大德十一年【登录】

《续资治通鉴》 > 元纪十三 > 《大德十一年》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén )朔(shuò ),帝(dì )大(dà )渐(jiàn ),免(miǎn )朝(cháo )贺(hè );癸(guǐ )酉(yǒu ),崩(bēng )于(yú )玉(yù )德(dé )殿(diàn ),国(guó )语(yǔ )称(chēng )鄂(è )勒(lè )哲(zhé )图(tú )皇(huáng )帝(dì )。

帝(dì )承(chéng )世(shì )祖(zǔ )混(hún )一(yī )之(zhī )后(hòu ),善(shàn )于(yú )守(shǒu )成(chéng );惟(wéi )末(mò )年(nián )连(lián )岁(suì )寝(qǐn )疾(jí ),凡(fán )国(guó )家(jiā )政(zhèng )事(shì ),内(nèi )则(zé )决(jué )于(yú )宫(gōng )壶(hú ),外(wài )则(zé )委(wěi )于(yú )宰(zǎi )臣(chén ),幸(xìng )去(qù )世(shì )祖(zǔ )未(wèi )远(yuǎn ),守(shǒu )其(qí )成(chéng )宪(xiàn ),不(bú )至(zhì )废(fèi )坠(zhuì )。

乙(yǐ )亥(hài ),灵(líng )驾(jià )发(fā )引(yǐn ),葬(zàng )起(qǐ )辇(niǎn )谷(gǔ ),从(cóng )诸(zhū )帝(dì )陵(líng )。

皇(huáng )后(hòu )巴(bā )约(yuē )特(tè )氏(shì ),以(yǐ )己(jǐ )尝(cháng )谋(móu )出(chū )阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )及(jí )其(qí )母(mǔ )居(jū )怀(huái )州(zhōu ),至(zhì )是(shì )恐(kǒng )其(qí )兄(xiōng )怀(huái )宁(níng )王(wáng )哈(hā )尚(shàng )立(lì ),必(bì )报(bào )前(qián )怨(yuàn ),乃(nǎi )命(mìng )召(zhào )安(ān )西(xī )王(wáng )阿(ā )南(nán )达(dá )入(rù )京(jīng )师(shī ),欲(yù )立(lì )之(zhī )。左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )阿(ā )固(gù )岱(dài )、平(píng )章(zhāng )赛(sài )音(yīn )谔(è )德(dé )齐(qí )、巴(bā )特(tè )玛(mǎ )琳(lín )沁(qìn )、巴(bā )延(yán )及(jí )诸(zhū )王(wáng )莽(mǎng )赖(lài )特(tè )穆(mù )尔(ěr )阴(yīn )左(zuǒ )右(yòu )之(zhī ),谋(móu )断(duàn )哈(hā )尚(shàng )归(guī )路(lù ),奉(fèng )皇(huáng )后(hòu )垂(chuí )帘(lián )听(tīng )政(zhèng ),立(lì )安(ān )西(xī )王(wáng )辅(fǔ )之(zhī )。于(yú )是(shì ),阿(ā )固(gù )岱(dài )以(yǐ )祔(fù )庙(miào )及(jí )摄(shè )位(wèi )事(shì )集(jí )廷(tíng )臣(chén )议(yì )之(zhī ),太(tài )常(cháng )卿(qīng )田(tián )忠(zhōng )良(liáng )、御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )何(hé )玮(wěi )皆(jiē )执(zhí )不(bú )可(kě ),阿(ā )固(gù )岱(dài )变(biàn )色(sè )曰(yuē ):“制(zhì )自(zì )天(tiān )降(jiàng )耶(yē )?公(gōng )等(děng )不(bú )畏(wèi )死(sǐ ),敢(gǎn )沮(jǔ )大(dà )事(shì )!”玮(wěi )曰(yuē ):“死(sǐ )畏(wèi )不(bú )义(yì )尔(ěr );苟(gǒu )死(sǐ )于(yú )义(yì ),何(hé )畏(wèi )!”议(yì )遂(suí )寝(qǐn )。

右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )收(shōu )百(bǎi )司(sī )符(fú )印(yìn ),封(fēng )府(fǔ )库(kù ),称(chēng )疾(jí ),守(shǒu )宿(xiǔ )掖(yè )门(mén ),内(nèi )旨(zhǐ )日(rì )数(shù )至(zhì ),皆(jiē )不(bú )听(tīng )。众(zhòng )欲(yù )害(hài )之(zhī ),未(wèi )敢(gǎn )发(fā )。怀(huái )宁(níng )王(wáng )适(shì )遣(qiǎn )哈(hā )喇(lǎ )托(tuō )克(kè )托(tuō )计(jì )事(shì )京(jīng )师(shī ),哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )令(lìng )急(jí )还(hái )报(bào ),复(fù )遣(qiǎn )使(shǐ )南(nán )迎(yíng )阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )于(yú )怀(huái )州(zhōu )。

使(shǐ )至(zhì )怀(huái )州(zhōu ),阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )疑(yí )未(wèi )行(háng ),其(qí )傅(fù )李(lǐ )孟(mèng )曰(yuē ):“支(zhī )子(zǐ )不(bú )嗣(sì ),世(shì )祖(zǔ )之(zhī )典(diǎn )训(xùn )也(yě )。今(jīn )宫(gōng )车(chē )晏(yàn )驾(jià ),大(dà )太(tài )子(zǐ )远(yuǎn )在(zài )万(wàn )里(lǐ ),宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )危(wēi )疑(yí )之(zhī )秋(qiū ),殿(diàn )下(xià )当(dāng )奉(fèng )大(dà )母(mǔ )急(jí )还(hái )宫(gōng )庭(tíng ),以(yǐ )折(shé )奸(jiān )谋(móu ),安(ān )人(rén )心(xīn );不(bú )然(rán ),国(guó )家(jiā )安(ān )危(wēi ),未(wèi )可(kě )保(bǎo )也(yě )。”阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )犹(yóu )豫(yù )未(wèi )决(jué ),孟(mèng )复(fù )进(jìn )曰(yuē ):“邪(xié )谋(móu )得(dé )成(chéng ),以(yǐ )一(yī )纸(zhǐ )书(shū )召(zhào )还(hái ),则(zé )殿(diàn )下(xià )母(mǔ )子(zǐ )且(qiě )不(bú )自(zì )保(bǎo ),岂(qǐ )暇(xiá )论(lùn )宗(zōng )族(zú )乎(hū )!”阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )大(dà )悟(wù ),乃(nǎi )奉(fèng )其(qí )母(mǔ )行(háng )。

先(xiān )遣(qiǎn )孟(mèng )趋(qū )哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )所(suǒ )觇(chān )之(zhī )。适(shì )皇(huáng )后(hòu )使(shǐ )问(wèn )疾(jí )哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )所(suǒ ),孟(mèng )入(rù ),长(zhǎng )揖(yī ),引(yǐn )其(qí )手(shǒu )诊(zhěn )之(zhī ),众(zhòng )谓(wèi )孟(mèng )医(yī )也(yě ),不(bú )疑(yí )之(zhī )。既(jì )而(ér )知(zhī )安(ān )西(xī )王(wáng )即(jí )位(wèi )有(yǒu )日(rì ),还(hái )告(gào )曰(yuē ):“事(shì )急(jí )矣(yǐ ),先(xiān )发(fā )者(zhě )制(zhì )人(rén ),后(hòu )发(fā )者(zhě )制(zhì )于(yú )人(rén ),不(bú )可(kě )不(bú )早(zǎo )图(tú )之(zhī )。”左(zuǒ )右(yòu )之(zhī )人(rén )皆(jiē )不(bú )能(néng )决(jué ),或(huò )曰(yuē ):“皇(huáng )后(hòu )深(shēn )居(jū )九(jiǔ )重(zhòng ),八(bā )玺(xǐ )在(zài )手(shǒu ),四(sì )卫(wèi )之(zhī )士(shì ),一(yī )呼(hū )而(ér )应(yīng )者(zhě )累(lèi )万(wàn )。安(ān )西(xī )王(wáng )府(fǔ )中(zhōng ),从(cóng )者(zhě )如(rú )林(lín ),殿(diàn )下(xià )侍(shì )卫(wèi )单(dān )寡(guǎ ),不(bú )过(guò )数(shù )十(shí )人(rén ),兵(bīng )仗(zhàng )不(bú )备(bèi ),奋(fèn )赤(chì )手(shǒu )而(ér )往(wǎng ),事(shì )未(wèi )必(bì )济(jì )。不(bú )如(rú )静(jìng )守(shǒu ),以(yǐ )待(dài )大(dà )太(tài )子(zǐ )之(zhī )至(zhì ),然(rán )后(hòu )图(tú )之(zhī ),未(wèi )晚(wǎn )也(yě )。”。孟(mèng )曰(yuē ):“群(qún )邪(xié )违(wéi )弃(qì )祖(zǔ )训(xùn ),党(dǎng )附(fù )中(zhōng )宫(gōng ),欲(yù )立(lì )庶(shù )子(zǐ ),天(tiān )命(mìng )人(rén )心(xīn ),必(bì )皆(jiē )弗(fú )与(yǔ )。殿(diàn )下(xià )入(rù )造(zào )内(nèi )廷(tíng ),以(yǐ )大(dà )义(yì )责(zé )之(zhī ),则(zé )凡(fán )知(zhī )君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì )者(zhě ),无(wú )不(bú )舍(shě )彼(bǐ )为(wéi )殿(diàn )不(bú )用(yòng ),何(hé )求(qiú )而(ér )弗(fú )获(huò )!克(kè )清(qīng )宫(gōng )禁(jìn ),以(yǐ )迎(yíng )大(dà )兄(xiōng )之(zhī )至(zhì ),不(bú )亦(yì )可(kě )乎(hū )?且(qiě )安(ān )西(xī )既(jì )正(zhèng )位(wèi )号(hào ),纵(zòng )大(dà )太(tài )子(zǐ )至(zhì ),彼(bǐ )安(ān )肯(kěn )两(liǎng )手(shǒu )进(jìn )玺(xǐ ),退(tuì )就(jiù )籓(bān )国(guó ),必(bì )将(jiāng )斗(dòu )于(yú )国(guó )中(zhōng ),生(shēng )民(mín )涂(tú )炭(tàn ),宗(zōng )社(shè )危(wēi )矣(yǐ )。且(qiě )危(wēi )身(shēn )以(yǐ )及(jí )其(qí )亲(qīn ),非(fēi )孝(xiào )也(yě );遣(qiǎn )祸(huò )难(nán )于(yú )大(dà )兄(xiōng ),非(fēi )弟(dì )也(yě );得(dé )时(shí )弗(fú )为(wéi ),非(fēi )智(zhì )也(yě );监(jiān )机(jī )不(bú )断(duàn ),非(fēi )勇(yǒng )也(yě );仗(zhàng )义(yì )而(ér )动(dòng ),事(shì )必(bì )万(wàn )全(quán )。”阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )曰(yuē ):“当(dāng )以(yǐ )卜(bo )决(jué )之(zhī )。”命(mìng )召(zhào )卜(bo )人(rén )。有(yǒu )儒(rú )服(fú )持(chí )囊(náng )游(yóu )于(yú )市(shì )者(zhě ),召(zhào )之(zhī )至(zhì ),孟(mèng )出(chū )迎(yíng ),语(yǔ )之(zhī )曰(yuē ):“大(dà )事(shì )待(dài )汝(rǔ )而(ér )决(jué ),但(dàn )言(yán )其(qí )吉(jí )。”乃(nǎi )人(rén )筮(shì ),遇(yù )《乾(qián )》之(zhī )《睽(kuí )》,立(lì )而(ér )献(xiàn )卦(guà )曰(yuē ):“卦(guà )大(dà )吉(jí )。乾(qián ),刚(gāng )也(yě );睽(kuí ),外(wài )也(yě );以(yǐ )刚(gāng )处(chù )外(wài ),乃(nǎi )定(dìng )内(nèi )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )乾(qián )乾(qián ),行(háng )事(shì )也(yě );飞(fēi )龙(lóng )在(zài )天(tiān ),上(shàng )治(zhì )也(yě );舆(yú )曳(yè )牛(niú ),掣(chè )其(qí )人(rén ),耏(ér )龙(lóng )劓(yì ),内(nèi )兑(duì )废(fèi )也(yě );厥(jué )宗(zōng )噬(shì )肤(fū ),往(wǎng )必(bì )济(jì )也(yě );大(dà )君(jūn )外(wài )至(zhì ),明(míng )相(xiàng )丽(lì )也(yě );乾(qián )而(ér )不(bú )乾(qián ),事(shì )乃(nǎi )睽(kuí )也(yě );刚(gāng )运(yùn )善(shàn )断(duàn ),无(wú )惑(huò )疑(yí )也(yě )。”孟(mèng )曰(yuē ):“筮(shì )不(bú )违(wéi )人(rén ),是(shì )谓(wèi )大(dà )同(tóng ),时(shí )不(bú )可(kě )以(yǐ )失(shī )。”阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )喜(xǐ ),振(zhèn )袖(xiù )而(ér )起(qǐ )。众(zhòng )翼(yì )之(zhī )登(dēng )骑(qí ),诸(zhū )臣(chén )皆(jiē )步(bù )从(cóng )。

至(zhì )卫(wèi )辉(huī ),经(jīng )比(bǐ )干(gàn )墓(mù ),顾(gù )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“纣(zhòu )内(nèi )荒(huāng )于(yú )色(sè ),毒(dú )痡(pū )四(sì )海(hǎi ),比(bǐ )干(gàn )谏(jiàn ),纣(zhòu )刳(kū )其(qí )心(xīn ),遂(suí )失(shī )天(tiān )下(xià )。”令(lìng )祀(sì )比(bǐ )干(gàn )墓(mù ),为(wéi )后(hòu )世(shì )劝(quàn )。至(zhì )漳(zhāng )水(shuǐ ),值(zhí )大(dà )风(fēng )雪(xuě ),田(tián )叟(sǒu )有(yǒu )以(yǐ )孟(mèng )粥(zhōu )进(jìn )者(zhě )。近(jìn )侍(shì )却(què )不(bú )受(shòu ),阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )曰(yuē ):“汉(hàn )光(guāng )武(wǔ )尝(cháng )为(wéi )寇(kòu )兵(bīng )所(suǒ )迫(pò ),食(shí )豆(dòu )粥(zhōu )。大(dà )丈(zhàng )夫(fū )不(bú )备(bèi )尝(cháng )艰(jiān )阻(zǔ ),往(wǎng )往(wǎng )不(bú )知(zhī )稼(jià )穑(sè )艰(jiān )难(nán ),以(yǐ )致(zhì )骄(jiāo )惰(duò )。”命(mìng )取(qǔ )食(shí )之(zhī )。赐(cì )叟(sǒu )绫(líng )一(yī )匹(pǐ ),慰(wèi )遣(qiǎn )之(zhī )。

二(èr )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )至(zhì )大(dà )都(dōu ),与(yǔ )母(mǔ )鸿(hóng )吉(jí )哩(lǐ )氏(shì )人(rén )内(nèi ),哭(kū )尽(jìn )哀(āi ),复(fù )出(chū )居(jū )旧(jiù )邸(dǐ )。

安(ān )西(xī )之(zhī )党(dǎng )见(jiàn )阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )既(jì )至(zhì ),遂(suí )谋(móu )以(yǐ )三(sān )月(yuè )三(sān )日(rì )伪(wěi )贺(hè )其(qí )生(shēng )辰(chén ),因(yīn )以(yǐ )举(jǔ )事(shì )。阿(ā )实(shí )克(kè )布(bù )哈(hā )知(zhī )之(zhī ),言(yán )于(yú )哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī ),且(qiě )曰(yuē );“先(xiān )人(rén )者(zhě )胜(shèng ),后(hòu )人(rén )者(zhě )败(bài )。后(hòu )一(yī )垂(chuí )帘(lián )听(tīng )政(zhèng ),我(wǒ )等(děng )皆(jiē )受(shòu )制(zhì )于(yú )人(rén )矣(yǐ ),不(bú )若(ruò )先(xiān )事(shì )而(ér )起(qǐ )。”哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )曰(yuē ):“善(shàn )!”夜(yè ),遣(qiǎn )人(rén )启(qǐ )阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )曰(yuē ):“怀(huái )宁(níng )王(wáng )远(yuǎn ),不(bú )能(néng )速(sù )至(zhì ),恐(kǒng )变(biàn )生(shēng )不(bú )测(cè ),当(dāng )先(xiān )事(shì )而(ér )发(fā )。”

阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )复(fù )遣(qiǎn )都(dōu )万(wàn )户(hù )囊(náng )嘉(jiā )特(tè )诣(yì )诸(zhū )王(wáng )图(tú )喇(lǎ )定(dìng )计(jì ),囊(náng )嘉(jiā )特(tè )力(lì )赞(zàn )之(zhī ),乃(nǎi )先(xiān )二(èr )日(rì ),以(yǐ )三(sān )月(yuè )丙(bǐng )寅(yín )率(lǜ )卫(wèi )士(shì )入(rù )内(nèi ),称(chēng )怀(huái )宁(níng )王(wáng )遣(qiǎn )使(shǐ )召(zhào )安(ān )西(xī )王(wáng )计(jì )事(shì )。至(zhì )即(jí )并(bìng )诸(zhū )王(wáng )莽(mǎng )赉(lài )特(tè )穆(mù )尔(ěr )执(zhí )之(zhī ),鞫(jū )问(wèn ),辞(cí )服(fú ),械(xiè )送(sòng )上(shàng )都(dōu )。收(shōu )阿(ā )固(gù )岱(dài )、巴(bā )特(tè )玛(mǎ )琳(lín )沁(qìn )、赛(sài )音(yīn )谔(è )德(dé )齐(qí )、巴(bā )延(yán )等(děng ),诛(zhū )之(zhī )。

诸(zhū )王(wáng )库(kù )库(kù )楚(chǔ )、伊(yī )克(kè )图(tú )进(jìn )曰(yuē ):“今(jīn )罪(zuì )人(rén )斯(sī )得(dé ),太(tài )子(zǐ )实(shí )世(shì )祖(zǔ )之(zhī )孙(sūn ),宜(yí )早(zǎo )正(zhèng )大(dà )位(wèi )。”阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )曰(yuē ):“王(wáng )何(hé )为(wéi )出(chū )此(cǐ )言(yán )也(yě )!彼(bǐ )恶(è )人(rén )潜(qián )结(jié )宫(gōng )壶(hú ),乱(luàn )我(wǒ )家(jiā )法(fǎ ),故(gù )诛(zhū )之(zhī ),岂(qǐ )欲(yù )作(zuò )威(wēi )福(fú )以(yǐ )觊(jì )望(wàng )神(shén )器(qì )耶(yē )!怀(huái )宁(níng )王(wáng ),吾(wú )兄(xiōng )也(yě ),宜(yí )正(zhèng )大(dà )位(wèi ),已(yǐ )遣(qiǎn )使(shǐ )奉(fèng )玺(xǐ )北(běi )迎(yíng )之(zhī )矣(yǐ )。”遂(suí )自(zì )称(chēng )监(jiān )国(guó ),与(yǔ )哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )日(rì )夜(yè )居(jū )禁(jìn )中(zhōng )以(yǐ )备(bèi )变(biàn )。

监(jiān )国(guó )命(mìng )李(lǐ )孟(mèng )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。孟(mèng )损(sǔn )益(yì )庶(shù )务(wù ),裁(cái )抑(yì )侥(yáo )幸(xìng ),群(qún )小(xiǎo )皆(jiē )不(bú )乐(lè )。既(jì )而(ér )曰(yuē ):“执(zhí )政(zhèng )大(dà )臣(chén ),当(dāng )自(zì )天(tiān )子(zǐ )亲(qīn )用(yòng ),今(jīn )銮(luán )舆(yú )在(zài )道(dào ),孟(mèng )未(wèi )见(jiàn )颜(yán )色(sè ),诚(chéng )不(bú )敢(gǎn )冒(mào )大(dà )任(rèn )。”固(gù )辞(cí ),弗(fú )许(xǔ ),遂(suí )逃(táo )去(qù ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )之(zhī )。

监(jiān )国(guó )命(mìng )杨(yáng )多(duō )尔(ěr )济(jì )讥(jī )察(chá )禁(jìn )卫(wèi )。多(duō )尔(ěr )济(jì ),宁(níng )夏(xià )人(rén ),早(zǎo )侍(shì )籓(bān )邸(dǐ ),见(jiàn )倚(yǐ )重(zhòng )。李(lǐ )孟(mèng )之(zhī )使(shǐ )京(jīng )师(shī )也(yě ),多(duō )尔(ěr )济(jì )从(cóng )行(háng ),至(zhì )是(shì )密(mì )致(zhì )警(jǐng )备(bèi ),监(jiān )国(guó )赖(lài )焉(yān )。

是(shì )月(yuè ),道(dào )州(zhōu )营(yíng )道(dào )县(xiàn )暴(bào )雨(yǔ ),山(shān )裂(liè )一(yī )百(bǎi )三(sān )十(shí )馀(yú )处(chù )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),怀(huái )宁(níng )王(wáng )哈(hā )尚(shàng )至(zhì )上(shàng )都(dōu )。初(chū ),哈(hā )尚(shàng )闻(wén )帝(dì )崩(bēng ),自(zì )阿(ā )勒(lè )台(tái )山(shān )至(zhì )和(hé )林(lín )。诸(zhū )王(wáng )勋(xūn )戚(qī )合(hé )辞(cí )劝(quàn )进(jìn ),王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )母(mǔ )及(jí )弟(dì )在(zài )大(dà )都(dōu ),俟(sì )宗(zōng )亲(qīn )毕(bì )会(huì )议(yì )之(zhī )。”

时(shí )内(nèi )难(nán )既(jì )平(píng ),鸿(hóng )吉(jí )娌(lǐ )妃(fēi )以(yǐ )两(liǎng )子(zǐ )星(xīng )命(mìng ),令(lìng )阴(yīn )阳(yáng )家(jiā )推(tuī )算(suàn )所(suǒ )宜(yí )立(lì )者(zhě ),曰(yuē ):“重(zhòng )光(guāng )大(dà )荒(huāng )落(luò )有(yǒu )灾(zāi ),旃(zhān )蒙(méng )作(zuò )噩(è )长(zhǎng )久(jiǔ )。”重(zhòng )光(guāng )为(wéi )哈(hā )尚(shàng )年(nián )干(gàn ),旃(zhān )蒙(méng )为(wéi )阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )年(nián )干(gàn )也(yě )。妃(fēi )惑(huò )其(qí )言(yán ),遣(qiǎn )近(jìn )臣(chén )告(gào )哈(hā )尚(shàng )曰(yuē ):“汝(rǔ )兄(xiōng )弟(dì )二(èr )人(rén ),皆(jiē )我(wǒ )所(suǒ )生(shēng ),岂(qǐ )有(yǒu )亲(qīn )疏(shū ),阴(yīn )阳(yáng )家(jiā )所(suǒ )言(yán ),运(yùn )祚(zuò )修(xiū )短(duǎn ),不(bú )容(róng )不(bú )思(sī )。”哈(hā )尚(shàng )语(yǔ )托(tuō )克(kè )托(tuō )曰(yuē ):“我(wǒ )捍(hàn )边(biān )陲(chuí )十(shí )年(nián ),又(yòu )嗣(sì )次(cì )居(jū )长(zhǎng ),星(xīng )命(mìng )之(zhī )言(yán ),茫(máng )昧(mèi )难(nán )信(xìn )。设(shè )我(wǒ )即(jí )位(wèi )后(hòu ),所(suǒ )行(háng )上(shàng )合(hé )天(tiān )心(xīn ),下(xià )副(fù )民(mín )望(wàng ),则(zé )虽(suī )一(yī )日(rì )之(zhī )短(duǎn ),亦(yì )足(zú )重(zhòng )名(míng )万(wàn )年(nián ),何(hé )可(kě )以(yǐ )阴(yīn )阳(yáng )家(jiā )言(yán )而(ér )乖(guāi )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )托(tuō )哉(zāi )!此(cǐ )殆(dài )用(yòng )事(shì )之(zhī )臣(chén )擅(shàn )权(quán )专(zhuān )杀(shā ),恐(kǒng )他(tā )日(rì )或(huò )治(zhì )其(qí )罪(zuì ),故(gù )为(wéi )是(shì )奸(jiān )谋(móu )耳(ěr )。汝(rǔ )为(wéi )我(wǒ )往(wǎng )察(chá )事(shì )机(jī ),疾(jí )归(guī )报(bào )我(wǒ )。”乃(nǎi )亲(qīn )率(lǜ )大(dà )军(jūn )由(yóu )西(xī )道(dào ),诸(zhū )王(wáng )昂(áng )辉(huī )由(yóu )中(zhōng )道(dào ),绰(chāo )和(hé )尔(ěr )由(yóu )东(dōng )道(dào ),各(gè )以(yǐ )劲(jìn )卒(zú )一(yī )万(wàn ),而(ér )迟(chí )回(huí )不(bú )进(jìn )。

托(tuō )克(kè )托(tuō )驰(chí )至(zhì )大(dà )都(dōu ),具(jù )道(dào )哈(hā )尚(shàng )言(yán ),妃(fēi )愕(è )然(rán )曰(yuē ):“修(xiū )短(duǎn )之(zhī )说(shuō ),虽(suī )出(chū )术(shù )家(jiā ),为(wéi )太(tài )子(zǐ )周(zhōu )思(sī )远(yuǎn )虑(lǜ ),乃(nǎi )出(chū )我(wǒ )深(shēn )爱(ài )。今(jīn )大(dà )憝(duì )已(yǐ )除(chú ),诸(zhū )王(wáng )大(dà )臣(chén )议(yì )已(yǐ )定(dìng ),太(tài )子(zǐ )不(bú )速(sù )来(lái )何(hé )为(wéi )!汝(rǔ )所(suǒ )致(zhì )言(yán ),殆(dài )有(yǒu )谗(chán )间(jiān )。汝(rǔ )归(guī ),为(wéi )我(wǒ )弥(mí )缝(féng )之(zhī )而(ér )趣(qù )其(qí )来(lái )。”先(xiān )是(shì ),妃(fēi )以(yǐ )怀(huái )宁(níng )王(wáng )不(bú )至(zhì ),复(fù )遣(qiǎn )阿(ā )实(shí )克(kè )布(bù )哈(hā )迎(yíng )之(zhī ),备(bèi )道(dào )安(ān )西(xī )谋(móu )变(biàn )始(shǐ )末(mò )及(jí )太(tài )弟(dì )监(jiān )国(guó )与(yǔ )诸(zhū )王(wáng )群(qún )臣(chén )推(tuī )戴(dài )之(zhī )意(yì )。至(zhì )是(shì )托(tuō )克(kè )托(tuō )继(jì )往(wǎng ),行(háng )至(zhì )中(zhōng )道(dào ),怀(huái )宁(níng )王(wáng )舆(yú )中(zhōng )望(wàng )见(jiàn )之(zhī ),趣(qù )使(shǐ )同(tóng )裁(cái )。托(tuō )克(kè )托(tuō )备(bèi )述(shù )妃(fēi )言(yán ),怀(huái )宁(níng )王(wáng )大(dà )感(gǎn )悟(wù ),及(jí )是(shì )至(zhì )上(shàng )都(dōu ),以(yǐ )阿(ā )实(shí )克(kè )布(bù )哈(hā )为(wéi )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì ),遣(qiǎn )还(hái )报(bào )两(liǎng )宫(gōng )。阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )即(jí )侍(shì )其(qí )母(mǔ )来(lái )会(huì )于(yú )上(shàng )都(dōu ),废(fèi )皇(huáng )后(hòu )巴(bā )约(yuē )特(tè )氏(shì ),出(chū )居(jū )东(dōng )安(ān )州(zhōu ),杀(shā )之(zhī )。诛(zhū )安(ān )西(xī )王(wáng )阿(ā )南(nán )达(dá )及(jí )诸(zhū )王(wáng )莽(mǎng )赉(lài )特(tè )穆(mù )尔(ěr )。

甲(jiǎ )申(shēn ),怀(huái )宁(níng )王(wáng )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。诏(zhào )曰(yuē ):“昔(xī )我(wǒ )太(tài )祖(zǔ )皇(huáng )帝(dì )以(yǐ )武(wǔ )功(gōng )定(dìng )天(tiān )下(xià ),世(shì )祖(zǔ )皇(huáng )帝(dì )以(yǐ )文(wén )德(dé )洽(qià )海(hǎi )内(nèi ),列(liè )圣(shèng )相(xiàng )承(chéng ),丕(pī )衍(yǎn )无(wú )疆(jiāng )之(zhī )祚(zuò )。朕(zhèn )自(zì )先(xiān )朝(cháo ),肃(sù )将(jiāng )天(tiān )威(wēi ),抚(fǔ )军(jūn )朔(shuò )方(fāng ),殆(dài )将(jiāng )十(shí )年(nián );亲(qīn )御(yù )甲(jiǎ )胄(zhòu ),力(lì )战(zhàn )却(què )敌(dí )者(zhě )屡(lǚ )矣(yǐ )。方(fāng )诸(zhū )蕃(fān )内(nèi )附(fù ),边(biān )事(shì )以(yǐ )宁(níng ),遽(jù )闻(wén )宫(gōng )车(chē )晏(yàn )驾(jià )。乃(nǎi )有(yǒu )宗(zōng )室(shì )、诸(zhū )王(wáng )、贵(guì )戚(qī )、元(yuán )勋(xūn ),相(xiàng )与(yǔ )定(dìng )策(cè )于(yú )和(hé )林(lín ),咸(xián )以(yǐ )朕(zhèn )为(wéi )世(shì )祖(zǔ )曾(céng )孙(sūn )之(zhī )嫡(dí ),裕(yù )宗(zōng )正(zhèng )派(pài )之(zhī )传(chuán ),以(yǐ )功(gōng )以(yǐ )贤(xián ),宜(yí )膺(yīng )大(dà )宝(bǎo )。朕(zhèn )谦(qiān )上(shàng )未(wèi )遑(huáng ),至(zhì )于(yú )再(zài )三(sān )。还(hái )至(zhì )上(shàng )都(dōu ),宗(zōng )亲(qīn )、大(dà )臣(chén )复(fù )请(qǐng )于(yú )朕(zhèn )。间(jiān )者(zhě )奸(jiān )臣(chén )乘(chéng )隙(xì ),谋(móu )为(wéi )不(bú )轨(guǐ ),赖(lài )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )灵(líng ),母(mǔ )弟(dì )阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )禀(bǐng )命(mìng )太(tài )后(hòu ),恭(gōng )行(háng )天(tiān )罚(fá )。内(nèi )难(nán )既(jì )平(píng ),神(shén )器(qì )不(bú )可(kě )久(jiǔ )虚(xū ),宗(zōng )祧(tiāo )不(bú )可(kě )乏(fá )祀(sì ),合(hé )词(cí )劝(quàn )进(jìn ),朕(zhèn )勉(miǎn )徇(xùn )舆(yú )情(qíng ),于(yú )五(wǔ )月(yuè )二(èr )十(shí )一(yī )日(rì )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。其(qí )与(yǔ )民(mín )更(gèng )始(shǐ ),可(kě )大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。”

是(shì )日(rì ),追(zhuī )尊(zūn )考(kǎo )曰(yuē )顺(shùn )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì ),母(mǔ )元(yuán )妃(fēi )鸿(hóng )吉(jí )哩(lǐ )氏(shì )曰(yuē )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。

壬(rén )辰(chén ),加(jiā )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )托(tuō )多(duō )尔(ěr )海(hǎi )太(tài )傅(fù ),中(zhōng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )、达(dá )喇(lǎ )罕(hǎn )太(tài )保(bǎo ),并(bìng )录(lù )军(jūn )国(guó )重(zhòng )事(shì );知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )塔(tǎ )喇(lǎ )海(hǎi )为(wéi )中(zhōng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),预(yù )枢(shū )密(mì )院(yuàn )、宣(xuān )徽(huī )院(yuàn )事(shì );同(tóng )知(zhī )徽(huī )政(zhèng )院(yuàn )事(shì )绰(chāo )和(hé )尔(ěr )、额(é )尔(ěr )克(kè )达(dá )噜(lū )噶(gá )齐(qí )阿(ā )实(shí )克(kè )布(bù )哈(hā )、江(jiāng )浙(zhè )行(háng )省(shěng )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )莽(mǎng )赉(lài )布(bù )哈(hā )并(bìng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì );江(jiāng )浙(zhè )行(háng )省(shěng )左(zuǒ )丞(chéng )刘(liú )正(zhèng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng ),中(zhōng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )、行(háng )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )塔(tǎ )斯(sī )布(bù )哈(hā )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

是(shì )月(yuè ),建(jiàn )州(zhōu )大(dà )雨(yǔ )雹(báo )。

六(liù )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì )朔(shuò ),诏(zhào )立(lì )母(mǔ )弟(dì )阿(ā )裕(yù )尔(ěr )巴(bā )里(lǐ )巴(bā )特(tè )喇(lǎ )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),受(shòu )金(jīn )宝(bǎo )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),建(jiàn )中(zhōng )都(dōu ),立(lì )宫(gōng )阙(què )。

遗(yí )使(shǐ )四(sì )方(fāng )旁(páng )求(qiú )经(jīng )籍(jí ),识(shí )以(yǐ )玉(yù )刻(kè )印(yìn )章(zhāng ),命(mìng )近(jìn )侍(shì )掌(zhǎng )之(zhī )。有(yǒu )进(jìn )《大(dà )学(xué )衍(yǎn )义(yì )》者(zhě ),命(mìng )王(wáng )约(yuē )等(děng )节(jiē )而(ér )译(yì )之(zhī )。皇(huáng )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“治(zhì )天(tiān )下(xià ),此(cǐ )一(yī )书(shū )足(zú )矣(yǐ )。”因(yīn )命(mìng )与(yǔ )《图(tú )像(xiàng )孝(xiào )经(jīng )》、《列(liè )女(nǚ )传(chuán )》并(bìng )刊(kān )行(háng ),赐(cì )臣(chén )下(xià )。

翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )阎(yán )复(fù )陈(chén )三(sān )事(shì ),曰(yuē ):惜(xī )名(míng )器(qì ),明(míng )赏(shǎng )罚(fá ),择(zé )人(rén )材(cái ),言(yán )皆(jiē )剀(kǎi )切(qiē )。未(wèi )几(jǐ ),遥(yáo )授(shòu )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )。复(fù )力(lì )辞(cí ),不(bú )许(xǔ );上(shàng )疏(shū )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),诏(zhào )从(cóng )其(qí )请(qǐng )。

丁(dīng )酉(yǒu ),中(zhōng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )、左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )塔(tǎ )喇(lǎ )海(hǎi )言(yán ):“臣(chén )等(děng )与(yǔ )翰(hàn )林(lín )、集(jí )贤(xián )、太(tài )常(cháng )老(lǎo )臣(chén )集(jí )议(yì ),皇(huáng )帝(dì )嗣(sì )登(dēng )宝(bǎo )位(wèi ),诏(zhào )追(zhuī )尊(zūn )皇(huáng )考(kǎo )为(wéi )皇(huáng )帝(dì )。皇(huáng )考(kǎo ),大(dà )行(háng )皇(huáng )帝(dì )同(tóng )母(mǔ )兄(xiōng )也(yě );大(dà )行(háng )皇(huáng )帝(dì )祔(fù )庙(miào )之(zhī )礼(lǐ )尚(shàng )未(wèi )举(jǔ )行(háng ),二(èr )帝(dì )神(shén )主(zhǔ ),依(yī )兄(xiōng )弟(dì )次(cì )第(dì )祔(fù )庙(miào )为(wéi )宜(yí )。今(jīn )拟(nǐ )请(qǐng )谥(shì )皇(huáng )考(kǎo )昭(zhāo )圣(shèng )衍(yǎn )考(kǎo )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )顺(shùn )宗(zōng );大(dà )行(háng )皇(huáng )帝(dì )曰(yuē )钦(qīn )明(míng )广(guǎng )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )成(chéng )宗(zōng )。太(tài )祖(zǔ )之(zhī )室(shì )居(jū )中(zhōng ),睿(ruì )宗(zōng )西(xī )第(dì )一(yī )室(shì ),世(shì )祖(zǔ )西(xī )第(dì )二(èr )室(shì ),裕(yù )宗(zōng )西(xī )第(dì )三(sān )室(shì );顺(shùn )宗(zōng )东(dōng )第(dì )一(yī )室(shì ),成(chéng )宗(zōng )东(dōng )第(dì )二(èr )室(shì )。先(xiān )元(yuán )妃(fēi )鸿(hóng )吉(jí )哩(lǐ )氏(shì )宜(yí )谥(shì )曰(yuē )真(zhēn )慈(cí )静(jìng )懿(yì )皇(huáng )后(hòu ),祔(fù )成(chéng )宗(zōng )庙(miào )室(shì )。”制(zhì )可(kě )之(zhī )。

初(chū ),累(lèi )朝(cháo )皇(huáng )后(hòu )既(jì )崩(bēng )者(zhě ),犹(yóu )以(yǐ )名(míng )称(chēng ),未(wèi )有(yǒu )谥(shì )号(hào )。礼(lǐ )部(bù )主(zhǔ )事(shì )曹(cáo )元(yuán )用(yòng )言(yán ):“后(hòu )为(wéi )天(tiān )下(xià )母(mǔ ),岂(qǐ )可(kě )直(zhí )称(chēng )其(qí )名(míng )!宜(yí )加(jiā )徽(huī )号(hào ),以(yǐ )彰(zhāng )懿(yì )德(dé )。”至(zhì )是(shì )皇(huáng )后(hòu )上(shàng )谥(shì ),用(yòng )元(yuán )用(yòng )之(zhī )言(yán )也(yě )。

壬(rén )寅(yín ),塔(tǎ )喇(lǎ )海(hǎi )加(jiā )太(tài )保(bǎo )、录(lù )军(jūn )国(guó )重(zhòng )事(shì )、太(tài )子(zǐ )太(tài )师(shī )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),置(zhì )詹(zhān )事(shì )院(yuàn )。

乙(yǐ )巳(sì ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“中(zhōng )书(shū )宰(zǎi )臣(chén )十(shí )四(sì )员(yuán ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )四(sì )员(yuán ),前(qián )制(zhì )所(suǒ )无(wú )。”诏(zhào )与(yǔ )翰(hàn )林(lín )、集(jí )贤(xián )诸(zhū )老(lǎo )臣(chén )议(yì )拟(nǐ )以(yǐ )闻(wén )。

壬(rén )子(zǐ ),封(fēng )皇(huáng )妹(mèi )为(wéi )鲁(lǔ )国(guó )大(dà )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ ),驸(fù )马(mǎ )琱(diāo )阿(ā )布(bù )喇(lǎ )为(wéi )鲁(lǔ )王(wáng )。

甲(jiǎ )寅(yín ),敕(chì )内(nèi )郡(jùn )、江(jiāng )南(nán )、高(gāo )丽(lì )、四(sì )川(chuān )、云(yún )南(nán )诸(zhū )寺(sì )僧(sēng )诵(sòng )《藏(cáng )经(jīng )》,为(wéi )三(sān )宫(gōng )祈(qí )福(fú )。

丙(bǐng )辰(chén ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )塔(tǎ )斯(sī )布(bù )哈(hā )言(yán ):“旧(jiù )制(zhì ),内(nèi )外(wài )风(fēng )宪(xiàn )官(guān )有(yǒu )所(suǒ )弹(dàn )劾(hé ),诸(zhū )人(rén )勿(wù )预(yù );而(ér )近(jìn )有(yǒu )受(shòu )赃(zāng )为(wéi )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )所(suǒ )劾(hé )者(zhě ),狱(yù )具(jù ),夤(yín )缘(yuán )奏(zòu )请(qǐng ),托(tuō )言(yán )事(shì )入(rù )觐(jìn )以(yǐ )避(bì )其(qí )罪(zuì )。臣(chén )等(děng )以(yǐ )为(wéi )今(jīn )后(hòu )有(yǒu )罪(zuì )者(zhě ),勿(wù )听(tīng )至(zhì )京(jīng ),待(dài )其(qí )对(duì )辨(biàn )事(shì )竟(jìng ),果(guǒ )有(yǒu )所(suǒ )言(yán ),方(fāng )许(xǔ )奏(zòu )陈(chén )。”从(cóng )之(zhī )。

戊(wù )午(wǔ ),进(jìn )封(fēng )高(gāo )丽(lì )国(guó )王(wáng )王(wáng )昛(jù )为(wéi )沈(shěn )阳(yáng )王(wáng ),加(jiā )太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài )朔(shuò ),封(fēng )诸(zhū )王(wáng )图(tú )喇(lǎ )为(wéi )越(yuè )王(wáng )。

初(chū ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )入(rù )定(dìng )内(nèi )难(nán ),阿(ā )固(gù )岱(dài )有(yǒu )勇(yǒng )力(lì ),人(rén )莫(mò )能(néng )近(jìn ),诸(zhū )王(wáng )图(tú )喇(lǎ )实(shí )手(shǒu )缚(fù )之(zhī ),故(gù )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )力(lì )争(zhēng ),以(yǐ )为(wéi ):“旧(jiù )制(zhì ),非(fēi )亲(qīn )王(wáng )不(bú )得(dé )加(jiā )一(yī )字(zì )之(zhī )封(fēng )。图(tú )喇(lǎ )疏(shū )属(shǔ ),岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )一(yī )日(rì )之(zhī )功(gōng ),废(fèi )万(wàn )世(shì )之(zhī )制(zhì )!”帝(dì )不(bú )听(tīng )。因(yīn )喇(lǎ )因(yīn )谮(zèn )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“安(ān )西(xī )谋(móu )干(gàn )大(dà )统(tǒng )时(shí ),丞(chéng )相(xiàng )亦(yì )曾(céng )署(shǔ )其(qí )牍(dú )。”未(wèi )几(jǐ ),罢(bà )为(wéi )和(hé )林(lín )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )。

哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )至(zhì )镇(zhèn ),斩(zhǎn )为(wéi )盗(dào )者(zhě )一(yī )人(rén ),分(fèn )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )赈(zhèn )贷(dài )降(jiàng )民(mín ),奏(zòu )出(chū )钞(chāo )帛(bó ),易(yì )牛(niú )羊(yáng )以(yǐ )给(gěi )之(zhī );近(jìn )水(shuǐ )者(zhě )教(jiāo )取(qǔ )鱼(yú )鳖(biē )为(wéi )食(shí )。会(huì )大(dà )雪(xuě ),命(mìng )诸(zhū )部(bù )署(shǔ )传(chuán )车(chē ),相(xiàng )去(qù )各(gè )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),凡(fán )十(shí )传(chuán )转(zhuǎn )米(mǐ )数(shù )万(wàn )石(shí ),以(yǐ )饷(xiǎng )饥(jī )民(mín )。又(yòu )度(dù )地(dì )置(zhì )仓(cāng )廪(lǐn ),积(jī )粟(sù )以(yǐ )待(dài )来(lái )者(zhě )。求(qiú )古(gǔ )渠(qú )浚(xùn )之(zhī ),溉(gài )田(tián )数(shù )千(qiān )顷(qǐng )。治(zhì )称(chēng )海(hǎi )屯(tún )田(tián ),令(lìng )部(bù )民(mín )杂(zá )耕(gēng )其(qí )间(jiān ),岁(suì )得(dé )米(mǐ )二(èr )十(shí )馀(yú )万(wàn ),北(běi )边(biān )大(dà )治(zhì )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),以(yǐ )中(zhōng )书(shū )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )赵(zhào )仁(rén )荣(róng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )。

以(yǐ )阿(ā )保(bǎo )功(gōng ),授(shòu )莽(mǎng )赉(lài )大(dà )司(sī )徒(tú ),封(fēng )其(qí )妻(qī )为(wéi )顺(shùn )国(guó )夫(fū )人(rén )。

己(jǐ )巳(sì ),置(zhì )宫(gōng )师(shī )府(fǔ ),设(shè )太(tài )子(zǐ )太(tài )师(shī )、少(shǎo )师(shī )、太(tài )傅(fù )、少(shǎo )傅(fù )、太(tài )保(bǎo )、少(shǎo )保(bǎo )、宾(bīn )客(kè )、左(zuǒ )右(yòu )谕(yù )德(dé )、赞(zàn )善(shàn )、庶(shù )子(zǐ )、洗(xǐ )马(mǎ )、率(lǜ )更(gèng )令(lìng )丞(chéng )、司(sī )经(jīng )令(lìng )丞(chéng )、中(zhōng )允(yǔn )、文(wén )学(xué )、通(tōng )事(shì )舍(shě )人(rén )、校(xiào )书(shū )、正(zhèng )字(zì )等(děng )官(guān )。

召(zhào )张(zhāng )养(yǎng )浩(hào )为(wéi )司(sī )经(jīng )。养(yǎng )浩(hào ),济(jì )南(nán )人(rén ),先(xiān )为(wéi )堂(táng )邑(yì )县(xiàn )尹(yǐn ),毁(huǐ )淫(yín )祠(cí )三(sān )十(shí )馀(yú )所(suǒ ),罢(bà )旧(jiù )盗(dào )之(zhī )朔(shuò )望(wàng )参(cān )者(zhě ),曰(yuē ):“彼(bǐ )皆(jiē )良(liáng )民(mín ),饥(jī )寒(hán )所(suǒ )迫(pò ),不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )为(wéi )盗(dào )耳(ěr )。既(jì )加(jiā )之(zhī )以(yǐ )刑(xíng ),犹(yóu )以(yǐ )盗(dào )目(mù )之(zhī ),是(shì )绝(jué )其(qí )自(zì )新(xīn )之(zhī )路(lù )也(yě )。”众(zhòng )盗(dào )感(gǎn )泣(qì ),相(xiàng )戒(jiè )曰(yuē ):“毋(wú )负(fù )张(zhāng )公(gōng )!”有(yǒu )李(lǐ )虎(hǔ )者(zhě ),尝(cháng )杀(shā )人(rén ),其(qí )党(dǎng )暴(bào )戾(lì )为(wéi )害(hài ),民(mín )不(bú )堪(kān )命(mìng ),旧(jiù )尹(yǐn )莫(mò )敢(gǎn )诘(jié )。养(yǎng )浩(hào )至(zhì ),尽(jìn )置(zhì )诸(zhū )法(fǎ ),民(mín )快(kuài )之(zhī )。去(qù )官(guān )十(shí )年(nián ),犹(yóu )为(wéi )立(lì )碑(bēi )颂(sòng )德(dé )。至(zhì )是(shì )召(zhào )用(yòng ),未(wèi )至(zhì ),改(gǎi )文(wén )学(xué ),旋(xuán )拜(bài )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )。

丁(dīng )丑(chǒu ),以(yǐ )中(zhōng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )塔(tǎ )喇(lǎ )海(hǎi )为(wéi )中(zhōng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),监(jiān )修(xiū )国(guó )史(shǐ );御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )塔(tǎ )斯(sī )布(bù )哈(hā )为(wéi )中(zhōng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )。

辛(xīn )巳(sì ),加(jiā )封(fēng )至(zhì )圣(shèng )文(wén )宣(xuān )王(wáng )为(wéi )大(dà )成(chéng )至(zhì )圣(shèng )文(wén )宣(xuān )王(wáng )。遣(qiǎn )使(shǐ )阙(què )里(lǐ ),祀(sì )以(yǐ )太(tài )牢(láo )。

塔(tǎ )喇(lǎ )海(hǎi )、塔(tǎ )斯(sī )布(bù )哈(hā )言(yán ):“中(zhōng )书(shū )庶(shù )务(wù ),同(tóng )僚(liáo )往(wǎng )往(wǎng )有(yǒu )不(bú )俟(sì )公(gōng )议(yì ),即(jí )以(yǐ )上(shàng )闻(wén )。今(jīn )后(hòu )事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),请(qǐng )共(gòng )议(yì )而(ér )后(hòu )奏(zòu )。”帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )等(děng )言(yán )是(shì ),自(zì )今(jīn )庶(shù )务(wù )非(fēi )公(gōng )议(yì )者(zhě )勿(wù )奏(zòu )。”

以(yǐ )江(jiāng )浙(zhè )行(háng )省(shěng )左(zuǒ )丞(chéng )郝(hǎo )天(tiān )挺(tǐng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )。

天(tiān )挺(tǐng )英(yīng )爽(shuǎng )刚(gāng )直(zhí ),有(yǒu )志(zhì )略(luè ),受(shòu )业(yè )于(yú )元(yuán )好(hǎo )问(wèn )。以(yǐ )勋(xūn )臣(chén )子(zǐ ),世(shì )祖(zǔ )召(zhào )见(jiàn ),嘉(jiā )其(qí )容(róng )止(zhǐ ),令(lìng )备(bèi )宿(xiǔ )卫(wèi )东(dōng )宫(gōng )。裕(yù )宗(zōng )遇(yù )之(zhī )甚(shèn )厚(hòu ),累(lèi )官(guān )陕(shǎn )西(xī )行(háng )御(yù )史(shǐ )台(tái )中(zhōng )丞(chéng )。至(zhì )是(shì )迁(qiān )江(jiāng )浙(zhè )行(háng )省(shěng )左(zuǒ )丞(chéng ),不(bú )赴(fù ),拜(bài )中(zhōng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )。与(yǔ )宰(zǎi )相(xiàng )论(lùn )事(shì ),有(yǒu )不(bú )合(hé )辄(zhé )面(miàn )斥(chì )之(zhī )。一(yī )日(rì ),以(yǐ )奏(zòu )事(shì )敷(fū )陈(chén )明(míng )允(yǔn ),特(tè )赐(cì )黄(huáng )金(jīn )百(bǎi )两(liǎng ),不(bú )受(shòu )。帝(dì )曰(yuē ):“非(fēi )利(lì )汝(rǔ )也(yě ),第(dì )旌(jīng )汝(rǔ )肯(kěn )言(yán )耳(ěr )。”

丙(bǐng )戌(xū ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )伊(yī )啰(luō )勒(lè )言(yán ):“旧(jiù )制(zhì ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )、枢(shū )密(mì )院(yuàn )、御(yù )史(shǐ )台(tái )、宣(xuān )政(zhèng )院(yuàn )许(xǔ )得(dé )自(zì )选(xuǎn )其(qí )人(rén ),它(tā )司(sī )悉(xī )从(cóng )中(zhōng )书(shū )铨(quán )择(zé ),近(jìn )臣(chén )不(bú )得(dé )辄(zhé )奏(zòu ),如(rú )此(cǐ )则(zé )纪(jì )纲(gāng )不(bú )紊(wěn )。”帝(dì )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī )。

辛(xīn )卯(mǎo ),发(fā )卒(zú )二(èr )千(qiān )人(rén )为(wéi )晋(jìn )王(wáng )伊(yī )苏(sū )特(tè )穆(mù )尔(ěr )筑(zhù )邸(dǐ )舍(shě )。

是(shì )月(yuè ),江(jiāng )浙(zhè )、湖(hú )广(guǎng )、江(jiāng )西(xī )、河(hé )南(nán )、两(liǎng )淮(huái )属(shǔ )郡(jùn )饥(jī ),于(yú )盐(yán )、茶(chá )课(kè )钞(chāo )内(nèi )折(shé )粟(sù ),遣(qiǎn )官(guān )赈(zhèn )之(zhī )。诏(zhào )富(fù )家(jiā )能(néng )以(yǐ )私(sī )粟(sù )赈(zhèn )贷(dài )者(zhě ),量(liàng )授(shòu )以(yǐ )官(guān )。

礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )吴(wú )鼎(dǐng ),奉(fèng )命(mìng )赈(zhèn )山(shān )东(dōng )诸(zhū )郡(jùn )饥(jī ),朝(cháo )议(yì )发(fā )粟(sù )四(sì )万(wàn )石(shí ),钞(chāo )折(shé )米(mǐ )一(yī )万(wàn )石(shí )。鼎(dǐng )谓(wèi )同(tóng )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“民(mín )得(dé )钞(chāo )何(hé )从(cóng )易(yì )米(mǐ )?”同(tóng )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“朝(cháo )议(yì )已(yǐ )定(dìng ),恐(kǒng )不(bú )可(kě )复(fù )得(dé )。”鼎(dǐng )曰(yuē ):“人(rén )命(mìng )岂(qǐ )不(bú )重(zhòng )于(yú )米(mǐ )耶(yē )!”言(yán )于(yú )朝(cháo ),卒(zú )从(cóng )其(qí )请(qǐng )。

都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )茂(mào )穆(mù )苏(sū )以(yǐ )角(jiǎo )抵(dǐ )屡(lǚ )胜(shèng ),遥(yáo )授(shòu )中(zhōng )书(shū )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )。伶(líng )官(guān )实(shí )迪(dí )等(děng )授(shòu )干(gàn )章(zhāng ),仍(réng )领(lǐng )玉(yù )宸(chén )乐(lè )院(yuàn )使(shǐ )。未(wèi )几(jǐ ),乐(lè )工(gōng )有(yǒu )犯(fàn )法(fǎ )者(zhě ),刑(xíng )部(bù )逮(dǎi )之(zhī )。实(shí )迪(dí )以(yǐ )玉(yù )宸(chén )与(yǔ )刑(xíng )部(bù )秩(zhì )皆(jiē )三(sān )品(pǐn ),官(guān )皆(jiē )荣(róng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),留(liú )不(bú )遣(qiǎn ),中(zhōng )书(shū )以(yǐ )闻(wén )。帝(dì )曰(yuē ):“凡(fán )诸(zhū )司(sī )视(shì )其(qí )资(zī )级(jí ),授(shòu )之(zhī )散(sàn )官(guān ),不(bú )可(kě )超(chāo )越(yuè )。其(qí )间(jiān )冗(rǒng )职(zhí )名(míng )品(pǐn )高(gāo )者(zhě ),宜(yí )遵(zūn )旧(jiù )制(zhì )降(jiàng )之(zhī )。”

八(bā )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“内(nèi )降(jiàng )旨(zhǐ )与(yǔ )官(guān )者(zhě )八(bā )百(bǎi )八(bā )十(shí )馀(yú )人(rén ),已(yǐ )除(chú )三(sān )百(bǎi ),未(wèi )除(chú )者(zhě )犹(yóu )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )。请(qǐng )自(zì )今(jīn ),越(yuè )奏(zòu )者(zhě )勿(wù )与(yǔ )。又(yòu )外(wài )任(rèn )官(guān )多(duō )带(dài )相(xiàng )衔(xián ),非(fēi )制(zhì )。”御(yù )史(shǐ )台(tái )亦(yì )言(yán ):“御(yù )史(shǐ )、廉(lián )访(fǎng )使(shǐ )官(guān ),宜(yí )从(cóng )本(běn )台(tái )公(gōng )选(xuǎn ),不(bú )当(dāng )从(cóng )诸(zhū )臣(chén )所(suǒ )请(qǐng ),降(jiàng )内(nèi )旨(zhǐ )用(yòng )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“凡(fán )若(ruò )此(cǐ )者(zhě ),卿(qīng )等(děng )皆(jiē )当(dāng )执(zhí )勿(wù )与(yǔ )。”未(wèi )几(jǐ ),省(shěng )臣(chén )复(fù )言(yán ):“比(bǐ )有(yǒu )应(yīng )入(rù )常(cháng )调(diào )者(zhě ),夤(yín )缘(yuán )骤(zhòu )选(xuǎn ),或(huò )未(wèi )入(rù )仕(shì )及(jí )已(yǐ )尝(cháng )废(fèi )黜(chù ),亦(yì )复(fù )请(qǐng )自(zì )内(nèi )降(jiàng )。计(jì )奉(fèng )诏(zhào )禁(jìn )革(gé )之(zhī )后(hòu ),所(suǒ )降(jiàng )内(nèi )旨(zhǐ )。复(fù )有(yǒu )百(bǎi )馀(yú )。中(zhōng )书(shū )政(zhèng )务(wù ),他(tā )人(rén )辄(zhé )得(dé )干(gàn )请(qǐng ),责(zé )以(yǐ )整(zhěng )饬(chì ),其(qí )效(xiào )实(shí )难(nán )。自(zì )今(jīn )铨(quán )选(xuǎn )、钱(qián )谷(gǔ )之(zhī )事(shì ),请(qǐng )如(rú )前(qián )制(zhì ),不(bú )由(yóu )中(zhōng )书(shū )议(yì )者(zhě ),不(bú )得(dé )奏(zòu )闻(wén )。”从(cóng )之(zhī )。

辛(xīn )亥(hài ),中(zhōng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )博(bó )啰(luō )特(tè )穆(mù )尔(ěr )以(yǐ )国(guó )字(zì )译(yì )《孝(xiào )经(jīng )》进(jìn ),诏(zhào )曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )微(wēi )言(yán ),自(zì )王(wáng )公(gōng )达(dá )于(yú )庶(shù )民(mín ),皆(jiē )当(dāng )由(yóu )是(shì )而(ér )行(háng )。其(qí )命(mìng )中(zhōng )书(shū )省(shěng )刻(kè )板(bǎn )模(mó )印(yìn ),诸(zhū )王(wáng )而(ér )下(xià )皆(jiē )赐(cì )之(zhī )。”

戊(wù )午(wǔ ),冀(jì )宁(níng )路(lù )地(dì )震(zhèn )。

九(jiǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),帝(dì )至(zhì )自(zì )上(shàng )都(dōu )。

壬(rén )申(shēn ),上(shàng )皇(huáng )考(kǎo )及(jí )大(dà )行(háng )皇(huáng )帝(dì )尊(zūn )谥(shì )、庙(miào )号(hào );又(yòu )上(shàng )先(xiān )元(yuán )妃(fēi )鸿(hóng )吉(jí )哩(lǐ )氏(shì )尊(zūn )谥(shì )。祔(fù )于(yú )成(chéng )宗(zōng )庙(miào )室(shì )。

丙(bǐng )子(zǐ ),塔(tǎ )喇(lǎ )海(hǎi )言(yán ):“比(bǐ )蒙(méng )圣(shèng )恩(ēn ),赐(cì )臣(chén )江(jiāng )南(nán )田(tián )百(bǎi )顷(qǐng )。今(jīn )诸(zhū )王(wáng )、公(gōng )主(zhǔ )、驸(fù )马(mǎ )赐(cì )田(tián )还(hái )官(guān ),臣(chén )等(děng )请(qǐng )还(hái )所(suǒ )赐(cì )。”从(cóng )之(zhī ),仍(réng )谕(yù )诸(zhū )人(rén )赐(cì )田(tián )悉(xī )令(lìng )还(hái )官(guān )。

丁(dīng )丑(chǒu ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“比(bǐ )议(yì )省(shěng )臣(chén )员(yuán )数(shù ),奉(fèng )旨(zhǐ ),依(yī )旧(jiù )制(zhì )定(dìng )为(wéi )十(shí )二(èr )员(yuán )。右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )塔(tǎ )喇(lǎ )海(hǎi )、左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )塔(tǎ )斯(sī )布(bù )哈(hā )、平(píng )章(zhāng )绰(chāo )和(hé )尔(ěr )、奇(qí )塔(tǎ )特(tè )布(bù )济(jì )克(kè )如(rú )故(gù ),馀(yú )令(lìng )臣(chén )等(děng )议(yì )。请(qǐng )以(yǐ )阿(ā )实(shí )克(kè )布(bù )哈(hā )、塔(tǎ )斯(sī )哈(hā )雅(yǎ )为(wéi )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì ),博(bó )啰(luō )达(dá )实(shí )、刘(liú )正(zhèng )为(wéi )右(yòu )丞(chéng ),郝(hǎo )天(tiān )挺(tǐng )、额(é )森(sēn )特(tè )穆(mù )尔(ěr )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng ),于(yú )璋(zhāng )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。其(qí )诸(zhū )司(sī )冗(rǒng )员(yuán ),并(bìng )宜(yí )拣(jiǎn )汰(tài )。”从(cóng )之(zhī )。

甲(jiǎ )申(shēn ),诏(zhào )立(lì )尚(shàng )书(shū )省(shěng ),分(fèn )理(lǐ )财(cái )用(yòng ),命(mìng )塔(tǎ )喇(lǎ )海(hǎi )、塔(tǎ )斯(sī )布(bù )哈(hā )仍(réng )领(lǐng )中(zhōng )书(shū ),以(yǐ )托(tuō )克(kè )托(tuō )、嘉(jiā )珲(huī )、帕(pà )哈(hā )哩(lǐ )鼎(dǐng )任(rèn )尚(shàng )书(shū )省(shěng ),俾(bǐ )自(zì )举(jǔ )官(guān )属(shǔ )。命(mìng )铸(zhù )尚(shàng )书(shū )省(shěng )印(yìn )。

丙(bǐng )戌(xū ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )佛(fó )寺(sì ),请(qǐng )买(mǎi )民(mín )地(dì )益(yì )之(zhī ),给(gěi )钞(chāo )万(wàn )七(qī )百(bǎi )锭(dìng )有(yǒu )奇(qí )。

辛(xīn )卯(mǎo ),御(yù )史(shǐ )台(tái )言(yán ):“至(zhì )元(yuán )中(zhōng ),阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )综(zōng )理(lǐ )财(cái )用(yòng ),立(lì )尚(shàng )书(shū )省(shěng ),三(sān )载(zǎi )并(bìng )入(rù )中(zhōng )书(shū );其(qí )后(hòu )僧(sēng )格(gé )用(yòng )事(shì ),复(fù )立(lì )尚(shàng )书(shū )省(shěng ),事(shì )败(bài )又(yòu )并(bìng )入(rù )中(zhōng )书(shū )。粤(yuè )自(zì )大(dà )德(dé )五(wǔ )年(nián )以(yǐ )来(lái ),四(sì )方(fāng )地(dì )震(zhèn )、水(shuǐ )灾(zāi )、岁(suì )仍(réng )不(bú )登(dēng ),百(bǎi )姓(xìng )重(zhòng )困(kùn )。顷(qǐng )又(yòu )闻(wén )为(wéi )综(zōng )理(lǐ )财(cái )用(yòng )立(lì )尚(shàng )书(shū )省(shěng ),如(rú )是(shì )则(zé )必(bì )增(zēng )置(zhì )所(suǒ )司(sī ),滥(làn )设(shè )官(guān )吏(lì ),殆(dài )非(fēi )益(yì )民(mín )之(zhī )事(shì )也(yě )。且(qiě )综(zōng )理(lǐ )财(cái )用(yòng ),在(zài )人(rén )为(wéi )之(zhī ),若(ruò )只(zhī )命(mìng )中(zhōng )书(shū )整(zhěng )饬(chì ),未(wèi )见(jiàn )不(bú )可(kě )。”帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )言(yán )良(liáng )是(shì )。但(dàn )此(cǐ )三(sān )臣(chén )愿(yuàn )任(rèn )其(qí )事(shì ),姑(gū )听(tīng )其(qí )行(háng )。”

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“前(qián )置(zhì )中(zhōng )书(shū )省(shěng )时(shí ),裕(yù )宗(zōng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng ),尝(cháng )至(zhì )省(shěng )署(shǔ )敕(chì )。其(qí )后(hòu )僧(sēng )格(gé )迁(qiān )立(lì )尚(shàng )书(shū )省(shěng ),不(bú )四(sì )载(zǎi )而(ér )罢(bà )。今(jīn )复(fù )迁(qiān )中(zhōng )书(shū )于(yú )旧(jiù )省(shěng ),请(qǐng )徙(xǐ )中(zhōng )书(shū )令(lìng )位(wèi ),仍(réng )请(qǐng )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )一(yī )至(zhì )中(zhōng )书(shū )。”从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )巳(sì ),敕(chì )方(fāng )士(shì )、日(rì )者(zhě )勿(wù )游(yóu )诸(zhū )王(wáng )、驸(fù )马(mǎ )之(zhī )门(mén )。

丙(bǐng )辰(chén ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“常(cháng )岁(suì ),海(hǎi )漕(cáo )粮(liáng )百(bǎi )四(sì )十(shí )五(wǔ )万(wàn )石(shí );今(jīn )江(jiāng )浙(zhè )岁(suì )俭(jiǎn ),不(bú )能(néng )如(rú )数(shù )。请(qǐng )仍(réng )旧(jiù )例(lì ),湖(hú )广(guǎng )、江(jiāng )西(xī )各(gè )输(shū )五(wǔ )十(shí )万(wàn )石(shí ),并(bìng )由(yóu )海(hǎi )道(dào )达(dá )京(jīng )师(shī )。”从(cóng )之(zhī )。

先(xiān )是(shì )都(dōu )水(shuǐ )监(jiān )言(yán ):“巡(xún )视(shì )白(bái )浮(fú )、甕(wèng )山(shān )河(hé )堤(dī ),崩(bēng )三(sān )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),宜(yí )编(biān )荆(jīng )笆(bā )为(wéi )水(shuǐ )口(kǒu ),以(yǐ )泄(xiè )水(shuǐ )势(shì )。”夏(xià )初(chū )兴(xìng )役(yì ),至(zhì )是(shì )月(yuè )工(gōng )竣(jùn )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),帝(dì )朝(cháo )隆(lóng )福(fú )宫(gōng ),上(shàng )皇(huáng )太(tài )后(hòu )玉(yù )册(cè )、玉(yù )宝(bǎo )。

太(tài )后(hòu )性(xìng )聪(cōng )慧(huì ),教(jiāo )宫(gōng )中(zhōng )侍(shì )女(nǚ )皆(jiē )执(zhí )治(zhì )女(nǚ )功(gōng )。然(rán )不(bú )自(zì )检(jiǎn )饬(chì ),自(zì )正(zhèng )位(wèi )东(dōng )朝(cháo ),淫(yín )恣(zì )日(rì )甚(shèn ),内(nèi )则(zé )赫(hè )噜(lū )谟(mó )、伊(yī )勒(lè )色(sè )巴(bā )用(yòng )事(shì ),外(wài )则(zé )幸(xìng )臣(chén )实(shí )勒(lè )们(men )、耨(nòu )埒(liè )及(jí )宣(xuān )徽(huī )使(shǐ )特(tè )们(men )德(dé )尔(ěr )相(xiàng )率(lǜ )为(wéi )奸(jiān ),以(yǐ )至(zhì )浊(zhuó )乱(luàn )朝(cháo )政(zhèng )焉(yān )。

辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )塔(tǎ )喇(lǎ )海(hǎi )领(lǐng )中(zhōng )政(zhèng )院(yuàn )事(shì )。

乙(yǐ )亥(hài ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“大(dà )都(dōu )路(lù )供(gòng )亿(yì )浩(hào )繁(fán ),概(gài )于(yú )属(shǔ )郡(jùn )取(qǔ )之(zhī )。其(qí )军(jūn )站(zhàn )、鹰(yīng )坊(fāng )、控(kòng )鹤(hè )等(děng )户(hù ),恃(shì )其(qí )杂(zá )徭(yáo )无(wú )与(yǔ ),冒(mào )占(zhàn )编(biān )氓(máng )。请(qǐng )降(jiàng )玺(xǐ )书(shū ),依(yī )祖(zǔ )宗(zōng )旧(jiù )制(zhì ),悉(xī )令(lìng )均(jūn )当(dāng ),或(huò )辄(zhé )奏(zòu )请(qǐng )者(zhě ),亦(yì )宜(yí )禁(jìn )止(zhǐ )。”制(zhì )可(kě )。

皇(huáng )太(tài )子(zǐ )言(yán ):“近(jìn )蒙(méng )恩(ēn )以(yǐ )安(ān )西(xī )、吉(jí )州(zhōu )、平(píng )江(jiāng )为(wéi )分(fèn )地(dì ),租(zū )税(shuì )悉(xī )以(yǐ )赐(cì )臣(chén )。臣(chén )恐(kǒng )宗(zōng )亲(qīn )昆(kūn )弟(dì )援(yuán )例(lì ),自(zì )五(wǔ )户(hù )丝(sī )外(wài ),馀(yú )请(qǐng )输(shū )之(zhī )内(nèi )帑(tǎng )。其(qí )陕(shǎn )西(xī )运(yùn )司(sī )岁(suì )办(bàn )盐(yán )十(shí )万(wàn )引(yǐn ),向(xiàng )给(gěi )安(ān )西(xī )王(wáng ),以(yǐ )此(cǐ )钱(qián )斟(zhēn )酌(zhuó )与(yǔ )臣(chén ),惟(wéi )陛(bì )下(xià )裁(cái )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )所(suǒ )思(sī )甚(shèn )善(shàn ),岁(suì )以(yǐ )十(shí )万(wàn )锭(dìng )给(gěi )之(zhī ),不(bú )足(zú )则(zé )再(zài )赐(cì )。”

己(jǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )受(shòu )册(cè )礼(lǐ )成(chéng ),帝(dì )御(yù )大(dà )明(míng )殿(diàn ),受(shòu )诸(zhū )王(wáng )百(bǎi )官(guān )朝(cháo )贺(hè )。

杭(háng )州(zhōu )、平(píng )江(jiāng )等(děng )处(chù )大(dà )饥(jī )。丁(dīng )亥(hài ),发(fā )粟(sù )赈(zhèn )之(zhī )。

庚(gēng )寅(yín ),赐(cì )太(tài )师(shī )伊(yī )彻(chè )察(chá )喇(lǎ )江(jiāng )南(nán )田(tián )四(sì )十(shí )顷(qǐng )。时(shí )赐(cì )田(tián )悉(xī )夺(duó )还(hái )官(guān ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )以(yǐ )为(wéi )言(yán )。诏(zhào ):“伊(yī )彻(chè )察(chá )喇(lǎ )自(zì )世(shì )祖(zǔ )时(shí )积(jī )有(yǒu )勋(xūn )劳(láo ),非(fēi )馀(yú )人(rén )比(bǐ ),宜(yí )以(yǐ )前(qián )后(hòu )所(suǒ )赐(cì )合(hé )百(bǎi )顷(qǐng )与(yǔ )之(zhī )。”

十(shí )二(èr )月(yuè ),壬(rén )辰(chén )朔(shuò ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“旧(jiù )制(zhì ),金(jīn )虎(hǔ )符(fú )及(jí )金(jīn )银(yín )符(fú ),典(diǎn )瑞(ruì )院(yuàn )掌(zhǎng )之(zhī ),给(gěi )则(zé )由(yóu )中(zhōng )书(shū ),事(shì )已(yǐ )则(zé )复(fù )归(guī )典(diǎn )瑞(ruì )院(yuàn )。今(jīn )出(chū )入(rù )多(duō )不(bú )由(yóu )中(zhōng )书(shū ),下(xià )至(zhì )商(shāng )人(rén ),结(jié )托(tuō )近(jìn )侍(shì )奏(zòu )请(qǐng ),以(yǐ )致(zhì )泛(fàn )溢(yì ),出(chū )而(ér )无(wú )归(guī )。自(zì )后(hòu )除(chú )官(guān )及(jí )奉(fèng )使(shǐ )应(yīng )给(gěi )者(zhě ),非(fēi )由(yóu )中(zhōng )书(shū )省(shěng )勿(wù )给(gěi )。”从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )未(wèi ),齐(qí )塔(tǎ )察(chá )尔(ěr )等(děng )扰(rǎo )檀(tán )州(zhōu )民(mín ),强(qiáng )取(qǔ )米(mǐ )粟(sù )六(liù )百(bǎi )馀(yú )石(shí ),诏(zhào )官(guān )讯(xùn )之(zhī )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),命(mìng )留(liú )守(shǒu )司(sī )以(yǐ )来(lái )岁(suì )正(zhèng )月(yuè )十(shí )五(wǔ )日(rì ),起(qǐ )灯(dēng )山(shān )于(yú )大(dà )明(míng )殿(diàn )后(hòu )、延(yán )春(chūn )阁(gé )前(qián )。

丁(dīng )巳(sì ),以(yǐ )中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ),国(guó )用(yòng )浩(hào )穰(ráng ),民(mín )贫(pín )岁(suì )歉(qiàn ),诏(zhào )宣(xuān )政(zhèng )院(yuàn )并(bìng )省(shěng )佛(fó )事(shì )。

中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán ):“刑(xíng )法(fǎ )者(zhě ),譬(pì )之(zhī )权(quán )衡(héng ),不(bú )可(kě )偏(piān )重(zhòng )。世(shì )祖(zǔ )已(yǐ )有(yǒu )定(dìng )制(zhì ),自(zì )元(yuán )贞(zhēn )以(yǐ )来(lái ),以(yǐ )作(zuò )佛(fó )事(shì )之(zhī )故(gù ),放(fàng )释(shì )有(yǒu )罪(zuì ),失(shī )于(yú )太(tài )宽(kuān ),有(yǒu )司(sī )无(wú )所(suǒ )遵(zūn )守(shǒu )。今(jīn )请(qǐng )凡(fán )内(nèi )外(wài )犯(fàn )法(fǎ )之(zhī )人(rén ),悉(xī )归(guī )有(yǒu )司(sī )依(yī )法(fǎ )裁(cái )决(jué )。又(yòu ),各(gè )处(chù )民(mín )饥(jī ),除(chú )行(háng )宫(gōng )外(wài ),工(gōng )役(yì )请(qǐng )悉(xī )罢(bà )停(tíng )。”从(cóng )之(zhī )。

庚(gēng )申(shēn ),诏(zhào )改(gǎi )大(dà )德(dé )十(shí )二(èr )年(nián )为(wéi )至(zhì )大(dà )元(yuán )年(nián )。

敕(chì ):“内(nèi )廷(tíng )作(zuò )佛(fó )事(shì )毋(wú )释(shì )重(zhòng )囚(qiú ),以(yǐ )轻(qīng )囚(qiú )释(shì )之(zhī )。”

是(shì )岁(suì ),征(zhēng )萧(xiāo )为(wéi )太(tài )子(zǐ )右(yòu )谕(yù )德(dé ),扶(fú )病(bìng )至(zhì )京(jīng )师(shī ),入(rù )觐(jìn )东(dōng )宫(gōng ),书(shū )《酒(jiǔ )诰(gào )》为(wéi )献(xiàn ),以(yǐ )朝(cháo )廷(tíng )时(shí )尚(shàng )酒(jiǔ )故(gù )也(yě )。寻(xún )以(yǐ )病(bìng )请(qǐng )解(jiě )职(zhí ),或(huò )问(wèn )之(zhī ),则(zé )曰(yuē ):“礼(lǐ ),东(dōng )宫(gōng )东(dōng )面(miàn ),师(shī )傅(fù )西(xī )面(miàn ),此(cǐ )礼(lǐ )今(jīn )可(kě )行(háng )乎(hū )?”俄(é )擢(zhuó )集(jí )贤(xián )学(xué )士(shì )、国(guó )子(zǐ )祭(jì )酒(jiǔ ),依(yī )前(qián )右(yòu )谕(yù )德(dé )。疾(jí )作(zuò ),固(gù )辞(cí )而(ér )归(guī ),卒(zú ),谥(shì )贞(zhēn )敏(mǐn )。致(zhì )行(háng )甚(shèn )高(gāo ),贱(jiàn )履(lǚ )笃(dǔ )实(shí ),关(guān )辅(fǔ )之(zhī )士(shì ),翕(xī )然(rán )宗(zōng )之(zhī )。

起(qǐ )王(wáng )利(lì )用(yòng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )宾(bīn )客(kè )。疏(shū )言(yán )时(shí )政(zhèng ),曰(yuē ):“寡(guǎ )欲(yù )养(yǎng )身(shēn ),酒(jiǔ )宜(yí )节(jiē )饮(yǐn ),财(cái )宜(yí )节(jiē )用(yòng ),杜(dù )绝(jué )谗(chán )言(yán ),求(qiú )纳(nà )直(zhí )谏(jiàn ),官(guān )司(sī )量(liàng )材(cái )而(ér )授(shòu ),工(gōng )役(yì )相(xiàng )时(shí )而(ér )动(dòng )。”帝(dì )及(jí )太(tài )子(zǐ )嘉(jiā )纳(nà )。皇(huáng )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),命(mìng )录(lù )副(fù )本(běn )以(yǐ )进(jìn )。

利(lì )用(yòng )寻(xún )以(yǐ )老(lǎo )疾(jí )不(bú )能(néng )朝(cháo ),帝(dì )遣(qiǎn )医(yī )诊(zhěn )视(shì )之(zhī )。利(lì )用(yòng )语(yǔ )其(qí )弟(dì )曰(yuē ):“吾(wú )受(shòu )国(guó )厚(hòu )恩(ēn ),愧(kuì )不(bú )能(néng )报(bào ),死(sǐ )生(shēng )有(yǒu )命(mìng ),药(yào )不(bú )能(néng )为(wéi )也(yě )。”遂(suí )卒(zú )。后(hòu )赠(zèng )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì ),谥(shì )文(wén )贞(zhēn )。

中(zhōng )书(shū )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )鄂(è )尔(ěr )根(gēn )萨(sà )里(lǐ )卒(zú )。后(hòu )赠(zèng )太(tài )师(shī ),追(zhuī )封(fēng )赵(zhào )国(guó )公(gōng ),谥(shì )文(wén )定(dìng )。

江(jiāng )浙(zhè )行(háng )省(shěng )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )托(tuō )克(kè )托(tuō )卒(zú )。帝(dì )以(yǐ )托(tuō )克(kè )托(tuō )善(shàn )为(wéi )治(zhì ),吏(lì )民(mín )安(ān )之(zhī ),久(jiǔ )不(bú )及(jí )召(zhào )还(hái )。至(zhì )是(shì )卒(zú ),年(nián )才(cái )四(sì )十(shí )四(sì )。

阅读:25740

打赏捐助〔Donate〕>>>

《大德十一年》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库