仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝嘉祐六年(辽清宁七年)【登录】

《续资治通鉴》 > 宋纪五十九 > 《仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝嘉祐六年(辽清宁七年)》 > 拼音版

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),权(quán )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )王(wáng )畴(chóu )言(yán ):“比(bǐ )岁(suì )两(liǎng )制(zhì )臣(chén )僚(liáo )不(bú )得(dé )与(yǔ )执(zhí )政(zhèng )相(xiàng )见(jiàn )及(jí )台(tái )谏(jiàn )官(guān )往(wǎng )还(hái )。议(yì )出(chū )一(yī )时(shí ),初(chū )无(wú )典(diǎn )故(gù ),当(dāng )时(shí )论(lùn )者(zhě )即(jí )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )。今(jīn )执(zhí )政(zhèng )与(yǔ )谏(jiàn )官(guān )已(yǐ )弛(chí )其(qí )禁(jìn ),而(ér )台(tái )官(guān )尚(shàng )设(shè )科(kē )防(fáng )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )台(tái )官(guān )主(zhǔ )于(yú )议(yì )论(lùn ),以(yǐ )补(bǔ )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )闻(wén )见(jiàn ),岂(qǐ )一(yī )二(èr )人(rén )能(néng )周(zhōu )知(zhī )天(tiān )下(xià )事(shì )乎(hū )?两(liǎng )制(zhì )侍(shì )从(cóng )之(zhī )臣(chén ),皆(jiē )国(guó )之(zhī )选(xuǎn ),今(jīn )偶(ǒu )或(huò )相(xiàng )见(jiàn ),交(jiāo )自(zì )为(wéi )疑(yí ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )示(shì )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )大(dà )体(tǐ )也(yě )。请(qǐng )自(zì )今(jīn ),两(liǎng )制(zhì )亦(yì )许(xǔ )与(yǔ )台(tái )官(guān )相(xiàng )见(jiàn )。”从(cóng )之(zhī )。

戊(wù )申(shēn ),降(jiàng )郢(yǐng )州(zhōu )防(fáng )御(yù )使(shǐ )宗(zōng )懿(yì )为(wéi )信(xìn )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )使(shǐ ),宗(zōng )懿(yì )葬(zàng )其(qí )父(fù )濮(pú )安(ān )懿(yì )王(wáng ),而(ér )自(zì )以(yǐ )本(běn )命(mìng )日(rì )不(bú )临(lín )穴(xué )故(gù )也(yě )。时(shí )任(rèn )守(shǒu )忠(zhōng )护(hù )王(wáng )葬(zàng )事(shì ),凌(líng )蔑(miè )诸(zhū )子(zǐ ),所(suǒ )馈(kuì )遗(yí )近(jìn )万(wàn )缗(mín ),而(ér )心(xīn )犹(yóu )未(wèi )厌(yàn )。宗(zōng )懿(yì )得(dé )罪(zuì ),守(shǒu )忠(zhōng )实(shí )为(wéi )之(zhī )。

庚(gēng )戌(xū ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )春(chūn )州(zhōu ),以(yǐ )耶(yē )律(lǜ )伊(yī )逊(xùn )知(zhī )北(běi )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì )。时(shí )驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )萧(xiāo )呼(hū )敦(dūn )同(tóng )知(zhī )北(běi )枢(shū )密(mì )院(yuàn ),以(yǐ )位(wèi )在(zài )伊(yī )逊(xùn )下(xià ),意(yì )常(cháng )怏(yàng )怏(yàng )。萧(xiāo )革(gé )之(zhī )谮(zèn )出(chū )萧(xiāo )阿(ā )喇(lǎ )也(yě ),时(shí )欲(yù )中(zhōng )伤(shāng )之(zhī )。西(xī )北(běi )路(lù )招(zhāo )讨(tǎo )使(shǐ )萧(xiāo )珠(zhū )泽(zé ),阿(ā )喇(lǎ )之(zhī )从(cóng )父(fù )昆(kūn )弟(dì )也(yě ),为(wéi )阿(ā )喇(lǎ )所(suǒ )爱(ài ),革(gé )嫉(jí )之(zhī )。珠(zhū )泽(zé )当(dāng )受(shòu )代(dài )赴(fù )阙(què ),先(xiān )尝(cháng )借(jiè )官(guān )粟(sù ),留(liú )直(zhí )而(ér )去(qù ),萧(xiāo )呼(hū )敦(dūn )希(xī )革(gé )意(yì )发(fā )其(qí )事(shì ),欲(yù )以(yǐ )倾(qīng )阿(ā )喇(lǎ )。辽(liáo )主(zhǔ )大(dà )怒(nù ),决(jué )珠(zhū )泽(zé )以(yǐ )大(dà )杖(zhàng ),免(miǎn )其(qí )官(guān )。呼(hū )敦(dūn ),亦(yì )阿(ā )喇(lǎ )之(zhī )从(cóng )父(fù )昆(kūn )弟(dì )也(yě ),呼(hū )敦(dūn )又(yòu )欲(yù )要(yào )权(quán ),岁(suì )时(shí )献(xiàn )遗(yí )珍(zhēn )玩(wán )畜(chù )产(chǎn )于(yú )革(gé ),二(èr )人(rén )相(xiàng )爱(ài )过(guò )于(yú )兄(xiōng )弟(dì )。

二(èr )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),诏(zhào ):“宗(zōng )室(shì )赐(cì )名(míng )授(shòu )官(guān )者(zhě ),须(xū )年(nián )及(jí )十(shí )五(wǔ ),方(fāng )许(xǔ )转(zhuǎn )官(guān )。”

乙(yǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )曰(yuē ):“如(rú )闻(wén )良(liáng )民(mín )子(zǐ )弟(dì )或(huò )为(wéi )人(rén )诱(yòu )隶(lì )军(jūn )籍(jí ),父(fù )母(mǔ )泣(qì )诉(sù )而(ér )不(bú )得(dé )还(hái )者(zhě ),朕(zhèn )甚(shèn )闵(mǐn )之(zhī )。自(zì )今(jīn )有(yǒu )司(sī )审(shěn )其(qí )所(suǒ )从(cóng )来(lái ),隶(lì )籍(jí )百(bǎi )日(rì )内(nèi ),父(fù )母(mǔ )诉(sù )官(guān )者(zhě ),还(hái )之(zhī )。”

丙(bǐng )寅(yín ),录(lù )系(xì )囚(qiú ),降(jiàng )罪(zuì )一(yī )等(děng ),徒(tú )以(yǐ )下(xià )释(shì )之(zhī )。

戊(wù )辰(chén ),诏(zhào )枢(shū )密(mì )院(yuàn ):“自(zì )今(jīn )内(nèi )殿(diàn )崇(chóng )班(bān )以(yǐ )上(shàng ),须(xū )年(nián )二(èr )十(shí )方(fāng )听(tīng )受(shòu )差(chà )遣(qiǎn )。”

三(sān )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì ),赐(cì )礼(lǐ )部(bù )进(jìn )士(shì )掖(yè )人(rén )王(wáng )俊(jùn )民(mín )等(děng )一(yī )百(bǎi )三(sān )十(shí )九(jiǔ )人(rén )及(jí )第(dì ),五(wǔ )十(shí )四(sì )人(rén )同(tóng )出(chū )身(shēn );诸(zhū )科(kē )一(yī )百(bǎi )二(èr )人(rén )及(jí )第(dì )并(bìng )同(tóng )出(chū )身(shēn );特(tè )奏(zòu )名(míng )进(jìn )士(shì )、诸(zhū )科(kē )四(sì )十(shí )三(sān )人(rén )同(tóng )出(chū )身(shēn )、诸(zhū )州(zhōu )文(wén )学(xué )、长(zhǎng )史(shǐ )。

己(jǐ )亥(hài ),富(fù )弼(bì )以(yǐ )母(mǔ )丧(sàng )去(qù )位(wèi )。庚(gēng )子(zǐ ),罢(bà )大(dà )宴(yàn )。时(shí )同(tóng )知(zhī )礼(lǐ )院(yuàn )晏(yàn )成(chéng )裕(yù )言(yán ):“君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì ),哀(āi )乐(lè )所(suǒ )同(tóng ),请(qǐng )罢(bà )春(chūn )宴(yàn ),以(yǐ )表(biǎo )优(yōu )恤(xù )大(dà )臣(chén )之(zhī )意(yì )。”帝(dì )亟(jí )从(cóng )其(qí )言(yán ),成(chéng )裕(yù ),殊(shū )子(zǐ ),弼(bì )妻(qī )弟(dì )也(yě )。议(yì )者(zhě )或(huò )以(yǐ )为(wéi )过(guò )云(yún )。

甲(jiǎ )辰(chén ),诏(zhào )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )承(chéng )旨(zhǐ )宋(sòng )祁(qí )遇(yù )直(zhí )许(xǔ )一(yī )子(zǐ )主(zhǔ )汤(tāng )药(yào ),祁(qí )以(yǐ )羸(léi )疾(jí )请(qǐng )之(zhī )也(yě )。

戊(wù )申(shēn ),幸(xìng )后(hòu )苑(yuàn )赏(shǎng )花(huā )钓(diào )鱼(yú ),遂(suí )宴(yàn )太(tài )清(qīng )楼(lóu ),出(chū )御(yù )制(zhì )诗(shī )一(yī )章(zhāng ),命(mìng )从(cóng )臣(chén )属(shǔ )和(hé )以(yǐ )进(jìn )。

诏(zhào ):“周(zhōu )六(liù )庙(miào )在(zài )西(xī )京(jīng )者(zhě ),令(lìng )有(yǒu )司(sī )以(yǐ )三(sān )品(pǐn )祭(jì )服(fú )一(yī )、四(sì )品(pǐn )祭(jì )服(fú )二(èr )及(jí )当(dāng )用(yòng )祭(jì )器(qì )给(gěi )之(zhī )。”

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),以(yǐ )权(quán )三(sān )司(sī )使(shǐ )包(bāo )拯(zhěng )为(wéi )给(gěi )事(shì )中(zhōng )、三(sān )司(sī )使(shǐ )。拯(zhěng )在(zài )三(sān )司(sī ),凡(fán )诸(zhū )管(guǎn )库(kù )供(gòng )上(shàng )物(wù ),旧(jiù )皆(jiē )科(kē )率(lǜ )外(wài )郡(jùn ),积(jī )以(yǐ )困(kùn )民(mín )。拯(zhěng )特(tè )置(zhì )场(chǎng )和(hé )市(shì ),民(mín )得(dé )无(wú )扰(rǎo )。吏(lì )负(fù )钱(qián )帛(bó )多(duō ),缧(léi )系(xì )间(jiān )辄(zhé )逃(táo )去(qù ),械(xiè )其(qí )妻(qī )子(zǐ )者(zhě ),类(lèi )皆(jiē )释(shì )之(zhī )。

诏(zhào ):“岭(lǐng )南(nán )官(guān )吏(lì )死(sǐ )于(yú )侬(nóng )赋(fù )而(ér )其(qí )家(jiā )流(liú )落(luò )未(wèi )能(néng )自(zì )归(guī )者(zhě ),所(suǒ )在(zài )给(gěi )食(shí )护(hù )送(sòng )还(hái )乡(xiāng )。”

庚(gēng )午(wǔ ),以(yǐ )右(yòu )正(zhèng )言(yán )王(wáng )陶(táo )知(zhī )卫(wèi )州(zhōu )。时(shí )台(tái )谏(jiàn )共(gòng )言(yán )陈(chén )旭(xù )不(bú )当(dāng )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ ),帝(dì )弗(fú )听(tīng )。陶(táo )既(jì )引(yǐn )疾(jí )在(zài )告(gào ),又(yòu )先(xiān )自(zì )乞(qǐ )罢(bà ),因(yīn )许(xǔ )之(zhī )。

辛(xīn )未(wèi ),辽(liáo )禁(jìn )吏(lì )民(mín )畜(chù )海(hǎi )东(dōng )青(qīng )鹘(gǔ )。

丙(bǐng )子(zǐ ),命(mìng )大(dà )理(lǐ )寺(sì )丞(chéng )郭(guō )固(gù )编(biān )校(xiào )秘(mì )阁(gé )所(suǒ )藏(cáng )兵(bīng )书(shū )。先(xiān )是(shì )置(zhì )官(guān )编(biān )校(xiào )书(shū )籍(jí ),而(ér )兵(bīng )书(shū )与(yǔ )天(tiān )文(wén )为(wéi )秘(mì )书(shū ),独(dú )不(bú )预(yù ),大(dà )臣(chén )或(huò )言(yán )固(gù )知(zhī )兵(bīng )法(fǎ ),即(jí )以(yǐ )命(mìng )之(zhī )。然(rán )兵(bīng )书(shū )残(cán )缺(quē )者(zhě )多(duō ),不(bú )能(néng )遍(biàn )补(bǔ )也(yě )。

庚(gēng )辰(chén ),以(yǐ )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )、右(yòu )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )陈(chén )旭(xù )为(wéi )资(zī )政(zhèng )殿(diàn )学(xué )士(shì )、知(zhī )定(dìng )州(zhōu ),三(sān )司(sī )使(shǐ ),、给(gěi )事(shì )中(zhōng )包(bāo )拯(zhěng )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )。出(chū )礼(lǐ )部(bù )郎(láng )中(zhōng )、天(tiān )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì )、知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )唐(táng )介(jiè )知(zhī )洪(hóng )州(zhōu ),右(yòu )司(sī )谏(jiàn )赵(zhào )抃(biàn )知(zhī )虔(qián )州(zhōu ),兵(bīng )部(bù )员(yuán )外(wài )郎(láng )兼(jiān )待(dài )御(yù )史(shǐ )知(zhī )杂(zá )事(shì )范(fàn )师(shī )道(dào )以(yǐ )本(běn )官(guān )知(zhī )福(fú )州(zhōu )。殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )吕(lǚ )诲(huì )知(zhī )江(jiāng )州(zhōu )。

旭(xù )始(shǐ )除(chú )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ ),或(huò )言(yán )旭(xù )阴(yīn )结(jié )宦(huàn )者(zhě )史(shǐ )志(zhì )聪(cōng )、王(wáng )世(shì )宁(níng )等(děng ),故(gù )有(yǒu )此(cǐ )命(mìng )。介(jiè )等(děng )交(jiāo )章(zhāng )论(lùn )列(liè ),且(qiě )言(yán ):“旭(xù )顷(qǐng )为(wéi )谏(jiàn )官(guān ),因(yīn )张(zhāng )颜(yán )方(fāng )事(shì )阿(ā )附(fù )贵(guì )戚(qī ),已(yǐ )不(bú )为(wéi )清(qīng )议(yì )所(suǒ )与(yǔ )。及(jí )知(zhī )开(kāi )封(fēng )府(fǔ ),尝(cháng )贱(jiàn )市(shì )富(fù )民(mín )马(mǎ ),纳(nà )外(wài )弟(dì )甄(zhēn )昂(áng )于(yú )府(fǔ )舍(shě ),恣(zì )意(yì )请(qǐng )托(tuō )。”帝(dì )以(yǐ )其(qí )章(zhāng )未(wèi )旭(xù ),旭(xù )奏(zòu ):“臣(chén )前(qián )任(rèn )言(yán )职(zhí ),弹(dàn )斥(chì )内(nèi )臣(chén ),其(qí )桀(jié )黠(xiá )用(yòng )事(shì )如(rú )杨(yáng )怀(huái )敏(mǐn )、何(hé )诚(chéng )用(yòng )、武(wǔ )继(jì )隆(lóng )、刘(liú )恢(huī )辈(bèi ),多(duō )坐(zuò )黜(chù )逐(zhú ),今(jīn )言(yán )者(zhě )乃(nǎi )以(yǐ )此(cǐ )污(wū )臣(chén )。志(zhì )聪(cōng )臣(chén )不(bú )识(shí )面(miàn ),世(shì )宁(níng )弟(dì )娶(qǔ )臣(chén )妻(qī )舅(jiù )之(zhī )孤(gū )女(nǚ ),久(jiǔ )绝(jué )往(wǎng )来(lái ),若(ruò )尝(cháng )荐(jiàn )臣(chén ),陛(bì )下(xià )必(bì )记(jì )其(qí )语(yǔ )。乞(qǐ )付(fù )吏(lì )辨(biàn )劾(hé )。”遂(suí )家(jiā )居(jū )求(qiú )罢(bà )。帝(dì )手(shǒu )诏(zhào )召(zhào )出(chū )之(zhī ),介(jiè )等(děng )复(fù )阖(hé )门(mén )待(dài )罪(zuì ),顷(qǐng )之(zhī )复(fù )出(chū ),如(rú )是(shì )者(zhě )数(shù )四(sì )。帝(dì )顾(gù )谓(wèi )辅(fǔ )臣(chén )曰(yuē ):“凡(fán )除(chú )拜(bài )二(èr )府(fǔ ),朕(zhèn )岂(qǐ )容(róng )内(nèi )臣(chén )预(yù )议(yì )邪(xié )!”而(ér )介(jiè )等(děng )言(yán )不(bú )已(yǐ ),故(gù )两(liǎng )罢(bà )之(zhī )。欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )请(qǐng )召(zhào )还(hái )介(jiè )等(děng ),以(yǐ )劝(quàn )守(shǒu )节(jiē )敢(gǎn )言(yán )之(zhī )士(shì ),不(bú )报(bào )。

初(chū ),诸(zhū )路(lù )敦(dūn )遣(qiǎn )行(háng )义(yì )、文(wén )学(xué )之(zhī )士(shì )赴(fù )京(jīng )师(shī )者(zhě )二(èr )十(shí )三(sān )人(rén ),其(qí )至(zhì )者(zhě )十(shí )六(liù )人(rén ),皆(jiē )馆(guǎn )于(yú )太(tài )学(xué ),即(jí )舍(shě )人(rén )院(yuàn )试(shì )论(lùn )策(cè )。五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),赐(cì )徐(xú )州(zhōu )颜(yán )复(fù )、润(rùn )州(zhōu )焦(jiāo )千(qiān )之(zhī )、成(chéng )都(dōu )章(zhāng )禩(sì )、荆(jīng )南(nán )乐(lè )京(jīng )等(děng )七(qī )人(rén )进(jìn )士(shì )出(chū )身(shēn ),四(sì )人(rén )同(tóng )出(chū )身(shēn ),馀(yú )悉(xī )授(shòu )试(shì )校(xiào )书(shū )郎(láng )。复(fù ),太(tài )初(chū )子(zǐ ):禩(sì ),察(chá )子(zǐ )也(yě )。时(shí )濮(pú )州(zhōu )李(lǐ )植(zhí )道(dào )卒(zú ),岳(yuè )州(zhōu )顾(gù )立(lì )有(yǒu )期(qī )丧(sàng ),越(yuè )州(zhōu )吴(wú )孜(zī )等(děng )五(wǔ )人(rén )辞(cí )不(bú )就(jiù )试(shì ),复(fù )等(děng )既(jì )推(tuī )恩(ēn ),亦(yì )以(yǐ )试(shì )将(jiāng )作(zuò )监(jiān )主(zhǔ )簿(bù )命(mìng )之(zhī )。

辽(liáo )主(zhǔ )清(qīng )暑(shǔ )永(yǒng )安(ān )山(shān )。

丁(dīng )酉(yǒu ),诏(zhào )天(tiān )章(zhāng )阁(gé )待(dài )制(zhì )、知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )吕(lǚ )景(jǐng )初(chū )同(tóng )详(xiáng )定(dìng )均(jūn )税(shuì )。

翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )承(chéng )旨(zhǐ )、工(gōng )部(bù )尚(shàng )书(shū )、知(zhī )制(zhì )诰(gào )、集(jí )贤(xián )殿(diàn )修(xiū )撰(zhuàn )宋(sòng )祁(qí )卒(zú ),赠(zèng )刑(xíng )部(bù )尚(shàng )书(shū )。祁(qí )兄(xiōng )弟(dì )皆(jiē )以(yǐ )儒(rú )学(xué )显(xiǎn ),而(ér )祁(qí )尤(yóu )能(néng )为(wéi )文(wén )章(zhāng ),善(shàn )议(yì )论(lùn );清(qīng )约(yuē )庄(zhuāng )重(zhòng ),不(bú )逮(dǎi )其(qí )兄(xiōng ),论(lùn )者(zhě )谓(wèi )祁(qí )不(bú )至(zhì )公(gōng )辅(fǔ )盖(gài )亦(yì )以(yǐ )此(cǐ )。祁(qí )自(zì )为(wéi )遗(yí )奏(zòu ),请(qǐng )早(zǎo )建(jiàn )储(chǔ )。又(yòu )自(zì )为(wéi )《左(zuǒ )志(zhì )》、《右(yòu )志(zhì )》及(jí )《治(zhì )戒(jiè )》以(yǐ )授(shòu )其(qí )子(zǐ )。其(qí )子(zǐ )遵(zūn )《治(zhì )戒(jiè )》,不(bú )请(qǐng )谥(shì );久(jiǔ )之(zhī ),张(zhāng )方(fāng )平(píng )言(yán )祁(qí )法(fǎ )应(yīng )得(dé )谥(shì ),谥(shì )曰(yuē )景(jǐng )文(wén )。

己(jǐ )亥(hài ),马(mǎ )军(jūn )副(fù )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )、淮(huái )康(kāng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )张(zhāng )茂(mào )实(shí ),落(luò )管(guǎn )军(jūn ),知(zhī )曹(cáo )州(zhōu )。初(chū ),赵(zhào )概(gài )为(wéi )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng ),言(yán )茂(mào )实(shí )不(bú )宜(yí )典(diǎn )宿(xiǔ )卫(wèi ),未(wèi )听(tīng );及(jí )概(gài )为(wéi )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ ),复(fù )言(yán )之(zhī )。而(ér )言(yán )者(zhě )又(yòu )劾(hé )茂(mào )实(shí )贩(fàn )易(yì )公(gōng )使(shǐ )所(suǒ )遣(qiǎn )卒(zú )杀(shā )人(rén )于(yú )外(wài ),茂(mào )实(shí )因(yīn )以(yǐ )老(lǎo )自(zì )请(qǐng )解(jiě )兵(bīng )权(quán ),始(shǐ )命(mìng )出(chū )守(shǒu )。先(xiān )是(shì )翰(hàn )林(lín )侍(shì )读(dú )学(xué )士(shì )刘(liú )敞(chǎng )尝(cháng )奏(zòu )言(yán ):“张(zhāng )茂(mào )实(shí )本(běn )周(zhōu )王(wáng )乳(rǔ )母(mǔ )子(zǐ ),尝(cháng )养(yǎng )宫(gōng )中(zhōng ),故(gù )往(wǎng )年(nián )市(shì )人(rén )以(yǐ )狂(kuáng )言(yán )动(dòng )茂(mào )实(shí ),颇(pō )骇(hài )物(wù )听(tīng );近(jìn )者(zhě )韩(hán )绛(jiàng )又(yòu )以(yǐ )谗(chán )说(shuō )倾(qīng )宰(zǎi )相(xiàng ),重(zhòng )摇(yáo )人(rén )心(xīn )。是(shì )一(yī )茂(mào )实(shí )之(zhī )身(shēn ),远(yuǎn )则(zé )为(wéi )小(xiǎo )人(rén )所(suǒ )指(zhǐ )目(mù ),近(jìn )则(zé )为(wéi )群(qún )臣(chén )所(suǒ )疑(yí )惧(jù )。假(jiǎ )令(lìng )茂(mào )实(shí )其(qí )心(xīn )如(rú )丹(dān ),必(bì )无(wú )它(tā )肠(cháng ),亦(yì )未(wèi )能(néng )家(jiā )至(zhì )户(hù )晓(xiǎo )也(yě )。莫(mò )若(ruò )解(jiě )茂(mào )实(shí )兵(bīng )权(quán ),处(chù )以(yǐ )外(wài )郡(jùn ),于(yú )茂(mào )实(shí )不(bú )失(shī )富(fù )贵(guì ),而(ér )朝(cháo )廷(tíng )得(dé )远(yuǎn )嫌(xián )疑(yí ),策(cè )之(zhī )善(shàn )者(zhě )也(yě )。昔(xī )王(wáng )郎(láng )自(zì )称(chēng )刘(liú )子(zǐ )舆(yú ),卢(lú )芳(fāng )自(zì )号(hào )刘(liú )文(wén )伯(bó ),因(yīn )疑(yí )饰(shì )伪(wěi ),未(wèi )必(bì )皆(jiē )有(yǒu )犯(fàn )上(shàng )之(zhī )心(xīn ),但(dàn )流(liú )言(yán )驱(qū )扇(shàn ),群(qún )情(qíng )眩(xuàn )惑(huò )。臣(chén )忝(tiǎn )近(jìn )列(liè ),方(fāng )当(dāng )远(yuǎn )出(chū ),心(xīn )之(zhī )所(suǒ )疑(yí ),不(bú )敢(gǎn )不(bú )极(jí )论(lùn )。乞(qǐ )以(yǐ )臣(chén )言(yán )密(mì )付(fù )执(zhí )政(zhèng )商(shāng )量(liàng )。”久(jiǔ )之(zhī ),茂(mào )实(shí )乃(nǎi )罢(bà )。

丙(bǐng )午(wǔ ),辽(liáo )主(zhǔ )谒(yè )庆(qìng )陵(líng )。

庚(gēng )戌(xū ),诏(zhào ):“凡(fán )府(fǔ )号(hào )、官(guān )称(chēng )犯(fàn )父(fù )祖(zǔ )名(míng )而(ér )非(fēi )嫌(xián )名(míng )及(jí )二(èr )名(míng )者(zhě ),不(bú )以(yǐ )官(guān )品(pǐn )高(gāo )下(xià ),并(bìng )听(tīng )回(huí )避(bì )。”

录(lù )系(xì )囚(qiú ),降(jiàng )罪(zuì )一(yī )等(děng ),徒(tú )以(yǐ )下(xià )释(shì )之(zhī )。分(fèn )命(mìng )官(guān )录(lù )三(sān )京(jīng )系(xì )囚(qiú )。

辛(xīn )亥(hài ),辽(liáo )杀(shā )东(dōng )京(jīng )留(liú )守(shǒu )陈(chén )王(wáng )萧(xiāo )阿(ā )喇(lǎ )。阿(ā )喇(lǎ )以(yǐ )例(lì )来(lái )朝(cháo ),辽(liáo )主(zhǔ )访(fǎng )群(qún )臣(chén )以(yǐ )时(shí )务(wù ),阿(ā )喇(lǎ )陈(chén )利(lì )病(bìng ),言(yán )甚(shèn )激(jī )切(qiē )。萧(xiāo )革(gé )伺(sì )辽(liáo )主(zhǔ )意(yì )不(bú )悦(yuè ),因(yīn )谮(zèn )曰(yuē ):“阿(ā )喇(lǎ )恃(shì )宠(chǒng ),有(yǒu )慢(màn )上(shàng )之(zhī )心(xīn ),无(wú )人(rén )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ )。”辽(liáo )主(zhǔ )大(dà )怒(nù ),命(mìng )缢(yì )杀(shā )于(yú )殿(diàn )下(xià )。皇(huáng )太(tài )后(hòu )营(yíng )救(jiù )不(bú )及(jí ),大(dà )恸(tòng )曰(yuē ):“阿(ā )喇(lǎ )何(hé )罪(zuì )而(ér )遽(jù )见(jiàn )杀(shā )!”辽(liáo )主(zhǔ )乃(nǎi )优(yōu )加(jiā )赙(fù )赠(zèng ),赐(cì )葬(zàng )乾(qián )陵(líng )之(zhī )赤(chì )山(shān )。阿(ā )喇(lǎ )性(xìng )忠(zhōng )果(guǒ ),晓(xiǎo )世(shì )务(wù ),有(yǒu )经(jīng )济(jì )才(cái ),议(yì )者(zhě )谓(wèi )阿(ā )喇(lǎ )不(bú )死(sǐ ),后(hòu )当(dāng )无(wú )重(zhòng )元(yuán )、伊(yī )逊(xùn )之(zhī )祸(huò )。

萧(xiāo )呼(hū )敦(dūn )既(jì )自(zì )结(jié )于(yú )萧(xiāo )革(gé ),藉(jiè )以(yǐ )鬻(yù )权(quán )。其(qí )族(zú )弟(dì )迪(dí )里(lǐ )荐(jiàn )萧(xiāo )呼(hū )都(dōu )于(yú )呼(hū )敦(dūn ),呼(hū )敦(dūn )见(jiàn )其(qí )辩(biàn )给(gěi )壮(zhuàng )勇(yǒng ),倾(qīng )心(xīn )交(jiāo )结(jié ),每(měi )遇(yù )休(xiū )沐(mù ),言(yán )论(lùn )终(zhōng )日(rì )。呼(hū )敦(dūn )乘(chéng )间(jiān )为(wéi )辽(liáo )主(zhǔ )言(yán )呼(hū )都(dōu )及(jí )迪(dí )里(lǐ )可(kě )用(yòng ),辽(liáo )主(zhǔ )以(yǐ )迪(dí )里(lǐ )为(wéi )旗(qí )鼓(gǔ )伊(yī )喇(lǎ )详(xiáng )衮(gǔn ),以(yǐ )呼(hū )都(dōu )为(wéi )宿(xiǔ )直(zhí )官(guān )。及(jí )革(gé )扌(tí )冓(gōu )陷(xiàn )阿(ā )喇(lǎ ),呼(hū )都(dōu )阴(yīn )为(wéi )之(zhī )助(zhù ),时(shí )人(rén )丑(chǒu )之(zhī )。

六(liù )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

初(chū )、司(sī )天(tiān )言(yán )当(dāng )食(shí )六(liù )分(fèn )之(zhī )半(bàn ),是(shì )日(rì )未(wèi )初(chū ),从(cóng )西(xī )食(shí )四(sì )分(fèn )而(ér )阴(yīn )云(yún )雷(léi )电(diàn ),顷(qǐng )之(zhī )雨(yǔ ),浑(hún )仪(yí )所(suǒ )言(yán )不(bú )为(wéi )灾(zāi )。权(quán )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )王(wáng )畴(chóu )言(yán ):“顷(qǐng )岁(suì )日(rì )食(shí )于(yú )正(zhèng )阳(yáng )之(zhī )月(yuè ),方(fāng )食(shí )时(shí )实(shí )亦(yì )阴(yīn )晦(huì ),然(rán )于(yú )云(yún )气(qì )之(zhī )间(jiān )尚(shàng )有(yǒu )见(jiàn )者(zhě ),固(gù )不(bú )得(dé )同(tóng )不(bú )食(shí )。当(dāng )时(shí )有(yǒu )司(sī )乃(nǎi )称(chēng )食(shí )不(bú )及(jí )分(fèn ),而(ér )宰(zǎi )臣(chén )集(jí )班(bān )表(biǎo )贺(hè ),甚(shèn )失(shī )陛(bì )下(xià )祗(zhī )畏(wèi )奉(fèng )天(tiān )之(zhī )意(yì )。恐(kǒng )今(jīn )有(yǒu )司(sī )或(huò )援(yuán )近(jìn )例(lì )乞(qǐ )班(bān )贺(hè )者(zhě ),臣(chén )故(gù )先(xiān )事(shì )而(ér )言(yán )也(yě )。”同(tóng )判(pàn )尚(shàng )书(shū )礼(lǐ )部(bù )司(sī )马(mǎ )光(guāng )言(yán ):“日(rì )之(zhī )所(suǒ )照(zhào )至(zhì )远(yuǎn ),云(yún )之(zhī )所(suǒ )蔽(bì )至(zhì )狭(xiá ),虽(suī )京(jīng )师(shī )不(bú )见(jiàn ),四(sì )方(fāng )必(bì )有(yǒu )见(jiàn )者(zhě )。此(cǐ )乃(nǎi )天(tiān )戒(jiè )至(zhì )深(shēn ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )。食(shí )不(bú )满(mǎn )分(fèn )者(zhě ),乃(nǎi )历(lì )官(guān )术(shù )数(shù )之(zhī )不(bú )精(jīng ),当(dāng )治(zhì )其(qí )罪(zuì ),亦(yì )非(fēi )所(suǒ )宜(yí )贺(hè )也(yě )。”于(yú )是(shì )诏(zhào )百(bǎi )官(guān )毋(wú )得(dé )称(chēng )贺(hè )。

庚(gēng )申(shēn ),赐(cì )草(cǎo )泽(zé )建(jiàn )安(ān )章(zhāng )友(yǒu )直(zhí )银(yín )绢(juàn )。友(yǒu )直(zhí )篆(zhuàn )国(guó )子(zǐ )监(jiān )《石(shí )经(jīng )》成(chéng ),除(chú )试(shì )将(jiāng )作(zuò )监(jiān )主(zhǔ )簿(bù ),辞(cí )不(bú )就(jiù ),因(yīn )有(yǒu )是(shì )赐(cì )。友(yǒu )直(zhí ),得(dé )象(xiàng )之(zhī )族(zú )也(yě )。得(dé )象(xiàng )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng ),尝(cháng )欲(yù )官(guān )之(zhī ),友(yǒu )直(zhí )谢(xiè )去(qù ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )仕(shì )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),辽(liáo )以(yǐ )萧(xiāo )玛(mǎ )噜(lū )为(wéi )顺(shùn )义(yì )军(jūn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),太(tài )白(bái )昼(zhòu )见(jiàn )。

丁(dīng )卯(mǎo ),辽(liáo )主(zhǔ )如(rú )弘(hóng )义(yì )、永(yǒng )兴(xìng )、崇(chóng )德(dé )三(sān )宫(gōng )致(zhì )祭(jì ),射(shè )柳(liǔ ),赏(shǎng )赉(lài )有(yǒu )差(chà )。戊(wù )辰(chén ),行(háng )再(zài )生(shēng )礼(lǐ ),复(fù )命(mìng )群(qún )臣(chén )分(fèn )朋(péng )射(shè )柳(liǔ )。

壬(rén )申(shēn ),岁(suì )星(xīng )昼(zhòu )见(jiàn )。

甲(jiǎ )戌(xū ),起(qǐ )复(fù )富(fù )弼(bì )为(wéi )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )、平(píng )章(zhāng )事(shì )、昭(zhāo )文(wén )馆(guǎn )大(dà )学(xué )士(shì )、监(jiān )修(xiū )国(guó )史(shǐ ),弼(bì )辞(cí )不(bú )拜(bài )。故(gù )事(shì ),执(zhí )政(zhèng )遇(yù )丧(sàng )皆(jiē )起(qǐ )复(fù ),弼(bì )谓(wèi )金(jīn )革(gé )变(biàn )礼(lǐ ),不(bú )可(kě )用(yòng )于(yú )平(píng )世(shì )。帝(dì )五(wǔ )遣(qiǎn )使(shǐ )起(qǐ )之(zhī ),卒(zú )不(bú )从(cóng )命(mìng )。

丙(bǐng )子(zǐ ),以(yǐ )司(sī )马(mǎ )光(guāng )知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn ),入(rù )对(duì )。

丁(dīng )丑(chǒu ),命(mìng )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )吴(wú )奎(kuí )、王(wáng )珪(guī )同(tóng )详(xiáng )定(dìng )茶(chá )法(fǎ )。

辽(liáo )以(yǐ )楚(chǔ )王(wáng )尼(ní )噜(lū )古(gǔ )知(zhī )南(nán )院(yuàn )枢(shū )密(mì )使(shǐ )事(shì )。

戊(wù )寅(yín ),以(yǐ )度(dù )支(zhī )判(pàn )官(guān )、直(zhí )集(jí )贤(xián )院(yuàn )、同(tóng )修(xiū )起(qǐ )居(jū )注(zhù )王(wáng )安(ān )石(shí )知(zhī )制(zhì )诰(gào )。

初(chū ),安(ān )石(shí )辞(cí )修(xiū )起(qǐ )居(jū )注(zhù ),既(jì )得(dé )请(qǐng ),又(yòu )申(shēn )命(mìng )之(zhī ),安(ān )石(shí )复(fù )辞(cí )至(zhì )七(qī )八(bā )乃(nǎi )受(shòu ):及(jí )迁(qiān )知(zhī )制(zhì )诰(gào ),自(zì )是(shì )遂(suí )不(bú )复(fù )辞(cí )官(guān )矣(yǐ )。时(shí )有(yǒu )诏(zhào ),今(jīn )后(hòu )舍(shě )人(rén )院(yuàn )不(bú )得(dé )申(shēn )请(qǐng )除(chú )改(gǎi )文(wén )字(zì )。安(ān )石(shí )曰(yuē ):“审(shěn )如(rú )是(shì ),则(zé )舍(shě )人(rén )不(bú )得(dé )复(fù )行(háng )其(qí )职(zhí ),而(ér )一(yī )听(tīng )大(dà )臣(chén )所(suǒ )为(wéi ),自(zì )非(fēi )执(zhí )政(zhèng )大(dà )臣(chén )欲(yù )倾(qīng )侧(cè )而(ér )为(wéi )私(sī ),则(zé )立(lì )法(fǎ )不(bú )当(dāng )如(rú )此(cǐ )。今(jīn )大(dà )臣(chén )之(zhī )弱(ruò )者(zhě )则(zé )不(bú )敢(gǎn )为(wéi )陛(bì )下(xià )守(shǒu )法(fǎ ),强(qiáng )者(zhě )则(zé )挟(jiā )上(shàng )旨(zhǐ )以(yǐ )造(zào )令(lìng ),谏(jiàn )官(guān )、御(yù )史(shǐ )无(wú )敢(gǎn )忤(wǔ )其(qí )意(yì )者(zhě ),臣(chén )实(shí )惧(jù )焉(yān )。”安(ān )石(shí )由(yóu )是(shì )与(yǔ )执(zhí )政(zhèng )忤(wǔ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ )朔(shuò ),光(guāng )禄(lù )寺(sì )丞(chéng )、知(zhī )长(zhǎng )州(zhōu )县(xiàn )夏(xià )噩(è ),坐(zuò )私(sī )贷(dài )民(mín )钱(qián ),特(tè )勒(lè )停(tíng )。噩(è )中(zhōng )制(zhì )科(kē ),本(běn )路(lù )提(tí )点(diǎn )刑(xíng )狱(yù )王(wáng )道(dào )古(gǔ )恶(è )其(qí )轻(qīng )傲(ào ),捃(jùn )其(qí )事(shì )而(ér )废(fèi )之(zhī )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),泗(sì )州(zhōu )淮(huái )水(shuǐ )溢(yì )。

丙(bǐng )戌(xū ),诏(zhào ):“淮(huái )南(nán )、江(jiāng )、浙(zhè )水(shuǐ )灾(zāi ),差(chà )官(guān )体(tǐ )量(liàng )蠲(juān )税(shuì )。”

丁(dīng )亥(hài ),权(quán )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )臣(chén )王(wáng )畴(chóu )言(yán ):“比(bǐ )年(nián )中(zhōng )外(wài )臣(chén )僚(liáo ),或(huò )因(yīn )较(jiào )量(liàng )差(chà )遣(qiǎn ),或(huò )因(yīn )辩(biàn )论(lùn )身(shēn )计(jì ),或(huò )因(yīn )进(jìn )以(yǐ )干(gàn )誉(yù ),或(huò )因(yīn )罪(zuì )而(ér )觊(jì )免(miǎn ),肆(sì )为(wéi )妄(wàng )谈(tán ),辄(zhé )形(xíng )奏(zòu )章(zhāng )。其(qí )间(jiān )求(qiú )放(fàng )归(guī )田(tián )里(lǐ )者(zhě )有(yǒu )之(zhī ),乞(qǐ )别(bié )自(zì )营(yíng )生(shēng )者(zhě )有(yǒu )之(zhī ),岁(suì )未(wèi )至(zhì )而(ér )愿(yuàn )致(zhì )仕(shì )者(zhě )有(yǒu )之(zhī ),苟(gǒu )辞(cí )禄(lù )而(ér )请(qǐng )归(guī )农(nóng )者(zhě )有(yǒu )之(zhī ),皆(jiē )心(xīn )语(yǔ )相(xiàng )违(wéi ),情(qíng )实(shí )交(jiāo )戾(lì )。请(qǐng )自(zì )今(jīn ),有(yǒu )如(rú )向(xiàng )所(suǒ )陈(chén )者(zhě ),并(bìng )许(xǔ )弹(dàn )奏(zòu )施(shī )行(háng )。又(yòu ),国(guó )家(jiā )开(kāi )广(guǎng )言(yán )路(lù ),任(rèn )用(yòng )台(tái )谏(jiàn )官(guān )。比(bǐ )年(nián )士(shì )大(dà )夫(fū )乃(nǎi )有(yǒu )险(xiǎn )徼(jiǎo )之(zhī )人(rén ),挟(jiā )己(jǐ )憎(zēng )爱(ài ),依(yī )其(qí )形(xíng )势(shì ),以(yǐ )造(zào )浮(fú )说(shuō ),奔(bēn )走(zǒu )台(tái )谏(jiàn )之(zhī )门(mén ),鼓(gǔ )扇(shàn )风(fēng )波(bō )之(zhī )论(lùn ),幸(xìng )言(yán )者(zhě )得(dé )以(yǐ )上(shàng )达(dá )。推(tuī )原(yuán )其(qí )情(qíng ),本(běn )非(fēi )公(gōng )正(zhèng ),止(zhǐ )于(yú )阴(yīn )借(jiè )权(quán )力(lì ),取(qǔ )快(kuài )私(sī )意(yì )。当(dāng )言(yán )之(zhī )人(rén ),率(lǜ )务(wù )举(jǔ )职(zhí ),既(jì )所(suǒ )传(chuán )耳(ěr )目(mù )稍(shāo )异(yì ),则(zé )岂(qǐ )敢(gǎn )遂(suí )无(wú )论(lùn )列(liè )!万(wàn )有(yǒu )一(yī )爱(ài )憎(zēng )不(bú )中(zhōng )之(zhī )论(lùn ),荧(yíng )惑(huò )紊(wěn )挠(náo )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )聪(cōng )明(míng ),岂(qǐ )不(bú )为(wéi )听(tīng )断(duàn )之(zhī )累(lèi )哉(zāi )!望(wàng )晓(xiǎo )厉(lì )士(shì )大(dà )夫(fū ),庶(shù )几(jǐ )偷(tōu )薄(báo )革(gé )心(xīn ),以(yǐ )清(qīng )朝(cháo )路(lù )。又(yòu ),台(tái )谏(jiàn )有(yǒu )白(bái )事(shì )于(yú )朝(cháo )而(ér )更(gèng )以(yǐ )状(zhuàng )干(gàn )台(tái )司(sī )者(zhě ),推(tuī )原(yuán )其(qí )情(qíng ),盖(gài )欲(yù )当(dāng )任(rèn )者(zhě )为(wéi )言(yán )而(ér )助(zhù )之(zhī )尔(ěr )。臣(chén )以(yǐ )为(wéi )事(shì )有(yǒu )曲(qǔ )直(zhí ),法(fǎ )有(yǒu )轻(qīng )重(zhòng ),朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )至(zhì )公(gōng )待(dài )天(tiān )下(xià ),固(gù )不(bú )俟(sì )言(yán )者(zhě )助(zhù )之(zhī )也(yě )。请(qǐng )自(zì )今(jīn ),臣(chén )僚(liáo )如(rú )以(yǐ )公(gōng )事(shì )奏(zòu )朝(cháo )廷(tíng ),不(bú )俟(sì )施(shī )行(háng )而(ér )辄(zhé )申(shēn )御(yù )史(shǐ )台(tái )者(zhě ),许(xǔ )弹(dàn )奏(zòu )以(yǐ )闻(wén )。”帝(dì )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī )。

戊(wù )子(zǐ ),录(lù )昭(zhāo )宪(xiàn )皇(huáng )太(tài )后(hòu )、孝(xiào )明(míng )、孝(xiào )惠(huì )、孝(xiào )章(zhāng )、淑(shū )德(dé )皇(huáng )后(hòu )家(jiā )子(zǐ )孙(sūn ),进(jìn )秩(zhì )授(shòu )官(guān )者(zhě )十(shí )有(yǒu )九(jiǔ )人(rén )。先(xiān )是(shì )集(jí )贤(xián )校(xiào )理(lǐ )同(tóng )修(xiū )起(qǐ )居(jū )注(zhù )江(jiāng )休(xiū )复(fù )言(yán ):“朝(cháo )廷(tíng )初(chū )行(háng )祫(xiá )享(xiǎng )之(zhī )礼(lǐ ),而(ér )昭(zhāo )宪(xiàn )太(tài )后(hòu )躬(gōng )育(yù )祖(zǔ )宗(zōng ),其(qí )后(hòu )裔(yì )多(duō )流(liú )落(luò )民(mín )间(jiān ),宜(yí )思(sī )所(suǒ )以(yǐ )推(tuī )恩(ēn )者(zhě )。”于(yú )是(shì )并(bìng )四(sì )后(hòu )家(jiā )子(zǐ )孙(sūn )皆(jiē )录(lù )之(zhī )。寻(xún )复(fù )赐(cì )昭(zhāo )宪(xiàn )太(tài )后(hòu )家(jiā )信(xìn )陵(líng )坊(fāng )第(dì )一(yī )区(qū )。

诏(zhào )中(zhōng )书(shū )、枢(shū )密(mì )院(yuàn ):“累(lèi )年(nián )未(wèi )修(xiū )《时(shí )政(zhèng )记(jì )》,自(zì )今(jīn )随(suí )月(yuè )撰(zhuàn )进(jìn )。”

壬(rén )辰(chén ),命(mìng )同(tóng )知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )司(sī )马(mǎ )光(guāng )同(tóng )详(xiáng )定(dìng )均(jūn )税(shuì )。光(guāng )既(jì )立(lì )条(tiáo )约(yuē ),下(xià )诸(zhū )路(lù )监(jiān )司(sī )旋(xuán )行(háng )。又(yòu )言(yán ):“国(guó )家(jiā )立(lì )事(shì ),当(dāng )先(xiān )使(shǐ )赏(shǎng )罚(fá )明(míng ),然(rán )后(hòu )事(shì )无(wú )不(bú )成(chéng )。职(zhí )方(fāng )员(yuán )外(wài )郎(láng )秦(qín )植(zhí ),前(qián )通(tōng )判(pàn )德(dé )州(zhōu ),均(jūn )五(wǔ )县(xiàn )税(shuì ),皆(jiē )得(dé )平(píng )允(yǔn ),并(bìng )无(wú )词(cí )诉(sù )。若(ruò )遇(yù )庸(yōng )愚(yú )之(zhī )人(rén )烦(fán )扰(rǎo )败(bài )事(shì )者(zhě )。同(tóng )归(guī )常(cháng )调(diào ),一(yī )无(wú )殿(diàn )最(zuì ),则(zé )能(néng )吏(lì )解(jiě )体(tǐ ),必(bì )无(wú )成(chéng )功(gōng )。伏(fú )望(wàng )察(chá )其(qí )勤(qín )瘁(cuì ),优(yōu )加(jiā )酬(chóu )奖(jiǎng ),并(bìng )其(qí )馀(yú )均(jūn )税(shuì )官(guān )吏(lì ),随(suí )其(qí )功(gōng )过(guò ),量(liàng )行(háng )惩(chéng )劝(quàn ),则(zé )后(hòu )来(lái )无(wú )不(bú )尽(jìn )力(lì )矣(yǐ )。”

癸(guǐ )巳(sì ),诏(zhào )曰(yuē ):“台(tái )谏(jiàn )为(wéi )朕(zhèn )耳(ěr )目(mù )之(zhī )官(guān ),而(ér )事(shì )有(yǒu )不(bú )能(néng )周(zhōu )知(zhī ),固(gù )将(jiāng )博(bó )问(wèn )朝(cháo )士(shì )大(dà )夫(fū )以(yǐ )广(guǎng )听(tīng )察(chá )。乃(nǎi )有(yǒu )险(xiǎn )诐(bì )之(zhī )人(rén ),因(yīn )缘(yuán )憎(zēng )嫉(jí ),依(yī )倚(yǐ )形(xíng )势(shì ),兴(xìng )造(zào )飞(fēi )语(yǔ )以(yǐ )中(zhōng )伤(shāng )善(shàn )良(liáng ),殆(dài )非(fēi )忠(zhōng )厚(hòu )之(zhī )行(háng )也(yě )。中(zhōng )书(shū )门(mén )下(xià )其(qí )为(wéi )朕(zhèn )申(shēn )儆(jǐng )百(bǎi )工(gōng ),务(wù )敦(dūn )行(háng )实(shí );循(xún )而(ér )弗(fú )改(gǎi ),当(dāng )重(zhòng )黜(chù )焉(yān )。”从(cóng )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )王(wáng )畴(chóu )所(suǒ )请(qǐng )也(yě )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),出(chū )内(nèi )藏(cáng )库(kù )绢(juàn )二(èr )十(shí )万(wàn )匹(pǐ ),下(xià )河(hé )北(běi )助(zhù )籴(dí )军(jūn )储(chǔ )。

壬(rén )寅(yín ),同(tóng )知(zhī )谏(jiàn )院(yuàn )司(sī )马(mǎ )光(guāng )以(yǐ )三(sān )札(zhá )子(zǐ )上(shàng )殿(diàn )。其(qí )一(yī )论(lùn )君(jūn )德(dé )曰(yuē ):“臣(chén )窃(qiè )惟(wéi )人(rén )君(jūn )大(dà )德(dé )有(yǒu )三(sān ):曰(yuē )仁(rén ),曰(yuē )明(míng ),曰(yuē )武(wǔ )。陛(bì )下(xià )天(tiān )性(xìng )慈(cí )惠(huì ),子(zǐ )育(yù )元(yuán )元(yuán ),虽(suī )古(gǔ )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )仁(rén ),殆(dài )无(wú )以(yǐ )过(guò )。然(rán )自(zì )践(jiàn )祚(zuò )垂(chuí )四(sì )十(shí )年(nián ),而(ér )纪(jì )纲(gāng )犹(yóu )有(yǒu )亏(kuī )缺(quē ),穷(qióng )民(mín )犹(yóu )有(yǒu )怨(yuàn )叹(tàn ),意(yì )者(zhě )群(qún )臣(chén )不(bú )肖(xiāo ),不(bú )能(néng )宣(xuān )扬(yáng )圣(shèng )化(huà );将(jiāng )陛(bì )下(xià )于(yú )三(sān )德(dé )亦(yì )有(yǒu )所(suǒ )未(wèi )尽(jìn )欤(yú )?伏(fú )见(jiàn )陛(bì )下(xià )推(tuī )心(xīn )御(yù )物(wù ),端(duān )拱(gǒng )渊(yuān )默(mò ),群(qún )臣(chén )各(gè )以(yǐ )其(qí )事(shì )有(yǒu )所(suǒ )疏(shū )奏(zòu ),陛(bì )下(xià )不(bú )复(fù )询(xún )访(fǎng )利(lì )害(hài ),考(kǎo )察(chá )得(dé )失(shī ),一(yī )皆(jiē )可(kě )之(zhī )。诚(chéng )使(shǐ )左(zuǒ )右(yòu )前(qián )后(hòu )股(gǔ )肱(gōng )耳(ěr )目(mù )之(zhī )臣(chén )皆(jiē )忠(zhōng )实(shí )正(zhèng )人(rén )则(zé )善(shàn )矣(yǐ );或(huò )有(yǒu )一(yī )奸(jiān )邪(xié )在(zài )焉(yān ),岂(qǐ )可(kě )不(bú )为(wéi )之(zhī )寒(hán )心(xīn )哉(zāi )!伏(fú )望(wàng )陛(bì )下(xià )以(yǐ )天(tiān )性(xìng )之(zhī )至(zhì )仁(rén ),廓(kuò )日(rì )月(yuè )之(zhī )融(róng )光(guāng ),以(yǐ )奋(fèn )乾(qián )断(duàn ),俾(bǐ )善(shàn )无(wú )不(bú )录(lù ),恶(è )无(wú )不(bú )诛(zhū )。”

其(qí )二(èr )论(lùn )御(yù )臣(chén )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )致(zhì )治(zhì )之(zhī )道(dào ),一(yī )曰(yuē )任(rèn )官(guān ),二(èr )曰(yuē )信(xìn )赏(shǎng ),三(sān )曰(yuē )必(bì )罚(fá )。窃(qiè )见(jiàn )国(guó )家(jiā )所(suǒ )以(yǐ )御(yù )臣(chén )之(zhī )道(dào ),累(lèi )日(rì )月(yuè )以(yǐ )进(jìn )秩(zhì ),循(xún )资(zī )涂(tú )而(ér )授(shòu )任(rèn )。苟(gǒu )日(rì )月(yuè )积(jī )久(jiǔ ),则(zé )不(bú )择(zé )其(qí )人(rén )之(zhī )贤(xián )愚(yú )而(ér )置(zhì )高(gāo )位(wèi );资(zī )涂(tú )相(xiàng )值(zhí ),则(zé )不(bú )问(wèn )其(qí )人(rén )之(zhī )能(néng )否(fǒu )而(ér )居(jū )重(zhòng )职(zhí )。远(yuǎn )者(zhě )三(sān )年(nián ),近(jìn )者(zhě )数(shù )月(yuè ),辄(zhé )已(yǐ )易(yì )去(qù ),而(ér )望(wàng )职(zhí )事(shì )之(zhī )修(xiū ),功(gōng )业(yè )之(zhī )成(chéng ),必(bì )不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。其(qí )失(shī )在(zài )于(yú )采(cǎi )名(míng )不(bú )采(cǎi )实(shí ),诛(zhū )文(wén )不(bú )诛(zhū )意(yì )。夫(fū )以(yǐ )名(míng )行(háng )赏(shǎng ),则(zé )天(tiān )下(xià )饰(shì )名(míng )以(yǐ )求(qiú )功(gōng );以(yǐ )文(wén )行(háng )罚(fá ),则(zé )天(tiān )下(xià )巧(qiǎo )文(wén )以(yǐ )逃(táo )罪(zuì )。诚(chéng )能(néng )博(bó )选(xuǎn )在(zài )位(wèi )之(zhī )士(shì ),量(liàng )能(néng )施(shī )职(zhí ),有(yǒu )功(gōng )则(zé )增(zēng )秩(zhì )加(jiā )赏(shǎng )而(ér )勿(wù )徙(xǐ )其(qí )官(guān ),无(wú )功(gōng )则(zé )降(jiàng )黜(chù )废(fèi )弃(qì )而(ér )更(gèng )求(qiú )能(néng )者(zhě ),有(yǒu )罪(zuì )则(zé )流(liú )窜(cuàn )刑(xíng )诛(zhū )而(ér )勿(wù )加(jiā )宽(kuān )贷(dài ),如(rú )是(shì )而(ér )朝(cháo )廷(tíng )不(bú )尊(zūn ),万(wàn )事(shì )不(bú )治(zhì )者(zhě ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。”

其(qí )三(sān )论(lùn )拣(jiǎn )军(jūn )曰(yuē ):“养(yǎng )兵(bīng )之(zhī )术(shù ),务(wù )精(jīng )不(bú )务(wù )多(duō )。今(jīn )所(suǒ )选(xuǎn )之(zhī )兵(bīng ),升(shēng )其(qí )军(jūn )分(fèn ),增(zēng )其(qí )粮(liáng )赐(cì ),是(shì )宜(yí )咸(xián )戴(dài )上(shàng )恩(ēn ),人(rén )人(rén )喜(xǐ )悦(yuè );而(ér )窃(qiè )闻(wén )京(jīng )城(chéng )之(zhī )内(nèi ),被(bèi )选(xuǎn )之(zhī )人(rén ),往(wǎng )往(wǎng )咨(zī )嗟(jiē )悲(bēi )怨(yuàn ),父(fù )子(zǐ )相(xiàng )泣(qì )。况(kuàng )于(yú )外(wài )方(fāng )兵(bīng )士(shì ),远(yuǎn )去(qù )乡(xiāng )里(lǐ ),诀(jué )别(bié )亲(qīn )戚(qī ),其(qí )为(wéi )愁(chóu )苦(kǔ ),不(bú )言(yán )可(kě )知(zhī )。使(shǐ )中(zhōng )外(wài )人(rén )情(qíng )皇(huáng )皇(huáng )如(rú )此(cǐ ),岂(qǐ )惟(wéi )久(jiǔ )远(yuǎn )之(zhī )害(hài ),亦(yì )不(bú )可(kě )不(bú )以(yǐ )近(jìn )切(qiē )之(zhī )忧(yōu )为(wéi )万(wàn )一(yī )之(zhī )虑(lǜ )也(yě )。伏(fú )乞(qǐ )自(zì )后(hòu )每(měi )遇(yù )大(dà )段(duàn )招(zhāo )拣(jiǎn )兵(bīng )士(shì ),须(xū )令(lìng )两(liǎng )府(fǔ )臣(chén )僚(liáo )国(guó )共(gòng )商(shāng )量(liàng ),度(dù )财(cái )用(yòng )丰(fēng )耗(hào )及(jí )事(shì )之(zhī )缓(huǎn )急(jí ),若(ruò )须(xū )至(zhì )招(zhāo )拣(jiǎn ),方(fāng )得(dé )闻(wén )奏(zòu )施(shī )行(háng )。”

八(bā )月(yuè ),己(jǐ )未(wèi ),马(mǎ )军(jūn )副(fù )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )、武(wǔ )胜(shèng )留(liú )后(hòu )王(wáng )凯(kǎi )卒(zú )。车(chē )驾(jià )临(lín )奠(diàn ),赠(zèng )彰(zhāng )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),谥(shì )庄(zhuāng )恪(kè )。凯(kǎi )治(zhì )军(jūn )有(yǒu )纪(jì )律(lǜ ),善(shàn )抚(fǔ )循(xún )士(shì )卒(zú ),平(píng )居(jū )与(yǔ )均(jūn )饮(yǐn )食(shí );至(zhì )临(lín )阵(zhèn )援(yuán )枹(bāo )鼓(gǔ ),毅(yì )然(rán )不(bú )少(shǎo )假(jiǎ )。故(gù )士(shì )卒(zú )畏(wèi )信(xìn ),战(zhàn )无(wú )不(bú )力(lì )。

庚(gēng )申(shēn ),诏(zhào )三(sān )馆(guǎn )、秘(mì )阁(gé )校(xiào )《宋(sòng )》、《齐(qí )》、《梁(liáng )》、《陈(chén )》、《后(hòu )魏(wèi )》、《后(hòu )周(zhōu )》、《北(běi )齐(qí )》七(qī )史(shǐ )书(shū ),有(yǒu )不(bú )完(wán )者(zhě )访(fǎng )求(qiú )之(zhī )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),左(zuǒ )侍(shì )禁(jìn )、雄(xióng )、霸(bà )等(děng )路(lù )走(zǒu )马(mǎ )承(chéng )受(shòu )林(lín )伸(shēn )言(yán ):“国(guó )朝(cháo )上(shàng )世(shì )陵(líng )寝(qǐn )在(zài )保(bǎo )州(zhōu )保(bǎo )塞(sāi )县(xiàn )东(dōng ),犹(yóu )有(yǒu )天(tiān )子(zǐ )巷(xiàng )、御(yù )城(chéng )庄(zhuāng )存(cún )焉(yān ),其(qí )地(dì )颇(pō )为(wéi )塘(táng )水(shuǐ )所(suǒ )坏(huài ),乞(qǐ )下(xià )本(běn )处(chù )时(shí )加(jiā )修(xiū )筑(zhù )。”从(cóng )之(zhī )。

司(sī )马(mǎ )光(guāng )言(yán ):“今(jīn )国(guó )家(jiā )三(sān )年(nián )一(yī )郊(jiāo ),未(wèi )尝(cháng )无(wú )赦(shè ),每(měi )岁(suì )盛(shèng )夏(xià ),皆(jiē )有(yǒu )疏(shū )决(jué ),猾(huá )吏(lì )贪(tān )纵(zòng ),大(dà )为(wéi )奸(jiān )利(lì )。悍(hàn )民(mín )暴(bào )横(héng ),侵(qīn )侮(wǔ )善(shàn )良(liáng ),百(bǎi )千(qiān )之(zhī )中(zhōng ),败(bài )无(wú )一(yī )二(èr );幸(xìng )而(ér )发(fā )露(lù ),率(lǜ )皆(jiē )亡(wáng )匿(nì ),不(bú )过(guò )三(sān )岁(suì ),必(bì )遇(yù )赦(shè )降(jiàng ),则(zé )晏(yàn )然(rán )自(zì )出(chū ),复(fù )为(wéi )平(píng )人(rén )。使(shǐ )愿(yuàn )悫(què )之(zhī )民(mín )愤(fèn )悒(yì )惴(zhuì )恐(kǒng ),凶(xiōng )狡(jiǎo )之(zhī )群(qún )志(zhì )满(mǎn )气(qì )扬(yáng ),岂(qǐ )劝(quàn )善(shàn )沮(jǔ )恶(è )之(zhī )意(yì )哉(zāi )!且(qiě )疏(shū )决(jué )之(zhī )名(míng ),本(běn )行(háng )于(yú )盛(shèng )暑(shǔ )之(zhī )际(jì ),死(sǐ )罪(zuì )以(yǐ )下(xià ),皆(jiē )递(dì )降(jiàng )一(yī )等(děng );近(jìn )年(nián )或(huò )至(zhì )再(zài )三(sān ),自(zì )徒(tú )以(yǐ )下(xià ),一(yī )切(qiē )赦(shè )之(zhī )。今(jīn )岁(suì )疏(shū )决(jué )之(zhī )令(lìng )已(yǐ )再(zài )行(háng )矣(yǐ ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )使(shǐ )百(bǎi )职(zhí )堕(duò )慢(màn ),奸(jiān )邪(xié )瓷(cí )睢(suī )者(zhě )也(yě )。今(jīn )纵(zòng )未(wèi )能(néng )尽(jìn )革(gé )前(qián )弊(bì ),伏(fú )望(wàng )下(xià )中(zhōng )书(shū ),今(jīn )后(hòu )每(měi )岁(suì )疏(shū )决(jué )不(bú )过(guò )一(yī )次(cì ),或(huò )早(zǎo )或(huò )晚(wǎn ),使(shǐ )外(wài )人(rén )不(bú )可(kě )豫(yù )期(qī ),其(qí )徒(tú )罪(zuì )仍(réng )依(yī )旧(jiù )降(jiàng )从(cóng )杖(zhàng );或(huò )遇(yù )亲(qīn )祀(sì )南(nán )郊(jiāo )之(zhī )负(fù ),更(gèng )不(bú )疏(shū )决(jué ),永(yǒng )为(wéi )定(dìng )制(zhì ),庶(shù )几(jǐ )为(wéi )恶(è )之(zhī )人(rén )有(yǒu )所(suǒ )戒(jiè )惧(jù )。”

丁(dīng )卯(mǎo ),司(sī )马(mǎ )光(guāng )进(jìn )五(wǔ )规(guī ):一(yī )曰(yuē )保(bǎo )业(yè ),二(èr )曰(yuē )惜(xī )时(shí ),三(sān )曰(yuē )远(yuǎn )谋(móu ),四(sì )曰(yuē )重(zhòng )微(wēi ),五(wǔ )曰(yuē )务(wù )实(shí )。

乙(yǐ )亥(hài ),御(yù )崇(chóng )政(zhèng )殿(diàn ),策(cè )试(shì )贤(xián )良(liáng )方(fāng )正(zhèng )能(néng )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )著(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng )王(wáng )介(jiè )、福(fú )昌(chāng )县(xiàn )主(zhǔ )簿(bù )苏(sū )轼(shì )、渑(miǎn )池(chí )县(xiàn )主(zhǔ )簿(bù )苏(sū )辙(zhé )。轼(shì )所(suǒ )对(duì )入(rù )第(dì )三(sān )等(děng ),介(jiè )第(dì )四(sì )等(děng ),辙(zhé )第(dì )四(sì )等(děng )次(cì )。以(yǐ )轼(shì )为(wéi )大(dà )理(lǐ )评(píng )事(shì )、签(qiān )署(shǔ )凤(fèng )翔(xiáng )府(fǔ )判(pàn )官(guān )事(shì );介(jiè )为(wéi )秘(mì )书(shū )丞(chéng )、知(zhī )静(jìng )海(hǎi )县(xiàn );辙(zhé )为(wéi )商(shāng )州(zhōu )军(jūn )事(shì )推(tuī )官(guān )。

时(shí )辙(zhé )对(duì )语(yǔ )切(qiē )直(zhí ),其(qí )略(luè )曰(yuē ):“自(zì )朔(shuò )方(fāng )解(jiě )兵(bīng ),陛(bì )下(xià )弃(qì )置(zhì )忧(yōu )惧(jù )之(zhī )心(xīn )二(èr )十(shí )年(nián )矣(yǐ )。古(gǔ )之(zhī )圣(shèng )人(rén ),无(wú )事(shì )则(zé )深(shēn )忧(yōu ),有(yǒu )事(shì )则(zé )不(bú )惧(jù )。夫(fū )无(wú )事(shì )而(ér )深(shēn )忧(yōu )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )有(yǒu )事(shì )之(zhī )不(bú )惧(jù )也(yě )。今(jīn )陛(bì )下(xià )无(wú )事(shì )则(zé )不(bú )忧(yōu ),有(yǒu )事(shì )则(zé )大(dà )惧(jù ),臣(chén )以(yǐ )为(wéi )失(shī )其(qí )宜(yí )矣(yǐ )。臣(chén )闻(wén )近(jìn )岁(suì )以(yǐ )来(lái ),宫(gōng )中(zhōng )贵(guì )姬(jī ),至(zhì )以(yǐ )千(qiān )数(shù ),坐(zuò )朝(cháo )不(bú )闻(wén )谘(zī )谟(mó ),便(biàn )殿(diàn )无(wú )所(suǒ )顾(gù )问(wèn ),女(nǚ )宠(chǒng )害(hài )之(zhī ),内(nèi )则(zé )伐(fá )性(xìng )伤(shāng )和(hé ),外(wài )则(zé )蠹(dù )国(guó )败(bài )政(zhèng ),陛(bì )下(xià )无(wú )谓(wèi )好(hǎo )色(sè )于(yú )内(nèi )不(bú )害(hài )外(wài )事(shì )也(yě )。今(jīn )海(hǎi )内(nèi )穷(qióng )困(kùn ),生(shēng )民(mín )怨(yuàn )苦(kǔ ),而(ér )宫(gōng )中(zhōng )赐(cì )予(yǔ )无(wú )艺(yì ),所(suǒ )欲(yù )则(zé )给(gěi ),大(dà )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )谏(jiàn ),司(sī )会(huì )不(bú )敢(gǎn )争(zhēng )。国(guó )家(jiā )内(nèi )有(yǒu )养(yǎng )士(shì )、养(yǎng )兵(bīng )之(zhī )费(fèi ),外(wài )有(yǒu )契(qì )丹(dān )、西(xī )夏(xià )之(zhī )奉(fèng ),陛(bì )下(xià )又(yòu )自(zì )为(wéi )一(yī )阱(jǐng )以(yǐ )耗(hào )其(qí )遗(yí )馀(yú ),臣(chén )恐(kǒng )陛(bì )下(xià )以(yǐ )此(cǐ )得(dé )谤(bàng )而(ér )民(mín )心(xīn )不(bú )归(guī )也(yě )!”

策(cè )入(rù ),谏(jiàn )官(guān )司(sī )马(mǎ )光(guāng )第(dì )以(yǐ )三(sān )等(děng ),翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )范(fàn )镇(zhèn )难(nán )之(zhī ),欲(yù )降(jiàng )其(qí )等(děng ),蔡(cài )襄(xiāng )曰(yuē ):“吾(wú )三(sān )司(sī )使(shǐ )也(yě ),司(sī )会(huì )之(zhī )名(míng ),吾(wú )愧(kuì )之(zhī )而(ér )不(bú )敢(gǎn )怨(yuàn )。”惟(wéi )胡(hú )宿(xiǔ )以(yǐ )为(wéi )策(cè )不(bú )对(duì )所(suǒ )问(wèn ),而(ér )引(yǐn )唐(táng )穆(mù )宗(zōng )、恭(gōng )宗(zōng )以(yǐ )况(kuàng )盛(shèng )世(shì ),非(fēi )所(suǒ )宜(yí )言(yán ),力(lì )请(qǐng )黜(chù )之(zhī )。光(guāng )言(yán )是(shì )策(cè )于(yú )同(tóng )科(kē )三(sān )人(rén )中(zhōng )独(dú )有(yǒu )爱(ài )君(jūn )忧(yōu )国(guó )之(zhī )心(xīn ),不(bú )可(kě )不(bú )收(shōu ),而(ér )执(zhí )政(zhèng )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )当(dāng )黜(chù )。帝(dì )曰(yuē ):“求(qiú )直(zhí )言(yán )而(ér )以(yǐ )直(zhí )弃(qì )之(zhī ),天(tiān )下(xià )其(qí )谓(wèi )我(wǒ )何(hé )!”乃(nǎi )收(shōu )入(rù )第(dì )四(sì )等(děng )次(cì )。及(jí )除(chú )官(guān ),知(zhī )制(zhì )诰(gào )王(wáng )安(ān )石(shí )疑(yí )辙(zhé )右(yòu )宰(zǎi )相(xiàng ),专(zhuān )攻(gōng )人(rén )主(zhǔ ),比(bǐ )之(zhī )谷(gǔ )永(yǒng ),不(bú )肯(kěn )为(wéi )词(cí ),韩(hán )琦(qí )笑(xiào )曰(yuē ):“彼(bǐ )策(cè )谓(wèi )宰(zǎi )相(xiàng )不(bú )足(zú )用(yòng ),欲(yù )得(dé )娄(lóu )师(shī )德(dé )、郝(hǎo )处(chù )俊(jùn )而(ér )用(yòng )之(zhī ),尚(shàng )以(yǐ )谷(gǔ )永(yǒng )疑(yí )之(zhī )乎(hū )!”改(gǎi )命(mìng )沈(shěn )遘(gòu ),乃(nǎi )为(wéi )之(zhī )词(cí )。已(yǐ )而(ér )谏(jiàn )官(guān )杨(yáng )畋(tián )见(jiàn )帝(dì )曰(yuē ):“苏(sū )辙(zhé ),臣(chén )所(suǒ )荐(jiàn )也(yě )。陛(bì )下(xià )赦(shè )其(qí )狂(kuáng )而(ér )收(shōu )之(zhī ),此(cǐ )盛(shèng )德(dé )事(shì ),乞(qǐ )宣(xuān )付(fù )史(shǐ )馆(guǎn )。”帝(dì )悦(yuè ),从(cóng )之(zhī )。介(jiè ),衢(qú )州(zhōu )人(rén )。

于(yú )是(shì )司(sī )马(mǎ )光(guāng )复(fù )与(yǔ )同(tóng )列(liè )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“今(jīn )岁(suì )灾(zāi )异(yì )屡(lǚ )臻(zhēn ),民(mín )多(duō )菜(cài )色(sè ),此(cǐ )正(zhèng )陛(bì )下(xià )侧(cè )身(shēn )克(kè )己(jǐ )之(zhī )时(shí )。而(ér )道(dào )路(lù )流(liú )言(yán ),陛(bì )下(xià )近(jìn )日(rì )宫(gōng )中(zhōng )燕(yàn )饮(yǐn ),微(wēi )为(wéi )过(guò )差(chà ),赏(shǎng )赉(lài )之(zhī )费(fèi ),动(dòng )以(yǐ )万(wàn )计(jì ),耗(hào )散(sàn )府(fǔ )库(kù ),调(diào )敛(liǎn )细(xì )民(mín )。况(kuàng )酒(jiǔ )之(zhī )为(wéi )物(wù ),乱(luàn )性(xìng )败(bài )德(dé ),禹(yǔ )、汤(tāng )所(suǒ )禁(jìn ),周(zhōu )公(gōng )所(suǒ )戒(jiè ),殆(dài )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )承(chéng )天(tiān )忧(yōu )民(mín )、辅(fǔ )养(yǎng )圣(shèng )躬(gōng )之(zhī )道(dào )也(yě )。陛(bì )下(xià )恭(gōng )俭(jiǎn )之(zhī )德(dé ),彰(zhāng )信(xìn )兆(zhào )民(mín ),议(yì )者(zhě )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )后(hòu )宫(gōng )奢(shē )纵(zòng ),务(wù )相(xiàng )夸(kuā )尚(shàng ),左(zuǒ )右(yòu )近(jìn )臣(chén ),利(lì )于(yú )赏(shǎng )赉(lài ),陛(bì )下(xià )重(zhòng )违(wéi )其(qí )请(qǐng ),屈(qū )意(yì )从(cóng )之(zhī )。夫(fū )天(tiān )以(yǐ )刚(gāng )健(jiàn )为(wéi )德(dé ),君(jūn )以(yǐ )正(zhèng )固(gù )为(wéi )事(shì ),奈(nài )何(hé )徇(xùn )后(hòu )宫(gōng )左(zuǒ )右(yòu )之(zhī )欲(yù ),上(shàng )忽(hū )天(tiān )戒(jiè ),下(xià )忘(wàng )民(mín )病(bìng ),中(zhōng )不(bú )为(wéi )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )深(shēn )自(zì )重(zhòng )惜(xī )!伏(fú )望(wàng )悉(xī )罢(bà )宴(yàn )饮(yǐn ),后(hòu )宫(gōng )妃(fēi )嫔(pín ),进(jìn )见(jiàn )有(yǒu )时(shí ),乃(nǎi )可(kě )以(yǐ )解(jiě )皇(huáng )天(tiān )谴(qiǎn )告(gào )之(zhī )威(wēi ),慰(wèi )元(yuán )元(yuán )穷(qióng )困(kùn )之(zhī )望(wàng ),保(bǎo )受(shòu )命(mìng )无(wú )疆(jiāng )之(zhī )休(xiū )。”帝(dì )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī )。

丙(bǐng )子(zǐ ),诏(zhào )龙(lóng )图(tú )阁(gé )直(zhí )学(xué )士(shì )杨(yáng )畋(tián ),于(yú )三(sān )司(sī )取(qǔ )天(tiān )下(xià )凡(fán )课(kè )利(lì )场(chǎng )务(wù )五(wǔ )年(nián )并(bìng )增(zēng )亏(kuī )者(zhě ),限(xiàn )一(yī )月(yuè )别(bié )立(lì )新(xīn )额(é )。时(shí )场(chǎng )务(wù )岁(suì )课(kè )多(duō )亏(kuī ),惟(wéi )逐(zhú )时(shí )科(kē )校(xiào )主(zhǔ )典(diǎn ),而(ér )三(sān )司(sī )终(zhōng )不(bú )为(wéi )减(jiǎn )旧(jiù )额(é ),故(gù )帝(dì )欲(yù )特(tè )行(háng )之(zhī )。

丁(dīng )丑(chǒu ),诏(zhào )曰(yuē ):“考(kǎo )绩(jì )之(zhī )次(cì )序(xù ),比(bǐ )令(lìng )有(yǒu )司(sī )详(xiáng )议(yì )厥(jué )制(zhì ),条(tiáo )奏(zòu )来(lái )上(shàng ),询(xún )谋(móu )悉(xī )同(tóng )。咨(zī )尔(ěr )在(zài )位(wèi ),其(qí )各(gè )悉(xī )力(lì )一(yī )心(xīn ),务(wù )祗(zhī )新(xīn )书(shū ),以(yǐ )称(chēng )朕(zhèn )至(zhì )诚(chéng )怛(dá )恻(cè )之(zhī )意(yì )。今(jīn )考(kǎo )校(xiào )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )、副(fù )、提(tí )点(diǎn )刑(xíng )狱(yù ),课(kè )绩(jì )院(yuàn )以(yǐ )所(suǒ )定(dìng )条(tiáo )目(mù )施(shī )行(háng )。”

戊(wù )寅(yín ),诏(zhào )曰(yuē ):“今(jīn )吏(lì )多(duō )失(shī )职(zhí ),不(bú )称(chēng )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )民(mín )之(zhī )意(yì ),殆(dài )以(yǐ )不(bú )得(dé )久(jiǔ )于(yú )其(qí )官(guān )故(gù )也(yě )。盖(gài )智(zhì )能(néng )才(cái )力(lì )之(zhī )士(shì ),虽(suī )有(yǒu )兴(xìng )利(lì )除(chú )害(hài )禁(jìn )奸(jiān )劝(quàn )善(shàn )之(zhī )意(yì ),非(fēi )假(jiǎ )以(yǐ )岁(suì )月(yuè ),则(zé )其(qí )吏(lì )民(mín )亦(yì )且(qiě )偷(tōu )而(ér )不(bú )为(wéi )之(zhī )用(yòng ),欲(yù )终(zhōng )厥(jué )功(gōng ),其(qí )路(lù )无(wú )由(yóu )。自(zì )今(jīn )知(zhī )州(zhōu )、军(jūn )、监(jiān )、知(zhī )县(xiàn )、县(xiàn )令(lìng )有(yǒu )清(qīng )白(bái )不(bú )扰(rǎo )而(ér )实(shí )惠(huì )及(jí )民(mín )者(zhě ),令(lìng )本(běn )路(lù )监(jiān )司(sī )保(bǎo )荐(jiàn )再(zài )任(rèn ),政(zhèng )迹(jì )尤(yóu )异(yì ),当(dāng )加(jiā )奖(jiǎng )擢(zhuó )。”

闰(rùn )月(yuè ),乙(yǐ )酉(yǒu ),复(fù )以(yǐ )成(chéng )都(dōu )府(fǔ )为(wéi )剑(jiàn )南(nán )西(xī )川(chuān )节(jiē )度(dù )。

庚(gēng )子(zǐ ),平(píng )章(zhāng )事(shì )、集(jí )贤(xián )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì )韩(hán )琦(qí )加(jiā )昭(zhāo )文(wén )馆(guǎn )大(dà )学(xué )士(shì )、监(jiān )修(xiū )国(guó )史(shǐ ),枢(shū )密(mì )使(shǐ )、礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )曾(céng )公(gōng )亮(liàng )为(wéi )吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng )、平(píng )章(zhāng )事(shì )、集(jí )贤(xián )殿(diàn )大(dà )学(xué )士(shì ),右(yòu )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )、参(cān )知(zhī )政(zhèng )事(shì )张(zhāng )曰(yuē )为(wéi )工(gōng )部(bù )侍(shì )郎(láng )充(chōng )枢(shū )密(mì )使(shǐ )。

帝(dì )既(jì )许(xǔ )富(fù )弼(bì )终(zhōng )丧(sàng ),乃(nǎi )迁(qiān )琦(qí )首(shǒu )相(xiàng )。或(huò )谓(wèi )琦(qí )曰(yuē ):“富(fù )公(gōng )服(fú )除(chú ),当(dāng )还(hái )旧(jiù )物(wù ),独(dú )不(bú )可(kě )辞(cí )昭(zhāo )文(wén )以(yǐ )待(dài )富(fù )公(gōng )邪(xié )?”琦(qí )曰(yuē ):“此(cǐ )位(wèi )安(ān )可(kě )长(zhǎng )保(bǎo )!比(bǐ )富(fù )公(gōng )服(fú )除(chú ),琦(qí )在(zài )何(hé )所(suǒ )!若(ruò )辞(cí )昭(zhāo )文(wén )以(yǐ )待(dài )富(fù )公(gōng ),是(shì )琦(qí )欲(yù )保(bǎo )此(cǐ )位(wèi )也(yě ),使(shǐ )琦(qí )何(hé )辞(cí )以(yǐ )白(bái )上(shàng )?”闻(wén )者(zhě )亦(yì )是(shì )琦(qí )言(yán )。

辛(xīn )丑(chǒu ),以(yǐ )左(zuǒ )司(sī )郎(láng )中(zhōng )、知(zhī )制(zhì )诰(gào )、史(shǐ )馆(guǎn )修(xiū )撰(zhuàn )胡(hú )宿(xiǔ )为(wéi )左(zuǒ )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )、枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )。宿(xiǔ )谨(jǐn )静(jìng ),尤(yóu )顾(gù )惜(xī )大(dà )体(tǐ )。群(qún )臣(chén )方(fāng )建(jiàn )利(lì )害(hài ),多(duō )更(gèng )张(zhāng )庶(shù )事(shì )以(yǐ )革(gé )弊(bì ),宿(xiǔ )独(dú )曰(yuē ):“变(biàn )法(fǎ )古(gǔ )人(rén )所(suǒ )难(nán ),不(bú )务(wù )守(shǒu )祖(zǔ )宗(zōng )成(chéng )法(fǎ )而(ér )徒(tú )纷(fēn )纷(fēn ),无(wú )益(yì )于(yú )治(zhì )也(yě )。”

乙(yǐ )巳(sì ),诏(zhào )给(gěi )前(qián )宰(zǎi )相(xiàng )富(fù )弼(bì )月(yuè )俸(fèng )之(zhī )半(bàn ),弼(bì )固(gù )辞(cí )不(bú )受(shòu )。

丁(dīng )未(wèi ),谏(jiàn )官(guān )司(sī )马(mǎ )光(guāng )奏(zòu ):“臣(chén )昔(xī )通(tōng )判(pàn )并(bìng )州(zhōu ),曾(céng )三(sān )上(shàng )章(zhāng )乞(qǐ )早(zǎo )定(dìng )继(jì )嗣(sì )。是(shì )时(shí )臣(chén )疏(shū )远(yuǎn )在(zài )外(wài ),犹(yóu )不(bú )敢(gǎn )隐(yǐn )忠(zhōng )爱(ài )死(sǐ );况(kuàng )今(jīn )日(rì )侍(shì )陛(bì )下(xià )左(zuǒ )右(yòu ),官(guān )以(yǐ )谏(jiàn )诤(zhèng )为(wéi )名(míng )。窃(qiè )惟(wéi )国(guó )家(jiā )至(zhì )大(dà )至(zhì )急(jí )之(zhī )务(wù ),莫(mò )先(xiān )于(yú )此(cǐ ),若(ruò )舍(shě )而(ér )不(bú )言(yán ),是(shì )臣(chén )怀(huái )奸(jiān )以(yǐ )事(shì )陛(bì )下(xià ),罪(zuì )不(bú )容(róng )醢(hǎi )。伏(fú )望(wàng )陛(bì )下(xià )少(shǎo )加(jiā )省(shěng )察(chá )。”光(guāng )既(jì )具(jù )答(dá )刂(cè )子(zǐ ),复(fù )面(miàn )请(qǐng )之(zhī )。帝(dì )时(shí )简(jiǎn )默(mò )不(bú )言(yán ),虽(suī )执(zhí )政(zhèng )奏(zòu )事(shì ),首(shǒu )肯(kěn )而(ér )已(yǐ )。及(jí )闻(wén )光(guāng )言(yán ),沉(chén )思(sī )良(liáng )久(jiǔ ),曰(yuē ):“得(dé )非(fēi )欲(yù )选(xuǎn )宗(zōng )室(shì )为(wéi )继(jì )嗣(sì )者(zhě )乎(hū )?此(cǐ )忠(zhōng )臣(chén )之(zhī )言(yán ),但(dàn )人(rén )不(bú )敢(gǎn )及(jí )尔(ěr )。”光(guāng )曰(yuē ):“臣(chén )言(yán )此(cǐ )自(zì )谓(wèi )必(bì )死(sǐ ),不(bú )意(yì )陛(bì )下(xià )开(kāi )纳(nà )。”帝(dì )曰(yuē ):“此(cǐ )何(hé )害(hài )!古(gǔ )今(jīn )皆(jiē )有(yǒu )之(zhī )。”因(yīn )令(lìng )光(guāng )以(yǐ )所(suǒ )言(yán )付(fù )中(zhōng )书(shū )。光(guāng )曰(yuē ):“不(bú )可(kě ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )自(zì )以(yǐ )意(yì )谕(yù )宰(zǎi )相(xiàng )。”是(shì )日(rì ),光(guāng )复(fù )言(yán )江(jiāng )、淮(huái )盐(yán )事(shì ),诣(yì )中(zhōng )书(shū )白(bái )之(zhī )。宰(zǎi )相(xiàng )韩(hán )琦(qí )问(wèn )光(guāng ):“今(jīn )日(rì )复(fù )何(hé )所(suǒ )言(yán )?”光(guāng )默(mò )计(jì )此(cǐ )大(dà )事(shì ),不(bú )可(kě )不(bú )使(shǐ )琦(qí )知(zhī ),思(sī )所(suǒ )以(yǐ )广(guǎng )上(shàng )意(yì )者(zhě ),即(jí )曰(yuē ):“所(suǒ )言(yán )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )大(dà )计(jì )也(yě )。”琦(qí )喻(yù )意(yì ),不(bú )复(fù )言(yán )。

阅读:25671

打赏捐助〔Donate〕>>>

《仁宗体天法道极功全德神文圣武睿哲明孝皇帝嘉祐六年(辽清宁七年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库