黎【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 黎

黎(lí )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):15画(huà );

lí

ㄌ〡ˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》郎(láng )奚(xī )切(qiē ),平(píng )齐(qí ),来(lái )。〕

亦(yì )作(zuò )“菞(lí )”。

1.众(zhòng ),众(zhòng )多(duō )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·桑(sāng )柔(róu )》:“民(mín )靡(mí )有(yǒu )黎(lí ),具(jù )祸(huò )以(yǐ )烬(jìn )。”

毛(máo )传(chuán ):“黎(lí ),齐(qí )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“黎(lí ),众(zhòng )也(yě )。众(zhòng )民(mín )皆(jiē )然(rán ),是(shì )齐(qí )一(yī )之(zhī )义(yì )。”

2.黎(lí )民(mín ),民(mín )众(zhòng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·天(tiān )保(bǎo )》:“群(qún )黎(lí )百(bǎi )姓(xìng ),遍(biàn )为(wéi )尔(ěr )德(dé )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“黎(lí ),众(zhòng )也(yě )。群(qún )众(zhòng )百(bǎi )姓(xìng ),遍(biàn )为(wéi )女(nǚ )之(zhī )德(dé )言(yán )则(zé )而(ér )象(xiàng )之(zhī )。”

明(míng )潘(pān )桂(guì )《瑞(ruì )石(shí )赋(fù )》:“惠(huì )遗(yí )黎(lí )非(fēi )小(xiǎo )补(bǔ )兮(xī ),嗣(sì )嘉(jiā )穀(yù )于(yú )秋(qiū )成(chéng )。”

谢(xiè )觉(jiào )哉(zāi )《感(gǎn )旧(jiù )》诗(shī ):“坟(fén )荒(huāng )草(cǎo )陈(chén )血(xuè )色(sè )新(xīn ),三(sān )楚(chǔ )遗(yí )黎(lí )长(zhǎng )饮(yǐn )恸(tòng )。”

3.黑(hēi )色(sè )。后(hòu )作(zuò )“黧(lí )”。

《书(shū )·禹(yǔ )贡(gòng )》:“厥(jué )土(tǔ )青(qīng )黎(lí )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“色(sè )青(qīng )黑(hēi )而(ér )沃(wò )壤(rǎng )。”

4.迟(chí )缓(huǎn ),缓(huǎn )慢(màn )。

《文(wén )选(xuǎn )·傅(fù )毅(yì )〈舞(wǔ )赋(fù )〉》:“黎(lí )收(shōu )而(ér )拜(bài ),曲(qǔ )度(dù )究(jiū )毕(bì )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“言(yán )舞(wǔ )将(jiāng )罢(bà ),徐(xú )收(shōu )敛(liǎn )容(róng )态(tài )而(ér )拜(bài ),度(dù )曲(qǔ )于(yú )是(shì )究(jiū )毕(bì )。”

5.比(bǐ )及(jí ),及(jí )至(zhì )。参(cān )见(jiàn )“黎(lí )明(míng )”。

6.古(gǔ )高(gāo )辛(xīn )氏(shì )、颛(zhuān )顼(xū )氏(shì )的(de )火(huǒ )官(guān )。即(jí )火(huǒ )神(shén ),亦(yì )谓(wèi )阴(yīn )官(guān )。

《书(shū )·吕(lǚ )刑(xíng )》:“乃(nǎi )命(mìng )重(zhòng )黎(lí )绝(jué )地(dì )天(tiān )通(tōng )。”

孙(sūn )星(xīng )衍(yǎn )疏(shū ):“重(zhòng )黎(lí ),颛(zhuān )顼(xū )时(shí )司(sī )天(tiān )地(dì )官(guān )名(míng )。”

《汉(hàn )书(shū )·郊(jiāo )祀(sì )志(zhì )上(shàng )》:“乃(nǎi )命(mìng )南(nán )正(zhèng )重(zhòng )司(sī )天(tiān )以(yǐ )属(shǔ )神(shén ),命(mìng )火(huǒ )正(zhèng )黎(lí )司(sī )地(dì )以(yǐ )属(shǔ )民(mín )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):“黎(lí ),阴(yīn )官(guān )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈思(sī )玄(xuán )赋(fù )〉》:“流(liú )目(mù )眺(tiào )夫(fū )衡(héng )阿(ā )兮(xī ),睹(dǔ )有(yǒu )黎(lí )之(zhī )圮(pǐ )坟(fén )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“黎(lí ),高(gāo )辛(xīn )氏(shì )之(zhī )火(huǒ )正(zhèng ),谓(wèi )祝(zhù )融(róng )也(yě )。”

7.通(tōng )“藜(lí )”。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·时(shí )则(zé )训(xùn )》:“飘(piāo )风(fēng )暴(bào )雨(yǔ )总(zǒng )至(zhì ),黎(lí )莠(yǒu )蓬(péng )蒿(hāo )并(bìng )兴(xìng )。”参(cān )见(jiàn )“黎(lí )杖(zhàng )”。

8.通(tōng )“梨(lí )”。

汉(hàn )班(bān )固(gù )《白(bái )虎(hǔ )通(tōng )·谏(jiàn )诤(zhèng )》:“夫(fū )妻(qī )相(xiàng )为(wéi )隐(yǐn )乎(hū )?《传(chuán )》曰(yuē ):‘曾(céng )去(qù )妻(qī ),黎(lí )蒸(zhēng )不(bú )熟(shú )。’”北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·名(míng )实(shí )》:“或(huò )齎(jī )黎(lí )枣(zǎo )饼(bǐng )饵(ěr ),人(rén )人(rén )赠(zèng )别(bié )。”一(yī )本(běn )作(zuò )“梨(lí )”。

9.通(tōng )“犁(lí )”。参(cān )见(jiàn )“黎(lí )然(rán )”。

10.古(gǔ )国(guó )名(míng )。在(zài )今(jīn )山(shān )西(xī )省(shěng )长(zhǎng )治(zhì )县(xiàn )境(jìng )。

《书(shū )·西(xī )伯(bó )戡(kān )黎(lí )》:“西(xī )伯(bó )既(jì )戡(kān )黎(lí )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“黎(lí )国(guó ),汉(hàn )之(zhī )上(shàng )党(dǎng )郡(jùn )壶(hú )关(guān )所(suǒ )治(zhì )黎(lí )亭(tíng )是(shì )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·班(bān )固(gù )〈典(diǎn )引(yǐn )〉》:“乘(chéng )其(qí )命(mìng )赐(cì )彤(tóng )弧(hú )黄(huáng )钺(yuè )之(zhī )威(wēi ),用(yòng )讨(tǎo )韦(wéi )、顾(gù )、黎(lí ),崇(chóng )之(zhī )不(bú )恪(kè )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )蔡(cài )邕(yōng )曰(yuē ):“黎(lí )崇(chóng ),殷(yīn )诸(zhū )侯(hóu )也(yě )。”

11.古(gǔ )地(dì )名(míng )。

黎(lí )阳(yáng )的(de )简(jiǎn )称(chēng )。

汉(hàn )置(zhì )县(xiàn ),属(shǔ )魏(wèi )郡(jùn )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·赵(zhào )策(cè )三(sān )》:“赵(zhào )以(yǐ )公(gōng )子(zǐ )郚(wú )为(wéi )质(zhì )于(yú )秦(qín ),而(ér )请(qǐng )内(nèi )焦(jiāo )、黎(lí )、牛(niú )狐(hú )之(zhī )城(chéng ),以(yǐ )易(yì )蔺(lìn )、离(lí )石(shí )、祁(qí )于(yú )赵(zhào )。”

清(qīng )孙(sūn )星(xīng )衍(yǎn )《〈尚(shàng )书(shū )〉今(jīn )古(gǔ )文(wén )注(zhù )疏(shū )·西(xī )伯(bó )戡(kān )黎(lí )》“西(xī )伯(bó )既(jì )戡(kān )黎(lí )”:“黎(lí )阳(yáng )为(wéi )汉(hàn )魏(wèi )郡(jùn )属(shǔ )县(xiàn ),有(yǒu )黎(lí )阳(yáng )山(shān ),故(gù )城(chéng )在(zài )今(jīn )河(hé )南(nán )濬(xùn )县(xiàn )西(xī )南(nán )。此(cǐ )则(zé )尧(yáo )后(hòu )之(zhī )黎(lí ),非(fēi )‘戡(kān )黎(lí )’、之(zhī )黎(lí ),恐(kǒng )后(hòu )人(rén )误(wù )以(yǐ )为(wéi )一(yī ),故(gù )附(fù )及(jí )之(zhī )。”

12.中(zhōng )国(guó )少(shǎo )数(shù )民(mín )族(zú )名(míng )。多(duō )居(jū )于(yú )海(hǎi )南(nán )省(shěng )。

《宋(sòng )史(shǐ )·蛮(mán )夷(yí )传(chuán )三(sān )·黎(lí )洞(dòng )》:“其(qí )服(fú )属(shǔ )州(zhōu )县(xiàn )者(zhě )为(wéi )熟(shú )黎(lí ),其(qí )居(jū )山(shān )洞(dòng )无(wú )征(zhēng )徭(yáo )者(zhě )为(wéi )生(shēng )黎(lí )。”

元(yuán )揭(jiē )傒(xī )斯(sī )《送(sòng )李(lǐ )都(dōu )事(shì )赴(fù )湖(hú )广(guǎng )省(shěng )幕(mù )》诗(shī ):“黎(lí )僚(liáo )本(běn )吾(wú )民(mín ),抚(fǔ )绥(suí )在(zài )方(fāng )面(miàn )。”

清(qīng )李(lǐ )调(diào )元(yuán )《南(nán )越(yuè )笔(bǐ )记(jì )·黎(lí )人(rén )》:“黎(lí )多(duō )符(fú )王(wáng )二(èr )姓(xìng ),非(fēi )此(cǐ )二(èr )姓(xìng )为(wéi )长(zhǎng ),黎(lí )则(zé )不(bú )服(fú )。”

13.指(zhǐ )黎(lí )母(mǔ )山(shān )。

元(yuán )姚(yáo )燧(suì )《资(zī )善(shàn )大(dà )夫(fū )中(zhōng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )李(lǐ )公(gōng )家(jiā )庙(miào )碑(bēi )》:“及(jí )兵(bīng )占(zhàn )城(chéng ),转(zhuǎn )粟(sù )黎(lí )儋(dān ),归(guī )佐(zuǒ )皇(huáng )子(zǐ ),致(zhì )讨(tǎo )日(rì )南(nán )。”参(cān )见(jiàn )“黎(lí )母(mǔ )山(shān )”。

14.姓(xìng )。

阅读:2227

●黎(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库