教【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 教

教(jiāo )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):11画(huà );

I

jiào

ㄐ〡ㄠˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》古(gǔ )孝(xiào )切(qiē ),去(qù )效(xiào ),见(jiàn )。〕

1.教(jiāo )育(yù )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“谨(jǐn )庠(xiáng )序(xù )之(zhī )教(jiāo ),申(shēn )之(zhī )以(yǐ )孝(xiào )悌(tì )之(zhī )义(yì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )十(shí )二(èr )郎(láng )文(wén )》:“当(dāng )求(qiú )数(shù )顷(qǐng )之(zhī )田(tián )于(yú )伊(yī )颍(yǐng )之(zhī )上(shàng ),以(yǐ )待(dài )馀(yú )年(nián )。教(jiāo )吾(wú )子(zǐ )与(yǔ )汝(rǔ )子(zǐ )幸(xìng )其(qí )成(chéng ),长(zhǎng )吾(wú )女(nǚ )与(yǔ )汝(rǔ )女(nǚ )待(dài )其(qí )嫁(jià ):如(rú )此(cǐ )而(ér )已(yǐ )。”

清(qīng )章(zhāng )学(xué )诚(chéng )《文(wén )史(shǐ )通(tōng )义(yì )·原(yuán )学(xué )上(shàng )》:“教(jiāo )也(yě )者(zhě ),教(jiāo )人(rén )自(zì )知(zhī )适(shì )当(dāng )其(qí )可(kě )之(zhī )准(zhǔn ),非(fēi )教(jiāo )之(zhī )舍(shě )己(jǐ )而(ér )从(cóng )我(wǒ )也(yě )。”

2.教(jiāo )导(dǎo );指(zhǐ )点(diǎn )。

汉(hàn )司(sī )马(mǎ )迁(qiān )《报(bào )任(rèn )少(shǎo )卿(qīng )书(shū )》:“教(jiāo )以(yǐ )顺(shùn )于(yú )接(jiē )物(wù ),推(tuī )贤(xián )进(jìn )士(shì )为(wéi )务(wù )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《答(dá )司(sī )马(mǎ )谏(jiàn )议(yì )书(shū )》:“昨(zuó )日(rì )蒙(méng )教(jiāo ),窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )与(yǔ )君(jūn )实(shí )游(yóu )处(chù )相(xiàng )好(hǎo )之(zhī )日(rì )久(jiǔ ),而(ér )议(yì )事(shì )每(měi )不(bú )合(hé ),所(suǒ )操(cāo )之(zhī )术(shù )多(duō )异(yì )故(gù )也(yě )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·促(cù )织(zhī )》:“成(chéng )反(fǎn )复(fù )自(zì )念(niàn ),得(dé )无(wú )教(jiāo )我(wǒ )猎(liè )虫(chóng )所(suǒ )耶(yē )?”

3.告(gào )诉(sù )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·贵(guì )公(gōng )》:“此(cǐ )大(dà )事(shì )也(yě ),愿(yuàn )仲(zhòng )父(fù )之(zhī )教(jiāo )寡(guǎ )人(rén )也(yě )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“教(jiāo )犹(yóu )告(gào )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《柳(liǔ )州(zhōu )罗(luó )池(chí )庙(miào )碑(bēi )》:“于(yú )是(shì )老(lǎo )少(shǎo )相(xiàng )教(jiāo )语(yǔ ),莫(mò )违(wéi )侯(hóu )令(lìng )。”

4.教(jiāo )练(liàn );训(xùn )练(liàn )。

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )路(lù )》:“以(yǐ )不(bú )教(jiāo )民(mín )战(zhàn ),是(shì )谓(wèi )弃(qì )之(zhī )。”

何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )马(mǎ )融(róng )曰(yuē ):“言(yán )用(yòng )不(bú )习(xí )之(zhī )民(mín ),使(shǐ )之(zhī )攻(gōng )战(zhàn ),必(bì )破(pò )败(bài ),是(shì )谓(wèi )弃(qì )之(zhī )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·简(jiǎn )选(xuǎn )》:“统(tǒng )率(lǜ )士(shì )民(mín ),欲(yù )其(qí )教(jiāo )也(yě )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“教(jiāo ),习(xí )也(yě )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《教(jiāo )战(zhàn )守(shǒu )策(cè )》:“天(tiān )下(xià )果(guǒ )未(wèi )能(néng )去(qù )兵(bīng ),则(zé )其(qí )一(yī )旦(dàn )将(jiāng )以(yǐ )不(bú )教(jiāo )之(zhī )民(mín )而(ér )驱(qū )之(zhī )战(zhàn )。”

5.政(zhèng )教(jiāo );教(jiāo )化(huà )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·更(gèng )法(fǎ )》:“前(qián )世(shì )不(bú )同(tóng )教(jiāo ),何(hé )古(gǔ )之(zhī )法(fǎ )?”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《原(yuán )道(dào )》:“今(jīn )也(yě ),举(jǔ )夷(yí )狄(dí )之(zhī )法(fǎ ),而(ér )加(jiā )之(zhī )先(xiān )王(wáng )之(zhī )教(jiāo )之(zhī )上(shàng ),几(jǐ )何(hé )其(qí )不(bú )胥(xū )而(ér )为(wéi )夷(yí )也(yě )。”

清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·滦(luán )阳(yáng )消(xiāo )夏(xià )录(lù )二(èr )》:“圣(shèng )人(rén )之(zhī )立(lì )教(jiāo ),欲(yù )人(rén )为(wéi )善(shàn )而(ér )已(yǐ )。”

6.文(wén )体(tǐ )的(de )一(yī )种(zhǒng )。为(wéi )官(guān )府(fǔ )或(huò )长(zhǎng )上(shàng )的(de )告(gào )谕(yù )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )操(cāo )《与(yǔ )王(wáng )修(xiū )书(shū )》:“故(gù )与(yǔ )君(jūn )教(jiāo )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )任(rèn )昉(fǎng )《文(wén )章(zhāng )缘(yuán )起(qǐ )·教(jiāo )》:“汉(hàn )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )王(wáng )尊(zūn )出(chū )教(jiāo )告(gào )属(shǔ )县(xiàn )。”

《梁(liáng )书(shū )·文(wén )学(xué )传(chuán )下(xià )·刘(liú )杳(yǎo )》:“在(zài )县(xiàn )清(qīng )洁(jié ),人(rén )有(yǒu )馈(kuì )遗(yí ),一(yī )无(wú )所(suǒ )受(shòu ),湘(xiāng )东(dōng )王(wáng )发(fā )教(jiāo )褒(bāo )称(chēng )之(zhī )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《答(dá )谢(xiè )民(mín )师(shī )书(shū )》:“所(suǒ )示(shì )书(shū )教(jiāo )及(jí )诗(shī )赋(fù )杂(zá )文(wén ),观(guān )之(zhī )熟(shú )矣(yǐ )。”

清(qīng )吴(wú )伟(wěi )业(yè )《赠(zèng )家(jiā )园(yuán )次(cì )湖(hú )州(zhōu )守(shǒu )五(wǔ )十(shí )韵(yùn )》:“教(jiāo )出(chū )渔(yú )租(zū )减(jiǎn ),诗(shī )成(chéng )纸(zhǐ )价(jià )增(zēng )。”

7.指(zhǐ )宗(zōng )教(jiāo )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·后(hòu )妃(fēi )传(chuán )上(shàng )·文(wén )德(dé )长(zhǎng )孙(sūn )皇(huáng )后(hòu )》:“佛(fó )、老(lǎo )异(yì )方(fāng )教(jiāo )耳(ěr )。”

元(yuán )李(lǐ )翀(chōng )《日(rì )闻(wén )录(lù )》:“教(jiāo )一(yī )也(yě ),亦(yì )分(fèn )为(wéi )三(sān ),曰(yuē )天(tiān )台(tái )教(jiāo ),曰(yuē )贤(xián )首(shǒu )教(jiāo ),曰(yuē )华(huá )严(yán )教(jiāo )。”

《官(guān )场(chǎng )现(xiàn )形(xíng )记(jì )》第(dì )五(wǔ )十(shí )回(huí ):“一(yī )吃(chī )了(le )教(jiāo ),另(lìng )外(wài )有(yǒu )教(jiāo )士(shì )管(guǎn )他(tā ),地(dì )方(fāng )官(guān )就(jiù )管(guǎn )他(tā )不(bú )着(zhe )。”

8.通(tōng )“效(xiào )”。相(xiàng )彷(páng )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·难(nán )势(shì )》:“尧(yáo )教(jiāo )于(yú )隶(lì )属(shǔ )而(ér )民(mín )不(bú )听(tīng ),至(zhì )于(yú )南(nán )面(miàn )而(ér )王(wáng )天(tiān )下(xià ),令(lìng )则(zé )行(háng ),禁(jìn )则(zé )止(zhǐ )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )集(jí )释(shì ):“教(jiāo ),借(jiè )为(wéi )效(xiào )……尧(yáo )教(jiāo )于(yú )隶(lì )属(shǔ )而(ér )民(mín )不(bú )听(tīng ),谓(wèi )尧(yáo )与(yǔ )隶(lì )属(shǔ )相(xiàng )彷(páng )则(zé )民(mín )不(bú )听(tīng )其(qí )令(lìng )也(yě )。”

9.通(tōng )“珓(jiào )”。占(zhàn )卜(bo )吉(jí )凶(xiōng )的(de )用(yòng )具(jù )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )宗(zōng )懔(lǐn )《荆(jīng )楚(chǔ )岁(suì )时(shí )记(jì )》:“掷(zhì )教(jiāo )于(yú )社(shè )神(shén ),以(yǐ )占(zhàn )来(lái )岁(suì )丰(fēng )俭(jiǎn )。或(huò )折(shé )竹(zhú )以(yǐ )卜(bo )。教(jiāo )以(yǐ )桐(tóng )为(wéi )之(zhī ),形(xíng )如(rú )小(xiǎo )蛤(há )。”参(cān )阅(yuè )宋(sòng )程(chéng )大(dà )昌(chāng )《演(yǎn )繁(fán )露(lù )·卜(bo )教(jiāo )》、宋(sòng )叶(yè )梦(mèng )得(dé )《石(shí )林(lín )燕(yàn )语(yǔ )》卷(juàn )一(yī )10.通(tōng )“较(jiào )”。比(bǐ )较(jiào )。

《宣(xuān )和(hé )遗(yí )事(shì )》前(qián )集(jí ):“那(nà )人(rén )眉(méi )势(shì )教(jiāo )大(dà )!”

II

jiāo

ㄐ〡ㄠ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》古(gǔ )肴(yáo )切(qiē ),平(píng )肴(yáo ),见(jiàn )。〕

1.把(bǎ )知(zhī )识(shí )或(huò )技(jì )能(néng )传(chuán )授(shòu )给(gěi )人(rén )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )》:“教(jiāo )其(qí )不(bú )知(zhī ),而(ér )恤(xù )其(qí )不(bú )足(zú )。”

《玉(yù )台(tái )新(xīn )咏(yǒng )·古(gǔ )诗(shī )〈为(wéi )焦(jiāo )仲(zhòng )卿(qīng )妻(qī )作(zuò )〉》:“十(shí )三(sān )教(jiāo )汝(rǔ )织(zhī ),十(shí )四(sì )能(néng )裁(cái )衣(yī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《曹(cáo )成(chéng )王(wáng )碑(bēi )》:“王(wáng )亲(qīn )教(jiāo )之(zhī )抟(tuán )力(lì )、勾(gōu )卒(zú )、嬴(yíng )越(yuè )之(zhī )法(fǎ )。”

赵(zhào )树(shù )理(lǐ )《小(xiǎo )二(èr )黑(hēi )结(jié )婚(hūn )》五(wǔ ):“当(dāng )他(tā )六(liù )岁(suì )时(shí )候(hòu ),他(tā )爹(diē )就(jiù )教(jiāo )他(tā )识(shí )字(zì )。”

2.使(shǐ );令(lìng );让(ràng )。

《墨(mò )子(zǐ )·非(fēi )儒(rú )下(xià )》:“劝(quàn )下(xià )乱(luàn )上(shàng ),教(jiāo )臣(chén )杀(shā )君(jūn ),非(fēi )贤(xián )人(rén )之(zhī )行(háng )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·淮(huái )阴(yīn )侯(hóu )列(liè )传(chuán )》:“若(ruò )教(jiāo )韩(hán )信(xìn )反(fǎn ),何(hé )冤(yuān )?”唐(táng )王(wáng )昌(chāng )龄(líng )《出(chū )塞(sāi )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“但(dàn )使(shǐ )龙(lóng )城(chéng )飞(fēi )将(jiāng )在(zài ),不(bú )教(jiāo )胡(hú )马(mǎ )度(dù )阴(yīn )山(shān )。”

宋(sòng )周(zhōu )邦(bāng )彦(yàn )《玉(yù )楼(lóu )春(chūn )》词(cí ):“酒(jiǔ )边(biān )谁(shuí )使(shǐ )客(kè )愁(chóu )轻(qīng ),帐(zhàng )底(dǐ )不(bú )教(jiāo )春(chūn )梦(mèng )到(dào )。”

3.犹(yóu )给(gěi )。

唐(táng )李(lǐ )贺(hè )《大(dà )堤(dī )曲(qǔ )》:“青(qīng )云(yún )教(jiāo )绾(wǎn )头(tóu )上(shàng )髻(jì ),明(míng )月(yuè )与(yǔ )作(zuò )耳(ěr )边(biān )璫(dāng )。”

张(zhāng )相(xiàng )曰(yuē ):“此(cǐ )‘教(jiāo )’字(zì )与(yǔ )‘与(yǔ )’字(zì )互(hù )文(wén ),教(jiāo )绾(wǎn ),犹(yóu )云(yún )给(gěi )绾(wǎn )也(yě )。”见(jiàn )《诗(shī )词(cí )曲(qǔ )语(yǔ )辞(cí )彙(huì )释(shì )》卷(juàn )一(yī )。

宋(sòng )陆(lù )淞(sōng )《瑞(ruì )鹤(hè )仙(xiān )》词(cí ):“待(dài )归(guī )来(lái )、先(xiān )指(zhǐ )花(huā )梢(shāo )教(jiāo )看(kàn ),却(què )把(bǎ )心(xīn )期(qī )细(xì )问(wèn )。”

4.犹(yóu )能(néng )。

宋(sòng )晏(yàn )几(jǐ )道(dào )《虞(yú )美(měi )人(rén )》词(cí )之(zhī )三(sān ):“罗(luó )衣(yī )着(zhe )破(pò )前(qián )香(xiāng )在(zài ),旧(jiù )意(yì )谁(shuí )教(jiāo )改(gǎi )?”张(zhāng )相(xiàng )曰(yuē ):“此(cǐ )教(jiāo )字(zì )为(wéi )能(néng )义(yì ),谁(shuí )教(jiāo ),犹(yóu )云(yún )那(nà )能(néng )也(yě )。”见(jiàn )《诗(shī )词(cí )曲(qǔ )语(yǔ )辞(cí )彙(huì )释(shì )》卷(juàn )一(yī )。

宋(sòng )刘(liú )镇(zhèn )《感(gǎn )皇(huáng )恩(ēn )·寿(shòu )赵(zhào )路(lù )公(gōng )八(bā )十(shí )》词(cí ):“好(hǎo )景(jǐng )良(liáng )辰(chén ),满(mǎn )堂(táng )和(hé )气(qì ),唱(chàng )箇(gè )新(xīn )词(cí )管(guǎn )教(jiāo )美(měi )。”

5.犹(yóu )得(dé )。

宋(sòng )柳(liǔ )永(yǒng )《集(jí )贤(xián )宾(bīn )》词(cí ):“争(zhēng )似(sì )和(hé )鸣(míng )偕(xié )老(lǎo ),免(miǎn )教(jiāo )敛(liǎn )翠(cuì )啼(tí )红(hóng )。”

宋(sòng )周(zhōu )邦(bāng )彦(yàn )《醉(zuì )桃(táo )源(yuán )》词(cí ):“若(ruò )教(jiāo )随(suí )马(mǎ )逐(zhú )郎(láng )行(háng ),不(bú )辞(cí )多(duō )少(shǎo )程(chéng )。”

张(zhāng )相(xiàng )曰(yuē ):“若(ruò )教(jiāo ),若(ruò )得(dé )也(yě )。”见(jiàn )《诗(shī )词(cí )曲(qǔ )语(yǔ )辞(cí )彙(huì )释(shì )》卷(juàn )一(yī )。

6.差(chà );减(jiǎn )。

《敦(dūn )煌(huáng )变(biàn )文(wén )集(jí )·维(wéi )摩(mó )诘(jié )经(jīng )讲(jiǎng )经(jīng )文(wén )》:“我(wǒ )也(yě )深(shēn )知(zhī )你(nǐ )见(jiàn )解(jiě ),酌(zhuó )度(dù )你(nǐ )根(gēn )几(jǐ )(基(jī )),与(yǔ )维(wéi )摩(mó )不(bú )教(jiāo )些(xiē )些(xiē ),为(wéi )甚(shèn )如(rú )今(jīn )谦(qiān )退(tuì )?”蒋(jiǎng )礼(lǐ )鸿(hóng )通(tōng )释(shì ):“这(zhè )是(shì )如(rú )来(lái )说(shuō )光(guāng )严(yán )童(tóng )子(zǐ )的(de )见(jiàn )解(jiě )和(hé )根(gēn )基(jī )不(bú )比(bǐ )维(wéi )摩(mó )差(chà ),或(huò )不(bú )减(jiǎn )于(yú )维(wéi )摩(mó )。”

7.病(bìng )愈(yù )。

《敦(dūn )煌(huáng )变(biàn )文(wén )集(jí )·父(fù )母(mǔ )恩(ēn )重(zhòng )经(jīng )讲(jiǎng )经(jīng )文(wén )》:“女(nǚ )男(nán )得(dé )病(bìng )阿(ā )娘(niáng )忧(yōu ),未(wèi )教(jiāo )终(zhōng )须(xū )血(xuè )泪(lèi )流(liú )。”

蒋(jiǎng )礼(lǐ )鸿(hóng )通(tōng )释(shì ):“‘未(wèi )教(jiāo )’的(de )‘教(jiāo )’和(hé )‘病(bìng )交(jiāo )’的(de )‘交(jiāo )’都(dōu )是(shì )病(bìng )愈(yù )的(de )意(yì )思(sī )。”

阅读:4416

●教(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库