鄉【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 鄉

简(jiǎn )体(tǐ )乡(xiāng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):3画(huà );繁(fán )體(tǐ )鄉(xiāng )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):11畫(huà )。

(乡(xiāng ),乡(xiāng ))

I

xiāng

ㄒ〡ㄤ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》许(xǔ )良(liáng )切(qiē ),平(píng )阳(yáng ),晓(xiǎo )。〕

1.基(jī )层(céng )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )名(míng )。后(hòu )指(zhǐ )县(xiàn )以(yǐ )下(xià )的(de )农(nóng )村(cūn )基(jī )层(céng )行(háng )政(zhèng )单(dān )位(wèi )。(1)周(zhōu )制(zhì ),一(yī )万(wàn )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )家(jiā )为(wéi )乡(xiāng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·大(dà )司(sī )徒(tú )》:“令(lìng )五(wǔ )家(jiā )为(wéi )比(bǐ ),使(shǐ )之(zhī )相(xiàng )保(bǎo );五(wǔ )比(bǐ )为(wéi )闾(lǘ ),使(shǐ )之(zhī )相(xiàng )受(shòu );四(sì )闾(lǘ )为(wéi )族(zú ),使(shǐ )之(zhī )相(xiàng )葬(zàng );五(wǔ )族(zú )为(wéi )党(dǎng ),使(shǐ )之(zhī )相(xiàng )救(jiù );五(wǔ )党(dǎng )为(wéi )州(zhōu ),使(shǐ )之(zhī )相(xiàng )賙(zhōu );五(wǔ )州(zhōu )为(wéi )乡(xiāng ),使(shǐ )之(zhī )相(xiàng )宾(bīn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“乡(xiāng )万(wàn )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )家(jiā )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“故(gù )夫(fū )知(zhī )效(xiào )一(yī )官(guān ),行(háng )比(bǐ )一(yī )乡(xiāng ),德(dé )合(hé )一(yī )君(jūn ),而(ér )徵(zhēng )一(yī )国(guó )者(zhě ),其(qí )自(zì )视(shì )也(yě )亦(yì )若(ruò )此(cǐ )矣(yǐ )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“乡(xiāng )是(shì )万(wàn )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )家(jiā )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )上(shàng )》:“五(wǔ )家(jiā )为(wéi )邻(lín ),五(wǔ )邻(lín )为(wéi )里(lǐ ),四(sì )里(lǐ )为(wéi )族(zú ),五(wǔ )族(zú )为(wéi )党(dǎng ),五(wǔ )党(dǎng )为(wéi )州(zhōu ),五(wǔ )州(zhōu )为(wéi )乡(xiāng )。乡(xiāng ),万(wàn )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )户(hù )也(yě )。”(2)春(chūn )秋(qiū )齐(qí )制(zhì ),郊(jiāo )内(nèi )二(èr )千(qiān )家(jiā )为(wéi )一(yī )乡(xiāng )。

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“五(wǔ )家(jiā )为(wéi )轨(guǐ ),轨(guǐ )为(wéi )之(zhī )长(zhǎng );十(shí )轨(guǐ )为(wéi )里(lǐ ),里(lǐ )有(yǒu )司(sī );四(sì )里(lǐ )为(wéi )连(lián ),连(lián )为(wéi )之(zhī )长(zhǎng );十(shí )连(lián )为(wéi )乡(xiāng ),乡(xiāng )有(yǒu )良(liáng )人(rén )焉(yān )。”又(yòu ):“管(guǎn )子(zǐ )于(yú )是(shì )制(zhì )国(guó )以(yǐ )为(wéi )二(èr )十(shí )一(yī )乡(xiāng )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“二(èr )千(qiān )家(jiā )为(wéi )一(yī )乡(xiāng )。”又(yòu )郊(jiāo )外(wài )三(sān )千(qiān )家(jiā )为(wéi )一(yī )乡(xiāng )。

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“制(zhì )鄙(bǐ ):三(sān )十(shí )家(jiā )为(wéi )邑(yì ),邑(yì )有(yǒu )司(sī );十(shí )邑(yì )为(wéi )卒(zú ),卒(zú )有(yǒu )卒(zú )帅(shuài );十(shí )卒(zú )为(wéi )乡(xiāng ),乡(xiāng )有(yǒu )乡(xiāng )帅(shuài )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·小(xiǎo )匡(kuāng )》:“制(zhì )五(wǔ )家(jiā )为(wéi )轨(guǐ ),轨(guǐ )有(yǒu )长(zhǎng );六(liù )轨(guǐ )为(wéi )邑(yì ),邑(yì )有(yǒu )司(sī );十(shí )邑(yì )为(wéi )率(lǜ ),率(lǜ )有(yǒu )长(zhǎng );十(shí )率(lǜ )为(wéi )乡(xiāng ),乡(xiāng )有(yǒu )良(liáng )人(rén )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·管(guǎn )子(zǐ )四(sì )》:“率(lǜ ),当(dāng )依(yī )《齐(qí )语(yǔ )》作(zuò )卒(zú )。”(3)春(chūn )秋(qiū )战(zhàn )国(guó )楚(chǔ )制(zhì ),二(èr )千(qiān )家(jiā )为(wéi )一(yī )乡(xiāng )。

《鶡(hé )冠(guàn )子(zǐ )·王(wáng )鈇(fū )》:“五(wǔ )家(jiā )为(wéi )伍(wǔ ),伍(wǔ )为(wéi )之(zhī )长(zhǎng );十(shí )伍(wǔ )为(wéi )里(lǐ ),里(lǐ )置(zhì )有(yǒu )司(sī );四(sì )里(lǐ )为(wéi )扁(biǎn )(甸(diàn )),扁(biǎn )(甸(diàn ))为(wéi )之(zhī )长(zhǎng );十(shí )扁(biǎn )(甸(diàn ))为(wéi )乡(xiāng ),乡(xiāng )置(zhì )师(shī )。”(4)汉(hàn )制(zhì ),万(wàn )户(hù )为(wéi )乡(xiāng )。

《汉(hàn )书(shū )·百(bǎi )官(guān )公(gōng )卿(qīng )表(biǎo )上(shàng )》:“大(dà )率(lǜ )十(shí )里(lǐ )一(yī )亭(tíng ),亭(tíng )有(yǒu )长(zhǎng );十(shí )亭(tíng )一(yī )乡(xiāng ),乡(xiāng )有(yǒu )三(sān )老(lǎo )、有(yǒu )秩(zhì )、啬(sè )夫(fū )、游(yóu )徼(jiǎo )。”(5)唐(táng )宋(sòng )迄(qì )今(jīn )县(xiàn )级(jí )以(yǐ )下(xià )的(de )基(jī )层(céng )行(háng )政(zhèng )单(dān )位(wèi )。

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )上(shàng )》:“百(bǎi )户(hù )为(wéi )里(lǐ ),五(wǔ )里(lǐ )为(wéi )乡(xiāng )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·袁(yuán )燮(xiè )传(chuán )》:“合(hé )保(bǎo )为(wéi )都(dōu ),合(hé )都(dōu )为(wéi )乡(xiāng ),合(hé )乡(xiāng )为(wéi )县(xiàn )。”

清(qīng )谭(tán )嗣(sì )同(tóng )《改(gǎi )并(bìng )浏(liú )阳(yáng )城(chéng )乡(xiāng )各(gè )书(shū )院(yuàn )公(gōng )启(qǐ )》:“浏(liú )阳(yáng )书(shū )院(yuàn )凡(fán )六(liù ),城(chéng )内(nèi )曰(yuē )南(nán )台(tái );东(dōng )乡(xiāng )曰(yuē )狮(shī )山(shān );曰(yuē )洞(dòng )溪(xī );西(xī )乡(xiāng )曰(yuē )浏(liú )西(xī );南(nán )乡(xiāng )曰(yuē )文(wén )华(huá );北(běi )乡(xiāng )曰(yuē )文(wén )光(guāng )。”

方(fāng )之(zhī )《乡(xiāng )长(zhǎng )买(mǎi )笔(bǐ )》四(sì ):“清(qīng )早(zǎo ),周(zhōu )红(hóng )贞(zhēn )就(jiù )跑(pǎo )到(dào )乡(xiāng )里(lǐ )来(lái )了(le )。”

2.区(qū )域(yù );地(dì )方(fāng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·采(cǎi )芑(qǐ )》:“于(yú )彼(bǐ )新(xīn )田(tián ),于(yú )彼(bǐ )中(zhōng )乡(xiāng )。”

毛(máo )传(chuán ):“乡(xiāng ),所(suǒ )也(yě )。”

《孔(kǒng )子(zǐ )家(jiā )语(yǔ )·辩(biàn )乐(lè )》:“夫(fū )南(nán )者(zhě )生(shēng )育(yù )之(zhī )乡(xiāng ),北(běi )者(zhě )杀(shā )伐(fá )之(zhī )城(chéng )。”

明(míng )许(xǔ )承(chéng )钦(qīn )《苍(cāng )峡(xiá )》诗(shī ):“玉(yù )花(huā )不(bú )肯(kěn )结(jié ),散(sàn )与(yǔ )波(bō )臣(chén )乡(xiāng )。”

柳(liǔ )青(qīng )《创(chuàng )业(yè )史(shǐ )》第(dì )一(yī )部(bù )题(tí )叙(xù ):“‘行(háng )吧(ba )?’代(dài )笔(bǐ )人(rén )问(wèn )。‘行(háng )。’王(wáng )氏(shì )用(yòng )外(wài )乡(xiāng )口(kǒu )音(yīn )低(dī )低(dī )答(dá )应(yīng )。”

3.泛(fàn )指(zhǐ )城(chéng )市(shì )以(yǐ )外(wài )的(de )农(nóng )村(cūn )地(dì )区(qū )。

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )九(jiǔ )回(huí ):“穷(qióng )乡(xiāng )僻(pì )壤(rǎng )有(yǒu )这(zhè )样(yàng )读(dú )书(shū )君(jūn )子(zǐ ),却(què )被(bèi )守(shǒu )财(cái )奴(nú )如(rú )此(cǐ )凌(líng )虐(nuè ),足(zú )令(lìng )人(rén )怒(nù )髮(fà )冲(chōng )冠(guàn )。”

葛(gě )洛(luò )《卫(wèi )生(shēng )组(zǔ )长(zhǎng )》:“韩(hán )医(yī )生(shēng )下(xià )乡(xiāng )来(lái )就(jiù )是(shì )为(wéi )老(lǎo )百(bǎi )姓(xìng )治(zhì )病(bìng )的(de )么(me )?”参(cān )见(jiàn )“乡(xiāng )城(chéng )”。

4.指(zhǐ )某(mǒu )种(zhǒng )境(jìng )界(jiè );情(qíng )况(kuàng )。

唐(táng )聂(niè )夷(yí )中(zhōng )《饮(yǐn )酒(jiǔ )乐(lè )》诗(shī ):“安(ān )得(dé )阮(ruǎn )步(bù )兵(bīng ),同(tóng )入(rù )醉(zuì )乡(xiāng )游(yóu )。”

宋(sòng )李(lǐ )清(qīng )照(zhào )《〈金(jīn )石(shí )录(lù )〉跋(bá )》:“余(yú )性(xìng )偶(ǒu )强(qiáng )记(jì ),每(měi )饭(fàn )罢(bà )坐(zuò )归(guī )来(lái )堂(táng )烹(pēng )茶(chá ),指(zhǐ )堆(duī )积(jī )史(shǐ )书(shū )言(yán )某(mǒu )事(shì )在(zài )某(mǒu )书(shū )某(mǒu )卷(juàn )第(dì )几(jǐ )叶(yè )第(dì )几(jǐ )行(háng ),以(yǐ )中(zhōng )否(fǒu )角(jiǎo )胜(shèng )负(fù )为(wéi )饮(yǐn )茶(chá )先(xiān )后(hòu ),中(zhōng )即(jí )举(jǔ )杯(bēi )大(dà )笑(xiào ),至(zhì )茶(chá )倾(qīng )覆(fù )怀(huái )中(zhōng );反(fǎn )不(bú )得(dé )饮(yǐn )而(ér )起(qǐ ):甘(gān )心(xīn )老(lǎo )是(shì )乡(xiāng )矣(yǐ )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )二(èr )二(èr ):“公(gōng )子(zǐ )银(yín )子(zǐ )到(dào )手(shǒu ),手(shǒu )段(duàn )阔(kuò )惯(guàn )了(le )的(de ),那(nà )里(lǐ )够(gòu )他(tā )用(yòng )的(de )?况(kuàng )且(qiě )一(yī )向(xiàng )处(chù )在(zài )不(bú )足(zú )之(zhī )乡(xiāng )……没(méi )有(yǒu )几(jǐ )时(shí ),手(shǒu )里(lǐ )又(yòu )空(kōng )。”如(rú ):梦(mèng )乡(xiāng );温(wēn )柔(róu )乡(xiāng )。

5.家(jiā )乡(xiāng )。

《礼(lǐ )记(jì )·儒(rú )行(háng )》:“君(jūn )子(zǐ )之(zhī )学(xué )也(yě )博(bó ),其(qí )行(háng )也(yě )乡(xiāng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“乡(xiāng ),所(suǒ )居(jū )之(zhī )乡(xiāng )。”

汉(hàn )王(wáng )逸(yì )《七(qī )谏(jiàn )·自(zì )悲(bēi )》:“过(guò )故(gù )乡(xiāng )而(ér )一(yī )顾(gù )兮(xī ),泣(qì )歔(xū )欷(xī )而(ér )霑(zhān )襟(jīn )。”

前(qián )蜀(shǔ )李(lǐ )珣(xún )《南(nán )乡(xiāng )子(zǐ )》词(cí ):“思(sī )乡(xiāng )处(chù ),潮(cháo )退(tuì )水(shuǐ )平(píng )春(chūn )色(sè )暮(mù )。”

清(qīng )周(zhōu )亮(liàng )工(gōng )《书(shū )影(yǐng )》卷(juàn )五(wǔ ):“予(yǔ )乡(xiāng )密(mì )县(xiàn )西(xī )山(shān )中(zhōng ),多(duō )香(xiāng )鼠(shǔ )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )曹(cáo )靖(jìng )华(huá )》:“霁(jì )野(yě )回(huí )国(guó )了(le ),昨(zuó )天(tiān )见(jiàn )过(guò ),但(dàn )他(tā )说(shuō )也(yě )许(xǔ )要(yào )回(huí )乡(xiāng )一(yī )次(cì )。”

6.辈(bèi )类(lèi )。

《礼(lǐ )记(jì )·缁(zī )衣(yī )》:“故(gù )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )朋(péng )友(yǒu )有(yǒu )乡(xiāng ),其(qí )恶(è )有(yǒu )方(fāng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“乡(xiāng )、方(fāng ),喻(yù )辈(bèi )类(lèi )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“言(yán )君(jūn )子(zǐ )所(suǒ )亲(qīn )朋(péng )友(yǒu )及(jí )所(suǒ )恶(è )之(zhī )人(rén )皆(jiē )有(yǒu )辈(bèi )类(lèi ),言(yán )君(jūn )子(zǐ )善(shàn )者(zhě )则(zé )为(wéi )朋(péng )友(yǒu )也(yě )。”

7.指(zhǐ )身(shēn )体(tǐ )上(shàng )的(de )穴(xué )位(wèi )。

《素(sù )问(wèn )·阴(yīn )阳(yáng )应(yīng )象(xiàng )大(dà )论(lùn )》:“定(dìng )其(qí )血(xuè )气(qì ),各(gè )守(shǒu )其(qí )乡(xiāng )。”

王(wáng )冰(bīng )注(zhù ):“乡(xiāng ),位(wèi ),本(běn )经(jīng )之(zhī )气(qì )位(wèi )。”

8.古(gǔ )官(guān )名(míng )。乡(xiāng )大(dà )夫(fū )的(de )略(luè )称(chēng )。

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“参(cān )国(guó )起(qǐ )桉(ān ),以(yǐ )为(wéi )三(sān )官(guān ),臣(chén )立(lì )三(sān )宰(zǎi ),工(gōng )立(lì )三(sān )族(zú ),市(shì )立(lì )三(sān )乡(xiāng ),泽(zé )立(lì )三(sān )虞(yú ),山(shān )立(lì )三(sān )衡(héng )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·国(guó )语(yǔ )上(shàng )》:“乡(xiāng ),亦(yì )官(guān )名(míng ),与(yǔ )宰(zǎi )、族(zú )、虞(yú )、衡(héng )同(tóng )例(lì )。”

《仪(yí )礼(lǐ )·乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )礼(lǐ )》:“记(jì ):乡(xiāng )朝(cháo )服(fú )而(ér )谋(móu )宾(bīn )介(jiè ),皆(jiē )使(shǐ )能(néng )不(bú )宿(xiǔ )戒(jiè )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“乡(xiāng ),乡(xiāng )人(rén ),谓(wèi )乡(xiāng )大(dà )夫(fū )也(yě )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“以(yǐ )乡(xiāng )大(dà )夫(fū )为(wéi )主(zhǔ )人(rén ),故(gù )知(zhī )乡(xiāng )大(dà )夫(fū )。”

9.乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )礼(lǐ )的(de )略(luè )称(chēng )。

《礼(lǐ )记(jì )·王(wáng )制(zhì )》:“耆(qí )老(lǎo )皆(jiē )朝(cháo )于(yú )庠(xiáng ),元(yuán )日(rì )习(xí )射(shè )上(shàng )功(gōng ),习(xí )乡(xiāng )上(shàng )齿(chǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“乡(xiāng ),谓(wèi )饮(yǐn )酒(jiǔ )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·乐(lè )论(lùn )》:“吾(wú )观(guān )于(yú )乡(xiāng ),而(ér )知(zhī )王(wáng )道(dào )之(zhī )易(yì )易(yì )也(yě )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě )引(yǐn )卢(lú )文(wén )弨(chāo )曰(yuē ):“桉(ān )《礼(lǐ )记(jì )·乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )义(yì )》,此(cǐ )为(wéi )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),句(jù )首(shǒu )‘孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē )’三(sān )字(zì ),似(sì )当(dāng )有(yǒu )。”

10.通(tōng )“芗(xiāng )(香(xiāng ))”。

II

xiàng

ㄒ〡ㄤˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》许(xǔ )亮(liàng )切(qiē ),去(qù )漾(yàng ),晓(xiǎo )。〕

通(tōng )“向(xiàng )”。

1.窗(chuāng )户(hù )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )虞(yú )礼(lǐ )》:“祝(zhù )从(cóng ),启(qǐ )牖(yǒu )乡(xiāng )如(rú )初(chū )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“乡(xiāng ),牖(yǒu )一(yī )名(míng )也(yě )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“云(yún )乡(xiāng )牖(yǒu )一(yī )名(míng )也(yě )者(zhě ),桉(ān )《诗(shī )》云(yún )‘塞(sāi )乡(xiāng )墐(jìn )户(hù )’,注(zhù )云(yún ):‘乡(xiāng ),北(běi )出(chū )牖(yǒu )也(yě )。’与(yǔ )此(cǐ )注(zhù )不(bú )同(tóng )者(zhě ),语(yǔ )异(yì )义(yì )同(tóng )。北(běi )牖(yǒu )名(míng )乡(xiāng ),乡(xiāng )亦(yì )是(shì )牖(yǒu ),故(gù )云(yún )牖(yǒu )一(yī )名(míng )也(yě )。”按(àn ),今(jīn )本(běn )《诗(shī )·邠(bīn )风(fēng )·七(qī )月(yuè )》作(zuò )“塞(sāi )向(xiàng )墐(jìn )户(hù )”,毛(máo )传(chuán ):“向(xiàng ),北(běi )出(chū )牖(yǒu )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·明(míng )堂(táng )位(wèi )》:“复(fù )庙(miào ),重(zhòng )檐(yán ),刮(guā )楹(yíng ),达(dá )乡(xiāng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“乡(xiāng ),牖(yǒu )属(shǔ ),谓(wèi )夹(jiá )户(hù )窗(chuāng )也(yě ),每(měi )室(shì )八(bā )窗(chuāng )为(wéi )四(sì )达(dá )。”

2.方(fāng )向(xiàng );方(fāng )位(wèi )。

《荀(xún )子(zǐ )·成(chéng )相(xiàng )》:“武(wǔ )王(wáng )怒(nù ),师(shī )牧(mù )野(yě ),纣(zhòu )卒(zú )易(yì )乡(xiāng )启(qǐ )乃(nǎi )下(xià )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“易(yì )乡(xiāng ),回(huí )面(miàn )也(yě ),谓(wèi )前(qián )徒(tú )倒(dǎo )戈(gē )攻(gōng )于(yú )后(hòu )。

启(qǐ ),微(wēi )子(zǐ )名(míng )。下(xià ),降(jiàng )也(yě )。乡(xiāng ),读(dú )为(wéi )向(xiàng )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·内(nèi )储(chǔ )说(shuō )上(shàng )》:“夫(fū )矢(shǐ )来(lái )有(yǒu )乡(xiāng ),则(zé )积(jī )铁(tiě )以(yǐ )备(bèi )一(yī )乡(xiāng );矢(shǐ )来(lái )无(wú )乡(xiāng ),则(zé )为(wéi )铁(tiě )室(shì )以(yǐ )尽(jìn )备(bèi )之(zhī )。”旧(jiù )注(zhù ):“乡(xiāng ),方(fāng )也(yě ),有(yǒu )来(lái )从(cóng )之(zhī )方(fāng )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )集(jí )释(shì ):“乡(xiāng )即(jí )古(gǔ )向(xiàng )字(zì ),今(jīn )作(zuò )向(xiàng )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈东(dōng )京(jīng )赋(fù )〉》:“规(guī )天(tiān )矩(jǔ )地(dì ),授(shòu )时(shí )顺(shùn )乡(xiāng )。”

薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“乡(xiāng ),方(fāng )也(yě )。”

3.面(miàn )向(xiàng ),朝(cháo )着(zhe )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )三(sān )十(shí )三(sān )年(nián )》:“秦(qín )伯(bó )素(sù )服(fú )效(xiào )次(cì ),乡(xiāng )师(shī )而(ér )哭(kū )。”

《荀(xún )子(zǐ )·非(fēi )相(xiàng )》:“乡(xiāng )则(zé )不(bú )若(ruò ),偝(bèi )则(zé )谩(màn )之(zhī )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“乡(xiāng )读(dú )为(wéi )向(xiàng )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě ):“向(xiàng )则(zé )不(bú )顺(shùn ),背(bèi )又(yòu )谩(màn )之(zhī ),故(gù )必(bì )穷(qióng )。”

《汉(hàn )书(shū )·张(zhāng )良(liáng )传(chuán )》:“雒(luò )阳(yáng )东(dōng )有(yǒu )成(chéng )皋(gāo ),西(xī )有(yǒu )殽(yáo )黾(miǎn ),背(bèi )河(hé )乡(xiāng )雒(luò ),其(qí )固(gù )亦(yì )足(zú )恃(shì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“乡(xiāng )读(dú )曰(yuē )向(xiàng )。”

4.去(qù ),前(qián )往(wǎng )。

《史(shǐ )记(jì )·孙(sūn )子(zǐ )吴(wú )起(qǐ )列(liè )传(chuán )》:“守(shǒu )西(xī )河(hé )而(ér )秦(qín )兵(bīng )不(bú )敢(gǎn )东(dōng )乡(xiāng )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《太(tài )息(xī )》诗(shī ):“白(bái )头(tóu )乡(xiāng )万(wàn )里(lǐ ),堕(duò )此(cǐ )虎(hǔ )豹(bào )宅(zhái )。”

元(yuán )《奉(fèng )酬(chóu )段(duàn )御(yù )史(shǐ )登(dēng )岳(yuè )阳(yáng )楼(lóu )之(zhī )作(zuò )》诗(shī ):“中(zhōng )宵(xiāo )秣(mò )马(mǎ )不(bú )遑(huáng )暇(xiá ),君(jūn )又(yòu )北(běi )乡(xiāng )予(yǔ )南(nán )征(zhēng )。”

5.趋(qū )向(xiàng )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“先(xiān )王(wáng )之(zhī )于(yú )民(mín )也(yě ),懋(mào )正(zhèng )其(qí )德(dé )而(ér )厚(hòu )其(qí )性(xìng ),阜(fù )其(qí )财(cái )求(qiú )而(ér )利(lì )其(qí )器(qì )用(yòng ),明(míng )利(lì )害(hài )之(zhī )乡(xiāng ),以(yǐ )文(wén )修(xiū )之(zhī )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“示(shì )之(zhī )以(yǐ )好(hǎo )恶(è )也(yě )。乡(xiāng ),方(fāng )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·原(yuán )道(dào )训(xùn )》:“积(jī )于(yú )柔(róu )则(zé )刚(gāng ),积(jī )于(yú )弱(ruò )则(zé )强(qiáng ),观(guān )其(qí )所(suǒ )积(jī ),以(yǐ )知(zhī )祸(huò )福(fú )之(zhī )乡(xiāng )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“乡(xiāng ),方(fāng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·成(chéng )帝(dì )纪(jì )》:“间(jiān )者(zhě ),民(mín )弥(mí )惰(duò )怠(dài ),乡(xiāng )本(běn )者(zhě )少(shǎo ),趋(qū )末(mò )者(zhě )众(zhòng ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )矫(jiǎo )之(zhī )?”颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“乡(xiāng )读(dú )曰(yuē )向(xiàng )。”

6.向(xiàng )往(wǎng );景(jǐng )仰(yǎng )。

《礼(lǐ )记(jì )·祭(jì )义(yì )》:“飨(xiǎng )者(zhě ),乡(xiāng )也(yě ),乡(xiāng )之(zhī )然(rán )后(hòu )能(néng )飨(xiǎng )焉(yān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“言(yán )中(zhōng )心(xīn )乡(xiāng )之(zhī ),乃(nǎi )能(néng )使(shǐ )其(qí )祭(jì )见(jiàn )飨(xiǎng )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·儒(rú )林(lín )列(liè )传(chuán )》:“乃(nǎi )今(jīn )上(shàng )即(jí )位(wèi ),赵(zhào )绾(wǎn )、王(wáng )臧(zāng )之(zhī )属(shǔ )明(míng )儒(rú )学(xué ),而(ér )上(shàng )亦(yì )乡(xiāng )之(zhī ),于(yú )是(shì )招(zhāo )方(fāng )正(zhèng )贤(xián )良(liáng )文(wén )学(xué )之(zhī )士(shì )。”

宋(sòng )王(wáng )明(míng )清(qīng )《挥(huī )麈(zhǔ )前(qián )录(lù )》卷(juàn )一(yī ):“太(tài )宗(zōng )乡(xiāng )儒(rú )学(xué ),下(xià )诏(zhào )搜(sōu )访(fǎng )民(mín )间(jiān ),以(yǐ )开(kāi )元(yuán )四(sì )部(bù )为(wéi )目(mù )。”

7.偏(piān )向(xiàng ),偏(piān )爱(ài )。

《管(guǎn )子(zǐ )·形(xíng )势(shì )》:“风(fēng )雨(yǔ )无(wú )乡(xiāng ),故(gù )怨(yuàn )怒(nù )不(bú )及(jí )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )等(děng )集(jí )校(xiào )引(yǐn )何(hé )如(rú )璋(zhāng )曰(yuē ):“言(yán )风(fēng )雨(yǔ )之(zhī )施(shī ),无(wú )所(suǒ )偏(piān )向(xiàng ),故(gù )非(fēi )小(xiǎo )民(mín )怨(yuàn )怒(nù )之(zhī )所(suǒ )及(jí ),喻(yù )人(rén )主(zhǔ )行(háng )政(zhèng )无(wú )私(sī )也(yě )。”

8.从(cóng )前(qián ),原(yuán )先(xiān )。

《荀(xún )子(zǐ )·儒(rú )效(xiào )》:“成(chéng )王(wáng )乡(xiāng )无(wú )天(tiān )下(xià ),今(jīn )有(yǒu )天(tiān )下(xià ),非(fēi )夺(duó )也(yě )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·邹(zōu )孟(mèng )轲(kē )母(mǔ )》:“乡(xiāng )见(jiàn )子(zǐ )有(yǒu )忧(yōu )色(sè ),曰(yuē ):‘不(bú )也(yě )。’今(jīn )拥(yōng )楹(yíng )而(ér )叹(tàn ),何(hé )也(yě )?”

《宋(sòng )史(shǐ )·范(fàn )仲(zhòng )淹(yān )传(chuán )》:“臣(chén )乡(xiāng )论(lùn )盖(gài )国(guó )家(jiā )事(shì ),于(yú )夷(yí )简(jiǎn )无(wú )憾(hàn )也(yě )。”

9.面(miàn )临(lín ),将(jiāng )要(yào )。参(cān )见(jiàn )“乡(xiāng )迩(ěr )”、“乡(xiāng )晨(chén )”。

10.介(jiè )词(cí )。表(biǎo )示(shì )动(dòng )作(zuò )的(de )方(fāng )向(xiàng )、对(duì )象(xiàng )等(děng )。

《汉(hàn )书(shū )·武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“祠(cí )神(shén )人(rén )于(yú )交(jiāo )门(mén )宫(gōng ),若(ruò )有(yǒu )乡(xiāng )坐(zuò )拜(bài )者(zhě )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“如(rú )有(yǒu )神(shén )之(zhī )景(jǐng )象(xiàng )向(xiàng )祠(cí )坐(zuò )而(ér )拜(bài )也(yě )。

《汉(hàn )注(zhù )》云(yún )神(shén )并(bìng )见(jiàn ),且(qiě )白(bái )且(qiě )黑(hēi ),且(qiě )大(dà )且(qiě )小(xiǎo ),乡(xiāng )坐(zuò )三(sān )拜(bài )。乡(xiāng )读(dú )曰(yuē )向(xiàng )。”

清(qīng )沉(chén )大(dà )成(chéng )《学(xué )福(fú )斋(zhāi )杂(zá )着(zhe )·西(xī )洋(yáng )测(cè )时(shí )仪(yí )记(jì )》:“次(cì )察(chá )酉(yǒu )卯(mǎo )间(jiān ),有(yǒu )铁(tiě )笋(sǔn )引(yǐn )乡(xiāng )仪(yí )心(xīn )。”

11.连(lián )词(cí )。表(biǎo )示(shì )假(jiǎ )设(shè )。相(xiàng )当(dāng )于(yú )“如(rú )果(guǒ )”、“假(jiǎ )使(shǐ )”。

《汉(hàn )书(shū )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )下(xià )之(zhī )下(xià )》:“乡(xiāng )亡(wáng )桓(huán )公(gōng ),星(xīng )遂(suí )至(zhì )地(dì ),中(zhōng )国(guó )其(qí )良(liáng )绝(jué )矣(yǐ )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“乡(xiāng )读(dú )曰(yuē )向(xiàng )。”

III

xi·ng

ㄒ〡ㄤˇ

〔《正(zhèng )字(zì )通(tōng )》音(yīn )享(xiǎng )〕

1.通(tōng )“飨(xiǎng )(享(xiǎng ))”。享(xiǎng )用(yòng )。

《墨(mò )子(zǐ )·耕(gēng )柱(zhù )》:“鼎(dǐng )成(chéng )四(sì )足(zú )而(ér )方(fāng ),不(bú )炊(chuī )而(ér )自(zì )烹(pēng ),不(bú )举(jǔ )而(ér )自(zì )臧(zāng ),不(bú )迁(qiān )而(ér )自(zì )行(háng ),以(yǐ )祭(jì )于(yú )昆(kūn )吾(wú )之(zhī )虚(xū ),上(shàng )乡(xiāng )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ )引(yǐn )毕(bì )沅(yuán )曰(yuē ):“上(shàng )乡(xiāng ),疑(yí )同(tóng )尚(shàng )飨(xiǎng )。”

《汉(hàn )书(shū )·文(wén )帝(dì )纪(jì )》:“夫(fū )以(yǐ )朕(zhèn )之(zhī )不(bú )德(dé ),而(ér )专(zhuān )乡(xiāng )独(dú )美(měi )其(qí )福(fú ),百(bǎi )姓(xìng )不(bú )与(yǔ )焉(yān ),是(shì )重(zhòng )吾(wú )不(bú )德(dé )也(yě )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )补(bǔ )注(zhù )引(yǐn )周(zhōu )寿(shòu )昌(chāng )曰(yuē ):“乡(xiāng ),音(yīn )享(xiǎng )。

《祭(jì )义(yì )》:‘飨(xiǎng )者(zhě ),乡(xiāng )也(yě )。’”按(àn ),《史(shǐ )记(jì )·孝(xiào )文(wén )本(běn )纪(jì )》作(zuò )“享(xiǎng )”。

2.通(tōng )“响(xiǎng )”。

《汉(hàn )书(shū )·董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )传(chuán )》:“夫(fū )善(shàn )恶(è )之(zhī )相(xiàng )从(cóng ),如(rú )景(jǐng )乡(xiāng )之(zhī )应(yīng )形(xíng )声(shēng )也(yě )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“乡(xiāng ),读(dú )曰(yuē )响(xiǎng )。”

《汉(hàn )书(shū )·天(tiān )文(wén )志(zhì )》:“政(zhèng )失(shī )于(yú )此(cǐ ),则(zé )变(biàn )见(jiàn )于(yú )彼(bǐ ),犹(yóu )景(jǐng )之(zhī )象(xiàng )形(xíng ),乡(xiāng )之(zhī )应(yīng )声(shēng )。”

阅读:1670

●鄉(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库