裨【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 裨

裨(bì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):13画(huà );

I

pí

ㄆ〡ˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》符(fú )支(zhī )切(qiē ),平(píng )支(zhī ),并(bìng )。〕

“卑(bēi )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.古(gǔ )代(dài )的(de )次(cì )等(děng )礼(lǐ )服(fú )。与(yǔ )最(zuì )上(shàng )等(děng )的(de )相(xiàng )对(duì )而(ér )言(yán )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“裨(bì )冕(miǎn )搢(jìn )笏(hù )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“裨(bì )冕(miǎn ),衣(yī )裨(bì )衣(yī )而(ér )冠(guàn )冕(miǎn )也(yě )。裨(bì )衣(yī ),衮(gǔn )之(zhī )属(shǔ )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“衮(gǔn )谓(wèi )从(cóng )衮(gǔn )冕(miǎn )之(zhī )衣(yī )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )是(shì )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“裨(bì )衣(yī )”、“裨(bì )冕(miǎn )”。

2.副(fù )贰(èr );辅(fǔ )佐(zuǒ )。

《晋(jìn )书(shū )·东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )传(chuán )》:“自(zì )顷(qǐng )胡(hú )寇(kòu )内(nèi )逼(bī ),偏(piān )裨(bì )失(shī )利(lì ),帝(dì )乡(xiāng )便(biàn )为(wéi )戎(róng )州(zhōu ),冠(guàn )带(dài )奄(yǎn )成(chéng )殊(shū )域(yù )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《清(qīng )边(biān )郡(jùn )王(wáng )杨(yáng )燕(yàn )奇(qí )碑(bēi )文(wén )》:“四(sì )十(shí )馀(yú )年(nián ),或(huò )裨(bì )或(huò )专(zhuān )。攻(gōng )牢(láo )保(bǎo )危(wēi ),爵(jué )位(wèi )已(yǐ )隮(jī )。”

元(yuán )刘(liú )壎(xūn )《江(jiāng )西(xī )制(zhì )置(zhì )司(sī )都(dōu )统(tǒng )密(mì )公(gōng )》诗(shī ):“小(xiǎo )臣(chén )裨(bì )校(xiào )耳(ěr ),职(zhí )也(yě )宜(yí )死(sǐ )绥(suí )。”

3.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )小(xiǎo )。参(cān )见(jiàn )“裨(bì )海(hǎi )”。

4.通(tōng )“陴(pí )”。

清(qīng )朱(zhū )骏(jùn )声(shēng )《说(shuō )文(wén )通(tōng )训(xùn )定(dìng )声(shēng )·解(jiě )部(bù )》:“裨(bì ),﹝假(jiǎ )借(jiè )﹞又(yòu )为(wéi )陴(pí )。

《晋(jìn )语(yǔ )》:‘反(fǎn )其(qí )裨(bì )。’注(zhù ):‘城(chéng )上(shàng )女(nǚ )垣(yuán )。’”按(àn ),今(jīn )本(běn )《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )四(sì )》作(zuò )“陴(pí )”。

5.古(gǔ )邑(yì )名(míng )。

春(chūn )秋(qiū )庸(yōng )国(guó )属(shǔ )地(dì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·文(wén )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“唯(wéi )裨(bì )、鯈(tiáo )、鱼(yú )人(rén )实(shí )逐(zhú )之(zhī )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“裨(bì )、鯈(tiáo )、鱼(yú ),庸(yōng )三(sān )邑(yì )。”一(yī )说(shuō ),部(bù )落(luò )名(míng )。

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“裨(bì )、鯈(tiáo )、鱼(yú )恐(kǒng )俱(jù )是(shì )庸(yōng )人(rén )所(suǒ )帅(shuài )‘群(qún )蛮(mán )’之(zhī )部(bù )落(luò )名(míng ),杜(dù )注(zhù )不(bú )可(kě )信(xìn )。

裨(bì )、鯈(tiáo )所(suǒ )在(zài )之(zhī )地(dì ),今(jīn )已(yǐ )不(bú )得(dé )知(zhī )。

鱼(yú )则(zé )当(dāng )在(zài )今(jīn )四(sì )川(chuān )省(shěng )奉(fèng )节(jiē )县(xiàn )东(dōng )五(wǔ )里(lǐ )。”

6.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )时(shí )郑(zhèng )有(yǒu )裨(bì )灶(zào )。见(jiàn )《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )》。

II

bì

ㄅ〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》必(bì )移(yí )切(qiē ),平(píng )支(zhī ),帮(bāng )。〕

1.增(zēng )加(jiā );增(zēng )补(bǔ )。

《国(guó )语(yǔ )·郑(zhèng )语(yǔ )》:“若(ruò )以(yǐ )同(tóng )裨(bì )同(tóng ),尽(jìn )乃(nǎi )弃(qì )矣(yǐ )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“裨(bì ),益(yì )也(yě )。同(tóng )者(zhě ),谓(wèi )若(ruò )以(yǐ )水(shuǐ )益(yì )水(shuǐ ),水(shuǐ )尽(jìn )乃(nǎi )弃(qì )之(zhī ),无(wú )所(suǒ )成(chéng )也(yě )。”

汉(hàn )王(wáng )逸(yì )《楚(chǔ )辞(cí )章(zhāng )句(jù )·〈九(jiǔ )怀(huái )〉序(xù )》:“裒(póu )读(dú )屈(qū )原(yuán )之(zhī )文(wén ),嘉(jiā )其(qí )温(wēn )雅(yǎ ),藻(zǎo )采(cǎi )敷(fū )衍(yǎn ),执(zhí )握(wò )金(jīn )玉(yù ),委(wěi )之(zhī )污(wū )渎(dú ),遭(zāo )世(shì )溷(hùn )浊(zhuó ),莫(mò )之(zhī )能(néng )识(shí )。追(zhuī )而(ér )愍(mǐn )之(zhī ),故(gù )作(zuò )《九(jiǔ )怀(huái )》,以(yǐ )裨(bì )其(qí )词(cí )。”

晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·弭(mǐ )讼(sòng )》:“今(jīn )可(kě )使(shǐ )诸(zhū )争(zhēng )婚(hūn )者(zhě ),未(wèi )及(jí )同(tóng )牢(láo ),皆(jiē )听(tīng )义(yì )绝(jué ),而(ér )倍(bèi )还(hái )酒(jiǔ )礼(lǐ ),归(guī )其(qí )币(bì )帛(bó );其(qí )尝(cháng )已(yǐ )再(zài )离(lí )者(zhě ),一(yī )倍(bèi )裨(bì )娉(pīng );其(qí )三(sān )绝(jué )者(zhě ),再(zài )倍(bèi )裨(bì )娉(pīng )。”

2.弥(mí )补(bǔ )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )八(bā )》:“夫(fū )霸(bà )王(wáng )之(zhī )势(shì ),在(zài )德(dé )不(bú )在(zài )先(xiān )歃(shà ),子(zǐ )若(ruò )能(néng )以(yǐ )忠(zhōng )信(xìn )赞(zàn )君(jūn ),而(ér )裨(bì )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )阙(què ),歃(shà )虽(suī )在(zài )后(hòu ),诸(zhū )侯(hóu )将(jiāng )载(zǎi )之(zhī ),何(hé )争(zhēng )于(yú )先(xiān )?”韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“裨(bì ),补(bǔ )也(yě )。”

晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·博(bó )喻(yù )》:“断(duàn )根(gēn )以(yǐ )续(xù )枝(zhī ),割(gē )背(bèi )以(yǐ )裨(bì )股(gǔ )。”

3.补(bǔ )益(yì )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《进(jìn )学(xué )解(jiě )》:“头(tóu )童(tóng )齿(chǐ )豁(huō ),竟(jìng )死(sǐ )何(hé )裨(bì )。”

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《献(xiàn )侑(yòu )神(shén )之(zhī )乐(lè )歌(gē )》:“何(hé )施(shī )于(yú )家(jiā )邦(bāng )?何(hé )裨(bì )于(yú )孔(kǒng )编(biān )?”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·时(shí )宪(xiàn )志(zhì )一(yī )》:“今(jīn )为(wéi )《时(shí )宪(xiàn )志(zhì )》,详(xiáng )考(kǎo )其(qí )推(tuī )步(bù )、七(qī )政(zhèng )、四(sì )馀(yú )、根(gēn )理(lǐ )、法(fǎ )数(shù )着(zhe )于(yú )篇(piān ),诸(zhū )家(jiā )论(lùn )说(shuō )有(yǒu )裨(bì )数(shù )理(lǐ )者(zhě ),亦(yì )撮(cuō )其(qí )大(dà )要(yào )载(zǎi )之(zhī )。”

阅读:1477

●裨(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库