度宗端文明武景孝皇帝咸淳元年(蒙古至元二年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪一百七十八 > 《度宗端文明武景孝皇帝咸淳元年(蒙古至元二年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

丞(chéng )相(xiàng )贾(jiǎ )似(sì )道(dào )请(qǐng )为(wéi )总(zǒng )护(hù )山(shān )陵(líng )使(shǐ ),不(bú )允(yǔn ),寻(xún )下(xià )诏(zhào )奖(jiǎng )谕(yù )。癸(guǐ )酉(yǒu ),直(zhí )学(xué )士(shì )院(yuàn )留(liú )梦(mèng )炎(yán )疏(shū )留(liú )似(sì )道(dào );甲(jiǎ )戌(xū ),谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )硃(zhū )貔(pí )孙(sūn )等(děng )亦(yì )请(qǐng )改(gǎi )命(mìng ),不(bú )报(bào )。

以(yǐ )牛(niú )子(zǐ )才(cái )为(wéi )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì ),力(lì )辞(cí )。帝(dì )在(zài )东(dōng )宫(gōng ),雅(yǎ )敬(jìng )子(zǐ )才(cái ),言(yán )必(bì )称(chēng )先(xiān )生(shēng )。子(zǐ )才(cái )求(qiú )去(qù )不(bú )已(yǐ ),以(yǐ )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì )致(zhì )仕(shì ),寻(xún )卒(zú )。

己(jǐ )卯(mǎo ),蒙(méng )古(gǔ )以(yǐ )邓(dèng )州(zhōu )监(jiān )战(zhàn )诺(nuò )海(hǎi )、新(xīn )旧(jiù )军(jūn )万(wàn )户(hù )董(dǒng )文(wén )炳(bǐng )并(bìng )为(wéi )河(hé )南(nán )副(fù )统(tǒng )军(jūn )。

甲(jiǎ )申(shēn ),蒙(méng )古(gǔ )申(shēn )严(yán )越(yuè )界(jiè )贩(fàn )马(mǎ )之(zhī )禁(jìn ),违(wéi )者(zhě )死(sǐ )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )河(hé )南(nán )、北(běi )荒(huāng )田(tián )分(fèn )给(gěi )蒙(méng )古(gǔ )军(jūn )耕(gēng )种(zhǒng )。

蒙(méng )古(gǔ )千(qiān )户(hù )杨(yáng )文(wén )安(ān ),俘(fú )得(dé )汉(hàn )守(shǒu )臣(chén )向(xiàng )良(liáng )家(jiā )属(shǔ )以(yǐ )招(zhāo )良(liáng ),良(liáng )以(yǐ )城(chéng )降(jiàng )于(yú )蒙(méng )古(gǔ )。

二(èr )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu )朔(shuò ),南(nán )军(jūn )与(yǔ )蒙(méng )古(gǔ )元(yuán )帅(shuài )约(yuē )哈(hā )苏(sū )战(zhàn )于(yú )钓(diào )鱼(yú )山(shān )而(ér )败(bài ),没(méi )战(zhàn )舰(jiàn )百(bǎi )四(sì )十(shí )六(liù )艘(sōu )。

甲(jiǎ )辰(chén ),蒙(méng )古(gǔ )初(chū )立(lì )宫(gōng )闱(wéi )局(jú )。

丁(dīng )未(wèi ),以(yǐ )姚(yáo )希(xī )得(dé )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),江(jiāng )万(wàn )里(lǐ )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

丁(dīng )巳(sì ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )如(rú )上(shàng )都(dōu )。

蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )尝(cháng )召(zhào )崔(cuī )斌(bīn ),斌(bīn )下(xià )马(mǎ )步(bù )从(cóng ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )命(mìng )之(zhī )骑(qí ),因(yīn )问(wèn )为(wéi )治(zhì )大(dà )体(tǐ ),今(jīn )当(dāng )何(hé )先(xiān )。斌(bīn )以(yǐ )任(rèn )相(xiàng )对(duì )。蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )曰(yuē ):“汝(rǔ )为(wéi )我(wǒ )举(jǔ )可(kě )为(wéi )相(xiàng )者(zhě )。”斌(bīn )以(yǐ )安(ān )图(tú )、史(shǐ )天(tiān )泽(zé )对(duì )。蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )默(mò )然(rán )良(liáng )久(jiǔ ),斌(bīn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )岂(qǐ )以(yǐ )臣(chén )猥(wěi )鄙(bǐ ),所(suǒ )举(jǔ )未(wèi )允(yǔn )公(gōng )议(yì ),有(yǒu )所(suǒ )惑(huò )欤(yú )?今(jīn )近(jìn )臣(chén )咸(xián )在(zài ),乞(qǐ )采(cǎi )舆(yú )言(yán ),陛(bì )下(xià )裁(cái )之(zhī )。”蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )俞(yú )其(qí )请(qǐng )。斌(bīn )立(lì )马(mǎ )飏(yáng )言(yán )曰(yuē ):“有(yǒu )旨(zhǐ )问(wèn )安(ān )图(tú )为(wéi )相(xiàng )可(kě )否(fǒu )。”众(zhòng )欢(huān )然(rán )呼(hū )万(wàn )岁(suì ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )悦(yuè )。

庚(gēng )申(shēn ),置(zhì )籍(jí )中(zhōng )书(shū ),记(jì )谏(jiàn )官(guān )、御(yù )史(shǐ )言(yán )事(shì ),岁(suì )终(zhōng )以(yǐ )考(kǎo )成(chéng )绩(jì )。

壬(rén )戌(xū ),以(yǐ )端(duān )明(míng )殿(diàn )学(xué )士(shì )王(wáng )龠(yuè )签(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

癸(guǐ )亥(hài ),蒙(méng )古(gǔ )并(bìng )六(liù )部(bù )为(wéi )四(sì ),以(yǐ )敏(mǐn )珠(zhū )尔(ěr )多(duō )卜(bo )丹(dān )为(wéi )吏(lì )、礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū ),马(mǎ )享(xiǎng )户(hù )部(bù )尚(shàng )书(shū ),严(yán )忠(zhōng )范(fàn )兵(bīng )、刑(xíng )部(bù )尚(shàng )书(shū ),帕(pà )哈(hā )哩(lǐ )工(gōng )部(bù )尚(shàng )书(shū )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),蒙(méng )古(gǔ )以(yǐ )蒙(méng )古(gǔ )人(rén )充(chōng )各(gè )路(lù )达(dá )噜(lū )噶(gá )齐(qí ),汉(hàn )人(rén )充(chōng )总(zǒng )管(guǎn ),回(huí )回(huí )人(rén )充(chōng )同(tóng )知(zhī ),永(yǒng )为(wéi )定(dìng )制(zhì )。

蒙(méng )古(gǔ )以(yǐ )同(tóng )知(zhī )东(dōng )平(píng )路(lù )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )保(bǎo )赫(hè )鼎(dǐng )为(wéi )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì ),山(shān )东(dōng )廉(lián )访(fǎng )使(shǐ )王(wáng )晋(jìn )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )。廉(lián )希(xī )宪(xiàn )、商(shāng )挺(tǐng )罢(bà )。

蒙(méng )古(gǔ )诏(zhào ):“总(zǒng )统(tǒng )所(suǒ )僧(sēng )人(rén ),通(tōng )五(wǔ )大(dà )部(bù )经(jīng )者(zhě )为(wéi )中(zhōng )选(xuǎn ),以(yǐ )有(yǒu )德(dé )业(yè )者(zhě )为(wéi )州(zhōu )郡(jùn )僧(sēng )录(lù )、判(pàn )、正(zhèng )副(fù )都(dōu )纲(gāng )等(děng )官(guān ),仍(réng )于(yú )各(gè )路(lù )设(shè )三(sān )学(xué )讲(jiǎng )、三(sān )禅(chán )会(huì )。”

三(sān )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),葬(zàng )建(jiàn )道(dào )备(bèi )德(dé )大(dà )功(gōng )复(fù )兴(xìng )烈(liè )文(wén )仁(rén )武(wǔ )圣(shèng )明(míng )安(ān )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì )于(yú )永(yǒng )穆(mù )陵(líng ),庙(miào )号(hào )理(lǐ )宗(zōng )。

丁(dīng )亥(hài ),蒙(méng )古(gǔ )敕(chì )边(biān )军(jūn )习(xí )水(shuǐ )战(zhàn )、屯(tún )田(tián )。

乙(yǐ )未(wèi ),蒙(méng )古(gǔ )罢(bà )南(nán )北(běi )互(hù )市(shì ),括(kuò )民(mín )间(jiān )南(nán )货(huò ),官(guān )给(gěi )其(qí )直(zhí )。

蒙(méng )古(gǔ )以(yǐ )辽(liáo )东(dōng )饥(jī ),发(fā )粟(sù )赈(zhèn )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),加(jiā )贾(jiǎ )似(sì )道(dào )太(tài )师(shī ),封(fēng )魏(wèi )国(guó )公(gōng )。帝(dì )以(yǐ )似(sì )道(dào )有(yǒu )定(dìng )策(cè )功(gōng ),每(měi )朝(cháo ),必(bì )答(dá )拜(bài ),称(chēng )之(zhī )曰(yuē )“师(shī )臣(chén )”而(ér )不(bú )名(míng ),朝(cháo )臣(chén )皆(jiē )称(chēng )为(wéi )“周(zhōu )公(gōng )”。山(shān )陵(líng )事(shì )峻(jùn ),似(sì )道(dào )径(jìng )弃(qì )官(guān )还(hái )越(yuè ),而(ér )密(mì )令(lìng )吕(lǚ )文(wén )德(dé )诈(zhà )报(bào )蒙(méng )古(gǔ )兵(bīng )攻(gōng )下(xià )沱(tuó )急(jí ),朝(cháo )中(zhōng )大(dà )骇(hài )。帝(dì )与(yǔ )太(tài )后(hòu )手(shǒu )诏(zhào )起(qǐ )之(zhī ),似(sì )道(dào )乃(nǎi )至(zhì )。欲(yù )以(yǐ )经(jīng )筵(yàn )拜(bài )太(tài )师(shī ),而(ér )典(diǎn )故(gù )须(xū )建(jiàn )节(jiē ),乃(nǎi )授(shòu )镇(zhèn )东(dōng )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。似(sì )道(dào )怒(nù )曰(yuē ):“节(jiē )度(dù )使(shǐ ),粗(cū )人(rén )之(zhī )极(jí )致(zhì )耳(ěr )!”遂(suí )命(mìng )出(chū )节(jiē ),都(dōu )人(rén )聚(jù )观(guān )。节(jiē )已(yǐ )出(chū ),复(fù )曰(yuē ):时(shí )日(rì )不(bú )利(lì ),亟(jí )命(mìng )返(fǎn )之(zhī )。旧(jiù )制(zhì ),节(jiē )出(chū ),撤(chè )关(guān )坏(huài )屋(wū ),无(wú )倒(dǎo )节(jiē )理(lǐ ),以(yǐ )示(shì )不(bú )屈(qū );至(zhì )是(shì )人(rén )皆(jiē )骇(hài )叹(tàn )。

五(wǔ )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín ),蒙(méng )古(gǔ )令(lìng ):“军(jūn )中(zhōng )犯(fàn )法(fǎ ),不(bú )得(dé )擅(shàn )自(zì )诛(zhū )戮(lù ),罪(zuì )轻(qīng )断(duàn )遣(qiǎn ),重(zhòng )者(zhě )闻(wén )奏(zòu )。”

闰(rùn )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),以(yǐ )久(jiǔ )雨(yǔ ),京(jīng )城(chéng )减(jiǎn )直(zhí )粜(tiào )米(mǐ )三(sān )万(wàn )石(shí )。自(zì )是(shì )米(mǐ )价(jià )高(gāo ),即(jí )发(fā )廪(lǐn )平(píng )粜(tiào ),以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。

丁(dīng )未(wèi ),发(fā )钱(qián )二(èr )十(shí )万(wàn )赡(shàn )在(zài )京(jīng )小(xiǎo )民(mín ),二(èr )十(shí )万(wàn )赐(cì )殿(diàn )步(bù )马(mǎ )司(sī )军(jūn )人(rén ),二(èr )万(wàn )三(sān )千(qiān )赐(cì )宿(xiǔ )卫(wèi )。自(zì )是(shì )行(háng )庆(qìng ),恤(xù )灾(zāi )或(huò )遇(yù )霪(yín )雨(yǔ )、雪(xuě )寒(hán ),咸(xián )赐(cì )如(rú )上(shàng )数(shù )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )江(jiāng )万(wàn )里(lǐ )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì ),王(wáng )龠(yuè )同(tóng )知(zhī )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì ),礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )马(mǎ )廷(tíng )鸾(luán )签(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

召(zhào )高(gāo )斯(sī )得(dé )为(wéi )中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )兼(jiān )侍(shì )讲(jiǎng )。斯(sī )得(dé )进(jìn )《高(gāo )宗(zōng )系(xì )年(nián )要(yào )录(lù )纲(gāng )目(mù )》,帝(dì )善(shàn )之(zhī )。

癸(guǐ )亥(hài ),蒙(méng )古(gǔ )移(yí )秦(qín )蜀(shǔ )行(háng )省(shěng )于(yú )兴(xìng )元(yuán )。

丁(dīng )卯(mǎo ),蒙(méng )古(gǔ )以(yǐ )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )赵(zhào )璧(bì )行(háng )省(shěng )于(yú )南(nán )京(jīng ),廉(lián )希(xī )宪(xiàn )行(háng )省(shěng )于(yú )东(dōng )平(píng ),姚(yáo )枢(shū )行(háng )省(shěng )于(yú )西(xī )京(jīng )。

蒙(méng )古(gǔ )诏(zhào ):“诸(zhū )路(lù )州(zhōu )府(fǔ ),若(ruò )自(zì )古(gǔ )名(míng )郡(jùn )户(hù )数(shù )繁(fán )庶(shù ),且(qiě )当(dāng )冲(chōng )要(yào )者(zhě ),不(bú )须(xū )改(gǎi )并(bìng ),其(qí )户(hù )不(bú )满(mǎn )千(qiān )者(zhě ),可(kě )并(bìng )则(zé )并(bìng )之(zhī ),附(fù )郭(guō )县(xiàn )止(zhǐ )令(lìng )州(zhōu )府(fǔ )官(guān )兼(jiān )领(lǐng )。”于(yú )是(shì )并(bìng )省(shěng )州(zhōu )县(xiàn )凡(fán )二(èr )百(bǎi )二(èr )十(shí )馀(yú )所(suǒ )。

六(liù )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),蒙(méng )古(gǔ )参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )王(wáng )晋(jìn )罢(bà )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),名(míng )理(lǐ )宗(zōng )御(yù )制(zhì )阁(gé )曰(yuē )显(xiǎn )文(wén ),置(zhì )学(xué )士(shì )、侍(shì )制(zhì )等(děng )官(guān )。

殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )陈(chén )宗(zōng )礼(lǐ )疏(shū )言(yán ):“恭(gōng )俭(jiǎn )之(zhī )德(dé ),自(zì )上(shàng )躬(gōng )始(shǐ );清(qīng )白(bái )之(zhī )规(guī ),自(zì )宫(gōng )禁(jìn )始(shǐ )。左(zuǒ )右(yòu )之(zhī )言(yán )利(lì )者(zhě )必(bì )斥(chì ),蹊(qī )径(jìng )之(zhī )私(sī )献(xiàn )者(zhě )必(bì )诛(zhū )。”时(shí )帝(dì )多(duō )内(nèi )宠(chǒng ),故(gù )宗(zōng )礼(lǐ )以(yǐ )为(wéi )言(yán )。宗(zōng )礼(lǐ )尝(cháng )以(yǐ )《诗(shī )》进(jìn )讲(jiǎng ),因(yīn )言(yán ):“帝(dì )王(wáng )举(jǔ )动(dòng ),无(wú )微(wēi )不(bú )显(xiǎn ),古(gǔ )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )贵(guì )慎(shèn )独(dú )也(yě )。”帝(dì )擢(zhuó )宗(zōng )礼(lǐ )权(quán )礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )兼(jiān )给(gěi )事(shì )中(zhōng )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),蒙(méng )古(gǔ )益(yì )都(dōu )大(dà )蝗(huáng ),饥(jī ),命(mìng )减(jiǎn )价(jià )粜(tiào )官(guān )粟(sù )以(yǐ )赈(zhèn )。

癸(guǐ )亥(hài ),以(yǐ )谅(liàng )阴(yīn ),命(mìng )宰(zǎi )执(zhí )类(lèi )试(shì )阮(ruǎn )登(dēng )炳(bǐng )以(yǐ )下(xià ),依(yī )廷(tíng )试(shì )例(lì )出(chū )身(shēn )。

八(bā )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),蒙(méng )古(gǔ )诸(zhū )宰(zǎi )执(zhí )皆(jiē )罢(bà ),以(yǐ )安(ān )图(tú )为(wéi )中(zhōng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),巴(bā )延(yán )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )。安(ān )图(tú )时(shí )年(nián )二(èr )十(shí )一(yī ),入(rù )辞(cí )曰(yuē ):“今(jīn )三(sān )方(fāng )虽(suī )定(dìng ),江(jiāng )南(nán )未(wèi )附(fù ),臣(chén )以(yǐ )年(nián )少(shǎo ),谬(miù )膺(yīng )重(zhòng )任(rèn ),恐(kǒng )四(sì )方(fāng )有(yǒu )轻(qīng )朝(cháo )廷(tíng )心(xīn )。”蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )曰(yuē ):“朕(zhèn )孰(shú )思(sī )之(zhī ),无(wú )逾(yú )卿(qīng )者(zhě )。”巴(bā )延(yán )少(shǎo )随(suí )其(qí )父(fù )于(yú )西(xī )域(yù ),宋(sòng )王(wáng )实(shí )喇(lǎ )图(tú )遣(qiǎn )入(rù )奏(zòu )事(shì ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )见(jiàn )其(qí )貌(mào )伟(wěi ),曰(yuē ):“非(fēi )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )臣(chén )也(yě ),其(qí )留(liú )事(shì )朕(zhèn )。”与(yǔ )谋(móu )国(guó )事(shì ),恒(héng )出(chū )廷(tíng )臣(chén )右(yòu ),益(yì )贤(xián )之(zhī );敕(chì )安(ān )图(tú )以(yǐ )女(nǚ )弟(dì )妻(qī )之(zhī ),曰(yuē ):“为(wéi )巴(bā )延(yán )妇(fù ),不(bú )惭(cán )尔(ěr )氏(shì )矣(yǐ )。”至(zhì )是(shì )拜(bài )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )。诸(zhū )曹(cáo )百(bǎi )事(shì )有(yǒu )难(nán )决(jué )者(zhě ),徐(xú )以(yǐ )一(yī )二(èr )语(yǔ )决(jué )之(zhī ),众(zhòng )服(fú )曰(yuē ):“真(zhēn )宰(zǎi )辅(fǔ )也(yě )!”

蒙(méng )古(gǔ )元(yuán )帅(shuài )阿(ā )珠(zhū )率(lǜ )兵(bīng )至(zhì )庐(lú )州(zhōu )及(jí )安(ān )庆(qìng )诸(zhū )路(lù ),统(tǒng )制(zhì )范(fàn )胜(shèng )、统(tǒng )领(lǐng )张(zhāng )林(lín )、正(zhèng )将(jiāng )高(gāo )兴(xìng )、副(fù )将(jiāng )高(gāo )迪(dí )迎(yíng )战(zhàn ),皆(jiē )死(sǐ )之(zhī )。诏(zhào )各(gè )官(guān )其(qí )一(yī )子(zǐ )。

总(zǒng )管(guǎn )方(fāng )富(fù )由(yóu )开(kāi )州(zhōu )运(yùn )粮(liáng )饷(xiǎng )达(dá )州(zhōu ),蒙(méng )古(gǔ )千(qiān )户(hù )杨(yáng )文(wén )安(ān )邀(yāo )击(jī )之(zhī ),富(fù )被(bèi )擒(qín )。蒙(méng )古(gǔ )以(yǐ )文(wén )安(ān )充(chōng )东(dōng )路(lù )征(zhēng )行(háng )元(yuán )帅(shuài )。

戊(wù )子(zǐ ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )归(guī )自(zì )上(shàng )都(dōu )。

九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),蒙(méng )古(gǔ )皇(huáng )孙(sūn )特(tè )穆(mù )尔(ěr )生(shēng ),燕(yàn )王(wáng )珍(zhēn )戬(jiǎn )子(zǐ )也(yě )。

蒙(méng )古(gǔ )大(dà )名(míng )大(dà )水(shuǐ ),管(guǎn )民(mín )总(zǒng )管(guǎn )张(zhāng )弘(hóng )范(fàn )辄(zhé )免(miǎn )其(qí )租(zū )赋(fù ),朝(cháo )议(yì )罪(zuì )其(qí )专(zhuān )擅(shàn ),弘(hóng )范(fàn )请(qǐng )入(rù )见(jiàn ),进(jìn )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )为(wéi )朝(cháo )廷(tíng )储(chǔ )小(xiǎo )仓(cāng ),不(bú )若(ruò )储(chǔ )之(zhī )大(dà )仓(cāng )。”蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )曰(yuē ):“何(hé )说(shuō )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )岁(suì )水(shuǐ )潦(liáo )不(bú )收(shōu ),而(ér )必(bì )责(zé )民(mín )输(shū )租(zū ),仓(cāng )虽(suī )实(shí )而(ér )民(mín )死(sǐ )亡(wáng )且(qiě )尽(jìn ),明(míng )年(nián )租(zū )将(jiāng )安(ān )出(chū )?若(ruò )使(shǐ )不(bú )致(zhì )逃(táo )亡(wáng ),则(zé )岁(suì )有(yǒu )恒(héng )收(shōu ),非(fēi )陛(bì )下(xià )之(zhī )大(dà )仓(cāng )乎(hū )?”蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )曰(yuē ):“知(zhī )体(tǐ ),其(qí )勿(wù )问(wèn )。”

壬(rén )子(zǐ ),命(mìng )访(fǎng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )、苏(sū )轼(shì )、硃(zhū )熹(xī )后(hòu )人(rén )之(zhī )贤(xián )能(néng )者(zhě ),各(gè )上(shàng )其(qí )名(míng )录(lù )用(yòng )。

庚(gēng )申(shēn ),吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng )李(lǐ )常(cháng )上(shàng )七(qī )事(shì ),曰(yuē )崇(chóng )廉(lián )耻(chǐ ),严(yán )乡(xiāng )学(xué ),择(zé )守(shǒu )令(lìng ),黜(chù )贪(tān )污(wū ),谳(yàn )疑(yí )狱(yù ),任(rèn )儒(rú )帅(shuài ),修(xiū )役(yì )法(fǎ )。

起(qǐ )居(jū )郎(láng )兼(jiān )侍(shì )读(dú )汤(tāng )汉(hàn )言(yán ):“陛(bì )下(xià )持(chí )敬(jìng )心(xīn )以(yǐ )正(zhèng )百(bǎi )度(dù ),其(qí )爱(ài )身(shēn )也(yě ),必(bì )不(bú )以(yǐ )物(wù )欲(yù )挠(náo )其(qí )和(hé )平(píng );其(qí )正(zhèng )家(jiā )也(yě ),必(bì )不(bú )以(yǐ )私(sī )昵(nì )隳(huī )其(qí )法(fǎ )度(dù )。政(zhèng )事(shì )必(bì )主(zhǔ )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )而(ér )预(yù )防(fáng )夫(fū )私(sī )门(mén ),人(rén )才(cái )必(bì )出(chū )于(yú )明(míng )扬(yáng )而(ér )深(shēn )杜(dù )夫(fū )邪(xié )径(jìng )。”帝(dì )不(bú )纳(nà )。

先(xiān )是(shì )蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )以(yǐ )安(ān )图(tú )幼(yòu )未(wèi )更(gèng )事(shì ),召(zhào )许(xǔ )衡(héng )于(yú )怀(huái )孟(mèng ),杨(yáng )诚(chéng )于(yú )益(yì )都(dōu ),俾(bǐ )议(yì )中(zhōng )书(shū )省(shěng )事(shì )。及(jí )衡(héng )至(zhì ),陈(chén )时(shí )务(wù )五(wǔ )事(shì ):

其(qí )一(yī )曰(yuē ):“考(kǎo )之(zhī )前(qián )代(dài ),北(běi )方(fāng )之(zhī )有(yǒu )中(zhōng )夏(xià )者(zhě ),必(bì )行(háng )汉(hàn )法(fǎ ),乃(nǎi )可(kě )长(zhǎng )久(jiǔ ),故(gù )后(hòu )魏(wèi )、辽(liáo )、金(jīn ),历(lì )年(nián )最(zuì )多(duō );他(tā )不(bú )能(néng )者(zhě ),皆(jiē )乱(luàn )亡(wáng )相(xiàng )继(jì )。史(shǐ )册(cè )具(jù )载(zǎi ),昭(zhāo )然(rán )可(kě )考(kǎo )。夫(fū )陆(lù )行(háng )宜(yí )车(chē ),水(shuǐ )行(háng )宜(yí )舟(zhōu ),反(fǎn )之(zhī )则(zé )不(bú )能(néng )行(háng );幽(yōu )燕(yàn )食(shí )寒(hán ),蜀(shǔ )汉(hàn )食(shí )热(rè ),反(fǎn )之(zhī )则(zé )必(bì )有(yǒu )变(biàn )。以(yǐ )是(shì )论(lùn )之(zhī ),国(guó )家(jiā )之(zhī )当(dāng )行(háng )汉(hàn )法(fǎ )无(wú )疑(yí )也(yě )。然(rán )万(wàn )世(shì )国(guó )俗(sú ),累(lèi )朝(cháo )勋(xūn )旧(jiù ),一(yī )旦(dàn )驱(qū )之(zhī )下(xià )从(cóng )臣(chén )仆(pú )之(zhī )谋(móu ),改(gǎi )就(jiù )亡(wáng )国(guó )之(zhī )俗(sú ),其(qí )势(shì )有(yǒu )甚(shèn )难(nán )者(zhě )。窃(qiè )尝(cháng )思(sī )之(zhī ),寒(hán )之(zhī )与(yǔ )暑(shǔ ),固(gù )为(wéi )不(bú )同(tóng );然(rán )寒(hán )之(zhī )变(biàn )暑(shǔ )也(yě ),始(shǐ )于(yú )微(wēi )温(wēn ),积(jī )百(bǎi )有(yǒu )八(bā )十(shí )馀(yú )日(rì )而(ér )寒(hán )始(shǐ )尽(jìn ),暑(shǔ )之(zhī )变(biàn )寒(hán ),其(qí )势(shì )亦(yì )然(rán ),是(shì )亦(yì )积(jī )之(zhī )验(yàn )也(yě )。苟(gǒu )能(néng )渐(jiàn )之(zhī )摩(mó )之(zhī ),待(dài )以(yǐ )岁(suì )月(yuè ),心(xīn )坚(jiān )而(ér )确(què ),事(shì )易(yì )而(ér )常(cháng ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )可(kě )变(biàn )者(zhě )。此(cǐ )在(zài )陛(bì )下(xià )尊(zūn )信(xìn )而(ér )坚(jiān )守(shǒu )之(zhī ),不(bú )杂(zá )小(xiǎo )人(rén ),不(bú )责(zé )近(jìn )效(xiào ),不(bú )恤(xù )流(liú )言(yán ),则(zé )致(zhì )治(zhì )之(zhī )功(gōng ),庶(shù )几(jǐ )可(kě )成(chéng )矣(yǐ )。”

其(qí )二(èr )曰(yuē ):“中(zhōng )书(shū )之(zhī )务(wù ),不(bú )胜(shèng )其(qí )烦(fán ),然(rán )大(dà )要(yào )在(zài )用(yòng )人(rén )、立(lì )法(fǎ )二(èr )者(zhě )而(ér )已(yǐ )。近(jìn )而(ér )譬(pì )之(zhī ),发(fā )之(zhī )在(zài )首(shǒu ),不(bú )以(yǐ )手(shǒu )理(lǐ )而(ér )以(yǐ )栉(zhì )理(lǐ );食(shí )之(zhī )在(zài )器(qì ),不(bú )以(yǐ )手(shǒu )取(qǔ )而(ér )以(yǐ )匕(bǐ )取(qǔ )。手(shǒu )虽(suī )不(bú )能(néng ),而(ér )用(yòng )栉(zhì )与(yǔ )匕(bǐ ),是(shì )即(jí )手(shǒu )之(zhī )为(wéi )也(yě )。上(shàng )之(zhī )用(yòng )人(rén ),何(hé )以(yǐ )异(yì )此(cǐ )?人(rén )莫(mò )不(bú )饮(yǐn )食(shí )也(yě ),独(dú )膳(shàn )夫(fū )为(wéi )能(néng )调(diào )五(wǔ )味(wèi )之(zhī )和(hé ),莫(mò )不(bú )睹(dǔ )日(rì )月(yuè )也(yě ),独(dú )星(xīng )官(guān )为(wéi )能(néng )步(bù )亏(kuī )食(shí )之(zhī )数(shù )者(zhě ),诚(chéng )以(yǐ )得(dé )其(qí )法(fǎ )也(yě )。古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán )曰(yuē ):‘为(wéi )高(gāo )必(bì )因(yīn )丘(qiū )陵(líng ),为(wéi )下(xià )必(bì )因(yīn )川(chuān )泽(zé ),为(wéi )政(zhèng )必(bì )因(yīn )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào )。’今(jīn )里(lǐ )巷(xiàng )之(zhī )谈(tán ),动(dòng )以(yǐ )古(gǔ )为(wéi )诟(gòu )戏(xì ),不(bú )知(zhī )今(jīn )日(rì )口(kǒu )之(zhī )所(suǒ )食(shí ),身(shēn )之(zhī )所(suǒ )衣(yī ),皆(jiē )古(gǔ )人(rén )遗(yí )法(fǎ )而(ér )不(bú )可(kě )违(wéi )者(zhě ),岂(qǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà ),国(guó )家(jiā )之(zhī )重(zhòng ),而(ér )古(gǔ )之(zhī )成(chéng )法(fǎ )反(fǎn )可(kě )违(wéi )也(yě )?夫(fū )治(zhì )人(rén )者(zhě ),法(fǎ )者(zhě ),守(shǒu )法(fǎ )者(zhě ),人(rén )也(yě )。人(rén )法(fǎ )相(xiàng )维(wéi ),上(shàng )安(ān )下(xià )顺(shùn ),而(ér )宰(zǎi )执(zhí )优(yōu )游(yóu )于(yú )廓(kuò )庙(miào )之(zhī )上(shàng ),不(bú )烦(fán )不(bú )劳(láo ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )省(shěng )也(yě )。

其(qí )三(sān )曰(yuē ):“民(mín )生(shēng )有(yǒu )欲(yù ),无(wú )主(zhǔ )乃(nǎi )乱(luàn )。上(shàng )天(tiān )眷(juàn )命(mìng ),作(zuò )之(zhī )君(jūn )师(shī ),此(cǐ )盖(gài )以(yǐ )至(zhì )难(nán )任(rèn )之(zhī ),非(fēi )予(yǔ )之(zhī )可(kě )安(ān )之(zhī )地(dì )而(ér )娱(yú )之(zhī )也(yě )。天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà ),兆(zhào )民(mín )之(zhī )众(zhòng ),事(shì )有(yǒu )万(wàn )变(biàn ),日(rì )有(yǒu )万(wàn )机(jī ),人(rén )君(jūn )以(yǐ )一(yī )身(shēn )一(yī )心(xīn )而(ér )酬(chóu )酢(zuò )之(zhī ),欲(yù )言(yán )之(zhī )无(wú )失(shī ),岂(qǐ )易(yì )能(néng )哉(zāi )?故(gù )有(yǒu )昔(xī )所(suǒ )言(yán )而(ér )今(jīn )日(rì )忘(wàng )之(zhī )者(zhě ),今(jīn )之(zhī )所(suǒ )命(mìng )而(ér )后(hòu )日(rì )自(zì )违(wéi )者(zhě ),可(kě )否(fǒu )异(yì )同(tóng ),纷(fēn )更(gèng )变(biàn )易(yì ),纪(jì )纲(gāng )不(bú )得(dé )布(bù ),法(fǎ )度(dù )不(bú )得(dé )立(lì ),臣(chén )下(xià )无(wú )所(suǒ )持(chí )循(xún ),奸(jiān )人(rén )因(yīn )以(yǐ )为(wéi )弊(bì ),天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén ),疑(yí )惑(huò )惊(jīng )眩(xuàn ),议(yì )其(qí )无(wú )法(fǎ )无(wú )信(xìn ),此(cǐ )无(wú )它(tā ),至(zhì )难(nán )之(zhī )地(dì ),不(bú )以(yǐ )难(nán )处(chù )而(ér )以(yǐ )易(yì )处(chù )故(gù )也(yě )。苟(gǒu )一(yī )言(yán )一(yī )行(háng ),必(bì )求(qiú )其(qí )然(rán )与(yǔ )其(qí )所(suǒ )当(dāng )然(rán ),不(bú )牵(qiān )于(yú )爱(ài )憎(zēng ),不(bú )蔽(bì )于(yú )喜(xǐ )怒(nù ),虑(lǜ )心(xīn )端(duān )意(yì ),熟(shú )思(sī )而(ér )审(shěn )处(chù )之(zhī ),虽(suī )有(yǒu )不(bú )中(zhōng )者(zhě )鲜(xiān )矣(yǐ )。人(rén )之(zhī )情(qíng )伪(wěi ),有(yǒu )易(yì )有(yǒu )险(xiǎn ),险(xiǎn )者(zhě )难(nán )知(zhī ),易(yì )者(zhě )易(yì )知(zhī )。然(rán )又(yòu )有(yǒu )众(zhòng )寡(guǎ )之(zhī )分(fèn )焉(yān ),寡(guǎ )则(zé )易(yì )知(zhī ),众(zhòng )则(zé )难(nán )知(zhī )。故(gù )在(zài )上(shàng )者(zhě )难(nán )于(yú )知(zhī )下(xià ),而(ér )在(zài )下(xià )者(zhě )易(yì )于(yú )知(zhī )上(shàng ),其(qí )势(shì )然(rán )也(yě )。处(chù )难(nán )知(zhī )之(zhī )地(dì ),御(yù )难(nán )知(zhī )之(zhī )人(rén ),欲(yù )其(qí )不(bú )见(jiàn )欺(qī )也(yě )难(nán )矣(yǐ )。故(gù )人(rén )君(jūn )惟(wéi )无(wú )喜(xǐ )怒(nù )也(yě ),有(yǒu )喜(xǐ )怒(nù ),则(zé )赞(zàn )其(qí )喜(xǐ )以(yǐ )市(shì )恩(ēn ),鼓(gǔ )其(qí )怒(nù )以(yǐ )张(zhāng )势(shì );惟(wéi )无(wú )爱(ài )憎(zēng )也(yě ),有(yǒu )爱(ài )憎(zēng ),则(zé )假(jiǎ )其(qí )爱(ài )以(yǐ )济(jì )私(sī ),藉(jiè )其(qí )憎(zēng )以(yǐ )复(fù )怨(yuàn )。甚(shèn )至(zhì )本(běn )无(wú )喜(xǐ )也(yě )诳(kuáng )之(zhī )使(shǐ )喜(xǐ ),本(běn )无(wú )怒(nù )也(yě )激(jī )之(zhī )使(shǐ )怒(nù ),本(běn )不(bú )足(zú )爱(ài )也(yě )而(ér )妄(wàng )誉(yù )之(zhī )使(shǐ )爱(ài ),本(běn )无(wú )可(kě )憎(zēng )也(yě )而(ér )强(qiáng )短(duǎn )之(zhī )使(shǐ )憎(zēng )。若(ruò )是(shì ),则(zé )进(jìn )者(zhě )未(wèi )必(bì )为(wéi )君(jūn )子(zǐ ),退(tuì )者(zhě )未(wèi )必(bì )为(wéi )小(xiǎo )人(rén ),予(yǔ )者(zhě )未(wèi )必(bì )有(yǒu )功(gōng ),夺(duó )者(zhě )未(wèi )必(bì )有(yǒu )罪(zuì ),以(yǐ )至(zhì )赏(shǎng )之(zhī )、罚(fá )之(zhī )、生(shēng )之(zhī )、杀(shā )之(zhī ),鲜(xiān )有(yǒu )得(dé )其(qí )正(zhèng )者(zhě )。人(rén )君(jūn )不(bú )悟(wù )其(qí )受(shòu )欺(qī )也(yě ),而(ér )反(fǎn )任(rèn )之(zhī )以(yǐ )防(fáng )天(tiān )下(xià )之(zhī )欺(qī ),欺(qī )而(ér )至(zhì )此(cǐ ),尚(shàng )可(kě )防(fáng )耶(yē )?虽(suī )然(rán ),此(cǐ )特(tè )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )不(bú )悟(wù )者(zhě )也(yě ),犹(yóu )可(kě )说(shuō )也(yě )。如(rú )宇(yǔ )文(wén )士(shì )及(jí )之(zhī )佞(nìng ),太(tài )宗(zōng )灼(zhuó )见(jiàn )其(qí )情(qíng )而(ér )不(bú )能(néng )斥(chì );李(lǐ )林(lín )甫(fǔ )炉(lú )贤(xián )嫉(jí )能(néng ),明(míng )皇(huáng )洞(dòng )见(jiàn )其(qí )奸(jiān )而(ér )不(bú )能(néng )退(tuì )。邪(xié )之(zhī )惑(huò )人(rén )有(yǒu )如(rú )此(cǐ )者(zhě ),可(kě )不(bú )畏(wèi )哉(zāi )?夫(fū )上(shàng )以(yǐ )诚(chéng )爱(ài )下(xià ),则(zé )下(xià )以(yǐ )忠(zhōng )报(bào )上(shàng ),感(gǎn )应(yīng )之(zhī )理(lǐ )然(rán )也(yě )。然(rán )考(kǎo )之(zhī )往(wǎng )昔(xī ),有(yǒu )不(bú )可(kě )以(yǐ )常(cháng )情(qíng )论(lùn )者(zhě )。禹(yǔ )抑(yì )洪(hóng )水(shuǐ )以(yǐ )救(jiù )民(mín ),启(qǐ )又(yòu )能(néng )敬(jìng )承(chéng )继(jì )禹(yǔ )之(zhī )道(dào ),其(qí )泽(zé )深(shēn )矣(yǐ );然(rán )一(yī )传(chuán )而(ér )太(tài )康(kāng )失(shī )道(dào ),则(zé )万(wàn )姓(xìng )仇(chóu )怨(yuàn )而(ér )去(qù )者(zhě ),何(hé )耶(yē )?汉(hàn )高(gāo )帝(dì )起(qǐ )布(bù )衣(yī ),天(tiān )下(xià )景(jǐng )从(cóng ),荥(yíng )阳(yáng )之(zhī )难(nán ),纪(jì )信(xìn )至(zhì )捐(juān )生(shēng )以(yǐ )赴(fù )急(jí ),则(zé )人(rén )心(xīn )之(zhī )归(guī )可(kě )见(jiàn )矣(yǐ );及(jí )天(tiān )下(xià )已(yǐ )定(dìng ),而(ér )沙(shā )中(zhōng )有(yǒu )谋(móu )反(fǎn )者(zhě ),又(yòu )何(hé )耶(yē )?窃(qiè )尝(cháng )思(sī )之(zhī ),禹(yǔ )、启(qǐ )爱(ài )民(mín )如(rú )赤(chì )子(zǐ ),而(ér )太(tài )康(kāng )逸(yì )豫(yù )以(yǐ )灭(miè )德(dé ),是(shì )以(yǐ )失(shī )望(wàng );汉(hàn )高(gāo )以(yǐ )宽(kuān )仁(rén )得(dé )天(tiān )下(xià ),及(jí )其(qí )已(yǐ )定(dìng ),乃(nǎi )以(yǐ )爱(ài )憎(zēng )行(háng )诛(zhū )赏(shǎng ),是(shì )以(yǐ )不(bú )平(píng )。古(gǔ )今(jīn )人(rén )君(jūn ),凡(fán )有(yǒu )恩(ēn )泽(zé )于(yú )民(mín ),而(ér )民(mín )怨(yuàn )且(qiě )怒(nù )者(zhě ),皆(jiē )类(lèi )此(cǐ )也(yě )。”

其(qí )四(sì )曰(yuē ):“今(jīn )国(guó )家(jiā )徒(tú )知(zhī )敛(liǎn )财(cái )之(zhī )巧(qiǎo )而(ér )不(bú )知(zhī )生(shēng )财(cái )之(zhī )由(yóu ),徒(tú )知(zhī )防(fáng )人(rén )之(zhī )欺(qī )而(ér )不(bú )知(zhī )养(yǎng )人(rén )之(zhī )善(shàn )。诚(chéng )能(néng )优(yōu )重(zhòng )农(nóng )民(mín ),勿(wù )扰(rǎo )勿(wù )害(hài ),驱(qū )游(yóu )惰(duò )之(zhī )人(rén )而(ér )归(guī )之(zhī )南(nán )亩(mǔ ),课(kè )之(zhī )种(zhǒng )艺(yì ),恳(kěn )谕(yù )而(ér )笃(dǔ )行(háng )之(zhī ),十(shí )年(nián )之(zhī )后(hòu ),仓(cāng )府(fǔ )之(zhī )积(jī ),当(dāng )非(fēi )今(jīn )日(rì )之(zhī )比(bǐ )矣(yǐ )。自(zì )都(dōu )邑(yì )而(ér )至(zhì )州(zhōu )县(xiàn ),皆(jiē )设(shè )学(xué )校(xiào ),使(shǐ )皇(huáng )子(zǐ )以(yǐ )下(xià )至(zhì )于(yú )庶(shù )人(rén )之(zhī )子(zǐ )弟(dì ),皆(jiē )入(rù )于(yú )学(xué ),以(yǐ )明(míng )父(fù )子(zǐ )、君(jūn )臣(chén )之(zhī )大(dà )伦(lún ),自(zì )洒(sǎ )扫(sǎo )应(yīng )对(duì )以(yǐ )至(zhì )平(píng )天(tiān )下(xià )之(zhī )要(yào )道(dào )。十(shí )年(nián )以(yǐ )来(lái ),上(shàng )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )御(yù )下(xià ),下(xià )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )事(shì )上(shàng ),上(shàng )下(xià )和(hé )睦(mù ),又(yòu )非(fēi )今(jīn )日(rì )之(zhī )比(bǐ )矣(yǐ )。二(èr )者(zhě )之(zhī )行(háng ),万(wàn )目(mù )斯(sī )举(jǔ ),否(fǒu )则(zé )它(tā )皆(jiē )不(bú )可(kě )期(qī )也(yě )。”

其(qí )五(wǔ )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )定(dìng )者(zhě ),民(mín )志(zhì )也(yě );民(mín )志(zhì )定(dìng )而(ér )士(shì )安(ān )于(yú )士(shì ),农(nóng )安(ān )于(yú )农(nóng ),工(gōng )、商(shāng )安(ān )于(yú )工(gōng )、商(shāng ),则(zé )在(zài )上(shàng )之(zhī )人(rén )有(yǒu )可(kě )安(ān )之(zhī )理(lǐ )矣(yǐ )。苟(gǒu )民(mín )不(bú )安(ān )于(yú )白(bái )屋(wū ),必(bì )求(qiú )禄(lù )仕(shì ),士(shì )不(bú )安(ān )于(yú )卑(bēi )位(wèi ),必(bì )求(qiú )尊(zūn )荣(róng ),四(sì )方(fāng )万(wàn )里(lǐ ),辐(fú )辏(còu )并(bìng )进(jìn ),各(gè )怀(huái )无(wú )厌(yàn )无(wú )耻(chǐ )之(zhī )心(xīn ),在(zài )上(shàng )之(zhī )人(rén ),可(kě )不(bú )为(wéi )寒(hán )心(xīn )哉(zāi )?臣(chén )闻(wén )取(qǔ )天(tiān )下(xià )者(zhě )尚(shàng )勇(yǒng )敢(gǎn ),守(shǒu )天(tiān )下(xià )者(zhě )尚(shàng )退(tuì )让(ràng ),取(qǔ )也(yě )守(shǒu )也(yě ),各(gè )有(yǒu )其(qí )宜(yí ),群(qún )人(rén )者(zhě )不(bú )可(kě )不(bú )审(shěn )也(yě )。夫(fū )审(shěn )而(ér )后(hòu )发(fā ),发(fā )无(wú )不(bú )中(zhōng ),否(fǒu )则(zé )触(chù )事(shì )而(ér )遽(jù )喜(xǐ )怒(nù )之(zhī )色(sè )见(jiàn )于(yú )貌(mào ),言(yán )出(chū )于(yú )口(kǒu ),人(rén )皆(jiē )知(zhī )之(zhī )。徐(xú )考(kǎo )其(qí )故(gù ),知(zhī )其(qí )无(wú )可(kě )喜(xǐ )者(zhě ),则(zé )必(bì )悔(huǐ )其(qí )喜(xǐ )之(zhī )失(shī );无(wú )可(kě )怒(nù )者(zhě ),则(zé )必(bì )悔(huǐ )其(qí )怒(nù )之(zhī )失(shī );甚(shèn )至(zhì )先(xiān )喜(xǐ )而(ér )后(hòu )怒(nù ),先(xiān )怒(nù )而(ér )后(hòu )喜(xǐ ),号(hào )令(lìng )数(shù )变(biàn ),喜(xǐ )怒(nù )不(bú )节(jiē )之(zhī )故(gù )也(yě )。先(xiān )王(wáng )潜(qián )心(xīn )恭(gōng )默(mò ),不(bú )易(yì )喜(xǐ )怒(nù ),其(qí )未(wèi )发(fā )也(yě ),虽(suī )至(zhì )近(jìn )莫(mò )能(néng )知(zhī );其(qí )发(fā )也(yě ),虽(suī )至(zhì )亲(qīn )莫(mò )能(néng )移(yí );是(shì )以(yǐ )号(hào )令(lìng )简(jiǎn )而(ér )无(wú )悔(huǐ ),则(zé )无(wú )不(bú )中(zhōng )节(jiē )矣(yǐ )。”蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī )。

夏(xià )贵(guì )率(lǜ )军(jūn )五(wǔ )万(wàn )攻(gōng )潼(tóng )川(chuān ),蒙(méng )古(gǔ )都(dōu )元(yuán )帅(shuài )刘(liú )元(yuán )礼(lǐ )所(suǒ )领(lǐng )才(cái )数(shù )千(qiān ),众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí ),诸(zhū )将(jiāng )登(dēng )城(chéng ),有(yǒu )惧(jù )色(sè )。元(yuán )礼(lǐ )曰(yuē ):“料(liào )敌(dí )制(zhì )胜(shèng ),在(zài )智(zhì )不(bú )在(zài )力(lì )。”乃(nǎi )出(chū )战(zhàn ),贵(guì )军(jūn )却(què )走(zǒu )。复(fù )大(dà )战(zhàn )于(yú )蓬(péng )溪(xī ),自(zì )寅(yín )至(zhì )未(wèi ),胜(shèng )负(fù )不(bú )决(jué )。元(yuán )礼(lǐ )激(jī )厉(lì )将(jiāng )士(shì )曰(yuē ):“此(cǐ )去(qù )城(chéng )百(bǎi )里(lǐ ),为(wéi )敌(dí )所(suǒ )乘(chéng ),则(zé )城(chéng )不(bú )可(kě )得(dé )入(rù ),潼(tóng )川(chuān )非(fēi )国(guó )家(jiā )有(yǒu )矣(yǐ )。丈(zhàng )夫(fū )当(dāng )以(yǐ )死(sǐ )战(zhàn )取(qǔ )功(gōng )名(míng ),时(shí )不(bú )可(kě )失(shī )也(yě )!”即(jí )持(chí )长(zhǎng )刀(dāo )突(tū )阵(zhèn ),将(jiāng )士(shì )咸(xián )奋(fèn ),贵(guì )军(jūn )大(dà )败(bài )。元(yuán )礼(lǐ ),元(yuán )振(zhèn )之(zhī )弟(dì )也(yě )。蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )召(zhào )而(ér )厚(hòu )赉(lài )之(zhī ),命(mìng )复(fù )还(hái )潼(tóng )川(chuān ),元(yuán )礼(lǐ )遂(suí )立(lì )蓬(péng )溪(xī )寨(zhài )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),蒙(méng )古(gǔ )享(xiǎng )于(yú )太(tài )庙(miào )。

蒙(méng )古(gǔ )安(ān )图(tú )言(yán )事(shì )忤(wǔ )旨(zhǐ ),董(dǒng )文(wén )忠(zhōng )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )素(sù )有(yǒu )贤(xián )名(míng ),今(jīn )秉(bǐng )政(zhèng )之(zhī )始(shǐ ),人(rén )方(fāng )倾(qīng )听(tīng ),所(suǒ )请(qǐng )不(bú )得(dé ),后(hòu )何(hé )以(yǐ )为(wéi )!”遂(suí )从(cóng )旁(páng )代(dài )对(duì ),恳(kěn )悃(kǔn )详(xiáng )切(qiē ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),以(yǐ )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )留(liú )梦(mèng )炎(yán )签(qiān )书(shū )枢(shū )密(mì )院(yuàn )事(shì )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),蒙(méng )古(gǔ )平(píng )章(zhāng )政(zhèng )事(shì )宋(sòng )子(zǐ )贞(zhēn ),言(yán )朝(cháo )省(shěng )之(zhī )政(zhèng ),不(bú )宜(yí )数(shù )行(háng )数(shù )改(gǎi );及(jí )刑(xíng )部(bù )所(suǒ )掌(zhǎng ),事(shì )干(gàn )人(rén )命(mìng ),尚(shàng )书(shū )严(yán )忠(zhōng )范(fàn )年(nián )少(shǎo ),宜(yí )选(xuǎn )老(lǎo )于(yú )刑(xíng )名(míng )者(zhě )为(wéi )之(zhī );又(yòu )请(qǐng )罢(bà )北(běi )京(jīng )行(háng )中(zhōng )书(shū )省(shěng ),别(bié )立(lì )宣(xuān )慰(wèi )司(sī )以(yǐ )控(kòng )制(zhì )东(dōng )北(běi )州(zhōu )郡(jùn );并(bìng )从(cóng )之(zhī )。蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )颇(pō )悔(huǐ )用(yòng )子(zǐ )贞(zhēn )晚(wǎn ),未(wèi )几(jǐ ),子(zǐ )贞(zhēn )以(yǐ )年(nián )老(lǎo )告(gào )退(tuì ),蒙(méng )古(gǔ )主(zhǔ )慰(wèi )留(liú )之(zhī )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),蒙(méng )古(gǔ )渎(dú )山(shān )大(dà )玉(yù )海(hǎi )成(chéng ),敕(chì )置(zhì )广(guǎng )寒(hán )殿(diàn )。

阅读:25365

打赏捐助〔Donate〕>>>

《度宗端文明武景孝皇帝咸淳元年(蒙古至元二年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库