莫【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 莫

莫(mò )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );

I

mù

ㄇㄨˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》莫(mò )故(gù )切(qiē ),去(qù )莫(mò ),明(míng )。〕

“暮(mù )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

1.日(rì )落(luò )时(shí ),傍(bàng )晚(wǎn )。

《礼(lǐ )记(jì )·间(jiān )传(chuán )》:“故(gù )父(fù )母(mǔ )之(zhī )丧(sàng ),既(jì )殡(bìn )食(shí )粥(zhōu ),朝(cháo )一(yī )溢(yì )米(mǐ ),莫(mò )一(yī )溢(yì )米(mǐ )。”

宋(sòng )晏(yàn )几(jǐ )道(dào )《蝶(dié )恋(liàn )花(huā )》词(cí ):“朝(cháo )落(luò )莫(mò )开(kāi )空(kōng )自(zì )许(xǔ ),竟(jìng )无(wú )人(rén )解(jiě )知(zhī )心(xīn )苦(kǔ )。”

元(yuán )萨(sà )都(dōu )剌(là )《凤(fèng )凰(huáng )台(tái )怀(huái )古(gǔ )》诗(shī ):“莫(mò )雨(yǔ )楼(lóu )台(tái )连(lián )野(yě )寺(sì ),秋(qiū )风(fēng )鼓(gǔ )角(jiǎo )动(dòng )边(biān )城(chéng )。”

2.时(shí )间(jiān )将(jiāng )尽(jìn )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·臣(chén )工(gōng )》:“嗟(jiē )嗟(jiē )保(bǎo )介(jiè ),维(wéi )莫(mò )之(zhī )春(chūn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“莫(mò ),晚(wǎn )也(yě )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《与(yǔ )林(lín )天(tiān )和(hé )长(zhǎng )官(guān )书(shū )》之(zhī )二(èr )二(èr ):“岁(suì )莫(mò ),万(wàn )万(wàn )加(jiā )爱(ài ),不(bú )宣(xuān )。”参(cān )见(jiàn )“莫(mò )夜(yè )”。

3.昏(hūn )暗(àn )。

《荀(xún )子(zǐ )·成(chéng )相(xiàng )》:“悖(bèi )乱(luàn )昏(hūn )莫(mò ),不(bú )终(zhōng )极(jí )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“莫(mò ),冥(míng )寞(mò ),言(yán )闇(ān )也(yě )。”

4.酸(suān )模(mó )。野(yě )菜(cài )的(de )一(yī )种(zhǒng )。

《诗(shī )·魏(wèi )风(fēng )·汾(fén )沮(jǔ )洳(rù )》:“彼(bǐ )汾(fén )沮(jǔ )洳(rù ),言(yán )采(cǎi )其(qí )莫(mò )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“莫(mò ),菜(cài )也(yě )。”

陆(lù )玑(jī )疏(shū ):“莫(mò ),茎(jīng )大(dà )如(rú )箸(zhù ),赤(chì )节(jiē ),节(jiē )一(yī )叶(yè ),似(sì )柳(liǔ )叶(yè ),厚(hòu )而(ér )长(zhǎng ),有(yǒu )毛(máo )刺(cì )。今(jīn )人(rén )缫(sāo )以(yǐ )取(qǔ )茧(jiǎn )绪(xù )。其(qí )味(wèi )酢(zuò )而(ér )滑(huá ),始(shǐ )生(shēng )可(kě )以(yǐ )为(wéi )羹(gēng ),又(yòu )可(kě )生(shēng )食(shí )。五(wǔ )方(fāng )通(tōng )谓(wèi )之(zhī )酸(suān )迷(mí ),冀(jì )州(zhōu )人(rén )谓(wèi )之(zhī )乾(qián )绛(jiàng ),河(hé )汾(fén )之(zhī )间(jiān )谓(wèi )之(zhī )莫(mò )。”参(cān )阅(yuè )清(qīng )马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )《毛(máo )诗(shī )传(chuán )笺(jiān )通(tōng )释(shì )》卷(juàn )十(shí )。

5.通(tōng )“幕(mù )”。参(cān )见(jiàn )“莫(mò )府(fǔ )”。

6.通(tōng )“慕(mù )”。贪(tān )慕(mù )。

《论(lùn )语(yǔ )·里(lǐ )仁(rén )》:“君(jūn )子(zǐ )之(zhī )于(yú )天(tiān )下(xià )也(yě ),无(wú )适(shì )也(yě ),无(wú )莫(mò )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“莫(mò ),郑(zhèng )音(yīn )慕(mù )。无(wú )所(suǒ )贪(tān )慕(mù )也(yě )。”

II

mò

ㄇㄛˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》慕(mù )各(gè )切(qiē ),入(rù )铎(duó ),明(míng )。〕

1.代(dài )词(cí )。没(méi )有(yǒu )谁(shuí );没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )(指(zhǐ )处(chù )所(suǒ )或(huò )事(shì )物(wù ))。

《易(yì )·益(yì )》:“莫(mò )益(yì )之(zhī ),或(huò )击(jī )之(zhī )。”

《荀(xún )子(zǐ )·天(tiān )论(lùn )》:“在(zài )天(tiān )者(zhě );莫(mò )明(míng )于(yú )日(rì )月(yuè )。”

汉(hàn )桓(huán )宽(kuān )《盐(yán )铁(tiě )论(lùn )·非(fēi )鞅(yāng )》:“今(jīn )秦(qín )怨(yuàn )毒(dú )商(shāng )鞅(yāng )之(zhī )法(fǎ ),甚(shèn )于(yú )私(sī )仇(chóu ),故(gù )孝(xiào )公(gōng )卒(zú )之(zhī )日(rì ),举(jǔ )国(guó )而(ér )攻(gōng )之(zhī ),东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi ),莫(mò )可(kě )奔(bēn )走(zǒu )。”

清(qīng )黄(huáng )宗(zōng )羲(xī )《刘(liú )伯(bó )绳(shéng )先(xiān )生(shēng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“塞(sāi )门(mén )扫(sǎo )轨(guǐ ),邻(lín )右(yòu )莫(mò )窥(kuī )其(qí )面(miàn )。”

2.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )否(fǒu )定(dìng )。不(bú ),不(bú )能(néng )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·终(zhōng )风(fēng )》:“莫(mò )往(wǎng )莫(mò )来(lái ),悠(yōu )悠(yōu )我(wǒ )思(sī )。”

《荀(xún )子(zǐ )·解(jiě )蔽(bì )》:“桀(jié )死(sǐ )于(yú )鬲(gé )山(shān ),纣(zhòu )县(xiàn )于(yú )赤(chì )旆(pèi ),身(shēn )不(bú )知(zhī )先(xiān ),人(rén )又(yòu )莫(mò )之(zhī )谏(jiàn ),此(cǐ )蔽(bì )塞(sāi )之(zhī )祸(huò )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·陈(chén )丞(chéng )相(xiàng )世(shì )家(jiā )》:“高(gāo )帝(dì )既(jì )出(chū ),其(qí )计(jì )祕(bì ),世(shì )莫(mò )得(dé )闻(wén )。”

《汉(hàn )书(shū )·匈(xiōng )奴(nú )传(chuán )上(shàng )》:“已(yǐ )而(ér ),冒(mào )顿(dùn )以(yǐ )鸣(míng )镝(dí )自(zì )射(shè )善(shàn )马(mǎ ),左(zuǒ )右(yòu )或(huò )莫(mò )敢(gǎn )射(shè ),冒(mào )顿(dùn )立(lì )斩(zhǎn )之(zhī )。”

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《蜀(shǔ )道(dào )难(nán )》诗(shī ):“一(yī )夫(fū )当(dāng )关(guān ),万(wàn )夫(fū )莫(mò )开(kāi )。”

3.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )劝(quàn )戒(jiè )。不(bú )要(yào );不(bú )可(kě ),不(bú )能(néng )。

《史(shǐ )记(jì )·商(shāng )君(jūn )列(liè )传(chuán )》:“秦(qín )惠(huì )王(wáng )车(chē )裂(liè )商(shāng )君(jūn )以(yǐ )徇(xùn ),曰(yuē ):‘莫(mò )如(rú )商(shāng )鞅(yāng )反(fǎn )者(zhě )!’”

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )莽(mǎng )传(chuán )中(zhōng )》:“其(qí )去(qù )刚(gāng )卯(mǎo ),莫(mò )以(yǐ )为(wéi )佩(pèi );除(chú )刀(dāo )钱(qián ),勿(wù )以(yǐ )为(wéi )利(lì )!”晋(jìn )王(wáng )羲(xī )之(zhī )《明(míng )府(fǔ )帖(tiē )》:“当(dāng )日(rì )缘(yuán )明(míng )府(fǔ )共(gòng )饮(yǐn ),遂(suí )阙(què )问(wèn ),愿(yuàn )足(zú )下(xià )莫(mò )见(jiàn )责(zé )。”

4.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )揣(chuāi )测(cè )。或(huò )许(xǔ );大(dà )约(yuē );莫(mò )非(fēi )。

《论(lùn )语(yǔ )·述(shù )而(ér )》:“文(wén ),莫(mò )吾(wú )犹(yóu )人(rén )也(yě )。躬(gōng )行(háng )君(jūn )子(zǐ ),则(zé )吾(wú )未(wèi )之(zhī )有(yǒu )得(dé )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )注(zhù ):“莫(mò ),疑(yí )词(cí )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《秋(qiū )日(rì )寄(jì )题(tí )郑(zhèng )监(jiān )湖(hú )上(shàng )亭(tíng )》诗(shī )之(zhī )三(sān ):“赋(fù )诗(shī )分(fèn )气(qì )象(xiàng ),佳(jiā )句(jù )莫(mò )频(pín )频(pín )。”

清(qīng )纳(nà )兰(lán )性(xìng )德(dé )《满(mǎn )宫(gōng )花(huā )》词(cí ):“盼(pàn )天(tiān )涯(yá ),芳(fāng )讯(xùn )绝(jué ),莫(mò )是(shì )故(gù )情(qíng )全(quán )歇(xiē )。”

5.安(ān )定(dìng )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·皇(huáng )矣(yǐ )》:“皇(huáng )矣(yǐ )上(shàng )帝(dì ),临(lín )下(xià )有(yǒu )赫(hè ),监(jiān )观(guān )四(sì )方(fāng ),求(qiú )民(mín )之(zhī )莫(mò )。”

毛(máo )传(chuán ):“莫(mò ),定(dìng )也(yě )。”

6.通(tōng )“慔(mù )”。勉(miǎn )励(lì )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·缪(miù )称(chēng )训(xùn )》:“其(qí )谢(xiè )之(zhī )也(yě ),犹(yóu )未(wèi )之(zhī )莫(mò )欤(yú )?”高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“莫(mò ),勉(miǎn )之(zhī )也(yě )。”

7.通(tōng )“膜(mó )”。指(zhǐ )生(shēng )物(wù )内(nèi )部(bù )的(de )薄(báo )皮(pí )形(xíng )组(zǔ )织(zhī )。

《礼(lǐ )记(jì )·内(nèi )则(zé )》“去(qù )其(qí )皽(zhāo )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“皽(zhāo ),谓(wèi )皮(pí )肉(ròu )之(zhī )上(shàng )魄(pò )莫(mò )也(yě )。”

8.通(tōng )“漠(mò )”。广(guǎng )大(dà )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“今(jīn )子(zǐ )有(yǒu )大(dà )树(shù ),患(huàn )其(qí )无(wú )用(yòng ),何(hé )不(bú )树(shù )之(zhī )于(yú )无(wú )何(hé )有(yǒu )之(zhī )乡(xiāng ),广(guǎng )莫(mò )之(zhī )野(yě )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě )引(yǐn )简(jiǎn )文(wén )曰(yuē ):“莫(mò ),大(dà )也(yě )。”

9.通(tōng )“寞(mò )”。寂(jì )寞(mò );沉(chén )寂(jì )。

清(qīng )汪(wāng )懋(mào )麟(lín )《送(sòng )梦(mèng )敦(dūn )学(xué )士(shì )假(jiǎ )归(guī )桐(tóng )城(chéng )》诗(shī )之(zhī )七(qī ):“飞(fēi )腾(téng )何(hé )限(xiàn )云(yún )中(zhōng )鹤(hè ),寂(jì )莫(mò )空(kōng )馀(yú )涧(jiàn )底(dǐ )鳞(lín )。”

10.通(tōng )“谟(mó )”。谋(móu );谋(móu )划(huá )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·巧(qiǎo )言(yán )》:“奕(yì )奕(yì )寝(qǐn )庙(miào ),君(jūn )子(zǐ )作(zuò )之(zhī );秩(zhì )秩(zhì )大(dà )猷(yóu ),圣(shèng )人(rén )莫(mò )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“莫(mò ),谋(móu )也(yě )。”

11.通(tōng )“劘(mó )”。削(xuē )。

《管(guǎn )子(zǐ )·制(zhì )分(fèn )》:“屠(tú )牛(niú )坦(tǎn )朝(cháo )解(jiě )九(jiǔ )牛(niú ),而(ér )刀(dāo )可(kě )以(yǐ )莫(mò )铁(tiě )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“莫(mò ),犹(yóu )削(xuē )也(yě )。”

12.姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )莫(mò )氏(shì )。见(jiàn )《史(shǐ )记(jì )·游(yóu )侠(xiá )列(liè )传(chuán )》。

III

mì

ㄇ〡ˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》莫(mò )狄(dí )切(qiē ),入(rù )鍚(yáng ),明(míng )。〕

通(tōng )“幂(mì )”。

封(fēng );覆(fù )盖(gài )。

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·插(chā )梨(lí )》:“插(chā )讫(qì ),以(yǐ )绵(mián )莫(mò )杜(dù )头(tóu ),封(fēng )熟(shú )泥(ní )于(yú )上(shàng )。”

石(shí )声(shēng )汉(hàn )注(zhù ):“《农(nóng )桑(sāng )辑(jí )要(yào )》作(zuò )‘莫(mò )’之(zhī )外(wài ),加(jiā )小(xiǎo )注(zhù )‘同(tóng )幂(mì )’;渐(jiàn )西(xī )村(cūn )舍(shě )本(běn )便(biàn )改(gǎi )作(zuò )‘幂(mì )’。幂(mì ),即(jí )‘封(fēng )’的(de )意(yì )思(sī )。”

阅读:3576

●莫(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库