至元二十二年【登录】

《续资治通鉴》 > 元纪五 > 《至元二十二年》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),发(fā )五(wǔ )卫(wèi )军(jūn )及(jí )新(xīn )附(fù )军(jūn )浚(xùn )蒙(méng )村(cūn )漕(cáo )渠(qú )。

庚(gēng )辰(chén ),诏(zhào )毁(huǐ )宋(sòng )郊(jiāo )天(tiān )台(tái )。

僧(sēng )格(gé )言(yán ):“嘉(jiā )木(mù )场(chǎng )喇(lǎ )勒(lè )智(zhì )云(yún ):‘会(huì )稽(jī )有(yǒu )泰(tài )宁(níng )寺(sì ),宋(sòng )毁(huǐ )之(zhī )以(yǐ )建(jiàn )宁(níng )宗(zōng )攒(zǎn )宫(gōng )。钱(qián )唐(táng )有(yǒu )龙(lóng )华(huá )寺(sì ),宋(sòng )毁(huǐ )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )南(nán )郊(jiāo )。皆(jiē )胜(shèng )地(dì )也(yě )。’宜(yí )复(fù )为(wéi )寺(sì ),为(wéi )皇(huáng )上(shàng )、东(dōng )宫(gōng )祈(qí )寿(shòu )。”时(shí )宁(níng )宗(zōng )等(děng )攒(zǎn )宫(gōng )已(yǐ )毁(huǐ ),建(jiàn )寺(sì ),乃(nǎi )毁(huǐ )郊(jiāo )天(tiān )台(tái ),亦(yì )建(jiàn )寺(sì )焉(yān )。

皇(huáng )太(tài )子(zǐ )尝(cháng )遣(qiǎn )使(shǐ )辟(pì )宋(sòng )工(gōng )部(bù )侍(shì )郎(láng )倪(ní )坚(jiān )于(yú )开(kāi )元(yuán ),既(jì )至(zhì ),访(fǎng )以(yǐ )古(gǔ )今(jīn )成(chéng )败(bài )得(dé )失(shī ),坚(jiān )对(duì )言(yán ):“三(sān )代(dài )得(dé )天(tiān )下(xià )以(yǐ )仁(rén ),其(qí )失(shī )也(yě )以(yǐ )不(bú )仁(rén )。汉(hàn )、唐(táng )之(zhī )亡(wáng )也(yě )以(yǐ )外(wài )戚(qī )、阉(yān )竖(shù ),宋(sòng )之(zhī )亡(wáng )也(yě )以(yǐ )奸(jiān )党(dǎng )、权(quán )臣(chén )。”太(tài )子(zǐ )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī )。

谕(yù )德(dé )李(lǐ )谦(qiān )、瓜(guā )勒(lè )佳(jiā )之(zhī )奇(qí )言(yán )于(yú )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“殿(diàn )下(xià )方(fāng )遵(zūn )圣(shèng )训(xùn ),参(cān )决(jué )庶(shù )务(wù ),如(rú )军(jūn )民(mín )之(zhī )利(lì )病(bìng ),政(zhèng )令(lìng )之(zhī )得(dé )失(shī ),事(shì )关(guān )朝(cháo )廷(tíng ),责(zé )在(zài )台(tái )院(yuàn ),非(fēi )宫(gōng )臣(chén )所(suǒ )宜(yí )言(yán ):独(dú )有(yǒu )澄(chéng )源(yuán )固(gù )本(běn ),臣(chén )等(děng )不(bú )容(róng )缄(jiān )口(kǒu )者(zhě )。太(tài )子(zǐ )之(zhī )心(xīn ),天(tiān )下(xià )之(zhī )本(běn )也(yě ),太(tài )子(zǐ )心(xīn )正(zhèng ),则(zé )天(tiān )心(xīn )有(yǒu )所(suǒ )属(shǔ ),人(rén )心(xīn )有(yǒu )所(suǒ )系(xì )矣(yǐ )!唐(táng )太(tài )宗(zōng )尝(cháng )言(yán ):‘人(rén )主(zhǔ )一(yī )心(xīn ),攻(gōng )之(zhī )者(zhě )众(zhòng ),或(huò )以(yǐ )勇(yǒng )力(lì ),或(huò )以(yǐ )辩(biàn )口(kǒu ),或(huò )以(yǐ )谄(chǎn )谀(yú ),或(huò )以(yǐ )奸(jiān )诈(zhà ),或(huò )以(yǐ )嗜(shì )欲(yù ),辐(fú )凑(còu )攻(gōng )之(zhī ),各(gè )求(qiú )自(zì )售(shòu )。人(rén )主(zhǔ )少(shǎo )懈(xiè )而(ér )受(shòu )其(qí )一(yī ),则(zé )其(qí )害(hài )有(yǒu )不(bú )可(kě )胜(shèng )言(yán )者(zhě )。’殿(diàn )下(xià ),至(zhì )尊(zūn )之(zhī )储(chǔ )贰(èr ),人(rén )求(qiú )自(zì )售(shòu )者(zhě )亦(yì )不(bú )为(wéi )少(shǎo ),须(xū )常(cháng )唤(huàn )醒(xǐng )此(cǐ )心(xīn ),不(bú )使(shǐ )为(wéi )物(wù )欲(yù )所(suǒ )挠(náo ),则(zé )宗(zōng )社(shè )生(shēng )灵(líng )之(zhī )福(fú )。固(gù )本(běn )澄(chéng )源(yuán ),莫(mò )此(cǐ )为(wéi )切(qiē )。”

壬(rén )午(wǔ ),诏(zhào )立(lì )市(shì )舶(bó )都(dōu )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )及(jí )诸(zhū )路(lù )常(cháng )平(píng )盐(yán )铁(tiě )坑(kēng )冶(yě )都(dōu )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī )。

戊(wù )子(zǐ ),库(kù )库(kù )尔(ěr )端(duān )言(yán ):“先(xiān )遣(qiǎn )军(jūn )二(èr )千(qiān )屯(tún )田(tián )芍(sháo )陂(bēi ),试(shì )土(tǔ )之(zhī )肥(féi )硗(qiāo ),去(qù )秋(qiū )已(yǐ )取(qǔ )米(mǐ )二(èr )万(wàn )馀(yú )石(shí )。请(qǐng )增(zēng )屯(tún )田(tián )士(shì )二(èr )千(qiān )人(rén )。”从(cóng )之(zhī )。

徒(tú )江(jiāng )南(nán )乐(lè )工(gōng )八(bā )百(bǎi )家(jiā )于(yú )京(jīng )师(shī )。

西(xī )川(chuān )赵(zhào )和(hé )尚(shàng ),自(zì )称(chēng )宋(sòng )福(fú )王(wáng )子(zǐ )广(guǎng )王(wáng )以(yǐ )诳(kuáng )民(mín ),民(mín )有(yǒu )信(xìn )者(zhě );真(zhēn )定(dìng )民(mín )刘(liú )驴(lǘ )儿(ér )有(yǒu )三(sān )乳(rǔ ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )异(yì ),谋(móu )不(bú )轨(guǐ )。事(shì )觉(jiào ),皆(jiē )磔(zhé )裂(liè )以(yǐ )徇(xùn )。

辛(xīn )卯(mǎo ),发(fā )诸(zhū )卫(wèi )军(jūn )六(liù )千(qiān )八(bā )百(bǎi )人(rén ),给(gěi )护(hù )国(guó )寺(sì )修(xiū )造(zào )。

癸(guǐ )巳(sì ),诏(zhào )括(kuò )京(jīng )师(shī )荒(huāng )地(dì ),令(lìng )宿(xiǔ )卫(wèi )士(shì )耕(gēng )种(zhǒng )。

枢(shū )密(mì )院(yuàn )言(yán ):“旧(jiù )制(zhì )四(sì )宿(xiǔ )卫(wèi )各(gè )选(xuǎn )一(yī )人(rén ),参(cān )决(jué )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì ),请(qǐng )以(yǐ )图(tú )鲁(lǔ )卡(kǎ )为(wéi )签(qiān )院(yuàn )。”从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )未(wèi ),卢(lú )世(shì )荣(róng )奏(zòu )罢(bà )江(jiāng )南(nán )行(háng )御(yù )史(shǐ )台(tái )及(jí )改(gǎi )诸(zhū )路(lù )按(àn )察(chá )司(sī )为(wéi )提(tí )刑(xíng )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī ),兼(jiān )理(lǐ )钱(qián )谷(gǔ )。未(wèi )几(jǐ ),御(yù )史(shǐ )台(tái )臣(chén )言(yán )行(háng )台(tái )不(bú )可(kě )辄(zhé )罢(bà ),且(qiě )按(àn )察(chá )司(sī )兼(jiān )转(zhuǎn )远(yuǎn ),则(zé )纠(jiū )弹(dàn )之(zhī )职(zhí )废(fèi )。帝(dì )以(yǐ )为(wéi )疑(yí ),安(ān )图(tú )曰(yuē ):“江(jiāng )南(nán )盗(dào )贼(zéi )屡(lǚ )起(qǐ ),恃(shì )有(yǒu )行(háng )台(tái )镇(zhèn )遏(è ),不(bú )可(kě )罢(bà )。但(dàn )与(yǔ )行(háng )省(shěng )并(bìng )治(zhì )杭(háng )州(zhōu ),差(chà )觉(jiào )僻(pì )远(yuǎn ),宜(yí )徒(tú )江(jiāng )州(zhōu ),据(jù )三(sān )省(shěng )之(zhī )间(jiān )。”从(cóng )之(zhī )。

以(yǐ )董(dǒng )文(wén )用(yòng )为(wéi )江(jiāng )淮(huái )行(háng )中(zhōng )书(shū )省(shěng )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

时(shí )行(háng )省(shěng )长(zhǎng )官(guān )素(sù )贵(guì ),多(duō )傲(ào ),同(tóng )列(liè )莫(mò )敢(gǎn )仰(yǎng )视(shì ),跪(guì )起(qǐ )禀(bǐng )白(bái ),如(rú )小(xiǎo )吏(lì )事(shì )上(shàng )官(guān )。文(wén )用(yòng )至(zhì ),则(zé )坐(zuò )堂(táng )上(shàng ),侃(kǎn )侃(kǎn )与(yǔ )论(lùn ),是(shì )非(fēi )可(kě )否(fǒu ),无(wú )所(suǒ )迁(qiān )就(jiù ),虽(suī )数(shù )忤(wǔ )之(zhī ),不(bú )顾(gù )也(yě )。时(shí )方(fāng )建(jiàn )佛(fó )塔(tǎ )于(yú )宋(sòng )故(gù )宫(gōng ),有(yǒu )司(sī )奉(fèng )行(háng )甚(shèn )急(jí ),天(tiān )大(dà )雨(yǔ )雪(xuě ),入(rù )山(shān )伐(fá )木(mù ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén );又(yòu )欲(yù )并(bìng )建(jiàn )大(dà )寺(sì )。文(wén )用(yòng )谓(wèi )行(háng )省(shěng )曰(yuē ):“非(fēi )时(shí )役(yì )民(mín ),民(mín )不(bú )堪(kān )矣(yǐ ),少(shǎo )徐(xú )之(zhī ),如(rú )何(hé )?”行(háng )省(shěng )曰(yuē ):“参(cān )政(zhèng )奈(nài )何(hé )格(gé )上(shàng )命(mìng )?”文(wén )用(yòng )曰(yuē ):“今(jīn )之(zhī )困(kùn )民(mín )力(lì )而(ér )失(shī )民(mín )心(xīn )者(zhě ),岂(qǐ )上(shàng )意(yì )耶(yē )?”行(háng )省(shěng )意(yì )沮(jǔ ),乃(nǎi )稍(shāo )宽(kuān )其(qí )期(qī )。

丙(bǐng )申(shēn ),以(yǐ )阿(ā )必(bì )齐(qí )哈(hā )为(wéi )中(zhōng )书(shū )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )。

命(mìng )礼(lǐ )部(bù )领(lǐng )会(huì )同(tóng )馆(guǎn )。初(chū ),外(wài )国(guó )使(shǐ )至(zhì ),常(cháng )令(lìng )翰(hàn )林(lín )院(yuàn )主(zhǔ )之(zhī ),至(zhì )是(shì )改(gǎi )正(zhèng )。

诏(zhào )禁(jìn )私(sī )酒(jiǔ )。

壬(rén )寅(yín ),造(zào )大(dà )樽(zūn )于(yú )殿(diàn )。樽(zūn )以(yǐ )木(mù )为(wéi )质(zhì ),银(yín )内(nèi )而(ér )外(wài )镂(lòu )为(wéi )云(yún )龙(lóng ),高(gāo )一(yī )丈(zhàng )七(qī )尺(chǐ )。

二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),增(zēng )济(jì )州(zhōu )漕(cáo )舟(zhōu )三(sān )千(qiān )艘(sōu ),役(yì )夫(fū )万(wàn )二(èr )千(qiān )人(rén )。初(chū ),江(jiāng )淮(huái )岁(suì )漕(cáo )米(mǐ )百(bǎi )万(wàn )石(shí )于(yú )京(jīng )师(shī ),海(hǎi )运(yùn )十(shí )万(wàn )石(shí ),胶(jiāo )莱(lái )六(liù )十(shí )万(wàn )石(shí ),而(ér )济(jì )之(zhī )所(suǒ )运(yùn )三(sān )十(shí )万(wàn )石(shí ),水(shuǐ )浅(qiǎn )舟(zhōu )大(dà ),恒(héng )不(bú )能(néng )达(dá );更(gèng )以(yǐ )百(bǎi )石(shí )之(zhī )舟(zhōu ),舟(zhōu )用(yòng )四(sì )人(rén ),故(gù )夫(fū )数(shù )增(zēng )多(duō )。

塞(sāi )浑(hún )河(hé )堤(dī )决(jué ),役(yì )夫(fū )四(sì )千(qiān )人(rén )。

诏(zhào )改(gǎi )江(jiāng )淮(huái )、江(jiāng )西(xī )元(yuán )帅(shuài )招(zhāo )讨(tǎo )司(sī )为(wéi )上(shàng )、中(zhōng )、下(xià )三(sān )万(wàn )户(hù )府(fǔ )。蒙(méng )古(gǔ )、汉(hàn )人(rén )新(xīn )附(fù )诸(zhū )军(jūn )相(xiàng )参(cān ),作(zuò )三(sān )十(shí )七(qī )翼(yì ):上(shàng )万(wàn )户(hù )七(qī )翼(yì ),中(zhōng )万(wàn )户(hù )八(bā )翼(yì ),下(xià )万(wàn )户(hù )二(èr )十(shí )二(èr )翼(yì )。翼(yì )设(shè )达(dá )噜(lū )噶(gá )齐(qí )、万(wàn )户(hù )、副(fù )万(wàn )户(hù )各(gè )一(yī )人(rén ),隶(lì )所(suǒ )在(zài )行(háng )枢(shū )密(mì )院(yuàn )。

以(yǐ )应(yīng )放(fàng )还(hái )五(wǔ )卫(wèi )军(jūn )穿(chuān )河(hé )西(xī )务(wù )河(hé )。

辛(xīn )亥(hài ),广(guǎng )东(dōng )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )页(yè )特(tè )密(mì )实(shí )讨(tǎo )潮(cháo )、惠(huì )二(èr )州(zhōu )盗(dào )郭(guō )逢(féng )贵(guì )等(děng ),四(sì )十(shí )五(wǔ )寨(zhài )皆(jiē )平(píng ),降(jiàng )民(mín )万(wàn )馀(yú )户(hù ),军(jūn )三(sān )千(qiān )六(liù )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),请(qǐng )将(jiāng )所(suǒ )获(huò )渠(qú )帅(shuài )入(rù )觐(jìn ),面(miàn )陈(chén )事(shì )宜(yí ),从(cóng )之(zhī )。

丙(bǐng )辰(chén ),诏(zhào )罢(bà )胶(jiāo )莱(lái )所(suǒ )凿(záo )新(xīn )河(hé ),以(yǐ )军(jūn )万(wàn )人(rén )隶(lì )江(jiāng )浙(zhè )行(háng )省(shěng )习(xí )水(shuǐ )战(zhàn ),万(wàn )人(rén )载(zǎi )江(jiāng )淮(huái )米(mǐ )泛(fàn )海(hǎi ),由(yóu )利(lì )津(jīn )达(dá )于(yú )京(jīng )师(shī )。

壬(rén )戌(xū ),立(lì )规(guī )措(cuò )所(suǒ )。

初(chū ),卢(lú )世(shì )荣(róng )言(yán ):“天(tiān )下(xià )岁(suì )课(kè )钞(chāo )九(jiǔ )十(shí )三(sān )万(wàn )馀(yú )锭(dìng ),以(yǐ )臣(chén )经(jīng )画(huà )之(zhī ),不(bú )取(qǔ )于(yú )民(mín ),载(zǎi )抑(yì )权(quán )势(shì )所(suǒ )侵(qīn ),可(kě )增(zēng )三(sān )百(bǎi )万(wàn )锭(dìng )。事(shì )未(wèi )行(háng )而(ér )中(zhōng )外(wài )已(yǐ )非(fēi )议(yì ),臣(chén )请(qǐng )与(yǔ )台(tái )院(yuàn )面(miàn )议(yì )上(shàng )前(qián )行(háng )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“不(bú )必(bì )如(rú )此(cǐ ),卿(qīng )但(dàn )言(yán )之(zhī )。”世(shì )荣(róng )因(yīn )言(yán ):“自(zì )王(wáng )文(wén )统(tǒng )后(hòu ),钞(chāo )法(fǎ )虚(xū )弊(bì )已(yǐ )久(jiǔ ),宜(yí )括(kuò )铜(tóng )铸(zhù )钱(qián ),并(bìng )制(zhì )绫(líng )券(quàn ),与(yǔ )钞(chāo )参(cān )行(háng )。”又(yòu )奏(zòu ):“于(yú )泉(quán )、杭(háng )二(èr )州(zhōu )立(lì )市(shì )舶(bó )都(dōu )转(zhuǎn )运(yùn )司(sī ),给(gěi )民(mín )钱(qián ),令(lìng )商(shāng )贩(fàn )诸(zhū )番(fān ),官(guān )取(qǔ )其(qí )息(xī )七(qī ),民(mín )取(qǔ )其(qí )三(sān )。禁(jìn )私(sī )贩(fàn )海(hǎi )者(zhě ),拘(jū )其(qí )先(xiān )所(suǒ )蓄(xù )宝(bǎo )货(huò ),官(guān )卖(mài )之(zhī );匿(nì )者(zhě )许(xǔ )告(gào ),没(méi )其(qí )财(cái ),以(yǐ )其(qí )半(bàn )给(gěi )告(gào )者(zhě )。今(jīn )各(gè )路(lù )虽(suī )设(shè )常(cháng )平(píng )仓(cāng ),名(míng )存(cún )实(shí )废(fèi );宜(yí )取(qǔ )权(quán )豪(háo )所(suǒ )擅(shàn )铁(tiě )冶(yě )铸(zhù )器(qì )鬻(yù )之(zhī ),以(yǐ )其(qí )息(xī )储(chǔ )粟(sù )平(píng )粜(tiào ),则(zé )可(kě )均(jūn )物(wù )价(jià )而(ér )获(huò )厚(hòu )利(lì )。民(mín )间(jiān )酒(jiǔ )课(kè )太(tài )轻(qīng ),宜(yí )官(guān )给(gěi )钞(chāo ),行(háng )古(gǔ )榷(què )酤(gū )法(fǎ ),仍(réng )禁(jìn )民(mín )私(sī )酤(gū ),米(mǐ )一(yī )石(shí )取(qǔ )钞(chāo )十(shí )贯(guàn ),可(kě )得(dé )二(èr )十(shí )倍(bèi )。国(guó )家(jiā )虽(suī )设(shè )平(píng )准(zhǔn ),然(rán )无(wú )晓(xiǎo )规(guī )运(yùn )者(zhě );宜(yí )令(lìng )各(gè )路(lù )立(lì )平(píng )准(zhǔn )周(zhōu )急(jí )库(kù ),轻(qīng )其(qí )月(yuè )息(xī )以(yǐ )贷(dài )贫(pín )民(mín )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )贷(dài )者(zhě )众(zhòng )而(ér )本(běn )且(qiě )不(bú )失(shī )。又(yòu )随(suí )朝(cháo )官(guān )吏(lì )增(zēng )俸(fèng ),州(zhōu )郡(jùn )未(wèi )及(jí );可(kě )于(yú )各(gè )路(lù )立(lì )市(shì )易(yì )司(sī ),领(lǐng )诸(zhū )牙(yá )侩(kuài )人(rén ),计(jì )商(shāng )人(rén )物(wù )贷(dài ),四(sì )十(shí )分(fèn )取(qǔ )一(yī ),以(yǐ )十(shí )为(wéi )率(lǜ ),四(sì )给(gěi )牙(yá )侩(kuài ),六(liù )给(gěi )官(guān )吏(lì )俸(fèng )。本(běn )朝(cháo )以(yǐ )兵(bīng )得(dé )天(tiān )下(xià ),不(bú )籍(jí )粮(liáng )馈(kuì ),惟(wéi )资(zī )羊(yáng )马(mǎ );宜(yí )于(yú )上(shàng )都(dōu )、隆(lóng )兴(xìng )诸(zhū )路(lù )以(yǐ )官(guān )钱(qián )买(mǎi )币(bì )帛(bó ),易(yì )羊(yáng )马(mǎ )于(yú )北(běi )方(fāng ),选(xuǎn )蒙(méng )古(gǔ )人(rén )牧(mù )之(zhī ),岁(suì )收(shōu )其(qí )皮(pí )毛(máo ),筋(jīn )角(jiǎo )、酥(sū )酪(lào )之(zhī )用(yòng ),以(yǐ )十(shí )之(zhī )二(èr )与(yǔ )牧(mù )者(zhě ),而(ér )马(mǎ )以(yǐ )备(bèi )军(jūn )兴(xìng ),羊(yáng )以(yǐ )充(chōng )赐(cì )予(yǔ )。”帝(dì )皆(jiē )善(shàn )而(ér )行(háng )之(zhī )。至(zhì )是(shì )请(qǐng )立(lì )规(guī )措(cuò )所(suǒ ),用(yòng )官(guān )吏(lì )以(yǐ )善(shàn )贾(jiǎ )为(wéi )之(zhī )。帝(dì )曰(yuē ):“此(cǐ )何(hé )职(zhí )?”世(shì )荣(róng )曰(yuē ):“规(guī )画(huà )钱(qián )谷(gǔ )耳(ěr )。”从(cóng )之(zhī )。

又(yòu )言(yán ):“天(tiān )下(xià )能(néng )规(guī )运(yùn )钱(qián )谷(gǔ )者(zhě ),为(wéi )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )所(suǒ )用(yòng ),今(jīn )悉(xī )以(yǐ )为(wéi )污(wū )滥(làn )黜(chù )之(zhī );臣(chén )欲(yù )择(zé )而(ér )用(yòng )之(zhī ),惧(jù )有(yǒu )言(yán )臣(chén )私(sī )有(yǒu )罪(zuì )者(zhě )。”帝(dì )曰(yuē ):“何(hé )必(bì )计(jì )此(cǐ )!第(dì )用(yòng )其(qí )可(kě )用(yòng )者(zhě )。”于(yú )是(shì )擢(zhuó )用(yòng )甚(shèn )众(zhòng )。群(qún )小(xiǎo )既(jì )用(yòng )事(shì ),每(měi )借(jiè )法(fǎ )以(yǐ )逞(chěng )其(qí )欲(yù ),州(zhōu )县(xiàn )乡(xiāng )村(cūn ),深(shēn )山(shān )穷(qióng )谷(gǔ ),各(gè )分(fèn )地(dì )方(fāng )以(yǐ )搜(sōu )索(suǒ )民(mín )财(cái ),率(lǜ )众(zhòng )入(rù )人(rén )家(jiā ),笥(sì )箧(qiè )尽(jìn )发(fā ),谓(wèi )之(zhī )打(dǎ )勘(kān )。岁(suì )每(měi )一(yī )二(èr )次(cì )打(dǎ )勘(kān ),民(mín )不(bú )聊(liáo )生(shēng )。群(qún )凶(xiōng )既(jì )饱(bǎo ),世(shì )荣(róng )辄(zhé )又(yòu )设(shè )法(fǎ )以(yǐ )取(qǔ )之(zhī ),时(shí )人(rén )目(mù )为(wéi )“鸬(lú )鹚(cí )句(jù )当(dāng )”,以(yǐ )鸬(lú )鹚(cí )得(dé )鱼(yú ),既(jì )满(mǎn )其(qí )颔(hàn ),即(jí )为(wéi )人(rén )抖(dǒu )取(qǔ )也(yě )。

世(shì )荣(róng )尝(cháng )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )行(háng )事(shì )多(duō )为(wéi )人(rén )所(suǒ )怨(yuàn ),后(hòu )必(bì )有(yǒu )谮(zèn )臣(chén )者(zhě ),请(qǐng )先(xiān )言(yán )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“汝(rǔ )言(yán )皆(jiē )是(shì ),惟(wéi )欲(yù )人(rén )无(wú )言(yán )者(zhě ),安(ān )有(yǒu )是(shì )理(lǐ )!疾(jí )足(zú )之(zhī )犬(quǎn ),狐(hú )不(bú )爱(ài )焉(yān ),主(zhǔ )人(rén )岂(qǐ )不(bú )爱(ài )之(zhī )!汝(rǔ )之(zhī )所(suǒ )行(háng ),朕(zhèn )自(zì )爱(ài )也(yě ),彼(bǐ )奸(jiān )伪(wěi )者(zhě )则(zé )不(bú )爱(ài )耳(ěr )。汝(rǔ )之(zhī )职(zhí )分(fèn )既(jì )定(dìng ),其(qí )无(wú )以(yǐ )一(yī )二(èr )人(rén )从(cóng )行(háng ),亦(yì )当(dāng )谨(jǐn )卫(wèi )门(mén )户(hù )。”遂(suí )谕(yù )丞(chéng )相(xiàng )安(ān )图(tú )增(zēng )其(qí )从(cóng )人(rén )。其(qí )为(wéi )帝(dì )所(suǒ )倚(yǐ )眷(juàn )如(rú )此(cǐ )。

回(huí )买(mǎi )江(jiāng )南(nán )民(mín )土(tǔ )田(tián )。

戊(wù )辰(chén ),帝(dì )如(rú )上(shàng )都(dōu )。

立(lì )真(zhēn )定(dìng )、济(jì )南(nán )、太(tài )原(yuán )、甘(gān )肃(sù )、江(jiāng )西(xī )、江(jiāng )淮(huái )、湖(hú )广(guǎng )等(děng )处(chù )宣(xuān )慰(wèi )司(sī )兼(jiān )都(dōu )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )司(sī ),以(yǐ )治(zhì )课(kè )程(chéng );仍(réng )严(yán )立(lì )条(tiáo )例(lì ),禁(jìn )诸(zhū )司(sī )不(bú )得(dé )沮(jǔ )挠(náo )检(jiǎn )察(chá )。乃(nǎi )以(yǐ )宣(xuān )德(dé )王(wáng )好(hǎo )礼(lǐ )为(wéi )浙(zhè )西(xī )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ ),帝(dì )曰(yuē ):“宣(xuān )德(dé )人(rén )多(duō )言(yán )其(qí )恶(è )。”世(shì )荣(róng )言(yán ):“彼(bǐ )自(zì )陈(chén )能(néng )岁(suì )办(bàn )钞(chāo )七(qī )千(qiān )馀(yú )万(wàn )锭(dìng ),是(shì )以(yǐ )用(yòng )之(zhī )。”

以(yǐ )昂(áng )吉(jí )尔(ěr )岱(dài )为(wéi )中(zhōng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )。

己(jǐ )巳(sì ),复(fù )立(lì )按(àn )察(chá )司(sī )。

三(sān )月(yuè ),丙(bǐng )子(zǐ ),遣(qiǎn )太(tài )史(shǐ )监(jiān )候(hòu )张(zhāng )公(gōng )礼(lǐ )、彭(péng )质(zhì )等(děng ),往(wǎng )占(zhàn )城(chéng )测(cè )候(hòu )日(rì )晷(guǐ )。

癸(guǐ )未(wèi ),荆(jīng )湖(hú )、占(zhàn )城(chéng )行(háng )省(shěng )请(qǐng )益(yì )兵(bīng )。

时(shí )陈(chén )日(rì )烜(huǐ )所(suǒ )逃(táo )天(tiān )长(zhǎng )、长(zhǎng )安(ān )二(èr )处(chù )兵(bīng )力(lì )复(fù )集(jí ),兴(xìng )道(dào )王(wáng )船(chuán )千(qiān )馀(yú )艘(sōu ),聚(jù )万(wàn )劫(jié ),阮(ruǎn )盝(lù )在(zài )永(yǒng )平(píng ),而(ér )官(guān )兵(bīng )远(yuǎn )行(háng )久(jiǔ )战(zhàn ),县(xiàn )处(chù )其(qí )中(zhōng ),索(suǒ )多(duō )、蒙(méng )古(gǔ )岱(dài )之(zhī )兵(bīng )又(yòu )不(bú )以(yǐ )时(shí )至(zhì ),故(gù )请(qǐng )益(yì )兵(bīng )。帝(dì )以(yǐ )水(shuǐ )行(háng )为(wéi )危(wēi ),令(lìng )遵(zūn )陆(lù )以(yǐ )往(wǎng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )陈(chén )天(tiān )祥(xiáng )上(shàng )疏(shū ),极(jí )论(lùn )卢(lú )世(shì )荣(róng )奸(jiān )恶(è ),其(qí )略(luè )曰(yuē ):“世(shì )荣(róng )素(sù )无(wú )文(wén )艺(yì ),亦(yì )无(wú )武(wǔ )功(gōng ),惟(wéi )以(yǐ )商(shāng )贩(fàn )所(suǒ )获(huò )之(zhī )资(zī ),趋(qū )附(fù )权(quán )臣(chén ),营(yíng )求(qiú )入(rù )仕(shì );舆(yú )赃(zāng )辇(niǎn )贿(huì ),输(shū )送(sòng )权(quán )门(mén ),所(suǒ )献(xiàn )不(bú )充(chōng ),又(yòu )别(bié )立(lì )欠(qiàn )少(shǎo )文(wén )券(quàn )银(yín )一(yī )千(qiān )锭(dìng ),由(yóu )白(bái )身(shēn )擢(zhuó )江(jiāng )西(xī )榷(què )茶(chá )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ );于(yú )其(qí )任(rèn )专(zhuān )务(wù )贪(tān )饕(tāo ),所(suǒ )犯(fàn )赃(zāng )私(sī ),动(dòng )以(yǐ )万(wàn )计(jì ),已(yǐ )经(jīng )追(zhuī )纳(nà )及(jí )未(wèi )纲(gāng )见(jiàn )追(zhuī )者(zhě ),人(rén )所(suǒ )共(gòng )知(zhī )。今(jīn )不(bú )悔(huǐ )前(qián )非(fēi ),狂(kuáng )悖(bèi )愈(yù )甚(shèn ),既(jì )怀(huái )无(wú )厌(yàn )之(zhī )心(xīn ),广(guǎng )蓄(xù )攘(rǎng )掊(póu )之(zhī )计(jì )。而(ér )又(yòu )身(shēn )当(dāng )要(yào )路(lù ),手(shǒu )握(wò )重(zhòng )权(quán ),虽(suī )位(wèi )在(zài )丞(chéng )相(xiàng )之(zhī )下(xià ),朝(cháo )省(shěng )大(dà )政(zhèng ),实(shí )得(dé )专(zhuān )之(zhī ),是(shì )犹(yóu )以(yǐ )盗(dào )跖(zhí )而(ér )掌(zhǎng )阿(ā )衡(héng )之(zhī )任(rèn )。朝(cháo )廷(tíng )信(xìn )其(qí )虚(xū )诳(kuáng )之(zhī )说(shuō ),俾(bǐ )居(jū )相(xiàng )位(wèi ),名(míng )为(wéi )试(shì )验(yàn ),实(shí )授(shòu )正(zhèng )权(quán )。校(xiào )其(qí )所(suǒ )能(néng ),败(bài )阙(què )如(rú )此(cǐ );考(kǎo )其(qí )所(suǒ )行(háng ),毫(háo )发(fā )无(wú )称(chēng )。此(cǐ )皆(jiē )既(jì )往(wǎng )之(zhī )真(zhēn )迹(jì ),已(yǐ )试(shì )之(zhī )明(míng )验(yàn )。若(ruò )谓(wèi )必(bì )须(xū )再(zài )试(shì ),亦(yì )止(zhǐ )可(kě )叙(xù )以(yǐ )它(tā )官(guān );宰(zǎi )相(xiàng )之(zhī )权(quán ),岂(qǐ )可(kě )轻(qīng )授(shòu )!夫(fū )宰(zǎi )天(tiān )下(xià )譬(pì )犹(yóu )制(zhì )锦(jǐn ),初(chū )欲(yù )验(yàn )其(qí )能(néng )否(fǒu ),先(xiān )当(dāng )试(shì )以(yǐ )布(bù )帛(bó ),如(rú )无(wú )能(néng )效(xiào ),所(suǒ )损(sǔn )或(huò )轻(qīng )。今(jīn )捐(juān )相(xiàng )位(wèi )以(yǐ )验(yàn )贤(xián )愚(yú ),犹(yóu )舍(shě )美(měi )锦(jǐn )以(yǐ )较(jiào )量(liàng )工(gōng )拙(zhuō ),脱(tuō )致(zhì )隳(huī )坏(huài ),欲(yù )悔(huǐ )何(hé )追(zhuī )!

“国(guó )家(jiā )之(zhī )与(yǔ )百(bǎi )姓(xìng ),上(shàng )下(xià )如(rú )同(tóng )一(yī )身(shēn ),民(mín )乃(nǎi )国(guó )之(zhī )血(xuè )气(qì ),国(guó )乃(nǎi )民(mín )之(zhī )肤(fū )体(tǐ )。血(xuè )气(qì )充(chōng )实(shí ),则(zé )肤(fū )体(tǐ )康(kāng )强(qiáng ),血(xuè )气(qì )损(sǔn )伤(shāng ),则(zé )肤(fū )体(tǐ )羸(léi )病(bìng ),未(wèi )有(yǒu )耗(hào )其(qí )血(xuè )气(qì ),能(néng )使(shǐ )肤(fū )体(tǐ )丰(fēng )荣(róng )者(zhě )。是(shì )故(gù )民(mín )富(fù )则(zé )国(guó )富(fù ),民(mín )贫(pín )则(zé )国(guó )贫(pín ),民(mín )安(ān )则(zé )国(guó )安(ān ),民(mín )困(kùn )则(zé )国(guó )困(kùn ),其(qí )理(lǐ )然(rán )也(yě )。夫(fū )财(cái )者(zhě ),土(tǔ )地(dì )所(suǒ )出(chū ),民(mín )力(lì )所(suǒ )集(jí ),天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān ),岁(suì )有(yǒu )常(cháng )数(shù ),惟(wéi )其(qí )取(qǔ )之(zhī )有(yǒu )节(jiē ),故(gù )用(yòng )之(zhī )不(bú )乏(fá )。今(jīn )世(shì )荣(róng )欲(yù )以(yǐ )一(yī )岁(suì )之(zhī )期(qī ),将(jiāng )致(zhì )十(shí )年(nián )之(zhī )积(jī ),危(wēi )万(wàn )民(mín )之(zhī )命(mìng ),易(yì )一(yī )己(jǐ )之(zhī )荣(róng ),广(guǎng )邀(yāo )增(zēng )羡(xiàn )之(zhī )功(gōng ),不(bú )恤(xù )颠(diān )连(lián )之(zhī )患(huàn ),期(qī )锱(zī )铢(zhū )之(zhī )诛(zhū )取(qǔ ),诱(yòu )上(shàng )下(xià )以(yǐ )交(jiāo )征(zhēng ),视(shì )民(mín )如(rú )仇(chóu ),为(wéi )国(guó )敛(liǎn )怨(yuàn ),肆(sì )意(yì )诛(zhū )求(qiú ),何(hé )所(suǒ )不(bú )得(dé )!然(rán )其(qí )生(shēng )财(cái )之(zhī )本(běn ),既(jì )已(yǐ )不(bú )存(cún ),敛(liǎn )财(cái )之(zhī )方(fāng ),复(fù )何(hé )所(suǒ )赖(lài )!将(jiāng )见(jiàn )民(mín )间(jiān )由(yóu )此(cǐ )凋(diāo )耗(hào ),天(tiān )下(xià )由(yóu )此(cǐ )空(kōng )虚(xū )。”

“计(jì )其(qí )任(rèn )事(shì )以(yǐ )来(lái ),百(bǎi )有(yǒu )馀(yú )日(rì ),今(jīn )取(qǔ )其(qí )所(suǒ )行(háng )与(yǔ )所(suǒ )言(yán )不(bú )相(xiàng )副(fù )者(zhě ),略(luè )举(jǔ )数(shù )端(duān ):始(shǐ )言(yán )能(néng )令(lìng )钞(chāo )法(fǎ )如(rú )旧(jiù ),钞(chāo )今(jīn )愈(yù )虚(xū );始(shǐ )言(yán )能(néng )令(lìng )百(bǎi )物(wù )日(rì )贱(jiàn ),物(wù )今(jīn )愈(yù )贵(guì );始(shǐ )言(yán )课(kè )增(zēng )三(sān )百(bǎi )万(wàn )锭(dìng ),不(bú )取(qǔ )于(yú )民(mín )而(ér )办(bàn ),今(jīn )却(què )迫(pò )胁(xié )诸(zhū )路(lù )官(guān )司(sī )增(zēng )数(shù )包(bāo )认(rèn )。凡(fán )今(jīn )所(suǒ )为(wéi ),无(wú )非(fēi )败(bài )法(fǎ )扰(rǎo )民(mín )者(zhě )。若(ruò )不(bú )早(zǎo )有(yǒu )更(gèng )张(zhāng ),须(xū )其(qí )自(zì )败(bài ),正(zhèng )犹(yóu )蠹(dù )虽(suī )除(chú )去(qù ),木(mù )病(bìng )已(yǐ )深(shēn ),事(shì )至(zhì )于(yú )此(cǐ ),救(jiù )将(jiāng )何(hé )及(jí )!臣(chén )亦(yì )知(zhī )阿(ā )附(fù )权(quán )要(yào ),则(zé )荣(róng )宠(chǒng )可(kě )期(qī ),违(wéi )忤(wǔ )重(zhòng )臣(chén ),则(zé )祸(huò )患(huàn )难(nán )测(cè ),止(zhǐ )以(yǐ )事(shì )在(zài )国(guó )家(jiā ),关(guān )系(xì )不(bú )浅(qiǎn ),忧(yōu )深(shēn )虑(lǜ )切(qiē ),不(bú )得(dé )无(wú )言(yán )。”

御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )伊(yī )实(shí )特(tè )穆(mù )尔(ěr )以(yǐ )其(qí )状(zhuàng )闻(wén ),帝(dì )始(shǐ )大(dà )悟(wù )。命(mìng )安(ān )图(tú )集(jí )诸(zhū )司(sī )官(guān )吏(lì )、老(lǎo )臣(chén )、儒(rú )士(shì )及(jí )知(zhī )民(mín )间(jiān )事(shì )者(zhě ),同(tóng )世(shì )荣(róng )听(tīng )天(tiān )祥(xiáng )弹(dàn )文(wén ),仍(réng )令(lìng )世(shì )荣(róng )、天(tiān )祥(xiáng )皆(jiē )赴(fù )上(shàng )都(dōu )。

壬(rén )戌(xū ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )阿(ā )喇(lǎ )特(tè )穆(mù )尔(ěr )等(děng )奏(zòu )卢(lú )世(shì )荣(róng )所(suǒ )招(zhāo )罪(zuì )状(zhuàng ),诏(zhào ):“安(ān )图(tú )与(yǔ )诸(zhū )老(lǎo )臣(chén )议(yì ),世(shì )荣(róng )所(suǒ )行(háng ),当(dāng )罢(bà )者(zhě )罢(bà )之(zhī ),当(dāng )更(gèng )者(zhě )更(gèng )之(zhī ),其(qí )所(suǒ )用(yòng )人(rén )实(shí )无(wú )罪(zuì )者(zhě ),朕(zhèn )自(zì )裁(cái )决(jué )。”

癸(guǐ )亥(hài ),敕(chì )以(yǐ )敏(mǐn )珠(zhū )尔(ěr )卜(bo )丹(dān )所(suǒ )行(háng )清(qīng )洁(jié ),与(yǔ )安(ān )图(tú )治(zhì )省(shěng )事(shì )。

五(wǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),以(yǐ )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )郭(guō )佑(yòu )为(wéi )中(zhōng )书(shū )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

戊(wù )寅(yín ),以(yǐ )远(yuǎn )方(fāng )历(lì )日(rì )取(qǔ )给(gěi )京(jīng )师(shī ),不(bú )以(yǐ )时(shí )至(zhì ),荆(jīng )湖(hú )等(děng )处(chù )四(sì )行(háng )省(shěng )所(suǒ )用(yòng )者(zhě ),隆(lóng )兴(xìng )印(yìn )之(zhī );哈(hā )喇(lǎ )章(zhāng )、河(hé )西(xī )、四(sì )川(chuān )等(děng )处(chù )所(suǒ )用(yòng )者(zhě ),京(jīng )兆(zhào )印(yìn )之(zhī )。

甲(jiǎ )申(shēn ),立(lì )汴(biàn )梁(liáng )宣(xuān )慰(wèi )司(sī ),依(yī )安(ān )西(xī )王(wáng )故(gù )事(shì ),汴(biàn )梁(liáng )以(yǐ )南(nán )至(zhì )江(jiāng ),以(yǐ )亲(qīn )王(wáng )镇(zhèn )之(zhī )。

丁(dīng )亥(hài ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )言(yán )六(liù )部(bù )官(guān )甚(shèn )冗(rǒng ),可(kě )以(yǐ )六(liù )十(shí )八(bā )员(yuán )为(wéi )额(é ),馀(yú )悉(xī )汰(tài )去(qù );诏(zhào )择(zé )其(qí )廉(lián )洁(jié )有(yǒu )干(gàn )局(jú )者(zhě )存(cún )之(zhī )。

庚(gēng )寅(yín ),复(fù )徒(tú )行(háng )江(jiāng )南(nán )御(yù )史(shǐ )台(tái )于(yú )杭(háng )州(zhōu )。

丁(dīng )酉(yǒu ),徒(tú )行(háng )枢(shū )密(mì )院(yuàn )于(yú )建(jiàn )康(kāng )。

戊(wù )戌(xū ),镇(zhèn )南(nán )王(wáng )托(tuō )欢(huān )兵(bīng )击(jī )陈(chén )日(rì )烜(huǐ ),败(bài )走(zǒu )之(zhī ),遂(suí )入(rù )其(qí )城(chéng )而(ér )还(hái )。日(rì )烜(huǐ )遣(qiǎn )兵(bīng )来(lái )追(zhuī ),索(suǒ )多(duō )、李(lǐ )恒(héng )战(zhàn )死(sǐ )。

初(chū ),托(tuō )欢(huān )屡(lǚ )移(yí )书(shū )日(rì )烜(huǐ ),欲(yù )假(jiǎ )道(dào ),竟(jìng )不(bú )纳(nà ),益(yì )修(xiū )兵(bīng )船(chuán )为(wéi )迎(yíng )敌(dí )计(jì )。托(tuō )欢(huān )乘(chéng )间(jiān )缚(fù )筏(fá )为(wéi )桥(qiáo ),渡(dù )富(fù )良(liáng )江(jiāng )北(běi ),与(yǔ )日(rì )烜(huǐ )大(dà )战(zhàn ),破(pò )之(zhī )。日(rì )烜(huǐ )遁(dùn )走(zǒu ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )之(zhī ),其(qí )弟(dì )益(yì )稷(jì )率(lǜ )其(qí )属(shǔ )来(lái )降(jiàng ),然(rán )交(jiāo )兵(bīng )虽(suī )败(bài ),而(ér )势(shì )益(yì )盛(shèng )。适(shì )盛(shèng )夏(xià )霖(lín )潦(liáo ),军(jūn )中(zhōng )疾(jí )作(zuò ),死(sǐ )伤(shāng )者(zhě )众(zhòng ),而(ér )占(zhàn )城(chéng )竟(jìng )不(bú )可(kě )达(dá ),乃(nǎi )谋(móu )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。交(jiāo )趾(zhǐ )兵(bīng )追(zhuī )袭(xí )之(zhī ),李(lǐ )恒(héng )殿(diàn ),中(zhōng )毒(dú )矢(shǐ ),一(yī )卒(zú )负(fù )恒(héng )而(ér )趋(qū ),至(zhì )思(sī )明(míng )州(zhōu ),卒(zú )。索(suǒ )多(duō )军(jūn )与(yǔ )托(tuō )欢(huān )相(xiàng )去(qù )二(èr )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),托(tuō )欢(huān )军(jūn )还(hái ),索(suǒ )多(duō )犹(yóu )未(wèi )之(zhī )知(zhī ),亟(jí )趋(qū )其(qí )营(yíng ),交(jiāo )人(rén )邀(yāo )于(yú )乾(qián )满(mǎn )江(jiāng ),索(suǒ )多(duō )力(lì )战(zhàn )而(ér )死(sǐ ),后(hòu )谥(shì )襄(xiāng )愍(mǐn )。恒(héng )谥(shì )武(wǔ )愍(mǐn )。

六(liù )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),命(mìng )女(nǚ )真(zhēn )硕(shuò )达(dá )勒(lè )达(dá )造(zào )船(chuán )二(èr )百(bǎi )艘(sōu ),及(jí )造(zào )征(zhēng )日(rì )本(běn )迎(yíng )风(fēng )船(chuán )。

丙(bǐng )辰(chén ),遣(qiǎn )玛(mǎ )苏(sū )呼(hū )阿(ā )里(lǐ )赍(jī )钞(chāo )千(qiān )锭(dìng ),往(wǎng )马(mǎ )巴(bā )国(guó )求(qiú )奇(qí )宝(bǎo )。

左(zuǒ )丞(chéng )吕(lǚ )师(shī )夔(kuí ),乞(qǐ )假(jiǎ )省(shěng )母(mǔ )江(jiāng )州(zhōu ),帝(dì )许(xǔ )之(zhī )。因(yīn )谕(yù )安(ān )图(tú )曰(yuē ):“此(cǐ )事(shì )汝(rǔ )蒙(méng )古(gǔ )人(rén )不(bú )知(zhī ),朕(zhèn )左(zuǒ )右(yòu )复(fù )无(wú )汉(hàn )人(rén ),可(kě )否(fǒu )皆(jiē )自(zì )朕(zhèn )决(jué ),恐(kǒng )谬(miù )误(wù )。汝(rǔ )当(dāng )尽(jìn )心(xīn )善(shàn )治(zhì )百(bǎi )姓(xìng ),无(wú )使(shǐ )重(zhòng )困(kùn )致(zhì )乱(luàn ),以(yǐ )为(wéi )朕(zhèn )羞(xiū )。”安(ān )图(tú )言(yán ):“前(qián )召(zhào )徐(xú )世(shì )隆(lóng )为(wéi )集(jí )贤(xián )殿(diàn )学(xué )士(shì ),未(wèi )赴(fù )。世(shì )隆(lóng )明(míng )习(xí )前(qián )代(dài )典(diǎn )故(gù ),善(shàn )决(jué )疑(yí )狱(yù ),虽(suī )老(lǎo )尚(shàng )可(kě )用(yòng )。”遣(qiǎn )使(shǐ )召(zhào )之(zhī ),以(yǐ )老(lǎo )疾(jí )辞(cí ),附(fù )奏(zòu )便(biàn )宜(yí )九(jiǔ )事(shì );复(fù )遣(qiǎn )使(shǐ )征(zhēng )李(lǐ )昶(chǎng ),亦(yì )以(yǐ )老(lǎo )疾(jí )辞(cí );诏(zhào )并(bìng )赐(cì )以(yǐ )田(tián )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),造(zào )温(wēn )石(shí )浴(yù )室(shì )及(jí )更(gèng )衣(yī )殿(diàn )。

甲(jiǎ )戌(xū ),敕(chì )秘(mì )书(shū )监(jiān )修(xiū )《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》。

甲(jiǎ )申(shēn ),改(gǎi )奇(qí )尔(ěr )济(jì )苏(sū )等(děng )所(suǒ )平(píng )大(dà )小(xiǎo )十(shí )溪(xī )、峒(dòng )悉(xī )为(wéi )府(fǔ )、州(zhōu )、县(xiàn )。

修(xiū )汴(biàn )梁(liáng )城(chéng )。

丁(dīng )亥(hài ),广(guǎng )东(dōng )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )页(yè )特(tè )密(mì )实(shí )入(rù )觐(jìn ),以(yǐ )所(suǒ )降(jiàng )渠(qú )帅(shuài )郭(guō )廷(tíng )贵(guì )等(děng )至(zhì )京(jīng )师(shī ),言(yán )山(shān )寨(zhài )降(jiàng )者(zhě )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )馀(yú )所(suǒ ),帝(dì )问(wèn ):“战(zhàn )而(ér )后(hòu )降(jiàng )耶(yē )?招(zhāo )之(zhī )即(jí )降(jiàng )耶(yē )?”页(yè )特(tè )密(mì )实(shí )对(duì )曰(yuē ):“其(qí )首(shǒu )拒(jù )敌(dí )者(zhě ),臣(chén )已(yǐ )磔(zhé )之(zhī )矣(yǐ );是(shì )皆(jiē )招(zhāo )降(jiàng )者(zhě )也(yě )。”因(yīn )言(yán ):“达(dá )珠(zhū )兵(bīng )后(hòu )未(wèi )尝(cháng )抚(fǔ )治(zhì )其(qí )民(mín ),州(zhōu )县(xiàn )复(fù )无(wú )至(zhì )者(zhě ),故(gù )盗(dào )贼(zéi )各(gè )据(jù )土(tǔ )地(dì ),互(hù )相(xiàng )攻(gōng )杀(shā ),人(rén )民(mín )渐(jiàn )耗(hào ),今(jīn )宜(yí )择(zé )良(liáng )吏(lì )往(wǎng )治(zhì )。”从(cóng )之(zhī )。

庚(gēng )寅(yín ),枢(shū )密(mì )院(yuàn )言(yán ):“镇(zhèn )南(nán )王(wáng )所(suǒ )统(tǒng )征(zhēng )交(jiāo )趾(zhǐ )兵(bīng ),久(jiǔ )战(zhàn )力(lì )疲(pí ),靖(jìng )发(fā )蒙(méng )古(gǔ )军(jūn )千(qiān )人(rén ),汉(hàn )军(jūn )新(xīn )附(fù )军(jūn )四(sì )千(qiān )人(rén ),选(xuǎn )良(liáng )将(jiāng )将(jiāng )之(zhī ),取(qǔ )镇(zhèn )南(nán )王(wáng )节(jiē )制(zhì ),以(yǐ )征(zhēng )交(jiāo )趾(zhǐ )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī )。复(fù )以(yǐ )蒙(méng )古(gǔ )岱(dài )为(wéi )荆(jīng )湖(hú )行(háng )省(shěng )左(zuǒ )丞(chéng ),蒙(méng )古(gǔ )岱(dài )请(qǐng )放(fàng )征(zhēng )交(jiāo )趾(zhǐ )军(jūn )还(hái )家(jiā )休(xiū )息(xī ),诏(zhào )从(cóng )镇(zhèn )南(nán )王(wáng )处(chù )之(zhī )。

乙(yǐ )未(wèi ),云(yún )南(nán )行(háng )省(shěng )言(yán ):“今(jīn )年(nián )未(wèi )暇(xiá )征(zhēng )缅(miǎn ),请(qǐng )收(shōu )获(huò )秋(qiū )禾(hé ),先(xiān )伐(fá )罗(luó )北(běi )甸(diàn )等(děng )部(bù )。”从(cóng )之(zhī )。

八(bā )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),帝(dì )至(zhì )自(zì )上(shàng )都(dōu )。

己(jǐ )未(wèi ),诏(zhào )复(fù )立(lì )泉(quán )府(fǔ )司(sī ),以(yǐ )达(dá )实(shí )曼(màn )领(lǐng )之(zhī )。初(chū ),和(hé )尔(ěr )果(guǒ )斯(sī )以(yǐ )泉(quán )府(fǔ )司(sī )商(shāng )贩(fàn )者(zhě ),所(suǒ )至(zhì )官(guān )给(gěi )饭(fàn )食(shí ),遣(qiǎn )兵(bīng )防(fáng )卫(wèi ),民(mín )实(shí )厌(yàn )苦(kǔ )水(shuǐ )便(biàn ),奏(zòu )罢(bà )之(zhī )。至(zhì )是(shì ),达(dá )实(shí )曼(màn )复(fù )奏(zòu )立(lì )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),罢(bà )禁(jìn )海(hǎi )商(shāng )。

初(chū ),民(mín )间(jiān )酒(jiǔ )听(tīng )自(zì )造(zào ),米(mǐ )一(yī )石(shí ),官(guān )取(qǔ )钞(chāo )一(yī )贯(guàn )。卢(lú )世(shì )荣(róng )以(yǐ )官(guān )钞(chāo )五(wǔ )万(wàn )锭(dìng )立(lì )榷(què )酤(gū )法(fǎ ),米(mǐ )一(yī )石(shí )取(qǔ )钞(chāo )十(shí )贯(guàn ),增(zēng )旧(jiù )十(shí )倍(bèi )。至(zhì )是(shì )罢(bà )之(zhī ),听(tīng )民(mín )自(zì )造(zào ),增(zēng )课(kè )钞(chāo )一(yī )贯(guàn )为(wéi )五(wǔ )贯(guàn )。

乙(yǐ )亥(hài ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )以(yǐ )江(jiāng )北(běi )诸(zhū )城(chéng )课(kè )程(chéng )钱(qián )粮(liáng ),听(tīng )杭(háng )、鄂(è )二(èr )行(háng )省(shěng )节(jiē )制(zhì ),道(dào )途(tú )迂(yū )远(yuǎn ),请(qǐng )改(gǎi )隶(lì )中(zhōng )书(shū ),从(cóng )之(zhī )。

敕(chì ):“自(zì )今(jīn )贡(gòng )物(wù ),惟(wéi )地(dì )所(suǒ )产(chǎn ),非(fēi )所(suǒ )产(chǎn )者(zhě )毋(wú )辄(zhé )上(shàng ),听(tīng )民(mín )自(zì )实(shí )。两(liǎng )淮(huái )荒(huāng )地(dì ),免(miǎn )税(shuì )三(sān )年(nián )。”

丙(bǐng )子(zǐ ),真(zhēn )腊(là )、占(zhàn )城(chéng )贡(gòng )乐(lè )工(gōng )十(shí )人(rén )及(jí )药(yào )材(cái )、鳄(è )鱼(yú )皮(pí )诸(zhū )物(wù )。

宗(zōng )王(wáng )阿(ā )济(jì )苏(sū )失(shī )律(lǜ ),诏(zhào )巴(bā )延(yán )代(dài )总(zǒng )其(qí )军(jūn )。

先(xiān )是(shì )边(biān )兵(bīng )尝(cháng )乏(fá )食(shí ),巴(bā )延(yán )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )采(cǎi )蔑(miè )忮(zhì )叶(yè )儿(ér )及(jí )蓿(xu )异(yì )之(zhī )根(gēn )贮(zhù )之(zhī ),人(rén )四(sì )斛(hú ),草(cǎo )料(liào )称(chēng )是(shì ),盛(shèng )冬(dōng )雨(yǔ )雪(xuě ),人(rén )马(mǎ )赖(lài )以(yǐ )不(bú )饥(jī );又(yòu )令(lìng )军(jūn )士(shì )有(yǒu )捕(bǔ )塔(tǎ )喇(lǎ )布(bù )欢(huān )之(zhī )善(shàn )而(ér )食(shí )者(zhě ),积(jī )其(qí )皮(pí )至(zhì )万(wàn ),人(rén )莫(mò )知(zhī )其(qí )意(yì ),既(jì )而(ér )遣(qiǎn )使(shǐ )辇(niǎn )至(zhì )京(jīng )师(shī ),帝(dì )笑(xiào )曰(yuē ):“巴(bā )延(yán )以(yǐ )边(biān )地(dì )寒(hán ),军(jūn )士(shì )无(wú )衣(yī ),欲(yù )易(yì )吾(wú )缯(zēng )帛(bó )耳(ěr )。”遂(suí )赐(cì )以(yǐ )衣(yī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu ),立(lì )征(zhēng )东(dōng )行(háng )省(shěng ),以(yǐ )阿(ā )塔(tǎ )哈(hā )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),刘(liú )国(guó )杰(jié )、陈(chén )岩(yán )并(bìng )左(zuǒ )丞(chéng ),洪(hóng )俊(jùn )奇(qí )右(yòu )丞(chéng ),率(lǜ )诸(zhū )军(jūn )征(zhēng )日(rì )本(běn )。

吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )刘(liú )宣(xuān )上(shàng )言(yán )曰(yuē ):“近(jìn )议(yì )复(fù )置(zhì )征(zhēng )东(dōng )行(háng )省(shěng ),再(zài )兴(xìng )日(rì )本(běn )之(zhī )师(shī ),此(cǐ )役(yì )不(bú )息(xī ),安(ān )危(wēi )系(xì )焉(yān )。索(suǒ )多(duō )建(jiàn )伐(fá )占(zhàn )城(chéng ),哈(hā )雅(yǎ )言(yán )平(píng )交(jiāo )趾(zhǐ ),三(sān )数(shù )年(nián )间(jiān ),湖(hú )广(guǎng )、江(jiāng )西(xī )供(gòng )给(gěi )船(chuán )只(zhī )、军(jūn )需(xū )、粮(liáng )运(yùn ),官(guān )民(mín )大(dà )扰(rǎo );广(guǎng )东(dōng )群(qún )盗(dào )并(bìng )起(qǐ ),军(jūn )兵(bīng )远(yuǎn )涉(shè )江(jiāng )海(hǎi )瘴(zhàng )毒(dú )之(zhī )地(dì ),死(sǐ )伤(shāng )过(guò )半(bàn ),连(lián )兵(bīng )未(wèi )解(jiě )。且(qiě )交(jiāo )趾(zhǐ )与(yǔ )我(wǒ )接(jiē )壤(rǎng ),蕞(zuì )尔(ěr )小(xiǎo )邦(bāng ),遣(qiǎn )亲(qīn )王(wáng )提(tí )兵(bīng )深(shēn )入(rù ),未(wèi )见(jiàn )报(bào )功(gōng );索(suǒ )多(duō )为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )杀(shā ),自(zì )遗(yí )羞(xiū )辱(rǔ )。况(kuàng )日(rì )本(běn )海(hǎi )洋(yáng )万(wàn )里(lǐ ),疆(jiāng )土(tǔ )阔(kuò )远(yuǎn ),非(fēi )二(èr )国(guó )可(kě )比(bǐ )。今(jīn )次(cì )出(chū )师(shī ),动(dòng )众(zhòng )履(lǚ )险(xiǎn ),纵(zòng )不(bú )遇(yù )风(fēng ),可(kě )到(dào )彼(bǐ )岸(àn ),倭(wō )国(guó )地(dì )广(guǎng ),徒(tú )众(zhòng )猥(wěi )多(duō ),彼(bǐ )军(jūn )四(sì )集(jí ),我(wǒ )师(shī )无(wú )授(shòu ),万(wàn )一(yī )不(bú )利(lì ),欲(yù )发(fā )救(jiù )兵(bīng ),其(qí )能(néng )飞(fēi )渡(dù )耶(yē )!隋(suí )伐(fá )高(gāo )丽(lì ),三(sān )次(cì )大(dà )举(jǔ ),数(shù )见(jiàn )败(bài )北(běi ),丧(sàng )师(shī )百(bǎi )万(wàn );唐(táng )太(tài )宗(zōng )以(yǐ )英(yīng )武(wǔ )自(zì )负(fù ),亲(qīn )征(zhēng )高(gāo )丽(lì ),虽(suī )取(qǔ )数(shù )城(chéng ),徒(tú )增(zēng )追(zhuī )悔(huǐ )。且(qiě )高(gāo )丽(lì )平(píng )壤(rǎng )诸(zhū )城(chéng ),皆(jiē )居(jū )陆(lù )地(dì ),去(qù )中(zhōng )原(yuán )不(bú )远(yuǎn ),以(yǐ )二(èr )国(guó )之(zhī )众(zhòng )加(jiā )之(zhī ),尚(shàng )不(bú )能(néng )克(kè ),况(kuàng )日(rì )本(běn )僻(pì )在(zài )海(hǎi )隅(yú ),与(yǔ )中(zhōng )国(guó )相(xiàng )悬(xuán )万(wàn )里(lǐ )哉(zāi )!”帝(dì )嘉(jiā )纳(nà )其(qí )言(yán )。

丙(bǐng )辰(chén ),以(yǐ )参(cān )议(yì )特(tè )穆(mù )尔(ěr )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),位(wèi )郭(guō )佑(yòu )上(shàng ),且(qiě )命(mìng )之(zhī )曰(yuē ):“自(zì )今(jīn )之(zhī )事(shì ),皆(jiē )责(zé )于(yú )汝(rǔ )。”

丁(dīng )卯(mǎo ),敕(chì )枢(shū )密(mì )院(yuàn )计(jì )胶(jiāo )、莱(lái )诸(zhū )处(chù )漕(cáo )船(chuán ),江(jiāng )南(nán )、高(gāo )丽(lì )诸(zhū )处(chù )所(suǒ )造(zào )海(hǎi )舶(bó ),括(kuò )亻(dān )庸(yōng )江(jiāng )、淮(huái )民(mín )船(chuán ),备(bèi )征(zhēng )日(rì )本(běn )。仍(réng )敕(chì ):“习(xí )泛(fàn )海(hǎi )者(zhě ),募(mù )水(shuǐ )工(gōng )至(zhì )千(qiān )人(rén )者(zhě )为(wéi )千(qiān )户(hù ),百(bǎi )人(rén )为(wéi )百(bǎi )户(hù )。”

郭(guō )佑(yòu )言(yán ):“自(zì )平(píng )江(jiāng )南(nán ),十(shí )年(nián )之(zhī )间(jiān ),凡(fán )钱(qián )粮(liáng )事(shì ),八(bā )经(jīng )理(lǐ )算(suàn ),今(jīn )塔(tǎ )奇(qí )呼(hū )、阿(ā )萨(sà )尔(ěr )等(děng )又(yòu )复(fù )钅(jīn )句(jù )考(kǎo ),宜(yí )即(jí )罢(bà )去(qù )。”帝(dì )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )高(gāo )丽(lì )发(fā )兵(bīng )万(wàn )人(rén ),船(chuán )六(liù )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )艘(sōu ),助(zhù )征(zhēng )日(rì )本(běn ),仍(réng )令(lìng )于(yú )近(jìn )地(dì )多(duō )造(zào )船(chuán )。

己(jǐ )丑(chǒu ),御(yù )史(shǐ )台(tái )言(yán ):“昔(xī )宋(sòng )以(yǐ )无(wú )室(shì )家(jiā )壮(zhuàng )士(shì )为(wéi )盐(yán )军(jūn ),数(shù )凡(fán )五(wǔ )千(qiān ),今(jīn )存(cún )者(zhě )一(yī )千(qiān )一(yī )百(bǎi )二(èr )十(shí )二(èr )人(rén ),性(xìng )习(xí )凶(xiōng )暴(bào ),民(mín )患(huàn )苦(kǔ )之(zhī ),宜(yí )给(gěi )以(yǐ )行(háng )粮(liáng ),使(shǐ )屯(tún )田(tián )自(zì )赡(shàn )。”诏(zhào )议(yì )行(háng )之(zhī )。

癸(guǐ )巳(sì ),敕(chì ):“漕(cáo )江(jiāng )、淮(huái )米(mǐ )百(bǎi )万(wàn )石(shí ),泛(fàn )海(hǎi )贮(zhù )于(yú )高(gāo )丽(lì )之(zhī )合(hé )浦(pǔ ),仍(réng )令(lìng )东(dōng )京(jīng )及(jí )高(gāo )丽(lì )各(gè )贮(zhù )米(mǐ )十(shí )万(wàn )石(shí ),备(bèi )征(zhēng )日(rì )本(běn )。期(qī )诸(zhū )军(jūn )于(yú )明(míng )年(nián )三(sān )月(yuè )以(yǐ )次(cì )而(ér )发(fā ),会(huì )于(yú )合(hé )浦(pǔ )。”

乙(yǐ )未(wèi ),以(yǐ )托(tuō )鲁(lǔ )欢(huān )为(wéi )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。

卢(lú )世(shì )荣(róng )伏(fú )诛(zhū ),刲(kuī )其(qí )肉(ròu )以(yǐ )食(shí )鹰(yīng )獭(tǎ )。

世(shì )荣(róng )初(chū )以(yǐ )言(yán )利(lì )进(jìn ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )意(yì )深(shēn )非(fēi )之(zhī ),曰(yuē ):“财(cái )非(fēi )天(tiān )降(jiàng ),安(ān )能(néng )岁(suì )取(qǔ )盈(yíng )乎(hū )!”僧(sēng )格(gé )素(sù )主(zhǔ )世(shì )荣(róng )者(zhě ),闻(wén )太(tài )子(zǐ )尝(cháng )有(yǒu )是(shì )言(yán ),卒(zú )不(bú )能(néng )救(jiù )。先(xiān )是(shì )世(shì )荣(róng )荐(jiàn )王(wáng )恽(yùn )为(wéi )左(zuǒ )司(sī )郎(láng )中(zhōng ),屡(lǚ )趣(qù )之(zhī ),不(bú )赴(fù )。或(huò )问(wèn )其(qí )故(gù ),恽(yùn )曰(yuē ):“力(lì )小(xiǎo )任(rèn )大(dà ),剥(bāo )众(zhòng )利(lì )己(jǐ ),未(wèi )闻(wén )能(néng )全(quán )者(zhě )。远(yuǎn )之(zhī )尚(shàng )恐(kǒng )见(jiàn )浼(měi ),况(kuàng )可(kě )近(jìn )乎(hū )!”至(zhì )是(shì )人(rén )服(fú )其(qí )识(shí )。

卢(lú )世(shì )荣(róng )既(jì )诛(zhū ),帝(dì )谓(wèi )博(bó )果(guǒ )密(mì )曰(yuē ):“朕(zhèn )殊(shū )愧(kuì )卿(qīng )。”即(jí )擢(zhuó )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )。

时(shí )方(fāng )籍(jí )没(méi )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )家(jiā ),其(qí )奴(nú )张(zhāng )撤(chè )礼(lǐ )尔(ěr )等(děng )罪(zuì )当(dāng )死(sǐ ),谬(miù )言(yán )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )家(jiā )资(zī )隐(yǐn )寄(jì )者(zhě )多(duō ),如(rú )尽(jìn )得(dé )之(zhī ),可(kě )资(zī )国(guó )用(yòng ),遂(suí )句(jù )考(kǎo )捕(bǔ )系(xì ),连(lián )及(jí )无(wú )辜(gū ),京(jīng )师(shī )骚(sāo )动(dòng )。帝(dì )颇(pō )疑(yí )之(zhī ),命(mìng )丞(chéng )相(xiàng )安(ān )图(tú )集(jí )六(liù )部(bù )长(zhǎng )、贰(èr )官(guān )询(xún )问(wèn )其(qí )事(shì ),博(bó )果(guǒ )密(mì )曰(yuē ):“是(shì )奴(nú )为(wéi )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )心(xīn )腹(fù )爪(zhǎo )牙(yá ),死(sǐ )有(yǒu )馀(yú )罪(zuì )。为(wéi )此(cǐ )言(yán )者(zhě ),盖(gài )欲(yù )苟(gǒu )延(yán )负(fù )月(yuè ),侥(yáo )幸(xìng )不(bú )死(sǐ )耳(ěr )!岂(qǐ )可(kě )复(fù )受(shòu )其(qí )诳(kuáng ),嫁(jià )祸(huò )善(shàn )良(liáng )耶(yē )!急(jí )诛(zhū )此(cǐ )徒(tú ),则(zé )怨(yuàn )谤(bàng )自(zì )息(xī )。”安(ān )图(tú )以(yǐ )其(qí )言(yán )入(rù )奏(zòu ),帝(dì )悟(wù ),命(mìng )博(bó )果(guǒ )密(mì )鞫(jū )之(zhī ),具(jù )得(dé )其(qí )实(shí ),撤(chè )礼(lǐ )尔(ěr )等(děng )伏(fú )诛(zhū ),其(qí )捕(bǔ )系(xì )者(zhě )尽(jìn )释(shì )之(zhī )。

丙(bǐng )申(shēn ),赦(shè )囚(qiú )徒(tú ),黥(qíng )其(qí )面(miàn ),及(jí )招(zhāo )宋(sòng )时(shí )贩(fàn )私(sī )盐(yán )军(jūn )习(xí )海(hǎi )道(dào )者(zhě )为(wéi )水(shuǐ )工(gōng ),以(yǐ )征(zhēng )日(rì )本(běn )。

时(shí )思(sī )、播(bō )以(yǐ )南(nán )、施(shī )、黔(qián )、鼎(dǐng )、澧(lǐ )、辰(chén )、沅(yuán )之(zhī )界(jiè )蛮(mán )獠(liáo )叛(pàn )服(fú )不(bú )常(cháng ),往(wǎng )往(wǎng )劫(jié )掠(luě )边(biān )民(mín ),乃(nǎi )诏(zhào )四(sì )川(chuān )行(háng )省(shěng )讨(tǎo )之(zhī )。参(cān )政(zhèng )奇(qí )尔(ěr )济(jì )苏(sū )、左(zuǒ )丞(chéng )汪(wāng )惟(wéi )正(zhèng )一(yī )军(jūn )出(chū )黔(qián )中(zhōng ),签(qiān )省(shěng )巴(bā )图(tú )一(yī )军(jūn )出(chū )思(sī )、播(bō ),都(dōu )元(yuán )帅(shuài )托(tuō )察(chá )一(yī )军(jūn )出(chū )澧(lǐ )州(zhōu )南(nán )道(dào ),宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )李(lǐ )呼(hū )哩(lǐ )雅(yǎ )济(jì )一(yī )军(jūn )自(zì )夔(kuí )门(mén )会(huì )合(hé )。是(shì )月(yuè ),诸(zhū )将(jiāng )凿(záo )山(shān )开(kāi )道(dào ),绵(mián )亘(gèn )千(qiān )里(lǐ ),诸(zhū )蛮(mán )设(shè )伏(fú )险(xiǎn )隘(ài ),木(mù )弩(nǔ )、竹(zhú )矢(shǐ ),伺(sì )间(jiān )窃(qiè )发(fā ),亡(wáng )命(mìng )迎(yíng )敌(dí )者(zhě ),皆(jiē )尽(jìn )杀(shā )之(zhī ),遣(qiǎn )谕(yù )其(qí )酉(yǒu )长(zhǎng ),于(yú )是(shì )率(lǜ )众(zhòng )来(lái )降(jiàng )。独(dú )散(sàn )毛(máo )洞(dòng )谭(tán )顺(shùn )走(zǒu )避(bì )岩(yán )谷(gǔ ),力(lì )屈(qū )始(shǐ )降(jiàng )。

张(zhāng )立(lì )道(dào )籍(jí )两(liǎng )江(jiāng )侬(nóng )士(shì )贵(guì )、岑(cén )从(cóng )毅(yì )、李(lǐ )维(wéi )屏(píng )所(suǒ )部(bù )户(hù )二(èr )十(shí )五(wǔ )万(wàn )有(yǒu )奇(qí ),以(yǐ )其(qí )籍(jí )归(guī )有(yǒu )司(sī );迁(qiān )临(lín )安(ān )、广(guǎng )西(xī )道(dào )军(jūn )民(mín )宣(xuān )抚(fǔ )使(shǐ ),复(fù )创(chuàng )庙(miào )学(xué )于(yú )建(jiàn )水(shuǐ )路(lù ),书(shū )清(qīng )白(bái )之(zhī )训(xùn )于(yú )公(gōng )廨(xiè ),以(yǐ )警(jǐng )贪(tān )墨(mò )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丁(dīng )未(wèi ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )珍(zhēn )戬(jiǎn )薨(hōng )。

太(tài )子(zǐ )初(chū )从(cóng )姚(yáo )枢(shū )、窦(dòu )默(mò )学(xué ),仁(rén )孝(xiào )恭(gōng )俭(jiǎn ),尤(yóu )优(yōu )礼(lǐ )大(dà )臣(chén ),一(yī )时(shí )在(zài )师(shī )友(yǒu )之(zhī )列(liè )者(zhě ),非(fēi )朝(cháo )廷(tíng )名(míng )德(dé ),则(zé )布(bù )衣(yī )节(jiē )行(háng )之(zhī )士(shì )。

在(zài )中(zhōng )书(shū )日(rì )久(jiǔ ),明(míng )于(yú )听(tīng )断(duàn ),闻(wén )四(sì )方(fāng )科(kē )征(zhēng )、挽(wǎn )漕(cáo )、造(zào )作(zuò )、和(hé )市(shì ),有(yǒu )亻(dān )系(xì )民(mín )之(zhī )休(xiū )戚(qī )者(zhě ),多(duō )奏(zòu )罢(bà )之(zhī )。江(jiāng )西(xī )行(háng )省(shěng )以(yǐ )岁(suì )课(kè )羡(xiàn )钞(chāo )四(sì )十(shí )七(qī )万(wàn )贯(guàn )来(lái )献(xiàn ),太(tài )子(zǐ )怒(nù )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )但(dàn )令(lìng )汝(rǔ )等(děng )安(ān )百(bǎi )姓(xìng ),百(bǎi )姓(xìng )安(ān ),钱(qián )粮(liáng )何(hé )患(huàn )不(bú )足(zú )!百(bǎi )姓(xìng )不(bú )安(ān ),钱(qián )粮(liáng )虽(suī )多(duō ),能(néng )自(zì )奉(fèng )乎(hū )?”尽(jìn )劫(jié )之(zhī )。尝(cháng )服(fú )绫(líng )裕(yù ),为(wéi )沈(shěn )所(suǒ )渍(zì ),命(mìng )侍(shì )臣(chén )重(zhòng )加(jiā )染(rǎn )治(zhì );侍(shì )臣(chén )请(qǐng )复(fù )制(zhì )之(zhī ),太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )织(zhī )百(bǎi )端(duān ),非(fēi )难(nán )也(yě ),顾(gù )是(shì )物(wù )未(wèi )敝(bì ),岂(qǐ )宜(yí )弃(qì )之(zhī )!”东(dōng )宫(gōng )香(xiāng )殿(diàn )成(chéng ),工(gōng )请(qǐng )凿(záo )石(shí )为(wéi )池(chí ),如(rú )曲(qǔ )水(shuǐ )流(liú )觞(shāng )故(gù )事(shì )。太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“古(gǔ )有(yǒu )肉(ròu )林(lín )、酒(jiǔ )池(chí ),尔(ěr )亦(yì )欲(yù )吾(wú )效(xiào )之(zhī )耶(yē )?”每(měi )与(yǔ )诸(zhū )王(wáng )近(jìn )臣(chén )习(xí )射(shè )之(zhī )暇(xiá ),辄(zhé )讲(jiǎng )论(lùn )经(jīng )典(diǎn ),片(piàn )言(yán )之(zhī )间(jiān ),苟(gǒu )有(yǒu )允(yǔn )惬(qiè ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )为(wéi )之(zhī )洒(sǎ )然(rán )改(gǎi )容(róng )。

中(zhōng )庶(shù )子(zǐ )巴(bā )拜(bài )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )阿(ā )巴(bā )齐(qí )入(rù )见(jiàn ),谕(yù )之(zhī )以(yǐ ):毋(wú )读(dú )蒙(méng )古(gǔ )书(shū ),须(xū )习(xí )汉(hàn )人(rén )文(wén )字(zì )。”行(háng )台(tái )治(zhì )书(shū )侍(shì )御(yù )史(shǐ )王(wáng )恽(yùn )进(jìn )《承(chéng )华(huá )事(shì )略(luè )》二(èr )十(shí )篇(piān ),太(tài )子(zǐ )览(lǎn )之(zhī ),至(zhì )汉(hàn )成(chéng )帝(dì )不(bú )绝(jué )驰(chí )道(dào ),唐(táng )肃(sù )宗(zōng )改(gǎi )服(fú )绛(jiàng )纱(shā )为(wéi )硃(zhū )明(míng )服(fú ),心(xīn )甚(shèn )喜(xǐ ),曰(yuē )“使(shǐ )我(wǒ )行(háng )之(zhī ),亦(yì )当(dāng )如(rú )是(shì )。”又(yòu )至(zhì )邢(xíng )峙(zhì )止(zhǐ )齐(qí )太(tài )子(zǐ )食(shí )邪(xié )蒿(hāo ),顾(gù )侍(shì )臣(chén )曰(yuē ):“一(yī )菜(cài )之(zhī )名(míng ),遽(jù )能(néng )邪(xié )人(rén )耶(yē )?詹(zhān )事(shì )张(zhāng )九(jiǔ )思(sī )曰(yuē ):“正(zhèng )臣(chén )防(fáng )微(wēi ),理(lǐ )固(gù )当(dāng )然(rán )。”太(tài )子(zǐ )善(shàn )其(qí )说(shuō ),令(lìng )诸(zhū )子(zǐ )传(chuán )观(guān )其(qí )书(shū )。

时(shí )帝(dì )春(chūn )秋(qiū )高(gāo ),行(háng )台(tái )御(yù )史(shǐ )上(shàng )书(shū )请(qǐng )内(nèi )禅(chán ),太(tài )子(zǐ )闻(wén )之(zhī )惧(jù )。台(tái )臣(chén )秘(mì )其(qí )章(zhāng )不(bú )发(fā ),而(ér )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )之(zhī )党(dǎng )塔(tǎ )奇(qí )呼(hū )、阿(ā )萨(sà )尔(ěr )请(qǐng )收(shōu )百(bǎi )司(sī )吏(lì )案(àn ),钅(jīn )句(jù )考(kǎo )天(tiān )下(xià )钱(qián )谷(gǔ ),欲(yù )因(yīn )以(yǐ )发(fā )其(qí )事(shì ),乃(nǎi )悉(xī )拘(jū )封(fēng )御(yù )史(shǐ )台(tái )吏(lì )案(àn )。都(dōu )事(shì )尚(shàng )文(wén )拘(jū )留(liú )秘(mì )章(zhāng )不(bú )与(yǔ ),塔(tǎ )奇(qí )呼(hū )闻(wén )于(yú )帝(dì ),命(mìng )宗(zōng )正(zhèng )锡(xī )彻(chè )罕(hǎn )取(qǔ )其(qí )事(shì )。文(wén )曰(yuē ):“事(shì )急(jí )矣(yǐ )!”即(jí )白(bái )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“是(shì )欲(yù )上(shàng )危(wēi )太(tài )子(zǐ ),下(xià )陷(xiàn )大(dà )臣(chén ),流(liú )毒(dú )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín ),其(qí )谋(móu )至(zhì )奸(jiān )也(yě )。且(qiě )塔(tǎ )奇(qí )呼(hū )乃(nǎi )阿(ā )哈(hā )玛(mǎ )特(tè )馀(yú )党(dǎng ),赃(zāng )罪(zuì )狼(láng )籍(jí ),宜(yí )先(xiān )发(fā )以(yǐ )夺(duó )其(qí )谋(móu )。”大(dà )夫(fū )遂(suí )与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )入(rù )言(yán )状(zhuàng ),帝(dì )震(zhèn )怒(nù )曰(yuē ):“汝(rǔ )等(děng )无(wú )罪(zuì )耶(yē )?”丞(chéng )相(xiàng )进(jìn )曰(yuē ):“臣(chén )等(děng )无(wú )所(suǒ )逃(táo )罪(zuì ),但(dàn )此(cǐ )辈(bèi )名(míng )载(zǎi )刑(xíng )书(shū ),而(ér )为(wéi )此(cǐ )举(jǔ ),动(dòng )摇(yáo )人(rén )心(xīn )宜(yí )选(xuǎn )重(zhòng )臣(chén )为(wéi )之(zhī )长(zhǎng ),庶(shù )靖(jìng )纷(fēn )扰(rǎo )。”帝(dì )怒(nù )稍(shāo )解(jiě ),可(kě )其(qí )奏(zòu )。太(tài )子(zǐ )益(yì )忧(yōu )惧(jù )不(bú )自(zì )安(ān ),以(yǐ )是(shì )致(zhì )疾(jí ),薨(hōng ),年(nián )四(sì )十(shí )三(sān )。

朝(cháo )议(yì )以(yǐ )太(tài )子(zǐ )薨(hōng ),欲(yù )罢(bà )詹(zhān )事(shì )院(yuàn ),院(yuàn )丞(chéng )张(zhāng )九(jiǔ )思(sī )抗(kàng )言(yán )曰(yuē ):“皇(huáng )孙(sūn ),宗(zōng )社(shè )人(rén )心(xīn )所(suǒ )属(shǔ ),詹(zhān )事(shì )所(suǒ )以(yǐ )辅(fǔ )成(chéng )道(dào )德(dé )者(zhě )也(yě ),奈(nài )何(hé )罢(bà )之(zhī )!”众(zhòng )以(yǐ )为(wéi )允(yǔn )。

以(yǐ )哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )为(wéi )大(dà )宗(zōng )正(zhèng )。哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )由(yóu )掌(zhǎng )宿(xiǔ )卫(wèi )拜(bài )是(shì )职(zhí ),用(yòng )法(fǎ )平(píng )允(yǔn )。时(shí )相(xiàng )欲(yù )以(yǐ )江(jiāng )南(nán )狱(yù )隶(lì )宗(zōng )正(zhèng ),哈(hā )喇(lǎ )哈(hā )斯(sī )曰(yuē ):“江(jiāng )南(nán )新(xīn )附(fù ),教(jiāo )令(lìng )未(wèi )孚(fú ),且(qiě )相(xiàng )去(qù )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),欲(yù )遥(yáo )制(zhì )其(qí )刑(xíng )狱(yù ),得(dé )无(wú )冤(yuān )乎(hū )!”事(shì )遂(suí )止(zhǐ )。

是(shì )岁(suì ),前(qián )中(zhōng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )耶(yē )律(lǜ )铸(zhù )卒(zú ),后(hòu )赠(zèng )太(tài )师(shī ),谥(shì )文(wén )忠(zhōng )。

阅读:26123

打赏捐助〔Donate〕>>>

《至元二十二年》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库