神宗体无显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁二年(辽咸雍五年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪六十六 > 《神宗体无显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁二年(辽咸雍五年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),帝(dì )谓(wèi )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“尝(cháng )闻(wén )太(tài )宗(zōng )时(shí ),内(nèi )藏(cáng )财(cái )货(huò ),每(měi )千(qiān )计(jì )用(yòng )一(yī )牙(yá )钱(qián )记(jì )之(zhī ),名(míng )物(wù )不(bú )同(tóng ),所(suǒ )用(yòng )钱(qián )色(sè )亦(yì )异(yì ),它(tā )人(rén )莫(mò )能(néng )晓(xiǎo )也(yě )。皆(jiē )匣(xiá )而(ér )置(zhì )之(zhī )御(yù )阁(gé ),以(yǐ )参(cān )验(yàn )帐(zhàng )籍(jí )中(zhōng )定(dìng )数(shù )。晚(wǎn )年(nián )尝(cháng )出(chū )其(qí )钱(qián )示(shì )真(zhēn )宗(zōng )曰(yuē ):‘善(shàn )保(bǎo )此(cǐ )足(zú )矣(yǐ )!’近(jìn )见(jiàn )内(nèi )藏(cáng )库(kù )籍(jí ),文(wén )具(jù )而(ér )已(yǐ ),财(cái )货(huò )出(chū )入(rù ),略(luè )无(wú )关(guān )防(fáng )。前(qián )此(cǐ )尝(cháng )以(yǐ )龙(lóng )脑(nǎo )、珍(zhēn )珠(zhū )鬻(yù )于(yú )榷(què )货(huò )务(wù ),数(shù )上(shàng )不(bú )输(shū )直(zhí ),亦(yì )不(bú )钩(gōu )考(kǎo )。盖(gài )领(lǐng )之(zhī )者(zhě )中(zhōng )官(guān )数(shù )十(shí )人(rén ),唯(wéi )知(zhī )谨(jǐn )扃(jiōng )钥(yào ),涂(tú )窗(chuāng )牖(yǒu ),以(yǐ )为(wéi )固(gù )密(mì ),安(ān )能(néng )钩(gōu )考(kǎo )其(qí )出(chū )入(rù )多(duō )少(shǎo )与(yǔ )所(suǒ )蓄(xù )之(zhī )数(shù )!”乃(nǎi )令(lìng )户(hù )部(bù )、太(tài )府(fǔ )寺(sì )于(yú )内(nèi )藏(cáng )诸(zhū )库(kù )皆(jiē )得(dé )检(jiǎn )察(chá )。置(zhì )库(kù )百(bǎi )馀(yú )年(nián ),至(zhì )是(shì )始(shǐ )编(biān )阅(yuè )焉(yān )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),奉(fèng )安(ān )英(yīng )宗(zōng )神(shén )御(yù )于(yú )景(jǐng )灵(líng )宫(gōng )英(yīng )德(dé )殿(diàn )。

是(shì )月(yuè ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )视(shì )河(hé )还(hái ),入(rù )对(duì ),请(qǐng )如(rú )宋(sòng )昌(chāng )言(yán )策(cè ),于(yú )二(èr )股(gǔ )之(zhī )西(xī )置(zhì )上(shàng )约(yuē ),擗(pǐ )水(shuǐ )令(lìng )东(dōng ),俟(sì )东(dōng )流(liú )渐(jiàn )深(shēn ),北(běi )流(liú )淤(yū )浅(qiǎn ),即(jí )塞(sāi )北(běi )流(liú ),放(fàng )出(chū )御(yù )河(hé )、胡(hú )卢(lú )河(hé ),下(xià )纾(shū )恩(ēn )、冀(jì )、深(shēn )、瀛(yíng )以(yǐ )西(xī )之(zhī )患(huàn )。初(chū ),商(shāng )胡(hú )决(jué )河(hé ),自(zì )魏(wèi )之(zhī )北(běi )至(zhì )恩(ēn )、冀(jì )、乾(qián )宁(níng )入(rù )于(yú )海(hǎi ),是(shì )谓(wèi )北(běi )流(liú )。嘉(jiā )祐(yòu )八(bā )年(nián ),河(hé )流(liú )派(pài )于(yú )魏(wèi )之(zhī )第(dì )六(liù )埽(sào ),遂(suí )为(wéi )二(èr )股(gǔ ),自(zì )魏(wèi )、恩(ēn )东(dōng )至(zhì )德(dé )、沧(cāng ),入(rù )于(yú )海(hǎi ),是(shì )谓(wèi )东(dōng )流(liú )。时(shí )议(yì )者(zhě )多(duō )不(bú )同(tóng ),李(lǐ )立(lì )之(zhī )力(lì )主(zhǔ )生(shēng )堤(dī ),帝(dì )不(bú )听(tīng ),卒(zú )用(yòng )昌(chāng )言(yán )策(cè ),置(zhì )上(shàng )约(yuē )。

二(èr )月(yuè ),诏(zhào ):“今(jīn )后(hòu )谋(móu )杀(shā )人(rén )自(zì )首(shǒu ),并(bìng )奏(zòu )听(tīng )敕(chì )裁(cái )。”帝(dì )初(chū )从(cóng )王(wáng )安(ān )石(shí )议(yì ),凡(fán )谋(móu )杀(shā )已(yǐ )伤(shāng )而(ér )自(zì )首(shǒu ),减(jiǎn )二(èr )等(děng )科(kē )罪(zuì ),众(zhòng )论(lùn )不(bú )服(fú )。御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )滕(téng )甫(fǔ )请(qǐng )再(zài )选(xuǎn )官(guān )定(dìng )议(yì ),诏(zhào )送(sòng )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )、韩(hán )维(wéi )、知(zhī )制(zhì )诰(gào )钱(qián )公(gōng )辅(fǔ )重(zhòng )定(dìng )。公(gōng )著(zhe )等(děng )议(yì )如(rú )安(ān )石(shí ),于(yú )是(shì )法(fǎ )官(guān )齐(qí )恢(huī )、王(wáng )师(shī )元(yuán )、蔡(cài )冠(guàn )卿(qīng )等(děng )皆(jiē )劾(hé )奏(zòu )公(gōng )著(zhe )等(děng )所(suǒ )议(yì )为(wéi )不(bú )当(dāng ),又(yòu )诏(zhào )安(ān )石(shí )与(yǔ )当(dāng )官(guān )集(jí )议(yì )。反(fǎn )覆(fù )论(lùn )难(nán ),久(jiǔ )之(zhī )不(bú )决(jué ),故(gù )有(yǒu )是(shì )诏(zhào )。

己(jǐ )亥(hài ),以(yǐ )观(guān )文(wén )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )、判(pàn )汝(rǔ )州(zhōu )富(fù )弼(bì )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )兼(jiān )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )、平(píng )章(zhāng )事(shì )。

庚(gēng )子(zǐ ),以(yǐ )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )王(wáng )安(ān )石(shí )为(wéi )右(yòu )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )、参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

初(chū ),帝(dì )欲(yù )用(yòng )安(ān )石(shí ),以(yǐ )问(wèn )曾(céng )公(gōng )亮(liàng ),公(gōng )亮(liàng )力(lì )荐(jiàn )之(zhī )。唐(táng )介(jiè )言(yán )安(ān )石(shí )不(bú )可(kě )大(dà )任(rèn ),帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )谓(wèi )安(ān )石(shí )文(wén )学(xué )不(bú )可(kě )任(rèn )邪(xié ),经(jīng )术(shù )不(bú )可(kě )任(rèn )邪(xié ),吏(lì )事(shì )不(bú )可(kě )任(rèn )邪(xié )?”介(jiè )曰(yuē ):“安(ān )石(shí )好(hǎo )学(xué )而(ér )泥(ní )古(gǔ ),议(yì )论(lùn )迂(yū )阔(kuò ),若(ruò )使(shǐ )为(wéi )政(zhèng ),恐(kǒng )多(duō )变(biàn )更(gèng )。”退(tuì ),谓(wèi )公(gōng )亮(liàng )曰(yuē ):“安(ān )石(shí )果(guǒ )用(yòng ),天(tiān )下(xià )困(kùn )扰(rǎo )必(bì )矣(yǐ )。诸(zhū )公(gōng )当(dāng )自(zì )知(zhī )之(zhī )。”帝(dì )又(yòu )问(wèn )侍(shì )读(dú )孙(sūn )固(gù )曰(yuē ):“安(ān )石(shí )可(kě )相(xiàng )否(fǒu )?”固(gù )对(duì )曰(yuē ):“安(ān )石(shí )文(wén )行(háng )甚(shèn )高(gāo ),处(chù )侍(shì )从(cóng )献(xiàn )纳(nà )之(zhī )职(zhí )可(kě )矣(yǐ )。宰(zǎi )相(xiàng )自(zì )有(yǒu )度(dù ),安(ān )石(shí )狷(juàn )狭(xiá )少(shǎo )容(róng )。必(bì )欲(yù )求(qiú )贤(xián )相(xiàng ),吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )、司(sī )马(mǎ )光(guāng )、韩(hán )维(wéi )其(qí )人(rén )也(yě )。”凡(fán )四(sì )问(wèn ),皆(jiē )以(yǐ )此(cǐ )对(duì )。帝(dì )不(bú )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),竟(jìng )用(yòng )安(ān )石(shí ),谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“人(rén )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )卿(qīng )但(dàn )知(zhī )经(jīng )术(shù ),不(bú )晓(xiǎo )世(shì )务(wù )。”安(ān )石(shí )对(duì )曰(yuē ):“经(jīng )术(shù ),正(zhèng )所(suǒ )以(yǐ )经(jīng )世(shì )务(wù )也(yě )。但(dàn )后(hòu )世(shì )所(suǒ )谓(wèi )儒(rú )者(zhě ),大(dà )抵(dǐ )多(duō )庸(yōng )人(rén ),故(gù )流(liú )俗(sú )以(yǐ )为(wéi )经(jīng )术(shù )不(bú )可(kě )施(shī )于(yú )世(shì )务(wù )耳(ěr )。”帝(dì )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )卿(qīng )所(suǒ )设(shè )施(shī ),以(yǐ )何(hé )为(wéi )先(xiān )?”安(ān )石(shí )曰(yuē ):“变(biàn )风(fēng )俗(sú ),立(lì )法(fǎ )度(dù ),今(jīn )之(zhī )所(suǒ )急(jí )也(yě )。”帝(dì )深(shēn )纳(nà )之(zhī )。

命(mìng )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )修(xiū )《英(yīng )宗(zōng )实(shí )录(lù )》。

乙(yǐ )巳(sì ),以(yǐ )灾(zāi )变(biàn ),避(bì )正(zhèng )殿(diàn ),减(jiǎn )膳(shàn ),彻(chè )乐(lè )。

丙(bǐng )午(wǔ ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )入(rù )对(duì ),乞(qǐ )郡(jùn )。帝(dì )不(bú )许(xǔ ),曰(yuē ):“卿(qīng )名(míng )闻(wén )外(wài )国(guó ),奈(nài )何(hé )出(chū )外(wài )?”先(xiān )是(shì )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )使(shǐ )辽(liáo )时(shí ),光(guāng )初(chū )解(jiě )台(tái )职(zhí ),辽(liáo )人(rén )因(yīn )问(wèn )光(guāng )何(hé )不(bú )为(wéi )中(zhōng )丞(chéng );公(gōng )著(zhe )归(guī ),告(gào )帝(dì ),故(gù )知(zhī )之(zhī )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),设(shè )制(zhì )置(zhì )三(sān )司(sī )条(tiáo )例(lì )司(sī ),掌(zhǎng )经(jīng )画(huà )邦(bāng )计(jì ),议(yì )变(biàn )旧(jiù )法(fǎ )以(yǐ )通(tōng )天(tiān )下(xià )之(zhī )利(lì ),命(mìng )陈(chén )升(shēng )之(zhī )、王(wáng )安(ān )石(shí )领(lǐng )其(qí )事(shì )。安(ān )石(shí )素(sù )与(yǔ )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )善(shàn ),乃(nǎi )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“惠(huì )卿(qīng )之(zhī )贤(xián ),虽(suī )前(qián )世(shì )儒(rú )者(zhě ),未(wèi )易(yì )比(bǐ )也(yě )。学(xué )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào )而(ér )能(néng )用(yòng )者(zhě ),独(dú )惠(huì )卿(qīng )而(ér )已(yǐ )。”遂(suí )以(yǐ )惠(huì )卿(qīng )为(wéi )条(tiáo )例(lì )司(sī )检(jiǎn )详(xiáng )文(wén )字(zì )。事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),安(ān )石(shí )必(bì )与(yǔ )惠(huì )卿(qīng )谋(móu )之(zhī );凡(fán )所(suǒ )建(jiàn )请(qǐng )章(zhāng )奏(zòu ),皆(jiē )惠(huì )卿(qīng )笔(bǐ )也(yě )。时(shí )人(rén )号(hào )安(ān )石(shí )为(wéi )孔(kǒng )子(zǐ ),惠(huì )卿(qīng )为(wéi )颜(yán )子(zǐ )。富(fù )弼(bì )以(yǐ )足(zú )疾(jí )未(wèi )能(néng )入(rù )见(jiàn )。有(yǒu )为(wéi )帝(dì )言(yán )灾(zāi )异(yì )皆(jiē )天(tiān )数(shù ),非(fēi )人(rén )事(shì )得(dé )失(shī )所(suǒ )致(zhì )者(zhě ),弼(bì )闻(wén )而(ér )叹(tàn )曰(yuē ):“人(rén )君(jūn )所(suǒ )畏(wèi )惟(wéi )天(tiān ),若(ruò )不(bú )畏(wèi )天(tiān ),何(hé )事(shì )不(bú )可(kě )为(wéi )者(zhě )!此(cǐ )必(bì )奸(jiān )人(rén )欲(yù )进(jìn )邪(xié )说(shuō )以(yǐ )摇(yáo )上(shàng )心(xīn ),使(shǐ )辅(fǔ )弼(bì )谏(jiàn )争(zhēng )之(zhī )臣(chén )无(wú )所(suǒ )施(shī )其(qí )力(lì ),是(shì )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )机(jī ),不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )速(sù )救(jiù )。”即(jí )上(shàng )书(shū )数(shù )千(qiān )言(yán ),力(lì )论(lùn )之(zhī )。

王(wáng )安(ān )石(shí )既(jì )用(yòng )事(shì ),尝(cháng )因(yīn )争(zhēng )变(biàn )法(fǎ ),怒(nù )目(mù )谓(wèi )同(tóng )列(liè )曰(yuē ):“公(gōng )辈(bèi )坐(zuò )不(bú )读(dú )书(shū )耳(ěr )!”赵(zhào )抃(biàn )折(shé )之(zhī )曰(yuē ):“君(jūn )言(yán )失(shī )矣(yǐ ),皋(gāo )、夔(kuí )、稷(jì )、契(qì )之(zhī )时(shí ),有(yǒu )何(hé )书(shū )可(kě )读(dú )!”安(ān )石(shí )默(mò )然(rán )。

是(shì )月(yuè ),遣(qiǎn )刘(liú )航(háng )等(děng )册(cè )李(lǐ )秉(bǐng )常(cháng )为(wéi )夏(xià )国(guó )王(wáng )。

三(sān )月(yuè ),富(fù )弼(bì )始(shǐ )入(rù )见(jiàn ),曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )中(zhōng )外(wài )之(zhī )事(shì ),渐(jiàn )有(yǒu )更(gèng )张(zhāng ),此(cǐ )必(bì )由(yóu )小(xiǎo )人(rén )献(xiàn )说(shuō )于(yú )陛(bì )下(xià )也(yě )。大(dà )抵(dǐ )小(xiǎo )人(rén )惟(wéi )喜(xǐ )动(dòng )作(zuò )生(shēng )事(shì ),则(zé )其(qí )间(jiān )有(yǒu )所(suǒ )希(xī )冀(jì )。若(ruò )朝(cháo )廷(tíng )守(shǒu )静(jìng ),则(zé )事(shì )有(yǒu )常(cháng )法(fǎ ),小(xiǎo )人(rén )何(hé )望(wàng )哉(zāi )!愿(yuàn )深(shēn )烛(zhú )其(qí )然(rán ),毋(wú )令(lìng )后(hòu )悔(huǐ )。”帝(dì )改(gǎi )容(róng )听(tīng )纳(nà ),曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )得(dé )卿(qīng )至(zhì )论(lùn ),可(kě )谓(wèi )金(jīn )石(shí )之(zhī )言(yán )!”

癸(guǐ )未(wèi ),以(yǐ )苏(sū )辙(zhé )为(wéi )制(zhì )置(zhì )三(sān )司(sī )条(tiáo )例(lì )司(sī )检(jiǎn )详(xiáng )文(wén )字(zì )。先(xiān )是(shì )辙(zhé )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“所(suǒ )谓(wèi )丰(fēng )财(cái )者(zhě ),非(fēi )求(qiú )财(cái )而(ér )益(yì )之(zhī )也(yě ),去(qù )事(shì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )害(hài )财(cái )者(zhě )而(ér )已(yǐ )。事(shì )之(zhī )害(hài )财(cái )者(zhě )三(sān ):一(yī )曰(yuē )冗(rǒng )官(guān ),二(èr )曰(yuē )冗(rǒng )兵(bīng ),三(sān )曰(yuē )冗(rǒng )费(fèi )。”疏(shū )奏(zòu ),帝(dì )批(pī )付(fù )中(zhōng )书(shū ),因(yīn )召(zhào )对(duì )而(ér )有(yǒu )是(shì )命(mìng )。

两(liǎng )府(fǔ )同(tóng )奏(zòu )事(shì ),富(fù )弼(bì )言(yán )大(dà )臣(chén )须(xū )和(hé )乃(nǎi )能(néng )成(chéng )务(wù )。又(yòu )言(yán )今(jīn )所(suǒ )进(jìn )用(yòng ),或(huò )是(shì )刻(kè )薄(báo )小(xiǎo )才(cái ),小(xiǎo )才(cái )虽(suī )似(sì )可(kě )喜(xǐ ),然(rán )害(hài )事(shì )坏(huài )风(fēng )俗(sú )为(wéi )甚(shèn ),须(xū )进(jìn )用(yòng )醇(chún )厚(hòu )笃(dǔ )实(shí )之(zhī )人(rén )。帝(dì )曰(yuē ):“大(dà )臣(chén )固(gù )当(dāng )与(yǔ )朝(cháo )廷(tíng )分(fèn )邪(xié )正(zhèng ),邪(xié )正(zhèng )分(fèn )则(zé )天(tiān )下(xià )自(zì )治(zhì )。”

乙(yǐ )酉(yǒu ),诏(zhào )令(lìng )三(sān )司(sī )判(pàn )官(guān )、诸(zhū )路(lù )监(jiān )司(sī )及(jí )内(nèi )外(wài )官(guān )各(gè )具(jù )财(cái )用(yòng )利(lì )害(hài )闻(wén )奏(zòu )。

戊(wù )子(zǐ ),夏(xià )国(guó )主(zhǔ )秉(bǐng )常(cháng )上(shàng )誓(shì )表(biǎo ),纳(nà )塞(sāi )门(mén )、安(ān )远(yuǎn )二(èr )砦(zhài ),乞(qǐ )缓(huǎn )州(zhōu );许(xǔ )之(zhī )。

壬(rén )辰(chén ),帝(dì )问(wèn )王(wáng )安(ān )石(shí ):“制(zhì )置(zhì )条(tiáo )例(lì )如(rú )何(hé )?”安(ān )石(shí )曰(yuē ):“已(yǐ )检(jiǎn )讨(tǎo )文(wén )字(zì ),略(luè )见(jiàn )伦(lún )绪(xù )。然(rán )今(jīn )欲(yù )理(lǐ )财(cái ),则(zé )必(bì )使(shǐ )能(néng )。天(tiān )下(xià )但(dàn )见(jiàn )朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )使(shǐ )能(néng )为(wéi )先(xiān ),而(ér )不(bú )以(yǐ )任(rèn )贤(xián )为(wéi )急(jí );但(dàn )见(jiàn )朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )理(lǐ )财(cái )为(wéi )务(wù ),而(ér )于(yú )礼(lǐ )义(yì )教(jiāo )化(huà )之(zhī )际(jì )未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )及(jí ),恐(kǒng )风(fēng )俗(sú )由(yóu )此(cǐ )而(ér )坏(huài ),将(jiāng )不(bú )胜(shèng )其(qí )敝(bì ),陛(bì )下(xià )当(dāng )深(shēn )念(niàn )国(guó )体(tǐ )有(yǒu )先(xiān )后(hòu )缓(huǎn )急(jí )。”帝(dì )颔(hàn )之(zhī )。

乙(yǐ )未(wèi ),以(yǐ )旱(hàn )虑(lǜ )囚(qiú )。

辽(liáo )晋(jìn )王(wáng )耶(yē )律(lǜ )仁(rén )先(xiān ),前(qián )以(yǐ )耶(yē )律(lǜ )伊(yī )逊(xùn )之(zhī )谮(zèn ),出(chū )之(zhī )于(yú )外(wài )。至(zhì )是(shì )准(zhǔn )布(bù )叛(pàn ),辽(liáo )主(zhǔ )复(fù )思(sī )仁(rén )先(xiān ),乃(nǎi )命(mìng )为(wéi )西(xī )北(běi )路(lù )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ ),率(lǜ )禁(jìn )军(jūn )进(jìn )讨(tǎo )。仁(rén )先(xiān )入(rù )见(jiàn ),辽(liáo )主(zhǔ )亲(qīn )谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )去(qù )朝(cháo )廷(tíng )远(yuǎn ),每(měi )俟(sì )奏(zòu )行(háng ),恐(kǒng )失(shī )机(jī )会(huì ),可(kě )便(biàn )宜(yí )行(háng )事(shì )。”

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )戌(xū ),省(shěng )内(nèi )外(wài )土(tǔ )木(mù )工(gōng )。

初(chū ),群(qún )臣(chén )请(qǐng )上(shàng )尊(zūn )号(hào )及(jí )作(zuò )乐(lè ),帝(dì )以(yǐ )久(jiǔ )旱(hàn )不(bú )许(xǔ )。富(fù )弼(bì )言(yán ):“故(gù )事(shì ),有(yǒu )灾(zāi )变(biàn )皆(jiē )彻(chè )乐(lè ),恐(kǒng )陛(bì )下(xià )以(yǐ )同(tóng )天(tiān )节(jiē )辽(liáo )使(shǐ )当(dāng )上(shàng )寿(shòu ),故(gù )未(wèi )断(duàn )其(qí )请(qǐng )。臣(chén )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )盛(shèng )德(dé )事(shì ),正(zhèng )当(dāng )以(yǐ )示(shì )外(wài )国(guó ),乞(qǐ )并(bìng )罢(bà )上(shàng )寿(shòu )。”从(cóng )之(zhī )。

帝(dì )委(wěi )任(rèn )政(zhèng )府(fǔ ),责(zé )以(yǐ )太(tài )平(píng )。一(yī )日(rì ),政(zhèng )府(fǔ )召(zhào )台(tái )谏(jiàn )官(guān )至(zhì )都(dōu )堂(táng ),富(fù )弼(bì )谓(wèi )曰(yuē ):“上(shàng )求(qiú )治(zhì )如(rú )饥(jī )渴(kě ),正(zhèng )赖(lài )君(jūn )辈(bèi )同(tóng )心(xīn )以(yǐ )济(jì )。”知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )钱(qián )公(gōng )辅(fǔ )对(duì )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )所(suǒ )为(wéi )是(shì ),天(tiān )下(xià )谁(shuí )敢(gǎn )不(bú )同(tóng )!所(suǒ )为(wéi )非(fēi ),公(gōng )辅(fǔ )虽(suī )欲(yù )同(tóng )之(zhī ),不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。”

丙(bǐng )午(wǔ ),同(tóng )天(tiān )节(jiē ),罢(bà )上(shàng )寿(shòu )。是(shì )日(rì ),雨(yǔ )。富(fù )弼(bì )言(yán ):“愿(yuàn )陛(bì )下(xià )不(bú )以(yǐ )今(jīn )日(rì )雨(yǔ )泽(zé )为(wéi )喜(xǐ ),常(cháng )以(yǐ )累(lèi )年(nián )灾(zāi )变(biàn )为(wéi )惧(jù )。盖(gài )修(xiū )德(dé )致(zhì )雨(yǔ ),其(qí )应(yīng )如(rú )此(cǐ );万(wàn )一(yī )于(yú )德(dé )有(yǒu )损(sǔn ),其(qí )灾(zāi )应(yīng )岂(qǐ )复(fù )缓(huǎn )邪(xié )!”帝(dì )亲(qīn )书(shū )答(dá )诏(zhào )曰(yuē ):“敢(gǎn )不(bú )置(zhì )之(zhī )几(jǐ )席(xí ),铭(míng )诸(zhū )肺(fèi )腑(fǔ )!更(gèng )愿(yuàn )公(gōng )不(bú )替(tì )今(jīn )日(rì )之(zhī )志(zhì )。”

丁(dīng )未(wèi ),参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )唐(táng )介(jiè )卒(zú )。介(jiè )为(wéi )人(rén )简(jiǎn )伉(kàng ),以(yǐ )敢(gǎn )言(yán )见(jiàn )惮(dàn )。帝(dì )谓(wèi )其(qí )先(xiān )朝(cháo )遗(yí )直(zhí ),故(gù )大(dà )用(yòng )之(zhī );然(rán )扼(è )于(yú )王(wáng )安(ān )石(shí ),少(shǎo )所(suǒ )建(jiàn )明(míng ),声(shēng )名(míng )减(jiǎn )于(yú )谏(jiàn )官(guān )、御(yù )史(shǐ )时(shí )。

初(chū ),中(zhōng )书(shū )尝(cháng )进(jìn )除(chú )目(mù ),数(shù )日(rì )不(bú )决(jué ),帝(dì )曰(yuē ):“当(dāng )问(wèn )王(wáng )安(ān )石(shí )。”介(jiè )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )以(yǐ )安(ān )石(shí )可(kě )大(dà )用(yòng )即(jí )用(yòng )之(zhī ),岂(qǐ )可(kě )使(shǐ )中(zhōng )书(shū )政(zhèng )事(shì )决(jué )于(yú )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )!近(jìn )每(měi )闻(wén )宣(xuān )谕(yù ),某(mǒu )事(shì )问(wèn )安(ān )石(shí ),可(kě )即(jí )行(háng )之(zhī ),不(bú )可(kě )不(bú )行(háng )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )执(zhí )政(zhèng )何(hé )所(suǒ )用(yòng )!必(bì )以(yǐ )臣(chén )为(wéi )不(bú )才(cái ),愿(yuàn )先(xiān )罢(bà )免(miǎn )。”

安(ān )石(shí )既(jì )执(zhí )政(zhèng ),奏(zòu )言(yán ):“中(zhōng )书(shū )处(chù )分(fèn )答(dá )刂(cè )子(zǐ ),皆(jiē )称(chēng )圣(shèng )旨(zhǐ ),不(bú )中(zhōng )理(lǐ )者(zhě )十(shí )常(cháng )八(bā )九(jiǔ ),宜(yí )止(zhǐ )令(lìng )中(zhōng )书(shū )出(chū )牒(dié )。”帝(dì )愕(è )然(rán )。介(jiè )曰(yuē ):“昔(xī )寇(kòu )准(zhǔn )用(yòng )答(dá )刂(cè )子(zǐ )迁(qiān )冯(féng )拯(zhěng )官(guān )不(bú )当(dāng ),拯(zhěng )诉(sù )之(zhī )。太(tài )宗(zōng )谓(wèi ):‘前(qián )代(dài )中(zhōng )书(shū )用(yòng )堂(táng )牒(dié ),乃(nǎi )权(quán )臣(chén )假(jiǎ )此(cǐ )为(wéi )威(wēi )福(fú )。太(tài )祖(zǔ )时(shí )堂(táng )牒(dié )重(zhòng )于(yú )敕(chì )命(mìng ),遂(suí )削(xuē )去(qù )之(zhī )。今(jīn )复(fù )用(yòng )答(dá )刂(cè )子(zǐ ),何(hé )异(yì )堂(táng )牒(dié )!’张(zhāng )洎(jì )因(yīn )言(yán ):‘废(fèi )答(dá )刂(cè )子(zǐ ),则(zé )中(zhōng )书(shū )行(háng )事(shì )别(bié )无(wú )公(gōng )式(shì )。’太(tài )宗(zōng )曰(yuē ):‘大(dà )事(shì )则(zé )降(jiàng )敕(chì );其(qí )当(dāng )用(yòng )答(dá )刂(cè )子(zǐ ),亦(yì )须(xū )奏(zòu )裁(cái )。’此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )称(chēng )圣(shèng )旨(zhǐ )也(yě )。如(rú )安(ān )石(shí )言(yán ),则(zé )是(shì )政(zhèng )不(bú )自(zì )天(tiān )子(zǐ )出(chū )。使(shǐ )辅(fǔ )臣(chén )皆(jiē )忠(zhōng )贤(xián ),犹(yóu )为(wéi )擅(shàn )命(mìng );苟(gǒu )非(fēi )其(qí )人(rén ),岂(qǐ )不(bú )害(hài )国(guó )?”帝(dì )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

介(jiè )数(shù )与(yǔ )安(ān )石(shí )争(zhēng )论(lùn ),安(ān )石(shí )强(qiáng )辩(biàn ),而(ér )帝(dì )主(zhǔ )其(qí )说(shuō ),介(jiè )不(bú )胜(shèng )愤(fèn )懑(mèn ),疽(jū )发(fā )背(bèi )而(ér )卒(zú )。疾(jí )亟(jí ),帝(dì )临(lín )问(wèn ),流(liú )涕(tì )。既(jì )卒(zú ),复(fù )幸(xìng )其(qí )第(dì )吊(diào )哭(kū ),以(yǐ )画(huà )像(xiàng )不(bú )类(lèi ),命(mìng )取(qǔ )禁(jìn )中(zhōng )旧(jiù )藏(cáng )本(běn )赐(cì )其(qí )家(jiā )。盖(gài )介(jiè )为(wéi )谏(jiàn )官(guān )时(shí ),仁(rén )宗(zōng )密(mì )令(lìng )图(tú )其(qí )像(xiàng ),置(zhì )温(wēn )成(chéng )阁(gé )中(zhōng ),御(yù )题(tí )曰(yuē )“右(yòu )正(zhèng )言(yán )唐(táng )介(jiè )”,外(wài )庭(tíng )不(bú )知(zhī )也(yě )。

时(shí )安(ān )石(shí )锐(ruì )意(yì )变(biàn )更(gèng ),而(ér )帝(dì )信(xìn )任(rèn )益(yì )专(zhuān ),介(jiè )既(jì )死(sǐ ),同(tóng )列(liè )无(wú )一(yī )人(rén )敢(gǎn )与(yǔ )之(zhī )抗(kàng )者(zhě )。曾(céng )公(gōng )亮(liàng )屡(lǚ )请(qǐng )老(lǎo ),富(fù )弼(bì )称(chēng )疾(jí )不(bú )视(shì )事(shì ),赵(zhào )抃(biàn )力(lì )不(bú )胜(shèng ),遇(yù )一(yī )事(shì )变(biàn )更(gèng ),称(chēng )若(ruò )者(zhě )数(shù )十(shí )。故(gù )当(dāng )时(shí )谓(wèi )“中(zhōng )书(shū )有(yǒu )生(shēng )、老(lǎo )、病(bìng )、死(sǐ )、苦(kǔ )”,盖(gài )言(yán )安(ān )石(shí )生(shēng ),公(gōng )亮(liàng )老(lǎo ),富(fù )弼(bì )病(bìng ),唐(táng )介(jiè )死(sǐ ),赵(zhào )抃(biàn )苦(kǔ )也(yě )。

初(chū ),仁(rén )宗(zōng )时(shí ),范(fàn )祥(xiáng )为(wéi )制(zhì )置(zhì )解(jiě )盐(yán )使(shǐ ),以(yǐ )盐(yán )募(mù )商(shāng )旅(lǚ )输(shū )刍(chú )粟(sù )以(yǐ )实(shí )边(biān ),公(gōng )私(sī )便(biàn )之(zhī )。祥(xiáng )卒(zú ),以(yǐ )陕(shǎn )西(xī )转(zhuǎn )运(yùn )副(fù )使(shǐ )薛(xuē )向(xiàng )继(jì )之(zhī ),向(xiàng )请(qǐng )兼(jiān )以(yǐ )盐(yán )易(yì )马(mǎ ),王(wáng )安(ān )石(shí )时(shí )领(lǐng )群(qún )牧(mù ),主(zhǔ )其(qí )说(shuō ),请(qǐng )久(jiǔ )任(rèn )向(xiàng )。治(zhì )平(píng )末(mò ),向(xiàng )坐(zuò )与(yǔ )种(zhǒng )谔(è )开(kāi )边(biān )罢(bà )去(qù )。至(zhì )是(shì )淮(huái )南(nán )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )张(zhāng )靖(jìng ),被(bèi )诏(zhào )究(jiū )陕(shǎn )西(xī )盐(yán )马(mǎ )得(dé )失(shī ),指(zhǐ )向(xiàng )欺(qī )隐(yǐn )状(zhuàng ),帝(dì )召(zhào )向(xiàng )与(yǔ )靖(jìng )对(duì )。钱(qián )公(gōng )辅(fǔ )、范(fàn )纯(chún )仁(rén )皆(jiē )言(yán )向(xiàng )罪(zuì )当(dāng )黜(chù );安(ān )石(shí )排(pái )群(qún )议(yì ),抵(dǐ )靖(jìng )于(yú )法(fǎ ),以(yǐ )向(xiàng )为(wéi )江(jiāng )、淮(huái )等(děng )路(lù )发(fā )运(yùn )使(shǐ )。向(xiàng )乃(nǎi )请(qǐng )即(jí )永(yǒng )兴(xìng )军(jūn )置(zhì )卖(mài )盐(yán )场(chǎng ),以(yǐ )边(biān )费(fèi )钱(qián )十(shí )万(wàn )缗(mín )储(chǔ )永(yǒng )兴(xìng )为(wéi )盐(yán )钞(chāo )本(běn ),官(guān )自(zì )鬻(yù )而(ér )罢(bà )通(tōng )商(shāng );从(cóng )之(zhī )。

知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )滕(téng )甫(fǔ )罢(bà )。初(chū ),甫(fǔ )同(tóng )修(xiū )起(qǐ )居(jū )注(zhù ),帝(dì )召(zhào )问(wèn )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )道(dào ),对(duì )曰(yuē ):“治(zhì )乱(luàn )之(zhī )道(dào ),如(rú )黑(hēi )白(bái )东(dōng )西(xī ),所(suǒ )以(yǐ )变(biàn )色(sè )易(yì )位(wèi )者(zhě ),朋(péng )党(dǎng )汩(gǔ )之(zhī )也(yě )。”帝(dì )曰(yuē ):“卿(qīng )知(zhī )君(jūn )子(zǐ )小(xiǎo )人(rén )之(zhī )党(dǎng )乎(hū )?”曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )无(wú )党(dǎng )。譬(pì )之(zhī )草(cǎo )木(mù ),绸(chóu )缪(miù )相(xiàng )附(fù )者(zhě ),必(bì )蔓(màn )草(cǎo ),非(fēi )松(sōng )柏(bǎi )也(yě )。朝(cháo )廷(tíng )无(wú )朋(péng )党(dǎng ),虽(suī )中(zhōng )主(zhǔ )可(kě )以(yǐ )济(jì );不(bú )然(rán ),虽(suī )上(shàng )圣(shèng )亦(yì )殆(dài )。”帝(dì )以(yǐ )为(wéi )名(míng )言(yán ),乃(nǎi )除(chú )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )、知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ ),甫(fǔ )在(zài )帝(dì )前(qián )论(lùn )事(shì ),言(yán )无(wú )文(wén )饰(shì );帝(dì )知(zhī )其(qí )诚(chéng )荩(jìn ),事(shì )无(wú )巨(jù )细(xì ),人(rén )无(wú )亲(qīn )疏(shū ),辄(zhé )以(yǐ )问(wèn )之(zhī ),甫(fǔ )随(suí )事(shì )解(jiě )答(dá ),不(bú )少(shǎo )嫌(xián )隐(yǐn )。王(wáng )安(ān )石(shí )尝(cháng )与(yǔ )甫(fǔ )同(tóng )考(kǎo )试(shì ),语(yǔ )言(yán )不(bú )相(xiàng )能(néng ),深(shēn )恶(è )甫(fǔ )。会(huì )新(xīn )法(fǎ )行(háng ),天(tiān )下(xià )詾(xiōng )詾(xiōng ),恐(kǒng )甫(fǔ )言(yán )而(ér )帝(dì )信(xìn )之(zhī )也(yě ),因(yīn )事(shì )排(pái )甫(fǔ ),出(chū )知(zhī )郓(yùn )州(zhōu )。

戊(wù )申(shēn ),富(fù )弼(bì )、曾(céng )公(gōng )亮(liàng )以(yǐ )旱(hàn )上(shàng )表(biǎo )待(dài )罪(zuì ),诏(zhào )不(bú )允(yǔn )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),命(mìng )曾(céng )公(gōng )亮(liàng )为(wéi )西(xī )京(jīng )奉(fèng )安(ān )仁(rén )宗(zōng )、英(yīng )宗(zōng )御(yù )容(róng )礼(lǐ )仪(yí )使(shǐ )。

丁(dīng )巳(sì ),遣(qiǎn )刘(liú )彝(yí )、谢(xiè )卿(qīng )材(cái )、侯(hóu )叔(shū )献(xiàn ),程(chéng )颢(hào )、卢(lú )秉(bǐng )、王(wáng )汝(rǔ )翼(yì )、曾(céng )伉(kàng )、王(wáng )广(guǎng )廉(lián )八(bā )人(rén )行(háng )诸(zhū )路(lù ),察(chá )农(nóng )田(tián )水(shuǐ )利(lì )赋(fù )役(yì ),从(cóng )条(tiáo )例(lì )司(sī )请(qǐng )也(yě )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),御(yù )殿(diàn ),复(fù )膳(shàn )。

免(miǎn )河(hé )北(běi )归(guī )业(yè )流(liú )民(mín )夏(xià )税(shuì )。

五(wǔ )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),宴(yàn )紫(zǐ )宸(chén )殿(diàn ),初(chū )用(yòng )乐(lè )。

己(jǐ )卯(mǎo ),赐(cì )河(hé )北(běi )役(yì )兵(bīng )特(tè )支(zhī )钱(qián )。

癸(guǐ )未(wèi ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )郑(zhèng )獬(xiè )罢(bà ),知(zhī )杭(háng )州(zhōu );宣(xuān )徽(huī )北(běi )院(yuàn )使(shǐ )王(wáng )拱(gǒng )辰(chén )罢(bà ),知(zhī )应(yīng )天(tiān )府(fǔ );知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )钱(qián )公(gōng )辅(fǔ )罢(bà ),知(zhī )江(jiāng )宁(níng )府(fǔ )。拱(gǒng )辰(chén )自(zì )北(běi )京(jīng )还(hái )朝(cháo ),言(yán )臣(chén )欲(yù )纳(nà )忠(zhōng ),未(wèi )知(zhī )陛(bì )下(xià )意(yì )所(suǒ )向(xiàng ),又(yòu )言(yán )牛(niú )、李(lǐ )党(dǎng )事(shì )方(fāng )作(zuò ),不(bú )可(kě )不(bú )戒(jiè )。帝(dì )以(yǐ )语(yǔ )辅(fǔ )臣(chén ),王(wáng )安(ān )石(shí )曰(yuē );“此(cǐ )未(wèi )足(zú )为(wéi )奸(jiān )邪(xié );谓(wèi )未(wèi )知(zhī )陛(bì )下(xià )意(yì )所(suǒ )向(xiàng ),乃(nǎi )真(zhēn )奸(jiān )邪(xié )也(yě )。”曾(céng )公(gōng )亮(liàng )因(yīn )言(yán )拱(gǒng )辰(chén )在(zài )仁(rén )宗(zōng )时(shí )已(yǐ )知(zhī )其(qí )不(bú )正(zhèng ),不(bú )复(fù )任(rèn )用(yòng )。安(ān )石(shí )曰(yuē ):“拱(gǒng )辰(chén )交(jiāo )结(jié )温(wēn )成(chéng )皇(huáng )后(hòu )家(jiā ),人(rén )皆(jiē )知(zhī )之(zhī )。”獬(xiè )权(quán )发(fā )遣(qiǎn )开(kāi )封(fēng )府(fǔ ),民(mín )喻(yù )兴(xìng )与(yǔ )妻(qī )谋(móu )杀(shā )一(yī )妇(fù )人(rén ),獬(xiè )不(bú )肯(kěn )用(yòng )按(àn )问(wèn )新(xīn )法(fǎ ),为(wéi )王(wáng )安(ān )石(shí )所(suǒ )恶(è )。安(ān )石(shí )雅(yǎ )与(yǔ )公(gōng )辅(fǔ )善(shàn );既(jì )得(dé )志(zhì ),排(pái )异(yì )己(jǐ )者(zhě ),出(chū )滕(téng )甫(fǔ )知(zhī )郓(yùn )州(zhōu ),公(gōng )辅(fǔ )数(shù )于(yú )帝(dì )前(qián )言(yán )甫(fǔ )不(bú )当(dāng )去(qù )。薛(xuē )向(xiàng )更(gèng )盐(yán )法(fǎ ),安(ān )石(shí )主(zhǔ )其(qí )议(yì ),而(ér )公(gōng )辅(fǔ )谓(wèi )向(xiàng )当(dāng )黜(chù )逐(zhú ),拂(fú )安(ān )石(shí )意(yì )。三(sān )人(rén )由(yóu )是(shì )同(tóng )日(rì )罢(bà )。

故(gù )事(shì ),两(liǎng )制(zhì )差(chà )除(chú ),必(bì )宰(zǎi )相(xiàng )当(dāng )笔(bǐ )。时(shí )富(fù )弼(bì )在(zài )告(gào ),曾(céng )公(gōng )亮(liàng )出(chū )使(shǐ ),独(dú )安(ān )石(shí )在(zài )中(zhōng )书(shū ),擅(shàn )出(chū )獬(xiè )等(děng );弼(bì )以(yǐ )此(cǐ )不(bú )平(píng ),多(duō )称(chēng )疾(jí )卧(wò )家(jiā )。御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )吕(lǚ )诲(huì )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“三(sān )人(rén )无(wú )罪(zuì )被(bèi )黜(chù ),甚(shèn )非(fēi )公(gōng )议(yì )。”帝(dì )出(chū )诲(huì )奏(zòu )示(shì )辅(fǔ )臣(chén ),安(ān )石(shí )曰(yuē ):“此(cǐ )三(sān )人(rén )者(zhě )出(chū ),臣(chén )愧(kuì )不(bú )能(néng )尽(jìn )暴(bào )其(qí )罪(zuì )状(zhuàng ),使(shǐ )小(xiǎo )人(rén )知(zhī )有(yǒu )所(suǒ )惮(dàn ),不(bú )意(yì )言(yán )者(zhě )乃(nǎi )更(gèng )如(rú )此(cǐ )!”

丙(bǐng )戌(xū ),王(wáng )安(ān )石(shí )乞(qǐ )辞(cí )位(wèi );帝(dì )封(fēng )还(hái )其(qí )奏(zòu ),令(lìng )视(shì )事(shì )如(rú )故(gù )。

壬(rén )辰(chén ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )迁(qiān )居(jū )庆(qìng )寿(shòu )宫(gōng )。

癸(guǐ )巳(sì ),枢(shū )密(mì )院(yuàn )言(yán ):“欲(yù )检(jiǎn )寻(xún )本(běn )院(yuàn )诸(zhū )文(wén )书(shū ),凡(fán )关(guān )祖(zǔ )宗(zōng )以(yǐ )来(lái )法(fǎ )制(zhì )所(suǒ )宜(yí )施(shī )于(yú )边(biān )者(zhě ),并(bìng )删(shān )取(qǔ )大(dà )旨(zhǐ ),编(biān )次(cì )成(chéng )册(cè ),仍(réng )于(yú )逐(zhú )门(mén )各(gè )留(liú )空(kōng )纸(zhǐ ),以(yǐ )备(bèi )书(shū )将(jiāng )来(lái )处(chù )事(shì )。”从(cóng )之(zhī ),赐(cì )名(míng )《经(jīng )武(wǔ )要(yào )略(luè )》。

王(wáng )安(ān )石(shí )以(yǐ )为(wéi )古(gǔ )之(zhī )取(qǔ )士(shì )皆(jiē )本(běn )于(yú )学(xué ),请(qǐng )兴(xìng )建(jiàn )学(xué )校(xiào )以(yǐ )复(fù )古(gǔ ),其(qí )诗(shī )赋(fù )、明(míng )经(jīng )诸(zhū )科(kē )悉(xī )罢(bà ),专(zhuān )以(yǐ )经(jīng )义(yì )、论(lùn )、策(cè )试(shì )进(jìn )士(shì )。诏(zhào )两(liǎng )制(zhì )、两(liǎng )省(shěng )、御(yù )史(shǐ )台(tái )、三(sān )司(sī )、三(sān )馆(guǎn )议(yì )之(zhī )。

时(shí )议(yì )者(zhě )多(duō )欲(yù )变(biàn )旧(jiù )法(fǎ ),直(zhí )史(shǐ )馆(guǎn )、判(pàn )官(guān )告(gào )院(yuàn )苏(sū )轼(shì )独(dú )以(yǐ )为(wéi )不(bú )必(bì )变(biàn ),议(yì )曰(yuē ):“得(dé )人(rén )之(zhī )道(dào ),在(zài )于(yú )知(zhī )人(rén );知(zhī )人(rén )之(zhī )法(fǎ ),在(zài )于(yú )责(zé )实(shí )。使(shǐ )君(jūn )相(xiàng )有(yǒu )知(zhī )人(rén )之(zhī )明(míng ),朝(cháo )廷(tíng )有(yǒu )责(zé )实(shí )之(zhī )政(zhèng ),则(zé )胥(xū )史(shǐ )、皁(zào )隶(lì )未(wèi )尝(cháng )无(wú )人(rén ),而(ér )况(kuàng )于(yú )学(xué )校(xiào )贡(gòng )举(jǔ )乎(hū )!虽(suī )用(yòng )今(jīn )之(zhī )法(fǎ ),臣(chén )以(yǐ )为(wéi )有(yǒu )馀(yú )。使(shǐ )君(jūn )相(xiàng )无(wú )知(zhī )人(rén )之(zhī )明(míng ),朝(cháo )廷(tíng )无(wú )责(zé )实(shí )之(zhī )政(zhèng ),则(zé )公(gōng )卿(qīng )、侍(shì )从(cóng )常(cháng )患(huàn )无(wú )人(rén ),况(kuàng )学(xué )校(xiào )贡(gòng )举(jǔ )乎(hū )!虽(suī )复(fù )古(gǔ )之(zhī )制(zhì ),臣(chén )以(yǐ )为(wéi )不(bú )足(zú )矣(yǐ )。夫(fū )时(shí )有(yǒu )可(kě )否(fǒu ),物(wù )有(yǒu )兴(xìng )废(fèi ),使(shǐ )三(sān )代(dài )圣(shèng )人(rén )复(fù )生(shēng )于(yú )今(jīn ),其(qí )选(xuǎn )举(jǔ )亦(yì )必(bì )有(yǒu )道(dào ),何(hé )必(bì )由(yóu )学(xué )乎(hū )!且(qiě )庆(qìng )历(lì )间(jiān )尝(cháng )立(lì )学(xué )矣(yǐ ),天(tiān )下(xià )以(yǐ )为(wéi )太(tài )平(píng )可(kě )待(dài ),至(zhì )于(yú )今(jīn ),唯(wéi )空(kōng )名(míng )仅(jǐn )存(cún )。今(jīn )陛(bì )下(xià )必(bì )欲(yù )求(qiú )德(dé )行(háng )道(dào )艺(yì )之(zhī )士(shì ),责(zé )九(jiǔ )年(nián )大(dà )成(chéng )之(zhī )业(yè ),则(zé )将(jiāng )变(biàn )今(jīn )之(zhī )礼(lǐ ),易(yì )今(jīn )之(zhī )俗(sú ),又(yòu )当(dāng )发(fā )民(mín )力(lì )以(yǐ )治(zhì )宫(gōng )室(shì ),敛(liǎn )民(mín )财(cái )以(yǐ )养(yǎng )游(yóu )士(shì ),百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )内(nèi ),置(zhì )官(guān )立(lì )师(shī ),而(ér )又(yòu )时(shí )简(jiǎn )不(bú )帅(shuài )教(jiāo )者(zhě )屏(píng )之(zhī )远(yuǎn )方(fāng ),则(zé )无(wú )乃(nǎi )徒(tú )为(wéi )纷(fēn )乱(luàn )以(yǐ )患(huàn )苦(kǔ )天(tiān )下(xià )邪(xié )!若(ruò )无(wú )大(dà )更(gèng )革(gé )而(ér )望(wàng )有(yǒu )益(yì )于(yú )时(shí ),则(zé )与(yǔ )庆(qìng )历(lì )之(zhī )事(shì )何(hé )异(yì )!至(zhì )于(yú )贡(gòng )举(jǔ )之(zhī )法(fǎ ),行(háng )之(zhī )百(bǎi )年(nián ),治(zhì )乱(luàn )盛(shèng )衰(shuāi ),初(chū )不(bú )由(yóu )此(cǐ )。今(jīn )议(yì )者(zhě )所(suǒ )变(biàn )改(gǎi ),不(bú )过(guò )数(shù )端(duān ):或(huò )曰(yuē )乡(xiāng )举(jǔ )德(dé )行(háng )而(ér )略(luè )文(wén )章(zhāng ),或(huò )曰(yuē )专(zhuān )举(jǔ )策(cè )论(lùn )而(ér )罢(bà )诗(shī )赋(fù ),或(huò )欲(yù )举(jǔ )唐(táng )室(shì )故(gù )事(shì ),兼(jiān )采(cǎi )誉(yù )望(wàng )而(ér )罢(bà )封(fēng )弥(mí ),或(huò )欲(yù )罢(bà )经(jīng )生(shēng )朴(pǔ )学(xué ),不(bú )用(yòng )帖(tiē )墨(mò )而(ér )考(kǎo )大(dà )义(yì ),此(cǐ )数(shù )者(zhě ),皆(jiē )知(zhī )其(qí )一(yī )不(bú )知(zhī )其(qí )二(èr )者(zhě )也(yě )。夫(fū )欲(yù )兴(xìng )德(dé )行(háng ),在(zài )于(yú )君(jūn )人(rén )者(zhě )修(xiū )身(shēn )以(yǐ )格(gé )物(wù ),审(shěn )好(hǎo )恶(è )以(yǐ )表(biǎo )俗(sú ),上(shàng )之(zhī )所(suǒ )向(xiàng )而(ér )下(xià )自(zì )趋(qū )焉(yān )。若(ruò )俗(sú )设(shè )科(kē )立(lì )名(míng )以(yǐ )取(qǔ )之(zhī ),则(zé )是(shì )教(jiāo )天(tiān )下(xià )相(xiàng )率(lǜ )而(ér )为(wéi )伪(wěi )也(yě )。上(shàng )以(yǐ )孝(xiào )取(qǔ )人(rén ),则(zé )勇(yǒng )者(zhě )割(gē )股(gǔ ),怯(qiè )者(zhě )庐(lú )墓(mù );上(shàng )以(yǐ )廉(lián )取(qǔ )人(rén ),则(zé )敝(bì )车(chē )羸(léi )马(mǎ ),恶(è )衣(yī )菲(fēi )食(shí );凡(fán )可(kě )以(yǐ )中(zhōng )上(shàng )意(yì )者(zhě ),无(wú )所(suǒ )不(bú )至(zhì )矣(yǐ )。自(zì )文(wén )章(zhāng )言(yán )之(zhī ),则(zé )策(cè )论(lùn )为(wéi )有(yǒu )用(yòng ),诗(shī )赋(fù )为(wéi )无(wú )益(yì );自(zì )政(zhèng )事(shì )言(yán )之(zhī ),则(zé )诗(shī )赋(fù )、策(cè )论(lùn )均(jūn )为(wéi )无(wú )用(yòng )。然(rán )自(zì )祖(zǔ )宗(zōng )以(yǐ )来(lái ),莫(mò )之(zhī )废(fèi )者(zhě ),以(yǐ )为(wéi )设(shè )法(fǎ )取(qǔ )士(shì ),不(bú )过(guò )如(rú )此(cǐ )也(yě )。矧(shěn )自(zì )唐(táng )至(zhì )今(jīn ),以(yǐ )诗(shī )赋(fù )为(wéi )名(míng )臣(chén )者(zhě ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù ),何(hé )负(fù )于(yú )天(tiān )下(xià )而(ér )必(bì )欲(yù )废(fèi )之(zhī )!近(jìn )世(shì )士(shì )人(rén ),纂(zuǎn )类(lèi )经(jīng )史(shǐ ),缀(zhuì )缉(jī )时(shí )务(wù ),谓(wèi )之(zhī )策(cè )括(kuò ),待(dài )问(wèn )条(tiáo )目(mù ),搜(sōu )抉(jué )略(luè )尽(jìn ),临(lín )时(shí )剽(piāo )窃(qiè ),窜(cuàn )易(yì )首(shǒu )尾(wěi )以(yǐ )眩(xuàn )有(yǒu )司(sī ),有(yǒu )司(sī )莫(mò )能(néng )辨(biàn )也(yě )。且(qiě )其(qí )易(yì )入(rù )也(yě )。无(wú )规(guī )矩(jǔ )准(zhǔn )绳(shéng ),故(gù )学(xué )之(zhī )易(yì )成(chéng );无(wú )声(shēng )病(bìng )对(duì )偶(ǒu ),故(gù )考(kǎo )之(zhī )难(nán )精(jīng )。以(yǐ )易(yì )学(xué )之(zhī )士(shì ),付(fù )难(nán )考(kǎo )之(zhī )吏(lì ),其(qí )弊(bì )有(yǒu )甚(shèn )于(yú )诗(shī )赋(fù )者(zhě )矣(yǐ )。唐(táng )之(zhī )通(tōng )榜(bǎng ),故(gù )是(shì )弊(bì )法(fǎ ),虽(suī )有(yǒu )以(yǐ )名(míng )取(qǔ )人(rén )厌(yàn )伏(fú )众(zhòng )论(lùn )之(zhī )美(měi ),亦(yì )有(yǒu )贿(huì )赂(lù )公(gōng )行(háng )权(quán )要(yào )请(qǐng )托(tuō )之(zhī )害(hài ),卒(zú )使(shǐ )恩(ēn )去(qù )王(wáng )室(shì ),权(quán )归(guī )私(sī )门(mén ),降(jiàng )及(jí )中(zhōng )叶(yè ),结(jié )为(wéi )朋(péng )党(dǎng )之(zhī )论(lùn )。通(tōng )榜(bǎng )取(qǔ )人(rén ),又(yòu )岂(qǐ )足(zú )尚(shàng )哉(zāi )!诸(zhū )科(kē )取(qǔ )人(rén ),多(duō )出(chū )三(sān )路(lù ):能(néng )文(wén )者(zhě )既(jì )已(yǐ )变(biàn )而(ér )为(wéi )进(jìn )士(shì ),晓(xiǎo )义(yì )者(zhě )又(yòu )皆(jiē )去(qù )以(yǐ )为(wéi )明(míng )经(jīng ),其(qí )馀(yú )皆(jiē )朴(pǔ )鲁(lǔ )不(bú )任(rèn )化(huà )者(zhě )也(yě )。至(zhì )于(yú )人(rén )才(cái ),则(zé )有(yǒu )定(dìng )分(fèn ),施(shī )之(zhī )有(yǒu )政(zhèng ),能(néng )否(fǒu )自(zì )彰(zhāng )。今(jīn )进(jìn )士(shì )日(rì )夜(yè )治(zhì )经(jīng )传(chuán )子(zǐ )史(shǐ ),贯(guàn )穿(chuān )驰(chí )骛(wù ),可(kě )谓(wèi )博(bó )矣(yǐ ),至(zhì )于(yú )临(lín )政(zhèng ),曷(hé )尝(cháng )用(yòng )其(qí )一(yī )二(èr )!顾(gù )视(shì )旧(jiù )学(xué ),已(yǐ )为(wéi )虚(xū )器(qì ),而(ér )欲(yù )使(shǐ )此(cǐ )等(děng )分(fèn )别(bié )注(zhù )疏(shū ),粗(cū )识(shí )大(dà )义(yì ),而(ér )望(wàng )其(qí )人(rén )能(néng )增(zēng )长(zhǎng ),亦(yì )已(yǐ )疏(shū )矣(yǐ )。臣(chén )故(gù )曰(yuē ),此(cǐ )数(shù )者(zhě )皆(jiē )知(zhī )其(qí )一(yī )而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )二(èr )也(yě )。”

议(yì )奏(zòu ),帝(dì )曰(yuē ):“吾(wú )固(gù )疑(yí )此(cǐ ),今(jīn )得(dé )轼(shì )议(yì ),释(shì )然(rán )矣(yǐ )。”即(jí )日(rì )召(zhào )见(jiàn ),问(wèn ):“方(fāng )今(jīn )政(zhèng )令(lìng )得(dé )失(shī )安(ān )在(zài )?虽(suī )朕(zhèn )过(guò )失(shī ),指(zhǐ )陈(chén )可(kě )也(yě )。”对(duì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )求(qiú )治(zhì )太(tài )急(jí ),听(tīng )言(yán )太(tài )广(guǎng ),进(jìn )人(rén )太(tài )锐(ruì )。”帝(dì )悚(sǒng )然(rán )曰(yuē ):“卿(qīng )三(sān )言(yán ),朕(zhèn )当(dāng )熟(shú )思(sī )之(zhī )。”轼(shì )退(tuì ),言(yán )于(yú )同(tóng )列(liè ),安(ān )石(shí )滋(zī )不(bú )悦(yuè )。帝(dì )欲(yù )用(yòng )轼(shì )修(xiū )中(zhōng )书(shū )条(tiáo )例(lì ),安(ān )石(shí )曰(yuē ):“轼(shì )与(yǔ )臣(chén )所(suǒ )学(xué )及(jí )议(yì )论(lùn )皆(jiē )异(yì ),别(bié )试(shì )以(yǐ )事(shì )可(kě )也(yě )。”乃(nǎi )命(mìng )轼(shì )权(quán )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )推(tuī )官(guān ),将(jiāng )困(kùn )之(zhī )以(yǐ )事(shì )。轼(shì )决(jué )断(duàn )精(jīng )敏(mǐn ),声(shēng )闻(wén )益(yì )远(yuǎn )。

六(liù )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),辽(liáo )主(zhǔ )驻(zhù )特(tè )古(gǔ )里(lǐ )。

丙(bǐng )午(wǔ ),吐(tǔ )蕃(fān )贡(gòng )于(yú )辽(liáo )。

丁(dīng )巳(sì ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )吕(lǚ )诲(huì )罢(bà )。王(wáng )安(ān )石(shí )执(zhí )政(zhèng ),多(duō )变(biàn )更(gèng )祖(zǔ )宗(zōng )法(fǎ ),务(wù )敛(liǎn )民(mín )财(cái ),诲(huì )屡(lǚ )诤(zhèng )不(bú )能(néng )得(dé )。著(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng )章(zhāng )辟(pì )光(guāng )上(shàng )言(yán )岐(qí )王(wáng )颢(hào )宜(yí )迁(qiān )居(jū )外(wài )邸(dǐ ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )怒(nù ),帝(dì )令(lìng )治(zhì )其(qí )离(lí )间(jiān )之(zhī )罪(zuì ),安(ān )石(shí )谓(wèi )无(wú )罪(zuì )。诲(huì )请(qǐng )下(xià )辟(pì )光(guāng )吏(lì ),不(bú )从(cóng ),遂(suí )上(shàng )疏(shū )劾(hé )安(ān )石(shí )曰(yuē ):“王(wáng )安(ān )石(shí )外(wài )示(shì )朴(pǔ )野(yě ),中(zhōng )藏(cáng )巧(qiǎo )诈(zhà ),骄(jiāo )蹇(jiǎn )慢(màn )上(shàng ),阴(yīn )贼(zéi )害(hài )物(wù ),臣(chén )略(luè )举(jǔ )十(shí )事(shì ):安(ān )石(shí )向(xiàng )在(zài )嘉(jiā )祐(yòu )中(zhōng )举(jǔ )驳(bó )公(gōng )事(shì )不(bú )当(dāng ),御(yù )史(shǐ )台(tái )累(lèi )移(yí )文(wén )催(cuī )促(cù )入(rù )谢(xiè ),倨(jù )傲(ào )不(bú )从(cóng ),迄(qì )英(yīng )庙(miào )朝(cháo ),不(bú )修(xiū )臣(chén )节(jiē )。慢(màn )上(shàng )无(wú )礼(lǐ ),一(yī )也(yě )。安(ān )石(shí )任(rèn )小(xiǎo )官(guān ),每(měi )一(yī )迁(qiān )转(zhuǎn ),逊(xùn )避(bì )不(bú )已(yǐ );自(zì )为(wéi )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì ),不(bú )闻(wén )固(gù )辞(cí )。先(xiān )帝(dì )临(lín )朝(cháo ),则(zé )有(yǒu )山(shān )林(lín )独(dú )往(wǎng )之(zhī )思(sī );陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi ),乃(nǎi )有(yǒu )金(jīn )銮(luán )侍(shì )从(cóng )之(zhī )乐(lè )。何(hé )慢(màn )于(yú )前(qián )而(ér )恭(gōng )于(yú )后(hòu )?好(hǎo )名(míng )欲(yù )进(jìn ),二(èr )也(yě )。安(ān )石(shí )侍(shì )迩(ěr )英(yīng ),乃(nǎi )欲(yù )坐(zuò )而(ér )讲(jiǎng )说(shuō ),将(jiāng )屈(qū )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )重(zhòng ),自(zì )取(qǔ )师(shī )氏(shì )之(zhī )尊(zūn ),不(bú )识(shí )上(shàng )下(xià )之(zhī )仪(yí ),君(jūn )臣(chén )之(zhī )分(fèn )。要(yào )君(jūn )取(qǔ )名(míng ),三(sān )也(yě )。安(ān )石(shí )自(zì )居(jū )政(zhèng )府(fǔ ),事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),与(yǔ )同(tóng )列(liè )异(yì )议(yì )。或(huò )因(yīn )奏(zòu )对(duì ),留(liú )身(shēn )进(jìn )说(shuō ),多(duō )乞(qǐ )御(yù )批(pī )自(zì )中(zhōng )而(ér )下(xià ),是(shì )则(zé )掠(luě )美(měi )于(yú )己(jǐ ),非(fēi )则(zé )敛(liǎn )怨(yuàn )于(yú )君(jūn )。用(yòng )情(qíng )罔(wǎng )公(gōng ),四(sì )也(yě )。昨(zuó )许(xǔ )遵(zūn )误(wù )断(duàn )谋(móu )杀(shā )公(gōng )事(shì ),安(ān )石(shí )力(lì )为(wéi )主(zhǔ )张(zhāng ),妻(qī )谋(móu )杀(shā )夫(fū ),用(yòng )案(àn )问(wèn )首(shǒu )举(jǔ )减(jiǎn )等(děng )科(kē )罪(zuì ),挟(jiā )情(qíng )坏(huài )法(fǎ ),五(wǔ )也(yě )。安(ān )石(shí )入(rù )翰(hàn )林(lín ),未(wèi )闻(wén )荐(jiàn )一(yī )士(shì ),首(shǒu )称(chēng )弟(dì )安(ān )国(guó )之(zhī )才(cái ),朝(cháo )廷(tíng )比(bǐ )第(dì )一(yī )人(rén )推(tuī )恩(ēn ),犹(yóu )谓(wèi )之(zhī )薄(báo ),主(zhǔ )试(shì )者(zhě )定(dìng )文(wén )卷(juàn )不(bú )优(yōu ),遂(suí )罹(lí )中(zhōng )伤(shāng )。及(jí )居(jū )政(zhèng )府(fǔ )才(cái )及(jí )半(bàn )年(nián ),卖(mài )弄(nòng )威(wēi )福(fú ),无(wú )所(suǒ )不(bú )至(zhì )。背(bèi )公(gōng )死(sǐ )党(dǎng ),六(liù )也(yě )。宰(zǎi )相(xiàng )不(bú )书(shū )敕(chì ),本(běn )朝(cháo )故(gù )事(shì ),未(wèi )之(zhī )或(huò )闻(wén )。专(zhuān )威(wēi )害(hài )政(zhèng ),七(qī )也(yě )。安(ān )石(shí )与(yǔ )唐(táng )介(jiè )争(zhēng )论(lùn )谋(móu )杀(shā )刑(xíng )名(míng ),遂(suí )致(zhì )喧(xuān )哗(huá ),众(zhòng )非(fēi )安(ān )石(shí )而(ér )是(shì )介(jiè )。忠(zhōng )劲(jìn )之(zhī )人(rén ),务(wù )守(shǒu )大(dà )体(tǐ ),不(bú )能(néng )以(yǐ )口(kǒu )舌(shé )胜(shèng ),愤(fèn )懑(mèn )而(ér )死(sǐ )。自(zì )是(shì )畏(wèi )惮(dàn )者(zhě )众(zhòng ),虽(suī )丞(chéng )相(xiàng )亦(yì )退(tuì )缩(suō ),不(bú )敢(gǎn )较(jiào )其(qí )是(shì )非(fēi )。陵(líng )轹(lì )同(tóng )列(liè ),八(bā )也(yě )。小(xiǎo )臣(chén )章(zhāng )辟(pì )光(guāng )献(xiàn )言(yán ),俾(bǐ )岐(qí )王(wáng )迁(qiān )居(jū )外(wài )邸(dǐ ),离(lí )间(jiān )之(zhī )罪(zuì ),固(gù )不(bú )容(róng )诛(zhū ),而(ér )安(ān )石(shí )数(shù )进(jìn )危(wēi )言(yán )以(yǐ )惑(huò )圣(shèng )听(tīng )。朋(péng )奸(jiān )附(fù )下(xià ),九(jiǔ )也(yě )。今(jīn )邦(bāng )国(guó )经(jīng )费(fèi ),要(yào )会(huì )在(zài )于(yú )三(sān )司(sī ),安(ān )石(shí )与(yǔ )枢(shū )密(mì )大(dà )臣(chén )同(tóng )制(zhì )置(zhì )三(sān )司(sī )条(tiáo )例(lì ),虽(suī )名(míng )商(shāng )榷(què )财(cái )利(lì ),其(qí )实(shí )动(dòng )摇(yáo )天(tiān )下(xià ),有(yǒu )害(hài )无(wú )利(lì ),十(shí )也(yě )。臣(chén )诚(chéng )恐(kǒng )陛(bì )下(xià )悦(yuè )其(qí )才(cái )辩(biàn ),久(jiǔ )而(ér )倚(yǐ )毘(pí )。大(dà )奸(jiān )得(dé )路(lù ),群(qún )阴(yīn )汇(huì )进(jìn ),则(zé )贤(xián )者(zhě )尽(jìn )去(qù ),乱(luàn )由(yóu )是(shì )生(shēng )。且(qiě )安(ān )石(shí )初(chū )无(wú )远(yuǎn )略(luè ),唯(wéi )务(wù )改(gǎi )作(zuò )立(lì )异(yì ),文(wén )言(yán )以(yǐ )饰(shì )非(fēi ),罔(wǎng )上(shàng )而(ér )欺(qī )下(xià )。误(wù )天(tiān )下(xià )苍(cāng )生(shēng ),必(bì )斯(sī )人(rén )也(yě ),知(zhī )久(jiǔ )居(jū )庙(miào )堂(táng ),无(wú )安(ān )静(jìng )之(zhī )理(lǐ )。辟(pì )光(guāng )邪(xié )谋(móu ),本(běn )安(ān )石(shí )及(jí )吕(lǚ )惠(huì )卿(qīng )所(suǒ )导(dǎo ),辟(pì )光(guāng )扬(yáng )言(yán ):‘朝(cháo )廷(tíng )若(ruò )深(shēn )罪(zuì )我(wǒ ),我(wǒ )终(zhōng )不(bú )置(zhì )此(cǐ )二(èr )人(rén )!’故(gù )力(lì )加(jiā )营(yíng )救(jiù )。愿(yuàn )察(chá )于(yú )隐(yǐn )伏(fú ),质(zhì )之(zhī )士(shì )论(lùn ),然(rán )后(hòu )知(zhī )臣(chén )言(yán )之(zhī )当(dāng )否(fǒu )。”帝(dì )方(fāng )注(zhù )倚(yǐ )安(ān )石(shí ),还(hái )其(qí )章(zhāng ),诲(huì )遂(suí )求(qiú )去(qù )。帝(dì )谓(wèi )曾(céng )公(gōng )亮(liàng )曰(yuē ):“若(ruò )出(chū )诲(huì ),恐(kǒng )安(ān )石(shí )不(bú )自(zì )安(ān )。”安(ān )石(shí )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )身(shēn )许(xǔ )国(guó ),陛(bì )下(xià )处(chù )之(zhī )有(yǒu )义(yì ),臣(chén )何(hé )敢(gǎn )以(yǐ )形(xíng )迹(jì )自(zì )嫌(xián ),苟(gǒu )为(wéi )去(qù )就(jiù )!”乃(nǎi )出(chū )诲(huì )知(zhī )邓(dèng )州(zhōu )。苏(sū )颂(sòng )当(dāng )制(zhì ),公(gōng )亮(liàng )谓(wèi )颂(sòng )曰(yuē ):“辟(pì )光(guāng )治(zhì )平(píng )四(sì )年(nián )上(shàng )书(shū )时(shí ),安(ān )石(shí )在(zài )金(jīn )陵(líng ),惠(huì )卿(qīng )监(jiān )杭(háng )州(zhōu )酒(jiǔ )锐(ruì ),安(ān )得(dé )而(ér )教(jiāo )之(zhī )?”故(gù )制(zhì )词(cí )云(yún ):“党(dǎng )小(xiǎo )人(rén )交(jiāo )谮(zèn )之(zhī )言(yán ),肆(sì )罔(wǎng )上(shàng )无(wú )根(gēn )之(zhī )语(yǔ )。”制(zhì )出(chū ),帝(dì )以(yǐ )咎(jiù )颂(sòng ),颂(sòng )以(yǐ )公(gōng )亮(liàng )之(zhī )言(yán )告(gào ),乃(nǎi )知(zhī )辟(pì )光(guāng )治(zhì )平(píng )时(shí )自(zì )言(yán )它(tā )事(shì ),非(fēi )此(cǐ )也(yě )。

诲(huì )之(zhī )将(jiāng )有(yǒu )言(yán ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )自(zì )迩(ěr )英(yīng )趋(qū )资(zī )善(shàn )堂(táng ),与(yǔ )诲(huì )相(xiàng )逢(féng ),光(guāng )密(mì )问(wèn ):“今(jīn )日(rì )请(qǐng )对(duì ),欲(yù )言(yán )何(hé )事(shì )?”诲(huì )曰(yuē ):“袖(xiù )中(zhōng )弹(dàn )文(wén ),乃(nǎi )新(xīn )参(cān )也(yě )。”光(guāng )愕(è )然(rán )曰(yuē ):“众(zhòng )谓(wèi )得(dé )人(rén ),奈(nài )何(hé )论(lùn )之(zhī )?”诲(huì )曰(yuē ):“君(jūn )实(shí )亦(yì )为(wéi )是(shì )言(yán )邪(xié )?安(ān )石(shí )虽(suī )有(yǒu )时(shí )名(míng ),然(rán )好(hǎo )执(zhí )偏(piān )见(jiàn ),不(bú )通(tōng )物(wù )情(qíng ),轻(qīng )信(xìn )奸(jiān )回(huí ),喜(xǐ )人(rén )佞(nìng )己(jǐ ),听(tīng )其(qí )言(yán )则(zé )美(měi ),施(shī )于(yú )用(yòng )则(zé )疏(shū )。若(ruò )在(zài )侍(shì )从(cóng ),犹(yóu )或(huò )可(kě )容(róng );置(zhì )之(zhī )宰(zǎi )辅(fǔ ),天(tiān )下(xià )必(bì )受(shòu )其(qí )祸(huò )。”光(guāng )曰(yuē ):“今(jīn )未(wèi )有(yǒu )显(xiǎn )迹(jì ),盍(hé )待(dài )它(tā )日(rì )?”诲(huì )曰(yuē ):“上(shàng )新(xīn )嗣(sì )位(wèi ),富(fù )于(yú )春(chūn )秋(qiū ),所(suǒ )与(yǔ )朝(cháo )夕(xī )谋(móu )议(yì )者(zhě ),二(èr )三(sān )大(dà )臣(chén )而(ér )已(yǐ ),苟(gǒu )非(fēi )其(qí )人(rén ),将(jiāng )败(bài )国(guó )事(shì )。此(cǐ )乃(nǎi )腹(fù )心(xīn )之(zhī )疾(jí ),治(zhì )之(zhī )唯(wéi )恐(kǒng )不(bú )逮(dǎi ),顾(gù )可(kě )缓(huǎn )邪(xié )?”章(zhāng )上(shàng ),诲(huì )被(bèi )黜(chù )而(ér )安(ān )石(shí )益(yì )横(héng ),光(guāng )于(yú )是(shì )服(fú )诲(huì )之(zhī )先(xiān )见(jiàn ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )不(bú )及(jí )也(yě )。诲(huì )三(sān )居(jū )言(yán )职(zhí ),皆(jiē )以(yǐ )弹(dàn )奏(zòu )大(dà )臣(chén )而(ér )罢(bà )。天(tiān )下(xià )推(tuī )其(qí )鲠(gěng )直(zhí )。

以(yǐ )知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )吕(lǚ )公(gōng )著(zhe )为(wéi )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )。

王(wáng )安(ān )石(shí )以(yǐ )公(gōng )著(zhe )兄(xiōng )公(gōng )弼(bì )不(bú )附(fù )己(jǐ ),乃(nǎi )白(bái )用(yòng )公(gōng )著(zhe )为(wéi )中(zhōng )丞(chéng )以(yǐ )逼(bī )之(zhī )。公(gōng )弼(bì )果(guǒ )力(lì )求(qiú )去(qù ),帝(dì )不(bú )许(xǔ )。

太(tài )白(bái )入(rù )井(jǐng ),壬(rén )戌(xū ),昼(zhòu )见(jiàn )。

辽(liáo )以(yǐ )南(nán )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )萧(xiāo )惟(wéi )信(xìn )知(zhī )北(běi )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì ),命(mìng )北(běi )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )魏(wèi )王(wáng )耶(yē )律(lǜ )伊(yī )逊(xùn )加(jiā )守(shǒu )太(tài )师(shī ),四(sì )方(fāng )有(yǒu )军(jūn )旅(lǚ ),许(xǔ )伊(yī )逊(xùn )便(biàn )宜(yí )从(cóng )事(shì )。由(yóu )是(shì )伊(yī )逊(xùn )势(shì )震(zhèn )中(zhōng )外(wài ),门(mén )下(xià )馈(kuì )赂(lù )不(bú )绝(jué ),凡(fán )阿(ā )顺(shùn )者(zhě )蒙(méng )荐(jiàn )擢(zhuó ),忠(zhōng )直(zhí )者(zhě )被(bèi )逐(zhú )窜(cuàn ),辽(liáo )人(rén )谚(yàn )云(yún ):“宁(níng )违(wéi )敕(chì )旨(zhǐ ),无(wú )违(wéi )魏(wèi )王(wáng )白(bái )帖(tiē )子(zǐ )。”

阅读:24839

打赏捐助〔Donate〕>>>

《神宗体无显道法古立宪帝德王功英文烈武钦仁圣孝皇帝熙宁二年(辽咸雍五年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库