乃【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 乃

乃(nǎi )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):2画(huà );

(参(cān )见(jiàn )迺(nǎi ))

I

n·i

ㄋㄞˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》奴(nú )亥(hài )切(qiē ),上(shàng )海(hǎi ),泥(ní )。〕

1.代(dài )词(cí )。你(nǐ );你(nǐ )的(de )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“帝(dì )曰(yuē ):‘格(gé )!汝(rǔ )舜(shùn )。询(xún )事(shì )考(kǎo )言(yán ),乃(nǎi )言(yán )厎(dǐ )可(kě )绩(jì ),三(sān )载(zǎi )。’”孔(kǒng )传(chuán ):“乃(nǎi ),汝(rǔ )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“往(wǎng )践(jiàn )乃(nǎi )职(zhí ),无(wú )逆(nì )朕(zhèn )命(mìng )。”

2.代(dài )词(cí )。其(qí ),他(tā )的(de )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·宋(sòng )汉(hàn )传(chuán )》:“太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )宋(sòng )汉(hàn )清(qīng )修(xiū )雪(xuě )白(bái ),正(zhèng )直(zhí )无(wú )邪(xié )……予(yǔ )录(lù )乃(nǎi )勳(xūn ),引(yǐn )登(dēng )九(jiǔ )列(liè )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )四(sì )回(huí ):“令(lìng )其(qí )读(dú )书(shū ),较(jiào )之(zhī )乃(nǎi )兄(xiōng ),竟(jìng )高(gāo )十(shí )倍(bèi )。”

茅(máo )盾(dùn )《锻(duàn )炼(liàn )》三(sān ):“便(biàn )是(shì )深(shēn )知(zhī )乃(nǎi )兄(xiōng )为(wéi )人(rén )的(de )仲(zhòng )平(píng )也(yě )觉(jiào )得(dé )这(zhè )样(yàng )的(de )‘好(hǎo )整(zhěng )以(yǐ )暇(xiá )’未(wèi )免(miǎn )过(guò )了(le )点(diǎn )分(fèn )。”

3.代(dài )词(cí )。如(rú )此(cǐ );这(zhè )样(yàng )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·大(dà )宗(zōng )师(shī )》:“孟(mèng )孙(sūn )氏(shì )特(tè )觉(jiào )人(rén )哭(kū )亦(yì )哭(kū ),是(shì )自(zì )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )乃(nǎi )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě ):“乃(nǎi ),犹(yóu )言(yán )如(rú )此(cǐ )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·赏(shǎng )誉(yù )》:“谢(xiè )车(chē )骑(qí )问(wèn )谢(xiè )公(gōng ):‘真(zhēn )长(zhǎng )性(xìng )至(zhì )峭(qiào ),何(hé )足(zú )乃(nǎi )重(zhòng )?’”

4.副(fù )词(cí )。就(jiù )是(shì );原(yuán )来(lái )是(shì );才(cái )是(shì )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“无(wú )伤(shāng )也(yě ),是(shì )乃(nǎi )仁(rén )术(shù )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )列(liè )传(chuán )》:“始(shǐ )以(yǐ )薛(xuē )公(gōng )为(wéi )魁(kuí )然(rán )也(yě ),今(jīn )视(shì )之(zhī ),乃(nǎi )眇(miǎo )小(xiǎo )丈(zhàng )夫(fū )耳(ěr )。”

清(qīng )秋(qiū )瑾(jǐn )《〈中(zhōng )国(guó )女(nǚ )报(bào )〉发(fā )刊(kān )辞(cí )》:“危(wēi )险(xiǎn )而(ér )不(bú )知(zhī )危(wēi )险(xiǎn ),是(shì )乃(nǎi )真(zhēn )危(wēi )险(xiǎn )。”

5.副(fù )词(cí )。却(què )。

《书(shū )·康(kāng )诰(gào )》:“有(yǒu )厥(jué )罪(zuì )小(xiǎo ),乃(nǎi )不(bú )可(kě )不(bú )杀(shā )。”

《诗(shī )·郑(zhèng )风(fēng )·山(shān )有(yǒu )扶(fú )苏(sū )》:“不(bú )见(jiàn )子(zǐ )都(dōu ),乃(nǎi )见(jiàn )狂(kuáng )且(qiě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《师(shī )说(shuō )》:“巫(wū )医(yī )乐(lè )师(shī )百(bǎi )工(gōng )之(zhī )人(rén ),君(jūn )子(zǐ )不(bú )齿(chǐ ),今(jīn )其(qí )智(zhì )乃(nǎi )反(fǎn )不(bú )能(néng )及(jí ),其(qí )可(kě )怪(guài )也(yě )欤(yú )!”清(qīng )王(wáng )士(shì )禛(zhēn )《香(xiāng )祖(zǔ )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )十(shí ):“吾(wú )乡(xiāng )三(sān )十(shí )年(nián )前(qián )冬(dōng )至(zhì )节(jiē )祀(sì )先(xiān )贺(hè )岁(suì ),与(yǔ )除(chú )夕(xī )、元(yuán )旦(dàn )同(tóng ),近(jìn )乃(nǎi )不(bú )行(háng ),亦(yì )不(bú )知(zhī )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )然(rán )也(yě )。”

叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《穷(qióng )愁(chóu )》:“后(hòu )至(zhì )者(zhě )乃(nǎi )弗(fú )及(jí )遁(dùn )。”

6.副(fù )词(cí )。竟(jìng )然(rán );居(jū )然(rán )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )四(sì )》:“先(xiān )生(shēng )不(bú )羞(xiū ),乃(nǎi )有(yǒu )意(yì )欲(yù )为(wéi )收(shōu )责(zé )于(yú )薛(xuē )乎(hū )?”晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《桃(táo )花(huā )源(yuán )记(jì )》:“问(wèn )今(jīn )是(shì )何(hé )世(shì ),乃(nǎi )不(bú )知(zhī )有(yǒu )汉(hàn ),无(wú )论(lùn )魏(wèi )晋(jìn )。”

宋(sòng )张(zhāng )俞(yú )《骊(lí )仙(xiān )记(jì )》:“安(ān )禄(lù )山(shān )夷(yí )狄(dí )贱(jiàn )物(wù ),受(shòu )恩(ēn )主(zhǔ )上(shàng ),蒙(méng )爱(ài )贵(guì )妃(fēi ),乃(nǎi )敢(gǎn )悖(bèi )慢(màn )如(rú )此(cǐ )!”清(qīng )梁(liáng )章(zhāng )钜(jù )《归(guī )田(tián )琐(suǒ )记(jì )·鼇(áo )拜(bài )》:“以(yǐ )势(shì )燄(yàn )熏(xūn )灼(zhuó )之(zhī )权(quán )奸(jiān ),乃(nǎi )执(zhí )于(yú )十(shí )数(shù )小(xiǎo )儿(ér )之(zhī )手(shǒu )。”

7.副(fù )词(cí )。尚(shàng )且(qiě )。

《书(shū )·大(dà )诰(gào )》:“厥(jué )子(zǐ )乃(nǎi )弗(fú )肯(kěn )堂(táng ),矧(shěn )肯(kěn )构(gòu )?”汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《新(xīn )序(xù )·杂(zá )事(shì )五(wǔ )》:“夫(fū )政(zhèng )不(bú )平(píng )也(yě ),乃(nǎi )斩(zhǎn )伐(fá )四(sì )国(guó ),而(ér )说(shuō )二(èr )人(rén )乎(hū )?”

8.副(fù )词(cí )。岂(qǐ );难(nán )道(dào )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )年(nián )》:“或(huò )主(zhǔ )彊(jiāng )直(zhí ),难(nán )乃(nǎi )不(bú )生(shēng )?”王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )传(chuán )释(shì )词(cí )》卷(juàn )六(liù ):“乃(nǎi ),犹(yóu )宁(níng )也(yě )……虽(suī )或(huò )主(zhǔ )彊(jiāng )直(zhí )之(zhī )人(rén ),宁(níng )不(bú )生(shēng )难(nán )乎(hū )?”

《公(gōng )孙(sūn )龙(lóng )子(zǐ )·迹(jì )府(fǔ )》:“而(ér )王(wáng )一(yī )以(yǐ )为(wéi )臣(chén ),一(yī )不(bú )以(yǐ )为(wéi )臣(chén ),则(zé )向(xiàng )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )士(shì )者(zhě ),乃(nǎi )非(fēi )士(shì )乎(hū )?”

9.副(fù )词(cí )。仅(jǐn )仅(jǐn );只(zhī )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·义(yì )赏(shǎng )》:“天(tiān )下(xià )胜(shèng )者(zhě )众(zhòng )矣(yǐ )!而(ér )霸(bà )者(zhě )乃(nǎi )五(wǔ )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“乃(nǎi )犹(yóu )裁(cái )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·项(xiàng )羽(yǔ )本(běn )纪(jì )》:“至(zhì )东(dōng )城(chéng ),乃(nǎi )有(yǒu )二(èr )十(shí )八(bā )骑(qí )。”

10.副(fù )词(cí )。才(cái )。

《书(shū )·盘(pán )庚(gēng )上(shàng )》:“若(ruò )农(nóng )服(fú )田(tián )力(lì )穑(sè ),乃(nǎi )亦(yì )有(yǒu )秋(qiū )。”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )四(sì )》:“先(xiān )生(shēng )所(suǒ )为(wéi )文(wén )市(shì )义(yì )者(zhě ),乃(nǎi )今(jīn )日(rì )见(jiàn )之(zhī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )十(shí )二(èr )郎(láng )文(wén )》:“年(nián )月(yuè )日(rì ),季(jì )父(fù )愈(yù ),闻(wén )汝(rǔ )丧(sàng )之(zhī )七(qī )日(rì ),乃(nǎi )能(néng )衔(xián )哀(āi )致(zhì )诚(chéng ),使(shǐ )建(jiàn )中(zhōng )远(yuǎn )具(jù )时(shí )羞(xiū )之(zhī )奠(diàn ),告(gào )汝(rǔ )十(shí )二(èr )郎(láng )之(zhī )灵(líng )。”

清(qīng )王(wáng )士(shì )禛(zhēn )《池(chí )北(běi )偶(ǒu )谈(tán )·谈(tán )异(yì )六(liù )·超(chāo )然(rán )琅(láng )邪(xié )二(èr )台(tái )》:“又(yòu )台(tái )下(xià )入(rù )海(hǎi )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),复(fù )有(yǒu )一(yī )碑(bēi ),每(měi )海(hǎi )潮(cháo )退(tuì )时(shí ),乃(nǎi )可(kě )见(jiàn )。”

11.副(fù )词(cí )。始(shǐ );刚(gāng )刚(gāng )。

《大(dà )戴(dài )礼(lǐ )记(jì )·保(bǎo )傅(fù )》:“古(gǔ )之(zhī )王(wáng )者(zhě ),太(tài )子(zǐ )乃(nǎi )生(shēng ),固(gù )举(jǔ )之(zhī )礼(lǐ ),使(shǐ )士(shì )负(fù )之(zhī )。”

王(wáng )聘(pìn )珍(zhēn )解(jiě )诂(gǔ ):“乃(nǎi ),始(shǐ )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·月(yuè )令(lìng )》:“﹝仲(zhòng )春(chūn )之(zhī )月(yuè )﹞是(shì )月(yuè )也(yě )日(rì )夜(yè )分(fèn ),雷(léi )乃(nǎi )发(fā )声(shēng )。”

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·亲(qīn )疏(shū )危(wēi )乱(luàn )》:“陛(bì )下(xià )之(zhī )臣(chén ),虽(suī )有(yǒu )悍(hàn )如(rú )冯(féng )敬(jìng )者(zhě ),乃(nǎi )启(qǐ )其(qí )口(kǒu ),匕(bǐ )首(shǒu )已(yǐ )陷(xiàn )于(yú )胸(xiōng )矣(yǐ )。”

12.连(lián )词(cí )。表(biǎo )并(bìng )列(liè )。而(ér );又(yòu )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·养(yǎng )生(shēng )主(zhǔ )》:“奏(zòu )刀(dāo )騞(huō )然(rán ),莫(mò )不(bú )中(zhōng )音(yīn );合(hé )于(yú )《桑(sāng )林(lín )》之(zhī )舞(wǔ ),乃(nǎi )中(zhōng )《经(jīng )首(shǒu )》之(zhī )会(huì )。”

13.连(lián )词(cí )。表(biǎo )进(jìn )层(céng )。而(ér )且(qiě )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·韩(hán )策(cè )二(èr )》:“非(fēi )独(dú )政(zhèng )之(zhī )能(néng ),乃(nǎi )其(qí )姊(zǐ )者(zhě ),亦(yì )列(liè )女(nǚ )也(yě )。”

汉(hàn )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )《春(chūn )秋(qiū )繁(fán )露(lù )·玉(yù )杯(bēi )》:“非(fēi )直(zhí )不(bú )予(yǔ ),乃(nǎi )少(shǎo )恶(è )之(zhī )。”

14.连(lián )词(cí )。表(biǎo )选(xuǎn )择(zé )。还(hái )是(shì )。

《汉(hàn )书(shū )·文(wén )帝(dì )纪(jì )》:“意(yì )者(zhě )朕(zhèn )之(zhī )政(zhèng )有(yǒu )所(suǒ )失(shī )而(ér )行(háng )有(yǒu )过(guò )与(yǔ )?乃(nǎi )天(tiān )道(dào )有(yǒu )不(bú )顺(shùn ),地(dì )利(lì )或(huò )不(bú )得(dé ),人(rén )事(shì )多(duō )失(shī )和(hé ),鬼(guǐ )神(shén )废(fèi )不(bú )享(xiǎng )与(yǔ )。”

15.连(lián )词(cí )。表(biǎo )承(chéng )接(jiē )。于(yú )是(shì )。

《书(shū )·尧(yáo )典(diǎn )》:“乃(nǎi )命(mìng )羲(xī )和(hé )。”

蔡(cài )沉(chén )集(jí )传(chuán ):“乃(nǎi )者(zhě ),继(jì )事(shì )之(zhī )辞(cí )。”

《史(shǐ )记(jì )·陈(chén )涉(shè )世(shì )家(jiā )》:“守(shǒu )丞(chéng )死(sǐ ),乃(nǎi )入(rù )据(jù )陈(chén )。”

清(qīng )王(wáng )应(yīng )奎(kuí )《柳(liǔ )南(nán )随(suí )笔(bǐ )》卷(juàn )一(yī ):“未(wèi )几(jǐ )而(ér )庙(miào )门(mén )启(qǐ ),乃(nǎi )燃(rán )香(xiāng )烛(zhú )入(rù )拜(bài )。”

16.连(lián )词(cí )。表(biǎo )转(zhuǎn )折(shé )。然(rán )而(ér ),可(kě )是(shì )。

《三(sān )国(guó )演(yǎn )义(yì )》第(dì )六(liù )六(liù )回(huí ):“今(jīn )已(yǐ )得(dé )益(yì )州(zhōu ),则(zé )荆(jīng )州(zhōu )自(zì )应(yīng )见(jiàn )还(hái ),乃(nǎi )皇(huáng )叔(shū )但(dàn )肯(kěn )先(xiān )割(gē )三(sān )郡(jùn )。”

明(míng )徐(xú )弘(hóng )祖(zǔ )《徐(xú )霞(xiá )客(kè )游(yóu )记(jì )·游(yóu )黄(huáng )山(shān )日(rì )记(jì )》:“时(shí )夫(fū )僕(pú )俱(jù )阻(zǔ )险(xiǎn )行(háng )后(hòu ),余(yú )亦(yì )停(tíng )弗(fú )上(shàng );乃(nǎi )一(yī )路(lù )奇(qí )景(jǐng ),不(bú )觉(jiào )引(yǐn )余(yú )独(dú )往(wǎng )。”

清(qīng )赵(zhào )翼(yì )《二(èr )十(shí )二(èr )史(shǐ )札(zhá )记(jì )·史(shǐ )记(jì )汉(hàn )书(shū )二(èr )》:“使(shǐ )在(zài )后(hòu )世(shì ),岂(qǐ )不(bú )以(yǐ )妄(wàng )诞(dàn )得(dé )罪(zuì ),乃(nǎi )帝(dì )反(fǎn )伟(wěi )之(zhī )。”

17.连(lián )词(cí )。表(biǎo )假(jiǎ )设(shè )。若(ruò );如(rú )果(guǒ )。

《书(shū )·盘(pán )庚(gēng )中(zhōng )》:“汝(rǔ )万(wàn )民(mín )乃(nǎi )不(bú )生(shēng )生(shēng ),暨(jì )予(yǔ )一(yī )人(rén )猷(yóu )同(tóng )心(xīn )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )传(chuán )释(shì )词(cí )》卷(juàn )六(liù ):“乃(nǎi ),犹(yóu )若(ruò )也(yě )……言(yán )汝(rǔ )万(wàn )民(mín )若(ruò )不(bú )生(shēng )生(shēng )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·成(chéng )相(xiàng )》:“思(sī )乃(nǎi )精(jīng ),志(zhì )之(zhī )荣(róng )。”

汉(hàn )王(wáng )符(fú )《潜(qián )夫(fū )论(lùn )·明(míng )忠(zhōng )》:“乃(nǎi )张(zhāng )重(zhòng )利(lì )以(yǐ )诱(yòu )民(mín ),操(cāo )大(dà )威(wēi )以(yǐ )驱(qū )之(zhī ),则(zé )举(jǔ )世(shì )之(zhī )人(rén ),可(kě )令(lìng )冒(mào )白(bái )刃(rèn )而(ér )不(bú )恨(hèn ),赴(fù )汤(tāng )火(huǒ )而(ér )不(bú )难(nán )。”

清(qīng )黄(huáng )宗(zōng )羲(xī )《明(míng )夷(yí )待(dài )访(fǎng )录(lù )·原(yuán )法(fǎ )》:“乃(nǎi )必(bì )欲(yù )周(zhōu )旋(xuán )于(yú )此(cǐ )胶(jiāo )彼(bǐ )膝(xī )之(zhī )中(zhōng )以(yǐ )博(bó )宪(xiàn )章(zhāng )之(zhī )馀(yú )名(míng ),此(cǐ )俗(sú )儒(rú )之(zhī )剿(jiǎo )说(shuō )也(yě )。”

18.助(zhù )词(cí )。无(wú )义(yì )。

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“乃(nǎi )圣(shèng )乃(nǎi )神(shén ),乃(nǎi )武(wǔ )乃(nǎi )文(wén )。”

《礼(lǐ )记(jì )·杂(zá )记(jì )下(xià )》:“祝(zhù )称(chēng )卜(bo )葬(zàng )虞(yú ),子(zǐ )孙(sūn )曰(yuē )哀(āi ),夫(fū )曰(yuē )乃(nǎi )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“夫(fū )曰(yuē )乃(nǎi )某(mǒu ),卜(bo )葬(zàng )其(qí )妻(qī )某(mǒu )氏(shì )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“乃(nǎi )者(zhě ),言(yán )之(zhī )助(zhù )也(yě )。妻(qī )卑(bēi ),故(gù )假(jiǎ )助(zhù )句(jù ),以(yǐ )明(míng )夫(fū )之(zhī )尊(zūn )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《化(huà )城(chéng )寺(sì )大(dà )钟(zhōng )铭(míng )》:“遂(suí )与(yǔ )六(liù )曹(cáo )豪(háo )吏(lì ),姑(gū )熟(shú )贤(xián )者(zhě ),乃(nǎi )缁(zī )乃(nǎi )黄(huáng ),凫(fú )趋(qū )梵(fàn )庭(tíng ),请(qǐng )扬(yáng )宰(zǎi )君(jūn )之(zhī )鸿(hóng )美(měi )。”

19.通(tōng )“仍(réng )”。

《国(guó )语(yǔ )·吴(wú )语(yǔ )》:“边(biān )遽(jù )乃(nǎi )至(zhì )。”

汪(wāng )远(yuǎn )孙(sūn )发(fā )正(zhèng ):“乃(nǎi )读(dú )为(wéi )仍(réng )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )》:‘仍(réng ),乃(nǎi )也(yě )。’《说(shuō )文(wén )》:‘仍(réng )从(cóng )乃(nǎi )声(shēng )。’二(èr )字(zì )古(gǔ )同(tóng )声(shēng )通(tōng )用(yòng )。”

《史(shǐ )记(jì )·匈(xiōng )奴(nú )列(liè )传(chuán )》:“汉(hàn )复(fù )遣(qiǎn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )青(qīng )将(jiāng )六(liù )将(jiāng )军(jūn ),兵(bīng )十(shí )馀(yú )万(wàn )骑(qí ),乃(nǎi )再(zài )出(chū )定(dìng )襄(xiāng )数(shù )百(bǎi )里(lǐ )击(jī )匈(xiōng )奴(nú )。”

《汉(hàn )书(shū )》乃(nǎi )作(zuò )“仍(réng )”。

II

·i

ㄞˇ

〔《洪(hóng )武(wǔ )正(zhèng )韵(yùn )》依(yī )亥(hài )切(qiē ),上(shàng )解(jiě )〕

见(jiàn )“欸(ě )乃(nǎi )”。

《洪(hóng )武(wǔ )正(zhèng )韵(yùn )·上(shàng )解(jiě )》:“款(kuǎn )乃(nǎi ),棹(zhào )船(chuán )相(xiàng )应(yīng )声(shēng )。”

《正(zhèng )字(zì )通(tōng )·丨(shù )部(bù )》:“按(àn ),款(kuǎn )乃(nǎi )本(běn )作(zuò )欸(ě )乃(nǎi ),今(jīn )行(háng )舟(zhōu )摇(yáo )橹(lǔ )戛(jiá )轧(zhá )声(shēng )似(sì )之(zhī )。

柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )诗(shī ):欸(ě )乃(nǎi )一(yī )声(shēng )山(shān )水(shuǐ )绿(lǜ )。

元(yuán )结(jié )《湖(hú )南(nán )欸(ě )乃(nǎi )曲(qǔ )》读(dú )如(rú )矮(ǎi )霭(ǎi )是(shì )也(yě )。”

阅读:2944

●乃(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库