方【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 方

方(fāng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );

I

fāng

ㄈㄤ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》府(fǔ )良(liáng )切(qiē ),平(píng )阳(yáng ),非(fēi )。〕

“放(fàng )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.相(xiàng )并(bìng )的(de )两(liǎng )船(chuán );竹(zhú )木(mù )编(biān )成(chéng )的(de )筏(fá )。亦(yì )指(zhǐ )以(yǐ )舟(zhōu )、筏(fá )渡(dù )水(shuǐ )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·谷(gǔ )风(fēng )》:“就(jiù )其(qí )深(shēn )矣(yǐ ),方(fāng )之(zhī )舟(zhōu )之(zhī )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“方(fāng ),以(yǐ )筏(fá )渡(dù );舟(zhōu ),以(yǐ )船(chuán )渡(dù )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《刘(liú )子(zǐ )怡(yí )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“导(dǎo )溪(xī )之(zhī )水(shuǐ ),舟(zhōu )可(kě )方(fāng )兮(xī ),扶(fú )其(qí )艰(jiān )凶(xiōng ),底(dǐ )太(tài )康(kāng )兮(xī )。”按(àn ),《说(shuō )文(wén )·方(fāng )部(bù )》:“方(fāng ),併(bìng )船(chuán )也(yě ),象(xiàng )两(liǎng )舟(zhōu )省(shěng )总(zǒng )头(tóu )形(xíng )。”

2.并(bìng )列(liè ),并(bìng )排(pái )。

《仪(yí )礼(lǐ )·乡(xiāng )射(shè )礼(lǐ )》:“不(bú )方(fāng )足(zú )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“方(fāng ),犹(yóu )併(bìng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·扬(yáng )雄(xióng )传(chuán )上(shàng )》:“敦(dūn )万(wàn )骑(qí )于(yú )中(zhōng )营(yíng )兮(xī ),方(fāng )玉(yù )车(chē )之(zhī )千(qiān )乘(chéng )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“方(fāng ),并(bìng )也(yě )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《赠(zèng )冯(féng )文(wén )罴(pí )迁(qiān )斥(chì )丘(qiū )令(lìng )》诗(shī ):“方(fāng )骥(jì )齐(qí )镳(biāo ),比(bǐ )迹(jì )同(tóng )尘(chén )。”

明(míng )叶(yè )子(zǐ )奇(qí )《草(cǎo )木(mù )子(zǐ )·杂(zá )制(zhì )》:“中(zhōng )原(yuán )平(píng )衍(yǎn ),设(shè )立(lì )许(xǔ )多(duō )沟(gōu )浍(huì ),许(xǔ )多(duō )阡(qiān )陌(mò ),使(shǐ )车(chē )不(bú )得(dé )方(fāng )其(qí )轨(guǐ ),骑(qí )不(bú )得(dé )骋(chěng )其(qí )足(zú )也(yě )。”

3.引(yǐn )申(shēn )指(zhǐ )一(yī )并(bìng );一(yī )齐(qí )。

《墨(mò )子(zǐ )·备(bèi )城(chéng )门(mén )》:“甲(jiǎ )兵(bīng )方(fāng )起(qǐ )于(yú )天(tiān )下(xià ),大(dà )攻(gōng )小(xiǎo ),强(qiáng )执(zhí )弱(ruò )。”

于(yú )省(shěng )吾(wú )新(xīn )证(zhèng ):“方(fāng ),犹(yóu )并(bìng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )下(xià )》:“文(wén )武(wǔ )方(fāng )作(zuò ),是(shì )庸(yōng )四(sì )克(kè )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )晋(jìn )灼(zhuó )曰(yuē ):“方(fāng ),并(bìng )也(yě )。”

4.等(děng )同(tóng );相(xiàng )当(dāng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·梓(zǐ )人(rén )》:“梓(zǐ )人(rén )为(wéi )侯(hóu ),广(guǎng )与(yǔ )崇(chóng )方(fāng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“崇(chóng ),高(gāo )也(yě );方(fāng ),犹(yóu )等(děng )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·耿(gěng )弇(yān )传(chuán )》:“昔(xī )韩(hán )信(xìn )破(pò )历(lì )下(xià )以(yǐ )开(kāi )基(jī ),今(jīn )将(jiāng )军(jūn )攻(gōng )祝(zhù )阿(ā )以(yǐ )发(fā )迹(jì )……功(gōng )足(zú )相(xiàng )方(fāng )。”

宋(sòng )庄(zhuāng )季(jì )裕(yù )《鸡(jī )肋(lèi )编(biān )》卷(juàn )下(xià ):“自(zì )灵(líng )武(wǔ )罢(bà )兵(bīng ),计(jì )费(fèi )六(liù )百(bǎi )馀(yú )亿(yì ),方(fāng )前(qián )世(shì )数(shù )倍(bèi )矣(yǐ )。”

5.比(bǐ )拟(nǐ );比(bǐ )喻(yù )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )上(shàng )》:“服(fú )勤(qín )至(zhì )死(sǐ ),方(fāng )丧(sàng )三(sān )年(nián )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“方(fāng ),谓(wèi )比(bǐ )方(fāng )也(yě )。有(yǒu )比(bǐ )方(fāng )父(fù )丧(sàng )礼(lǐ )以(yǐ )丧(sàng )君(jūn )。”

汉(hàn )仲(zhòng )长(zhǎng )统(tǒng )《昌(chāng )言(yán )·论(lùn )理(lǐ )乱(luàn )》:“暴(bào )风(fēng )疾(jí )霆(tíng ),不(bú )足(zú )以(yǐ )方(fāng )其(qí )怒(nù );阳(yáng )春(chūn )时(shí )雨(yǔ ),不(bú )足(zú )以(yǐ )喻(yù )其(qí )泽(zé )。”

晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·至(zhì )理(lǐ )》:“形(xíng )者(zhě ),神(shén )之(zhī )宅(zhái )也(yě )。故(gù )譬(pì )之(zhī )于(yú )堤(dī ),堤(dī )坏(huài )则(zé )水(shuǐ )不(bú )留(liú )矣(yǐ );方(fāng )之(zhī )于(yú )烛(zhú ),烛(zhú )糜(mí )则(zé )火(huǒ )不(bú )居(jū )矣(yǐ )。”

唐(táng )刘(liú )知(zhī )几(jǐ )《史(shǐ )通(tōng )·叙(xù )事(shì )》:“昔(xī )文(wén )章(zhāng )既(jì )作(zuò ),比(bǐ )兴(xìng )由(yóu )生(shēng ),鸟(niǎo )兽(shòu )以(yǐ )媲(pì )贤(xián )愚(yú ),草(cǎo )木(mù )以(yǐ )方(fāng )男(nán )女(nǚ )。”

6.比(bǐ )较(jiào );对(duì )比(bǐ )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·周(zhōu )举(jǔ )传(chuán )》:“陛(bì )下(xià )初(chū )立(lì ),遵(zūn )脩(yǒu )旧(jiù )典(diǎn ),兴(xìng )化(huà )致(zhì )政(zhèng ),远(yuǎn )近(jìn )肃(sù )然(rán )。顷(qǐng )年(nián )以(yǐ )来(lái ),稍(shāo )违(wéi )于(yú )前(qián ),朝(cháo )多(duō )宠(chǒng )倖(xìng ),禄(lù )不(bú )序(xù )德(dé )……准(zhǔn )今(jīn )方(fāng )古(gǔ ),诚(chéng )可(kě )危(wēi )惧(jù )。”

《晋(jìn )书(shū )·王(wáng )湛(zhàn )传(chuán )》:“时(shí )人(rén )谓(wèi )湛(zhàn )上(shàng )方(fāng )山(shān )涛(tāo )不(bú )足(zú ),下(xià )方(fāng )魏(wèi )舒(shū )有(yǒu )馀(yú )。”

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·河(hé )水(shuǐ )一(yī )》:“《述(shù )征(zhēng )记(jì )》曰(yuē ):盟(méng )津(jīn )河(hé )津(jīn )恒(héng )浊(zhuó ),方(fāng )江(jiāng )为(wéi )狭(xiá ),方(fāng )淮(huái )济(jì )为(wéi )阔(kuò )。”

宋(sòng )周(zhōu )密(mì )《癸(guǐ )辛(xīn )杂(zá )识(shí )续(xù )集(jí )·蜘(zhī )蛛(zhū )珠(zhū )》:“内(nèi )府(fǔ )一(yī )珠(zhū )向(xiàng )以(yǐ )数(shù )千(qiān )锭(dìng )得(dé )之(zhī )于(yú )海(hǎi )贾(jiǎ ),方(fāng )之(zhī )此(cǐ )珠(zhū ),不(bú )及(jí )其(qí )半(bàn ),盖(gài )绝(jué )代(dài )之(zhī )宝(bǎo )也(yě )。”

清(qīng )陈(chén )康(kāng )祺(qí )《郎(láng )潜(qián )纪(jì )闻(wén )》卷(juàn )一(yī ):“至(zhì )于(yú )倭(wō )文(wén )端(duān )之(zhī )守(shǒu )正(zhèng )不(bú )阿(ā ),清(qīng )操(cāo )绝(jué )俗(sú );文(wén )文(wén )忠(zhōng )之(zhī )匪(fěi )躬(gōng )尽(jìn )瘁(cuì ),驯(xùn )扰(rǎo )强(qiáng )藩(fān ),方(fāng )之(zhī )姚(yáo )宋(sòng )忠(zhōng )唐(táng )、范(fàn )韩(hán )翊(yì )宋(sòng ),殆(dài )无(wú )恧(nǜ )色(sè )。”

7.品(pǐn )类(lèi );类(lèi )别(bié )。

《礼(lǐ )记(jì )·缁(zī )衣(yī )》:“故(gù )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )朋(péng )友(yǒu )有(yǒu )乡(xiāng ),其(qí )恶(è )有(yǒu )方(fāng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“乡(xiāng )、方(fāng ),喻(yù )辈(bèi )类(lèi )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·精(jīng )神(shén )训(xùn )》:“以(yǐ )死(sǐ )生(shēng )为(wéi )一(yī )化(huà ),以(yǐ )万(wàn )物(wù )为(wéi )一(yī )方(fāng ),同(tóng )精(jīng )于(yú )太(tài )清(qīng )之(zhī )本(běn )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“方(fāng ),类(lèi )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《难(nán )宅(zhái )无(wú )吉(jí )凶(xiōng )摄(shè )生(shēng )论(lùn )》:“天(tiān )地(dì )广(guǎng )远(yuǎn ),品(pǐn )物(wù )多(duō )方(fāng ),智(zhì )之(zhī )所(suǒ )知(zhī ),未(wèi )若(ruò )所(suǒ )不(bú )知(zhī )者(zhě )众(zhòng )也(yě )。”

8.方(fāng )形(xíng )。与(yǔ )“圆(yuán )”相(xiàng )对(duì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·舆(yú )人(rén )》:“圜(huán )者(zhě )中(zhōng )规(guī ),方(fāng )者(zhě )中(zhōng )矩(jǔ )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )》“国(guó )子(zǐ )执(zhí )壶(hú )浆(jiāng )”汉(hàn )何(hé )休(xiū )注(zhù ):“壶(hú ),礼(lǐ )器(qì )。腹(fù )方(fāng )口(kǒu )圆(yuán )曰(yuē )壶(hú )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·夙(sù )惠(huì )》:“晏(yàn )乃(nǎi )画(huà )地(dì )令(lìng )方(fāng ),自(zì )处(chù )其(qí )中(zhōng )。人(rén )问(wèn )其(qí )故(gù ),答(dá )曰(yuē ):‘何(hé )氏(shì )之(zhī )庐(lú )也(yě )。’”宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《余(yú )去(qù )金(jīn )山(shān )五(wǔ )年(nián )复(fù )至(zhì )》诗(shī ):“清(qīng )风(fēng )偶(ǒu )与(yǔ )山(shān )阿(ā )曲(qǔ ),明(míng )月(yuè )聊(liáo )随(suí )屋(wū )角(jiǎo )方(fāng )。”

9.指(zhǐ )大(dà )地(dì )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·本(běn )经(jīng )训(xùn )》:“戴(dài )圆(yuán )履(lǚ )方(fāng ),抱(bào )表(biǎo )怀(huái )绳(shéng )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“圆(yuán ),天(tiān )也(yě );方(fāng ),地(dì )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“方(fāng )载(zǎi )”。

10.方(fāng )向(xiàng );方(fāng )位(wèi )。

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·鸡(jī )鸣(míng )》:“东(dōng )方(fāng )明(míng )矣(yǐ ),朝(cháo )既(jì )昌(chāng )矣(yǐ )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈东(dōng )京(jīng )赋(fù )〉》:“飞(fēi )云(yún )龙(lóng )于(yú )春(chūn )路(lù ),屯(tún )虎(hǔ )神(shén )于(yú )秋(qiū )方(fāng )。”

薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“秋(qiū )方(fāng ),西(xī )方(fāng )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )鲍(bào )照(zhào )《拟(nǐ )古(gǔ )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“南(nán )国(guó )有(yǒu )儒(rú )生(shēng ),迷(mí )方(fāng )独(dú )沦(lún )误(wù )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《魏(wèi )博(bó )节(jiē )度(dù )使(shǐ )沂(yí )国(guó )公(gōng )先(xiān )庙(miào )碑(bēi )铭(míng )》:“田(tián )侯(hóu )作(zuò )庙(miào ),相(xiàng )方(fāng )视(shì )阯(zhǐ )。见(jiàn )于(yú )蓍(shī )龟(guī ),祖(zǔ )考(kǎo )咸(xián )喜(xǐ )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )六(liù )六(liù )回(huí ):“四(sì )下(xià )里(lǐ ),十(shí )数(shù )处(chù )火(huǒ )光(guāng )亘(gèn )天(tiān ),四(sì )方(fāng )不(bú )辨(biàn )。”

11.方(fāng )面(miàn )。

《文(wén )子(zǐ )·自(zì )然(rán )》:“能(néng )法(fǎ )天(tiān )者(zhě ),天(tiān )不(bú )一(yī )时(shí ),地(dì )不(bú )一(yī )材(cái ),人(rén )不(bú )一(yī )事(shì ),故(gù )绪(xù )业(yè )多(duō )端(duān ),趋(qū )行(háng )多(duō )方(fāng )。”

唐(táng )王(wáng )维(wéi )《画(huà )学(xué )秘(mì )诀(jué )》:“山(shān )分(fèn )八(bā )面(miàn ),石(shí )有(yǒu )三(sān )方(fāng )。”

王(wáng )统(tǒng )照(zhào )《湖(hú )畔(pàn )儿(ér )语(yǔ )》:“每(měi )在(zài )此(cǐ )时(shí ),一(yī )方(fāng )引(yǐn )动(dòng )我(wǒ )对(duì )于(yú )自(zì )然(rán )景(jǐng )物(wù )的(de )鉴(jiàn )赏(shǎng ),一(yī )方(fāng )却(què )激(jī )发(fā )起(qǐ )无(wú )限(xiàn )的(de )悠(yōu )淼(miǎo )寻(xún )思(sī )。”

12.旁(páng )边(biān );一(yī )侧(cè )。

《诗(shī )·秦(qín )风(fēng )·蒹(jiān )葭(jiā )》:“所(suǒ )谓(wèi )伊(yī )人(rén ),在(zài )水(shuǐ )一(yī )方(fāng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“在(zài )大(dà )水(shuǐ )之(zhī )一(yī )边(biān ),假(jiǎ )喻(yù )以(yǐ )言(yán )远(yuǎn )。”

《史(shǐ )记(jì )·扁(biǎn )鹊(què )仓(cāng )公(gōng )列(liè )传(chuán )》:“扁(biǎn )鹊(què )以(yǐ )其(qí )言(yán )饮(yǐn )药(yào )三(sān )十(shí )日(rì ),视(shì )见(jiàn )垣(yuán )一(yī )方(fāng )人(rén )。以(yǐ )此(cǐ )视(shì )病(bìng ),尽(jìn )见(jiàn )五(wǔ )脏(zāng )症(zhèng )结(jié )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“方(fāng )犹(yóu )边(biān )也(yě )。言(yán )能(néng )隔(gé )牆(qiáng )见(jiàn )彼(bǐ )边(biān )之(zhī )人(rén ),则(zé )眼(yǎn )通(tōng )神(shén )也(yě )。”

13.谓(wèi )偏(piān )离(lí )中(zhōng )心(xīn )。

《仪(yí )礼(lǐ )·大(dà )射(shè )仪(yí )》:“大(dà )射(shè )正(zhèng )立(lì )于(yú )公(gōng )后(hòu ),以(yǐ )矢(shǐ )行(háng )告(gào )于(yú )公(gōng ),下(xià )曰(yuē )留(liú ),上(shàng )曰(yuē )扬(yáng ),左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē )方(fāng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“留(liú ),不(bú )至(zhì )也(yě );扬(yáng ),过(guò )去(qù )也(yě );方(fāng ),旁(páng )出(chū )也(yě )。”

清(qīng )王(wáng )鸣(míng )盛(shèng )《蛾(é )术(shù )编(biān )·说(shuō )通(tōng )二(èr )·方(fāng )》:“射(shè )者(zhě )发(fā )矢(shǐ ),必(bì )以(yǐ )中(zhōng )的(de )为(wéi )善(shàn )……惟(wéi )学(xué )亦(yì )然(rán )。今(jīn )之(zhī )学(xué )者(zhě )皆(jiē )方(fāng )也(yě )。求(qiú )其(qí )能(néng )不(bú )至(zhì )、过(guò )去(qù )者(zhě )且(qiě )少(shǎo )焉(yān ),况(kuàng )能(néng )中(zhōng )的(de )者(zhě )乎(hū )?”

14.四(sì )周(zhōu )围(wéi )绕(rào )。亦(yì )指(zhǐ )界(jiè )限(xiàn )或(huò )界(jiè )线(xiàn )。

《尉(wèi )缭(liáo )子(zǐ )·分(fèn )塞(sāi )令(lìng )》:“中(zhōng )军(jūn ),左(zuǒ )右(yòu )、前(qián )后(hòu )军(jūn ),皆(jiē )有(yǒu )地(dì )分(fèn ),方(fāng )之(zhī )以(yǐ )行(háng )垣(yuán ),而(ér )无(wú )通(tōng )其(qí )交(jiāo )往(wǎng )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《〈新(xīn )序(xù )〉目(mù )录(lù )序(xù )》:“天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì ),各(gè )自(zì )为(wéi )方(fāng ),而(ér )不(bú )能(néng )相(xiàng )通(tōng ),世(shì )之(zhī )人(rén )不(bú )复(fù )知(zhī )夫(fū )学(xué )之(zhī )有(yǒu )统(tǒng )、道(dào )之(zhī )有(yǒu )归(guī )也(yě )。”

15.地(dì )方(fāng );地(dì )区(qū )。

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“有(yǒu )朋(péng )自(zì )远(yuǎn )方(fāng )来(lái ),不(bú )亦(yì )乐(lè )乎(hū )!”三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )丕(pī )《燕(yàn )歌(gē )行(háng )》之(zhī )一(yī ):“慊(qiè )慊(qiè )思(sī )归(guī )恋(liàn )故(gù )乡(xiāng ),君(jūn )何(hé )淹(yān )留(liú )寄(jì )他(tā )方(fāng )。”

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·宪(xiàn )宗(zōng )纪(jì )下(xià )》:“朝(cháo )廷(tíng )大(dà )体(tǐ ),以(yǐ )恤(xù )人(rén )为(wéi )本(běn )。一(yī )方(fāng )不(bú )稔(rěn ),即(jí )宜(yí )赈(zhèn )救(jiù )。”

清(qīng )卓(zhuó )尔(ěr )堪(kān )《哭(kū )舍(shě )弟(dì )子(zǐ )厚(hòu )》诗(shī )之(zhī )二(èr ):“遣(qiǎn )弟(dì )遥(yáo )迎(yíng )汝(rǔ ),魂(hún )兮(xī )附(fù )榇(chèn )来(lái )……故(gù )陇(lǒng )荒(huāng )无(wú )恙(yàng ),殊(shū )方(fāng )孤(gū )可(kě )哀(āi )。”

16.古(gǔ )代(dài )计(jì )量(liàng )面(miàn )积(jī )用(yòng )语(yǔ )。后(hòu )加(jiā )表(biǎo )示(shì )长(zhǎng )度(dù )的(de )数(shù )字(zì )或(huò )数(shù )量(liàng )词(cí ),表(biǎo )示(shì )纵(zòng )横(héng )若(ruò )干(gàn )长(zhǎng )度(dù )的(de )意(yì )思(sī )。多(duō )用(yòng )于(yú )计(jì )量(liàng )土(tǔ )地(dì )。

《论(lùn )语(yǔ )·先(xiān )进(jìn )》:“方(fāng )六(liù )七(qī )十(shí ),如(rú )五(wǔ )六(liù )十(shí ),求(qiú )也(yě )为(wéi )之(zhī ),比(bǐ )及(jí )三(sān )年(nián ),可(kě )使(shǐ )足(zú )民(mín )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《论(lùn )河(hé )北(běi )京(jīng )东(dōng )盗(dào )贼(zéi )状(zhuàng )》:“今(jīn )又(yòu )不(bú )雨(yǔ ),自(zì )秋(qiū )至(zhì )冬(dōng ),方(fāng )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),麦(mài )不(bú )入(rù )土(tǔ )。”

17.上(shàng )古(gǔ )指(zhǐ )邦(bāng )国(guó )。亦(yì )指(zhǐ )古(gǔ )行(háng )政(zhèng )区(qū )的(de )州(zhōu )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·常(cháng )武(wǔ )》:“如(rú )雷(léi )如(rú )霆(tíng ),徐(xú )方(fāng )震(zhèn )惊(jīng )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“徐(xú )方(fāng ),徐(xú )邦(bāng )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·陶(táo )谦(qiān )传(chuán )》:“﹝谦(qiān )﹞为(wéi )徐(xú )州(zhōu )牧(mù )……是(shì )时(shí )徐(xú )方(fāng )百(bǎi )姓(xìng )殷(yīn )盛(shèng ),穀(yù )实(shí )甚(shèn )丰(fēng ),流(liú )民(mín )多(duō )归(guī )之(zhī )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·汉(hàn )献(xiàn )帝(dì )初(chū )平(píng )四(sì )年(nián )》引(yǐn )此(cǐ )文(wén ),胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù )曰(yuē ):“古(gǔ )语(yǔ )多(duō )谓(wèi )州(zhōu )为(wéi )方(fāng ),故(gù )八(bā )州(zhōu )八(bā )伯(bó )谓(wèi )之(zhī )方(fāng )伯(bó )。

《书(shū )》曰(yuē )‘惟(wéi )彼(bǐ )陶(táo )唐(táng ),有(yǒu )此(cǐ )冀(jì )方(fāng )’,《诗(shī )》曰(yuē )‘徐(xú )方(fāng )不(bú )庭(tíng )’,是(shì )也(yě )。”

18.境(jìng )域(yù );边(biān )境(jìng )。参(cān )见(jiàn )“方(fāng )外(wài )”、“方(fāng )表(biǎo )”。

19.古(gǔ )代(dài )祭(jì )祀(sì )名(míng )。指(zhǐ )秋(qiū )祭(jì )四(sì )方(fāng )之(zhī )神(shén )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·甫(fǔ )田(tián )》:“以(yǐ )我(wǒ )齐(qí )明(míng ),与(yǔ )我(wǒ )牺(xī )羊(yáng ),以(yǐ )社(shè )以(yǐ )方(fāng )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“方(fāng ),秋(qiū )祭(jì )四(sì )方(fāng ),报(bào )成(chéng )万(wàn )物(wù )。”

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·大(dà )田(tián )》:“来(lái )方(fāng )禋(yīn )祀(sì ),以(yǐ )其(qí )騂(xīng )黑(hēi )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“成(chéng )王(wáng )之(zhī )来(lái ),则(zé )又(yòu )禋(yīn )祀(sì )四(sì )方(fāng )之(zhī )神(shén )。”

20.道(dào )理(lǐ );常(cháng )规(guī )。

《易(yì )·恒(héng )》:“君(jūn )子(zǐ )以(yǐ )立(lì )不(bú )易(yì )方(fāng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“方(fāng ),犹(yóu )道(dào )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·班(bān )彪(biāo )传(chuán )论(lùn )》:“﹝彪(biāo )﹞行(háng )不(bú )逾(yú )方(fāng ),言(yán )不(bú )失(shī )正(zhèng )。”

唐(táng )张(zhāng )九(jiǔ )龄(líng )《上(shàng )封(fēng )事(shì )书(shū )》:“伏(fú )望(wàng )更(gèng )发(fā )睿(ruì )图(tú )……使(shǐ )官(guān )修(xiū )其(qí )方(fāng ),人(rén )受(shòu )其(qí )福(fú ),天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )。”

宋(sòng )沉(chén )作(zuò )哲(zhé )《寓(yù )简(jiǎn )》卷(juàn )一(yī ):“制(zhì )动(dòng )也(yě )有(yǒu )柅(nǐ ),变(biàn )通(tōng )也(yě )无(wú )方(fāng )。”

清(qīng )王(wáng )韬(tāo )《陆(lù )操(cāo )新(xīn )义(yì )序(xù )》:“其(qí )临(lín )敌(dí )也(yě ),攻(gōng )守(shǒu )冲(chōng )御(yù ),变(biàn )化(huà )无(wú )方(fāng )。”

21.方(fāng )法(fǎ );方(fāng )略(luè )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )三(sān )十(shí )年(nián )》:“彼(bǐ )出(chū )则(zé )归(guī ),彼(bǐ )归(guī )则(zé )出(chū ),楚(chǔ )必(bì )道(dào )敝(bì )。亟(jí )肄(yì )以(yǐ )罢(bà )之(zhī ),多(duō )方(fāng )以(yǐ )误(wù )之(zhī )……必(bì )大(dà )克(kè )之(zhī )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·吴(wú )志(zhì )·陆(lù )逊(xùn )传(chuán )》:“﹝孙(sūn )桓(huán )﹞为(wéi )备(bèi )所(suǒ )围(wéi ),求(qiú )救(jiù )于(yú )逊(xùn ),逊(xùn )曰(yuē ):‘未(wèi )可(kě )。’……及(jí )方(fāng )略(luè )大(dà )施(shī ),备(bèi )果(guǒ )奔(bēn )溃(kuì )。

桓(huán )后(hòu )见(jiàn )逊(xùn )曰(yuē ):‘前(qián )实(shí )怨(yuàn )不(bú )见(jiàn )救(jiù ),定(dìng )至(zhì )今(jīn )日(rì ),乃(nǎi )知(zhī )调(diào )度(dù )自(zì )有(yǒu )方(fāng )耳(ěr )。’”宋(sòng )范(fàn )仲(zhòng )淹(yān )《乞(qǐ )王(wáng )洙(zhū )充(chōng )南(nán )京(jīng )讲(jiǎng )书(shū )状(zhuàng )》:“精(jīng )治(zhì )人(rén )之(zhī )术(shù ),薀(wēn )致(zhì )君(jūn )之(zhī )方(fāng )。”

叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《北(běi )上(shàng )日(rì )记(jì )·一(yī )月(yuè )十(shí )八(bā )日(rì )》:“南(nán )京(jīng )政(zhèng )府(fǔ )尚(shàng )议(yì )论(lùn )纷(fēn )纷(fēn ),迄(qì )无(wú )应(yīng )付(fù )之(zhī )方(fāng )。”

22.方(fāng )正(zhèng );刚(gāng )直(zhí )。

《管(guǎn )子(zǐ )·霸(bà )言(yán )》:“夫(fū )王(wáng )者(zhě )之(zhī )心(xīn ),方(fāng )而(ér )不(bú )最(zuì )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“心(xīn )虽(suī )方(fāng )直(zhí ),未(wèi )为(wéi )其(qí )最(zuì )。”

汉(hàn )贾(jiǎ )山(shān )《至(zhì )言(yán )》:“使(shǐ )皆(jiē )务(wù )其(qí )方(fāng ),以(yǐ )高(gāo )其(qí )节(jiē ),则(zé )群(qún )臣(chén )莫(mò )敢(gǎn )不(bú )正(zhèng )身(shēn )修(xiū )行(háng )尽(jìn )心(xīn ),以(yǐ )称(chēng )大(dà )礼(lǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《欧(ōu )阳(yáng )生(shēng )哀(āi )辞(cí )》:“﹝詹(zhān )﹞气(qì )醇(chún )以(yǐ )方(fāng ),容(róng )貌(mào )嶷(yí )然(rán )。”

明(míng )李(lǐ )贽(zhì )《耿(gěng )楚(chǔ )倥(kōng )先(xiān )生(shēng )传(chuán )》:“长(zhǎng )者(zhě )性(xìng )方(fāng )行(háng )独(dú ),身(shēn )世(shì )孤(gū )单(dān ),生(shēng )平(píng )不(bú )爱(ài )见(jiàn )俗(sú )人(rén )。”

王(wáng )闓(kǎi )运(yùn )《王(wáng )仲(zhòng )章(zhāng )碣(jié )》:“唯(wéi )义(yì )是(shì )从(cóng ),温(wēn )而(ér )能(néng )方(fāng )。”

23.辨(biàn )别(bié )。参(cān )见(jiàn )“方(fāng )物(wù )”。

24.据(jù )有(yǒu )。

《诗(shī )·召(zhào )南(nán )·鹊(què )巢(cháo )》:“维(wéi )鹊(què )有(yǒu )巢(cháo ),维(wéi )鸠(jiū )方(fāng )之(zhī )。”

毛(máo )传(chuán ):“方(fāng ),有(yǒu )之(zhī )也(yě )。”

25.繫(jì )缚(fù )。

《孙(sūn )子(zǐ )·九(jiǔ )地(dì )》:“是(shì )故(gù )方(fāng )马(mǎ )埋(mái )轮(lún ),未(wèi )足(zú )恃(shì )也(yě )。”

曹(cáo )操(cāo )注(zhù ):“方(fāng ),缚(fù )马(mǎ )也(yě )。”

26.古(gǔ )代(dài )指(zhǐ )医(yī )卜(bo )星(xīng )相(xiàng )等(děng )方(fāng )术(shù )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·天(tiān )下(xià )》:“惠(huì )施(shī )多(duō )方(fāng ),其(qí )书(shū )五(wǔ )车(chē )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“既(jì )多(duō )方(fāng )术(shù ),书(shū )有(yǒu )五(wǔ )车(chē )。”

清(qīng )方(fāng )苞(bāo )《陈(chén )驭(yù )虚(xū )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“少(shǎo )好(hǎo )方(fāng ),无(wú )所(suǒ )不(bú )通(tōng )。”

27.方(fāng )子(zǐ );方(fāng )剂(jì )。药(yào )方(fāng )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“宋(sòng )人(rén )有(yǒu )善(shàn )为(wéi )不(bú )龟(guī )手(shǒu )之(zhī )药(yào )者(zhě )……客(kè )闻(wén )之(zhī ),请(qǐng )买(mǎi )其(qí )方(fāng )以(yǐ )百(bǎi )金(jīn )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《村(cūn )居(jū )书(shū )事(shì )》诗(shī ):“酒(jiǔ )户(hù )知(zhī )贫(pín )焚(fén )旧(jiù )券(quàn ),医(yī )翁(wēng )怜(lián )病(bìng )献(xiàn )新(xīn )方(fāng )。”

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《清(qīng )明(míng )时(shí )节(jiē )》:“有(yǒu )几(jǐ )张(zhāng )嘴(zuǐ )……还(hái )介(jiè )绍(shào )了(le )几(jǐ )个(gè )专(zhuān )治(zhì )跌(diē )打(dǎ )损(sǔn )伤(shāng )的(de )灵(líng )方(fāng )。”

28.方(fāng )子(zǐ );方(fāng )剂(jì )。指(zhǐ )处(chù )方(fāng ),开(kāi )方(fāng )子(zǐ )。

汉(hàn )王(wáng )符(fú )《潜(qián )夫(fū )论(lùn )·述(shù )赦(shè )》:“凡(fán )治(zhì )病(bìng )者(zhě ),必(bì )先(xiān )知(zhī )脉(mò )之(zhī )虚(xū )实(shí ),气(qì )之(zhī )所(suǒ )结(jié ),然(rán )后(hòu )为(wéi )之(zhī )方(fāng )。”

29.方(fāng )子(zǐ );方(fāng )剂(jì )。饮(yǐn )食(shí )、酿(niàng )造(zào )等(děng )业(yè )上(shàng )的(de )配(pèi )方(fāng )标(biāo )准(zhǔn )。

《南(nán )齐(qí )书(shū )·虞(yú )悰(cóng )传(chuán )》:“悰(cóng )善(shàn )为(wéi )滋(zī )味(wèi )……上(shàng )就(jiù )悰(cóng )求(qiú )诸(zhū )饮(yǐn )食(shí )方(fāng ),悰(cóng )秘(mì )不(bú )肯(kěn )出(chū )。”

唐(táng )王(wáng )建(jiàn )《设(shè )酒(jiǔ )寄(jì )独(dú )孤(gū )少(shǎo )府(fǔ )》诗(shī ):“自(zì )看(kàn )和(hé )酿(niàng )一(yī )依(yī )方(fāng ),绿(lǜ )着(zhe )松(sōng )花(huā )色(sè )较(jiào )黄(huáng )。”

30.古(gǔ )代(dài )书(shū )写(xiě )文(wén )字(zì )用(yòng )的(de )木(mù )版(bǎn )。

《仪(yí )礼(lǐ )·聘(pìn )礼(lǐ )》:“百(bǎi )名(míng )以(yǐ )上(shàng )书(shū )于(yú )策(cè ),不(bú )及(jí )百(bǎi )名(míng )书(shū )于(yú )方(fāng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“方(fāng ),板(bǎn )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·龟(guī )策(cè )列(liè )传(chuán )褚(chǔ )少(shǎo )孙(sūn )论(lùn )》:“写(xiě )取(qǔ )龟(guī )策(cè )卜(bo )事(shì ),编(biān )于(yú )下(xià )方(fāng )。”

清(qīng )袁(yuán )枚(méi )《随(suí )园(yuán )随(suí )笔(bǐ )·尺(chǐ )牍(dú )》:“《独(dú )断(duàn )》又(yòu )曰(yuē ):凡(fán )书(shū )字(zì )有(yǒu )多(duō )有(yǒu )少(shǎo ),一(yī )行(háng )可(kě )尽(jìn )者(zhě )书(shū )之(zhī )简(jiǎn ),简(jiǎn )不(bú )容(róng ),书(shū )之(zhī )方(fāng ),方(fāng )不(bú )容(róng ),书(shū )之(zhī )册(cè )。”

31.古(gǔ )谓(wèi )掘(jué )土(tǔ )成(chéng )坑(kēng )为(wéi )方(fāng )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·明(míng )帝(dì )纪(jì )》“己(jǐ )未(wèi ),有(yǒu )司(sī )奏(zòu )文(wén )昭(zhāo )皇(huáng )后(hòu )立(lì )庙(miào )京(jīng )都(dōu )”裴(péi )松(sōng )之(zhī )注(zhù )引(yǐn )三(sān )国(guó )魏(wèi )鱼(yú )豢(huàn )《魏(wèi )略(luè )》:“而(ér )使(shǐ )﹝群(qún )臣(chén )﹞穿(chuān )方(fāng )举(jǔ )土(tǔ ),面(miàn )目(mù )垢(gòu )黑(hēi )……甚(shèn )非(fēi )谓(wèi )也(yě )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·魏(wèi )明(míng )帝(dì )景(jǐng )初(chū )元(yuán )年(nián )》引(yǐn )此(cǐ )文(wén ),胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù )曰(yuē ):“方(fāng ),穴(xué )土(tǔ )为(wéi )方(fāng )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“方(fāng )中(zhōng )”。

32.古(gǔ )人(rén )灼(zhuó )龟(guī )取(qǔ )兆(zhào ),方(fāng )为(wéi )兆(zhào )名(míng )之(zhī )一(yī )。

宋(sòng )苏(sū )洵(xún )《六(liù )经(jīng )论(lùn )·易(yì )》:“卜(bo )者(zhě )听(tīng )乎(hū )天(tiān )……龟(guī )漫(màn )而(ér )无(wú )理(lǐ )者(zhě )也(yě ),灼(zhuó )荆(jīng )而(ér )鑽(zuàn )之(zhī ),方(fāng )功(gōng )义(yì )功(gōng ),惟(wéi )其(qí )所(suǒ )为(wéi ),而(ér )人(rén )何(hé )预(yù )焉(yān )。”参(cān )见(jiàn )“方(fāng )兆(zhào )”。

33.违(wéi )背(bèi );违(wéi )拗(niù )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《称(chēng )》:“疑(yí )则(zé )相(xiàng )伤(shāng ),杂(zá )则(zé )相(xiàng )方(fāng )。”

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《原(yuán )名(míng )》:“是(shì )施(shī )自(zì )方(fāng )其(qí )命(mìng ),岂(qǐ )不(bú )誖(bèi )哉(zāi )?”参(cān )见(jiàn )“方(fāng )命(mìng )”。

34.数(shù )学(xué )上(shàng )一(yī )个(gè )数(shù )自(zì )乘(chéng )若(ruò )干(gàn )次(cì )的(de )运(yùn )算(suàn )方(fāng )法(fǎ )。

宋(sòng )沉(chén )括(kuò )《梦(mèng )溪(xī )笔(bǐ )谈(tán )·技(jì )艺(yì )》:“古(gǔ )法(fǎ ),凡(fán )算(suàn )方(fāng )积(jī )之(zhī )物(wù )有(yǒu )立(lì )方(fāng ),谓(wèi )六(liù )幂(mì )皆(jiē )方(fāng )者(zhě ),其(qí )法(fǎ )再(zài )自(zì )乘(chéng )则(zé )得(dé )之(zhī )。”如(rú ):2的(de )3次(cì )方(fāng )是(shì )8。

35.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )体(tǐ )积(jī )和(hé )面(miàn )积(jī )。体(tǐ )积(jī )一(yī )方(fāng )因(yīn )计(jì )量(liàng )物(wù )不(bú )同(tóng )而(ér )不(bú )同(tóng ):砂(shā )土(tǔ )一(yī )般(bān )以(yǐ )方(fāng )一(yī )丈(zhàng )、厚(hòu )一(yī )尺(chǐ )为(wéi )一(yī )方(fāng ),石(shí )头(tóu )则(zé )以(yǐ )长(zhǎng )、宽(kuān )、高(gāo )各(gè )一(yī )尺(chǐ )为(wéi )一(yī )方(fāng )。面(miàn )积(jī )除(chú )田(tián )亩(mǔ )外(wài ),其(qí )他(tā )面(miàn )积(jī )一(yī )方(fāng )指(zhǐ )一(yī )丈(zhàng )见(jiàn )方(fāng )。公(gōng )制(zhì )指(zhǐ )平(píng )方(fāng )米(mǐ )或(huò )立(lì )方(fāng )米(mǐ )。

36.量(liàng )词(cí )。古(gǔ )代(dài )田(tián )地(dì )的(de )面(miàn )积(jī )单(dān )位(wèi )。有(yǒu )不(bú )同(tóng )的(de )定(dìng )制(zhì )。如(rú )宋(sòng )熙(xī )宁(níng )五(wǔ )年(nián ),以(yǐ )东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi )各(gè )千(qiān )步(bù )当(dāng )四(sì )十(shí )一(yī )顷(qǐng )六(liù )十(shí )六(liù )亩(mǔ ),一(yī )百(bǎi )六(liù )十(shí )步(bù )为(wéi )一(yī )方(fāng )。

清(qīng )代(dài )札(zhá )萨(sà )克(kè )图(tú )一(yī )亩(mǔ )则(zé )二(èr )百(bǎi )八(bā )十(shí )八(bā )弓(gōng ),十(shí )亩(mǔ )为(wéi )晌(shǎng ),四(sì )十(shí )五(wǔ )晌(shǎng )为(wéi )方(fāng )。参(cān )阅(yuè )《文(wén )献(xiàn )通(tōng )考(kǎo )·田(tián )赋(fù )四(sì )》、《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·食(shí )货(huò )志(zhì )一(yī )·田(tián )制(zhì )》。

37.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )方(fāng )形(xíng )的(de )物(wù )体(tǐ )。

北(běi )魏(wèi )崔(cuī )鸿(hóng )《十(shí )六(liù )国(guó )春(chūn )秋(qiū )·前(qián )赵(zhào )·刘(liú )聪(cōng )》:“左(zuǒ )右(yòu )取(qǔ )得(dé ),开(kāi )有(yǒu )一(yī )方(fāng )白(bái )玉(yù )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )三(sān )一(yī )回(huí ):“那(nà )沙(shā )僧(sēng )一(yī )闻(wén )孙(sūn )悟(wù )空(kōng )三(sān )个(gè )字(zì )……就(jiù )如(rú )拾(shí )着(zhe )一(yī )方(fāng )金(jīn )玉(yù )一(yī )般(bān )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )三(sān )十(shí )回(huí ):“﹝郭(guō )铁(tiě )笔(bǐ )﹞拿(ná )出(chū )一(yī )个(gè )锦(jǐn )盒(hé )子(zǐ ),里(lǐ )面(miàn )藏(cáng )着(zhe )两(liǎng )方(fāng )图(tú )书(shū )。”

巴(bā )金(jīn )《春(chūn )》十(shí )一(yī ):“她(tā )摸(mō )出(chū )一(yī )方(fāng )手(shǒu )帕(pà )来(lái )揩(kāi )眼(yǎn )睛(jīng )。”

38.副(fù )词(cí )。方(fāng )始(shǐ );方(fāng )才(cái )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·公(gōng )刘(liú )》:“弓(gōng )矢(shǐ )斯(sī )张(zhāng ),干(gàn )戈(gē )戚(qī )扬(yáng ),爰(yuán )方(fāng )起(qǐ )行(háng )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“方(fāng ),始(shǐ )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《次(cì )硖(xiá )石(shí )》诗(shī ):“数(shù )日(rì )方(fāng )离(lí )雪(xuě ),今(jīn )朝(cháo )又(yòu )出(chū )山(shān )。”

元(yuán )《初(chū )至(zhì )临(lín )海(hǎi )》诗(shī )之(zhī )二(èr ):“停(tíng )马(mǎ )方(fāng )问(wèn )俗(sú ),渔(yú )唱(chàng )起(qǐ )前(qián )汀(tīng )。”

清(qīng )秋(qiū )瑾(jǐn )《宝(bǎo )剑(jiàn )歌(gē )》:“死(sǐ )生(shēng )一(yī )事(shì )付(fù )鸿(hóng )毛(máo ),人(rén )生(shēng )到(dào )此(cǐ )方(fāng )英(yīng )杰(jié )。”

沉(chén )从(cóng )文(wén )《从(cóng )文(wén )自(zì )传(chuán )·我(wǒ )读(dú )一(yī )本(běn )小(xiǎo )书(shū )同(tóng )时(shí )又(yòu )读(dú )一(yī )本(běn )大(dà )书(shū )》:“﹝我(wǒ )﹞到(dào )六(liù )岁(suì )时(shí ),我(wǒ )的(de )弟(dì )弟(dì )方(fāng )两(liǎng )岁(suì ),两(liǎng )人(rén )同(tóng )时(shí )出(chū )了(le )疹(zhěn )子(zǐ )。”

39.副(fù )词(cí )。将(jiāng ),将(jiāng )要(yào )。表(biǎo )未(wèi )来(lái )。

《诗(shī )·秦(qín )风(fēng )·小(xiǎo )戎(róng )》:“方(fāng )何(hé )为(wéi )期(qī ),胡(hú )然(rán )我(wǒ )思(sī )之(zhī )?”马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“方(fāng )之(zhī )言(yán )将(jiāng )也(yě )。”

汉(hàn )荀(xún )悦(yuè )《汉(hàn )纪(jì )·高(gāo )祖(zǔ )纪(jì )》:“信(xìn )方(fāng )斩(zhǎn ),歎(tàn )曰(yuē ):‘悔(huǐ )不(bú )用(yòng )蒯(kuǎi )通(tōng )之(zhī )言(yán ),为(wéi )女(nǚ )子(zǐ )所(suǒ )执(zhí )’。”

北(běi )周(zhōu )庾(yǔ )信(xìn )《哀(āi )江(jiāng )南(nán )赋(fù )》:“小(xiǎo )人(rén )则(zé )将(jiāng )及(jí )水(shuǐ )火(huǒ ),君(jūn )子(zǐ )则(zé )方(fāng )成(chéng )猿(yuán )鹤(hè )。”

唐(táng )皎(jiǎo )然(rán )《送(sòng )秘(mì )上(shàng )人(rén )游(yóu )京(jīng )》诗(shī ):“共(gòng )君(jūn )方(fāng )异(yì )路(lù ),山(shān )伴(bàn )与(yǔ )谁(shuí )同(tóng )。”

40.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )某(mǒu )种(zhǒng )状(zhuàng )态(tài )正(zhèng )在(zài )持(chí )续(xù )或(huò )某(mǒu )种(zhǒng )动(dòng )作(zuò )正(zhèng )在(zài )进(jìn )行(háng )。犹(yóu )正(zhèng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )四(sì )年(nián )》:“国(guó )家(jiā )方(fāng )危(wēi ),诸(zhū )侯(hóu )方(fāng )贰(èr ),将(jiāng )以(yǐ )袭(xí )敌(dí ),不(bú )亦(yì )难(nán )乎(hū )?”

《史(shǐ )记(jì )·陈(chén )涉(shè )世(shì )家(jiā )》:“燕(yàn )人(rén )曰(yuē ):‘赵(zhào )方(fāng )西(xī )忧(yōu )秦(qín ),南(nán )忧(yōu )楚(chǔ ),其(qí )力(lì )不(bú )能(néng )禁(jìn )我(wǒ )。’”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《与(yǔ )鄂(è )州(zhōu )柳(liǔ )中(zhōng )丞(chéng )书(shū )》之(zhī )二(èr ):“愚(yú )初(chū )闻(wén )时(shí ),方(fāng )食(shí ),不(bú )觉(jiào )弃(qì )匕(bǐ )箸(zhù )起(qǐ )立(lì )。”

宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《秋(qiū )声(shēng )赋(fù )》:“欧(ōu )阳(yáng )子(zǐ )方(fāng )夜(yè )读(dú )书(shū ),闻(wén )声(shēng )有(yǒu )自(zì )西(xī )方(fāng )来(lái )者(zhě ),悚(sǒng )然(rán )而(ér )听(tīng )之(zhī )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )一(yī )回(huí ):“﹝士(shì )隐(yǐn )﹞方(fāng )欲(yù )进(jìn )来(lái )时(shí ),只(zhī )见(jiàn )从(cóng )那(nà )边(biān )来(lái )了(le )一(yī )僧(sēng )一(yī )道(dào )。”

41.副(fù )词(cí )。仅(jǐn )仅(jǐn );仅(jǐn )只(zhī )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·说(shuō )疑(yí )》:“赏(shǎng )有(yǒu )功(gōng ),罚(fá )有(yǒu )罪(zuì ),而(ér )不(bú )失(shī )其(qí )人(rén ),方(fāng )在(zài )于(yú )人(rén )者(zhě )也(yě )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“方(fāng ),犹(yóu )仅(jǐn )也(yě )。在(zài ),犹(yóu )及(jí )也(yě )。”

《朱(zhū )子(zǐ )语(yǔ )类(lèi )》卷(juàn )五(wǔ )一(yī ):“所(suǒ )谓(wèi )事(shì )之(zhī )宜(yí ),方(fāng )是(shì )指(zhǐ )那(nà )事(shì )物(wù )当(dāng )然(rán )之(zhī )理(lǐ ),未(wèi )说(shuō )到(dào )处(chù )置(zhì )合(hé )宜(yí )处(chù )也(yě )。”

42.副(fù )词(cí )。却(què ),反(fǎn )而(ér )。表(biǎo )示(shì )语(yǔ )气(qì )转(zhuǎn )折(shé )。

《周(zhōu )书(shū )·文(wén )帝(dì )纪(jì )上(shàng )》:“﹝高(gāo )欢(huān )﹞以(yǐ )姦(jiān )志(zhì )未(wèi )从(cóng ),恐(kǒng )先(xiān )洩(xiè )漏(lòu ),乃(nǎi )密(mì )白(bái )朝(cháo )廷(tíng ),使(shǐ )杀(shā )高(gāo )乾(qián ),方(fāng )哭(kū )对(duì )其(qí )弟(dì ),称(chēng )天(tiān )子(zǐ )横(héng )戮(lù )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《乞(qǐ )未(wèi )禁(jìn )私(sī )市(shì )先(xiān )赦(shè )西(xī )人(rén )第(dì )二(èr )札(zhá )子(zǐ )》:“万(wàn )一(yī )激(jī )怒(nù )西(xī )人(rén ),致(zhì )生(shēng )边(biān )患(huàn ),兵(bīng )连(lián )祸(huò )结(jié )……岂(qǐ )不(bú )危(wēi )哉(zāi )!而(ér )执(zhí )政(zhèng )方(fāng )以(yǐ )为(wéi )西(xī )人(rén )微(wēi )弱(ruò ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )动(dòng ),数(shù )遣(qiǎn )来(lái )使(shǐ ),诚(chéng )心(xīn )内(nèi )附(fù ),置(zhì )之(zhī )度(dù )外(wài ),不(bú )以(yǐ )为(wéi )虞(yú )。”

43.介(jiè )词(cí )。当(dāng ),在(zài )。

《素(sù )问(wèn )·疟(nuè )论(lùn )》:“方(fāng )其(qí )盛(shèng )时(shí )必(bì )毁(huǐ )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《老(lǎo )学(xué )庵(ān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )九(jiǔ ):“方(fāng )是(shì )时(shí ),士(shì )大(dà )夫(fū )失(shī )职(zhí )如(rú )此(cǐ ),安(ān )得(dé )不(bú )兆(zhào )乱(luàn )乎(hū )?”

44.通(tōng )“谤(bàng )”。讥(jī )评(píng )。参(cān )见(jiàn )“方(fāng )人(rén )”。

45.周(zhōu )代(dài )北(běi )方(fāng )地(dì )名(míng )。在(zài )今(jīn )陝(shǎn )西(xī )、宁(níng )夏(xià )回(huí )族(zú )自(zì )治(zhì )区(qū )一(yī )带(dài )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·出(chū )车(chē )》:“王(wáng )命(mìng )南(nán )仲(zhòng ),往(wǎng )城(chéng )于(yú )方(fāng )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“方(fāng ),朔(shuò )方(fāng ),今(jīn )灵(líng )夏(xià )等(děng )州(zhōu )之(zhī )地(dì )。”

46.姓(xìng )。

《通(tōng )志(zhì )·氏(shì )族(zú )三(sān )》:“方(fāng )氏(shì ),周(zhōu )大(dà )夫(fū )方(fāng )叔(shū )之(zhī )后(hòu ),以(yǐ )字(zì )为(wéi )氏(shì )。

《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》云(yún ):‘方(fāng )雷(léi )氏(shì )之(zhī )后(hòu )。’”

II

fáng

ㄈㄤˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》符(fú )方(fāng )切(qiē ),平(píng )阳(yáng ),奉(fèng )。〕

1.通(tōng )“房(fáng )”。穀(yù )物(wù )初(chū )生(shēng )尚(shàng )未(wèi )结(jié )实(shí )之(zhī )谓(wèi )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·大(dà )田(tián )》:“既(jì )方(fāng )既(jì )皂(zào ),既(jì )坚(jiān )既(jì )好(hǎo )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“方(fāng ),房(fáng )也(yě ),谓(wèi )孚(fú )甲(jiǎ )始(shǐ )生(shēng )而(ér )未(wèi )合(hé )时(shí )也(yě )。”

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·生(shēng )民(mín )》:“实(shí )方(fāng )实(shí )苞(bāo ),实(shí )种(zhǒng )实(shí )褎(yòu )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“方(fāng )为(wéi )穀(yù )始(shǐ )吐(tǔ )芽(yá )。”

2.通(tōng )“防(fáng )”。防(fáng )御(yù )。

《墨(mò )子(zǐ )·备(bèi )城(chéng )门(mén )》:“毋(wú )百(bǎi )以(yǐ )亢(kàng )疾(jí )犁(lí ),壁(bì )皆(jiē )可(kě )善(shàn )方(fāng )。”

张(zhāng )纯(chún )一(yī )集(jí )解(jiě ):“方(fāng ),同(tóng )‘防(fáng )’,御(yù )也(yě )。”

III

páng

ㄆㄤˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》蒲(pú )光(guāng )切(qiē ),平(píng )唐(táng ),并(bìng )。〕

1.通(tōng )“旁(páng )”。广(guǎng )大(dà );广(guǎng )博(bó )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )一(yī )》:“晋(jìn )国(guó )之(zhī )方(fāng ),偏(piān )侯(hóu )也(yě )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“方(fāng ),大(dà )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“方(fāng )割(gē )”。

2.指(zhǐ )遍(biàn )及(jí )。

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·沔(miǎn )水(shuǐ )一(yī )》:“自(zì )白(bái )马(mǎ )迄(qì )此(cǐ ),则(zé )平(píng )川(chuān )夹(jiá )势(shì ),水(shuǐ )丰(fēng )壤(rǎng )沃(wò ),利(lì )方(fāng )三(sān )蜀(shǔ )矣(yǐ )。”

3.见(jiàn )“方(fāng )羊(yáng )”。

4.见(jiàn )“方(fāng )皇(huáng )”。

IV

w·ng

ㄨㄤˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》文(wén )纺(fǎng )切(qiē ),上(shàng )养(yǎng ),微(wēi )。〕

见(jiàn )“方(fāng )良(liáng )”。

V

fēng

ㄈㄥ

响(xiǎng )度(dù )级(jí )单(dān )位(wèi )。用(yòng )方(fāng )表(biǎo )示(shì )的(de )声(shēng )音(yīn )的(de )响(xiǎng )度(dù )级(jí ),数(shù )值(zhí )上(shàng )等(děng )于(yú )根(gēn )据(jù )人(rén )耳(ěr )判(pàn )断(duàn )为(wéi )等(děng )响(xiǎng )的(de )1000赫(hè )纯(chún )音(yīn )的(de )声(shēng )压(yā )级(jí )的(de )分(fèn )贝(bèi )数(shù )。

阅读:7772

●方(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库