司【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 司

司(sī )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

I

sī

ㄙ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》息(xī )兹(zī )切(qiē ),平(píng )之(zhī ),心(xīn )。〕

1.官(guān )吏(lì );方(fāng )面(miàn )之(zhī )长(zhǎng )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )上(shàng )》:“展(zhǎn )禽(qín )使(shǐ )乙(yǐ )喜(xǐ )以(yǐ )膏(gāo )沐(mù )犒(kào )师(shī ),曰(yuē ):‘寡(guǎ )君(jūn )不(bú )佞(nìng ),不(bú )能(néng )事(shì )疆(jiāng )埸(yì )之(zhī )司(sī ),使(shǐ )君(jūn )盛(shèng )怒(nù ),以(yǐ )暴(bào )露(lù )于(yú )弊(bì )邑(yì )之(zhī )野(yě ),敢(gǎn )犒(kào )舆(yú )师(shī )。’”韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“司(sī ),主(zhǔ )也(yě ),主(zhǔ )疆(jiāng )埸(yì )之(zhī )吏(lì )也(yě )。”

晋(jìn )李(lǐ )密(mì )《陈(chén )情(qíng )事(shì )表(biǎo )》:“郡(jùn )县(xiàn )逼(bī )迫(pò ),催(cuī )臣(chén )上(shàng )道(dào ),州(zhōu )司(sī )临(lín )门(mén ),急(jí )于(yú )星(xīng )火(huǒ )。”

明(míng )徐(xú )渭(wèi )《代(dài )胡(hú )总(zǒng )督(dū )谢(xiè )新(xīn )命(mìng )督(dū )抚(fǔ )表(biǎo )》:“任(rèn )兼(jiān )督(dū )抚(fǔ ),一(yī )方(fāng )文(wén )武(wǔ )之(zhī )司(sī );镇(zhèn )重(zhòng )浙(zhè )闽(mǐn ),万(wàn )里(lǐ )华(huá )夷(yí )之(zhī )会(huì )。”

2.主(zhǔ )管(guǎn );职(zhí )掌(zhǎng )。

《书(shū )·高(gāo )宗(zōng )肜(róng )日(rì )》:“呜(wū )呼(hū )!王(wáng )司(sī )敬(jìng )民(mín ),罔(wǎng )非(fēi )天(tiān )胤(yìn ),典(diǎn )祀(sì )无(wú )丰(fēng )于(yú )昵(nì )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“王(wáng )者(zhě )主(zhǔ )民(mín ),当(dāng )敬(jìng )民(mín )事(shì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )虞(yú )部(bù )张(zhāng )员(yuán )外(wài )文(wén )》:“分(fèn )司(sī )宪(xiàn )台(tái ),风(fēng )纪(jì )由(yóu )振(zhèn )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《春(chūn )残(cán )》诗(shī ):“庸(yōng )医(yī )司(sī )性(xìng )命(mìng ),俗(sú )子(zǐ )议(yì )文(wén )章(zhāng )。”

清(qīng )沉(chén )覆(fù )《浮(fú )生(shēng )六(liù )记(jì )·坎(kǎn )坷(kě )记(jì )愁(chóu )》:“吾(wú )父(fù )曰(yuē ):‘媳(xí )妇(fù )既(jì )能(néng )笔(bǐ )墨(mò ),汝(rǔ )母(mǔ )家(jiā )信(xìn )付(fù )彼(bǐ )司(sī )之(zhī )。’”柯(kē )灵(líng )《香(xiāng )雪(xuě )海(hǎi )·阿(ā )波(bō )罗(luó )降(jiàng )临(lín )人(rén )世(shì )》:“四(sì )季(jì )更(gèng )迭(dié ),各(gè )司(sī )其(qí )事(shì ),各(gè )有(yǒu )自(zì )己(jǐ )的(de )特(tè )点(diǎn ),自(zì )己(jǐ )的(de )色(sè )彩(cǎi )和(hé )丰(fēng )姿(zī )。”

3.承(chéng )担(dān )。

明(míng )刘(liú )若(ruò )愚(yú )《酌(zhuó )中(zhōng )志(zhì )·逆(nì )贤(xián )羽(yǔ )翼(yì )纪(jì )略(luè )》:“实(shí )为(wéi )人(rén )朴(pǔ )素(sù )无(wú )文(wén ),推(tuī )听(tīng )掌(zhǎng )家(jiā )樊(fán )得(dé )和(hé )孙(sūn )昇(shēng )等(děng )为(wéi )提(tí )掇(duō ),众(zhòng )享(xiǎng )其(qí )利(lì ),而(ér )实(shí )司(sī )其(qí )名(míng )。”

4.职(zhí )守(shǒu );职(zhí )责(zé )。

《书(shū )·胤(yìn )征(zhēng )》:“俶(chù )扰(rǎo )天(tiān )纪(jì ),遐(xiá )弃(qì )厥(jué )司(sī )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“司(sī ),所(suǒ )主(zhǔ )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )齐(qí )王(wáng )融(róng )《〈三(sān )月(yuè )三(sān )日(rì )曲(qǔ )水(shuǐ )诗(shī )〉序(xù )》:“协(xié )律(lǜ )摠(zǒng )章(zhāng )之(zhī )司(sī ),厚(hòu )伦(lún )正(zhèng )俗(sú );崇(chóng )文(wén )成(chéng )均(jūn )之(zhī )职(zhí ),导(dǎo )德(dé )齐(qí )礼(lǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《除(chú )崔(cuī )群(qún )户(hù )部(bù )侍(shì )郎(láng )制(zhì )》:“选(xuǎn )贤(xián )与(yǔ )能(néng ),于(yú )今(jīn )虽(suī )重(zhòng ),择(zé )才(cái )均(jūn )赋(fù ),自(zì )古(gǔ )尤(yóu )难(nán )。往(wǎng )慎(shèn )乃(nǎi )司(sī ),以(yǐ )服(fú )嘉(jiā )命(mìng )。”

5.官(guān )署(shǔ );政(zhèng )府(fǔ )机(jī )构(gòu )。现(xiàn )用(yòng )以(yǐ )称(chēng )中(zhōng )央(yāng )机(jī )关(guān )部(bù )以(yǐ )下(xià )一(yī )级(jí )的(de )行(háng )政(zhèng )部(bù )门(mén )。如(rú )外(wài )交(jiāo )部(bù )有(yǒu )礼(lǐ )宾(bīn )司(sī ),教(jiāo )育(yù )部(bù )有(yǒu )高(gāo )教(jiāo )司(sī )。

唐(táng )张(zhāng )乔(qiáo )《送(sòng )三(sān )传(chuán )赴(fù )长(zhǎng )城(chéng )尉(wèi )》诗(shī ):“登(dēng )科(kē )精(jīng )鲁(lǔ )史(shǐ ),为(wéi )尉(wèi )及(jí )良(liáng )时(shí )。高(gāo )论(lùn )穷(qióng )诸(zhū )国(guó ),长(zhǎng )才(cái )併(bìng )几(jǐ )司(sī )。”

宋(sòng )郑(zhèng )樵(qiáo )《〈通(tōng )志(zhì )〉总(zǒng )序(xù )》:“册(cè )府(fǔ )之(zhī )藏(cáng ),不(bú )患(huàn )无(wú )书(shū );校(xiào )雠(chóu )之(zhī )司(sī ),未(wèi )闻(wén )其(qí )法(fǎ )。”

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《乙(yǐ )丙(bǐng )之(zhī )际(jì )塾(shú )议(yì )三(sān )》:“或(huò )释(shì )褐(hè )而(ér )得(dé )令(lìng ),视(shì )狱(yù )自(zì )书(shū )狱(yù ),则(zé )府(fǔ )必(bì )驳(bó )之(zhī ),府(fǔ )从(cóng )则(zé )司(sī )必(bì )驳(bó )之(zhī ),司(sī )从(cóng )则(zé )部(bù )必(bì )驳(bó )之(zhī )。”

6.州(zhōu )名(míng )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·杜(dù )恕(shù )传(chuán )》:“其(qí )所(suǒ )恃(shì )内(nèi )充(chōng )府(fǔ )库(kù )外(wài )制(zhì )四(sì )夷(yí )者(zhě ),惟(wéi )兖(yǎn )、豫(yù )、司(sī )、冀(jì )而(ér )已(yǐ )。”

《文(wén )选(xuǎn )·颜(yán )延(yán )之(zhī )〈阳(yáng )给(gěi )事(shì )诔(lěi )序(xù )〉》:“獯(xūn )虏(lǔ )间(jiān )衅(xìn ),劘(mó )剥(bāo )司(sī )兖(yǎn )。”

吕(lǚ )向(xiàng )注(zhù ):“司(sī )兖(yǎn ),二(èr )州(zhōu )名(míng )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )任(rèn )昉(fǎng )《奏(zòu )弹(dàn )曹(cáo )景(jǐng )宗(zōng )》:“使(shǐ )持(chí )节(jiē )都(dōu )督(dū )郢(yǐng )司(sī )二(èr )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。”

7.司(sī )空(kōng )、司(sī )徒(tú )等(děng )的(de )简(jiǎn )称(chēng )。

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )下(xià )》:“乐(lè )安(ān )袖(xiù )袖(xiù ),古(gǔ )之(zhī )文(wén )学(xué ),民(mín )具(jù )尔(ěr )瞻(zhān ),困(kùn )于(yú )二(èr )司(sī )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“二(èr )司(sī )者(zhě ),司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )王(wáng )尊(zūn )劾(hé )奏(zòu )衡(héng )追(zhuī )奏(zòu )石(shí )显(xiǎn )扬(yáng )着(zhe )先(xiān )帝(dì )任(rèn )用(yòng )倾(qīng )覆(fù )之(zhī )臣(chén ),司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )王(wáng )骏(jùn )劾(hé )奏(zòu )衡(héng )专(zhuān )地(dì )盗(dào )土(tǔ )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·陈(chén )琳(lín )〈为(wéi )袁(yuán )绍(shào )檄(xí )豫(yù )州(zhōu )〉》:“故(gù )太(tài )尉(wèi )杨(yáng )彪(biāo ),典(diǎn )历(lì )二(èr )司(sī ),享(xiǎng )国(guó )极(jí )位(wèi )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )》:“彪(biāo )字(zì )文(wén )先(xiān ),代(dài )董(dǒng )卓(zhuó )为(wéi )司(sī )空(kōng ),又(yòu )代(dài )黄(huáng )琬(wǎn )为(wéi )司(sī )徒(tú )。”

8.称(chēng )土(tǔ )司(sī )所(suǒ )管(guǎn )辖(xiá )的(de )区(qū )域(yù )。

明(míng )朱(zhū )孟(mèng )震(zhèn )《西(xī )南(nán )夷(yí )风(fēng )土(tǔ )记(jì )》:“象(xiàng )牙(yá ),诸(zhū )司(sī )皆(jiē )产(chǎn ),独(dú )老(lǎo )挝(wō )居(jū )多(duō )。”

9.太(tài )平(píng )天(tiān )国(guó )敬(jìng )避(bì )“师(shī )”字(zì ),常(cháng )用(yòng )“司(sī )”作(zuò )“师(shī )”的(de )代(dài )用(yòng )字(zì )。

太(tài )平(píng )天(tiān )国(guó )《钦(qīn )定(dìng )敬(jìng )避(bì )字(zì )样(yàng )》:“师(shī )、先(xiān )师(shī )(天(tiān )兄(xiōng ))、后(hòu )师(shī )(东(dōng )王(wáng ))、军(jūn )师(shī )可(kě )用(yòng )此(cǐ )字(zì ),馀(yú )用(yòng )司(sī )帅(shuài )、司(sī )长(zhǎng )、司(sī )傅(fù )、出(chū )司(sī ),俱(jù )不(bú )得(dé )泛(fàn )用(yòng )师(shī )字(zì )。”

太(tài )平(píng )天(tiān )国(guó )洪(hóng )仁(rén )玕(gān )《资(zī )政(zhèng )新(xīn )篇(piān )》:“凡(fán )此(cǐ )等(děng )弊(bì ),则(zé )立(lì )牧(mù )司(sī )教(jiāo )导(dǎo )官(guān )亲(qīn )身(shēn )教(jiāo )化(huà )之(zhī )。”参(cān )阅(yuè )罗(luó )尔(ěr )纲(gāng )《太(tài )平(píng )天(tiān )国(guó )史(shǐ )料(liào )考(kǎo )释(shì )集(jí )》。

10.姓(xìng )。

宋(sòng )有(yǒu )司(sī )超(chāo )。见(jiàn )《宋(sòng )史(shǐ )》本(běn )传(chuán )。

II

sì

ㄙˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》相(xiàng )吏(lì )切(qiē ),去(qù )志(zhì ),心(xīn )。〕

1.通(tōng )“伺(sì )”。侦(zhēn )察(chá );探(tàn )察(chá )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·媒(méi )氏(shì )》:“司(sī )男(nán )女(nǚ )之(zhī )无(wú )夫(fū )家(jiā )者(zhě )而(ér )会(huì )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“司(sī ),犹(yóu )察(chá )也(yě )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·外(wài )储(chǔ )说(shuō )右(yòu )上(shàng )》:“其(qí )无(wú )欲(yù )见(jiàn ),人(rén )司(sī )之(zhī )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )集(jí )释(shì ):“司(sī ),古(gǔ )‘伺(sì )’字(zì ),窥(kuī )察(chá )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·灌(guàn )夫(fū )传(chuán )》:“太(tài )后(hòu )亦(yì )已(yǐ )使(shǐ )人(rén )候(hòu )司(sī ),具(jù )以(yǐ )语(yǔ )太(tài )后(hòu )。”按(àn ),《史(shǐ )记(jì )·魏(wèi )其(qí )武(wǔ )安(ān )侯(hóu )列(liè )传(chuán )》作(zuò )“候(hòu )伺(sì )”。

2.通(tōng )“伺(sì )”。守(shǒu )候(hòu );等(děng )待(dài )。

《鬼(guǐ )谷(gǔ )子(zǐ )·反(fǎn )应(yīng )》:“其(qí )张(zhāng )罝(jū )网(wǎng )而(ér )取(qǔ )兽(shòu )也(yě ),多(duō )张(zhāng )其(qí )会(huì )而(ér )司(sī )之(zhī )。”

陶(táo )弘(hóng )景(jǐng )注(zhù ):“张(zhāng )网(wǎng )而(ér )司(sī )之(zhī ),彼(bǐ )兽(shòu )自(zì )得(dé )。”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·赵(zhào )策(cè )三(sān )》:“夫(fū )良(liáng )商(shāng )不(bú )与(yǔ )人(rén )争(zhēng )买(mǎi )卖(mài )之(zhī )贾(jiǎ ),而(ér )谨(jǐn )司(sī )时(shí )。时(shí )贱(jiàn )而(ér )买(mǎi ),虽(suī )贵(guì )已(yǐ )贱(jiàn )矣(yǐ );时(shí )贵(guì )而(ér )卖(mài ),虽(suī )贱(jiàn )已(yǐ )贵(guì )矣(yǐ )。”

3.同(tóng )“嗣(sì )”。继(jì )承(chéng )。

阅读:2550

●司(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库