雅【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 雅

雅(yǎ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );

I

y·

〡ㄚˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》五(wǔ )下(xià )切(qiē ),上(shàng )马(mǎ ),疑(yí )。〕

“疋(yǎ )”的(de )今(jīn )字(zì )。

1.正(zhèng );合(hé )乎(hū )规(guī )范(fàn )、标(biāo )准(zhǔn )的(de )。

《诗(shī )序(xù )》:“言(yán )天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì ),形(xíng )四(sì )方(fāng )之(zhī )风(fēng ),谓(wèi )之(zhī )雅(yǎ )。雅(yǎ )者(zhě ),正(zhèng )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·儒(rú )效(xiào )》:“道(dào )过(guò )三(sān )代(dài )谓(wèi )之(zhī )荡(dàng ),法(fǎ )二(èr )后(hòu )王(wáng )谓(wèi )之(zhī )不(bú )雅(yǎ )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“雅(yǎ ),正(zhèng )也(yě )。其(qí )治(zhì )法(fǎ )不(bú )论(lùn )当(dāng )时(shí )之(zhī )事(shì ),而(ér )广(guǎng )说(shuō )远(yuǎn )古(gǔ ),则(zé )为(wéi )不(bú )正(zhèng )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《顺(shùn )宗(zōng )实(shí )录(lù )二(èr )》:“广(guǎng )陵(líng )王(wáng )某(mǒu ),孝(xiào )友(yǒu )温(wēn )恭(gōng ),慈(cí )仁(rén )忠(zhōng )恕(shù ),博(bó )厚(hòu )以(yǐ )容(róng )物(wù ),宽(kuān )明(míng )而(ér )爱(ài )人(rén ),祗(zhī )服(fú )训(xùn )词(cí ),言(yán )皆(jiē )合(hé )雅(yǎ )。”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·礼(lǐ )志(zhì )一(yī )》:“自(zì )虞(yú )廷(tíng )修(xiū )五(wǔ )礼(lǐ ),兵(bīng )休(xiū )刑(xíng )措(cuò )……沿(yán )及(jí )汉(hàn )唐(táng ),讫(qì )乎(hū )有(yǒu )明(míng ),救(jiù )敝(bì )兴(xìng )雅(yǎ ),咸(xián )依(yī )为(wéi )的(de )。”

2.高(gāo )雅(yǎ )不(bú )俗(sú );优(yōu )美(měi )。

《楚(chǔ )辞(cí )·大(dà )招(zhāo )》:“容(róng )则(zé )秀(xiù )雅(yǎ ),稚(zhì )朱(zhū )颜(yán )只(zhī )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“言(yán )美(měi )女(nǚ )仪(yí )容(róng )閒(jiān )雅(yǎ ),动(dòng )有(yǒu )法(fǎ )则(zé ),秀(xiù )异(yì )于(yú )人(rén )。”

唐(táng )殷(yīn )璠(fán )《河(hé )岳(yuè )英(yīng )灵(líng )集(jí )·王(wáng )维(wéi )》:“维(wéi )诗(shī )词(cí )秀(xiù )调(diào )雅(yǎ ),意(yì )新(xīn )理(lǐ )惬(qiè )。”

茅(máo )盾(dùn )《追(zhuī )求(qiú )》四(sì ):“仲(zhòng )昭(zhāo )恐(kǒng )怕(pà )有(yǒu )更(gèng )不(bú )雅(yǎ )的(de )事(shì )出(chū )来(lái ),引(yǐn )起(qǐ )人(rén )家(jiā )注(zhù )意(yì )。”

3.用(yòng )作(zuò )敬(jìng )词(cí ),多(duō )用(yòng )于(yú )称(chēng )与(yǔ )对(duì )方(fāng )有(yǒu )关(guān )的(de )事(shì )。参(cān )见(jiàn )“雅(yǎ )贶(kuàng )”、“雅(yǎ )属(shǔ )”。

4.交(jiāo )情(qíng )。

《汉(hàn )书(shū )·谷(gǔ )永(yǒng )传(chuán )》:“永(yǒng )斗(dòu )筲(shāo )之(zhī )材(cái ),质(zhì )薄(báo )学(xué )朽(xiǔ ),无(wú )一(yī )日(rì )之(zhī )雅(yǎ ),左(zuǒ )右(yòu )之(zhī )介(jiè )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“言(yán )非(fēi )宿(xiǔ )素(sù )之(zhī )交(jiāo ),又(yòu )无(wú )介(jiè )绍(shào )而(ér )进(jìn )也(yě )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《与(yǔ )谢(xiè )民(mín )师(shī )推(tuī )官(guān )书(shū )》:“况(kuàng )与(yǔ )左(zuǒ )右(yòu )无(wú )一(yī )日(rì )之(zhī )雅(yǎ ),而(ér )敢(gǎn )求(qiú )交(jiāo )乎(hū )?”茅(máo )盾(dùn )《追(zhuī )求(qiú )》二(èr ):“更(gèng )不(bú )巧(qiǎo )的(de )是(shì )那(nà )同(tóng )事(shì )竟(jìng )和(hé )她(tā )同(tóng )是(shì )嘉(jiā )兴(xìng )人(rén ),有(yǒu )一(yī )面(miàn )之(zhī )雅(yǎ )。”

5.《诗(shī )经(jīng )》六(liù )义(yì )之(zhī )一(yī )。

《诗(shī )序(xù )》:“故(gù )诗(shī )有(yǒu )六(liù )义(yì )焉(yān ):一(yī )曰(yuē )风(fēng ),二(èr )曰(yuē )赋(fù ),三(sān )曰(yuē )比(bǐ ),四(sì )曰(yuē )兴(xìng ),五(wǔ )曰(yuē )雅(yǎ ),六(liù )曰(yuē )颂(sòng )。”

宋(sòng )郑(zhèng )樵(qiáo )《〈通(tōng )序(xù )〉总(zǒng )序(xù )》:“风(fēng )土(tǔ )之(zhī )音(yīn )曰(yuē )‘风(fēng )’,朝(cháo )庭(tíng )之(zhī )音(yīn )曰(yuē )‘雅(yǎ )’,宗(zōng )庙(miào )之(zhī )音(yīn )曰(yuē )‘颂(sòng )’。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《汉(hàn )文(wén )学(xué )史(shǐ )纲(gāng )要(yào )》第(dì )二(èr )篇(piān ):“风(fēng )、雅(yǎ )、颂(sòng )以(yǐ )性(xìng )质(zhì )言(yán ):风(fēng )者(zhě ),闾(lǘ )巷(xiàng )之(zhī )情(qíng )诗(shī );雅(yǎ )者(zhě ),朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )乐(lè )歌(gē );颂(sòng )者(zhě ),宗(zōng )庙(miào )之(zhī )乐(lè )歌(gē )也(yě )。是(shì )为(wéi )《诗(shī )》之(zhī )三(sān )经(jīng )。”

6.借(jiè )指(zhǐ )诗(shī )文(wén )。

7.指(zhǐ )文(wén )人(rén )雅(yǎ )士(shì )。

清(qīng )吴(wú )景(jǐng )果(guǒ )《剔(tī )银(yín )灯(dēng )·与(yǔ )杜(dù )云(yún )川(chuān )同(tóng )宿(xiǔ )莲(lián )湾(wān )作(zuò )》词(cí ):“待(dài )招(zhāo )群(qún )雅(yǎ ),重(zhòng )与(yǔ )订(dìng )、吟(yín )莲(lián )小(xiǎo )社(shè )。”参(cān )见(jiàn )“雅(yǎ )颂(sòng )”。

8.指(zhǐ )雅(yǎ )言(yán )。标(biāo )准(zhǔn )语(yǔ )。古(gǔ )代(dài )训(xùn )诂(gǔ )着(zhe )作(zuò )多(duō )称(chēng )雅(yǎ ),如(rú )《尔(ěr )雅(yǎ )》、《小(xiǎo )尔(ěr )雅(yǎ )》、《广(guǎng )雅(yǎ )》、《埤(pí )雅(yǎ )》等(děng )。

9.指(zhǐ )周(zhōu )代(dài )的(de )万(wàn )舞(wǔ )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·鼓(gǔ )锺(zhōng )》:“以(yǐ )雅(yǎ )以(yǐ )南(nán ),以(yǐ )籥(yào )不(bú )僭(jiàn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“雅(yǎ ),万(wàn )舞(wǔ )也(yě )。万(wàn )也(yě )、南(nán )也(yě )、籥(yào )也(yě ),三(sān )舞(wǔ )不(bú )僭(jiàn ),言(yán )进(jìn )退(tuì )之(zhī )旅(lǚ )也(yě )。

周(zhōu )乐(lè )尚(shàng )武(wǔ ),故(gù )谓(wèi )万(wàn )舞(wǔ )为(wéi )雅(yǎ )。雅(yǎ ),正(zhèng )也(yě )。”

10.古(gǔ )乐(lè )器(qì )名(míng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·笙(shēng )师(shī )》:“笙(shēng )师(shī ),掌(zhǎng )教(jiāo )吹(chuī )竽(yú )、笙(shēng )、埙(xūn )、籥(yào )、箫(xiāo )、箎(hǔ )、篴(dí )、管(guǎn )、舂(chōng )牍(dú )、应(yīng )、雅(yǎ ),以(yǐ )教(jiāo )祴(gāi )乐(lè )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )引(yǐn )郑(zhèng )司(sī )农(nóng )曰(yuē ):“雅(yǎ ),状(zhuàng )如(rú )漆(qī )筩(yǒng )而(ér )弇(yān )口(kǒu ),大(dà )二(èr )围(wéi ),长(zhǎng )五(wǔ )尺(chǐ )六(liù )寸(cùn ),以(yǐ )羊(yáng )韦(wéi )鞔(mán )之(zhī ),有(yǒu )两(liǎng )组(zǔ )疏(shū )画(huà )。”

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“治(zhì )辞(cí )以(yǐ )相(xiàng ),讯(xùn )疾(jí )以(yǐ )雅(yǎ ),君(jūn )子(zǐ )于(yú )是(shì )语(yǔ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“雅(yǎ )亦(yì )乐(lè )器(qì )名(míng ),状(zhuàng )如(rú )漆(qī )筩(yǒng ),中(zhōng )有(yǒu )椎(zhuī )。”

11.指(zhǐ )雅(yǎ )乐(lè )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·乐(lè )府(fǔ )》:“河(hé )间(jiān )荐(jiàn )雅(yǎ )而(ér )罕(hǎn )御(yù ),故(gù )汲(jí )黯(àn )致(zhì )讥(jī )于(yú )《天(tiān )马(mǎ )》也(yě )。”

唐(táng )皮(pí )日(rì )休(xiū )《九(jiǔ )夏(xià )歌(gē )》之(zhī )八(bā ):“嘉(jiā )宾(bīn )既(jì )醒(xǐng ),雅(yǎ )为(wéi )之(zhī )行(háng )。”

12.古(gǔ )酒(jiǔ )器(qì )名(míng )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )丕(pī )《典(diǎn )论(lùn )·酒(jiǔ )诲(huì )》:“荆(jīng )州(zhōu )牧(mù )刘(liú )表(biǎo ),跨(kuà )有(yǒu )南(nán )土(tǔ ),子(zǐ )弟(dì )骄(jiāo )贵(guì ),并(bìng )好(hǎo )酒(jiǔ ),为(wéi )三(sān )爵(jué ):大(dà )曰(yuē )伯(bó )雅(yǎ ),次(cì )曰(yuē )中(zhōng )雅(yǎ ),小(xiǎo )曰(yuē )季(jì )雅(yǎ )。”

13.指(zhǐ )(酒(jiǔ )量(liàng ))大(dà )。

《文(wén )明(míng )小(xiǎo )史(shǐ )》第(dì )十(shí )八(bā )回(huí ):“这(zhè )位(wèi )康(kāng )伯(bó )图(tú )兄(xiōng ),是(shì )这(zhè )里(lǐ )发(fā )财(cái )洋(yáng )行(háng )里(lǐ )的(de )华(huá )总(zǒng )办(bàn ),酒(jiǔ )量(liàng )极(jí )雅(yǎ )。”

14.隋(suí )时(shí )乐(lè )曲(qǔ )部(bù )类(lèi )之(zhī )一(yī )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·礼(lǐ )乐(lè )志(zhì )十(shí )二(èr )》:“隋(suí )文(wén )帝(dì )始(shǐ )分(fèn )雅(yǎ )、俗(sú )二(èr )部(bù ),至(zhì )唐(táng )更(gèng )曰(yuē )‘部(bù )当(dāng )’。”

15.戏(xì )曲(qǔ )名(míng )词(cí )。指(zhǐ )崑(kūn )曲(qǔ )。参(cān )见(jiàn )“雅(yǎ )部(bù )”。

16.副(fù )词(cí )。素(sù )常(cháng );向(xiàng )来(lái )。

《史(shǐ )记(jì )·高(gāo )祖(zǔ )本(běn )纪(jì )》:“雍(yōng )齿(chǐ )雅(yǎ )不(bú )欲(yù )属(shǔ )沛(pèi )公(gōng ),及(jí )魏(wèi )招(zhāo )之(zhī ),即(jí )反(fǎn )为(wéi )魏(wèi )守(shǒu )丰(fēng )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě ):“服(fú )虔(qián )曰(yuē ):‘雅(yǎ ),故(gù )也(yě )。’苏(sū )林(lín )曰(yuē ):‘雅(yǎ ),素(sù )也(yě )。’”宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《老(lǎo )学(xué )庵(ān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )五(wǔ ):“予(yǔ )雅(yǎ )有(yǒu )道(dào )冠(guàn )、拄(zhǔ )杖(zhàng )二(èr )癖(pǐ ),每(měi )自(zì )笑(xiào )歎(tàn )。”

《明(míng )史(shǐ )·毛(máo )澄(chéng )传(chuán )》:“帝(dì )雅(yǎ )敬(jìng )惮(dàn )澄(chéng ),虽(suī )数(shù )忤(wǔ )旨(zhǐ ),而(ér )恩(ēn )礼(lǐ )不(bú )衰(shuāi )。”

17.副(fù )词(cí )。甚(shèn ),颇(pō )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·皇(huáng )后(hòu )纪(jì )上(shàng )·章(zhāng )德(dé )窦(dòu )皇(huáng )后(hòu )》:“肃(sù )宗(zōng )先(xiān )闻(wén )后(hòu )有(yǒu )才(cái )色(sè ),数(shù )以(yǐ )讯(xùn )诸(zhū )姬(jī )傅(fù )。及(jí )见(jiàn ),雅(yǎ )以(yǐ )为(wéi )美(měi )。”

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《燕(yàn )子(zǐ )楼(lóu )》诗(shī )序(xù ):“善(shàn )歌(gē )舞(wǔ ),雅(yǎ )多(duō )风(fēng )态(tài )。”

清(qīng )黄(huáng )轩(xuān )祖(zǔ )《游(yóu )梁(liáng )琐(suǒ )记(jì )·易(yì )内(nèi )奇(qí )桉(ān )》:“莲(lián )娘(niáng )许(xǔ )邑(yì )生(shēng )庞(páng )某(mǒu ),伧(chen )父(fù )也(yě )……莲(lián )娘(niáng )雅(yǎ )不(bú )愿(yuàn ),恒(héng )背(bèi )人(rén )弹(dàn )泪(lèi )。”

18.发(fā )语(yǔ )词(cí )。

宋(sòng )史(shǐ )浩(hào )《采(cǎi )莲(lián )舞(wǔ )·花(huā )心(xīn )书(shū )念(niàn )》:“聊(liáo )寻(xún )泽(zé )国(guó )之(zhī )芳(fāng ),雅(yǎ )寄(jì )丹(dān )台(tái )之(zhī )曲(qǔ )。”

宋(sòng )徐(xú )集(jí )孙(sūn )《舟(zhōu )中(zhōng )》诗(shī ):“雅(yǎ )陪(péi )云(yún )衲(nà )三(sān )生(shēng )话(huà ),分(fèn )得(dé )渔(yú )舟(zhōu )半(bàn )日(rì )凉(liáng )。”

张(zhāng )相(xiàng )《诗(shī )词(cí )曲(qǔ )语(yǔ )辞(cí )汇(huì )释(shì )》卷(juàn )二(èr ):“雅(yǎ ),犹(yóu )颇(pō )也(yě );又(yòu )为(wéi )发(fā )语(yǔ )辞(cí )……此(cǐ )种(zhǒng )‘雅(yǎ )’字(zì ),均(jūn )不(bú )为(wéi )义(yì )。”

19.通(tōng )“夏(xià )”。指(zhǐ )中(zhōng )国(guó ),即(jí )今(jīn )中(zhōng )原(yuán )地(dì )区(qū )。

《荀(xún )子(zǐ )·荣(róng )辱(rǔ )》:“譬(pì )之(zhī )越(yuè )人(rén )安(ān )越(yuè ),楚(chǔ )人(rén )安(ān )楚(chǔ ),君(jūn )子(zǐ )安(ān )雅(yǎ )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě )引(yǐn )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )曰(yuē ):“雅(yǎ )读(dú )为(wéi )‘夏(xià )’,夏(xià )谓(wèi )中(zhōng )国(guó )也(yě )。”

20.姓(xìng )。

元(yuán )有(yǒu )雅(yǎ )琥(hǔ ),着(zhe )有(yǒu )《正(zhèng )卿(qīng )集(jí )》。

II

yā

〡ㄚ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》五(wǔ )下(xià )切(qiē ),上(shàng )马(mǎ ),疑(yí )。〕

1.“鸦(yā )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

2.用(yòng )同(tóng )“丫(yā )”。参(cān )见(jiàn )“雅(yǎ )鬟(huán )”。

III

yá

〡ㄚˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》牛(niú )加(jiā )切(qiē ),平(píng )麻(má ),疑(yí )。〕

通(tōng )“牙(yá )”。

1.君(jūn )雅(yǎ ),即(jí )君(jūn )牙(yá ),周(zhōu )穆(mù )王(wáng )司(sī )徒(tú )。

《书(shū )·君(jūn )牙(yá )》:“穆(mù )王(wáng )命(mìng )君(jūn )牙(yá )为(wéi )周(zhōu )大(dà )司(sī )徒(tú ),作(zuò )《君(jūn )牙(yá )》。”

孔(kǒng )传(chuán ):“穆(mù )王(wáng )名(míng )满(mǎn ),君(jūn )牙(yá )或(huò )作(zuò )君(jūn )雅(yǎ )。”

《礼(lǐ )记(jì )·缁(zī )衣(yī )》:“《君(jūn )雅(yǎ )》曰(yuē ):‘夏(xià )日(rì )暑(shǔ )雨(yǔ ),小(xiǎo )民(mín )惟(wéi )曰(yuē )怨(yuàn ),资(zī )冬(dōng )祁(qí )寒(hán ),小(xiǎo )民(mín )亦(yì )惟(wéi )曰(yuē )怨(yuàn )。’”郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“雅(yǎ ),《书(shū )序(xù )》作(zuò )牙(yá ),假(jiǎ )借(jiè )字(zì )也(yě )。

《君(jūn )雅(yǎ )》周(zhōu )穆(mù )王(wáng )司(sī )徒(tú )作(zuò ),《尚(shàng )书(shū )》篇(piān )名(míng )也(yě )。”

2.小(xiǎo )伢(yá ),小(xiǎo )孩(hái )儿(ér )。

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·自(zì )纪(jì )》:“以(yǐ )圣(shèng )典(diǎn )而(ér )示(shì )小(xiǎo )雅(yǎ ),以(yǐ )雅(yǎ )言(yán )而(ér )说(shuō )丘(qiū )野(yě ),不(bú )得(dé )所(suǒ )晓(xiǎo )。”

刘(liú )盼(pàn )遂(suí )集(jí )解(jiě ):“‘小(xiǎo )雅(yǎ )’之(zhī )‘雅(yǎ )’,古(gǔ )祇(qí )作(zuò )‘牙(yá )’,小(xiǎo )儿(ér )之(zhī )称(chēng )也(yě )。”

阅读:4142

●雅(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库