名【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 名

名(míng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );

I

míng

ㄇ〡ㄥˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》武(wǔ )并(bìng )切(qiē ),平(píng )清(qīng ),明(míng )。〕

1.人(rén )的(de )名(míng )字(zì )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )下(xià )》:“天(tiān )子(zǐ )不(bú )言(yán )出(chū ),诸(zhū )侯(hóu )不(bú )生(shēng )名(míng ),君(jūn )子(zǐ )不(bú )亲(qīn )恶(è )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )见(jiàn ),祗(zhī )可(kě )称(chēng )爵(jué ),不(bú )可(kě )称(chēng )名(míng )。”

宋(sòng )张(zhāng )世(shì )南(nán )《游(yóu )宦(huàn )纪(jì )闻(wén )》卷(juàn )一(yī ):“刺(cì )字(zì ),或(huò )书(shū )官(guān )职(zhí ),或(huò )书(shū )郡(jùn )里(lǐ ),或(huò )称(chēng )姓(xìng )名(míng ),或(huò )只(zhī )称(chēng )名(míng )。”

《老(lǎo )残(cán )游(yóu )记(jì )》第(dì )七(qī )回(huí ):“情(qíng )愿(yuàn )埋(mái )名(míng )隐(yǐn )姓(xìng ),做(zuò )个(gè )农(nóng )夫(fū )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )徐(xú )懋(mào )庸(yōng )》:“只(zhī )名(míng )字(zì )不(bú )同(tóng ),疑(yí )是(shì )名(míng )和(hé )字(zì )之(zhī )分(fèn ),而(ér )其(qí )实(shí )却(què )是(shì )一(yī )人(rén )。”

2.用(yòng )作(zuò )动(dòng )词(cí ),名(míng )字(zì )叫(jiào )做(zuò )。

《史(shǐ )记(jì )·老(lǎo )子(zǐ )韩(hán )非(fēi )列(liè )传(chuán )》:“﹝老(lǎo )子(zǐ )者(zhě ),﹞姓(xìng )李(lǐ )氏(shì ),名(míng )耳(ěr ),字(zì )聃(dān )。”

元(yuán )揭(jiē )傒(xī )斯(sī )《天(tiān )华(huá )万(wàn )寿(shòu )宫(gōng )碑(bēi )》:“侯(hóu )名(míng )寀(cǎi ),初(chū )隐(yǐn )芙(fú )蓉(róng )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )二(èr )回(huí ):“政(zhèng )老(lǎo )爷(yé )的(de )长(zhǎng )女(nǚ )名(míng )元(yuán )春(chūn ),因(yīn )贤(xián )孝(xiào )才(cái )德(dé ),选(xuǎn )入(rù )宫(gōng )作(zuò )女(nǚ )史(shǐ )去(qù )了(le )。”

3.指(zhǐ )姓(xìng )名(míng )。

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )一(yī )回(huí ):“只(zhī )得(dé )来(lái )淮(huái )西(xī )临(lín )淮(huái )州(zhōu ),投(tóu )奔(bēn )一(yī )个(gè )开(kāi )赌(dǔ )坊(fāng )的(de )閒(jiān )汉(hàn ),那(nà )大(dà )郎(láng )名(míng )唤(huàn )柳(liǔ )世(shì )权(quán )。”

4.呼(hū )其(qí )名(míng );称(chēng )其(qí )名(míng )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )下(xià )》:“国(guó )君(jūn )不(bú )名(míng )卿(qīng )老(lǎo )世(shì )妇(fù )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“言(yán )诸(zhū )侯(hóu )虽(suī )贵(guì ),不(bú )得(dé )呼(hū )其(qí )名(míng )也(yě )。”

汉(hàn )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )《春(chūn )秋(qiū )繁(fán )露(lù )·观(guān )德(dé )》:“盛(shèng )伯(bó )、郜(gào )子(zǐ )俱(jù )当(dāng )绝(jué ),而(ér )独(dú )不(bú )名(míng ),为(wéi )其(qí )与(yǔ )我(wǒ )同(tóng )姓(xìng )兄(xiōng )弟(dì )也(yě )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·宋(sòng )哲(zhé )宗(zōng )元(yuán )祐(yòu )四(sì )年(nián )》:“神(shén )宗(zōng )谓(wèi )大(dà )臣(chén )曰(yuē ):‘曹(cáo )王(wáng )虽(suī )用(yòng )近(jìn )亲(qīn )贵(guì ),而(ér )端(duān )拱(gǒng )寡(guǎ )过(guò ),善(shàn )自(zì )保(bǎo ),真(zhēn )纯(chún )臣(chén )也(yě )。’进(jìn )对(duì ),未(wèi )尝(cháng )名(míng )。”

5.谥(shì )号(hào )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·谥(shì )法(fǎ )》:“是(shì )以(yǐ )大(dà )行(háng )受(shòu )大(dà )名(míng ),细(xì )行(háng )受(shòu )细(xì )名(míng )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“名(míng ),谓(wèi )号(hào )谥(shì )。”

6.谓(wèi )授(shòu )予(yǔ )谥(shì )号(hào )。

《孟(mèng )子(zǐ )·离(lí )娄(lóu )上(shàng )》:“暴(bào )其(qí )民(mín )甚(shèn ),则(zé )身(shēn )弑(shì )国(guó )亡(wáng );不(bú )甚(shèn ),则(zé )身(shēn )危(wēi )国(guó )削(xuē ),名(míng )之(zhī )曰(yuē )‘幽(yōu )’‘厉(lì )’。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“名(míng )之(zhī ),谓(wèi )諡(shì )之(zhī )也(yě )。諡(shì )以(yǐ )‘幽(yōu )’‘厉(lì )’,以(yǐ )章(zhāng )其(qí )恶(è )。”

7.事(shì )物(wù )的(de )名(míng )称(chēng )。

《论(lùn )语(yǔ )·阳(yáng )货(huò )》:“迩(ěr )之(zhī )事(shì )父(fù ),远(yuǎn )之(zhī )事(shì )君(jūn ),多(duō )识(shí )于(yú )鸟(niǎo )兽(shòu )草(cǎo )木(mù )之(zhī )名(míng )。”

晋(jìn )杜(dù )预(yù )《春(chūn )秋(qiū )左(zuǒ )传(chuán )经(jīng )传(chuán )集(jí )解(jiě )序(xù )》:“《春(chūn )秋(qiū )》者(zhě ),鲁(lǔ )史(shǐ )记(jì )之(zhī )名(míng )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《盆(pén )池(chí )》诗(shī )之(zhī )三(sān ):“瓦(wǎ )沼(zhǎo )晨(chén )朝(cháo )水(shuǐ )自(zì )清(qīng ),小(xiǎo )虫(chóng )无(wú )数(shù )不(bú )知(zhī )名(míng )。”

8.名(míng )目(mù );种(zhǒng )类(lèi )。

《孙(sūn )膑(bìn )兵(bīng )法(fǎ )·五(wǔ )名(míng )五(wǔ )恭(gōng )》:“兵(bīng )有(yǒu )五(wǔ )名(míng ):一(yī )曰(yuē )威(wēi )强(qiáng ),二(èr )曰(yuē )轩(xuān )骄(jiāo ),三(sān )曰(yuē )刚(gāng )至(zhì ),四(sì )曰(yuē )助(zhù )忌(jì ),五(wǔ )曰(yuē )重(zhòng )柔(róu )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《南(nán )海(hǎi )神(shén )庙(miào )碑(bēi )》:“始(shǐ )公(gōng )之(zhī )至(zhì ),尽(jìn )除(chú )他(tā )名(míng )之(zhī )税(shuì ),罢(bà )衣(yī )食(shí )于(yú )官(guān )之(zhī )可(kě )去(qù )者(zhě )。”

康(kāng )有(yǒu )为(wéi )《大(dà )同(tóng )书(shū )》甲(jiǎ )部(bù )第(dì )四(sì )章(zhāng ):“苛(kē )税(shuì )滥(làn )征(zhēng ),诡(guǐ )名(míng )百(bǎi )出(chū )。”

9.文(wén )字(zì )。

《仪(yí )礼(lǐ )·聘(pìn )礼(lǐ )》:“百(bǎi )名(míng )以(yǐ )上(shàng )书(shū )于(yú )策(cè ),不(bú )及(jí )百(bǎi )名(míng )书(shū )于(yú )方(fāng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“名(míng ),书(shū )文(wén )也(yě ),今(jīn )谓(wèi )之(zhī )字(zì )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·君(jūn )臣(chén )上(shàng )》:“书(shū )同(tóng )名(míng ),行(háng )同(tóng )轨(guǐ )。”

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《訄(kāo )书(shū )·订(dìng )文(wén )》:“自(zì )史(shǐ )籀(zhòu )之(zhī )作(zuò )书(shū ),凡(fán )九(jiǔ )千(qiān )名(míng ),非(fēi )苟(gǒu )为(wéi )之(zhī )也(yě )。”

10.指(zhǐ )姓(xìng )氏(shì )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )昏(hūn )礼(lǐ )》:“宾(bīn )执(zhí )鴈(yàn ),请(qǐng )问(wèn )名(míng )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“言(yán )问(wèn )名(míng )者(zhě ),问(wèn )女(nǚ )之(zhī )姓(xìng )氏(shì )。”

11.用(yòng )作(zuò )动(dòng )词(cí ),问(wèn )姓(xìng )氏(shì )。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·阿(ā )谷(gǔ )处(chù )女(nǚ )》:“妾(qiè )年(nián )甚(shèn )少(shǎo ),何(hé )敢(gǎn )受(shòu )子(zǐ )。子(zǐ )不(bú )早(zǎo )命(mìng ),窃(qiè )有(yǒu )狂(kuáng )夫(fū )名(míng )之(zhī )者(zhě )矣(yǐ )。”

12.命(mìng )名(míng );取(qǔ )名(míng )。

《书(shū )·吕(lǚ )刑(xíng )》:“禹(yǔ )平(píng )水(shuǐ )土(tǔ ),主(zhǔ )名(míng )山(shān )川(chuān )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“禹(yǔ )治(zhì )洪(hóng )水(shuǐ ),山(shān )川(chuān )无(wú )名(míng )者(zhě )主(zhǔ )名(míng )之(zhī )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·风(fēng )操(cāo )》:“北(běi )土(tǔ )多(duō )有(yǒu )名(míng )儿(ér )为(wéi )驴(lǘ )驹(jū )豚(tún )子(zǐ )者(zhě ),使(shǐ )其(qí )自(zì )称(chēng )及(jí )兄(xiōng )弟(dì )所(suǒ )名(míng ),亦(yì )何(hé )忍(rěn )哉(zāi )?”宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《老(lǎo )学(xué )庵(ān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )十(shí ):“今(jīn )人(rén )谓(wèi )贝(bèi )州(zhōu )为(wéi )甘(gān )陵(líng ),吉(jí )州(zhōu )为(wéi )庐(lú )陵(líng ),常(cháng )州(zhōu )为(wéi )毗(pí )陵(líng ),峡(xiá )州(zhōu )为(wéi )夷(yí )陵(líng ),皆(jiē )自(zì )其(qí )地(dì )名(míng )也(yě )。”

周(zhōu )作(zuò )人(rén )《知(zhī )知(zhī )说(shuō )》:“此(cǐ )言(yán )甚(shèn )妙(miào ),以(yǐ )名(míng )吾(wú )堂(táng )。”

13.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )称(chēng );被(bèi )叫(jiào )做(zuò )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·和(hé )氏(shì )》:“悲(bēi )夫(fū )!宝(bǎo )玉(yù )而(ér )题(tí )之(zhī )以(yǐ )石(shí ),贞(zhēn )士(shì )而(ér )名(míng )之(zhī )以(yǐ )诳(kuáng )。”

清(qīng )袁(yuán )枚(méi )《续(xù )新(xīn )齐(qí )谐(xié )·麒(qí )麟(lín )喊(hǎn )冤(yuān )》:“向(xiàng )来(lái )原(yuán )有(yǒu )此(cǐ )书(shū ),但(dàn )名(míng )此(cǐ )书(shū ),《周(zhōu )易(yì )》,不(bú )名(míng )经(jīng )也(yě )。”

14.形(xíng )容(róng );称(chēng )说(shuō )。

《论(lùn )语(yǔ )·泰(tài )伯(bó )》:“大(dà )哉(zāi ),尧(yáo )之(zhī )为(wéi )君(jūn )也(yě )!巍(wēi )巍(wēi )乎(hū ),唯(wéi )天(tiān )为(wéi )大(dà ),唯(wéi )尧(yáo )则(zé )之(zhī )!荡(dàng )荡(dàng )乎(hū ),民(mín )无(wú )能(néng )名(míng )焉(yān )!”朱(zhū )熹(xī )集(jí )注(zhù ):“言(yán )物(wù )之(zhī )高(gāo )大(dà ),莫(mò )有(yǒu )过(guò )于(yú )天(tiān )者(zhě ),而(ér )独(dú )尧(yáo )之(zhī )德(dé )能(néng )与(yǔ )之(zhī )准(zhǔn )。故(gù )其(qí )德(dé )之(zhī )广(guǎng )远(yuǎn ),亦(yì )如(rú )天(tiān )之(zhī )不(bú )可(kě )以(yǐ )言(yán )语(yǔ )形(xíng )容(róng )也(yě )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《瑞(ruì )竹(zhú )赋(fù )》:“天(tiān )何(hé )为(wéi )者(zhě )耶(yē )?视(shì )之(zhī )苍(cāng )苍(cāng ),诘(jié )之(zhī )冥(míng )冥(míng ),不(bú )可(kě )得(dé )而(ér )名(míng )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·金(jīn )和(hé )尚(shàng )》:“冥(míng )宅(zhái )壮(zhuàng )丽(lì )如(rú )宫(gōng )阙(què )……祭(jì )品(pǐn )象(xiàng )物(wù ),多(duō )难(nán )指(zhǐ )名(míng )。”

叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《隔(gé )膜(mó )·母(mǔ )》:“伊(yī )常(cháng )常(cháng )有(yǒu )说(shuō )不(bú )出(chū )的(de )忧(yōu )愁(chóu ),又(yòu )常(cháng )常(cháng )有(yǒu )莫(mò )可(kě )名(míng )的(de )喜(xǐ )悦(yuè )。”

15.号(hào )令(lìng )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )下(xià )》:“言(yán )以(yǐ )信(xìn )名(míng ),明(míng )以(yǐ )时(shí )动(dòng );名(míng )以(yǐ )成(chéng )政(zhèng ),动(dòng )以(yǐ )殖(zhí )生(shēng )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“名(míng ),号(hào )令(lìng )也(yě )。号(hào )令(lìng )所(suǒ )以(yǐ )成(chéng )政(zhèng )也(yě )。”

16.功(gōng )业(yè );功(gōng )名(míng )。

《孙(sūn )膑(bìn )兵(bīng )法(fǎ )·将(jiāng )义(yì )》:“将(jiāng )者(zhě )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )信(xìn ),不(bú )信(xìn )则(zé )令(lìng )不(bú )行(háng ),令(lìng )不(bú )行(háng )则(zé )军(jūn )不(bú )槫(tuán ),军(jūn )不(bú )槫(tuán )则(zé )无(wú )名(míng )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )下(xià )》:“用(yòng )巧(qiǎo )变(biàn )以(yǐ )崇(chóng )天(tiān )灾(zāi ),勤(qín )百(bǎi )姓(xìng )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )名(míng )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“名(míng ),功(gōng )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《赠(zèng )族(zú )侄(zhí )》诗(shī ):“一(yī )名(míng )虽(suī )云(yún )就(jiù ),片(piàn )禄(lù )不(bú )足(zú )充(chōng )。”

17.名(míng )声(shēng );名(míng )誉(yù )。

《易(yì )·乾(qián )》:“不(bú )成(chéng )乎(hū )名(míng ),遯(dùn )世(shì )无(wú )闷(mèn )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“不(bú )成(chéng )乎(hū )名(míng )者(zhě ),言(yán )自(zì )隐(yǐn )黜(chù ),不(bú )成(chéng )就(jiù )令(lìng )名(míng ),使(shǐ )人(rén )知(zhī )也(yě )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·瑞(ruì )云(yún )》:“瑞(ruì )云(yún )名(míng )噪(zào )已(yǐ )久(jiǔ ),自(zì )此(cǐ )富(fù )商(shāng )贵(guì )介(jiè ),日(rì )接(jiē )于(yú )门(mén )。”

清(qīng )唐(táng )甄(zhēn )《潜(qián )书(shū )·受(shòu )任(rèn )》:“能(néng )成(chéng )大(dà )功(gōng )者(zhě ),必(bì )不(bú )败(bài )功(gōng );能(néng )成(chéng )大(dà )名(míng )者(zhě ),必(bì )不(bú )败(bài )名(míng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《且(qiě )介(jiè )亭(tíng )杂(zá )文(wén )二(èr )集(jí )·逃(táo )名(míng )》:“逃(táo )名(míng ),其(qí )实(shí )是(shì )爱(ài )名(míng )的(de ),逃(táo )的(de )是(shì )这(zhè )一(yī )团(tuán )糟(zāo )的(de )名(míng ),不(bú )愿(yuàn )意(yì )酱(jiàng )在(zài )那(nà )里(lǐ )面(miàn )。”

18.闻(wén )名(míng )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )高(gāo )闲(xián )上(shàng )人(rén )序(xù )》:“故(gù )旭(xù )之(zhī )书(shū ),变(biàn )动(dòng )犹(yóu )鬼(guǐ )神(shén ),不(bú )可(kě )端(duān )倪(ní ),以(yǐ )此(cǐ )终(zhōng )其(qí )身(shēn )而(ér )名(míng )后(hòu )世(shì )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·韩(hán )思(sī )复(fù )传(chuán )》:“复(fù )为(wéi )襄(xiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),治(zhì )行(háng )名(míng )天(tiān )下(xià )。”

梁(liáng )启(qǐ )超(chāo )《变(biàn )法(fǎ )通(tōng )议(yì )·论(lùn )幼(yòu )学(xué )》:“中(zhōng )国(guó )以(yǐ )文(wén )采(cǎi )名(míng )于(yú )天(tiān )下(xià ),而(ér )教(jiāo )文(wén )法(fǎ )之(zhī )书(shū ),乃(nǎi )无(wú )传(chuán )焉(yān )。”

19.指(zhǐ )留(liú )名(míng )。

唐(táng )元(yuán )稹(zhěn )《永(yǒng )福(fú )寺(sì )石(shí )壁(bì )法(fǎ )华(huá )经(jīng )记(jì )》:“凡(fán )输(shū )钱(qián )于(yú )经(jīng )者(zhě ),由(yóu )十(shí )而(ér )上(shàng ),皆(jiē )得(dé )名(míng )于(yú )碑(bēi )。”

宋(sòng )苏(sū )舜(shùn )钦(qīn )《和(hé )马(mǎ )承(chéng )之(zhī )古(gǔ )庙(miào )》:“尚(shàng )应(yīng )名(míng )竹(zhú )素(sù ),不(bú )复(fù )祭(jì )牲(shēng )豭(jiā )。”

20.着(zhe )名(míng )的(de );名(míng )贵(guì )的(de )。

《书(shū )·禹(yǔ )贡(gòng )》:“惟(wéi )箘(jùn )、簬(lù )、楛(kǔ ),三(sān )邦(bāng )厎(dǐ )贡(gòng )厥(jué )名(míng )。”

蔡(cài )沉(chén )集(jí )传(chuán ):“致(zhì )贡(gòng )箘(jùn )、簬(lù )、楛(kǔ )之(zhī )有(yǒu )名(míng )者(zhě )也(yě )。”

郑(zhèng )逸(yì )梅(méi )《逸(yì )梅(méi )丛(cóng )谈(tán )·零(líng )缣(jiān )断(duàn )素(sù )》:“不(bú )料(liào )董(dǒng )糖(táng )既(jì )绝(jué ),韩(hán )糖(táng )继(jì )起(qǐ )。

韩(hán )糖(táng )者(zhě ),名(míng )女(nǚ )伶(líng )韩(hán )素(sù )秋(qiū )之(zhī )糖(táng )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“名(míng )花(huā )”。

21.以(yǐ )……着(zhe )名(míng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·符(fú )融(róng )传(chuán )》:“﹝田(tián )盛(shèng )﹞与(yǔ )郭(guō )林(lín )宗(zōng )同(tóng )好(hǎo ),亦(yì )名(míng )知(zhī )人(rén )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )郑(zhèng )十(shí )校(xiào )理(lǐ )序(xù )》:“常(cháng )以(yǐ )宠(chǒng )丞(chéng )相(xiàng )为(wéi )大(dà )学(xué )士(shì ),其(qí )他(tā )学(xué )士(shì ),皆(jiē )达(dá )官(guān )也(yě );校(xiào )理(lǐ ),则(zé )用(yòng )天(tiān )下(xià )之(zhī )名(míng )能(néng )文(wén )学(xué )者(zhě )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《言(yán )张(zhāng )方(fāng )平(píng )第(dì )二(èr )札(zhá )子(zǐ )》:“曏(shǎn )者(zhě )仁(rén )宗(zōng )时(shí ),包(bāo )拯(zhěng )最(zuì )名(míng )公(gōng )直(zhí )。”

22.名(míng )义(yì )。

《汉(hàn )书(shū )·高(gāo )帝(dì )纪(jì )上(shàng )》:“兵(bīng )出(chū )无(wú )名(míng ),事(shì )故(gù )不(bú )成(chéng )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )苏(sū )林(lín )曰(yuē ):“名(míng )者(zhě ),伐(fá )有(yǒu )罪(zuì )。”

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《请(qǐng )罢(bà )兵(bīng )第(dì )三(sān )状(zhuàng )》:“因(yīn )此(cǐ )事(shì )势(shì ),正(zhèng )可(kě )罢(bà )兵(bīng ),赦(shè )既(jì )有(yǒu )名(míng ),罢(bà )犹(yóu )有(yǒu )势(shì )。”

23.名(míng )分(fèn )。

《论(lùn )语(yǔ )·子(zǐ )路(lù )》:“子(zǐ )路(lù )曰(yuē ):‘卫(wèi )君(jūn )待(dài )子(zǐ )而(ér )为(wéi )政(zhèng ),子(zǐ )将(jiāng )奚(xī )先(xiān )?’子(zǐ )曰(yuē ):‘必(bì )也(yě ),正(zhèng )名(míng )乎(hū )?’”何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )马(mǎ )融(róng )曰(yuē ):“正(zhèng )百(bǎi )事(shì )之(zhī )名(míng )。”

24.指(zhǐ )名(míng )号(hào )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“有(yǒu )不(bú )贡(gòng )则(zé )修(xiū )名(míng ),有(yǒu )不(bú )王(wáng )则(zé )修(xiū )德(dé )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“名(míng ),谓(wèi )尊(zūn )卑(bēi )职(zhí )贡(gòng )之(zhī )名(míng )号(hào )也(yě )。”

唐(táng )孟(mèng )郊(jiāo )《吊(diào )元(yuán )鲁(lǔ )山(shān )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“食(shí )名(míng )皆(jiē )霸(bà )官(guān ),食(shí )力(lì )皆(jiē )尧(yáo )农(nóng )。”

25.谓(wèi )以(yǐ )己(jǐ )名(míng )占(zhàn )有(yǒu )。

《史(shǐ )记(jì )·商(shāng )君(jūn )列(liè )传(chuán )》:“明(míng )尊(zūn )卑(bēi )爵(jué )秩(zhì )等(děng )级(jí ),各(gè )以(yǐ )差(chà )次(cì )名(míng )田(tián )宅(zhái )。”

《汉(hàn )书(shū )·佞(nìng )幸(xìng )传(chuán )·邓(dèng )通(tōng )》:“﹝通(tōng )﹞竟(jìng )不(bú )得(dé )名(míng )一(yī )钱(qián ),寄(jì )死(sǐ )人(rén )家(jiā )。”

宋(sòng )沉(chén )作(zuò )哲(zhé )《寓(yù )简(jiǎn )》卷(juàn )五(wǔ ):“戚(qī )里(lǐ )高(gāo )氏(shì )子(zǐ ),选(xuǎn )尚(shàng )伪(wěi )公(gōng )主(zhǔ ),富(fù )贵(guì )鼎(dǐng )来(lái ),伪(wěi )主(zhǔ )败(bài ),夺(duó )官(guān ),不(bú )得(dé )名(míng )其(qí )家(jiā )一(yī )钱(qián )。”

26.独(dú )擅(shàn );专(zhuān )注(zhù )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·韩(hán )愈(yù )传(chuán )》:“占(zhàn )小(xiǎo )善(shàn )者(zhě )率(lǜ )以(yǐ )录(lù ),名(míng )一(yī )艺(yì )者(zhě )无(wú )不(bú )庸(yōng )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《故(gù )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )黄(huáng )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“公(gōng )志(zhì )在(zài )经(jīng )世(shì ),而(ér )以(yǐ )学(xué )为(wéi )本(běn )。学(xué )终(zhōng )其(qí )身(shēn ),不(bú )私(sī )己(jǐ )见(jiàn )为(wéi )足(zú ),不(bú )名(míng )一(yī )家(jiā )。”

清(qīng )钱(qián )泳(yǒng )《履(lǚ )园(yuán )丛(cóng )话(huà )·收(shōu )藏(cáng )·元(yuán )》:“有(yǒu )元(yuán )一(yī )代(dài )画(huà )家(jiā )全(quán )讲(jiǎng )气(qì )韵(yùn ),不(bú )名(míng )一(yī )格(gé ),实(shí )能(néng )超(chāo )出(chū )唐(táng )宋(sòng )人(rén )刻(kè )画(huà )之(zhī )习(xí )。”

清(qīng )陈(chén )琮(cóng )《〈明(míng )斋(zhāi )小(xiǎo )识(shí )〉序(xù )》:“亩(mǔ )香(xiāng )是(shì )作(zuò ),逋(bū )峭(qiào )整(zhěng )洁(jié ),不(bú )名(míng )一(yī )体(tǐ )。”

27.形(xíng )成(chéng )。

汉(hàn )杨(yáng )雄(xióng )《法(fǎ )言(yán )·五(wǔ )百(bǎi )》:“或(huò )性(xìng )或(huò )彊(jiāng ),及(jí )其(qí )名(míng ),一(yī )也(yě )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )馀(yú )编(biān )·法(fǎ )言(yán )》:“李(lǐ )以(yǐ )名(míng )为(wéi )‘名(míng )誉(yù )’之(zhī )‘名(míng )’,非(fēi )也(yě )。名(míng )者(zhě ),成(chéng )也(yě )。言(yán )或(huò )性(xìng )或(huò )彊(jiāng ),及(jí )成(chéng )则(zé )一(yī )也(yě )。”

28.指(zhǐ )战(zhàn )国(guó )时(shí )诸(zhū )子(zǐ )百(bǎi )家(jiā )中(zhōng )的(de )名(míng )家(jiā )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )元(yuán )帝(dì )《金(jīn )楼(lóu )子(zǐ )·立(lì )言(yán )下(xià )》:“至(zhì )如(rú )《彖(tuàn )》、《繫(jì )》、《风(fēng )》、《雅(yǎ )》,名(míng )、墨(mò )、农(nóng )、刑(xíng ),虎(hǔ )炳(bǐng )豹(bào )鬱(yù ),彬(bīn )彬(bīn )君(jūn )子(zǐ )。”参(cān )见(jiàn )“名(míng )法(fǎ )”、“名(míng )家(jiā )”。

29.形(xíng )容(róng )眉(méi )宇(yǔ )开(kāi )展(zhǎn )。

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·猗(yī )嗟(jiē )》:“猗(yī )嗟(jiē )名(míng )兮(xī ),美(měi )目(mù )清(qīng )兮(xī )。”

毛(máo )传(chuán ):“目(mù )上(shàng )为(wéi )名(míng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū )引(yǐn )孙(sūn )炎(yán )云(yún ):“目(mù )上(shàng )平(píng )博(bó )。”

30.名(míng )刺(cì ),名(míng )片(piàn )。

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·风(fēng )操(cāo )》:“识(shí )轻(qīng )服(fú )而(ér )不(bú )识(shí )主(zhǔ )人(rén ),则(zé )不(bú )于(yú )会(huì )所(suǒ )而(ér )弔(dì ),他(tā )日(rì )修(xiū )名(míng )诣(yì )其(qí )家(jiā )。”

《南(nán )史(shǐ )·文(wén )学(xué )传(chuán )·何(hé )思(sī )澄(chéng )》:“每(měi )宿(xiǔ )昔(xī )作(zuò )名(míng )一(yī )束(shù ),晓(xiǎo )便(biàn )命(mìng )驾(jià )……投(tóu )晚(wǎn )还(hái )家(jiā ),所(suǒ )齎(jī )名(míng )必(bì )尽(jìn )。”

宋(sòng )袁(yuán )文(wén )《瓮(wèng )牖(yǒu )闲(xián )评(píng )》卷(juàn )六(liù ):“名(míng )纸(zhǐ )古(gǔ )只(zhī )谓(wèi )之(zhī )名(míng )。”

31.大(dà );广(guǎng )大(dà )。参(cān )见(jiàn )“名(míng )山(shān )”、“名(míng )鱼(yú )”。

32.量(liàng )词(cí )。指(zhǐ )人(rén )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·则(zé )阳(yáng )》:“丘(qiū )里(lǐ )者(zhě ),合(hé )十(shí )姓(xìng )百(bǎi )名(míng )而(ér )以(yǐ )为(wéi )风(fēng )俗(sú )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“一(yī )姓(xìng )为(wéi )十(shí )人(rén ),十(shí )姓(xìng )为(wéi )百(bǎi )名(míng )。”

《封(fēng )神(shén )演(yǎn )义(yì )》第(dì )二(èr )九(jiǔ )回(huí ):“你(nǐ )领(lǐng )二(èr )十(shí )名(míng )刀(dāo )斧(fǔ )手(shǒu ),埋(mái )伏(fú )于(yú )城(chéng )门(mén )里(lǐ )。”

邓(dèng )小(xiǎo )平(píng )《尊(zūn )重(zhòng )知(zhī )识(shí ),尊(zūn )重(zhòng )人(rén )才(cái )》:“要(yào )从(cóng )科(kē )技(jì )系(xì )统(tǒng )中(zhōng )挑(tiāo )选(xuǎn )出(chū )几(jǐ )千(qiān )名(míng )尖(jiān )子(zǐ )人(rén )才(cái )。”

33.量(liàng )词(cí )。指(zhǐ )名(míng )次(cì )。如(rú ):他(tā )获(huò )得(dé )第(dì )一(yī )名(míng )。

34.通(tōng )“命(mìng )”。命(mìng )令(lìng );传(chuán )令(lìng )。

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )贤(xián )中(zhōng )》:“乃(nǎi )名(míng )三(sān )后(hòu ),恤(xù )功(gōng )于(yú )民(mín )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ ):“名(míng )、命(mìng )通(tōng )。”

《平(píng )山(shān )冷(lěng )燕(yàn )》卷(juàn )一(yī ):“唐(táng )玄(xuán )宗(zōng )同(tóng )杨(yáng )贵(guì )妃(fēi )在(zài )沉(chén )香(xiāng )亭(tíng )赏(shǎng )牡(mǔ )丹(dān ),因(yīn )欲(yù )裁(cái )新(xīn )诗(shī )作(zuò )乐(lè ),急(jí )名(míng )李(lǐ )白(bái )。”

35.通(tōng )“命(mìng )”。性(xìng )命(mìng );生(shēng )命(mìng )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·任(rèn )诞(dàn )》:“天(tiān )生(shēng )刘(liú )伶(líng ),以(yǐ )酒(jiǔ )为(wéi )名(míng )。”

清(qīng )黄(huáng )生(shēng )《义(yì )府(fǔ )·名(míng )命(mìng )》:“谓(wèi )以(yǐ )酒(jiǔ )为(wéi )命(mìng )也(yě )。”

36.通(tōng )“明(míng )”。辨(biàn )明(míng )。

《释(shì )名(míng )·释(shì )言(yán )语(yǔ )》:“名(míng ),明(míng )也(yě ),名(míng )实(shí )使(shǐ )分(fèn )明(míng )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“名(míng )品(pǐn )”。

37.通(tōng )“明(míng )”。光(guāng )明(míng )的(de )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )鲍(bào )照(zhào )《代(dài )少(shǎo )年(nián )时(shí )至(zhì )衰(shuāi )老(lǎo )行(háng )》:“忆(yì )昔(xī )少(shǎo )年(nián )时(shí ),驰(chí )逐(zhú )好(hǎo )名(míng )晨(chén )。”

II

míng

ㄇ〡ㄥˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》忙(máng )经(jīng )切(qiē ),平(píng )青(qīng ),明(míng )。〕

同(tóng )“铭(míng )”。

铭(míng )旌(jīng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·小(xiǎo )祝(zhù )》:“设(shè )熬(áo )置(zhì )铭(míng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“铭(míng ),今(jīn )书(shū )或(huò )作(zuò )‘名(míng )’。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén )作(zuò )“名(míng )”。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·器(qì )服(fú )》:“次(cì )车(chē )……名(míng )有(yǒu )三(sān )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“《士(shì )礼(lǐ )》启(qǐ )殡(bìn ),‘祝(zhù )取(qǔ )铭(míng )置(zhì )于(yú )重(zhòng )’;既(jì )祖(zǔ ),‘祝(zhù )取(qǔ )铭(míng )置(zhì )于(yú )茵(yīn )’。注(zhù )曰(yuē ):今(jīn )文(wén )铭(míng )皆(jiē )为(wéi )‘名(míng )’。是(shì )名(míng )即(jí )铭(míng )旌(jīng )也(yě )。”

阅读:4345

●名(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库