弟【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 弟

弟(dì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):7画(huà );

I

dì

ㄉ〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》特(tè )计(jì )切(qiē ),去(qù )霁(jì ),定(dìng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》徒(tú )礼(lǐ )切(qiē ),上(shàng )荠(qí ),定(dìng )。〕

1.次(cì )第(dì )。

《说(shuō )文(wén )·弟(dì )部(bù )》:“弟(dì ),韦(wéi )束(shù )之(zhī )次(cì )弟(dì )也(yě )。”

段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ):“束(shù )之(zhī )不(bú )一(yī ),则(zé )有(yǒu )次(cì )弟(dì )也(yě )。引(yǐn )伸(shēn )之(zhī )为(wéi )凡(fán )次(cì )弟(dì )之(zhī )弟(dì ),为(wéi )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )弟(dì ),为(wéi )岂(qǐ )弟(dì )之(zhī )弟(dì )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·原(yuán )乱(luàn )》:“乱(luàn )必(bì )有(yǒu )弟(dì )。大(dà )乱(luàn )五(wǔ ),小(xiǎo )乱(luàn )三(sān )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“弟(dì ),次(cì )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·朱(zhū )景(jǐng )王(wáng )等(děng )传(chuán )论(lùn )》:“故(gù )依(yī )其(qí )本(běn )弟(dì )係(xì )之(zhī )篇(piān )末(mò ),以(yǐ )志(zhì )功(gōng )臣(chén )之(zhī )次(cì )云(yún )尔(ěr )。”

清(qīng )端(duān )方(fāng )《请(qǐng )平(píng )汉(hàn )满(mǎn )畛(zhěn )域(yù )密(mì )摺(zhé )》:“且(qiě )以(yǐ )其(qí )党(dǎng )人(rén )投(tóu )入(rù )军(jūn )队(duì ),其(qí )弟(dì )一(yī )策(cè )则(zé )欲(yù )鼓(gǔ )动(dòng )兵(bīng )变(biàn ),其(qí )弟(dì )二(èr )策(cè )则(zé )欲(yù )揭(jiē )竿(gān )倡(chàng )乱(luàn )之(zhī )时(shí ),官(guān )军(jūn )反(fǎn )为(wéi )彼(bǐ )用(yòng )。”

2.称(chēng )同(tóng )父(fù )母(mǔ )、同(tóng )父(fù )或(huò )同(tóng )母(mǔ )而(ér )后(hòu )生(shēng )的(de )男(nán )子(zǐ ),对(duì )兄(xiōng )而(ér )言(yán )。

《书(shū )·金(jīn )縢(téng )》:“武(wǔ )王(wáng )既(jì )丧(sàng ),管(guǎn )叔(shū )及(jí )其(qí )群(qún )弟(dì )乃(nǎi )流(liú )言(yán )于(yú )国(guó )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·让(ràng )王(wáng )》:“与(yǔ )人(rén )之(zhī )兄(xiōng )居(jū )而(ér )杀(shā )其(qí )弟(dì ),与(yǔ )人(rén )之(zhī )父(fù )居(jū )而(ér )杀(shā )其(qí )子(zǐ )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《谢(xiè )平(píng )原(yuán )内(nèi )史(shǐ )表(biǎo )》:“臣(chén )之(zhī )微(wēi )诚(chéng ),不(bú )负(fù )天(tiān )地(dì ),仓(cāng )卒(zú )之(zhī )际(jì ),虑(lǜ )有(yǒu )逼(bī )迫(pò ),乃(nǎi )与(yǔ )弟(dì )云(yún )……思(sī )所(suǒ )以(yǐ )获(huò )免(miǎn )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《送(sòng )三(sān )兄(xiōng )赴(fù )秦(qín )邸(dǐ )》诗(shī ):“兄(xiōng )年(nián )十(shí )七(qī )弟(dì )始(shǐ )生(shēng ),弟(dì )今(jīn )白(bái )髮(fà )森(sēn )千(qiān )茎(jīng )。”

3.古(gǔ )代(dài )亦(yì )称(chēng )妹(mèi )为(wéi )弟(dì )。

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )上(shàng )》:“弥(mí )子(zǐ )之(zhī )妻(qī )与(yǔ )子(zǐ )路(lù )之(zhī )妻(qī ),兄(xiōng )弟(dì )也(yě )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《新(xīn )序(xù )·善(shàn )谋(móu )下(xià )》:“鲁(lǔ )元(yuán )公(gōng )主(zhǔ ),太(tài )后(hòu )之(zhī )女(nǚ ),大(dà )王(wáng )之(zhī )弟(dì )也(yě )。”

4.泛(fàn )称(chēng )亲(qīn )朋(péng )中(zhōng )同(tóng )辈(bèi )年(nián )幼(yòu )于(yú )己(jǐ )的(de )男(nán )子(zǐ )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )有(yǒu )《王(wáng )十(shí )五(wǔ )司(sī )马(mǎ )弟(dì )出(chū )郭(guō )相(xiàng )访(fǎng )遗(yí )营(yíng )草(cǎo )堂(táng )赀(zī )》诗(shī )。如(rú ):表(biǎo )弟(dì );堂(táng )弟(dì );内(nèi )弟(dì )。

5.在(zài )友(yǒu )朋(péng )中(zhōng )谦(qiān )称(chēng )自(zì )己(jǐ )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《狂(kuáng )歌(gē )行(háng )赠(zèng )四(sì )兄(xiōng )》:“与(yǔ )兄(xiōng )同(tóng )年(nián )校(xiào )一(yī )岁(suì ),贤(xián )者(zhě )是(shì )兄(xiōng )愚(yú )者(zhě )弟(dì )。”

清(qīng )费(fèi )锡(xī )璜(huáng )《〈友(yǒu )鸥(ōu )堂(táng )集(jí )〉序(xù )》:“同(tóng )学(xué )弟(dì )成(chéng )都(dōu )费(fèi )锡(xī )璜(huáng )拜(bài )撰(zhuàn )。”

6.指(zhǐ )门(mén )生(shēng )、学(xué )生(shēng )。

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《论(lùn )语(yǔ )辨(biàn )惑(huò )》一(yī ):“二(èr )子(zǐ )(指(zhǐ )曾(céng )参(cān )子(zǐ )贡(gòng ))皆(jiē )孔(kǒng )门(mén )高(gāo )弟(dì )也(yě )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《论(lùn )语(yǔ )辨(biàn )惑(huò )》一(yī ):“师(shī )弟(dì )之(zhī )间(jiān ),真(zhēn )实(shí )语(yǔ )话(huà ),何(hé )必(bì )周(zhōu )谨(jǐn )如(rú )是(shì )哉(zāi )!”

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》缘(yuán )起(qǐ )首(shǒu )回(huí ):“便(biàn )把(bǎ )书(shū )丢(diū )过(guò )一(yī )边(biān ),也(yě )学(xué )那(nà )圣(shèng )门(mén )高(gāo )弟(dì )隐(yǐn )几(jǐ )而(ér )卧(wò )。”

7.幼(yòu ),小(xiǎo )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )二(èr )》:“将(jiāng )不(bú )长(zhǎng )弟(dì )以(yǐ )力(lì )征(zhēng )一(yī )二(èr )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )国(guó )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“弟(dì ),言(yán )幼(yòu )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·辨(biàn )土(tǔ )》:“是(shì )以(yǐ )先(xiān )生(shēng )者(zhě )美(měi )米(mǐ ),后(hòu )生(shēng )者(zhě )为(wéi )秕(bǐ ),是(shì )故(gù )其(qí )耨(nòu )也(yě )。长(zhǎng )其(qí )兄(xiōng )而(ér )去(qù )其(qí )弟(dì )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“养(yǎng )大(dà )杀(shā )小(xiǎo )。”

8.即(jí )使(shǐ );假(jiǎ )使(shǐ )。参(cān )见(jiàn )“弟(dì )令(lìng )”。

9.副(fù )词(cí )。姑(gū )且(qiě )。

《史(shǐ )记(jì )·淮(huái )阴(yīn )侯(hóu )列(liè )传(chuán )》:“﹝韩(hán )信(xìn )﹞曰(yuē ):‘弟(dì )举(jǔ )兵(bīng ),吾(wú )从(cóng )此(cǐ )助(zhù )公(gōng )。’”

《汉(hàn )书(shū )·申(shēn )屠(tú )嘉(jiā )传(chuán )》:“汝(rǔ )弟(dì )往(wǎng ),吾(wú )使(shǐ )人(rén )召(zhào )若(ruò )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“弟(dì ),但(dàn )也(yě )。”

10.副(fù )词(cí )。只(zhī );仅(jǐn )仅(jǐn )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·杨(yáng )朝(cháo )晟(shèng )传(chuán )》:“反(fǎn )者(zhě )皆(jiē )当(dāng )死(sǐ ),吾(wú )不(bú )愿(yuàn )尽(jìn )诛(zhū )也(yě ),弟(dì )取(qǔ )首(shǒu )恶(è )者(zhě )。”

宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《南(nán )省(shěng )试(shì )进(jìn )士(shì )策(cè )问(wèn )》之(zhī )二(èr ):“抑(yì )其(qí )设(shè )施(shī )有(yǒu )法(fǎ ),而(ér )弟(dì )弗(fú )深(shēn )考(kǎo )之(zhī )欤(yú )?”

11.第(dì )宅(zhái )。今(jīn )通(tōng )作(zuò )“第(dì )”。

《史(shǐ )记(jì )·荆(jīng )燕(yàn )世(shì )家(jiā )》:“臣(chén )观(guān )诸(zhū )侯(hóu )邸(dǐ )弟(dì )百(bǎi )馀(yú ),皆(jiē )高(gāo )祖(zǔ )一(yī )切(qiē )功(gōng )臣(chén )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·汉(hàn )成(chéng )帝(dì )阳(yáng )朔(shuò )二(èr )年(nián )》:“皆(jiē )罢(bà )令(lìng )就(jiù )弟(dì )。”

胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù ):“弟(dì ),与(yǔ )第(dì )同(tóng );《汉(hàn )书(shū )》率(lǜ )作(zuò )弟(dì )。”

12.姓(xìng )。宋(sòng )有(yǒu )弟(dì )邦(bāng )杰(jié )。见(jiàn )《宋(sòng )史(shǐ )·王(wáng )霆(tíng )传(chuán )》。

II

tì

ㄊ〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》徒(tú )礼(lǐ )切(qiē ),上(shàng )荠(qí ),定(dìng )。〕

通(tōng )“悌(tì )”。

顺(shùn )从(cóng )和(hé )敬(jìng )爱(ài )兄(xiōng )长(zhǎng )。

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“入(rù )则(zé )孝(xiào ),出(chū )则(zé )弟(dì )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“弟(dì ),音(yīn )悌(tì )。本(běn )亦(yì )作(zuò )悌(tì )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )下(xià )》:“徐(xú )行(háng )后(hòu )长(zhǎng )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )弟(dì ),疾(jí )行(háng )先(xiān )长(zhǎng )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )不(bú )弟(dì )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“弟(dì ),顺(shùn )也(yě )。”

《隶(lì )释(shì )·汉(hàn )平(píng )都(dōu )侯(hóu )相(xiàng )蒋(jiǎng )君(jūn )碑(bēi )》:“孝(xiào )友(yǒu )着(zhe )于(yú )闺(guī )门(mén ),弟(dì )顺(shùn )称(chēng )于(yú )乡(xiāng )党(dǎng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《董(dǒng )府(fǔ )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“公(gōng )之(zhī )母(mǔ )弟(dì )全(quán )素(sù ),孝(xiào )慈(cí )友(yǒu )弟(dì )。”

金(jīn )董(dǒng )解(jiě )元(yuán )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )诸(zhū )宫(gōng )调(diào )》卷(juàn )一(yī ):“古(gǔ )者(zhě )叔(shū )段(duàn )有(yǒu )不(bú )弟(dì )之(zhī )恶(è )。”

III

tuí

ㄊㄨㄟˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》徒(tú )回(huí )切(qiē ),平(píng )灰(huī ),定(dìng )。〕

亦(yì )作(zuò )“弚(dì )”。

见(jiàn )“弟(dì )靡(mí )”、“弟(dì )佗(tuó )”。

阅读:3288

●弟(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库