性【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 性

性(xìng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );

xìng

ㄒ〡ㄥˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》息(xī )正(zhèng )切(qiē ),去(qù )劲(jìn ),心(xīn )。〕

1.人(rén )的(de )本(běn )性(xìng )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“一(yī )阴(yīn )一(yī )阳(yáng )之(zhī )谓(wèi )道(dào )。继(jì )之(zhī )者(zhě )善(shàn )也(yě ),成(chéng )之(zhī )者(zhě )性(xìng )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“若(ruò )能(néng )成(chéng )就(jiù )此(cǐ )道(dào )者(zhě ),是(shì )人(rén )之(zhī )本(běn )性(xìng )。”

《论(lùn )语(yǔ )·阳(yáng )货(huò )》:“性(xìng )相(xiàng )近(jìn )也(yě ),习(xí )相(xiàng )远(yuǎn )也(yě )。”

刘(liú )宝(bǎo )楠(nán )正(zhèng )义(yì ):“人(rén )性(xìng )相(xiàng )近(jìn ),而(ér )习(xí )相(xiàng )远(yuǎn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《原(yuán )性(xìng )》:“性(xìng )也(yě )者(zhě ),与(yǔ )生(shēng )俱(jù )生(shēng )也(yě )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《善(shàn )恶(è )溷(hùn )辨(biàn )》:“夫(fū )性(xìng )者(zhě ),人(rén )之(zhī )所(suǒ )受(shòu )于(yú )天(tiān )以(yǐ )生(shēng )者(zhě )也(yě )。”

2.泛(fàn )指(zhǐ )天(tiān )赋(fù ),天(tiān )性(xìng )。

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《上(shàng )执(zhí )政(zhèng )书(shū )》:“鸟(niǎo )兽(shòu )、鱼(yú )鳖(biē )、昆(kūn )虫(chóng )、草(cǎo )木(mù ),下(xià )所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )之(zhī ),皆(jiē )各(gè )得(dé )尽(jìn )其(qí )性(xìng )而(ér )不(bú )失(shī )也(yě )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《〈大(dà )云(yún )山(shān )房(fáng )文(wén )稿(gǎo )二(èr )集(jí )〉叙(xù )录(lù )》:“是(shì )故(gù )百(bǎi )家(jiā )之(zhī )敝(bì ),当(dāng )折(shé )之(zhī )以(yǐ )六(liù )艺(yì );文(wén )集(jí )之(zhī )衰(shuāi ),当(dāng )起(qǐ )之(zhī )以(yǐ )百(bǎi )家(jiā ).其(qí )高(gāo )下(xià )、远(yuǎn )近(jìn )、华(huá )质(zhì ),是(shì )又(yòu )在(zài )乎(hū )人(rén )之(zhī )所(suǒ )性(xìng )焉(yān )。”

3.事(shì )物(wù )的(de )性(xìng )质(zhì )或(huò )性(xìng )能(néng )。

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )上(shàng )》:“今(jīn )夫(fū )水(shuǐ ),搏(bó )而(ér )跃(yuè )之(zhī ),可(kě )使(shǐ )过(guò )颡(sǎng ),激(jī )而(ér )行(háng )之(zhī ),可(kě )使(shǐ )在(zài )山(shān ),是(shì )岂(qǐ )水(shuǐ )之(zhī )性(xìng )哉(zāi )?”

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“则(zé )天(tiān )之(zhī )明(míng ),因(yīn )地(dì )之(zhī )性(xìng ),生(shēng )其(qí )六(liù )气(qì ),用(yòng )其(qí )五(wǔ )行(háng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“高(gāo )下(xià )、刚(gāng )柔(róu ),地(dì )之(zhī )性(xìng )也(yě )。”

《南(nán )史(shǐ )·张(zhāng )充(chōng )传(chuán )》:“故(gù )金(jīn )刚(gāng )水(shuǐ )柔(róu ),性(xìng )之(zhī )别(bié )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《种(zhǒng )树(shù )郭(guō )橐(tuó )驼(tuó )传(chuán )》:“凡(fán )植(zhí )木(mù )之(zhī )性(xìng ),其(qí )本(běn )欲(yù )舒(shū ),其(qí )培(péi )欲(yù )平(píng ),其(qí )土(tǔ )欲(yù )故(gù ),其(qí )筑(zhù )欲(yù )密(mì )。”

4.现(xiàn )常(cháng )用(yòng )为(wéi )名(míng )词(cí )性(xìng )后(hòu )缀(zhuì ),表(biǎo )示(shì )思(sī )想(xiǎng )感(gǎn )情(qíng )、生(shēng )活(huó )态(tài )度(dù )和(hé )一(yī )定(dìng )的(de )范(fàn )畴(chóu )等(děng )。如(rú ):人(rén )民(mín )性(xìng ),弹(dàn )性(xìng )、历(lì )史(shǐ )性(xìng )事(shì )件(jiàn )、流(liú )行(háng )性(xìng )感(gǎn )冒(mào )。

5.生(shēng )命(mìng );生(shēng )机(jī )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )八(bā )年(nián )》:“今(jīn )宫(gōng )室(shì )崇(chóng )侈(chǐ ),民(mín )力(lì )彫(diāo )尽(jìn ),怨(yuàn )讟(dú )并(bìng )作(zuò ),莫(mò )保(bǎo )其(qí )性(xìng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“性(xìng ),命(mìng )也(yě )。民(mín )不(bú )敢(gǎn )自(zì )保(bǎo )其(qí )性(xìng )命(mìng )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·本(běn )生(shēng )》:“靡(mí )曼(màn )皓(hào )齿(chǐ ),郑(zhèng )卫(wèi )之(zhī )音(yīn ),务(wù )以(yǐ )自(zì )乐(lè ),命(mìng )之(zhī )曰(yuē )伐(fá )性(xìng )之(zhī )斧(fǔ )。”

《汉(hàn )书(shū )·公(gōng )孙(sūn )贺(hè )刘(liú )屈(qū )氂(lí )等(děng )传(chuán )赞(zàn )》:“处(chù )非(fēi )其(qí )位(wèi ),行(háng )非(fēi )其(qí )道(dào ),果(guǒ )陨(yǔn )其(qí )性(xìng ),以(yǐ )及(jí )厥(jué )宗(zōng )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“性(xìng ),生(shēng )也(yě )。”

宋(sòng )辛(xīn )弃(qì )疾(jí )《满(mǎn )江(jiāng )红(hóng )·汉(hàn )水(shuǐ )东(dōng )流(liú )》词(cí ):“马(mǎ )革(gé )裹(guǒ )尸(shī )当(dāng )自(zì )誓(shì ),蛾(é )眉(méi )伐(fá )性(xìng )休(xiū )重(zhòng )说(shuō )。”

6.性(xìng )情(qíng ),脾(pí )气(qì )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“先(xiān )王(wáng )之(zhī )于(yú )民(mín )也(yě ),懋(mào )正(zhèng )其(qí )德(dé ),而(ér )厚(hòu )其(qí )性(xìng )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“性(xìng ),情(qíng )性(xìng )也(yě )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·观(guān )行(háng )》:“西(xī )门(mén )豹(bào )之(zhī )性(xìng )急(jí ),故(gù )佩(pèi )韦(wéi )以(yǐ )自(zì )缓(huǎn )。”

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《归(guī )园(yuán )田(tián )居(jū )》诗(shī ):“少(shǎo )无(wú )适(shì )俗(sú )韵(yùn ),性(xìng )本(běn )爱(ài )丘(qiū )山(shān )。”

《太(tài )平(píng )广(guǎng )记(jì )》卷(juàn )三(sān )六(liù )九(jiǔ )引(yǐn )唐(táng )薛(xuē )用(yòng )弱(ruò )《集(jí )异(yì )记(jì )·李(lǐ )楚(chǔ )宾(bīn )》:“李(lǐ )楚(chǔ )宾(bīn )者(zhě ),楚(chǔ )人(rén )也(yě ),性(xìng )刚(gāng )傲(ào ),惟(wéi )以(yǐ )畋(tián )猎(liè )为(wéi )事(shì )。”

元(yuán )无(wú )名(míng )氏(shì )《陈(chén )州(zhōu )粜(tiào )米(mǐ )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“依(yī )着(zhe )我(wǒ )性(xìng ),则(zé )一(yī )下(xià )打(dǎ )出(chū )脑(nǎo )浆(jiāng )来(lái )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《奈(nài )何(hé )天(tiān )·狡(jiǎo )脱(tuō )》:“他(tā )是(shì )极(jí )怕(pà )凶(xiōng )的(de ),待(dài )我(wǒ )发(fā )起(qǐ )性(xìng )来(lái ),他(tā )自(zì )然(rán )会(huì )转(zhuǎn )去(qù )。”

7.指(zhǐ )情(qíng )绪(xù )。

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )十(shí )二(èr ):“女(nǚ )子(zǐ )性(xìng )定(dìng ),王(wáng )生(shēng )问(wèn )他(tā )备(bèi )细(xì )。”

8.身(shēn )体(tǐ );体(tǐ )质(zhì )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·壅(yōng )塞(sāi )》:“夫(fū )登(dēng )山(shān )而(ér )视(shì )牛(niú )若(ruò )羊(yáng ),视(shì )羊(yáng )若(ruò )豚(tún ),牛(niú )之(zhī )性(xìng )不(bú )若(ruò )羊(yáng ),羊(yáng )之(zhī )性(xìng )不(bú )若(ruò )豚(tún )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“性(xìng ),犹(yóu )体(tǐ )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·留(liú )侯(hóu )世(shì )家(jiā )》:“留(liú )侯(hóu )性(xìng )多(duō )病(bìng ),即(jí )道(dào )引(yǐn )不(bú )食(shí )穀(yù ),杜(dù )门(mén )不(bú )出(chū )岁(suì )馀(yú )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《与(yǔ )山(shān )巨(jù )源(yuán )绝(jué )交(jiāo )书(shū )》:“危(wēi )坐(zuò )一(yī )时(shí ),痹(bì )不(bú )得(dé )摇(yáo ),性(xìng )复(fù )多(duō )虱(shī ),把(bǎ )搔(sāo )无(wú )已(yǐ )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《辞(cí )免(miǎn )除(chú )宝(bǎo )谟(mó )阁(gé )直(zhí )学(xué )士(shì )提(tí )举(jǔ )凤(fèng )翔(xiáng )府(fǔ )上(shàng )清(qīng )太(tài )平(píng )宫(gōng )状(zhuàng )》:“而(ér )某(mǒu )志(zhì )行(háng )凋(diāo )落(luò ),问(wèn )学(xué )空(kōng )殚(dān ),性(xìng )与(yǔ )年(nián )徂(cú ),材(cái )随(suí )老(lǎo )尽(jìn )。”

9.姿(zī )态(tài )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·修(xiū )务(wù )训(xùn )》:“曼(màn )颊(jiá )皓(hào )齿(chǐ ),形(xíng )夸(kuā )骨(gǔ )佳(jiā ),不(bú )待(dài )脂(zhī )粉(fěn )芳(fāng )泽(zé ),而(ér )性(xìng )可(kě )说(shuō )者(zhě ),西(xī )施(shī )、阳(yáng )文(wén )也(yě )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“性(xìng ),犹(yóu )姿(zī )也(yě )。”

10.性(xìng )别(bié )。如(rú ):男(nán )性(xìng )、女(nǚ )性(xìng )、雄(xióng )性(xìng )、雌(cí )性(xìng )。

11.指(zhǐ )与(yǔ )生(shēng )殖(zhí )、性(xìng )欲(yù )有(yǒu )关(guān )的(de )。

《浙(zhè )江(jiāng )学(xué )刊(kān )》1989年(nián )第(dì )1期(qī ):“他(tā )反(fǎn )对(duì )一(yī )切(qiē )对(duì )妇(fù )女(nǚ )的(de )性(xìng )奴(nú )役(yì )、性(xìng )迫(pò )害(hài )、性(xìng )玩(wán )弄(nòng ),反(fǎn )对(duì )一(yī )切(qiē )愚(yú )昧(mèi )的(de )性(xìng )观(guān )念(niàn )和(hé )残(cán )酷(kù )的(de )性(xìng )道(dào )德(dé ),呼(hū )吁(yù )以(yǐ )尊(zūn )重(zhòng )妇(fù )女(nǚ )为(wéi )原(yuán )则(zé )的(de )性(xìng )解(jiě )放(fàng )。”如(rú ):性(xìng )器(qì )官(guān )、性(xìng )行(háng )为(wéi )。

12.佛(fó )教(jiāo )语(yǔ )。指(zhǐ )事(shì )物(wù )的(de )本(běn )质(zhì )。与(yǔ )“相(xiàng )”相(xiàng )对(duì )。

《大(dà )智(zhì )度(dù )论(lùn )·释(shì )初(chū )品(pǐn )中(zhōng )十(shí )八(bā )空(kōng )》:“性(xìng )言(yán )其(qí )体(tǐ ),相(xiàng )言(yán )可(kě )识(shí )……如(rú )火(huǒ ),热(rè )是(shì )其(qí )性(xìng ),烟(yān )是(shì )其(qí )相(xiàng )。”

阅读:3604

●性(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库