宥【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 宥

宥(yòu )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

yòu

〡ㄡˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》于(yú )救(jiù )切(qiē ),去(qù )宥(yòu ),云(yún )。〕

1.宽(kuān )仁(rén );宽(kuān )待(dài )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·在(zài )宥(yòu )》:“闻(wén )在(zài )宥(yòu )天(tiān )下(xià ),不(bú )闻(wén )治(zhì )天(tiān )下(xià )也(yě )。”

郭(guō )象(xiàng )注(zhù ):“宥(yòu )使(shǐ )自(zì )在(zài )则(zé )治(zhì )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“宥(yòu ),宽(kuān )也(yě );在(zài ),自(zì )在(zài )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《答(dá )难(nán )养(yǎng )生(shēng )论(lùn )》:“圣(shèng )人(rén )不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )临(lín )天(tiān )下(xià ),以(yǐ )万(wàn )物(wù )为(wéi )心(xīn ),在(zài )宥(yòu )群(qún )生(shēng )。”参(cān )见(jiàn )“宥(yòu )密(mì )”。

2.宽(kuān )恕(shù );赦(shè )免(miǎn )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“流(liú )宥(yòu )五(wǔ )刑(xíng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“宥(yòu ),宽(kuān )也(yě )。以(yǐ )流(liú )放(fàng )之(zhī )法(fǎ )宽(kuān )五(wǔ )刑(xíng )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )三(sān )年(nián )》:“二(èr )国(guó )图(tú )其(qí )社(shè )稷(jì ),而(ér )求(qiú )纾(shū )其(qí )民(mín ),各(gè )惩(chéng )其(qí )忿(fèn ),以(yǐ )相(xiàng )宥(yòu )也(yě ),两(liǎng )释(shì )纍(lèi )囚(qiú ),以(yǐ )成(chéng )其(qí )好(hǎo )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“宥(yòu ),赦(shè )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )朝(cháo )威(wēi )《柳(liǔ )毅(yì )传(chuán )》:“﹝钱(qián )塘(táng )君(jūn )﹞然(rán )后(hòu )回(huí )告(gào )兄(xiōng )曰(yuē ):‘向(xiàng )者(zhě )辰(chén )发(fā )灵(líng )虚(xū ),已(yǐ )至(zhì )泾(jīng )阳(yáng ),午(wǔ )战(zhàn )于(yú )彼(bǐ ),未(wèi )还(hái )于(yú )此(cǐ )。中(zhōng )间(jiān )驰(chí )至(zhì )九(jiǔ )天(tiān ),以(yǐ )告(gào )上(shàng )帝(dì )。帝(dì )知(zhī )其(qí )冤(yuān ),而(ér )宥(yòu )其(qí )失(shī ),前(qián )所(suǒ )谴(qiǎn )责(zé ),因(yīn )而(ér )获(huò )免(miǎn )。’”叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《穷(qióng )愁(chóu )》:“阿(ā )松(sōng )曰(yuē ):‘此(cǐ )袄(ǎo )敝(bì )旧(jiù )无(wú )温(wēn ),仍(réng )请(qǐng )吾(wú )母(mǔ )加(jiā )体(tǐ ),儿(ér )罪(zuì )戾(lì )滋(zī )重(zhòng ),乞(qǐ )母(mǔ )宥(yòu )之(zhī )也(yě )。’”

3.宏(hóng )深(shēn );深(shēn )邃(suì )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·昊(hào )天(tiān )有(yǒu )成(chéng )命(mìng )》“夙(sù )夜(yè )基(jī )命(mìng )宥(yòu )密(mì )”宋(sòng )朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“宥(yòu ),宏(hóng )深(shēn )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“宥(yòu )密(mì )”、“宥(yòu )地(dì )”、“宥(yòu )府(fǔ )”。

4.通(tōng )“祐(yòu )”。保(bǎo )佑(yòu )。

《管(guǎn )子(zǐ )·侈(chǐ )靡(mí )》:“公(gōng )曰(yuē ):‘国(guó )门(mén )则(zé )塞(sāi ),百(bǎi )姓(xìng )讙(huān )敖(áo ),胡(hú )以(yǐ )备(bèi )之(zhī )?择(zé )天(tiān )下(xià )之(zhī )所(suǒ )宥(yòu ),择(zé )鬼(guǐ )神(shén )之(zhī )所(suǒ )当(dāng ),择(zé )人(rén )之(zhī )所(suǒ )戴(dài ),而(ér )亟(jí )付(fù )其(qí )身(shēn ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )安(ān )之(zhī )也(yě )。’”王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·管(guǎn )子(zǐ )六(liù )》:“天(tiān )下(xià )之(zhī )所(suǒ )宥(yòu ),当(dāng )作(zuò )天(tiān )之(zhī )所(suǒ )宥(yòu )……‘宥(yòu )’读(dú )为(wéi )自(zì )天(tiān )祐(yòu )之(zhī )之(zhī )‘祐(yòu )’。”

《汉(hàn )书(shū )·礼(lǐ )乐(lè )志(zhì )》:“神(shén )若(ruò )宥(yòu )之(zhī ),传(chuán )世(shì )无(wú )疆(jiāng )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“宥(yòu ),祐(yòu )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《贺(hè )进(jìn )士(shì )王(wáng )参(cān )元(yuán )失(shī )火(huǒ )书(shū )》:“十(shí )年(nián )之(zhī )相(xiàng )知(zhī ),不(bú )若(ruò )兹(zī )火(huǒ )一(yī )夕(xī )之(zhī )为(wéi )足(zú )下(xià )誉(yù )也(yě )。宥(yòu )而(ér )彰(zhāng )之(zhī ),使(shǐ )夫(fū )蓄(xù )于(yú )心(xīn )者(zhě )咸(xián )得(dé )开(kāi )其(qí )喙(huì )。”

5.通(tōng )“侑(yòu )”。酬(chóu )酢(zuò );劝(quàn )食(shí )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·大(dà )司(sī )乐(lè )》:“王(wáng )大(dà )食(shí ),三(sān )宥(yòu ),皆(jiē )令(lìng )奏(zòu )钟(zhōng )鼓(gǔ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“大(dà )食(shí ),朔(shuò )月(yuè )月(yuè )半(bàn ),以(yǐ )乐(lè )宥(yòu )食(shí )时(shí )也(yě )。宥(yòu ),犹(yóu )劝(quàn )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )十(shí )八(bā )年(nián )》:“虢(guó )公(gōng )、晋(jìn )侯(hóu )朝(cháo )王(wáng ),王(wáng )飨(xiǎng )醴(lǐ ),命(mìng )之(zhī )宥(yòu )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“宥(yòu ),助(zhù )也(yě )。所(suǒ )以(yǐ )助(zhù )欢(huān )敬(jìng )之(zhī )意(yì )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·春(chūn )秋(qiū )左(zuǒ )传(chuán )上(shàng )》:“《尔(ěr )雅(yǎ )》曰(yuē ):‘酬(chóu )、酢(zuò )、侑(yòu ),报(bào )也(yě )。’则(zé )侑(yòu )与(yǔ )酬(chóu )酢(zuò )同(tóng )义(yì )。命(mìng )之(zhī )侑(yòu )者(zhě ),其(qí )命(mìng )虢(guó )公(gōng )、晋(jìn )侯(hóu )与(yǔ )王(wáng )相(xiàng )酬(chóu )酢(zuò ),与(yǔ )或(huò )献(xiàn )或(huò )酢(zuò ),有(yǒu )施(shī )报(bào )之(zhī )义(yì ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )侑(yòu )。命(mìng )之(zhī )侑(yòu )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )亲(qīn )之(zhī )也(yě )。

僖(xī )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )《传(chuán )》:‘晋(jìn )侯(hóu )朝(cháo )王(wáng ),王(wáng )享(xiǎng )醴(lǐ ),命(mìng )晋(jìn )侯(hóu )宥(yòu )。’其(qí )为(wéi )命(mìng )晋(jìn )侯(hóu )与(yǔ )王(wáng )相(xiàng )酬(chóu )酢(zuò ),较(jiào )然(rán )甚(shèn )明(míng )。若(ruò )谓(wèi )助(zhù )以(yǐ )币(bì )帛(bó ),则(zé )《传(chuán )》但(dàn )云(yún ):‘王(wáng )享(xiǎng )醴(lǐ ),宥(yòu )之(zhī )’可(kě )矣(yǐ ),何(hé )须(xū )云(yún ):‘命(mìng )晋(jìn )侯(hóu )宥(yòu )’乎(hū )?”汉(hàn )焦(jiāo )赣(gàn )《易(yì )林(lín )·涣(huàn )之(zhī )节(jiē )》:“天(tiān )山(shān )紫(zǐ )芝(zhī ),雍(yōng )梁(liáng )朱(zhū )草(cǎo )。长(zhǎng )生(shēng )和(hé )气(qì ),王(wáng )以(yǐ )为(wéi )宝(bǎo )。公(gōng )尸(shī )宥(yòu )食(shí ),福(fú )禄(lù )来(lái )处(chù )。”

6.通(tōng )“囿(yòu )”。局(jú )限(xiàn );蔽(bì )碍(ài )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·天(tiān )下(xià )》:“接(jiē )万(wàn )物(wù )以(yǐ )别(bié )宥(yòu )为(wéi )始(shǐ )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“宥(yòu ),区(qū )域(yù )也(yě )。始(shǐ ),本(běn )也(yě )。置(zhì )立(lì )名(míng )教(jiāo )应(yīng )接(jiē )人(rén )间(jiān ),而(ér )区(qū )别(bié )万(wàn )有(yǒu ),用(yòng )斯(sī )为(wéi )本(běn )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·去(qù )宥(yòu )》:“邻(lín )父(fù )有(yǒu )与(yǔ )人(rén )邻(lín )者(zhě )。有(yǒu )枯(kū )梧(wú )树(shù ),其(qí )邻(lín )之(zhī )父(fù )言(yán )梧(wú )树(shù )之(zhī )不(bú )善(shàn )也(yě ),邻(lín )人(rén )遽(jù )伐(fá )之(zhī )。邻(lín )父(fù )因(yīn )请(qǐng )而(ér )以(yǐ )为(wéi )薪(xīn ),其(qí )人(rén )不(bú )说(shuō ),曰(yuē ):‘邻(lín )者(zhě )若(ruò )此(cǐ )其(qí )险(xiǎn )也(yě ),岂(qǐ )可(kě )为(wéi )之(zhī )邻(lín )哉(zāi )!’此(cǐ )有(yǒu )所(suǒ )宥(yòu )也(yě )。”

毕(bì )沅(yuán )注(zhù ):“疑(yí )宥(yòu )与(yǔ )囿(yòu )同(tóng ),谓(wèi )有(yǒu )所(suǒ )拘(jū )碍(ài )而(ér )识(shí )不(bú )广(guǎng )也(yě )。以(yǐ )下(xià )文(wén )观(guān )之(zhī ),犹(yóu )言(yán )蔽(bì )耳(ěr )。”

7.通(tōng )“右(yòu )”。参(cān )见(jiàn )“宥(yòu )坐(zuò )之(zhī )器(qì )”。

8.姓(xìng )。

明(míng )洪(hóng )武(wǔ )时(shí )有(yǒu )有(yǒu )日(rì )兴(xìng ),上(shàng )加(jiā )“宀(bǎo )”,赐(cì )姓(xìng )“宥(yòu )”,为(wéi )“宥(yòu )”姓(xìng )之(zhī )始(shǐ )。见(jiàn )《续(xù )通(tōng )志(zhì )·氏(shì )族(zú )略(luè )》。

阅读:3727

●宥(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库