子【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 子

子(zǐ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):3画(huà );

I

z·

ㄗˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》即(jí )里(lǐ )切(qiē ),上(shàng )止(zhǐ ),精(jīng )。〕

1.古(gǔ )代(dài )兼(jiān )指(zhǐ )儿(ér )女(nǚ )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·斯(sī )干(gàn )》:“乃(nǎi )生(shēng )男(nán )子(zǐ ),载(zǎi )寝(qǐn )之(zhī )床(chuáng )……乃(nǎi )生(shēng )女(nǚ )子(zǐ ),载(zǎi )寝(qǐn )之(zhī )地(dì )。”

《仪(yí )礼(lǐ )·丧(sàng )服(fú )》:“故(gù )子(zǐ )生(shēng )三(sān )月(yuè ),则(zé )父(fù )名(míng )之(zhī ),死(sǐ )则(zé )哭(kū )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“凡(fán )言(yán )子(zǐ )者(zhě ),可(kě )以(yǐ )兼(jiān )男(nán )女(nǚ )。”

《史(shǐ )记(jì )·淮(huái )南(nán )衡(héng )山(shān )列(liè )传(chuán )》:“衡(héng )山(shān )王(wáng )赐(cì ),王(wáng )后(hòu )乘(chéng )舒(shū )生(shēng )子(zǐ )三(sān )人(rén ),长(zhǎng )男(nán )爽(shuǎng )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),次(cì )男(nán )孝(xiào ),次(cì )女(nǚ )无(wú )采(cǎi )。又(yòu )姬(jī )徐(xú )来(lái )生(shēng )子(zǐ )男(nán )女(nǚ )四(sì )人(rén )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·教(jiāo )子(zǐ )》:“古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )有(yǒu )胎(tāi )教(jiāo )之(zhī )法(fǎ ),怀(huái )子(zǐ )三(sān )月(yuè ),出(chū )居(jū )别(bié )宫(gōng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《试(shì )大(dà )理(lǐ )评(píng )事(shì )王(wáng )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“生(shēng )三(sān )子(zǐ ),一(yī )男(nán )二(èr )女(nǚ )。”

2.专(zhuān )指(zhǐ )儿(ér )子(zǐ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )》:“微(wēi )子(zǐ )启(qǐ ),帝(dì )乙(yǐ )之(zhī )元(yuán )子(zǐ )也(yě )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·齐(qí )东(dōng )郭(guō )姜(jiāng )》:“崔(cuī )子(zǐ )前(qián )妻(qī )子(zǐ )二(èr )人(rén ),大(dà )子(zǐ )城(chéng ),少(shǎo )子(zǐ )彊(jiāng )。”

唐(táng )陈(chén )玄(xuán )祐(yòu )《离(lí )魂(hún )记(jì )》:“天(tiān )授(shòu )三(sān )年(nián ),清(qīng )河(hé )张(zhāng )镒(yì )因(yīn )官(guān )家(jiā )于(yú )衡(héng )州(zhōu ),性(xìng )简(jiǎn )静(jìng ),寡(guǎ )知(zhī )友(yǒu )。无(wú )子(zǐ ),有(yǒu )女(nǚ )二(èr )人(rén )。”

元(yuán )白(bái )朴(pǔ )《墙(qiáng )头(tóu )马(mǎ )上(shàng )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“裴(péi )尚(shàng )书(shū )得(dé )了(le )一(yī )子(zǐ ),名(míng )少(shǎo )俊(jùn );老(lǎo )夫(fū )得(dé )了(le )一(yī )女(nǚ ),小(xiǎo )字(zì )千(qiān )金(jīn ),未(wèi )成(chéng )姻(yīn )眷(juàn )。”

《镜(jìng )花(huā )缘(yuán )》第(dì )十(shí )二(èr )回(huí ):“凡(fán )生(shēng )子(zǐ )女(nǚ ),向(xiàng )有(yǒu )三(sān )朝(cháo )、满(mǎn )月(yuè )、百(bǎi )日(rì )、週(zhōu )岁(suì )之(zhī )称(chēng )。”

冰(bīng )心(xīn )《寄(jì )小(xiǎo )读(dú )者(zhě )》十(shí )八(bā ):“任(rèn )一(yī )个(gè )慈(cí )爱(ài )的(de )父(fù )亲(qīn ),都(dōu )不(bú )肯(kěn )将(jiāng )爱(ài )子(zǐ )交(jiāo )付(fù )一(yī )个(gè )陌(mò )生(shēng )人(rén )。”

3.专(zhuān )指(zhǐ )女(nǚ )儿(ér )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·大(dà )明(míng )》:“缵(zuǎn )女(nǚ )维(wéi )莘(shēn ),长(zhǎng )子(zǐ )维(wéi )行(háng )。”

毛(máo )传(chuán ):“长(zhǎng )子(zǐ ),长(zhǎng )女(nǚ )也(yě )。”

唐(táng )范(fàn )摅(shū )《云(yún )溪(xī )友(yǒu )议(yì )》卷(juàn )一(yī ):“濠(háo )梁(liáng )人(rén )南(nán )楚(chǔ )材(cái )者(zhě ),旅(lǚ )游(yóu )陈(chén )颖(yǐng )。岁(suì )久(jiǔ ),颖(yǐng )守(shǒu )慕(mù )其(qí )仪(yí )范(fàn ),将(jiāng )欲(yù )以(yǐ )子(zǐ )妻(qī )之(zhī )。”

明(míng )陈(chén )与(yǔ )郊(jiāo )《文(wén )姬(jī )入(rù )塞(sāi )》:“曹(cáo )丞(chéng )相(xiàng )因(yīn )念(niàn )令(lìng )先(xiān )君(jūn )是(shì )绝(jué )代(dài )儒(rú )宗(zōng ),夫(fū )人(rén )是(shì )名(míng )公(gōng )爱(ài )子(zǐ ),不(bú )忍(rěn )埋(mái )没(méi )这(zhè )白(bái )草(cǎo )黄(huáng )云(yún )之(zhī )外(wài )。”

4.指(zhǐ )女(nǚ )婿(xù )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )昏(hūn )礼(lǐ )》:“父(fù )醮(jiào )子(zǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“子(zǐ ),婿(xù )。”

《中(zhōng )国(guó )谚(yàn )语(yǔ )资(zī )料(liào )·一(yī )般(bān )谚(yàn )语(yǔ )》:“种(zhǒng )田(tián )看(kàn )田(tián )地(dì ),嫁(jià )女(nǚ )看(kàn )子(zǐ )样(yàng )。”

5.子(zǐ )孙(sūn );后(hòu )代(dài )。

《荀(xún )子(zǐ )·正(zhèng )论(lùn )》:“圣(shèng )王(wáng )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),有(yǒu )天(tiān )下(xià )之(zhī )后(hòu )也(yě ),埶(zhí )籍(jí )之(zhī )所(suǒ )在(zài )也(yě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )宗(zōng )室(shì )也(yě )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“子(zǐ ),子(zǐ )孙(sūn )也(yě )。”

6.谓(wèi )国(guó )君(jūn )的(de )继(jì )承(chéng )人(rén ),嗣(sì )君(jūn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )》:“宋(sòng )桓(huán )公(gōng )卒(zú ),未(wèi )葬(zàng ),而(ér )襄(xiāng )公(gōng )会(huì )诸(zhū )侯(hóu ),故(gù )曰(yuē )子(zǐ )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“子(zǐ )者(zhě ),继(jì )父(fù )之(zhī )辞(cí )。”

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·谏(jiàn )上(shàng )十(shí )》:“景(jǐng )公(gōng )有(yǒu )男(nán )子(zǐ )五(wǔ )人(rén ),所(suǒ )使(shǐ )傅(fù )之(zhī )者(zhě )皆(jiē )有(yǒu )车(chē )百(bǎi )乘(chéng )者(zhě )也(yě ),晏(yàn )子(zǐ )为(wéi )一(yī )焉(yān )。公(gōng )召(zhào )其(qí )傅(fù )曰(yuē ):‘勉(miǎn )之(zhī )!将(jiāng )以(yǐ )而(ér )所(suǒ )傅(fù )为(wéi )子(zǐ )。’”

《礼(lǐ )记(jì )·曾(céng )子(zǐ )问(wèn )》:“曾(céng )子(zǐ )问(wèn )曰(yuē ):‘君(jūn )之(zhī )丧(sàng )既(jì )引(yǐn ),闻(wén )父(fù )母(mǔ )之(zhī )丧(sàng ),如(rú )之(zhī )何(hé )?’孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘遂(suí )既(jì )封(fēng )而(ér )归(guī ),不(bú )俟(sì )子(zǐ )。’”郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“遂(suí ),遂(suí )送(sòng )君(jūn )也(yě );封(fēng )当(dāng )为(wéi )窆(biǎn )。子(zǐ ),嗣(sì )君(jūn )也(yě )。”

汉(hàn )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )《春(chūn )秋(qiū )繁(fán )露(lù )·精(jīng )华(huá )》:“《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )法(fǎ ),未(wèi )踰(yáo )年(nián )之(zhī )君(jūn )称(chēng )子(zǐ )。”

7.泛(fàn )指(zhǐ )继(jì )承(chéng )人(rén )、后(hòu )继(jì )者(zhě )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《兴(xìng )元(yuán )少(shǎo )尹(yǐn )房(fáng )君(jūn )墓(mù )志(zhì )》:“娶(qǔ )荥(yíng )阳(yáng )郑(zhèng )氏(shì )女(nǚ ),生(shēng )男(nán )六(liù )人(rén ),其(qí )长(zhǎng )曰(yuē )次(cì )卿(qīng )。

次(cì )卿(qīng )有(yǒu )大(dà )才(cái ),不(bú )能(néng )俯(fǔ )仰(yǎng )顺(shùn )时(shí ),年(nián )四(sì )十(shí )馀(yú ),尚(shàng )守(shǒu )京(jīng )兆(zhào )兴(xìng )平(píng )尉(wèi ),然(rán )其(qí )友(yǒu )皆(jiē )曰(yuē ):‘房(fáng )氏(shì )有(yǒu )子(zǐ )也(yě )。’”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《柳(liǔ )子(zǐ )厚(hòu )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“虽(suī )少(shǎo )年(nián ),已(yǐ )自(zì )成(chéng )人(rén ),能(néng )取(qǔ )进(jìn )士(shì )第(dì ),崭(zhǎn )然(rán )见(jiàn )头(tóu )角(jiǎo ),众(zhòng )谓(wèi )柳(liǔ )氏(shì )有(yǒu )子(zǐ )矣(yǐ )。”

8.尽(jìn )到(dào )做(zuò )子(zǐ )女(nǚ )的(de )义(yì )务(wù )和(hé )责(zé )任(rèn )。

《易(yì )·家(jiā )人(rén )》:“父(fù )父(fù ),子(zǐ )子(zǐ ),兄(xiōng )兄(xiōng ),弟(dì )弟(dì ),夫(fū )夫(fū ),妇(fù )妇(fù ),而(ér )家(jiā )道(dào )正(zhèng ),正(zhèng )家(jiā )而(ér )天(tiān )下(xià )定(dìng )矣(yǐ )。”

《论(lùn )语(yǔ )·颜(yán )渊(yuān )》:“公(gōng )曰(yuē ):‘善(shàn )哉(zāi )!信(xìn )如(rú )君(jūn )不(bú )君(jūn )、臣(chén )不(bú )臣(chén )、父(fù )不(bú )父(fù )、子(zǐ )不(bú )子(zǐ ),虽(suī )有(yǒu )粟(sù ),吾(wú )岂(qǐ )得(dé )而(ér )食(shí )诸(zhū )?’”

《荀(xún )子(zǐ )·子(zǐ )道(dào )》:“孝(xiào )子(zǐ )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )从(cóng )命(mìng )有(yǒu )三(sān ):从(cóng )命(mìng )则(zé )亲(qīn )危(wēi ),不(bú )从(cóng )命(mìng )则(zé )亲(qīn )安(ān ),孝(xiào )子(zǐ )不(bú )从(cóng )命(mìng )乃(nǎi )衷(zhōng );从(cóng )命(mìng )则(zé )亲(qīn )辱(rǔ ),不(bú )从(cóng )命(mìng )则(zé )亲(qīn )荣(róng ),孝(xiào )子(zǐ )不(bú )从(cóng )命(mìng )乃(nǎi )义(yì );从(cóng )命(mìng )则(zé )禽(qín )兽(shòu ),不(bú )从(cóng )命(mìng )则(zé )脩(yǒu )饰(shì ),孝(xiào )子(zǐ )不(bú )从(cóng )命(mìng )乃(nǎi )敬(jìng )。故(gù )可(kě )以(yǐ )从(cóng )而(ér )不(bú )从(cóng )是(shì )不(bú )子(zǐ )也(yě ),未(wèi )可(kě )以(yǐ )从(cóng )而(ér )从(cóng )是(shì )不(bú )衷(zhōng )也(yě )。”

9.待(dài )如(rú )己(jǐ )子(zǐ );慈(cí )爱(ài )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·时(shí )迈(mài )》:“时(shí )迈(mài )其(qí )邦(bāng ),昊(hào )天(tiān )其(qí )子(zǐ )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“天(tiān )其(qí )子(zǐ )爱(ài )之(zhī )。”

《礼(lǐ )记(jì )·礼(lǐ )运(yùn )》:“故(gù )人(rén )不(bú )独(dú )亲(qīn )其(qí )亲(qīn ),不(bú )独(dú )子(zǐ )其(qí )子(zǐ )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《五(wǔ )等(děng )论(lùn )》:“上(shàng )之(zhī )子(zǐ )爱(ài ),于(yú )是(shì )乎(hū )生(shēng );下(xià )之(zhī )体(tǐ )信(xìn ),于(yú )是(shì )乎(hū )结(jié )。”

唐(táng )窦(dòu )参(cān )《闲(xián )居(jū )湖(hú )上(shàng )》诗(shī ):“飞(fēi )鸟(niǎo )口(kǒu )衔(xián )食(shí ),引(yǐn )雏(chú )上(shàng )高(gāo )枝(zhī );但(dàn )各(gè )子(zǐ )其(qí )子(zǐ ),宁(níng )知(zhī )宜(yí )不(bú )宜(yí )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《兼(jiān )併(bìng )》诗(shī ):“三(sān )代(dài )子(zǐ )百(bǎi )姓(xìng ),公(gōng )私(sī )无(wú )异(yì )财(cái )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·镜(jìng )听(tīng )》:“贫(pín )穷(qióng )则(zé )父(fù )母(mǔ )不(bú )子(zǐ ),有(yǒu )以(yǐ )也(yě )哉(zāi )!”

10.收(shōu )养(yǎng )为(wéi )子(zǐ )嗣(sì )。

《史(shǐ )记(jì )·卫(wèi )康(kāng )叔(shū )世(shì )家(jiā )》:“陈(chén )女(nǚ )女(nǚ )弟(dì )亦(yì )幸(xìng )于(yú )庄(zhuāng )公(gōng ),而(ér )生(shēng )子(zǐ )完(wán )。

完(wán )母(mǔ )死(sǐ ),庄(zhuāng )公(gōng )令(lìng )夫(fū )人(rén )齐(qí )女(nǚ )子(zǐ )之(zhī ),立(lì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“子(zǐ )之(zhī ),谓(wèi )养(yǎng )之(zhī )为(wéi )子(zǐ )也(yě )。”

《周(zhōu )书(shū )·李(lǐ )贤(xián )传(chuán )》:“太(tài )祖(zǔ )又(yòu )以(yǐ )第(dì )十(shí )一(yī )子(zǐ )达(dá )令(lìng )远(yuǎn )子(zǐ )之(zhī ),即(jí )代(dài )王(wáng )也(yě )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·吕(lǚ )无(wú )病(bìng )》:“无(wú )何(hé ),许(xǔ )病(bìng )卒(zú )。临(lín )诀(jué ),嘱(zhǔ )孙(sūn )曰(yuē ):‘无(wú )病(bìng )最(zuì )爱(ài )儿(ér ),即(jí )令(lìng )子(zǐ )之(zhī )可(kě )也(yě );即(jí )正(zhèng )位(wèi )焉(yān )亦(yì )可(kě )也(yě )。’”

11.我(wǒ )国(guó )古(gǔ )代(dài )五(wǔ )等(děng )爵(jué )位(wèi )中(zhōng )的(de )第(dì )四(sì )等(děng )。

《书(shū )·尧(yáo )典(diǎn )》:“放(fàng )齐(qí )曰(yuē ):‘胤(yìn )子(zǐ )朱(zhū )启(qǐ )明(míng )。’”孔(kǒng )传(chuán ):“胤(yìn ),国(guó )。子(zǐ ),爵(jué )。”

《孝(xiào )经(jīng )·孝(xiào )治(zhì )》:“子(zǐ )曰(yuē ):‘昔(xī )者(zhě )明(míng )王(wáng )之(zhī )以(yǐ )孝(xiào )治(zhì )天(tiān )下(xià )也(yě ),不(bú )敢(gǎn )遗(yí )小(xiǎo )国(guó )之(zhī )臣(chén ),而(ér )况(kuàng )于(yú )公(gōng )侯(hóu )伯(bó )子(zǐ )男(nán )乎(hū )?’”晋(jìn )常(cháng )璩(qú )《华(huá )阳(yáng )国(guó )志(zhì )·巴(bā )志(zhì )》:“武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),前(qián )歌(gē )后(hòu )舞(wǔ )也(yě )。

武(wǔ )王(wáng )既(jì )克(kè )殷(yīn ),以(yǐ )其(qí )宗(zōng )姬(jī )于(yú )巴(bā ),爵(jué )之(zhī )以(yǐ )子(zǐ )。古(gǔ )者(zhě )远(yuǎn )国(guó )虽(suī )大(dà ),爵(jué )不(bú )过(guò )子(zǐ ),故(gù )吴(wú )楚(chǔ )及(jí )巴(bā )皆(jiē )曰(yuē )子(zǐ )。”

12.古(gǔ )人(rén )对(duì )老(lǎo )师(shī )的(de )尊(zūn )称(chēng )。

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“子(zǐ )曰(yuē ):‘学(xué )而(ér )时(shí )习(xí )之(zhī ),不(bú )亦(yì )说(shuō )乎(hū )!’”邢(xíng )昺(bǐng )疏(shū ):“子(zǐ )者(zhě ),古(gǔ )人(rén )称(chēng )师(shī )曰(yuē )子(zǐ )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )十(shí )一(yī )年(nián )》:“子(zǐ )沉(chén )子(zǐ )曰(yuē ):‘君(jūn )弑(shì ),臣(chén )不(bú )讨(tǎo )贼(zéi ),非(fēi )臣(chén )也(yě )。’”何(hé )休(xiū )注(zhù ):“沉(chén )子(zǐ )称(chēng )子(zǐ ),冠(guàn )氏(shì )上(shàng )者(zhě ),着(zhe )其(qí )为(wéi )师(shī )也(yě )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《与(yǔ )朱(zhū )干(gàn )臣(chén )》:“吾(wú )弟(dì )前(qián )书(shū )称(chēng )老(lǎo )夫(fū )子(zǐ )大(dà )人(rén ),鄙(bǐ )意(yì )颇(pō )不(bú )愿(yuàn )从(cóng )俗(sú ),何(hé )也(yě )?古(gǔ )者(zhě )弟(dì )子(zǐ )面(miàn )称(chēng )师(shī )曰(yuē )‘子(zǐ )’;其(qí )为(wéi )他(tā )人(rén )言(yán )之(zhī )不(bú )面(miàn )称(chēng ),曰(yuē )‘夫(fū )子(zǐ )’。”

13.古(gǔ )代(dài )对(duì )男(nán )子(zǐ )的(de )尊(zūn )称(chēng )或(huò )美(měi )称(chēng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“乡(xiāng )人(rén )或(huò )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):‘我(wǒ )有(yǒu )圃(pǔ ),生(shēng )之(zhī )杞(qǐ )乎(hū )!从(cóng )我(wǒ )者(zhě )子(zǐ )乎(hū ),去(qù )我(wǒ )者(zhě )鄙(bǐ )乎(hū ),倍(bèi )其(qí )邻(lín )者(zhě )耻(chǐ )乎(hū )!’”杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“子(zǐ )为(wéi )男(nán )子(zǐ )之(zhī )美(měi )称(chēng ),意(yì )为(wéi )顺(shùn )从(cóng )我(wǒ )者(zhě )不(bú )失(shī )为(wéi )男(nán )子(zǐ )汉(hàn )。”

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )年(nián )》:“秋(qiū ),天(tiān )王(wáng )使(shǐ )王(wáng )季(jì )子(zǐ )来(lái )聘(pìn )。其(qí )曰(yuē )王(wáng )季(jì ),王(wáng )子(zǐ )也(yě );其(qí )曰(yuē )子(zǐ ),尊(zūn )之(zhī )也(yě )。”

范(fàn )宁(níng )注(zhù ):“子(zǐ )者(zhě ),人(rén )之(zhī )贵(guì )称(chēng )。”

唐(táng )颜(yán )真(zhēn )卿(qīng )《谢(xiè )陆(lù )处(chù )士(shì )》诗(shī ):“群(qún )子(zǐ )游(yóu )杼(zhù )山(shān ),山(shān )寒(hán )桂(guì )花(huā )白(bái )。”

14.泛(fàn )称(chēng )人(rén )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·匏(páo )有(yǒu )苦(kǔ )叶(yè )》:“招(zhāo )招(zhāo )舟(zhōu )子(zǐ ),人(rén )涉(shè )卬(áng )否(fǒu )?”毛(máo )传(chuán ):“舟(zhōu )子(zǐ ),舟(zhōu )人(rén ),主(zhǔ )济(jì )渡(dù )者(zhě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·酷(kù )吏(lì )传(chuán )·阳(yáng )球(qiú )》:“时(shí )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )王(wáng )甫(fǔ )、曹(cáo )节(jiē )等(děng )姦(jiān )虐(nuè )弄(nòng )权(quán ),扇(shàn )动(dòng )外(wài )内(nèi ),球(qiú )尝(cháng )拊(fǔ )髀(bì )发(fā )愤(fèn )曰(yuē ):‘若(ruò )阳(yáng )球(qiú )作(zuò )司(sī )隶(lì ),此(cǐ )曹(cáo )子(zǐ )安(ān )得(dé )容(róng )乎(hū )?’”

《北(běi )史(shǐ )·高(gāo )闾(lǘ )传(chuán )》:“闾(lǘ )早(zǎo )孤(gū ),少(shǎo )好(hǎo )学(xué ),博(bó )综(zōng )经(jīng )史(shǐ ),下(xià )笔(bǐ )成(chéng )章(zhāng )。少(shǎo )为(wéi )车(chē )子(zǐ ),送(sòng )租(zū )至(zhì )平(píng )城(chéng ),修(xiū )刺(cì )诣(yì )崔(cuī )浩(hào )。

浩(hào )与(yǔ )语(yǔ )奇(qí )之(zhī ),使(shǐ )为(wéi )谢(xiè )中(zhōng )书(shū )监(jiān )表(biǎo )。明(míng )日(rì ),浩(hào )历(lì )租(zū )车(chē )过(guò ),驻(zhù )马(mǎ )呼(hū )闾(lǘ ),诸(zhū )车(chē )子(zǐ )皆(jiē )惊(jīng )。”

明(míng )高(gāo )启(qǐ )《送(sòng )贾(jiǎ )二(èr )文(wén )学(xué )》诗(shī ):“愿(yuàn )逐(zhú )高(gāo )飞(fēi )翼(yì ),相(xiàng )与(yǔ )出(chū )九(jiǔ )州(zhōu );嗟(jiē )彼(bǐ )行(háng )路(lù )子(zǐ ),栖(qī )栖(qī )何(hé )所(suǒ )求(qiú )?”孔(kǒng )厥(jué )袁(yuán )静(jìng )《新(xīn )儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )三(sān )回(huí ):“日(rì )本(běn )子(zǐ )终(zhōng )归(guī )要(yào )来(lái )的(de ),咱(zán )们(men )谁(shuí )都(dōu )得(dé )学(xué )会(huì )打(dǎ )仗(zhàng ),不(bú )学(xué )就(jiù )吃(chī )不(bú )开(kāi )。”

15.代(dài )词(cí )。表(biǎo )示(shì )第(dì )二(èr )人(rén )称(chēng )。相(xiàng )当(dāng )于(yú )“您(nín )”。

《诗(shī )·卫(wèi )风(fēng )·氓(máng )》:“匪(fěi )我(wǒ )愆(qiān )期(qī ),子(zǐ )无(wú )良(liáng )媒(méi )。”

《史(shǐ )记(jì )·赵(zhào )世(shì )家(jiā )》:“赵(zhào )武(wǔ )啼(tí )泣(qì )顿(dùn )首(shǒu )固(gù )请(qǐng ),曰(yuē ):‘武(wǔ )愿(yuàn )苦(kǔ )筋(jīn )骨(gǔ )以(yǐ )报(bào )子(zǐ )至(zhì )死(sǐ ),而(ér )子(zǐ )忍(rěn )去(qù )我(wǒ )死(sǐ )乎(hū )!’”南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·品(pǐn )藻(zǎo )》:“顾(gù )劭(shào )尝(cháng )与(yǔ )庞(páng )士(shì )元(yuán )宿(xiǔ )语(yǔ ),问(wèn )曰(yuē ):‘闻(wén )子(zǐ )名(míng )知(zhī )人(rén ),吾(wú )与(yǔ )足(zú )下(xià )孰(shú )愈(yù )?’曰(yuē ):‘陶(táo )冶(yě )世(shì )俗(sú ),与(yǔ )时(shí )浮(fú )沉(chén ),吾(wú )不(bú )如(rú )子(zǐ )。’”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )惠(huì )师(shī )》诗(shī ):“吾(wú )言(yán )子(zǐ )当(dāng )去(qù ),子(zǐ )道(dào )非(fēi )吾(wú )遵(zūn )。江(jiāng )鱼(yú )不(bú )池(chí )活(huó ),野(yě )鸟(niǎo )难(nán )笼(lóng )驯(xùn )。”

宋(sòng )梅(méi )尧(yáo )臣(chén )《往(wǎng )东(dōng )流(liú )江(jiāng )口(kǒu )寄(jì )内(nèi )》诗(shī ):“而(ér )我(wǒ )无(wú )羽(yǔ )翼(yì ),安(ān )得(dé )与(yǔ )子(zǐ )游(yóu )?”章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《菌(jūn )说(shuō )》:“子(zǐ )将(jiāng )言(yán )人(rén )性(xìng )乎(hū )?抑(yì )自(zì )有(yǒu )所(suǒ )谓(wèi )性(xìng )乎(hū )?”

16.六(liù )朝(cháo )时(shí ),文(wén )臣(chén )死(sǐ )后(hòu )无(wú )封(fēng )爵(jué )而(ér )得(dé )谥(shì )号(hào )者(zhě )称(chēng )“子(zǐ )”。

清(qīng )钱(qián )大(dà )昕(xīn )《十(shí )驾(jià )斋(zhāi )养(yǎng )新(xīn )录(lù )·沉(chén )恭(gōng )子(zǐ )》:“予(yǔ )按(àn )《南(nán )史(shǐ )》:‘沉(chén )炯(jiǒng ),字(zì )初(chū )明(míng )……以(yǐ )疾(jí )卒(zú )于(yú )吴(wú )中(zhōng ),赠(zèng )侍(shì )中(zhōng ),諡(shì )恭(gōng )子(zǐ )。’六(liù )朝(cháo )文(wén )臣(chén )无(wú )封(fēng )爵(jué )而(ér )得(dé )諡(shì )者(zhě ),例(lì )称(chēng )子(zǐ )。如(rú )任(rèn )昉(fǎng )称(chēng )敬(jìng )子(zǐ )、周(zhōu )宏(hóng )正(zhèng )称(chēng )简(jiǎn )子(zǐ )之(zhī )类(lèi ),不(bú )一(yī )而(ér )足(zú )。”

17.小(xiǎo );副(fù )。古(gǔ )人(rén )常(cháng )以(yǐ )“子(zǐ )”名(míng )官(guān )。

《魏(wèi )书(shū )·孔(kǒng )伯(bó )恭(gōng )传(chuán )》:“伯(bó )恭(gōng )又(yòu )令(lìng )子(zǐ )都(dōu )将(jiāng )孙(sūn )天(tiān )庆(qìng )等(děng )步(bù )骑(qí )六(liù )千(qiān )向(xiàng )零(líng )中(zhōng )峡(xiá ),斫(zhuó )木(mù )断(duàn )清(qīng )水(shuǐ )路(lù )。”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·卢(lú )询(xún )祖(zǔ )传(chuán )》:“天(tiān )保(bǎo )末(mò ),以(yǐ )职(zhí )出(chū )为(wéi )筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng )子(zǐ )使(shǐ )。自(zì )负(fù )其(qí )才(cái ),内(nèi )怀(huái )鬱(yù )怏(yàng )。”

《隋(suí )书(shū )·达(dá )奚(xī )长(zhǎng )儒(rú )传(chuán )》:“周(zhōu )太(tài )祖(zǔ )引(yǐn )为(wéi )亲(qīn )信(xìn ),以(yǐ )质(zhì )直(zhí )恭(gōng )勤(qín ),授(shòu )子(zǐ )都(dōu )督(dū )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·百(bǎi )官(guān )志(zhì )四(sì )下(xià )》:“凡(fán )军(jūn )镇(zhèn ),五(wǔ )百(bǎi )人(rén )有(yǒu )押(yā )官(guān )一(yī )人(rén ),千(qiān )人(rén )有(yǒu )子(zǐ )总(zǒng )管(guǎn )一(yī )人(rén )。”参(cān )阅(yuè )清(qīng )赵(zhào )翼(yì )《陔(gāi )馀(yú )丛(cóng )考(kǎo )·子(zǐ )总(zǒng )管(guǎn )》。

18.指(zhǐ )先(xiān )秦(qín )百(bǎi )家(jiā )的(de )着(zhe )作(zuò )。后(hòu )世(shì )图(tú )书(shū )四(sì )部(bù )分(fèn )类(lèi )法(fǎ )(经(jīng )史(shǐ )子(zǐ )集(jí ))中(zhōng )的(de )第(dì )三(sān )部(bù )类(lèi )。

《汉(hàn )书(shū )·艺(yì )文(wén )志(zhì )》:“诸(zhū )子(zǐ )十(shí )家(jiā ),其(qí )可(kě )观(guān )者(zhě )九(jiǔ )家(jiā )而(ér )已(yǐ )。皆(jiē )起(qǐ )于(yú )王(wáng )道(dào )既(jì )微(wēi ),诸(zhū )侯(hóu )力(lì )政(zhèng ),时(shí )君(jūn )世(shì )主(zhǔ ),好(hǎo )恶(è )殊(shū )方(fāng ),是(shì )以(yǐ )九(jiǔ )家(jiā )之(zhī )说(shuō )蜂(fēng )出(chū )并(bìng )作(zuò )。”

南(nán )朝(cháo )陈(chén )后(hòu )主(zhǔ )《与(yǔ )詹(zhān )事(shì )江(jiāng )总(zǒng )书(shū )》:“论(lùn )其(qí )博(bó )综(zōng )子(zǐ )史(shǐ ),谙(ān )究(jiū )儒(rú )墨(mò ),经(jīng )耳(ěr )无(wú )遗(yí ),触(chù )目(mù )成(chéng )诵(sòng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《柳(liǔ )子(zǐ )厚(hòu )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“议(yì )论(lùn )证(zhèng )据(jù )今(jīn )古(gǔ ),出(chū )入(rù )经(jīng )史(shǐ )百(bǎi )子(zǐ )。”参(cān )见(jiàn )“子(zǐ )部(bù )”、“子(zǐ )书(shū )”。

19.孳(zī )生(shēng )。

汉(hàn )班(bān )固(gù )《白(bái )虎(hǔ )通(tōng )·爵(jué )》:“子(zǐ )者(zhě )孳(zī )也(yě ),孳(zī )孳(zī )无(wú )已(yǐ )也(yě )。”

《晋(jìn )书(shū )·乐(lè )志(zhì )上(shàng )》:“子(zǐ )者(zhě )孳(zī )也(yě ),谓(wèi )阳(yáng )气(qì )至(zhì )此(cǐ )更(gèng )孳(zī )生(shēng )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“子(zǐ )息(xī )”。

20.指(zhǐ )动(dòng )物(wù )遗(yí )传(chuán )的(de )下(xià )一(yī )代(dài )。

《易(yì )·中(zhōng )孚(fú )》:“鹤(hè )鸣(míng )在(zài )阴(yīn ),其(qí )子(zǐ )和(hé )之(zhī )。”

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·小(xiǎo )宛(wǎn )》:“螟(míng )蛉(líng )有(yǒu )子(zǐ ),蜾(guǒ )蠃(luǒ )负(fù )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“蒲(pú )卢(lú )取(qǔ )桑(sāng )虫(chóng )之(zhī )子(zǐ )负(fù )持(chí )而(ér )去(qù ),煦(xù )妪(yù )养(yǎng )之(zhī ),以(yǐ )成(chéng )其(qí )子(zǐ )。”

《史(shǐ )记(jì )·仲(zhòng )尼(ní )弟(dì )子(zǐ )列(liè )传(chuán )》:“仲(zhòng )弓(gōng )父(fù ),贱(jiàn )人(rén )。

孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘犁(lí )牛(niú )之(zhī )子(zǐ )騂(xīng )且(qiě )角(jiǎo ),虽(suī )欲(yù )勿(wù )用(yòng ),山(shān )川(chuān )其(qí )舍(shě )诸(zhū )?’”

《荀(xún )子(zǐ )·劝(quàn )学(xué )》:“南(nán )方(fāng )有(yǒu )鸟(niǎo )焉(yān ),名(míng )曰(yuē )蒙(méng )鸠(jiū ),以(yǐ )羽(yǔ )为(wéi )巢(cháo ),而(ér )编(biān )之(zhī )以(yǐ )髮(fà ),繫(jì )之(zhī )苇(wěi )苕(tiáo )。风(fēng )至(zhì )苕(tiáo )折(shé ),卵(luǎn )破(pò )子(zǐ )死(sǐ )。巢(cháo )非(fēi )不(bú )完(wán )也(yě ),所(suǒ )繫(jì )者(zhě )然(rán )也(yě )。”

《北(běi )史(shǐ )·孝(xiào )行(háng )传(chuán )·张(zhāng )元(yuán )》:“村(cūn )陌(mò )有(yǒu )狗(gǒu )子(zǐ )为(wéi )人(rén )所(suǒ )弃(qì )者(zhě ),元(yuán )即(jí )收(shōu )而(ér )养(yǎng )之(zhī )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《夔(kuí )州(zhōu )歌(gē )十(shí )绝(jué )句(jù )》之(zhī )五(wǔ ):“背(bèi )飞(fēi )鹤(hè )子(zǐ )遗(yí )琼(qióng )蕊(ruǐ ),相(xiàng )趁(chèn )凫(fú )雏(chú )入(rù )蒋(jiǎng )牙(yá )。”

21.动(dòng )物(wù )的(de )卵(luǎn )。

唐(táng )张(zhāng )鷟(zhuó )《游(yóu )仙(xiān )窟(kū )》:“鹅(é )子(zǐ )鸭(yā )卵(luǎn ),照(zhào )曜(yào )于(yú )银(yín )盘(pán )。”

宋(sòng )梅(méi )尧(yáo )臣(chén )《绝(jué )句(jù )》之(zhī )一(yī ):“船(chuán )头(tóu )拍(pāi )翅(chì )野(yě )鸭(yā )浴(yù ),水(shuǐ )上(shàng )摆(bǎi )子(zǐ )狞(níng )鱼(yú )跳(tiào )。”

22.幼(yòu )小(xiǎo )的(de );稚(zhì )嫩(nèn )的(de )。参(cān )见(jiàn )“子(zǐ )鸡(jī )”、“子(zǐ )畜(chù )”、“子(zǐ )薑(jiāng )”。

23.植(zhí )物(wù )的(de )种(zhǒng )子(zǐ )、果(guǒ )实(shí )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·雅(yǎ )量(liàng )》:“树(shù )在(zài )道(dào )边(biān )而(ér )多(duō )子(zǐ ),此(cǐ )必(bì )苦(kǔ )李(lǐ )。”

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·五(wǔ )穀(yù )果(guǒ )蓏(luǒ )菜(cài )茹(rú )非(fēi )中(zhōng )国(guó )物(wù )产(chǎn )者(zhě )》:“《神(shén )异(yì )经(jīng )》曰(yuē ):‘南(nán )方(fāng )荒(huāng )中(zhōng )有(yǒu )沛(pèi )竹(zhú )……其(qí )子(zǐ )美(měi ),食(shí )之(zhī )可(kě )以(yǐ )已(yǐ )疮(chuāng )疠(lì )。’”唐(táng )李(lǐ )绅(shēn )《悯(mǐn )农(nóng )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“春(chūn )种(zhǒng )一(yī )粒(lì )粟(sù ),秋(qiū )成(chéng )万(wàn )颗(kē )子(zǐ )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《花(huā )落(luò )复(fù )次(cì )前(qián )韵(yùn )》:“闇(ān )香(xiāng )入(rù )户(hù )寻(xún )短(duǎn )梦(mèng ),青(qīng )子(zǐ )缀(zhuì )枝(zhī )留(liú )小(xiǎo )园(yuán )。”

24.指(zhǐ )结(jié )果(guǒ )实(shí )。

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·种(zhǒng )李(lǐ )》:“李(lǐ )性(xìng )坚(jiān ),实(shí )晚(wǎn ),五(wǔ )岁(suì )始(shǐ )子(zǐ ),是(shì )以(yǐ )藉(jiè )栽(zāi )。”

25.小(xiǎo )而(ér )坚(jiān )硬(yìng )的(de )块(kuài )状(zhuàng )物(wù )或(huò )颗(kē )粒(lì )状(zhuàng )物(wù )。

《南(nán )史(shǐ )·文(wén )学(xué )传(chuán )·卞(biàn )彬(bīn )》:“掷(zhì )五(wǔ )木(mù )子(zǐ ),十(shí )掷(zhì )辄(zhé )鞬(jiān ),岂(qǐ )复(fù )是(shì )掷(zhì )子(zǐ )之(zhī )拙(zhuō )。”如(rú ):石(shí )头(tóu )子(zǐ )儿(ér )。

26.指(zhǐ )枪(qiāng )、炮(pào )弹(dàn )。

清(qīng )姚(yáo )锡(xī )光(guāng )《东(dōng )方(fāng )兵(bīng )事(shì )纪(jì )略(luè )·海(hǎi )军(jūn )》:“时(shí )有(yǒu )水(shuǐ )手(shǒu )王(wáng )姓(xìng )者(zhě )甚(shèn )怒(nù ),而(ér )力(lì )素(sù )弱(ruò ),问(wèn ):‘何(hé )人(rén )助(zhù )我(wǒ )运(yùn )子(zǐ )?’又(yòu )有(yǒu )一(yī )水(shuǐ )手(shǒu )挺(tǐng )身(shēn )愿(yuàn )助(zhù ),乃(nǎi )将(jiāng )十(shí )五(wǔ )生(shēng )特(tè )尾(wěi )砲(pào )连(lián )发(fā )四(sì )出(chū )。”

周(zhōu )立(lì )波(bō )《暴(bào )风(fēng )骤(zhòu )雨(yǔ )》第(dì )一(yī )部(bù )一(yī ):“不(bú )到(dào )半(bàn )拉(lā )月(yuè ),韩(hán )老(lǎo )六(liù )拉(lā )起(qǐ )大(dà )排(pái )来(lái ),收(shōu )洋(yáng )马(mǎ ),收(shōu )大(dà )枪(qiāng ),收(shōu )枪(qiāng )子(zǐ )子(zǐ )。”

27.特(tè )指(zhǐ )棋(qí )子(zǐ )。

唐(táng )郑(zhèng )谷(gǔ )《寄(jì )棋(qí )客(kè )》诗(shī ):“覆(fù )图(tú )闻(wén )夜(yè )雨(yǔ ),下(xià )子(zǐ )对(duì )秋(qiū )灯(dēng )。”

五(wǔ )代(dài )李(lǐ )中(zhōng )《石(shí )棋(qí )局(jú )献(xiàn )时(shí )宰(zǎi )》诗(shī ):“公(gōng )退(tuì )启(qǐ )枰(píng )书(shū )院(yuàn )静(jìng ),日(rì )斜(xié )收(shōu )子(zǐ )竹(zhú )阴(yīn )移(yí )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )十(shí )回(huí ):“棋(qí )盘(pán )为(wéi )地(dì )子(zǐ )为(wéi )天(tiān ),色(sè )按(àn )阴(yīn )阳(yáng )造(zào )化(huà )全(quán )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )五(wǔ )五(wǔ )回(huí ):“那(nà )姓(xìng )马(mǎ )的(de )同(tóng )他(tā )下(xià )了(le )几(jǐ )着(zhe ),觉(jiào )的(de )他(tā )出(chū )手(shǒu )不(bú )同(tóng )。下(xià )了(le )半(bàn )盘(pán ),站(zhàn )起(qǐ )身(shēn )来(lái )道(dào ):‘我(wǒ )这(zhè )棋(qí )输(shū )了(le )半(bàn )子(zǐ )了(le )!’”

28.古(gǔ )代(dài )指(zhǐ )重(zhòng )量(liàng )较(jiào )轻(qīng )而(ér )币(bì )值(zhí )较(jiào )低(dī )的(de )钱(qián )币(bì )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·大(dà )匡(kuāng )》:“币(bì )租(zū )轻(qīng ),乃(nǎi )作(zuò )母(mǔ ),以(yǐ )行(háng )其(qí )子(zǐ )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“以(yǐ )贵(guì )重(zhòng )为(wéi )母(mǔ )。谓(wèi )钱(qián )币(bì )之(zhī )属(shǔ )。”

《汉(hàn )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )下(xià )》:“古(gǔ )者(zhě )天(tiān )降(jiàng )灾(zāi )戾(lì ),于(yú )是(shì )乎(hū )量(liàng )资(zī )币(bì ),权(quán )轻(qīng )重(zhòng ),以(yǐ )救(jiù )民(mín )。民(mín )患(huàn )轻(qīng ),则(zé )为(wéi )之(zhī )作(zuò )重(zhòng )币(bì )以(yǐ )行(háng )之(zhī ),于(yú )是(shì )有(yǒu )母(mǔ )权(quán )子(zǐ )而(ér )行(háng ),民(mín )皆(jiē )得(dé )焉(yān )。若(ruò )不(bú )堪(kān )重(zhòng ),则(zé )多(duō )作(zuò )轻(qīng )而(ér )行(háng )之(zhī ),亦(yì )不(bú )废(fèi )重(zhòng ),于(yú )是(shì )乎(hū )有(yǒu )子(zǐ )权(quán )母(mǔ )而(ér )行(háng ),小(xiǎo )大(dà )利(lì )之(zhī )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):‘母(mǔ ),重(zhòng )也(yě ),其(qí )大(dà )倍(bèi ),故(gù )为(wéi )母(mǔ )也(yě )。子(zǐ ),轻(qīng )也(yě ),其(qí )轻(qīng )少(shǎo )半(bàn ),故(gù )为(wéi )子(zǐ )也(yě )。民(mín )患(huàn )币(bì )之(zhī )轻(qīng )而(ér )物(wù )贵(guì ),为(wéi )重(zhòng )币(bì )以(yǐ )平(píng )之(zhī ),权(quán )时(shí )而(ér )行(háng ),以(yǐ )废(fèi )其(qí )轻(qīng )。故(gù )曰(yuē )母(mǔ )权(quán )子(zǐ ),犹(yóu )言(yán )重(zhòng )权(quán )轻(qīng )也(yě )。民(mín )皆(jiē )得(dé )者(zhě ),本(běn )末(mò )有(yǒu )无(wú )皆(jiē )得(dé )其(qí )利(lì )也(yě )。’孟(mèng )康(kāng )曰(yuē ):‘重(zhòng )为(wéi )母(mǔ ),轻(qīng )为(wéi )子(zǐ ),若(ruò )市(shì )八(bā )十(shí )钱(qián )物(wù ),以(yǐ )母(mǔ )当(dāng )五(wǔ )十(shí ),以(yǐ )子(zǐ )三(sān )十(shí )续(xù )之(zhī )。’”清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )十(shí )四(sì ):“唐(táng )之(zhī )飞(fēi )钱(qián ),宋(sòng )之(zhī )交(jiāo )会(huì ),皆(jiē )以(yǐ )官(guān )钱(qián )为(wéi )本(běn ),使(shǐ )商(shāng )民(mín )得(dé )操(cāo )券(quàn )以(yǐ )取(qǔ )货(huò ),特(tè )以(yǐ )轻(qīng )易(yì )重(zhòng ),以(yǐ )母(mǔ )权(quán )子(zǐ )。”

29.铜(tóng )子(zǐ )儿(ér );铜(tóng )元(yuán )。

老(lǎo )舍(shě )《赵(zhào )子(zǐ )曰(yuē )》第(dì )三(sān ):“‘那(nà )块(kuài )锅(guō )心(xīn )几(jǐ )个(gè )子(zǐ )?’赵(zhào )子(zǐ )曰(yuē )舐(shì )了(le )舐(shì )上(shàng )下(xià )嘴(zuǐ )唇(chún ),咽(yān )了(le )一(yī )口(kǒu )隔(gé )夜(yè )原(yuán )封(fēng )的(de )浓(nóng )唾(tuò )沫(mò )。”

曹(cáo )禺(yú )《雷(léi )雨(yǔ )》第(dì )一(yī )幕(mù ):“﹝鲁(lǔ )四(sì )凤(fèng )﹞‘我(wǒ )要(yào )是(shì )大(dà )少(shǎo )爷(yé ),我(wǒ )一(yī )个(gè )子(zǐ )也(yě )不(bú )给(gěi )您(nín )!’”张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《包(bāo )氏(shì )父(fù )子(zǐ )》四(sì ):“那(nà )几(jǐ )个(gè )人(rén )谈(tán )到(dào )一(yī )个(gè )同(tóng )学(xué )的(de )父(fù )亲(qīn ):一(yī )个(gè )小(xiǎo )学(xué )教(jiāo )员(yuán ),老(lǎo )穿(chuān )着(zhe )一(yī )件(jiàn )蓝(lán )布(bù )袍(páo )子(zǐ )。那(nà )老(lǎo )头(tóu )想(xiǎng )给(gěi )儿(ér )子(zǐ )结(jié )婚(hūn ),可(kě )是(shì )没(méi )子(zǐ )儿(ér )。”

侯(hóu )宝(bǎo )林(lín )《改(gǎi )行(háng )》:“粳(jīng )米(mǐ )粥(zhōu )贱(jiàn )卖(mài )一(yī )子(zǐ )一(yī )碗(wǎn ),煎(jiān )饼(bǐng )大(dà )小(xiǎo )你(nǐ )老(lǎo )看(kàn )看(kàn )。”

30.利(lì )钱(qián )、利(lì )息(xī )。

《史(shǐ )记(jì )·货(huò )殖(zhí )列(liè )传(chuán )》:“子(zǐ )贷(dài )金(jīn )钱(qián )千(qiān )贯(guàn )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“子(zǐ )谓(wèi )利(lì )息(xī )也(yě )。”

唐(táng )元(yuán )稹(zhěn )《估(gū )客(kè )乐(lè )》诗(shī ):“子(zǐ )本(běn )频(pín )蕃(fān )息(xī ),货(huò )赂(lù )日(rì )兼(jiān )并(bìng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《柳(liǔ )子(zǐ )厚(hòu )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“其(qí )俗(sú )以(yǐ )男(nán )女(nǚ )质(zhì )钱(qián ),约(yuē )不(bú )时(shí )赎(shú )。子(zǐ )本(běn )相(xiàng )侔(móu ),则(zé )没(méi )为(wéi )奴(nú )婢(bì )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·老(lǎo )饕(tāo )》:“友(yǒu )占(zhàn )曰(yuē ):‘此(cǐ )爻(yáo )为(wéi )“悔(huǐ )”,所(suǒ )操(cāo )之(zhī )业(yè ),即(jí )不(bú )母(mǔ )而(ér )子(zǐ )亦(yì )有(yǒu )损(sǔn )焉(yān )。’”

31.派(pài )生(shēng )的(de );从(cóng )属(shǔ )的(de )。与(yǔ )本(běn )体(tǐ )或(huò )母(mǔ )体(tǐ )相(xiàng )对(duì )。如(rú ):子(zǐ )公(gōng )司(sī );子(zǐ )句(jù )。参(cān )见(jiàn )“子(zǐ )司(sī )”、“子(zǐ )城(chéng )”。

32.地(dì )支(zhī )的(de )第(dì )一(yī )位(wèi )。与(yǔ )天(tiān )干(gàn )相(xiàng )配(pèi ),用(yòng )以(yǐ )纪(jì )年(nián )。亦(yì )用(yòng )以(yǐ )纪(jì )日(rì )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )丧(sàng )礼(lǐ )》:“朝(cháo )夕(xī )哭(kū ),不(bú )辟(pì )子(zǐ )卯(mǎo )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“子(zǐ )卯(mǎo ),桀(jié )纣(zhòu )亡(wáng )日(rì )。”

《汉(hàn )书(shū )·武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“夏(xià )四(sì )月(yuè )壬(rén )子(zǐ ),高(gāo )园(yuán )便(biàn )殿(diàn )火(huǒ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《息(xī )国(guó )夫(fū )人(rén )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“时(shí )年(nián )若(ruò )干(gàn ),元(yuán )和(hé )七(qī )年(nián )甲(jiǎ )子(zǐ ),日(rì )南(nán )至(zhì ),以(yǐ )疾(jí )卒(zú )。”如(rú ):公(gōng )元(yuán )1984年(nián )为(wéi )农(nóng )历(lì )甲(jiǎ )子(zǐ )年(nián )。

33.十(shí )二(èr )时(shí )辰(chén )之(zhī )一(yī )。旧(jiù )时(shí )把(bǎ )一(yī )昼(zhòu )夜(yè )分(fèn )为(wéi )十(shí )二(èr )个(gè )时(shí )辰(chén ),用(yòng )十(shí )二(èr )地(dì )支(zhī )表(biǎo )示(shì )。夜(yè )十(shí )一(yī )时(shí )至(zhì )次(cì )晨(chén )一(yī )时(shí )为(wéi )子(zǐ )时(shí )。

《隋(suí )书(shū )·天(tiān )文(wén )志(zhì )上(shàng )》:“春(chūn )秋(qiū )二(èr )分(fèn ):日(rì )出(chū )卯(mǎo )正(zhèng ),入(rù )酉(yǒu )正(zhèng ),昼(zhòu )五(wǔ )十(shí )刻(kè ),夜(yè )五(wǔ )十(shí )刻(kè )。子(zǐ )四(sì )刻(kè ),丑(chǒu )、亥(hài )七(qī )刻(kè )。”

唐(táng )吕(lǚ )岩(yán )《穀(yù )神(shén )歌(gē )》:“修(xiū )炼(liàn )还(hái )须(xū )夜(yè )半(bàn )子(zǐ ),河(hé )车(chē )般(bān )载(zǎi )上(shàng )崑(kūn )崙(lún )。”

清(qīng )富(fù )察(chá )敦(dūn )崇(chóng )《燕(yàn )京(jīng )岁(suì )时(shí )记(jì )·元(yuán )旦(dàn )》:“每(měi )届(jiè )初(chū )一(yī ),于(yú )子(zǐ )后(hòu )焚(fén )香(xiāng )接(jiē )神(shén ),燃(rán )爆(bào )竹(zhú )以(yǐ )致(zhì )敬(jìng ),连(lián )霄(xiāo )达(dá )巷(xiàng ),络(luò )绎(yì )不(bú )休(xiū )。”

34.五(wǔ )行(háng )属(shǔ )水(shuǐ );十(shí )二(èr )生(shēng )肖(xiāo )属(shǔ )鼠(shǔ )。

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·物(wù )势(shì )》:“子(zǐ ),亦(yì )水(shuǐ )也(yě ),其(qí )禽(qín )鼠(shǔ )也(yě )。”

35.指(zhǐ )正(zhèng )北(běi )。参(cān )见(jiàn )“子(zǐ )午(wǔ )”。

36.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )限(xiàn )制(zhì )。相(xiàng )当(dāng )于(yú )“只(zhī )”。

金(jīn )董(dǒng )解(jiě )元(yuán )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )诸(zhū )宫(gōng )调(diào )》卷(juàn )二(èr ):“和(hé )尚(shàng )何(hé )曾(céng )动(dòng )着(zhe ),子(zǐ )喝(hē )一(yī )声(shēng )那(nà )时(shí )諕(háo )煞(shà )。贼(zéi )阵(zhèn )里(lǐ )儿(ér )郎(láng )懑(mèn )眼(yǎn )不(bú )扎(zhā ),道(dào ):‘这(zhè )秃(tū )厮(sī )好(hǎo )交(jiāo )加(jiā )!’”元(yuán )王(wáng )实(shí )甫(fǔ )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )》第(dì )一(yī )本(běn )第(dì )二(èr )摺(zhé ):“本(běn )待(dài )要(yào )安(ān )排(pái )心(xīn )事(shì )传(chuán )幽(yōu )客(kè ),我(wǒ )子(zǐ )怕(pà )漏(lòu )洩(xiè )春(chūn )光(guāng )与(yǔ )乃(nǎi )堂(táng )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《奈(nài )何(hé )天(tiān )·分(fèn )扰(rǎo )》:“非(fēi )是(shì )俺(ǎn )背(bèi )主(zhǔ )称(chēng )孤(gū ),也(yě )子(zǐ )为(wéi )不(bú )得(dé )已(yǐ )把(bǎ )纲(gāng )常(cháng )负(fù )。”

37.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )让(ràng )步(bù )关(guān )係(xì )。相(xiàng )当(dāng )于(yú )“则(zé )”、“虽(suī )然(rán )”。

金(jīn )董(dǒng )解(jiě )元(yuán )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )诸(zhū )宫(gōng )调(diào )》卷(juàn )八(bā ):“有(yǒu )子(zǐ )有(yǒu )牢(láo )房(fáng )地(dì )匣(xiá ),有(yǒu )子(zǐ )有(yǒu )栏(lán )军(jūn )夹(jiá )画(huà ),有(yǒu )子(zǐ )有(yǒu )铁(tiě )裹(guǒ )榆(yú )枷(jiā ):更(gèng )年(nián )没(méi )罪(zuì )人(rén )戴(dài )他(tā )、犯(fàn )他(tā )。”

元(yuán )杨(yáng )梓(zǐ )《敬(jìng )德(dé )不(bú )服(fú )老(lǎo )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“老(lǎo )子(zǐ )老(lǎo ),一(yī )片(piàn )忠(zhōng )心(xīn )贯(guàn )白(bái )日(rì );老(lǎo )子(zǐ )老(lǎo ),犹(yóu )自(zì )万(wàn )夫(fū )难(nán )敌(dí );老(lǎo )子(zǐ )老(lǎo ),添(tiān )了(le )些(xiē )雪(xuě )鬓(bìn )霜(shuāng )髯(rán ),那(nà )些(xiē )儿(ér )跎(tuó )腰(yāo )曲(qǔ )嵴(jí )。”

38.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )能(néng )用(yòng )手(shǒu )指(zhǐ )掐(qiā )住(zhù )的(de )一(yī )束(shù )细(xì )长(zhǎng )的(de )东(dōng )西(xī )。

《敦(dūn )煌(huáng )变(biàn )文(wén )集(jí )·汉(hàn )将(jiāng )王(wáng )陵(líng )变(biàn )》:“若(ruò )借(jiè )大(dà )王(wáng )宝(bǎo )剑(jiàn ),卸(xiè )下(xià )一(yī )子(zǐ )头(tóu )髮(fà ),封(fēng )在(zài )书(shū )中(zhōng ),儿(ér )见(jiàn )头(tóu )髮(fà ),星(xīng )夜(yè )倍(bèi )程(chéng )入(rù )楚(chǔ )救(jiù )母(mǔ )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )八(bā )八(bā )回(huí ):“又(yòu )拿(ná )起(qǐ )一(yī )子(zǐ )儿(ér )藏(cáng )香(xiāng )。”如(rú ):一(yī )子(zǐ )儿(ér )线(xiàn )、一(yī )子(zǐ )儿(ér )挂(guà )麵(miàn )。

39.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )时(shí )有(yǒu )子(zǐ )氏(shì )。见(jiàn )《春(chūn )秋(qiū )·隐(yǐn )公(gōng )二(èr )年(nián )》。

II

zi

˙ㄗ

1.名(míng )词(cí )后(hòu )缀(zhuì )。

《宋(sòng )书(shū )·朱(zhū )龄(líng )石(shí )传(chuán )》:“龄(líng )石(shí )使(shǐ )舅(jiù )卧(wò )于(yú )听(tīng )事(shì )一(yī )头(tóu ),剪(jiǎn )纸(zhǐ )一(yī )方(fāng )寸(cùn ),帖(tiē )着(zhe )舅(jiù )枕(zhěn ),自(zì )以(yǐ )刀(dāo )子(zǐ )悬(xuán )掷(zhì )之(zhī )。”

唐(táng )张(zhāng )鷟(zhuó )《游(yóu )仙(xiān )窟(kū )》:“千(qiān )娇(jiāo )眼(yǎn )子(zǐ ),天(tiān )上(shàng )失(shī )其(qí )流(liú )星(xīng );一(yī )搦(nuò )腰(yāo )支(zhī ),洛(luò )浦(pǔ )愧(kuì )其(qí )迴(huí )雪(xuě )。”

宋(sòng )罗(luó )大(dà )经(jīng )《鹤(hè )林(lín )玉(yù )露(lù )》卷(juàn )十(shí ):“诚(chéng )斋(zhāi )曰(yuē ):‘相(xiàng )公(gōng )且(qiě )子(zǐ )细(xì ),秀(xiù )才(cái )子(zǐ )口(kǒu )头(tóu )言(yán )语(yǔ ),岂(qǐ )可(kě )便(biàn )信(xìn )!’雍(yōng )公(gōng )大(dà )笑(xiào )。”

清(qīng )黄(huáng )宗(zōng )羲(xī )《马(mǎ )雪(xuě )航(háng )诗(shī )序(xù )》:“程(chéng )子(zǐ )言(yán )性(xìng )即(jí )理(lǐ ),差(chà )为(wéi )近(jìn )之(zhī )。然(rán )当(dāng )其(qí )澄(chéng )然(rán ),在(zài )中(zhōng ),满(mǎn )腔(qiāng )子(zǐ )皆(jiē )恻(cè )隐(yǐn )之(zhī )心(xīn )。”

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《春(chūn )风(fēng )》:“这(zhè )么(me )着(zhe )他(tā )细(xì )细(xì )里(lǐ )嚼(jiáo )着(zhe ),脸(liǎn )子(zǐ )微(wēi )微(wēi )地(dì )侧(cè )着(zhe ),好(hǎo )像(xiàng )在(zài )那(nà )里(lǐ )欣(xīn )赏(shǎng )自(zì )己(jǐ )那(nà )种(zhǒng )文(wén )雅(yǎ )的(de )嚼(jiáo )声(shēng )。”

2.某(mǒu )些(xiē )量(liàng )词(cí )的(de )后(hòu )缀(zhuì )。

《朱(zhū )子(zǐ )语(yǔ )类(lèi )》卷(juàn )一(yī )○四(sì ):“今(jīn )日(rì )看(kàn )《中(zhōng )庸(yōng )》,只(zhī )看(kàn )一(yī )段(duàn )子(zǐ )。”

刘(liú )半(bàn )农(nóng )《麵(miàn )包(bāo )与(yǔ )盐(yán )》:“一(yī )个(gè )錋(bèng )子(zǐ )的(de )盐(yán ),搁(gē )上(shàng )半(bàn )喇(lǎ )子(zǐ )儿(ér )的(de )大(dà )葱(cōng )。”如(rú ):两(liǎng )下(xià )子(zǐ ),那(nà )阵(zhèn )子(zǐ );几(jǐ )帮(bāng )子(zǐ );一(yī )辈(bèi )子(zǐ )。

3.用(yòng )于(yú )动(dòng )词(cí )、形(xíng )容(róng )词(cí )词(cí )素(sù )之(zhī )后(hòu ),构(gòu )成(chéng )名(míng )词(cí )或(huò )名(míng )词(cí )性(xìng )词(cí )组(zǔ )。

《封(fēng )神(shén )演(yǎn )义(yì )》第(dì )十(shí )二(èr )回(huí ):“夫(fū )人(rén )曰(yuē ):‘我(wǒ )儿(ér ),你(nǐ )往(wǎng )哪(nǎ )里(lǐ )耍(shuǎ )子(zǐ ),便(biàn )去(qù )这(zhè )半(bàn )日(rì )?’”如(rú ):胖(pàng )子(zǐ );垫(diàn )子(zǐ );矮(ǎi )子(zǐ )。

4.助(zhù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )时(shí )态(tài )、动(dòng )态(tài ),相(xiàng )当(dāng )于(yú )“着(zhe )”、“了(le )”。

明(míng )冯(féng )梦(mèng )龙(lóng )《山(shān )歌(gē )·多(duō )》:“朝(cháo )里(lǐ )官(guān )多(duō )乱(luàn )子(zǐ )法(fǎ ),阿(ā )姐(jiě )郎(láng )多(duō )乱(luàn )子(zǐ )心(xīn )。”

明(míng )无(wú )名(míng )氏(shì )《精(jīng )忠(zhōng )记(jì )·临(lín )湖(hú )》:“逢(féng )子(zǐ )朋(péng )友(yǒu )也(yě )要(yào )哈(hā )酒(jiǔ ),遇(yù )子(zǐ )娼(chāng )妓(jì )也(yě )要(yào )使(shǐ )几(jǐ )个(gè )铜(tóng )钱(qián )。”

明(míng )王(wáng )世(shì )贞(zhēn )《鸣(míng )凤(fèng )记(jì )·端(duān )阳(yáng )游(yóu )赏(shǎng )》:“啊(ā )呀(ya )!急(jí )惊(jīng )风(fēng )撞(zhuàng )子(zǐ )个(gè )慢(màn )郎(láng )中(zhōng )。”

《中(zhōng )国(guó )歌(gē )谣(yáo )资(zī )料(liào )·太(tài )平(píng )军(jūn )要(yào )到(dào )苏(sū )州(zhōu )城(chéng )》:“藩(fān )台(tái )联(lián )大(dà )人(rén ),中(zhōng )风(fēng )报(bào )假(jiǎ )病(bìng ),扮(bàn )子(zǐ )乡(xiāng )下(xià )人(rén ),连(lián )夜(yè )逃(táo )出(chū )城(chéng )。”

5.助(zhù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )语(yǔ )气(qì )。

元(yuán )无(wú )名(míng )氏(shì )《举(jǔ )桉(ān )齐(qí )眉(méi )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“小(xiǎo )姐(jiě ),你(nǐ )差(chà )了(le )也(yě )。这(zhè )梁(liáng )鸿(hóng )穷(qióng )的(de )怕(pà )人(rén )子(zǐ )哩(lǐ )。”

元(yuán )无(wú )名(míng )氏(shì )《货(huò )郎(láng )旦(dàn )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“[丑(chǒu )哭(kū )科(kē )云(yún )]好(hǎo )苦(kǔ )恼(nǎo )子(zǐ )也(yě )!”明(míng )沉(chén )自(zì )徵(zhēng )《霸(bà )亭(tíng )秋(qiū )》:“我(wǒ )须(xū )索(suǒ )一(yī )进(jìn )去(qù )咱(zán ),[来(lái )]黑(hēi )洞(dòng )洞(dòng )怕(pà )人(rén )子(zǐ )。”

阅读:9652

●子(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库