宫(gōng )后(hòu )亲(qīn )见(jiàn )奏(zòu )牍(dú )。至(zhì )是(shì )因(yīn )襄(xiāng )请(qǐng )罢(bà ),琦(qí )遂(suí )质(zhì )于(yú )帝(dì ),帝(dì )曰(yuē ):“内(nèi )中(zhōng )不(bú )见(jiàn )文(wén )字(zì ),然(rán )在(zài )庆(qìng )宁(níng )即(jí )已(yǐ )闻(wén )之(zhī )。”琦(qí )曰(yuē ):“事(shì )出(chū )暖(nuǎn )昧(mèi ),虚(xū )实(shí )未(wèi )明(míng ),乞(qǐ )更(gèng )审(shěn )察(chá )。苟(gǒu )令(lìng )襄(xiāng )以(yǐ )飞(fēi )语(yǔ )获(huò )罪(zuì ),则(zé )今(jīn )后(hòu )小(xiǎo )人(rén )可(kě )以(yǐ )倾(qīng )陷(xiàn ),善(shàn )人(rén )难(nán )立(lì )矣(yǐ )。”曾(céng )公(gōng )亮(liàng )曰(yuē ):“京(jīng )师(shī )从(cóng )来(lái )喜(xǐ )为(wéi )谤(bàng )议(yì ),一(yī )人(rén )造(zào )虚(xū ),众(zhòng )人(rén )傅(fù )之(zhī ),便(biàn )以(yǐ )为(wéi )实(shí )。前(qián )世(shì )以(yǐ )疑(yí )似(sì )之(zhī )言(yán )害(hài )陷(xiàn )忠(zhōng )良(liáng )者(zhě ),非(fēi )惟(wéi )臣(chén )下(xià )被(bèi )祸(huò ),兼(jiān )与(yǔ )国(guó )家(jiā )为(wéi )患(huàn )。”修(xiū )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )事(shì )果(guǒ )有(yǒu )否(fǒu )?”帝(dì )曰(yuē ):“虽(suī )不(bú )见(jiàn )其(qí )文(wén )字(zì ),亦(yì )安(ān )能(néng )保(bǎo )其(qí )必(bì )无(wú )”?修(xiū )曰(yuē ):“疑(yí )似(sì )之(zhī )谤(bàng ),不(bú )唯(wéi )无(wú )迹(jì )可(kě )寻(xún );就(jiù )令(lìng )迹(jì )状(zhuàng )分(fèn )明(míng ),犹(yóu )须(xū )更(gèng )辨(biàn )真(zhēn )伪(wěi )。先(xiān )朝(cháo )夏(xià )辣(là )欲(yù )害(hài )富(fù )弼(bì ),令(lìng )其(qí )婢(bì )学(xué )石(shí )介(jiè )字(zì )体(tǐ ),久(jiǔ )之(zhī )学(xué )成(chéng ),乃(nǎi )伪(wěi )作(zuò )介(jiè )为(wéi )弼(bì )撰(zhuàn )废(fèi )立(lì )诏(zhào )草(cǎo ),赖(lài )仁(rén )宗(zōng )圣(shèng )明(míng ),弼(bì )得(dé )保(bǎo )全(quán )。臣(chén )至(zhì )和(hé )初(chū )免(miǎn )丧(sàng )至(zhì )阙(què )下(xià ),小(xiǎo )人(rén )有(yǒu )嫉(jí )忌(jì )臣(chén )者(zhě ),伪(wěi )撰(zhuàn )臣(chén )乞(qǐ )沙(shā )汰(tài )内(nèi )官(guān )奏(zòu )稿(gǎo ),传(chuán )布(bù )中(zhōng )外(wài ),内(nèi )臣(chén )无(wú )不(bú )切(qiē )齿(chǐ ),亦(yì )赖(lài )仁(rén )宗(zōng )保(bǎo )全(quán )至(zhì )今(jīn )。以(yǐ )此(cǐ )而(ér )言(yán ),就(jiù )令(lìng )有(yǒu )文(wén )字(zì ),犹(yóu )须(xū )更(gèng )辨(biàn )真(zhēn )伪(wěi ),况(kuàng )无(wú )迹(jì )状(zhuàng )邪(xié )!”琦(qí )及(jí )公(gōng )亮(liàng )又(yòu )各(gè )进(jìn )说(shuō )。帝(dì )曰(yuē ):“告(gào )谤(bàng )者(zhě )因(yīn )何(hé )不(bú )及(jí )它(tā )人(rén )”遂(suí )命(mìng )襄(xiāng )出(chū )守(shǒu )。以(yǐ )龙(lóng )图(tú )阁(gé )学(xué )士(shì )、工(gōng )部(bù )侍(shì )郎(láng )吕(lǚ )公(gōng )弼(bì )权(quán )三(sān )司(sī )使(shǐ )。

至(zhì )和(hé )初(chū ),公(gōng )弼(bì )为(wéi )群(qún )牧(mù )使(shǐ ),帝(dì )在(zài )籓(bān )邸(dǐ ),尝(cháng )得(dé )赐(cì )马(mǎ ),给(gěi )使(shǐ )吏(lì )以(yǐ )马(mǎ )不(bú )善(shàn ),求(qiú )易(yì )之(zhī ),公(gōng )弼(bì )曰(yuē ):“此(cǐ )朝(cháo )廷(tíng )近(jìn )亲(qīn ),且(qiě )有(yǒu )素(sù )望(wàng ),宜(yí )避(bì )嫌(xián ),不(bú )可(kě )许(xǔ )。”至(zhì )是(shì )公(gōng )弼(bì )奏(zòu )事(shì ),帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )住(zhù )在(zài )宫(gōng )中(zhōng ),卿(qīng )不(bú )欲(yù )与(yǔ )朕(zhèn )易(yì )马(mǎ ),是(shì )时(shí )朕(zhèn )固(gù )已(yǐ )知(zhī )卿(qīng )矣(yǐ )。”公(gōng )弼(bì )顿(dùn )首(shǒu )谢(xiè )。帝(dì )又(yòu )曰(yuē ):“卿(qīng )继(jì )蔡(cài )襄(xiāng )为(wéi )使(shǐ ),襄(xiāng )主(zhǔ )计(jì ),诉(sù )讼(sòng )不(bú )以(yǐ )时(shí )决(jué ),颇(pō )多(duō )留(liú )事(shì ),卿(qīng )何(hé )以(yǐ )处(chù )之(zhī )?”公(gōng )弼(bì )知(zhī )帝(dì )不(bú )悦(yuè )襄(xiāng ),对(duì )曰(yuē ):“襄(xiāng )勤(qín )于(yú )事(shì ),未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )旷(kuàng )失(shī ),恐(kǒng )言(yán )者(zhě )妄(wàng )耳(ěr )。”帝(dì )益(yì )以(yǐ )公(gōng )弼(bì )为(wéi )长(zhǎng )者(zhě )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )王(wáng )畴(chóu )卒(zú )。帝(dì )临(lín )奠(diàn ),赐(cì )白(bái )金(jīn )二(èr )千(qiān )两(liǎng ),赠(zèng )兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū ),谥(shì )忠(zhōng )简(jiǎn )。

丙(bǐng )午(wǔ ),降(jiàng )陕(shǎn )西(xī )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )、光(guāng )禄(lù )卿(qīng )陈(chén )述(shù )古(gǔ )为(wéi )少(shǎo )府(fǔ )监(jiān )、知(zhī )忻(xīn )州(zhōu ),坐(zuò )权(quán )知(zhī )渭(wèi )州(zhōu )日(rì )擅(shàn )移(yí )泾(jīng )原(yuán )副(fù )总(zǒng )管(guǎn )刘(liú )几(jǐ )权(quán )知(zhī )凤(fèng )翔(xiáng ),并(bìng )劾(hé )几(jǐ )罪(zuì ),按(àn )问(wèn )多(duō )失(shī )实(shí )故(gù )也(yě )。

赐(cì )礼(lǐ )部(bù )奏(zòu )合(hé )格(gé )进(jìn )士(shì )、明(míng )经(jīng )、诸(zhū )科(kē )鄱(pó )阳(yáng )彭(péng )汝(rǔ )砺(lì )等(děng )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )一(yī )人(rén )及(jí )第(dì )、出(chū )身(shēn )。

丁(dīng )未(wèi ),录(lù )囚(qiú )。

丁(dīng )巳(sì ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )王(wáng )珪(guī )等(děng )奏(zòu ):“准(zhǔn )诏(zhào )详(xiáng )定(dìng )礼(lǐ )院(yuàn )及(jí )同(tóng )知(zhī )礼(lǐ )院(yuàn )吕(lǚ )夏(xià )卿(qīng )禘(dì )祫(xiá )异(yì )议(yì ),请(qǐng )如(rú )礼(lǐ )院(yuàn )所(suǒ )议(yì ),今(jīn )年(nián )十(shí )月(yuè )祫(xiá ),明(míng )年(nián )四(sì )月(yuè )禘(dì );如(rú )夏(xià )卿(qīng )所(suǒ )议(yì ),罢(bà )今(jīn )年(nián )腊(là )祭(jì )。”从(cóng )之(zhī )。

以(yǐ )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )、中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )贾(jiǎ )黯(àn )为(wéi )给(gěi )事(shì )中(zhōng )、权(quán )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )。周(zhōu )孟(mèng )阳(yáng )、王(wáng )广(guǎng )渊(yuān )以(yǐ )籓(bān )邸(dǐ )之(zhī )旧(jiù ),数(shù )召(zhào )对(duì ),黯(àn )言(yán ):“俊(jùn )乂(ài )满(mǎn )朝(cháo ),未(wèi )有(yǒu )一(yī )被(bèi )召(zhào )者(zhě ),独(dú )召(zhào )亲(qīn )旧(jiù )一(yī )二(èr )人(rén ),示(shì )天(tiān )下(xià )以(yǐ )不(bú )广(guǎng )。请(qǐng )如(rú )太(tài )宗(zōng )故(gù )事(shì ),召(zhào )侍(shì )从(cóng )、馆(guǎn )阁(gé )之(zhī )臣(chén )以(yǐ )备(bèi )顾(gù )问(wèn )。”帝(dì )尝(cháng )从(cóng )容(róng )谓(wèi )黯(àn )曰(yuē ):“朕(zhèn )欲(yù )用(yòng )人(rén ),少(shǎo )可(kě )任(rèn )者(zhě )。”黯(àn )对(duì ):“天(tiān )下(xià )未(wèi )尝(cháng )乏(fá )人(rén ),顾(gù )所(suǒ )用(yòng )如(rú )何(hé )耳(ěr )。”退(tuì )而(ér )上(shàng )五(wǔ )事(shì ):一(yī )知(zhī )人(rén )之(zhī )明(míng );二(èr )养(yǎng )育(yù )以(yǐ )渐(jiàn );三(sān )材(cái )不(bú )求(qiú )备(bèi );四(sì )以(yǐ )类(lèi )荐(jiàn )举(jǔ );五(wǔ )择(zé )取(qǔ )自(zì )代(dài )。

以(yǐ )礼(lǐ )部(bù )郎(láng )中(zhōng )兼(jiān )御(yù )史(shǐ )知(zhī )杂(zá )事(shì )龚(gōng )鼎(dǐng )臣(chén )为(wéi )集(jí )贤(xián )殿(diàn )修(xiū )撰(zhuàn )、知(zhī )应(yīng )天(tiān )府(fǔ )。初(chū ),鼎(dǐng )臣(chén )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng )韩(hán )琦(qí )所(suǒ )善(shàn ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )吴(wú )奎(kuí )欲(yù )举(jǔ )御(yù )史(shǐ ),贾(jiǎ )黯(àn )不(bú )肯(kěn ),奎(kuí )争(zhēng )不(bú )能(néng )得(dé ),乃(nǎi )止(zhǐ )。既(jì )而(ér )以(yǐ )都(dōu )官(guān )员(yuán )外(wài )郎(láng )换(huàn )起(qǐ )居(jū )舍(shě )人(rén )、知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn ),遂(suí )知(zhī )杂(zá )事(shì );在(zài )言(yán )职(zhí ),少(shǎo )建(jiàn )白(bái ),至(zhì )是(shì )出(chū )之(zhī )。其(qí )后(hòu )帝(dì )欲(yù )用(yòng )王(wáng )广(guǎng )渊(yuān )为(wéi )谏(jiàn )官(guān ),曰(yuē ):“近(jìn )岁(suì )谏(jiàn )官(guān )、御(yù )史(shǐ )多(duō )不(bú )职(zhí ),如(rú )龚(gōng )鼎(dǐng )臣(chén ),乃(nǎi )未(wèi )尝(cháng )言(yán )事(shì )也(yě )。”

己(jǐ )未(wèi ),起(qǐ )复(fù )前(qián )礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )、枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )吴(wú )奎(kuí )领(lǐng )故(gù )官(guān )职(zhí ),奎(kuí )固(gù )辞(cí ),不(bú )许(xǔ );遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )大(dà )理(lǐ )评(píng )事(shì )璟(jǐng )奉(fèng )表(biǎo )恳(kěn )辞(cí )。帝(dì )意(yì )必(bì )起(qǐ )之(zhī ),韩(hán )琦(qí )曰(yuē ):“近(jìn )年(nián )两(liǎng )府(fǔ )大(dà )臣(chén )文(wén )彦(yàn )博(bó )、贾(jiǎ )昌(chāng )朝(cháo )、富(fù )弼(bì )各(gè )乞(qǐ )终(zhōng )丧(sàng ),奎(kuí )必(bì )不(bú )肯(kěn )起(qǐ )。”欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )曰(yuē ):“若(ruò )边(biān )境(jìng )有(yǒu )急(jí ),金(jīn )革(gé )从(cóng )事(shì ),则(zé )不(bú )容(róng )免(miǎn )。”帝(dì )曰(yuē ):“方(fāng )此(cǐ )西(xī )边(biān )未(wèi )宁(níng ),奎(kuí )何(hé )自(zì )遂(suí )其(qí )私(sī )邪(xié )?”乃(nǎi )召(zhào )璟(jǐng )于(yú )延(yán )和(hé )殿(diàn )面(miàn )谕(yù ),赍(jī )诏(zhào )赐(cì )奎(kuí )。奎(kuí )终(zhōng )辞(cí ),帝(dì )许(xǔ )之(zhī ),诏(zhào )月(yuè )给(gěi )俸(fèng )钱(qián )之(zhī )半(bàn ),固(gù )辞(cí )不(bú )受(shòu )。

三(sān )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),诏(zhào )贡(gòng )院(yuàn ):“经(jīng )殿(diàn )试(shì )进(jìn )士(shì )五(wǔ )举(jǔ ),诸(zhū )科(kē )六(liù )举(jǔ ),经(jīng )省(shěng )试(shì )进(jìn )士(shì )六(liù )举(jǔ ),诸(zhū )科(kē )七(qī )举(jǔ ),今(jīn )不(bú )合(hé )格(gé )而(ér )年(nián )五(wǔ )十(shí )以(yǐ )上(shàng )者(zhě ),第(dì )其(qí )所(suǒ )试(shì )为(wéi )三(sān )等(děng )以(yǐ )闻(wén )。”乃(nǎi )以(yǐ )进(jìn )士(shì )孙(sūn )京(jīng )等(děng )七(qī )人(rén )为(wéi )试(shì )将(jiāng )作(zuò )监(jiān )主(zhǔ )簿(bù ),馀(yú )三(sān )十(shí )八(bā )人(rén )为(wéi )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )、司(sī )马(mǎ )、文(wén )学(xué )。

帝(dì )初(chū )即(jí )位(wèi ),命(mìng )殿(diàn )中(zhōng )丞(chéng )、判(pàn )司(sī )天(tiān )监(jiān )周(zhōu )琮(cóng )等(děng )作(zuò )新(xīn )历(lì ),三(sān )年(nián )而(ér )成(chéng )。琮(cóng )言(yán )《崇(chóng )天(tiān )历(lì )》气(qì )节(jiē )加(jiā )时(shí )后(hòu )天(tiān )半(bàn )日(rì ),五(wǔ )星(xīng )之(zhī )行(háng )差(chà )半(bàn )次(cì )。日(rì )食(shí )之(zhī )候(hòu )差(chà )十(shí )刻(kè )。既(jì )而(ér )中(zhōng )官(guān )正(zhèng )舒(shū )易(yì )简(jiǎn )与(yǔ )监(jiān )生(shēng )石(shí )道(dào )、李(lǐ )遘(gòu )更(gèng )陈(chén )家(jiā )学(xué ),于(yú )是(shì )诏(zhào )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )范(fàn )镇(zhèn )、诸(zhū )王(wáng )府(fǔ )侍(shì )讲(jiǎng )孙(sūn )思(sī )恭(gōng )、国(guó )子(zǐ )监(jiān )直(zhí )讲(jiǎng )刘(liú )分(fèn )攵(fǎn )考(kǎo )定(dìng )是(shì )非(fēi )。上(shàng )推(tuī )《尚(shàng )书(shū )》辰(chén )弗(fú )集(jí )于(yú )房(fáng )与(yǔ )《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )日(rì )食(shí ),参(cān )今(jīn )历(lì )之(zhī )所(suǒ )候(hòu )。而(ér )易(yì )简(jiǎn )、道(dào )、遘(gòu )等(děng )所(suǒ )学(xué )疏(shū )阔(kuò )不(bú )可(kě )用(yòng ),新(xīn )术(shù )为(wéi )密(mì ),乃(nǎi )赐(cì )名(míng )《明(míng )天(tiān )历(lì )》,琮(cóng )等(děng )各(gè )迁(qiān )两(liǎng )官(guān )。其(qí )后(hòu )《明(míng )天(tiān )历(lì )》亦(yì )不(bú )可(kě )用(yòng )。琮(cóng )等(děng )皆(jiē )夺(duó )所(suǒ )迁(qiān )官(guān )。

辛(xīn )未(wèi ),新(xīn )除(chú )侍(shì )御(yù )史(shǐ )和(hé )杂(zá )事(shì )吕(lǚ )诲(huì ),以(yǐ )尝(cháng )言(yán )中(zhōng )丞(chéng )贾(jiǎ )黯(àn )过(guò )失(shī )辞(cí )职(zhí ),黯(àn )奏(zòu )曰(yuē ):“诲(huì )初(chū )得(dé )御(yù )史(shǐ ),乃(nǎi )臣(chén )与(yǔ )孙(sūn )抃(biàn )等(děng )五(wǔ )人(rén )荐(jiàn )举(jǔ )。臣(chén )等(děng )知(zhī )其(qí )为(wéi )人(rén )方(fāng )正(zhèng )谨(jǐn )厚(hòu ),今(jīn )兹(zī )擢(zhuó )用(yòng ),甚(shèn )允(yǔn )众(zhòng )望(wàng )。臣(chén )与(yǔ )共(gòng )事(shì ),必(bì )能(néng )协(xié )济(jì ),伏(fú )望(wàng )趣(qù )令(lìng )就(jiù )职(zhí )。”诏(zhào )以(yǐ )谕(yù )诲(huì ),诲(huì )遂(suí )受(shòu )命(mìng )。因(yīn )言(yán ):“历(lì )代(dài )设(shè )耳(ěr )目(mù )之(zhī )官(guān ),以(yǐ )辅(fǔ )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )不(bú )逮(dǎi ),凡(fán )事(shì )宜(yí )辨(biàn )论(lùn )是(shì )非(fēi ),稍(shāo )涉(shè )欺(qī )妄(wàng ),当(dāng )行(háng )重(zhòng )责(zé ),不(bú )当(dāng )置(zhì )其(qí )言(yán )而(ér )不(bú )用(yòng ),使(shǐ )之(zhī )沮(jǔ )辱(rǔ )。在(zài )贤(xián )者(zhě )则(zé )死(sǐ )而(ér )后(hòu )已(yǐ ),不(bú )贤(xián )者(zhě )翻(fān )然(rán )以(yǐ )思(sī ),动(dòng )为(wéi )身(shēn )谋(móu ),悠(yōu )悠(yōu )皆(jiē )是(shì )矣(yǐ )。假(jiǎ )如(rú )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )事(shì ),台(tái )谏(jiàn )官(guān )不(bú )得(dé )预(yù )闻(wén ),及(jí )其(qí )政(zhèng )令(lìng )既(jì )下(xià ),方(fāng )始(shǐ )得(dé )知(zhī ),比(bǐ )正(zhèng )其(qí )所(suǒ )失(shī ),则(zé )曰(yuē )已(yǐ )行(háng )之(zhī )命(mìng )难(nán )以(yǐ )追(zhuī )改(gǎi )。是(shì )执(zhí )政(zhèng )之(zhī )臣(chén )常(cháng )是(shì )取(qǔ )胜(shèng ),耳(ěr )目(mù )之(zhī )官(guān )与(yǔ )不(bú )设(shè )同(tóng )也(yě )。又(yòu )闻(wén )近(jìn )日(rì )臣(chén )僚(liáo )建(jiàn )议(yì ),以(yǐ )先(xiān )帝(dì )临(lín )政(zhèng ),信(xìn )任(rèn )台(tái )谏(jiàn )官(guān ),所(suǒ )陈(chén )已(yǐ )行(háng )之(zhī )事(shì )多(duō )有(yǒu )追(zhuī )夺(duó ),欲(yù )陛(bì )下(xià )矫(jiǎo )先(xiān )帝(dì )之(zhī )为(wéi ),凡(fán )事(shì )坚(jiān )执(zhí )不(bú )可(kě )易(yì )。行(háng )一(yī )缪(miù )令(lìng ),进(jìn )一(yī )匪(fěi )人(rén ),倡(chàng )言(yán )于(yú )外(wài ),曰(yuē )出(chū )自(zì )清(qīng )衰(shuāi ),人(rén )必(bì )不(bú )敢(gǎn )动(dòng )摇(yáo )。果(guǒ )有(yǒu )之(zhī ),是(shì )欲(yù )窒(zhì )塞(sāi )圣(shèng )聪(cōng ),使(shǐ )拒(jù )谏(jiàn )遂(suí )事(shì ),岂(qǐ )公(gōng )忠(zhōng )爱(ài )君(jūn )之(zhī )人(rén )哉(zāi )?臣(chén )尝(cháng )亲(qīn )奉(fèng )德(dé )音(yīn ),指(zhǐ )缄(jiān )默(mò )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),然(rán )终(zhōng )不(bú )闻(wén )有(yǒu )所(suǒ )诫(jiè )厉(lì )。窃(qiè )谓(wèi )陛(bì )下(xià )好(hǎo )问(wèn )过(guò )于(yú )虞(yú )舜(shùn ),但(dàn )未(wèi )尝(cháng )察(chá )其(qí )言(yán )耳(ěr );求(qiú )治(zhì )有(yǒu )如(rú )汉(hàn )宣(xuān ),但(dàn )未(wèi )尝(cháng )责(zé )其(qí )实(shí )耳(ěr )。臣(chén )既(jì )未(wèi )得(dé )去(qù ),敢(gǎn )不(bú )以(yǐ )言(yán )责(zé )自(zì )任(rèn )。望(wàng )陛(bì )下(xià )既(jì )问(wèn )之(zhī )当(dāng )察(chá )其(qí )言(yán ),既(jì )用(yòng )之(zhī )当(dāng )责(zé )其(qí )实(shí ),无(wú )俾(bǐ )左(zuǒ )右(yòu )蔽(bì )惑(huò )聪(cōng )明(míng ),言(yán )事(shì )之(zhī )官(guān )时(shí )有(yǒu )惩(chéng )劝(quàn ),则(zé )人(rén )无(wú )苟(gǒu )且(qiě ),职(zhí )事(shì )皆(jiē )举(jǔ )矣(yǐ )。”

辛(xīn )巳(sì ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )王(wáng )珪(guī )奏(zòu ):“权(quán )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )贾(jiǎ )黯(àn ),前(qián )以(yǐ )学(xué )士(shì )同(tóng )修(xiū )撰(zhuàn )《仁(rén )宗(zōng )实(shí )录(lù )》,自(zì )领(lǐng )台(tái )宪(xiàn ),不(bú )复(fù )入(rù )院(yuàn ),望(wàng )令(lìng )仍(réng )旧(jiù )供(gòng )职(zhí )。”从(cóng )之(zhī )。

壬(rén )午(wǔ ),礼(lǐ )院(yuàn )奏(zòu )“近(jìn )依(yī )国(guó )朝(cháo )故(gù )事(shì ),详(xiáng )定(dìng )仁(rén )宗(zōng )大(dà )祥(xiáng )变(biàn )除(chú )服(fú )制(zhì ),以(yǐ )三(sān )月(yuè )二(èr )十(shí )九(jiǔ )日(rì )祥(xiáng ),六(liù )月(yuè )二(èr )十(shí )九(jiǔ )日(rì )衤(yī )覃(tán )除(chú ),至(zhì )七(qī )月(yuè )一(yī )日(rì )从(cóng )吉(jí ),已(yǐ )蒙(méng )降(jiàng )敕(chì )。臣(chén )等(děng )谨(jǐn )按(àn )礼(lǐ )学(xué ),王(wáng )肃(sù )以(yǐ )二(èr )十(shí )五(wǔ )月(yuè )为(wéi )毕(bì )丧(sàng ),而(ér )郑(zhèng )康(kāng )成(chéng )以(yǐ )二(èr )十(shí )七(qī )月(yuè )。《通(tōng )典(diǎn )》用(yòng )康(kāng )成(chéng )之(zhī )说(shuō ),又(yòu )加(jiā )至(zhì )二(èr )十(shí )七(qī )日(rì )终(zhōng ),则(zé )是(shì )二(èr )十(shí )八(bā )月(yuè )毕(bì )丧(sàng ),而(ér )二(èr )十(shí )九(jiǔ )月(yuè )始(shǐ )从(cóng )吉(jí ),益(yì )失(shī )之(zhī )也(yě )。天(tiān )圣(shèng )中(zhōng ),更(gèng )定(dìng )五(wǔ )服(fú )年(nián )月(yuè ),敕(chì )断(duàn )以(yǐ )二(èr )十(shí )七(qī )月(yuè ),今(jīn )士(shì )庶(shù )所(suǒ )同(tóng )遵(zūn )用(yòng )。夫(fū )三(sān )年(nián )之(zhī )丧(sàng ),自(zì )天(tiān )子(zǐ )达(dá )于(yú )庶(shù )人(rén ),不(bú )宜(yí )有(yǒu )异(yì )。请(qǐng )以(yǐ )三(sān )月(yuè )二(èr )十(shí )九(jiǔ )日(rì )为(wéi )大(dà )祥(xiáng ),五(wǔ )月(yuè )择(zé )日(rì )而(ér )衤(yī )覃(tán ),六(liù )月(yuè )一(yī )日(rì )从(cóng )吉(jí )。”从(cóng )之(zhī )。

丁(dīng )亥(hài ),辽(liáo )以(yǐ )知(zhī )兴(xìng )中(zhōng )府(fǔ )杨(yáng )绩(jì )复(fù )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

己(jǐ )丑(chǒu ),赐(cì )越(yuè )州(zhōu )上(shàng )虞(yú )县(xiàn )硃(zhū )回(huí )女(nǚ )家(jiā )绢(juàn )三(sān )十(shí )匹(pǐ ),米(mǐ )二(èr )十(shí )斛(hú )。硃(zhū )母(mǔ )早(zǎo )亡(wáng ),养(yǎng )于(yú )祖(zǔ )媪(ǎo ),方(fāng )十(shí )岁(suì )。里(lǐ )中(zhōng )硃(zhū )颜(yán )与(yǔ )媪(ǎo )竞(jìng ),持(chí )刀(dāo )欲(yù )杀(shā )媪(ǎo ),一(yī )家(jiā )惊(jīng )溃(kuì ),独(dú )硃(zhū )号(hào )呼(hū )突(tū )前(qián ),拥(yōng )蔽(bì )其(qí )媪(ǎo ),手(shǒu )挽(wǎn )颜(yán )衣(yī ),以(yǐ )身(shēn )下(xià )坠(zhuì )颜(yán )刀(dāo ),曰(yuē ):“宁(níng )杀(shā )我(wǒ ),毋(wú )杀(shā )媪(ǎo )也(yě )!”媪(ǎo )以(yǐ )故(gù )得(dé )脱(tuō )。硃(zhū )连(lián )被(bèi )数(shù )十(shí )刀(dāo ),犹(yóu )手(shǒu )挽(wǎn )颜(yán )衣(yī )不(bú )释(shì ),颜(yán )忿(fèn )恚(huì ),断(duàn )其(qí )喉(hóu )以(yǐ )死(sǐ )。事(shì )闻(wén ),故(gù )有(yǒu )是(shì )赐(cì )。

帝(dì )尝(cháng )问(wèn )辅(fǔ )臣(chén ):“天(tiān )下(xià )金(jīn )谷(gǔ )几(jǐ )何(hé )?”韩(hán )琦(qí )等(děng )俱(jù )以(yǐ )对(duì )。因(yīn )问(wèn ):“冗(rǒng )兵(bīng )之(zhī )费(fèi ),倍(bèi )于(yú )曩(nǎng )时(shí ),何(hé )也(yě )?”欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )曰(yuē ):“自(zì )西(xī )事(shì )以(yǐ )来(lái ),边(biān )臣(chén )广(guǎng )为(wéi )守(shǒu )备(bèi ),既(jì )增(zēng )置(zhì )军(jūn )额(é ),则(zé )岁(suì )费(fèi )益(yì )多(duō )。”又(yòu )问(wèn ):“祖(zǔ )宗(zōng )绥(suí )怀(huái )如(rú )此(cǐ ),尚(shàng )有(yǒu )倔(juè )强(qiáng )者(zhě )。”琦(qí )曰(yuē ):“国(guó )家(jiā )意(yì )在(zài )息(xī )民(mín ),故(gù )示(shì )大(dà )体(tǐ ),含(hán )容(róng )之(zhī )耳(ěr )。”

知(zhī )制(zhì )诰(gào )祖(zǔ )无(wú )择(zé )言(yán )中(zhōng )书(shū )省(shěng )不(bú )当(dāng )在(zài )东(dōng ),乞(qǐ )与(yǔ )门(mén )下(xià )省(shěng )对(duì )移(yí ),从(cóng )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),辽(liáo )以(yǐ )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )张(zhāng )嗣(sì )复(fù )有(yǒu )疾(jí ),改(gǎi )知(zhī )兴(xìng )中(zhōng )府(fǔ )。

戊(wù )戌(xū ),诏(zhào )礼(lǐ )官(guān )及(jí )待(dài )制(zhì )以(yǐ )上(shàng )议(yì )崇(chóng )奉(fèng )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng )典(diǎn )礼(lǐ )以(yǐ )闻(wén ),宰(zǎi )臣(chén )韩(hán )琦(qí )等(děng )以(yǐ )元(yuán )年(nián )五(wǔ )月(yuè )奏(zòu )进(jìn )呈(chéng )故(gù )也(yě )。

庚(gēng )子(zǐ ),辽(liáo )主(zhǔ )清(qīng )暑(shǔ )于(yú )特(tè )古(gǔ )里(lǐ )。

辛(xīn )丑(chǒu ),诏(zhào ):“监(jiān )司(sī )、知(zhī )州(zhōu )岁(suì )荐(jiàn )所(suǒ )部(bù )吏(lì ),务(wù )在(zài )得(dé )人(rén ),不(bú )必(bì )充(chōng )所(suǒ )限(xiàn )之(zhī )数(shù )。”

先(xiān )是(shì )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )贾(jiǎ )黯(àn )言(yán ):“今(jīn )京(jīng )朝(cháo )官(guān )至(zhì )卿(qīng )监(jiān )凡(fán )二(èr )千(qiān )八(bā )百(bǎi )馀(yú )员(yuán ),而(ér )吏(lì )部(bù )奏(zòu )举(jǔ )磨(mó )勘(kān )选(xuǎn )人(rén )未(wèi )引(yǐn )见(jiàn )者(zhě )至(zhì )二(èr )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )馀(yú )人(rén )。臣(chén )不(bú )敢(gǎn )远(yuǎn )引(yǐn )前(qián )载(zǎi ),且(qiě )以(yǐ )先(xiān )朝(cháo )事(shì )较(jiào )之(zhī )。方(fāng )天(tiān )圣(shèng )中(zhōng ),法(fǎ )尚(shàng )简(jiǎn ),选(xuǎn )人(rén )以(yǐ )四(sì )考(kǎo )改(gǎi )官(guān ),诸(zhū )路(lù )使(shǐ )者(zhě )荐(jiàn )部(bù )吏(lì )数(shù )未(wèi )有(yǒu )限(xiàn ),而(ér )在(zài )京(jīng )台(tái )阁(gé )及(jí )常(cháng )参(cān )官(guān )尝(cháng )任(rèn )知(zhī )州(zhōu )、通(tōng )判(pàn ),虽(suī )非(fēi )部(bù )吏(lì )皆(jiē )得(dé )荐(jiàn ),时(shí )磨(mó )勘(kān )改(gǎi )官(guān )者(zhě )岁(suì )才(cái )数(shù )十(shí )人(rén )。后(hòu )资(zī )考(kǎo )颇(pō )增(zēng ),而(ér )知(zhī )州(zhōu )荐(jiàn )吏(lì ),视(shì )属(shǔ )邑(yì )多(duō )少(shǎo )裁(cái )定(dìng )其(qí )数(shù )。又(yòu ),常(cháng )参(cān )官(guān )不(bú )许(xǔ )荐(jiàn )士(shì ),其(qí )条(tiáo )约(yuē )比(bǐ )天(tiān )圣(shèng )渐(jiàn )繁(fán ),而(ér )改(gǎi )官(guān )者(zhě )固(gù )已(yǐ )众(zhòng )矣(yǐ )。然(rán )磨(mó )勘(kān )应(yīng )格(gé )者(zhě ),犹(yóu )不(bú )越(yuè )旬(xún )日(rì )引(yǐn )对(duì ),未(wèi )有(yǒu )待(dài )次(cì )者(zhě )。皇(huáng )祐(yòu )中(zhōng ),始(shǐ )限(xiàn )监(jiān )司(sī )奏(zòu )举(jǔ )之(zhī )数(shù ),其(qí )法(fǎ )益(yì )密(mì ),而(ér )磨(mó )勘(kān )待(dài )次(cì )者(zhě )已(yǐ )不(bú )减(jiǎn )六(liù )七(qī )十(shí )人(rén )。皇(huáng )祐(yòu )及(jí )今(jīn ),才(cái )十(shí )年(nián )耳(ěr ),而(ér )猥(wěi )多(duō )至(zhì )于(yú )三(sān )倍(bèi )。向(xiàng )也(yě )法(fǎ )疏(shū )而(ér )其(qí )数(shù )省(shěng ),今(jīn )也(yě )法(fǎ )密(mì )而(ér )其(qí )数(shù )增(zēng ),此(cǐ )何(hé )故(gù )哉(zāi )?正(zhèng )在(zài )荐(jiàn )吏(lì )者(zhě )岁(suì )限(xiàn )定(dìng )员(yuán ),务(wù )充(chōng )数(shù )而(ér )已(yǐ )。如(rú )一(yī )郡(jùn )之(zhī )守(shǒu ),岁(suì )许(xǔ )荐(jiàn )五(wǔ )人(rén ),而(ér )岁(suì )终(zhōng )不(bú )满(mǎn )其(qí )数(shù ),则(zé )人(rén )人(rén )以(yǐ )为(wéi )遗(yí )己(jǐ ),当(dāng )举(jǔ )者(zhě )避(bì )谤(bàng )畏(wèi )讥(jī ),欲(yù )止(zhǐ )不(bú )敢(gǎn ),此(cǐ )荐(jiàn )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )多(duō ),而(ér )真(zhēn )才(cái )实(shí )廉(lián )未(wèi )免(miǎn )慁(hùn )于(yú )无(wú )能(néng )也(yě )。谓(wèi )宜(yí )明(míng )诏(zhào )天(tiān )下(xià ),使(shǐ )有(yǒu )人(rén )则(zé )荐(jiàn ),不(bú )必(bì )满(mǎn )所(suǒ )限(xiàn )之(zhī )数(shù )。”帝(dì )纳(nà )其(qí )言(yán ),故(gù )降(jiàng )是(shì )诏(zhào )。

丙(bǐng )午(wǔ ),奉(fèng )安(ān )仁(rén )宗(zōng )御(yù )容(róng )于(yú )景(jǐng )灵(líng )宫(gōng )孝(xiào )严(yán )殿(diàn )。

五(wǔ )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),以(yǐ )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì )、礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )、知(zhī )太(tài )原(yuán )府(fǔ )陈(chén )旭(xù )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )。

吕(lǚ )诲(huì )言(yán ):“先(xiān )朝(cháo )任(rèn )陈(chén )旭(xù )时(shí ),臣(chén )与(yǔ )唐(táng )介(jiè )、范(fàn )师(shī )道(dào )、赵(zhào )抃(biàn )、王(wáng )陶(táo )言(yán )其(qí )奸(jiān )邪(xié ),不(bú )当(dāng )置(zhì )于(yú )二(èr )府(fǔ ),封(fēng )章(zhāng )交(jiāo )上(shàng ),丑(chǒu )迹(jì )皆(jiē )著(zhe )。而(ér )外(wài )则(zé )近(jìn )臣(chén )主(zhǔ )张(zhāng ),内(nèi )则(zé )宦(huàn )官(guān )引(yǐn )援(yuán ),韩(hán )琦(qí )极(jí )力(lì )为(wéi )地(dì ),富(fù )弼(bì )依(yī )违(wéi )不(bú )决(jué ),凡(fán )论(lùn )列(liè )半(bàn )年(nián ),旭(xù )出(chū )知(zhī )定(dìng )州(zhōu ),臣(chén )等(děng )谪(zhé )斥(chì )江(jiāng )外(wài )。事(shì )既(jì )两(liǎng )罢(bà ),曲(qǔ )直(zhí )不(bú )断(duàn ),人(rén )言(yán )沸(fèi )腾(téng )。近(jìn )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn )奏(zòu )对(duì ),承(chéng )奉(fèng )德(dé )音(yīn ),谓(wèi )旭(xù )有(yǒu )才(cái ),人(rén )或(huò )言(yán )其(qí )奸(jiān )邪(xié )者(zhě ),不(bú )数(shù )日(rì ),遽(jù )闻(wén )除(chú )命(mìng )。岂(qǐ )有(yǒu )中(zhōng )外(wài )言(yán )其(qí )奸(jiān )邪(xié ),明(míng )哲(zhé )知(zhī )而(ér )复(fù )用(yòng )!臣(chén )窃(qiè )谓(wèi )大(dà )臣(chén )极(jí )力(lì )引(yǐn )荐(jiàn ),陛(bì )下(xià )不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )用(yòng )之(zhī )耳(ěr )。唯(wéi )冀(jì )清(qīng )衷(zhōng )更(gèng )赐(cì )沉(chén )虑(lǜ ),旭(xù )之(zhī )进(jìn )退(tuì ),系(xì )于(yú )宸(chén )断(duàn )。”

以(yǐ )兵(bīng )部(bù )员(yuán )外(wài )郎(láng )、秘(mì )阁(gé )校(xiào )理(lǐ )蔡(cài )抗(kàng )兼(jiān )起(qǐ )居(jū )舍(shě )人(rén )、充(chōng )史(shǐ )馆(guǎn )修(xiū )撰(zhuàn )、同(tóng )知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )。抗(kàng )初(chū )为(wéi )睦(mù )亲(qīn )宅(zhái )讲(jiǎng )书(shū ),出(chū )入(rù )宫(gōng )邸(dǐ ),不(bú )受(shòu )馈(kuì )遗(yí )。帝(dì )器(qì )重(zhòng )之(zhī ),请(qǐng )于(yú )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng ),愿(yuàn )得(dé )与(yǔ )游(yóu )。每(měi )见(jiàn )必(bì )衣(yī )冠(guàn )尽(jìn )礼(lǐ ),义(yì )兼(jiān )师(shī )友(yǒu )。及(jí )亲(qīn )政(zhèng ),即(jí )问(wèn )抗(kàng )安(ān )在(zài )。抗(kàng )时(shí )为(wéi )广(guǎng )东(dōng )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )。亟(jí )召(zhào )判(pàn )都(dōu )理(lǐ )欠(qiàn )凭(píng )由(yóu )司(sī )。抗(kàng )未(wèi )至(zhì ),帝(dì )每(měi )见(jiàn )奉(fèng )使(shǐ )南(nán )来(lái )者(zhě ),辄(zhé )问(wèn )之(zhī )。及(jí )入(rù )对(duì ),留(liú )语(yǔ )日(rì )旰(gàn ),曰(yuē ):“卿(qīng )乃(nǎi )朕(zhèn )故(gù )人(rén ),朕(zhèn )望(wàng )于(yú )卿(qīng )者(zhě )厚(hòu ),勿(wù )以(yǐ )常(cháng )礼(lǐ )自(zì )疏(shū )也(yě )。”居(jū )数(shù )月(yuè ),遂(suí )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。

以(yǐ )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )、权(quán )知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )冯(féng )京(jīng )为(wéi )陕(shǎn )西(xī )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ ),代(dài )陈(chén )旭(xù )也(yě )。

戊(wù )辰(chén ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )蒙(méng )先(xiān )帝(dì )遗(yí )烈(liè ),嘉(jiā )与(yǔ )公(gōng )卿(qīng )大(dà )夫(fū )厉(lì )精(jīng )为(wéi )治(zhì )。属(shǔ )天(tiān )下(xià )承(chéng )平(píng )日(rì )久(jiǔ ),内(nèi )外(wài )因(yīn )循(xún ),惰(duò )职(zhí )者(zhě )众(zhòng ),未(wèi )闻(wén )推(tuī )利(lì )及(jí )民(mín ),尽(jìn )心(xīn )忧(yōu )国(guó )者(zhě )也(yě )。徒(tú )累(lèi )积(jī )岁(suì )月(yuè )以(yǐ )幸(xìng )其(qí )进(jìn ),又(yòu )沽(gū )饰(shì )名(míng )誉(yù )以(yǐ )徼(jiǎo )所(suǒ )知(zhī ),其(qí )可(kě )道(dào )者(zhě ),亦(yì )不(bú )过(guò )务(wù )在(zài )簿(bù )书(shū )期(qī )会(huì )之(zhī )间(jiān ),朕(zhèn )何(hé )望(wàng )焉(yān )!夫(fū )缄(jiān )默(mò )苟(gǒu )简(jiǎn )者(zhě )弗(fú )惩(chéng ),则(zé )端(duān )良(liáng )敏(mǐn )济(jì )者(zhě )亡(wáng )以(yǐ )劝(quàn )。朕(zhèn )持(chí )赏(shǎng )罚(fá )之(zhī )大(dà )公(gōng ),固(gù )将(jiāng )必(bì )行(háng )之(zhī )。百(bǎi )执(zhí )事(shì )其(qí )易(yì )虑(lǜ )孜(zī )孜(zī ),各(gè )修(xiū )厥(jué )职(zhí )以(yǐ )称(chēng )朕(zhèn )意(yì )。”

辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )东(dōng )上(shàng )閤(gě )门(mén )使(shǐ )刘(liú )几(jǐ )知(zhī )鄜(fū )州(zhōu )。几(jǐ )初(chū )权(quán )泾(jīng )原(yuán )副(fù )都(dōu )总(zǒng )管(guǎn ),与(yǔ )陈(chén )述(shù )古(gǔ )交(jiāo )讼(sòng ),既(jì )罢(bà ),而(ér )代(dài )几(jǐ )者(zhě )遂(suí )发(fā )几(jǐ )过(guò )用(yòng )公(gōng )使(shǐ )钱(qián ),诏(zhào )几(jǐ )赴(fù )永(yǒng )兴(xìng )军(jūn )听(tīng )劾(hé )。权(quán )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )贾(jiǎ )黯(àn )言(yán ):“国(guó )家(jiā )任(rèn )用(yòng )将(jiāng )帅(shuài ),当(dāng )责(zé )以(yǐ )御(yù )边(biān )捍(hàn )寇(kòu )之(zhī )效(xiào ),细(xì )故(gù )小(xiǎo )恶(è ),皆(jiē )宜(yí )略(luè )之(zhī ),则(zé )可(kě )以(yǐ )得(dé )其(qí )死(sǐ )力(lì )。太(tài )祖(zǔ )时(shí ),天(tiān )下(xià )未(wèi )定(dìng ),李(lǐ )汉(hàn )超(chāo )等(děng )一(yī )十(shí )四(sì )人(rén )分(fèn )捍(hàn )三(sān )边(biān ),皆(jiē )十(shí )数(shù )年(nián )不(bú )易(yì ),举(jǔ )其(qí )州(zhōu )征(zhēng )榷(què )之(zhī )利(lì ),皆(jiē )以(yǐ )与(yǔ )之(zhī ),仍(réng )听(tīng )其(qí )贸(mào )易(yì ),免(miǎn )所(suǒ )过(guò )征(zhēng )税(shuì ),军(jūn )士(shì )无(wú )小(xiǎo )大(dà )皆(jiē )许(xǔ )便(biàn )宜(yí ),以(yǐ )故(gù )汉(hàn )超(chāo )等(děng )得(dé )成(chéng )功(gōng )名(míng ),而(ér )二(èr )十(shí )年(nián )间(jiān )无(wú )西(xī )北(běi )之(zhī )忧(yōu )。庆(qìng )历(lì )中(zhōng ),陕(shǎn )西(xī )用(yòng )兵(bīng ),颇(pō )失(shī )此(cǐ )术(shù ),边(biān )臣(chén )用(yòng )公(gōng )使(shǐ )钱(qián )微(wēi )有(yǒu )过(guò ),则(zé )为(wéi )法(fǎ )吏(lì )绳(shéng )以(yǐ )深(shēn )文(wén ),如(rú )尹(yǐn )洙(zhū )、张(zhāng )亢(kàng )、滕(téng )宗(zōng )谅(liàng )是(shì )也(yě )。今(jīn )西(xī )戎(róng )叛(pàn )扰(rǎo ),陛(bì )下(xià )方(fāng )当(dāng )以(yǐ )恩(ēn )威(wēi )御(yù )诸(zhū )将(jiāng ),所(suǒ )宜(yí )思(sī )太(tài )祖(zǔ )之(zhī )得(dé )人(rén ),而(ér )惩(chéng )近(jìn )事(shì )之(zhī )失(shī )体(tǐ )。如(rú )几(jǐ )者(zhě ),苟(gǒu )无(wú )大(dà )过(guò ),愿(yuàn )赦(shè )而(ér )不(bú )问(wèn )。”帝(dì )纳(nà )其(qí )言(yán ),故(gù )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。

丙(bǐng )子(zǐ ),贾(jiǎ )黯(àn )奏(zòu ):“近(jìn )者(zhě )皇(huáng )子(zǐ )封(fēng )拜(bài ),并(bìng )除(chú )检(jiǎn )校(xiào )太(tài )傅(fù )。按(àn )官(guān )仪(yí ),太(tài )师(shī )、太(tài )傅(fù )、太(tài )保(bǎo ),是(shì )为(wéi )三(sān )师(shī ),子(zǐ )为(wéi )父(fù )师(shī ),于(yú )义(yì )不(bú )可(kě ),前(qián )世(shì )因(yīn )循(xún ),失(shī )于(yú )厘(lí )正(zhèng )。请(qǐng )自(zì )今(jīn ),皇(huáng )子(zǐ )及(jí )宗(zōng )室(shì )属(shǔ )卑(bēi )者(zhě ),皆(jiē )毋(wú )兼(jiān )师(shī ),傅(fù )官(guān ),随(suí )其(qí )迁(qiān )序(xù ),改(gǎi )授(shòu )三(sān )公(gōng )。”下(xià )两(liǎng )制(zhì )议(yì ),请(qǐng )如(rú )黯(àn )奏(zòu )。而(ér )中(zhōng )书(shū )亦(yì )谓(wèi ):“自(zì )唐(táng )以(yǐ )来(lái ),亲(qīn )王(wáng )无(wú )兼(jiān )师(shī )、傅(fù )得(dé ),国(guó )朝(cháo )以(yǐ )三(sān )师(shī )、三(sān )公(gōng )皆(jiē )虚(xū )名(míng ),故(gù )因(yīn )而(ér )授(shòu )之(zhī )。宜(yí )正(zhèng )其(qí )失(shī )。”诏(zhào )可(kě ),且(qiě )令(lìng )已(yǐ )受(shòu )命(mìng )者(zhě ),异(yì )时(shí )加(jiā )恩(ēn )改(gǎi )授(shòu )。

辛(xīn )巳(sì ),夏(xià )遣(qiǎn )使(shǐ )贡(gòng )于(yú )辽(liáo )。

甲(jiǎ )申(shēn ),命(mìng )宰(zǎi )相(xiàng )韩(hán )琦(qí )、曾(céng )公(gōng )亮(liàng )权(quán )兼(jiān )枢(shū )密(mì )院(yuàn )公(gōng )事(shì ),富(fù )弼(bì )在(zài )告(gào )故(gù )也(yě )。弼(bì )自(zì )去(qù )冬(dōng )以(yǐ )足(zú )疾(jí )卧(wò )家(jiā ),至(zhì )是(shì )章(zhāng )二(èr )十(shí )馀(yú )上(shàng ),乞(qǐ )补(bǔ )外(wài )郡(jùn ),帝(dì )终(zhōng )不(bú )许(xǔ )。

丙(bǐng )戌(xū ),枢(shū )密(mì )院(yuàn )编(biān )《机(jī )要(yào )文(wén )字(zì )》九(jiǔ )百(bǎi )八(bā )十(shí )一(yī )册(cè )以(yǐ )进(jìn ),赏(shǎng )执(zhí )事(shì )者(zhě )有(yǒu )差(chà )。

六(liù )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),以(yǐ )江(jiāng )东(dōng )转(zhuǎn )运(yùn )判(pàn )官(guān )、屯(tún )田(tián )员(yuán )外(wài )郎(láng )范(fàn )纯(chún )仁(rén )为(wéi )殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ ),太(tài )常(cháng )博(bó )士(shì )、权(quán )发(fā )遣(qiǎn )盐(yán )铁(tiě )判(pàn )官(guān )吕(lǚ )大(dà )防(fáng )为(wéi )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )里(lǐ )行(háng )。近(jìn )制(zhì ),御(yù )史(shǐ )有(yǒu )阙(què ),则(zé )命(mìng )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )、御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )、知(zhī )杂(zá )事(shì )迭(dié )举(jǔ )二(èr )人(rén ),而(ér )帝(dì )自(zì )择(zé )取(qǔ )一(yī )人(rén )为(wéi )之(zhī ),至(zhì )是(shì )阙(què )两(liǎng )员(yuán ),举(jǔ )者(zhě )未(wèi )上(shàng ),内(nèi )出(chū )纯(chún )仁(rén )、大(dà )防(fáng )名(míng )而(ér )命(mìng )之(zhī )。大(dà )防(fáng ),蓝(lán )田(tián )人(rén )也(yě )。大(dà )防(fáng )首(shǒu )言(yán ):“纲(gāng )纪(jì )赏(shǎng )罚(fá )未(wèi )厌(yàn )四(sì )方(fāng )之(zhī )望(wàng )者(zhě )有(yǒu )五(wǔ ):进(jìn )用(yòng )人(rén )臣(chén )而(ér )权(quán )不(bú )归(guī )上(shàng ),大(dà )臣(chén )疲(pí )老(lǎo )而(ér )不(bú )得(dé )许(xǔ )退(tuì ),夷(yí )狄(dí )骄(jiāo )蹇(jiǎn )而(ér )不(bú )择(zé )将(jiāng )帅(shuài ),议(yì )论(lùn )之(zhī )臣(chén )裨(bì )益(yì )阙(què )失(shī )而(ér )大(dà )臣(chén )沮(jǔ )之(zhī ),疆(jiāng )场(chǎng )左(zuǒ )右(yòu )之(zhī )臣(chén )败(bài )事(shì )而(ér )被(bèi )赏(shǎng )、举(jǔ )职(zhí )而(ér )获(huò )罪(zuì )者(zhě )。”又(yòu )论(lùn ):“富(fù )弼(bì )病(bìng )足(zú ),请(qǐng )解(jiě )机(jī )务(wù ),章(zhāng )十(shí )数(shù )上(shàng )而(ér )不(bú )纳(nà );张(zhāng )昪(biàn )年(nián )几(jǐ )八(bā )十(shí ),乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )而(ér )不(bú )从(cóng );吴(wú )奎(kuí )有(yǒu )三(sān )年(nián )之(zhī )丧(sàng ),召(zhào )其(qí )子(zǐ )而(ér )呼(hū )之(zhī )者(zhě )再(zài ),遣(qiǎn )使(shǐ )而(ér )召(zhào )之(zhī )者(zhě )又(yòu )再(zài );程(chéng )戡(kān )辞(cí )老(lǎo )不(bú )堪(kān )边(biān )任(rèn ),亦(yì )不(bú )许(xǔ )。窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )陛(bì )下(xià )欲(yù )尽(jìn )君(jūn )臣(chén )之(zhī )分(fèn ),使(shǐ )病(bìng )者(zhě )得(dé )休(xiū ),丧(sàng )者(zhě )得(dé )终(zhōng ),老(lǎo )者(zhě )得(dé )尽(jìn )其(qí )馀(yú )年(nián ),则(zé )进(jìn )退(tuì )以(yǐ )礼(lǐ ),亦(yì )何(hé )必(bì )过(guò )为(wéi )虚(xū )饰(shì ),使(shǐ )四(sì )人(rén )之(zhī )诚(chéng )不(bú )得(dé )自(zì )达(dá )邪(xié )!”

癸(guǐ )巳(sì ),群(qún )臣(chén )表(biǎo )请(qǐng )听(tīng )乐(lè ),弗(fú )许(xǔ );五(wǔ )上(shàng )表(biǎo ),乃(nǎi )许(xǔ )之(zhī )。

初(chū ),绛(jiàng )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )使(shǐ )杨(yáng )遂(suí )为(wéi )新(xīn )城(chéng )巡(xún )检(jiǎn ),救(jiù )濮(pú )王(wáng )宫(gōng )火(huǒ ),帝(dì )识(shí )其(qí )面(miàn )目(mù )。

于(yú )是(shì )侍(shì )卫(wèi )司(sī )阙(què )帅(shuài ),帝(dì )首(shǒu )出(chū )遂(suí )姓(xìng )名(míng ),擢(zhuó )登(dēng )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )使(shǐ )、步(bù )军(jūn )都(dōu )虞(yú )候(hòu )。

己(jǐ )亥(hài ),诏(zhào ):“自(zì )今(jīn )三(sān )司(sī )久(jiǔ )任(rèn )判(pàn )官(guān ),不(bú )得(dé )别(bié )举(jǔ )职(zhí )任(rèn )。”

壬(rén )寅(yín ),提(tí )举(jǔ )在(zài )京(jīng )诸(zhū )司(sī )库(kù )务(wù )王(wáng )珪(guī )等(děng )奏(zòu )都(dōu )官(guān )郎(láng )中(zhōng )许(xǔ )遵(zūn )编(biān )修(xiū )提(tí )举(jǔ )司(sī )并(bìng )三(sān )司(sī )类(lèi )例(lì )一(yī )百(bǎi )三(sān )十(shí )册(cè ),诏(zhào )行(háng )之(zhī ),以(yǐ )《在(zài )京(jīng )诸(zhū )司(sī )库(kù )务(wù )条(tiáo )式(shì )》为(wéi )名(míng )。遵(zūn ),泗(sì )州(zhōu )人(rén )也(yě )。

己(jǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )庄(zhuāng )宅(zhái )使(shǐ )张(zhāng )利(lì )一(yī )为(wéi )皇(huáng )城(chéng )使(shǐ )、知(zhī )雄(xióng )州(zhōu )兼(jiān )河(hé )北(běi )沿(yán )边(biān )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ ),代(dài )皇(huáng )城(chéng )使(shǐ )李(lǐ )中(zhōng )祐(yòu )也(yě )。以(yǐ )中(zhōng )祐(yòu )权(quán )定(dìng )州(zhōu )路(lù )总(zǒng )管(guǎn )。

司(sī )马(mǎ )光(guāng )言(yán ):“近(jìn )闻(wén )契(qì )丹(dān )之(zhī )民(mín ),有(yǒu )于(yú )界(jiè )河(hé )捕(bǔ )鱼(yú )及(jí )于(yú )白(bái )沟(gōu )之(zhī )南(nán )剪(jiǎn )伐(fá )柳(liǔ )栽(zāi )者(zhě ),此(cǐ )乃(nǎi )边(biān )鄙(bǐ )小(xiǎo )事(shì ),何(hé )足(zú )介(jiè )意(yì )!而(ér )朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )前(qián )知(zhī )雄(xióng )州(zhōu )李(lǐ )中(zhōng )祐(yòu )不(bú )能(néng )禁(jìn )御(yù ),另(lìng )选(xuǎn )州(zhōu )将(jiāng )以(yǐ )代(dài )之(zhī )。臣(chén )恐(kǒng )新(xīn )将(jiāng )之(zhī )至(zhì ),必(bì )以(yǐ )中(zhōng )祐(yòu )为(wéi )戒(jiè ),而(ér )妄(wàng )杀(shā )彼(bǐ )民(mín ),则(zé )战(zhàn )斗(dòu )之(zhī )端(duān ),往(wǎng )来(lái )无(wú )穷(qióng )矣(yǐ )。望(wàng )陛(bì )下(xià )严(yán )戒(jiè )北(běi )边(biān )将(jiāng )吏(lì ),如(rú )渔(yú )船(chuán )、柳(liǔ )载(zǎi )之(zhī )类(lèi ),止(zhǐ )可(kě )以(yǐ )文(wén )牒(dié )整(zhěng )会(huì ),道(dào )理(lǐ )晓(xiǎo )谕(yù ),使(shǐ )其(qí )官(guān )司(sī )自(zì )行(háng )禁(jìn )约(yuē ),不(bú )可(kě )以(yǐ )矢(shǐ )刃(rèn )相(xiàng )加(jiā )。若(ruò )再(zài )三(sān )晓(xiǎo )谕(yù )不(bú )听(tīng ),则(zé )闻(wén )于(yú )朝(cháo )廷(tíng ),专(zhuān )遣(qiǎn )使(shǐ )臣(chén )至(zhì )其(qí )王(wáng )庭(tíng ),与(yǔ )之(zhī )辨(biàn )论(lùn )曲(qǔ )直(zhí ),亦(yì )无(wú )伤(shāng )也(yě )。若(ruò )又(yòu )不(bú )听(tīng ),则(zé )莫(mò )若(ruò )博(bó )求(qiú )贤(xián )才(cái ),增(zēng )修(xiū )政(zhèng )事(shì ),待(dài )公(gōng )私(sī )富(fù )足(zú ),士(shì )马(mǎ )精(jīng )强(qiáng ),然(rán )后(hòu )奉(fèng )辞(cí )以(yǐ )讨(tǎo ),复(fù )汉(hàn )、唐(táng )之(zhī )士(shì )宇(yǔ ),与(yǔ )其(qí )争(zhēng )渔(yú )柳(liǔ )之(zhī )胜(shèng )负(fù ),不(bú )亦(yì )远(yuǎn )哉(zāi )!”

命(mìng )试(shì )校(xiào )书(shū )郎(láng )孙(sūn )侔(móu )、试(shì )将(jiāng )作(zuò )监(jiān )主(zhǔ )簿(bù )常(cháng )秩(zhì )、前(qián )亳(bó )州(zhōu )卫(wèi )真(zhēn )县(xiàn )主(zhǔ )簿(bù )王(wáng )回(huí )皆(jiē )为(wéi )忠(zhōng )武(wǔ )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )推(tuī )官(guān );侔(móu )知(zhī )来(lái )安(ān )县(xiàn ),秩(zhì )知(zhī )长(zhǎng )社(shè )县(xiàn ),回(huí )知(zhī )南(nán )顿(dùn )县(xiàn )。侔(móu )等(děng )皆(jiē )以(yǐ )文(wén )行(háng )知(zhī )名(míng ),为(wéi )知(zhī )制(zhì )诰(gào )沈(shěn )遘(gòu )、王(wáng )陶(táo )等(děng )所(suǒ )荐(jiàn )。命(mìng )下(xià )而(ér )回(huí )卒(zú )、侔(móu )、秩(zhì )皆(jiē )辞(cí )不(bú )赴(fù )。

初(chū ),议(yì )崇(chóng )奉(fèng )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng )典(diǎn )礼(lǐ ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )王(wáng )珪(guī )等(děng )相(xiàng )顾(gù )莫(mò )敢(gǎn )先(xiān )。天(tiān )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì )司(sī )马(mǎ )光(guāng )独(dú )奋(fèn )笔(bǐ )立(lì )议(yì ),议(yì )成(chéng ),珪(guī )即(jí )敕(chì )吏(lì )以(yǐ )光(guāng )手(shǒu )稿(gǎo )为(wéi )案(àn )。其(qí )议(yì )曰(yuē ):“谨(jǐn )按(àn )《仪(yí )礼(lǐ )》,为(wéi )人(rén )后(hòu )者(zhě )为(wéi )之(zhī )子(zǐ ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )顾(gù )私(sī )亲(qīn )。圣(shèng )人(rén )制(zhì )礼(lǐ ),尊(zūn )无(wú )二(èr )上(shàng ),若(ruò )恭(gōng )爱(ài )之(zhī )心(xīn )分(fèn )施(shī )于(yú )彼(bǐ ),则(zé )不(bú )得(dé )专(zhuān )壹(yī )于(yú )此(cǐ )故(gù )也(yě )。是(shì )以(yǐ )秦(qín )、汉(hàn )以(yǐ )来(lái ),帝(dì )王(wáng )有(yǒu )自(zì )旁(páng )支(zhī )入(rù )承(chéng )大(dà )统(tǒng )者(zhě ),或(huò )推(tuī )尊(zūn )父(fù )母(mǔ )以(yǐ )为(wéi )帝(dì )、后(hòu ),皆(jiē )见(jiàn )非(fēi )当(dāng )时(shí ),贻(yí )讥(jī )后(hòu )世(shì )。况(kuàng )前(qián )代(dài )之(zhī )入(rù )继(jì )者(zhě ),多(duō )于(yú )宫(gōng )车(chē )晏(yàn )驾(jià )之(zhī )后(hòu ),援(yuán )立(lì )之(zhī )策(cè ),或(huò )出(chū )母(mǔ )后(hòu ),或(huò )出(chū )臣(chén )下(xià ),非(fēi )如(rú )仁(rén )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )年(nián )龄(líng )未(wèi )衰(shuāi ),深(shēn )惟(wéi )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )重(zhòng ),祗(zhī )承(chéng )天(tiān )地(dì )之(zhī )意(yì ),于(yú )宗(zōng )室(shì )中(zhōng )简(jiǎn )拔(bá )圣(shèng )明(míng ),授(shòu )以(yǐ )大(dà )业(yè )。濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng )虽(suī )于(yú )陛(bì )下(xià )有(yǒu )天(tiān )性(xìng )之(zhī )亲(qīn ),顾(gù )复(fù )之(zhī )恩(ēn ),然(rán )陛(bì )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )负(fù )扆(yǐ )端(duān )冕(miǎn ),富(fù )有(yǒu )四(sì )海(hǎi ),子(zǐ )子(zǐ )孙(sūn )孙(sūn )万(wàn )世(shì )相(xiàng )承(chéng )者(zhě ),皆(jiē )先(xiān )帝(dì )之(zhī )德(dé )也(yě )。臣(chén )等(děng )窃(qiè )谓(wèi )今(jīn )日(rì )所(suǒ )以(yǐ )崇(chóng )奉(fèng )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng )典(diǎn )礼(lǐ ),宜(yí )准(zhǔn )先(xiān )朝(cháo )封(fēng )赠(zèng )期(qī )亲(qīn )尊(zūn )属(shǔ )故(gù )事(shì ),高(gāo )官(guān )大(dà )国(guó ),极(jí )其(qí )尊(zūn )崇(chóng )。谯(qiáo )国(guó )、襄(xiāng )国(guó )太(tài )夫(fū )人(rén )、仙(xiān )游(yóu )县(xiàn )君(jūn ),亦(yì )改(gǎi )封(fēng )大(dà )国(guó )太(tài )夫(fū )人(rén )。考(kǎo )之(zhī )古(gǔ )今(jīn ),实(shí )为(wéi )宜(yí )称(chēng )。”议(yì )上(shàng ),中(zhōng )书(shū )奏(zòu )王(wáng )珪(guī )等(děng )议(yì ),未(wèi )见(jiàn )详(xiáng )定(dìng )濮(pú )王(wáng )当(dāng )称(chēng )何(hé )亲(qīn ),名(míng )与(yǔ )不(bú )名(míng )。

于(yú )是(shì )珪(guī )等(děng )议(yì ):“濮(pú )王(wáng )于(yú )仁(rén )宗(zōng )为(wéi )史(shǐ ),于(yú )皇(huáng )帝(dì )宜(yí )称(chēng )皇(huáng )伯(bó )而(ér )不(bú )名(míng ),如(rú )楚(chǔ )王(wáng )、泾(jīng )王(wáng )故(gù )事(shì )。”时(shí )议(yì )者(zhě )或(huò )欲(yù )称(chēng )皇(huáng )伯(bó )考(kǎo ),天(tiān )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )曰(yuē ):“真(zhēn )宗(zōng )以(yǐ )太(tài )祖(zǔ )为(wéi )皇(huáng )伯(bó )考(kǎo ),非(fēi )可(kě )加(jiā )于(yú )濮(pú )王(wáng )也(yě )。”

中(zhōng )书(shū )又(yòu )奏(zòu ):“按(àn )《仪(yí )礼(lǐ )》:为(wéi )人(rén )后(hòu )者(zhě )为(wéi )其(qí )父(fù )母(mǔ )服(fú )。’及(jí )按(àn )令(lìng )文(wén )与(yǔ )《五(wǔ )服(fú )年(nián )月(yuè )敕(chì )》,并(bìng )云(yún )‘为(wéi )人(rén )后(hòu )者(zhě )为(wéi )其(qí )所(suǒ )后(hòu )父(fù )母(mǔ )斩(zhǎn )衰(shuāi )三(sān )年(nián ),为(wéi )人(rén )后(hòu )者(zhě )为(wéi )其(qí )父(fù )母(mǔ )齐(qí )衰(shuāi )期(qī )。’即(jí )出(chū )继(jì )之(zhī )子(zǐ )于(yú )所(suǒ )继(jì )、所(suǒ )生(shēng )父(fù )母(mǔ )皆(jiē )称(chēng )父(fù )母(mǔ )。又(yòu ),汉(hàn )宣(xuān )帝(dì )、光(guāng )武(wǔ ),皆(jiē )称(chēng )其(qí )父(fù )为(wéi )皇(huáng )考(kǎo )。今(jīn )王(wáng )珪(guī )等(děng )议(yì )称(chēng )皇(huáng )伯(bó ),于(yú )典(diǎn )礼(lǐ )未(wèi )见(jiàn )明(míng )据(jù )。请(qǐng )下(xià )尚(shàng )书(shū )省(shěng ),集(jí )三(sān )省(shěng )、御(yù )史(shǐ )台(tái )官(guān )议(yì )。”诏(zhào )从(cóng )之(zhī )。

执(zhí )政(zhèng )意(yì )朝(cháo )士(shì )必(bì )有(yǒu )迎(yíng )合(hé )者(zhě ),而(ér )台(tái )谏(jiàn )皆(jiē )是(shì )王(wáng )珪(guī )等(děng ),议(yì )论(lùn )汹(xiōng )汹(xiōng ),未(wèi )及(jí )上(shàng )。太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),辛(xīn )亥(hài ),内(nèi )出(chū )手(shǒu )书(shū )切(qiē )责(zé )韩(hán )琦(qí )等(děng ),以(yǐ )不(bú )当(dāng )议(yì )称(chēng )皇(huáng )考(kǎo )。而(ér )琦(qí )等(děng )奏(zòu ):“太(tài )后(hòu )以(yǐ )珪(guī )等(děng )议(yì )称(chēng )皇(huáng )伯(bó )为(wéi )无(wú )稽(jī ),且(qiě )欲(yù )缓(huǎn )其(qí )事(shì ),须(xū )太(tài )后(hòu )意(yì )解(jiě )。”甲(jiǎ )寅(yín ),降(jiàng )诏(zhào )罢(bà )尚(shàng )书(shū )省(shěng )集(jí )议(yì ),令(lìng )有(yǒu )司(sī )博(bó )求(qiú )典(diǎn )故(gù ),务(wù )合(hé )礼(lǐ )经(jīng )以(yǐ )闻(wén )。

翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )范(fàn )镇(zhèn ),时(shí )判(pàn )太(tài )常(cháng )寺(sì ),即(jí )率(lǜ )礼(lǐ )官(guān )上(shàng )言(yán ):“汉(hàn )宣(xuān )帝(dì )于(yú )昭(zhāo )帝(dì )为(wéi )孙(sūn ),光(guāng )武(wǔ )于(yú )平(píng )帝(dì )为(wéi )祖(zǔ ),则(zé )其(qí )父(fù )容(róng )可(kě )以(yǐ )称(chēng )皇(huáng )考(kǎo ),然(rán )议(yì )者(zhě )犹(yóu )或(huò )非(fēi )之(zhī ),谓(wèi )其(qí )以(yǐ )小(xiǎo )宗(zōng )而(ér )合(hé )大(dà )宗(zōng )之(zhī )统(tǒng )也(yě )。今(jīn )陛(bì )下(xià )既(jì )考(kǎo )仁(rén )宗(zōng ),又(yòu )考(kǎo )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng ),则(zé )其(qí )失(shī )非(fēi )特(tè )汉(hàn )宣(xuān )、光(guāng )武(wǔ )之(zhī )比(bǐ )矣(yǐ )。凡(fán )称(chēng )帝(dì )若(ruò )皇(huáng )若(ruò )皇(huáng )考(kǎo ),立(lì )寝(qǐn )庙(miào ),论(lùn )昭(zhāo )穆(mù ),皆(jiē )非(fēi )是(shì )。”因(yīn )具(jù )列(liè )《仪(yí )礼(lǐ )》及(jí )《汉(hàn )书(shū )》论(lùn )议(yì )、魏(wèi )明(míng )帝(dì )诏(zhào )为(wéi )五(wǔ )篇(piān ),奏(zòu )之(zhī )。执(zhí )政(zhèng )得(dé )奏(zòu ),怒(nù ),召(zhào )镇(zhèn )责(zé )曰(yuē ):“诏(zhào )书(shū )云(yún )当(dāng )令(lìng )检(jiǎn )详(xiáng ),奈(nài )何(hé )遽(jù )列(liè )上(shàng )邪(xié )?”镇(zhèn )曰(yuē ):“有(yǒu )司(sī )得(dé )诏(zhào )书(shū ),不(bú )敢(gǎn )稽(jī )留(liú ),即(jí )以(yǐ )闻(wén ),乃(nǎi )其(qí )职(zhí )也(yě ),奈(nài )何(hé )更(gèng )以(yǐ )为(wéi )罪(zuì )乎(hū )!”

于(yú )是(shì )台(tái )官(guān )自(zì )中(zhōng )丞(chéng )贾(jiǎ )黯(àn )以(yǐ )下(xià )各(gè )有(yǒu )奏(zòu ),乞(qǐ )早(zǎo )从(cóng )王(wáng )珪(guī )等(děng )议(yì )。侍(shì )御(yù )史(shǐ )知(zhī )杂(zá )事(shì )吕(lǚ )诲(huì )言(yán ):“朝(cháo )廷(tíng )既(jì )知(zhī )议(yì )论(lùn )不(bú )一(yī ),当(dāng )辨(biàn )正(zhèng )是(shì )非(fēi ),参(cān )合(hé )众(zhòng )意(yì ),明(míng )所(suǒ )适(shì )从(cóng ),岂(qǐ )可(kě )事(shì )未(wèi )有(yǒu )定(dìng ),遽(jù )罢(bà )集(jí )议(yì ),还(hái )付(fù )所(suǒ )司(sī )!诏(zhào )命(mìng )反(fǎn )复(fù ),非(fēi )所(suǒ )适(shì )从(cóng ),岂(qǐ )可(kě )事(shì )未(wèi )有(yǒu )定(dìng ),遽(jù )罢(bà )集(jí )议(yì ),还(hái )付(fù )所(suǒ )司(sī )!诏(zhào )命(mìng )反(fǎn )复(fù ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )示(shì )至(zhì )公(gōng )于(yú )天(tiān )下(xià )也(yě )。汉(hàn )宣(xuān )、光(guāng )武(wǔ )皆(jiē )称(chēng )父(fù )为(wéi )皇(huáng )考(kǎo )者(zhě ),二(èr )帝(dì )上(shàng )承(chéng )本(běn )宗(zōng ),皆(jiē )非(fēi )旁(páng )继(jì ),与(yǔ )今(jīn )事(shì )体(tǐ )略(luè )不(bú )相(xiàng )类(lèi )。据(jù )王(wáng )珪(guī )等(děng )议(yì ),濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng )于(yú )仁(rén )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì ),其(qí )属(shǔ )为(wéi )兄(xiōng ),于(yú )皇(huáng )帝(dì )合(hé )称(chēng )皇(huáng )伯(bó )而(ér )不(bú )名(míng ),于(yú )礼(lǐ )得(dé )矣(yǐ )。及(jí )引(yǐn )元(yuán )佐(zuǒ )、元(yuán )俨(yǎn )称(chēng )皇(huáng )兄(xiōng )、皇(huáng )叔(shū )之(zhī )类(lèi ),皆(jiē )本(běn )朝(cháo )典(diǎn )礼(lǐ ),安(ān )得(dé )谓(wèi )之(zhī )无(wú )据(jù )!窃(qiè )原(yuán )敕(chì )意(yì ),直(zhí )欲(yù )加(jiā )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng )为(wéi )皇(huáng )考(kǎo ),与(yǔ )仁(rén )庙(miào )同(tóng )称(chēng ),此(cǐ )事(shì )非(fēi )出(chū )清(qīng )衷(zhōng ),必(bì )佞(nìng )臣(chén )建(jiàn )白(bái ),苟(gǒu )悦(yuè )圣(shèng )情(qíng )。二(èr )三(sān )辅(fǔ )臣(chén )不(bú )能(néng )为(wéi )陛(bì )下(xià )开(kāi )陈(chén )正(zhèng )论(lùn ),又(yòu )将(jiāng )启(qǐ )其(qí )间(jiān )隙(xì ),违(wéi )背(bèi )礼(lǐ )义(yì ),惑(huò )乱(luàn )人(rén )情(qíng ),忘(wàng )先(xiān )帝(dì )之(zhī )眷(juàn )荷(hé ),陷(xiàn )陛(bì )下(xià )于(yú )非(fēi )正(zhèng ),得(dé )为(wéi )忠(zhōng )乎(hū )?伏(fú )望(wàng )陛(bì )下(xià )别(bié )降(jiàng )诏(zhào )旨(zhǐ ),以(yǐ )王(wáng )珪(guī )等(děng )议(yì )为(wéi )定(dìng ),取(qǔ )前(qián )后(hòu )所(suǒ )献(xiàn )不(bú )一(yī )之(zhī )论(lùn ),尽(jìn )降(jiàng )出(chū )外(wài ),辨(biàn )正(zhèng )是(shì )非(fēi ),明(míng )其(qí )有(yǒu )罪(zuì ),置(zhì )之(zhī )于(yú )法(fǎ ),可(kě )以(yǐ )涣(huàn )释(shì )群(qún )疑(yí ),杜(dù )绝(jué )邪(xié )论(lùn )。”诲(huì )前(qián )后(hòu )三(sān )奏(zòu ),皆(jiē )留(liú )中(zhōng )不(bú )行(háng )。

司(sī )马(mǎ )光(guāng )言(yán ):“政(zhèng )府(fǔ )言(yán )‘《仪(yí )礼(lǐ )》、令(lìng )文(wén )、《五(wǔ )服(fú )年(nián )月(yuè )敕(chì )》,皆(jiē )云(yún )为(wéi )人(rén )后(hòu )者(zhě )为(wéi )其(qí )父(fù )母(mǔ ),即(jí )出(chū )继(jì )之(zhī )子(zǐ )于(yú )所(suǒ )生(shēng )皆(jiē )称(chēng )父(fù )母(mǔ )。’臣(chén )按(àn )礼(lǐ )法(fǎ ),必(bì )须(xū )指(zhǐ )事(shì )立(lì )文(wén ),使(shǐ )人(rén )晓(xiǎo )解(jiě )。今(jīn )欲(yù )言(yán )为(wéi )人(rén )后(hòu )者(zhě )为(wéi )其(qí )父(fù )母(mǔ )之(zhī )服(fú ),若(ruò )不(bú )谓(wèi )之(zhī )父(fù )母(mǔ ),不(bú )知(zhī )如(rú )何(hé )立(lì )文(wén )?此(cǐ )乃(nǎi )政(zhèng )府(fǔ )欺(qī )罔(wǎng )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén ),谓(wèi )其(qí )皆(jiē )不(bú )识(shí )文(wén )理(lǐ )也(yě )。又(yòu )言(yán )‘汉(hàn )宣(xuān )帝(dì )、光(guāng )武(wǔ )皆(jiē )称(chēng )其(qí )父(fù )为(wéi )皇(huáng )考(kǎo )。’臣(chén )按(àn )宣(xuān )帝(dì )承(chéng )昭(zhāo )帝(dì )之(zhī )后(hòu ),以(yǐ )孙(sūn )继(jì )祖(zǔ ),故(gù )尊(zūn )其(qí )父(fù )为(wéi )皇(huáng )考(kǎo ),而(ér )不(bú )敢(gǎn )尊(zūn )其(qí )祖(zǔ )为(wéi )皇(huáng )祖(zǔ )考(kǎo ),以(yǐ )其(qí )与(yǔ )昭(zhāo )穆(mù )同(tóng )故(gù )也(yě )。光(guāng )武(wǔ )起(qǐ )布(bù )衣(yī ),诛(zhū )王(wáng )莽(mǎng ),亲(qīn )冒(mào )矢(shǐ )石(shí )以(yǐ )得(dé )天(tiān )下(xià ),名(míng )为(wéi )中(zhōng )兴(xìng ),其(qí )实(shí )创(chuàng )业(yè ),虽(suī )自(zì )立(lì )七(qī )庙(miào ),犹(yóu )非(fēi )太(tài )过(guò ),但(dàn )称(chēng )皇(huáng )考(kǎo ),其(qí )谦(qiān )损(sǔn )甚(shèn )矣(yǐ )。今(jīn )陛(bì )下(xià )亲(qīn )为(wéi )仁(rén )宗(zōng )之(zhī )子(zǐ )以(yǐ )承(chéng )大(dà )业(yè ),《传(chuán )》曰(yuē ):‘国(guó )无(wú )二(èr )君(jūn ),家(jiā )无(wú )二(èr )尊(zūn )。’若(ruò )使(shǐ )尊(zūn )濮(pú )王(wáng )为(wéi )皇(huáng )考(kǎo ),则(zé )置(zhì )仁(rén )宗(zōng )于(yú )何(hé )地(dì )乎(hū )?政(zhèng )府(fǔ )前(qián )以(yǐ )二(èr )帝(dì )不(bú )加(jiā )尊(zūn )号(hào )于(yú )其(qí )父(fù )祖(zǔ ),引(yǐn )以(yǐ )为(wéi )法(fǎ )则(zé )可(kě )矣(yǐ );若(ruò )谓(wèi )皇(huáng )考(kǎo )之(zhī )名(míng )亦(yì )可(kě )施(shī )于(yú )今(jīn )日(rì ),则(zé )事(shì )恐(kǒng )不(bú )侔(móu )。设(shè )使(shǐ )仁(rén )宗(zōng )尚(shàng )御(yù )天(tiān )下(xià ),濮(pú )王(wáng )亦(yì )万(wàn )福(fú ),当(dāng )是(shì )之(zhī )时(shí ),命(mìng )陛(bì )下(xià )为(wéi )皇(huáng )子(zǐ ),则(zé )不(bú )知(zhī )谓(wèi )濮(pú )王(wáng )为(wéi )父(fù )为(wéi )伯(bó )?若(ruò )先(xiān )帝(dì )在(zài )则(zé )称(chēng )伯(bó ),殁(mò )则(zé )称(chēng )父(fù ),臣(chén )计(jì )陛(bì )下(xià )必(bì )不(bú )为(wéi )此(cǐ )也(yě )。以(yǐ )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),濮(pú )王(wáng )当(dāng )称(chēng )皇(huáng )伯(bó ),又(yòu )何(hé )疑(yí )焉(yān )?愿(yuàn )陛(bì )下(xià )上(shàng )稽(jī )古(gǔ )典(diǎn ),下(xià )顺(shùn )众(zhòng )志(zhì ),以(yǐ )礼(lǐ )崇(chóng )奉(fèng )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng ),如(rú )珪(guī )等(děng )所(suǒ )议(yì )。”

枢(shū )密(mì )使(shǐ )、户(hù )部(bù )尚(shàng )书(shū )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )富(fù )弼(bì ),累(lèi )上(shàng )章(zhāng )以(yǐ )疾(jí )求(qiú )罢(bà ),至(zhì )二(èr )十(shí )馀(yú )上(shàng ),帝(dì )固(gù )欲(yù )留(liú )之(zhī ),不(bú )可(kě )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),罢(bà )为(wéi )镇(zhèn )海(hǎi )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )、判(pàn )河(hé )阳(yáng )。初(chū )除(chú )仆(pú )射(shè )及(jí )使(shǐ )相(xiàng )、弼(bì )八(bā )上(shàng )章(zhāng ),乞(qǐ )以(yǐ )本(běn )官(guān )出(chū )守(shǒu ),不(bú )从(cóng )。将(jiāng )行(háng ),又(yòu )乞(qǐ )罢(bà )使(shǐ )相(xiàng )或(huò )仆(pú )射(shè )一(yī )官(guān ),许(xǔ )罢(bà )仆(pú )射(shè )而(ér )改(gǎi )制(zhì )焉(yān )。

丙(bǐng )寅(yín ),诏(zhào )曰(yuē ):“事(shì )有(yǒu )先(xiān )后(hòu ),故(gù )制(zhì )有(yǒu )隆(lóng )杀(shā );礼(lǐ )有(yǒu )重(zhòng )轻(qīng ),故(gù )用(yòng )有(yǒu )丰(fēng )约(yuē )。凡(fán )郊(jiāo )庙(miào )所(suǒ )以(yǐ )奉(fèng )天(tiān )地(dì )祖(zǔ )宗(zōng )者(zhě ),宜(yí )如(rú )故(gù )事(shì );若(ruò )乘(chéng )舆(yú )服(fú )御(yù )之(zhī )费(fèi ),其(qí )务(wù )减(jiǎn )省(shěng )。”

丙(bǐng )子(zǐ ),放(fàng )宫(gōng )女(nǚ )百(bǎi )八(bā )十(shí )人(rén )。

辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )太(tài )后(hòu )射(shè )获(huò )熊(xióng ),赏(shǎng )赉(lài )百(bǎi )官(guān )有(yǒu )差(chà )。

丁(dīng )丑(chǒu ),太(tài )白(bái )昼(zhòu )见(jiàn )。

戊(wù )寅(yín ),观(guān )文(wén )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )、尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )贾(jiǎ )昌(chāng )朝(cháo )卒(zú )。帝(dì )幸(xìng )其(qí )宅(zhái )奠(diàn )之(zhī ),赠(zèng )司(sī )空(kōng )兼(jiān )侍(shì )中(zhōng ),谥(shì )曰(yuē )文(wén )元(yuán )。御(yù )篆(zhuàn )墓(mù )碑(bēi )曰(yuē )“大(dà )儒(rú )元(yuán )老(lǎo )之(zhī )碑(bēi )”。昌(chāng )朝(cháo )在(zài )侍(shì )从(cóng ),多(duō )得(dé )名(míng )誉(yù ),及(jí )执(zhí )政(zhèng ),以(yǐ )结(jié )宫(gōng )人(rén )、宦(huàn )官(guān ),数(shù )为(wéi )谏(jiàn )官(guān )御(yù )史(shǐ )所(suǒ )攻(gōng )云(yún )。

己(jǐ )卯(mǎo ),群(qún )臣(chén )上(shàng )尊(zūn )号(hào )曰(yuē )体(tǐ )乾(qián )膺(yīng )历(lì )文(wén )武(wǔ )睿(ruì )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì ),诏(zhào )答(dá )不(bú )允(yǔn )。

庚(gēng )辰(chén ),以(yǐ )淮(huái )南(nán )节(jiē )度(dù )使(shǐ )兼(jiān )侍(shì )中(zhōng )文(wén )彦(yàn )博(bó )为(wéi )枢(shū )密(mì )使(shǐ )。初(chū ),彦(yàn )博(bó )自(zì )河(hé )南(nán )入(rù )见(jiàn ),帝(dì )谓(wèi )曰(yuē ):“朕(zhèn )在(zài )此(cǐ )位(wèi ),卿(qīng )之(zhī )力(lì )也(yě )。”彦(yàn )博(bó )对(duì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )登(dēng )储(chǔ )纂(zuǎn )极(jí ),乃(nǎi )先(xiān )帝(dì )圣(shèng )意(yì ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )协(xié )赞(zàn )之(zhī )功(gōng ),臣(chén )何(hé )与(yǔ )焉(yān )!”帝(dì )曰(yuē ):“备(bèi )闻(wén )始(shǐ )议(yì ),卿(qīng )于(yú )朕(zhèn )有(yǒu )恩(ēn )。”彦(yàn )博(bó )逊(xùn )避(bì )不(bú )敢(gǎn )当(dāng )。帝(dì )曰(yuē ):“暂(zàn )烦(fán )西(xī )行(háng ),即(jí )召(zhào )还(hái )矣(yǐ )。”彦(yàn )博(bó )行(háng )未(wèi )至(zhì )永(yǒng )兴(xìng ),亟(jí )有(yǒu )是(shì )命(mìng ),又(yòu )遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )促(cù )之(zhī )。

枢(shū )密(mì )使(shǐ )、吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng )张(zhāng )昪(biàn )罢(bà )为(wéi )彰(zhāng )信(xìn )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),平(píng )章(zhāng )事(shì )、判(pàn )许(xǔ )州(zhōu )。昪(biàn )久(jiǔ )在(zài )病(bìng )告(gào ),求(qiú )罢(bà ),凡(fán )七(qī )上(shàng )章(zhāng ),乃(nǎi )得(dé )请(qǐng )。

先(xiān )是(shì )韩(hán )琦(qí )、曾(céng )公(gōng )亮(liàng )欲(yù )迁(qiān )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )为(wéi )枢(shū )密(mì )使(shǐ ),将(jiāng )进(jìn )拟(nǐ ),不(bú )以(yǐ )告(gào )修(xiū )。修(xiū )觉(jiào )其(qí )意(yì ),谓(wèi )两(liǎng )人(rén )曰(yuē ):“今(jīn )天(tiān )子(zǐ )谅(liàng )阴(yīn ),母(mǔ )后(hòu )垂(chuí )帘(lián ),而(ér )二(èr )三(sān )大(dà )臣(chén )自(zì )相(xiàng )位(wèi )置(zhì ),何(hé )以(yǐ )示(shì )天(tiān )下(xià )!”两(liǎng )人(rén )服(fú )其(qí )言(yán ),遽(jù )止(zhǐ )。及(jí )昪(biàn )去(qù )位(wèi ),帝(dì )遂(suí )欲(yù )用(yòng )修(xiū ),修(xiū )又(yòu )力(lì )辞(cí )不(bú )拜(bài )。

辛(xīn )巳(sì ),以(yǐ )权(quán )三(sān )司(sī )使(shǐ )、龙(lóng )图(tú )阁(gé )学(xué )士(shì )、工(gōng )部(bù )侍(shì )郎(láng )吕(lǚ )公(gōng )弼(bì )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )。公(gōng )弼(bì )上(shàng )言(yán ):“谏(jiàn )官(guān )、御(yù )史(shǐ ),耳(ěr )目(mù )之(zhī )官(guān ),比(bǐ )来(lái )言(yán )事(shì )罕(hǎn )见(jiàn )采(cǎi )用(yòng ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )达(dá )四(sì )聪(cōng )也(yě )。陛(bì )下(xià )当(dāng )以(yǐ )政(zhèng )事(shì )责(zé )成(chéng )大(dà )臣(chén ),而(ér )委(wěi )视(shì )听(tīng )于(yú )台(tái )谏(jiàn ),非(fēi )其(qí )人(rén )则(zé )黜(chù )之(zhī )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )言(yán )路(lù )通(tōng )而(ér )视(shì )听(tīng )广(guǎng )矣(yǐ )。”

以(yǐ )端(duān )明(míng )殿(diàn )学(xué )士(shì )、知(zhī )成(chéng )都(dōu )府(fǔ )韩(hán )绛(jiàng )权(quán )知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ ),寻(xún )迁(qiān )三(sān )司(sī )使(shǐ )。绛(jiàng )在(zài )成(chéng )都(dōu )凡(fán )再(zài )岁(suì )。始(shǐ ),张(zhāng )咏(yǒng )镇(zhèn )蜀(shǔ )时(shí ),春(chūn )籴(dí )米(mǐ ),秋(qiū )籴(dí )盐(yán ),官(guān )给(gěi )券(quàn ),以(yǐ )惠(huì )贫(pín )弱(ruò )。岁(suì )久(jiǔ ),券(quàn )皆(jiē )转(zhuǎn )入(rù )富(fù )室(shì )。绛(jiàng )削(xuē )除(chú )旧(jiù )籍(jí ),召(zhào )贫(pín )民(mín )别(bié )予(yǔ )券(quàn ),且(qiě )令(lìng )三(sān )岁(suì )视(shì )贫(pín )富(fù )辄(zhé )易(yì )之(zhī ),豪(háo )右(yòu )不(bú )得(dé )逞(chěng )。蜀(shǔ )与(yǔ )夷(yí )接(jiē ),边(biān )人(rén )伐(fá )木(mù )境(jìng )上(shàng ),数(shù )侵(qīn )争(zhēng ),因(yīn )下(xià )令(lìng )禁(jìn )伐(fá )木(mù )。又(yòu )以(yǐ )兵(bīng )守(shǒu )蚕(cán )崖(yá ),闭(bì )绝(jué )蕃(fān )部(bù )往(wǎng )来(lái )就(jiù )威(wēi )、茂(mào )交(jiāo )易(yì )。异(yì )时(shí )内(nèi )侍(shì )使(shǐ )蜀(shǔ ),给(gěi )酒(jiǔ )场(chǎng )吏(lì )主(zhǔ )贸(mào )卖(mài ),因(yīn )倍(bèi )取(qǔ )以(yǐ )资(zī )费(fèi ),绛(jiàng )奏(zòu )请(qǐng )加(jiā )禁(jìn )约(yuē ),帝(dì )敕(chì )内(nèi )侍(shì )省(shěng )著(zhe )为(wéi )令(lìng ),每(měi )行(háng )必(bì )申(shēn )戒(jiè )焉(yān )。及(jí )在(zài )三(sān )司(sī ),又(yòu )请(qǐng )以(yǐ )川(chuān )、峡(xiá )四(sì )路(lù )田(tián )谷(gǔ )输(shū )常(cháng )平(píng )仓(cāng ),而(ér )随(suí )其(qí )事(shì )任(rèn )、道(dào )里(lǐ )差(chà )次(cì ),给(gěi )直(zhí )以(yǐ )平(píng )物(wù )价(jià )。帝(dì )叹(tàn )曰(yuē ):“众(zhòng )方(fāng )姑(gū )息(xī ),卿(qīng )独(dú )不(bú )徇(xùn )时(shí )邪(xié )!”即(jí )行(háng )之(zhī )。内(nèi )诸(zhū )司(sī )吏(lì )有(yǒu )干(gàn )恩(ēn )泽(zé )者(zhě ),绛(jiàng )执(zhí )不(bú )可(kě ),帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )初(chū )不(bú )知(zhī ),当(dāng )为(wéi )卿(qīng )改(gǎi )。”而(ér )干(gàn )者(zhě )不(bú )已(yǐ ),绛(jiàng )执(zhí )益(yì )坚(jiān ),因(yīn )为(wéi )帝(dì )言(yán );“身(shēn )犯(fàn )众(zhòng )怒(nù ),惧(jù )有(yǒu )飞(fēi )语(yǔ )。”帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )在(zài )籓(bān )邸(dǐ ),颇(pō )闻(wén )有(yǒu )司(sī )以(yǐ )国(guó )事(shì )为(wéi )人(rén )情(qíng )。卿(qīng )所(suǒ )守(shǒu )固(gù )善(shàn ),何(hé )惮(dàn )于(yú )谗(chán )!”先(xiān )是(shì )宫(gōng )中(zhōng )所(suǒ )用(yòng )财(cái )费(fèi ),悉(xī )以(yǐ )合(hé )同(tóng )凭(píng )由(yóu )取(qǔ )之(zhī ),绛(jiàng )请(qǐng )有(yǒu )例(lì )者(zhě )悉(xī )付(fù )有(yǒu )司(sī ),于(yú )是(shì )三(sān )司(sī )始(shǐ )得(dé )会(huì )计(jì )。

以(yǐ )知(zhī )制(zhì )诰(gào )沈(shěn )遘(gòu )为(wéi )龙(lóng )图(tú )阁(gé )直(zhí )学(xué )士(shì )、权(quán )知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )。遘(gòu )为(wéi )人(rén )轻(qīng )俊(jùn )明(míng )敏(mǐn ),通(tōng )达(dá )世(shì )务(wù )。前(qián )知(zhī )杭(háng )州(zhōu ),民(mín )或(huò )贫(pín )不(bú )能(néng )葬(zàng ),给(gěi )以(yǐ )公(gōng )使(shǐ )钱(qián )。嫁(jià )孤(gū )女(nǚ )数(shù )百(bǎi )人(rén )。倡(chàng )优(yōu )养(yǎng )良(liáng )家(jiā )女(nǚ )者(zhě ),夺(duó )归(guī )其(qí )父(fù )母(mǔ )。接(jiē )遇(yù )士(shì )大(dà )夫(fū ),多(duō )得(dé )其(qí )欢(huān )心(xīn )。部(bù )吏(lì )皆(jiē )乐(lè )倾(qīng )尽(jìn ),为(wéi )之(zhī )耳(ěr )目(mù ),刺(cì )里(lǐ )卷(juàn )长(zhǎng )短(duǎn ),纤(xiān )悉(xī )必(bì )知(zhī ),故(gù )事(shì )至(zhì )立(lì )断(duàn ),众(zhòng )莫(mò )不(bú )骇(hài )伏(fú )。小(xiǎo )民(mín )有(yǒu )犯(fàn ),情(qíng )稍(shāo )不(bú )善(shàn ),不(bú )问(wèn )法(fǎ )轻(qīng )重(zhòng ),辄(zhé )刺(cì )为(wéi )兵(bīng ),奸(jiān )猾(huá )屏(píng )息(xī )。时(shí )鞠(jū )真(zhēn )卿(qīng )提(tí )点(diǎn )刑(xíng )狱(yù ),欲(yù )按(àn )其(qí )事(shì ),移(yí )州(zhōu )诘(jié )问(wèn ),遘(gòu )为(wéi )稍(shāo )弛(chí )所(suǒ )刺(cì )卒(zú ),给(gěi )以(yǐ )公(gōng )据(jù ),复(fù )为(wéi )民(mín )。会(huì )遘(gòu )召(zhào )还(hái ),真(zhēn )卿(qīng )亦(yì )罢(bà )去(qù ),事(shì )遂(suí )寝(qǐn )。议(yì )者(zhě )以(yǐ )其(qí )严(yán )比(bǐ )孙(sūn )沔(miǎn ),然(rán )沔(miǎn )虽(suī )苛(kē )暴(bào ),锐(ruì )于(yú )惩(chéng )恶(è ),至(zhì )遘(gòu ),善(shàn )人(rén )亦(yì )惧(jù )焉(yān )。其(qí )治(zhì )开(kāi )封(fēng )如(rú )治(zhì )杭(háng ),晨(chén )起(qǐ )视(shì )事(shì ),及(jí )午(wǔ )事(shì )毕(bì ),出(chū )与(yǔ )宾(bīn )旧(jiù )往(wǎng )还(hái ),从(cóng )容(róng )谈(tán )笑(xiào )以(yǐ )示(shì )有(yǒu )馀(yú ),士(shì )大(dà )夫(fū )交(jiāo )称(chēng )其(qí )能(néng )。逾(yú )月(yuè ),加(jiā )龙(lóng )图(tú )阁(gé )学(xué )士(shì ),寻(xún )迁(qiān )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )。以(yǐ )母(mǔ )丧(sàng )去(qù )位(wèi ),遽(jù )卒(zú )。

八(bā )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín ),大(dà )雨(yǔ )。辛(xīn )卯(mǎo ),地(dì )涌(yǒng )水(shuǐ ),坏(huài )官(guān )私(sī )庐(lú )舍(shě ),漂(piāo )杀(shā )人(rén )畜(chù )不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。帝(dì )御(yù )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn ),宰(zǎi )相(xiàng )而(ér )下(xià ),朝(cháo )参(cān )者(zhě )十(shí )数(shù )人(rén )而(ér )已(yǐ )。诏(zhào )开(kāi )西(xī )华(huá )门(mén )以(yǐ )泄(xiè )宫(gōng )中(zhōng )积(jī )水(shuǐ ),水(shuǐ )奔(bēn )激(jī )东(dōng )殿(diàn ),侍(shì )班(bān )班(bān )屋(wū )皆(jiē )摧(cuī )没(méi )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),命(mìng )盐(yán )铁(tiě )副(fù )使(shǐ )杨(yáng )佐(zuǒ )等(děng )提(tí )举(jǔ )修(xiū )诸(zhū )军(jūn )班(bān )营(yíng )屋(wū ),虞(yú )部(bù )郎(láng )中(zhōng )来(lái )令(lìng )孙(sūn )等(děng )八(bā )人(rén )就(jiù )赐(cì )水(shuǐ )死(sǐ )诸(zhū )军(jūn )民(mín )钱(qián ),葬(zàng )祭(jì )其(qí )无(wú )主(zhǔ )者(zhě )。

乙(yǐ )未(wèi ),下(xià )诏(zhào )求(qiú )直(zhí )言(yán )。

司(sī )马(mǎ )光(guāng )疏(shū )曰(yuē ):“顷(qǐng )暴(bào )雨(yǔ )大(dà )至(zhì ),川(chuān )泽(zé )皆(jiē )溢(yì ),都(dōu )城(chéng )摧(cuī )圮(pǐ ),庐(lú )舍(shě )覆(fù )没(méi )殆(dài )尽(jìn ),死(sǐ )于(yú )压(yā )溺(nì )者(zhě )不(bú )可(kě )胜(shèng )纪(jì ),此(cǐ )乃(nǎi )非(fēi )常(cháng )之(zhī )大(dà )灾(zāi )。意(yì )者(zhě )陛(bì )下(xià )于(yú )举(jǔ )动(dòng )循(xún )守(shǒu )之(zhī )间(jiān ),万(wàn )一(yī )有(yǒu )所(suǒ )未(wèi )思(sī )乎(hū )?敢(gǎn )以(yǐ )愚(yú )虑(lǜ )言(yán )之(zhī ),盖(gài )有(yǒu )三(sān )焉(yān ):窃(qiè )惟(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )保(bǎo )育(yù )圣(shèng )躬(gōng ),在(zài )于(yú )襁(qiǎng )褓(bǎo ),陛(bì )下(xià )入(rù )承(chéng )大(dà )统(tǒng ),初(chū )得(dé )疾(jí )时(shí ),外(wài )间(jiān )传(chuán )言(yán ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )于(yú )先(xiān )帝(dì )梓(zǐ )宫(gōng )前(qián )为(wéi )陛(bì )下(xià )叩(kòu )头(tóu )祈(qí )请(qǐng ),额(é )为(wéi )之(zhī )伤(shāng ),此(cǐ )岂(qǐ )可(kě )谓(wèi )无(wú )慈(cí )爱(ài )之(zhī )心(xīn )于(yú )陛(bì )下(xià )哉(zāi )!不(bú )幸(xìng )为(wéi )谗(chán )贼(zéi )之(zhī )人(rén )交(jiāo )相(xiàng )离(lí )间(jiān ),遂(suí )使(shǐ )两(liǎng )宫(gōng )之(zhī )情(qíng ),介(jiè )然(rán )有(yǒu )隙(xì )。陛(bì )下(xià )为(wéi )人(rén )之(zhī )子(zǐ ),就(jiù )使(shǐ )皇(huáng )太(tài )后(hòu )有(yǒu )不(bú )慈(cí )于(yú )陛(bì )下(xià ),安(ān )可(kě )校(xiào )量(liàng )曲(qǔ )直(zhí ),遂(suí )生(shēng )忿(fèn )恨(hèn ),而(ér )于(yú )爱(ài )恭(gōng )之(zhī )心(xīn )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )备(bèi )乎(hū )!先(xiān )帝(dì )擢(zhuó )陛(bì )下(xià )于(yú )众(zhòng )人(rén )之(zhī )中(zhōng ),自(zì )防(fáng )御(yù )使(shǐ )升(shēng )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),以(yǐ )一(yī )后(hòu )数(shù )公(gōng )主(zhǔ )属(shǔ )于(yú )陛(bì )下(xià ),而(ér )梓(zǐ )宫(gōng )在(zài )殡(bìn ),已(yǐ )失(shī )皇(huáng )太(tài )后(hòu )欢(huān )心(xīn ),长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )数(shù )人(rén ),皆(jiē )屏(píng )居(jū )闲(xián )宫(gōng ),希(xī )曾(céng )省(shěng )见(jiàn ),此(cǐ )陛(bì )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )失(shī )人(rén )心(xīn )之(zhī )始(shǐ )也(yě )。先(xiān )帝(dì )天(tiān )性(xìng )宽(kuān )仁(rén ),重(zhòng )违(wéi )物(wù )议(yì ),晚(wǎn )年(nián )婴(yīng )疾(jí ),厌(yàn )倦(juàn )万(wàn )几(jǐ ),遂(suí )以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì )悉(xī )委(wěi )之(zhī )两(liǎng )府(fǔ ),取(qǔ )舍(shě )黜(chù )陟(zhì ),未(wèi )必(bì )皆(jiē )当(dāng )。及(jí )陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi ),皆(jiē )谓(wèi )必(bì )能(néng )收(shōu )取(qǔ )威(wēi )福(fú ),进(jìn )贤(xián )退(tuì )愚(yú ),使(shǐ )海(hǎi )内(nèi )廓(kuò )然(rán )立(lì )见(jiàn )太(tài )平(píng )。而(ér )陛(bì )下(xià )益(yì )事(shì )谦(qiān )逊(xùn ),深(shēn )自(zì )晦(huì )匿(nì ),凡(fán )百(bǎi )奏(zòu )请(qǐng ),不(bú )肯(kěn )与(yǔ )夺(duó ),知(zhī )人(rén )之(zhī )贤(xián )不(bú )能(néng )举(jǔ ),知(zhī )人(rén )之(zhī )不(bú )肖(xiāo )不(bú )能(néng )退(tuì ),知(zhī )事(shì )之(zhī )非(fēi )不(bú )能(néng )改(gǎi ),知(zhī )事(shì )之(zhī )是(shì )不(bú )能(néng )从(cóng ),大(dà )臣(chén )专(zhuān )权(quán ),甚(shèn )于(yú )先(xiān )朝(cháo ),率(lǜ )意(yì )差(chà )除(chú ),无(wú )所(suǒ )顾(gù )忌(jì ),此(cǐ )天(tiān )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )重(zhòng )失(shī )望(wàng )也(yě )。国(guó )家(jiā )置(zhì )台(tái )谏(jiàn )之(zhī )官(guān ),为(wéi )天(tiān )子(zǐ )耳(ěr )目(mù ),防(fáng )大(dà )臣(chén )壅(yōng )蔽(bì )。朝(cháo )廷(tíng )政(zhèng )事(shì ),皆(jiē )大(dà )臣(chén )裁(cái )定(dìng )施(shī )行(háng ),而(ér )台(tái )谏(jiàn )或(huò )以(yǐ )异(yì )议(yì )干(gàn )之(zhī ),陛(bì )下(xià )当(dāng )自(zì )以(yǐ )圣(shèng )意(yì )察(chá )其(qí )是(shì )非(fēi ),可(kě )行(háng )则(zé )行(háng ),可(kě )止(zhǐ )则(zé )止(zhǐ )。今(jīn )乃(nǎi )复(fù )付(fù )大(dà )臣(chén ),彼(bǐ )安(ān )肯(kěn )以(yǐ )己(jǐ )所(suǒ )行(háng )为(wéi )非(fēi ),以(yǐ )它(tā )人(rén )所(suǒ )言(yán )为(wéi )是(shì )乎(hū )!陛(bì )下(xià )独(dú )取(qǔ )拒(jù )谏(jiàn )之(zhī )名(míng ),大(dà )臣(chén )坐(zuò )得(dé )专(zhuān )权(quán )之(zhī )利(lì ),四(sì )方(fāng )怀(huái )忠(zhōng )之(zhī )士(shì ),皆(jiē )望(wàng )风(fēng )结(jié )舌(shé ),此(cǐ )天(tiān )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )又(yòu )失(shī )望(wàng )也(yě )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )上(shàng )稽(jī )天(tiān )意(yì ),下(xià )顺(shùn )人(rén )心(xīn ),于(yú )此(cǐ )三(sān )者(zhě ),皆(jiē )留(liú )圣(shèng )意(yì ),奉(fèng )事(shì )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),愈(yù )加(jiā )孝(xiào )谨(jǐn ),务(wù )得(dé )欢(huān )心(xīn ),诸(zhū )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ ),时(shí )加(jiā )存(cún )抚(fǔ ),无(wú )令(lìng )失(shī )所(suǒ )。总(zǒng )揽(lǎn )大(dà )柄(bǐng ),勿(wù )以(yǐ )假(jiǎ )人(rén ),选(xuǎn )用(yòng )英(yīng )俊(jùn ),循(xún )名(míng )责(zé )实(shí ),赏(shǎng )功(gōng )罚(fá )罪(zuì ),舍(shě )小(xiǎo )取(qǔ )大(dà ),延(yán )纳(nà )谠(dǎng )言(yán ),虚(xū )心(xīn )从(cóng )善(shàn ),而(ér )皆(jiē )行(háng )以(yǐ )至(zhì )诚(chéng )。则(zé )人(rén )心(xīn )既(jì )悦(yuè ),天(tiān )道(dào )自(zì )和(hé )矣(yǐ )。”

吕(lǚ )诲(huì )言(yán ):“《五(wǔ )行(háng )志(zhì )》曰(yuē ):‘简(jiǎn )宗(zōng )庙(miào ),废(fèi )祭(jì )祀(sì ),水(shuǐ )不(bú )润(rùn )下(xià )。’乃(nǎi )者(zhě )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng )一(yī )事(shì ),始(shǐ )议(yì )或(huò )将(jiāng )与(yǔ )仁(rén )庙(miào )比(bǐ )崇(chóng ),终(zhōng )罢(bà )追(zhuī )封(fēng ),不(bú )及(jí )燕(yàn )王(wáng )之(zhī )例(lì ),礼(lǐ )失(shī )中(zhōng )而(ér )孝(xiào )不(bú )足(zú ),是(shì )亦(yì )几(jǐ )乎(hū )慢(màn )也(yě )。京(jīng )房(fáng )《传(chuán )》曰(yuē ):‘饥(jī )而(ér )不(bú )损(sǔn ),兹(zī )谓(wèi )大(dà )荒(huāng ),厥(jué )灾(zāi )水(shuǐ )。’去(qù )冬(dōng )及(jí )春(chūn ),许(xǔ )、颍(yǐng )等(děng )郡(jùn )大(dà )荒(huāng )。臣(chén )谓(wèi )尚(shàng )方(fāng )不(bú )急(jí )之(zhī )用(yòng ),后(hòu )苑(yuàn )淫(yín )巧(qiǎo )之(zhī )作(zuò ),宜(yí )加(jiā )裁(cái )减(jiǎn ),以(yǐ )崇(chóng )俭(jiǎn )约(yuē ),量(liàng )入(rù )制(zhì )用(yòng ),正(zhèng )在(zài )今(jīn )日(rì )。又(yòu )曰(yuē ):‘辟(pì )遏(è )有(yǒu )德(dé ),厥(jué )灾(zāi )水(shuǐ )。’盖(gài )有(yǒu )德(dé )之(zhī )人(rén )壅(yōng )遏(è )而(ér )不(bú )用(yòng )也(yě )。今(jīn )前(qián )席(xí )详(xiáng )延(yán ),无(wú )非(fēi )籓(bān )邸(dǐ )之(zhī )旧(jiù ),清(qīng )途(tú )进(jìn )用(yòng ),皆(jiē )出(chū )权(quán )幸(xìng )之(zhī )门(mén )。忠(zhōng )良(liáng )之(zhī )人(rén ),宁(níng )无(wú )体(tǐ )解(jiě )。古(gǔ )者(zhě )以(yǐ )功(gōng )绩(jì )举(jǔ )贤(xián ),则(zé )万(wàn )化(huà )成(chéng )而(ér )瑞(ruì )应(yīng )著(zhe );后(hòu )世(shì )以(yǐ )毁(huǐ )誉(yù )取(qǔ )人(rén ),故(gù )功(gōng )业(yè )废(fèi )而(ér )灾(zāi )异(yì )至(zhì )。陛(bì )下(xià )当(dāng )翼(yì )翼(yì )循(xún )思(sī ),追(zhuī )救(jiù )其(qí )失(shī ),庶(shù )几(jǐ )消(xiāo )复(fù )之(zhī )理(lǐ )也(yě )。”

吕(lǚ )大(dà )防(fáng )言(yán ):“雨(yǔ )水(shuǐ )为(wéi )患(huàn ),此(cǐ )阴(yīn )乘(chéng )阳(yáng )之(zhī )沴(lì )。”因(yīn )陈(chén )八(bā )事(shì ),曰(yuē )主(zhǔ )恩(ēn )不(bú )立(lì ),臣(chén )权(quán )太(tài )盛(shèng ),邪(xié )议(yì )干(gàn )正(zhèng ),私(sī )恩(ēn )害(hài )公(gōng ),边(biān )寇(kòu )连(lián )谋(móu ),盗(dào )贼(zéi )恣(zì )行(háng ),群(qún )情(qíng )失(shī )职(zhí ),刑(xíng )罚(fá )失(shī )平(píng )。

丙(bǐng )申(shēn ),辽(liáo )以(yǐ )客(kè )星(xīng )犯(fàn )天(tiān )庙(miào ),命(mìng )诸(zhū )路(lù )备(bèi )资(zī )贼(zéi ),严(yán )火(huǒ )禁(jìn )。

初(chū ),议(yì )崇(chóng )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng ),史(shǐ )馆(guǎn )修(xiū )撰(zhuàn )、同(tóng )知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )蔡(cài )抗(kàng )引(yǐn )礼(lǐ )为(wéi )人(rén )后(hòu )之(zhī )义(yì ),指(zhǐ )陈(chén )切(qiē )至(zhì ),涕(tì )下(xià )被(bèi )面(miàn ),帝(dì )亦(yì )感(gǎn )泣(qì )。会(huì )京(jīng )师(shī )大(dà )水(shuǐ ),抗(kàng )推(tuī )原(yuán )咎(jiù )征(zhēng ),守(shǒu )前(qián )说(shuō )以(yǐ )对(duì ),大(dà )臣(chén )不(bú )便(biàn )之(zhī )。庚(gēng )戌(xū ),命(mìng )抗(kàng )知(zhī )制(zhì )诰(gào )兼(jiān )判(pàn )国(guó )子(zǐ )监(jiān ),罢(bà )谏(jiàn )职(zhí )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),诏(zhào )减(jiǎn )定(dìng )衮(gǔn )冕(miǎn )制(zhì )度(dù ),从(cóng )同(tóng )知(zhī )礼(lǐ )院(yuàn )李(lǐ )育(yù )奏(zòu )也(yě )。育(yù ),河(hé )南(nán )人(rén ),尝(cháng )与(yǔ )同(tóng )列(liè )议(yì )禁(jìn )中(zhōng )事(shì )。既(jì )上(shàng ),有(yǒu )中(zhōng )人(rén )来(lái ),问(wèn )谁(shuí )为(wéi )此(cǐ ),同(tóng )列(liè )惧(jù )未(wèi )对(duì ),育(yù )独(dú )前(qián )曰(yuē ):“育(yù )实(shí )为(wéi )之(zhī )。”中(zhōng )人(rén )即(jí )去(qù ),事(shì )亦(yì )寝(qǐn )。

命(mìng )知(zhī )制(zhì )诰(gào )宋(sòng )敏(mǐn )求(qiú )、韩(hán )维(wéi )同(tóng )修(xiū )撰(zhuàn )《仁(rén )宗(zōng )实(shí )录(lù )》。

九(jiǔ )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),提(tí )举(jǔ )编(biān )纂(zuǎn )礼(lǐ )书(shū )、参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )已(yǐ )编(biān )纂(zuǎn )礼(lǐ )书(shū )成(chéng )百(bǎi )卷(juàn );诏(zhào )以(yǐ )《太(tài )常(cháng )因(yīn )革(gé )礼(lǐ )》为(wéi )名(míng ),赐(cì )修(xiū )等(děng )银(yín )帛(bó )有(yǒu )差(chà )。

壬(rén )戌(xū ),以(yǐ )霖(lín )雨(yǔ )罢(bà )大(dà )宴(yàn )。司(sī )马(mǎ )光(guāng )言(yán ):“陛(bì )下(xià )将(jiāng )有(yǒu )事(shì )于(yú )南(nán )郊(jiāo ),群(qún )臣(chén )循(xún )故(gù )事(shì )请(qǐng )上(shàng )尊(zūn )号(hào ),陛(bì )下(xià )深(shēn )自(zì )抑(yì )损(sǔn ),以(yǐ )承(chéng )天(tiān )谴(qiǎn ),慰(wèi )众(zhòng )心(xīn )。望(wàng )自(zì )今(jīn ),所(suǒ )有(yǒu )群(qún )臣(chén )上(shàng )尊(zūn )号(hào )表(biǎo ),皆(jiē )拒(jù )而(ér )勿(wù )受(shòu ),仍(réng )令(lìng )更(gèng )不(bú )得(dé )上(shàng )。”光(guāng )既(jì )奏(zòu )疏(shū ),复(fù )面(miàn )有(yǒu )开(kāi )陈(chén ),帝(dì )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī )。群(qún )臣(chén )凡(fán )五(wǔ )上(shàng )表(biǎo ),终(zhōng )不(bú )允(yǔn )。

己(jǐ )巳(sì ),策(cè )制(zhì )举(jǔ )人(rén )。甲(jiǎ )戌(xū ),以(yǐ )制(zhì )科(kē )入(rù )等(děng )著(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng )范(fàn )百(bǎi )禄(lù )为(wéi )秘(mì )书(shū )丞(chéng ),升(shēng )一(yī )任(rèn ),前(qián )和(hé )川(chuān )县(xiàn )令(lìng )李(lǐ )清(qīng )臣(chén )为(wéi )著(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng )。百(bǎi )禄(lù )所(suǒ )对(duì )策(cè )曰(yuē ):“简(jiǎn )宗(zōng )庙(miào ),废(fèi )祭(jì )祀(sì ),则(zé )水(shuǐ )不(bú )润(rùn )下(xià )。昔(xī )汉(hàn )孝(xiào )哀(āi )尊(zūn )共(gòng )皇(huáng )而(ér )河(hé )南(nán )颖(yǐng )川(chuān )大(dà )水(shuǐ ),孝(xiào )安(ān )尊(zūn )德(dé )皇(huáng )而(ér )京(jīng )师(shī )及(jí )郡(jùn )国(guó )二(èr )十(shí )九(jiǔ )大(dà )水(shuǐ ),孝(xiào )桓(huán )尊(zūn )崇(chóng )皇(huáng )而(ér )六(liù )郡(jùn )地(dì )裂(liè )、水(shuǐ )涌(yǒng )、井(jǐng )溢(yì ),孝(xiào )灵(líng )尊(zūn )仁(rén )皇(huáng )而(ér )京(jīng )师(shī )大(dà )水(shuǐ )。异(yì )世(shì )同(tóng )验(yàn ),密(mì )如(rú )符(fú )节(jiē )。陛(bì )下(xià )之(zhī )于(yú )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng ),情(qíng )可(kě )以(yǐ )杀(shā )而(ér )礼(lǐ )不(bú )可(kě )以(yǐ )加(jiā ),恩(ēn )可(kě )以(yǐ )断(duàn )而(ér )义(yì )不(bú )可(kě )以(yǐ )隆(lóng )。礼(lǐ ),为(wéi )人(rén )后(hòu )者(zhě )为(wéi )之(zhī )子(zǐ ),古(gǔ )者(zhě )持(chí )重(zhòng )大(dà )宗(zōng ),则(zé )降(jiàng )其(qí )私(sī )亲(qīn )。盖(gài )大(dà )宗(zōng ),隆(lóng )也(yě );小(xiǎo )宗(zōng ),杀(shā )也(yě );天(tiān )地(dì )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )之(zhī )祀(sì ),重(zhòng )也(yě );门(mén )内(nèi )之(zhī )期(qī ),轻(qīng )也(yě )。宜(yí )杀(shā )而(ér )隆(lóng )之(zhī ),宜(yí )轻(qīng )而(ér )重(zhòng )之(zhī ),是(shì )悖(bèi )先(xiān )王(wáng )之(zhī )礼(lǐ )矣(yǐ )。礼(lǐ )悖(bèi )则(zé )人(rén )心(xīn )失(shī ),天(tiān )意(yì )暌(kuí ),此(cǐ )变(biàn )异(yì )所(suǒ )从(cóng )来(lái )也(yě )。古(gǔ )之(zhī )圣(shèng )帝(dì )明(míng )王(wáng ),未(wèi )尝(cháng )无(wú )过(guò ),然(rán )而(ér )贵(guì )乎(hū )能(néng )改(gǎi )。陛(bì )下(xià )宜(yí )诏(zhào )有(yǒu )司(sī ),勿(wù )复(fù )议(yì )追(zhuī )尊(zūn )事(shì ),第(dì )因(yīn )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng )建(jiàn )国(guó ),为(wéi )之(zhī )立(lì )长(zhǎng ),以(yǐ )为(wéi )嗣(sì )王(wáng ),世(shì )世(shì )奉(fèng )祀(sì )安(ān )懿(yì )王(wáng ),永(yǒng )为(wéi )一(yī )国(guó )太(tài )祖(zǔ ),则(zé )人(rén )心(xīn )悦(yuè )而(ér )天(tiān )意(yì )解(jiě ),大(dà )雨(yǔ )之(zhī )眚(shěng )何(hé )用(yòng )禳(ráng )哉(zāi )!”百(bǎi )禄(lù ),镇(zhèn )从(cóng )子(zǐ )也(yě )。

清(qīng )臣(chén ),安(ān )阳(yáng )人(rén ),韩(hán )琦(qí )妻(qī )以(yǐ )其(qí )兄(xiōng )之(zhī )子(zǐ ),欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )奇(qí )其(qí )文(wén ),以(yǐ )为(wéi )似(sì )苏(sū )轼(shì )。试(shì )秘(mì )阁(gé ),考(kǎo )官(guān )韩(hán )维(wéi )曰(yuē ):“荀(xún )卿(qīng )氏(shì )笔(bǐ )力(lì )也(yě )。”试(shì )文(wén )至(zhì )中(zhōng )书(shū ),修(xiū )迎(yíng )语(yǔ )曰(yuē ):“清(qīng )臣(chén )不(bú )第(dì )则(zé )缪(miù )矣(yǐ )。”发(fā )视(shì ),如(rú )言(yán )。及(jí )廷(tíng )对(duì ),或(huò )谓(wèi )清(qīng )臣(chén )当(dāng )以(yǐ )《五(wǔ )行(háng )传(chuán )》对(duì ),当(dāng )复(fù )得(dé )第(dì )一(yī ),清(qīng )臣(chén )曰(yuē ):“此(cǐ )《汉(hàn )书(shū )》附(fù )会(huì )之(zhī )说(shuō ),吾(wú )不(bú )之(zhī )信(xìn )。民(mín )间(jiān )岂(qǐ )无(wú )疾(jí )痛(tòng )可(kě )上(shàng )者(zhě )乎(hū )!”因(yīn )言(yán ):“天(tiān )地(dì )之(zhī )大(dà ),譬(pì )如(rú )人(rén )身(shēn ),腹(fù )心(xīn )肺(fèi )腑(fǔ )有(yǒu )所(suǒ )攻(gōng )塞(sāi ),则(zé )五(wǔ )官(guān )不(bú )宁(níng )。民(mín )人(rén )生(shēng )聚(jù ),天(tiān )地(dì )之(zhī )腹(fù )心(xīn )肺(fèi )腑(fǔ )也(yě );日(rì )月(yuè )星(xīng )辰(chén ),天(tiān )地(dì )之(zhī )五(wǔ )官(guān )也(yě )。善(shàn )止(zhǐ )天(tiān )地(dì )之(zhī )异(yì )者(zhě ),不(bú )止(zhǐ )其(qí )异(yì ),止(zhǐ )民(mín )之(zhī )疾(jí )痛(tòng )而(ér )已(yǐ )。”清(qīng )臣(chén )第(dì )竟(jìng )在(zài )次(cì )等(děng )。

乙(yǐ )亥(hài ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )藉(jiè )丝(sī )淀(diàn )。

丙(bǐng )子(zǐ ),以(yǐ )权(quán )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )贾(jiǎ )黯(àn )为(wéi )翰(hàn )林(lín )侍(shì )读(dú )学(xué )士(shì )、知(zhī )陈(chén )州(zhōu ),从(cóng )所(suǒ )乞(qǐ )也(yě )。先(xiān )是(shì )黯(àn )与(yǔ )两(liǎng )制(zhì )合(hé )议(yì ),请(qǐng )以(yǐ )濮(pú )王(wáng )为(wéi )皇(huáng )伯(bó ),执(zhí )政(zhèng )弗(fú )从(cóng ),数(shù )诣(yì )中(zhōng )书(shū )争(zhēng )论(lùn )。会(huì )大(dà )雨(yǔ )水(shuǐ ),时(shí )黯(àn )已(yǐ )被(bèi )疾(jí ),疏(shū )言(yán ):“二(èr )三(sān )执(zhí )政(zhèng )建(jiàn )两(liǎng )统(tǒng )贰(èr )父(fù )之(zhī )说(shuō ),故(gù )七(qī )庙(miào )神(shén )灵(líng )震(zhèn )怒(nù ),天(tiān )降(jiàng )雨(yǔ )水(shuǐ ),流(liú )杀(shā )人(rén )民(mín )。”于(yú )是(shì )引(yǐn )疾(jí )求(qiú )去(qù )而(ér )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。后(hòu )十(shí )二(èr )日(rì )卒(zú ),口(kǒu )占(zhàn )遗(yí )奏(zòu )数(shù )百(bǎi )言(yán ),犹(yóu )以(yǐ )濮(pú )王(wáng )议(yì )为(wéi )请(qǐng )。赠(zèng )礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )。黯(àn )修(xiū )洁(jié )自(zì )喜(xǐ ),在(zài )朝(cháo )数(shù )言(yán )事(shì ),人(rén )称(chēng )其(qí )介(jiè )直(zhí )。

以(yǐ )龙(lóng )图(tú )阁(gé )直(zhí )学(xué )士(shì )、判(pàn )都(dōu )水(shuǐ )监(jiān )韩(hán )贽(zhì )知(zhī )河(hé )南(nán )府(fǔ ),坐(zuò )都(dōu )城(chéng )内(nèi )外(wài )沟(gōu )洫(xù )久(jiǔ )不(bú )治(zhì )故(gù )也(yě )。

壬(rén )午(wǔ ),太(tài )白(bái )犯(fàn )南(nán )斗(dòu )。

先(xiān )是(shì )僧(sēng )官(guān )有(yǒu )阙(què ),多(duō )因(yīn )权(quán )要(yào )请(qǐng )谒(yè )内(nèi )降(jiàng )补(bǔ )人(rén ),台(tái )谏(jiàn )累(lèi )有(yǒu )论(lùn )列(liè )。仁(rén )宗(zōng )因(yīn )著(zhe )令(lìng ):“僧(sēng )官(guān )有(yǒu )阙(què ),命(mìng )两(liǎng )街(jiē )各(gè )选(xuǎn )一(yī )人(rén ),较(jiào )艺(yì )而(ér )补(bǔ )。”至(zhì )是(shì )鉴(jiàn )义(yì )有(yǒu )缺(quē ),中(zhōng )书(shū )已(yǐ )下(xià )两(liǎng )街(jiē )选(xuǎn )人(rén )不(bú )上(shàng ),而(ér )内(nèi )臣(chén )陈(chén )承(chéng )礼(lǐ )以(yǐ )宝(bǎo )相(xiàng )院(yuàn )僧(sēng )庆(qìng )辅(fǔ )为(wéi )请(qǐng ),内(nèi )降(jiàng )令(lìng )与(yǔ )鉴(jiàn )义(yì ),中(zhōng )书(shū )执(zhí )奏(zòu )不(bú )可(kě )。欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )乃(nǎi )奏(zòu )曰(yuē ):“补(bǔ )一(yī )僧(sēng )官(guān )至(zhì )小(xiǎo )事(shì ),但(dàn )中(zhōng )书(shū )事(shì )已(yǐ )施(shī )行(háng ),而(ér )用(yòng )内(nèi )降(jiàng )改(gǎi )先(xiān )朝(cháo )著(zhe )令(lìng ),则(zé )是(shì )内(nèi )臣(chén )挠(náo )朝(cháo )政(zhèng ),此(cǐ )何(hé )可(kě )启(qǐ )其(qí )渐(jiàn )!”又(yòu )曰(yuē ):“宫(gōng )女(nǚ )近(jìn )习(xí ),自(zì )前(qián )世(shì )常(cháng )患(huàn )难(nán )制(zhì )。此(cǐ )小(xiǎo )事(shì ),不(bú )以(yǐ )为(wéi )意(yì )而(ér )从(cóng )之(zhī ),彼(bǐ )必(bì )自(zì )张(zhāng )于(yú )外(wài ),以(yǐ )谓(wèi )朝(cháo )政(zhèng )可(kě )回(huí ),威(wēi )势(shì )不(bú )小(xiǎo )矣(yǐ )。”帝(dì )遽(jù )可(kě )中(zhōng )书(shū )所(suǒ )奏(zòu ),令(lìng )依(yī )例(lì )选(xuǎn )试(shì )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài )朔(shuò ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )医(yī )巫(wū )闾(lǘ )山(shān )。

庚(gēng )寅(yín ),以(yǐ )天(tiān )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )、司(sī )马(mǎ )光(guāng )为(wéi )龙(lóng )图(tú )阁(gé )直(zhí )学(xué )士(shì )兼(jiān )侍(shì )读(dú )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),复(fù )以(yǐ )王(wáng )安(ān )石(shí )为(wéi )工(gōng )部(bù )郎(láng )中(zhōng )、知(zhī )制(zhì )诰(gào ),母(mǔ )丧(sàng )除(chú )故(gù )也(yě )。

己(jǐ )亥(hài ),辽(liáo )以(yǐ )太(tài )后(hòu )射(shè )获(huò )虎(hǔ ),大(dà )宴(yàn )群(qún )臣(chén ),命(mìng )各(gè )赋(fù )诗(shī )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),吕(lǚ )诲(huì )言(yán ):“台(tái )谏(jiàn )者(zhě ),人(rén )主(zhǔ )之(zhī )耳(ěr )目(mù )。天(tiān )圣(shèng )、景(jǐng )祐(yòu )间(jiān ),三(sān )院(yuàn )御(yù )史(shǐ )五(wǔ )员(yuán )差(chà )出(chū )者(zhě )三(sān )人(rén )常(cháng )有(yǒu )二(èr )十(shí )员(yuán );而(ér )后(hòu )益(yì )衰(shuāi )减(jiǎn ),盖(gài )执(zhí )政(zhèng )者(zhě )不(bú )欲(yù )主(zhǔ )上(shàng )闻(wén )中(zhōng )外(wài )之(zhī )阙(què )失(shī ),然(rán )犹(yóu )不(bú )下(xià )十(shí )数(shù )员(yuán )。今(jīn )御(yù )史(shǐ )台(tái )阙(què )中(zhōng )丞(chéng )者(zhě )累(lèi )月(yuè ),御(yù )史(shǐ )五(wǔ )员(yuán )差(chà )出(chū )者(zhě )三(sān )人(rén ),唯(wéi )臣(chén )与(yǔ )范(fàn )纯(chún )仁(rén )、吕(lǚ )大(dà )防(fáng )供(gòng )职(zhí ),封(fēng )章(zhāng )十(shí )上(shàng ),报(bào )罢(bà )者(zhě )八(bā )九(jiǔ )。谏(jiàn )官(guān )二(èr )员(yuán ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )迁(qiān )它(tā )职(zhí ),傅(fù )尧(yáo )俞(yú )出(chū )使(shǐ )北(běi )庭(tíng )。言(yán )路(lù )壅(yōng )塞(sāi ),未(wèi )有(yǒu )如(rú )今(jīn )日(rì )之(zhī )甚(shèn )者(zhě ),臣(chén )窃(qiè )为(wéi )圣(shèng )朝(cháo )羞(xiū )之(zhī )!”乙(yǐ )巳(sì ),命(mìng )知(zhī )制(zhì )诰(gào )邵(shào )必(bì )权(quán )知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )。

戊(wù )申(shēn ),以(yǐ )权(quán )发(fā )遣(qiǎn )三(sān )司(sī )开(kāi )拆(chāi )司(sī )孙(sūn )永(yǒng )为(wéi )诸(zhū )王(wáng )府(fǔ )侍(shì )读(dú ),中(zhōng )收(shōu )编(biān )排(pái )文(wén )字(zì )孙(sūn )固(gù )为(wéi )诸(zhū )王(wáng )府(fǔ )侍(shì )讲(jiǎng )。颍(yǐng )王(wáng )好(hǎo )学(xué )不(bú )倦(juàn ),一(yī )日(rì ),出(chū )新(xīn )录(lù )《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )》,属(shǔ )府(fǔ )僚(liáo )雠(chóu )校(xiào ),永(yǒng )曰(yuē ):“韩(hán )非(fēi )险(xiǎn )刻(kè ),背(bèi )《六(liù )经(jīng )》之(zhī )旨(zhǐ ),愿(yuàn )无(wú )留(liú )意(yì )!”王(wáng )曰(yuē ):“录(lù )备(bèi )藏(cáng )书(shū )之(zhī )数(shù ),非(fēi )所(suǒ )好(hǎo )也(yě )。”

壬(rén )子(zǐ ),以(yǐ )龙(lóng )图(tú )阁(gé )直(zhí )学(xué )士(shì )兼(jiān )侍(shì )讲(jiǎng )卢(lú )士(shì )宗(zōng )知(zhī )青(qīng )州(zhōu )。士(shì )宗(zōng )入(rù )辞(cí ),帝(dì )谓(wèi )曰(yuē ):“朕(zhèn )素(sù )知(zhī )卿(qīng )忠(zhōng )纯(chún ),岂(qǐ )当(dāng )久(jiǔ )处(chù )于(yú )外(wài )!”因(yīn )命(mìng )再(zài )对(duì );及(jí )见(jiàn ),论(lùn )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )法(fǎ )无(wú )数(shù )更(gèng )变(biàn )。

甲(jiǎ )寅(yín ),吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )进(jìn )所(suǒ )编(biān )《仁(rén )宗(zōng )御(yù )集(jí )》百(bǎi )卷(juàn ),帝(dì )御(yù )延(yán )和(hé )殿(diàn ),服(fú )靴(xuē )袍(páo )观(guān )之(zhī )。

以(yǐ )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )冯(féng )京(jīng )为(wéi )南(nán )郊(jiāo )仪(yí )仗(zhàng )使(shǐ ),阙(què )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )故(gù )也(yě )。即(jí )日(rì )更(gèng )命(mìng )给(gěi )事(shì )中(zhōng )、天(tiān )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì )彭(péng )思(sī )永(yǒng )权(quán )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),朝(cháo )享(xiǎng )景(jǐng )灵(líng )宫(gōng )。辛(xīn )未(wèi ),享(xiǎng )太(tài )庙(miào )。壬(rén )申(shēn ),祀(sì )天(tiān )地(dì )于(yú )圜(huán )丘(qiū ),以(yǐ )太(tài )祖(zǔ )配(pèi )。大(dà )赦(shè )。先(xiān )是(shì )百(bǎi )官(guān )习(xí )仪(yí )尚(shàng )书(shū )省(shěng ),赐(cì )酒(jiǔ )食(shí ),郎(láng )官(guān )王(wáng )易(yì )知(zhī )醉(zuì )饱(bǎo )呕(ǒu )吐(tǔ ),御(yù )史(shǐ )前(qián )劾(hé )失(shī )仪(yí )。及(jí )是(shì )宰(zǎi )相(xiàng )韩(hán )琦(qí )以(yǐ )闻(wén ),帝(dì )曰(yuē ):“已(yǐ )赦(shè )罪(zuì )矣(yǐ )。”琦(qí )言(yán ):“故(gù )事(shì ),失(shī )仪(yí )不(bú )以(yǐ )赦(shè )原(yuán )。”帝(dì )曰(yuē ):“失(shī )仪(yí ),薄(báo )罚(fá )也(yě ),然(rán )使(shǐ )士(shì )大(dà )夫(fū )以(yǐ )酒(jiǔ )食(shí )得(dé )过(guò ),难(nán )施(shī )面(miàn )目(mù )矣(yǐ )。”卒(zú )赦(shè )之(zhī )。

辽(liáo )耶(yē )律(lǜ )伊(yī )逊(xùn )恃(shì )宠(chǒng )不(bú )法(fǎ ),北(běi )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )耶(yē )律(lǜ )仁(rén )先(xiān )抑(yì )之(zhī ),为(wéi )伊(yī )逊(xùn )所(suǒ )忌(jì )。十(shí )二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),出(chū )仁(rén )先(xiān )为(wéi )南(nán )京(jīng )留(liú )守(shǒu ),改(gǎi )封(fēng )晋(jìn )王(wáng )。仁(rén )先(xiān )至(zhì )南(nán )京(jīng ),恤(xù )孤(gū )茕(qióng ),禁(jìn )奸(jiān )慝(tè ),边(biān )境(jìng )晏(yàn )然(rán )。议(yì )者(zhě )谓(wèi )自(zì )裕(yù )悦(yuè )休(xiū )格(gé )后(hòu ),仁(rén )先(xiān )一(yī )人(rén )而(ér )已(yǐ )。

甲(jiǎ )辰(chén ),夏(xià )国(guó )主(zhǔ )谅(liàng )祚(zuò )使(shǐ )人(rén )来(lái )贺(hè )正(zhèng )旦(dàn ),丁(dīng )未(wèi ),使(shǐ )人(rén )来(lái )贺(hè )寿(shòu )圣(shèng )节(jiē )。

司(sī )马(mǎ )光(guāng )言(yán ):“近(jìn )年(nián )谅(liàng )祚(zuò )虽(suī )外(wài )遣(qiǎn )使(shǐ )人(rén )称(chēng )臣(chén )奉(fèng )贡(gòng ),而(ér )内(nèi )蓄(xù )奸(jiān )谋(móu ),窥(kuī )伺(sì )边(biān )境(jìng ),阴(yīn )以(yǐ )官(guān )爵(jué )金(jīn )帛(bó )诱(yòu )中(zhōng )国(guó )不(bú )逞(chěng )之(zhī )人(rén )及(jí )熟(shú )户(hù )蕃(fān )部(bù );其(qí )违(wéi )拒(jù )不(bú )从(cóng )者(zhě ),谅(liàng )祚(zuò )辄(zhé )发(fā )兵(bīng )杀(shā )掠(luě ),弓(gōng )箭(jiàn )手(shǒu )有(yǒu )住(zhù )在(zài )沿(yán )边(biān )者(zhě ),谅(liàng )祚(zuò )皆(jiē )迫(pò )逐(zhú )使(shǐ )入(rù )内(nèi )地(dì )。边(biān )臣(chén )坐(zuò )视(shì ),不(bú )能(néng )救(jiù )援(yuán ),遂(suí )使(shǐ )其(qí )馀(yú )熟(shú )户(hù )皆(jiē )畏(wèi )惮(dàn )凶(xiōng )威(wēi ),怨(yuàn )愤(fèn )中(zhōng )国(guó ),人(rén )人(rén )各(gè )有(yǒu )离(lí )叛(pàn )之(zhī )心(xīn )。及(jí )朝(cháo )廷(tíng )遣(qiǎn )使(shǐ )赍(jī )问(wèn ),则(zé )谅(liàng )祚(zuò )拒(jù )而(ér )不(bú )纳(nà );纵(zòng )有(yǒu )所(suǒ )答(dá ),皆(jiē )侮(wǔ )慢(màn )之(zhī )辞(cí ),朝(cháo )廷(tíng )亦(yì )隐(yǐn )忍(rěn )不(bú )复(fù )致(zhì )诘(jié )。谅(liàng )祚(zuò )又(yòu )数(shù )扬(yáng )虚(xū )声(shēng )以(yǐ )惊(jīng )动(dòng )边(biān )鄙(bǐ ),而(ér )将(jiāng )帅(shuài )率(lǜ )多(duō )懦(nuò )怯(qiè ),一(yī )路(lù )有(yǒu )警(jǐng ),则(zé )三(sān )路(lù )皆(jiē )耸(sǒng ),尽(jìn )抽(chōu )腹(fù )内(nèi )州(zhōu )军(jūn )下(xià )番(fān )兵(bīng )士(shì )置(zhì )在(zài )麾(huī )下(xià )。数(shù )月(yuè )后(hòu )寂(jì )无(wú )影(yǐng )响(xiǎng ),然(rán )后(hòu )遣(qiǎn )来(lái );未(wèi )及(jí )休(xiū )息(xī ),忽(hū )闻(wén )有(yǒu )警(jǐng ),又(yòu )复(fù )回(huí )去(qù )。如(rú )此(cǐ )往(wǎng )还(hái ),疲(pí )于(yú )道(dào )路(lù ),讫(qì )无(wú )是(shì )事(shì )。臣(chén )料(liào )谅(liàng )祚(zuò )所(suǒ )以(yǐ )依(yī )旧(jiù )遣(qiǎn )使(shǐ )称(chēng )臣(chén )奉(fèng )贡(gòng )者(zhě ),一(yī )则(zé )利(lì )于(yú )每(měi )岁(suì )所(suǒ )赐(cì )金(jīn )帛(bó )二(èr )十(shí )馀(yú )万(wàn ),二(èr )则(zé )利(lì )于(yú )入(rù )京(jīng )贩(fàn )易(yì ),三(sān )则(zé )欲(yù )朝(cháo )廷(tíng )不(bú )为(wéi )之(zhī )备(bèi )。其(qí )所(suǒ )以(yǐ )诱(yòu )不(bú )逞(chěng )之(zhī )人(rén )者(zhě ),欲(yù )访(fǎng )中(zhōng )国(guó )虚(xū )实(shí ),平(píng )居(jū )用(yòng )为(wéi )谋(móu )主(zhǔ ),入(rù )寇(kòu )则(zé )用(yòng )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo )也(yě )。其(qí )所(suǒ )以(yǐ )诱(yòu )胁(xié )熟(shú )户(hù )、迫(pò )逐(zhú )弓(gōng )箭(jiàn )手(shǒu )者(zhě ),其(qí )意(yì )以(yǐ )为(wéi )客(kè )军(jūn )不(bú )足(zú )畏(wèi ),唯(wéi )熟(shú )户(hù )、弓(gōng )箭(jiàn )手(shǒu )生(shēng )长(zhǎng )极(jí )边(biān ),勇(yǒng )悍(hàn )善(shàn )斗(dòu ),若(ruò )先(xiān )事(shì )翦(jiǎn )去(qù ),则(zé )边(biān )人(rén )失(shī )其(qí )所(suǒ )恃(shì ),入(rù )寇(kòu )可(kě )以(yǐ )通(tōng )行(háng )无(wú )碍(ài )也(yě )。其(qí )所(suǒ )以(yǐ )数(shù )扬(yáng )虚(xū )声(shēng ),惊(jīng )动(dòng )边(biān )鄙(bǐ )者(zhě ),欲(yù )使(shǐ )中(zhōng )国(guó )之(zhī )兵(bīng )疲(pí )于(yú )奔(bēn )命(mìng ),耗(hào )散(sàn )诸(zhū )蕃(fān ),公(gōng )私(sī )贫(pín )困(kùn );既(jì )而(ér )边(biān )吏(lì )习(xí )以(yǐ )为(wéi )常(cháng ),不(bú )复(fù )设(shè )备(bèi ),然(rán )后(hòu )乘(chéng )虚(xū )入(rù )寇(kòu )也(yě )。望(wàng )明(míng )谕(yù )中(zhōng )外(wài )臣(chén )僚(liáo ),有(yǒu )久(jiǔ )历(lì )边(biān )任(rèn )或(huò )曾(céng )经(jīng )战(zhàn )阵(zhèn ),知(zhī )军(jūn )中(zhōng )利(lì )害(hài )及(jí )西(xī )戎(róng )情(qíng )伪(wěi )者(zhě ),并(bìng )许(xǔ )上(shàng )书(shū ),择(zé )其(qí )理(lǐ )道(dào )稍(shāo )长(zhǎng )者(zhě ),从(cóng )容(róng )访(fǎng )问(wèn )以(yǐ )治(zhì )兵(bīng )御(yù )戎(róng )之(zhī )策(cè ),则(zé )处(chù )置(zhì )自(zì )得(dé )其(qí )宜(yí )矣(yǐ )。”

郊(jiāo )祀(sì )既(jì )毕(bì ),侍(shì )御(yù )史(shǐ )知(zhī )杂(zá )事(shì )吕(lǚ )诲(huì )复(fù )申(shēn )前(qián )议(yì ),乞(qǐ )早(zǎo )正(zhèng )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng )崇(chóng )奉(fèng )之(zhī )礼(lǐ ),且(qiě )言(yán ):“今(jīn )佞(nìng )人(rén )进(jìn )说(shuō ),惑(huò )乱(luàn )宸(chén )听(tīng ),中(zhōng )书(shū )遂(suí )非(fēi ),执(zhí )守(shǒu )邪(xié )论(lùn ),当(dāng )有(yǒu )以(yǐ )发(fā )明(míng )经(jīng )义(yì ),解(jiě )释(shì )群(qún )疑(yí )。臣(chén )欲(yù )乞(qǐ )中(zhōng )旨(zhǐ )下(xià )枢(shū )密(mì )院(yuàn )及(jí )后(hòu )来(lái )进(jìn )任(rèn )两(liǎng )制(zhì )臣(chén )僚(liáo ),同(tóng )共(gòng )详(xiáng )定(dìng )典(diǎn )礼(lǐ )以(yǐ )正(zhèng )是(shì )非(fēi )。久(jiǔ )而(ér )不(bú )决(jué ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )示(shì )至(zhì )公(gōng )于(yú )天(tiān )下(xià )也(yě )。”诲(huì )寻(xún )进(jìn )对(duì )延(yán )和(hé )殿(diàn ),开(kāi )陈(chén )恳(kěn )切(qiē ),前(qián )后(hòu )凡(fán )七(qī )奏(zòu ),不(bú )从(cóng )。因(yīn )乞(qǐ )免(miǎn )台(tái )职(zhí )补(bǔ )外(wài ),又(yòu )四(sì )奏(zòu ),亦(yì )不(bú )从(cóng )。遂(suí )劾(hé )韩(hán )琦(qí )曰(yuē ):“永(yǒng )昭(zhāo )陵(líng )土(tǔ )未(wèi )干(gàn ),玉(yù )几(jǐ )遗(yí )音(yīn )犹(yóu )在(zài ),乃(nǎi )琦(qí )遽(jù )欲(yù )追(zhuī )崇(chóng )濮(pú )王(wáng ),使(shǐ )陛(bì )下(xià )厚(hòu )所(suǒ )生(shēng )而(ér )薄(báo )所(suǒ )继(jì ),隆(lóng )小(xiǎo )宗(zōng )而(ér )绝(jué )大(dà )宗(zōng )。言(yán )者(zhě )论(lùn )辨(biàn )半(bàn )年(nián ),琦(qí )犹(yóu )遂(suí )非(fēi ),不(bú )为(wéi )改(gǎi )正(zhèng )。愿(yuàn )黜(chù )居(jū )外(wài )籓(bān ),以(yǐ )慰(wèi )士(shì )论(lùn )。”

辛(xīn )亥(hài ),辽(liáo )以(yǐ )南(nán )京(jīng )留(liú )守(shǒu )萧(xiāo )惟(wéi )信(xìn )为(wéi )左(zuǒ )伊(yī )勒(lè )希(xī )巴(bā )。南(nán )府(fǔ )宰(zǎi )相(xiàng )萧(xiāo )德(dé )以(yǐ )老(lǎo )告(gào )归(guī ),优(yōu )诏(zhào )不(bú )许(xǔ )。北(běi )府(fǔ )宰(zǎi )相(xiàng )姚(yáo )景(jǐng )行(háng )出(chū )为(wéi )武(wǔ )定(dìng )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),以(yǐ )汉(hàn )人(rén )行(háng )宫(gōng )都(dōu )部(bù )署(shǔ )耶(yē )律(lǜ )良(liáng )同(tóng )知(zhī )南(nán )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì )。

阅读:26069

打赏捐助〔Donate〕>>>

《英宗体乾应历隆功盛德宪文肃武睿圣宣孝皇帝治平二年(辽咸雍元年。乙巳,一零六五年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库