益【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 益

益(yì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );

yì

〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》伊(yī )昔(xī )切(qiē ),入(rù )昔(xī ),影(yǐng )。〕

1.“溢(yì )”的(de )古(gǔ )字(zì )。水(shuǐ )从(cóng )器(qì )中(zhōng )漫(màn )出(chū )。引(yǐn )申(shēn )为(wéi )水(shuǐ )涨(zhǎng )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·察(chá )今(jīn )》:“澭(yōng )水(shuǐ )暴(bào )益(yì )。”

2.“溢(yì )”的(de )古(gǔ )字(zì )。骄(jiāo )溢(yì )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·列(liè )御(yù )寇(kòu )》:“故(gù )有(yǒu )貌(mào )愿(yuàn )而(ér )益(yì )。”

俞(yú )樾(yuè )《诸(zhū )子(zǐ )平(píng )议(yì )·庄(zhuāng )子(zǐ )三(sān )》:“益(yì ),当(dāng )作(zuò )溢(yì )。溢(yì )之(zhī )言(yán )骄(jiāo )溢(yì )也(yě )。

《荀(xún )子(zǐ )·不(bú )苟(gǒu )》‘以(yǐ )骄(jiāo )溢(yì )人(rén )’是(shì )也(yě )。谨(jǐn )愿(yuàn )与(yǔ )骄(jiāo )溢(yì ),义(yì )正(zhèng )相(xiàng )反(fǎn )。”

3.“溢(yì )”的(de )古(gǔ )字(zì )。淹(yān )灭(miè )。

《北(běi )史(shǐ )·李(lǐ )询(xún )传(chuán )》:“卫(wèi )王(wáng )直(zhí )作(zuò )乱(luàn ),焚(fén )肃(sù )章(zhāng )门(mén ),询(xún )于(yú )内(nèi )益(yì )火(huǒ ),故(gù )贼(zéi )不(bú )得(dé )入(rù )。”

4.增(zēng )加(jiā )。

《易(yì )·谦(qiān )》:“天(tiān )道(dào )亏(kuī )盈(yíng )而(ér )益(yì )谦(qiān )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“减(jiǎn )损(sǔn )盈(yíng )满(mǎn )而(ér )增(zēng )益(yì )谦(qiān )退(tuì )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )下(xià )》:“﹝郄(qiè )氏(shì )﹞有(yǒu )是(shì )宠(chǒng )也(yě ),而(ér )益(yì )之(zhī )以(yǐ )三(sān )怨(yuàn ),其(qí )谁(shuí )能(néng )忍(rěn )之(zhī )!”韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“益(yì ),犹(yóu )加(jiā )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )鲍(bào )照(zhào )《拟(nǐ )行(háng )路(lù )难(nán )》诗(shī )之(zhī )九(jiǔ ):“还(hái )君(jūn )金(jīn )钗(chāi )玳(dài )瑁(mào )簪(zān ),不(bú )忍(rěn )见(jiàn )此(cǐ )益(yì )愁(chóu )思(sī )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《请(qǐng )西(xī )北(běi )择(zé )将(jiāng )东(dōng )南(nán )益(yì )兵(bīng )札(zhá )子(zǐ )》:“窃(qiè )以(yǐ )谓(wèi )西(xī )北(běi )之(zhī )宜(yí ),当(dāng )择(zé )将(jiāng )率(lǜ );东(dōng )南(nán )之(zhī )备(bèi ),当(dāng )益(yì )戍(shù )兵(bīng )。”

5.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )进(jìn )一(yī )步(bù )或(huò )进(jìn )一(yī )层(céng )。

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )路(lù )》:“子(zǐ )路(lù )问(wèn )政(zhèng ),子(zǐ )曰(yuē ):‘先(xiān )之(zhī )劳(láo )之(zhī )。’请(qǐng )益(yì )。曰(yuē ):‘无(wú )倦(juàn )。’”请(qǐng )益(yì ),谓(wèi )请(qǐng )求(qiú )进(jìn )一(yī )步(bù )解(jiě )释(shì )。

6.赏(shǎng )赐(cì )。

《易(yì )·损(sǔn )》:“或(huò )益(yì )之(zhī )十(shí )朋(péng )之(zhī )龟(guī ),弗(fú )克(kè )违(wéi )。”

闻(wén )一(yī )多(duō )新(xīn )义(yì ):“或(huò )益(yì )之(zhī )十(shí )朋(péng )之(zhī )龟(guī ),亦(yì )即(jí )锡(xī )之(zhī )十(shí )朋(péng )之(zhī )龟(guī )。”

《墨(mò )子(zǐ )·号(hào )令(lìng )》:“寇(kòu )去(qù ),事(shì )已(yǐ ),塞(sāi )祷(dǎo ),守(shǒu )以(yǐ )令(lìng )益(yì )邑(yì )中(zhōng )豪(háo )杰(jié )力(lì )斗(dòu )诸(zhū )有(yǒu )功(gōng )者(zhě )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ ):“益(yì ),犹(yóu )言(yán )加(jiā )赏(shǎng )也(yě )。”

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·境(jìng )内(nèi )》:“能(néng )得(dé )甲(jiǎ )首(shǒu )一(yī )者(zhě ),赏(shǎng )爵(jué )一(yī )级(jí ),益(yì )田(tián )一(yī )顷(qǐng ),益(yì )宅(zhái )九(jiǔ )亩(mǔ )。”

7.进(jìn )益(yì );长(zhǎng )进(jìn )。

《论(lùn )语(yǔ )·宪(xiàn )问(wèn )》:“益(yì )者(zhě )与(yǔ )?”皇(huáng )侃(kǎn )疏(shū ):“是(shì )自(zì )求(qiú )进(jìn )益(yì )之(zhī )道(dào )也(yě )与(yǔ )?”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《唐(táng )故(gù )秘(mì )书(shū )少(shǎo )监(jiān )独(dú )孤(gū )府(fǔ )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“始(shǐ )微(wēi )有(yǒu )知(zhī ),则(zé )好(hǎo )学(xué )问(wèn )……月(yuè )开(kāi )日(rì )益(yì ),卓(zhuó )然(rán )早(zǎo )成(chéng )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·武(wǔ )技(jì )》:“僧(sēng )问(wèn ):‘汝(rǔ )益(yì )乎(hū )?’曰(yuē ):‘益(yì )矣(yǐ )。师(shī )所(suǒ )能(néng )者(zhě ),我(wǒ )已(yǐ )尽(jìn )能(néng )之(zhī )。’”

8.补(bǔ )助(zhù );援(yuán )助(zhù )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·秦(qín )策(cè )二(èr )》:“于(yú )是(shì )出(chū )私(sī )金(jīn )以(yǐ )益(yì )公(gōng )赏(shǎng )。”

姚(yáo )宏(hóng )注(zhù ):“益(yì ),助(zhù )也(yě )。”

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·郭(guō )子(zǐ )仪(yí )传(chuán )》:“禄(lù )山(shān )闻(wén )思(sī )明(míng )败(bài ),乃(nǎi )以(yǐ )精(jīng )兵(bīng )益(yì )之(zhī )。”

9.多(duō )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )三(sān )》:“可(kě )以(yǐ )益(yì )割(gē )于(yú )楚(chǔ )。”

姚(yáo )宏(hóng )注(zhù ):“益(yì ),多(duō )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·白(bái )起(qǐ )王(wáng )翦(jiǎn )列(liè )传(chuán )》:“武(wǔ )安(ān )君(jūn )所(suǒ )为(wéi )秦(qín )战(zhàn )胜(shèng )攻(gōng )取(qǔ )者(zhě )七(qī )十(shí )馀(yú )城(chéng )……虽(suī )周(zhōu )、召(zhào )、吕(lǚ )望(wàng )之(zhī )功(gōng )不(bú )益(yì )于(yú )此(cǐ )矣(yǐ )。”

《魏(wèi )书(shū )·高(gāo )祖(zǔ )纪(jì )上(shàng )》:“诸(zhū )州(zhōu )郡(jùn )课(kè )民(mín )益(yì )种(zhǒng )菜(cài )果(guǒ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《凤(fèng )翔(xiáng )陇(lǒng )州(zhōu )节(jiē )度(dù )使(shǐ )李(lǐ )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“益(yì )市(shì )耕(gēng )牛(niú ),铸(zhù )鎛(bó )钐(shān )鉏(chú )斸(zhú ),以(yǐ )给(gěi )农(nóng )之(zhī )不(bú )能(néng )自(zì )具(jù )者(zhě )。”

10.富(fù )饶(ráo )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·贵(guì )当(dāng )》:“观(guān )布(bù )衣(yī )也(yě ),其(qí )友(yǒu )皆(jiē )孝(xiào )悌(tì )、纯(chún )谨(jǐn )、畏(wèi )令(lìng ),如(rú )此(cǐ )者(zhě ),其(qí )家(jiā )必(bì )日(rì )益(yì ),身(shēn )必(bì )日(rì )荣(róng )矣(yǐ )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“益(yì ),富(fù )也(yě )。”

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )九(jiǔ ):“如(rú )此(cǐ )者(zhě )家(jiā )必(bì )日(rì )益(yì ),而(ér )身(shēn )日(rì )安(ān ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )吉(jí )人(rén )者(zhě )也(yě )。”

11.利(lì )益(yì );好(hǎo )处(chù )。

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“满(mǎn )招(zhāo )损(sǔn ),谦(qiān )受(shòu )益(yì )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )上(shàng )》:“助(zhù )之(zhī )长(zhǎng )者(zhě ),揠(yà )苗(miáo )者(zhě )也(yě )。非(fēi )徒(tú )无(wú )益(yì ),而(ér )又(yòu )害(hài )之(zhī )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·贤(xián )媛(yuán )》:“汝(rǔ )为(wéi )吏(lì ),以(yǐ )官(guān )物(wù )见(jiàn )饷(xiǎng ),非(fēi )唯(wéi )不(bú )益(yì ),乃(nǎi )增(zēng )吾(wú )忧(yōu )也(yě )。”

12.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )有(yǒu )益(yì )。

《论(lùn )语(yǔ )·季(jì )氏(shì )》:“益(yì )者(zhě )三(sān )友(yǒu )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·谐(xié )隐(yǐn )》:“会(huì )义(yì )适(shì )时(shí ),颇(pō )益(yì )讽(fěng )诫(jiè )。”

13.副(fù )词(cí )。更(gèng )加(jiā )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )七(qī )年(nián )》:“国(guó )人(rén )益(yì )惧(jù )。”

《史(shǐ )记(jì )·伯(bó )夷(yí )列(liè )传(chuán )》:“伯(bó )夷(yí )、叔(shū )齐(qí )虽(suī )贤(xián ),得(dé )夫(fū )子(zǐ )而(ér )名(míng )益(yì )彰(zhāng )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《澶(chán )州(zhōu )》诗(shī ):“戈(gē )甲(jiǎ )久(jiǔ )已(yǐ )销(xiāo ),澶(chán )人(rén )益(yì )憔(qiáo )悴(cuì )。”

14.副(fù )词(cí )。逐(zhú )渐(jiàn )。

《礼(lǐ )记(jì )·坊(fāng )记(jì )》:“故(gù )乱(luàn )益(yì )亡(wáng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“益(yì ),渐(jiàn )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·苏(sū )武(wǔ )传(chuán )》:“武(wǔ )益(yì )愈(yù ),单(dān )于(yú )使(shǐ )使(shǐ )晓(xiǎo )武(wǔ )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《本(běn )朝(cháo )政(zhèng )要(yào )策(cè )·文(wén )馆(guǎn )》:“闾(lǘ )巷(xiàng )山(shān )林(lín )之(zhī )藏(cáng ),稍(shāo )稍(shāo )益(yì )出(chū ),天(tiān )下(xià )图(tú )书(shū )始(shǐ )复(fù )聚(jù )。”

15.通(tōng )“隘(ài )”。阻(zǔ )塞(sāi )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·板(bǎn )》:“携(xié )无(wú )曰(yuē )益(yì ),牖(yǒu )民(mín )孔(kǒng )易(yì )。”

俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·毛(máo )诗(shī )四(sì )》:“《释(shì )名(míng )·释(shì )州(zhōu )国(guó )》曰(yuē ):‘益(yì ),厄(è )也(yě )。’《古(gǔ )微(wēi )书(shū )》引(yǐn )《春(chūn )秋(qiū )元(yuán )命(mìng )苞(bāo )》曰(yuē ):‘益(yì )之(zhī )言(yán )隘(ài )也(yě )。’隘(ài )与(yǔ )厄(è )通(tōng )……‘携(xié )无(wú )曰(yuē )益(yì )’,言(yán )如(rú )取(qǔ )如(rú )携(xié ),无(wú )曰(yuē )有(yǒu )所(suǒ )阻(zǔ )塞(sāi )也(yě )。”

16.通(tōng )“嗌(ài )”。咽(yān )喉(hóu )窒(zhì )塞(sāi )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·审(shěn )时(shí )》:“得(dé )时(shí )之(zhī )稻(dào )……舂(chōng )之(zhī )易(yì )而(ér )食(shí )之(zhī )香(xiāng )。如(rú )此(cǐ )者(zhě )不(bú )益(yì )。”

许(xǔ )维(wéi )遹(yù )集(jí )释(shì )引(yǐn )李(lǐ )慈(cí )铭(míng )曰(yuē ):“益(yì )即(jí )嗌(ài )字(zì )。”

17.通(tōng )“翳(yì )”。掩(yǎn )。

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·劝(quàn )学(xué )》:“益(yì )口(kǒu )笑(xiào )。”

俞(yú )樾(yuè )《诸(zhū )子(zǐ )平(píng )议(yì )·贾(jiǎ )子(zǐ )二(èr )》:“益(yì )读(dú )为(wéi )翳(yì )。

《尧(yáo )典(diǎn )》之(zhī )益(yì ),《秦(qín )本(běn )纪(jì )》作(zuò )翳(yì ),是(shì )其(qí )例(lì )也(yě )。

《方(fāng )言(yán )》曰(yuē ):‘翳(yì ),掩(yǎn )也(yě )。’翳(yì )口(kǒu )笑(xiào ),即(jí )掩(yǎn )口(kǒu )笑(xiào )也(yě )。”

18.《易(yì )》卦(guà )名(míng )。六(liù )十(shí )四(sì )卦(guà )之(zhī )一(yī )。

《易(yì )·益(yì )》:“益(yì ),利(lì )有(yǒu )攸(yōu )往(wǎng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“益(yì )者(zhě ),增(zēng )足(zú )之(zhī )名(míng ),损(sǔn )上(shàng )益(yì )下(xià ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )益(yì )。”

19.人(rén )名(míng )。即(jí )伯(bó )益(yì )。相(xiàng )传(chuán )为(wéi )尧(yáo )舜(shùn )时(shí )大(dà )臣(chén )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“帝(dì )曰(yuē ):‘俞(yú )!咨(zī )益(yì ),汝(rǔ )作(zuò )朕(zhèn )虞(yú )。’”南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·丽(lì )辞(cí )》:“益(yì )陈(chén )谟(mó )云(yún ):满(mǎn )招(zhāo )损(sǔn ),谦(qiān )受(shòu )益(yì )。”

20.古(gǔ )代(dài )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )名(míng )。州(zhōu )名(míng )。

汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )所(suǒ )置(zhì )十(shí )三(sān )刺(cì )史(shǐ )部(bù )之(zhī )一(yī )。参(cān )阅(yuè )《汉(hàn )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )下(xià )》。

21.古(gǔ )代(dài )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )名(míng )。路(lù )名(míng )。

宋(sòng )置(zhì )。参(cān )阅(yuè )《宋(sòng )史(shǐ )·真(zhēn )宗(zōng )纪(jì )》。

22.姓(xìng )。见(jiàn )《通(tōng )志(zhì )·氏(shì )族(zú )五(wǔ )》。

阅读:3885

●益(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库